Кәсіпорында тауарлы-материалдық қорларды аудиттеуді ұйымдастыру жолдары

МАЗМҰНЫ
КІРІСПЕ 3

1 КӘСІПОРЫНДАҒЫ ТАУАРЛЫ.МАТЕРИАЛДЫҚ ҚОРЛАР ЕСЕБІНІҢ ЭКОНОМИКАЛЫҚ МАҢЫЗЫ 6
1.1 Тауарлы.материалдық қорлар есебінің жүргізілу тәртібі және оның кәсіпорын қызметіндегі орны 6
1.2 Кәсіпорындағы тауарлы.материалдық қорлардың есебі мен аудитінің нормативтік негіздері 18
1.3 Тауарлы.материалдық қорлар көлемін жобалау және оңтайландыру 21

2 «ҚАЗАТОМӨНЕРКӘСІП» ҰАК» АҚ.НЫҢ ҚАРЖЫЛЫҚ ҚЫЗМЕТІНДЕГІ ТАУАРЛЫ.МАТЕРИАЛДЫҚ ҚОРЛАРДЫҢ ОРНЫ 25
2.1 Кәсіпорынның экономикалық сипаттамасы және қаржылық жағдайын талдау 25
2.2 Кәсіпорынның есеп саясатындағы тауарлы.материалдық қорлардың қаралуы 38
2.3 Кәсіпорындағы тауарлы.материалдық қорлар есебін жетілдіру жолдары 54

3 КӘСІПОРЫНДА ТАУАРЛЫ.МАТЕРИАЛДЫҚ ҚОРЛАРДЫ АУДИТТЕУДІ ҰЙЫМДАСТЫРУ ЖОЛДАРЫ 59
3.1 Тауарлы.материалдық қорлар есебінің аудиті 59
3.2 Тауарлы.материалдық қорлар аудитін жетілдіру жолдары 77

ҚОРЫТЫНДЫ 81
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ 84
ҚОСЫМШАЛАР 85
        
        ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ БІЛІМ ЖӘНЕ ҒЫЛЫМ МИНИСТРЛІГІ
ӘЛ-ФАРАБИ АТЫНДАҒЫ ҚАЗАҚ ҰЛТТЫҚ УНИВЕРСИТЕТІ
Экономика және бизнес факультеті
Есеп және ... ... ... ... есебі және талдауы
Орындаған
4 курс студенті ... ... ... ... ... ... жіберілді
кафедра меңгерушісі
э.ғ.к., доцент ... ... ... ... ... ЕСЕБІНІҢ ЭКОНОМИКАЛЫҚ МАҢЫЗЫ
6
1.1 Тауарлы-материалдық қорлар есебінің жүргізілу тәртібі және ... ... ... ... тауарлы-материалдық қорлардың есебі мен аудитінің
нормативтік ... ... ... ... ... және ... «ҚАЗАТОМӨНЕРКӘСІП» ҰАК» АҚ-НЫҢ ҚАРЖЫЛЫҚ ҚЫЗМЕТІНДЕГІ ТАУАРЛЫ-МАТЕРИАЛДЫҚ
ҚОРЛАРДЫҢ ОРНЫ ... ... ... ... және ... жағдайын талдау
25
2.2 Кәсіпорынның есеп саясатындағы тауарлы-материалдық қорлардың қаралуы
38
2.3 Кәсіпорындағы тауарлы-материалдық қорлар ... ... ... 54
3 ... ... ҚОРЛАРДЫ АУДИТТЕУДІ ҰЙЫМДАСТЫРУ ЖОЛДАРЫ
59
3.1 Тауарлы-материалдық ... ... ... ... қорлар аудитін ... ... ... ... ... ... ... «Қазақстанның әлемдегі бәсекеге барынша қабілетті 50 елдің
қатарына кіру ... атты өз ... атап ... ... ... жаңа ... жасау қарсаңында, өркенді де өршіл ... ... ... ... тек қана осы заманғы, бәсекеге қабілетті және ашық
нарық экономикасы бола ... ... ... ... ... 50 ... ... кірудің бірінші басымдығы әлемдік экономикаға
ойдағыдай кірігуі болып табылады. Осыған байланысты ... ... ... ... алу мен қаржылық есеп беру жүйесін ... ... ... ... ... ... есепке алудың,
қаржылық есеп берудің және аудиттің ма басқару ... ... ... ... ... ақпаратпен қамтамасыз ету болып
табылады.[14]
Нарықтық экономика жағдайында басқаруды ... ... ролі мен мәні ... ... есептің мәліметтері негізінде
бүкіл шаруашылық қызметтің іс-әрекеті сипатталып, оның табысы мен ... ... ... ... ашып ... ... ... – бухгалтерлік есеп ауқымында алған терең кәсіби білімі
арқылы экономикалық талдау мен аудит ... ... ... ... басқара алуы тиіс. Ол ... ... ... мен заңнамаларды есепке ала отырып, әр ... ... ... ... келешектегі қызметін жоспарлай білуі тиіс.
Нарықтық қатынастар кезінде ұйымдардың өндірістік жұмыстарын басқару ... ... ... ... ... ... жеке және
әлеуметтік-экономикалық құрылымдық өзгерістер еліміздің есеп ... ... ... ... ... ... ... әлеуметтік-
экономикалық жағдайлардың өзгеруі кәсіпорында жаңадан мәселелердің
туындауына алып келді.
Кез-келген ... ... ... ... ... ... роль атқарады. Тауарлы-материалдық қорлар жаңа
өнімдерді бағалап және ұйымның шығындарын болжауға мүмкіндік ... өнім ... ... ... ... сұраныс
жоғарылайды. Бұл өндірістің көлемінің ұлғайғандығын көрсетеді.
Экономиканың қай саласында болмасын ұйымдар мен ... ... пен ... ... жұмсауға, өндіріс қалдықтарын азайтуға,
өндірістік өнімнің өзіндік құнын азайтуға, шығаратын өнімнің халықаралық
нарықта ... ... етіп ... ... ... ... атқаратын ролі өте зор.
Қазіргі уақытта нарықтық ... ... ... дайындықтың
бастапқы кезеңінде материалды-өндірістік қорларды ... және ... ... зор. Тауарлы-материалдық қорларды ары қарай ... ... ... және ... ... қол жеткізу үшін, бухгалтерлік есеп
қызметі тауарлы-материалдық қорларды сатып алу мен ... ... ... ... ... ... ... толық және айқын ақпарат ұстауы
қажет.
Материалдық қорлардың шаруашылық субъектінің өндірістік бағдарлама
жоспарларын іске ... ... ... бар. Сондықтан да алынған дипломдық
жұмыс ... ... ... ... ... ... тек теориялық
зерттеу үшін ғана емес, сонымен қатар тәжірибелік жұмыс үшін де қызықты.
Зерттеудің объектісі болып ... ... ... ұйымдастыру және «Қазатомөнеркәсіп» ҰАК» АҚ-ның тауарлы-материалдық
қорлар есебін ұйымдастырудағы қалыптасқан ... ... ... мақсаты – «Қазатомөнеркәсіп» Ұлттық атом
компаниясы» АҚ-ның мәліметтері ... ... ... ... мен ... ұйымдастырылыуын зерделеу және құндылықтар есебін
жетілдіру боынша ұсыныстар қалыптастыру болып табылады.
Бітіру жұмысымның негізгі міндеттері :
- ... ... ... ашып ... ... қорлар есебін жетілдіру жолдарын қарастыру;
- «Қазатомөнеркәсіп» АҚ-ны экономикалық ... беру ... ... ... ... АҚ ... ... ала отырып, тауарлы-материалдық
қорлар есебі мен аудитін ұйымдастыруды зерделеу;
- ұсыныстар мен қорытынды ... ... ...... ... күрделі
бөлімдерінің бірі. Өнеркәсіптік кәсіпорында материалдық құндылықтар
номенклатурасы он мыңдаған атаулармен ... ал ... ... ... ... ... басқару бойынша барлық ақпараттың
30%-н құрайды. Сондықтан есепті ұйымдастыру және ... ... ... оның ... ... және ... бойынша бақылау үлкен
ауыртпалықтармен байланысты. Барлық ... ... ... ... зор. Есеп пен ... ... ... бөлігі - олардың қолданылуының экономикалық талдауы болып
табылады.
Нарықтық экономика кезеңіндегі ... ... ... ... ... кеңеюі, өндірістің салалық
ерекшеліктері, өндірістік қорлар есебін жүргізу техникасы мен ... ... ... ... сан ... ... және баламаларды
талап етеді.
Қазір кәсіпорындарда материалдарды ... және ... алу ... ... тәсілдерін таңдау, ай соңында жолда қалып қойған
немесе жабдықтаушылардың қоймасынан шығарылмаған ... ... ... құндылықтардың нақты өзіндік құнының есептік
бағалардан ауытқуларын ... және ... ... ... мен ... қоймадағы қалдықтары арасында кейінгі бөлу;
пайдаланудағы ... ... және тез ... ... ... ... пайда болуда.
Тауарлы-материалдық қорларды қолдануды бақылау мен есепті дұрыс
ұйымдастырусыз ... ... ... ... мен ... ... қамтамасыз ету мүмкін емес.
Осы тұрғыдан қарастырғанда диплом ... ... ... болып
табылады. Ұйымдарда ... есеп ... ... есепке алу және қаржылық есеп беру заңына, есеп стандарттарына
және Халықаралық Бухгалтерлік есеп стандарттарының талаптарына ... ... ... ұйым ... ... ... есеп
беруді құрастыруды және экономикалық болжамдар жасауға, ағымдағы жоспарды
анықтауға, сонымен қоса еліміздің экономикасының ... ... ... ... ... ... ... отырған бухгалтерлік есеп жүйесі ұйымның ішкі және сыртқы
пайдаланушыларына өзінің ... ... анық ... ... ... ХҚЕС ... ... тауарлы-материалды қорларға
мыналар жатады:
- шикізат, материал, сатып алынатын жартылай фабрикаттар мен құрамдас
бөліктер;
- аяқталмаған өндіріс;
- субъектінің іс-әрекеті ... ... ... дайын өнімдер,
тауарлар.
Нарықтық қатынастар ... ... есеп ... қаншалықты
мөлшерде дұрыс екендігін анықтау үшін ұйым басшылары аудиттік тексеру
жүргізеді. Бухгалтерлік есеп ... ... ... бағалануын,
анықтылығын, классификациялық қорытындыларының қаншалықты мөлшерде дұрыс
екендігін тәуелсіз аудиторлар анықтайды.
Дипломдық ... ... ... ... ... мәні мен ... ... тәртібі және қорлар көлемін жобалу
мен оңтайландыру жолдары жазылған.
Екінші бөлімде кәсіпорындағы ... ... яғни есеп ... ұйымдастырылуы және жалпы кәсіпорынға экономикалық сипаттама
берілген, қорлар есебін жетілдіру жолдары қарастырылған.
Ал үшінші бөлім ... ... ... және ... ... аудитін жетілдіру жолдарына арналған.
Жұмысты орныдау барысында тауарлы-материалдық қорлар есебімен
байланысты заңнамалық, нормативтік, ... ... оқу ... ... ... ... ... ТАУАРЛЫ-МАТЕРИАЛДЫҚ ҚОРЛАР ЕСЕБІНІҢ ЭКОНОМИКАЛЫҚ МАҢЫЗЫ
1. Тауарлы-материалдық қорлар есебінің жүргізілу тәртібі және оның
кәсіпорын қызметіндегі орны
Өндіріс процесінде өнім ... және ... ... үшін ... бірі – ... ... ... өндіріс құралдарынан ерекшелігі,
өндіріс құралы өндіріс процесіне ұзақ уақыт қатысып ... ... ... ... ... өнімге өз құнының бір бөлігін қосып
отыратын болса, еңбек заттары ... ... ... ... ... ... ... өнімге ауыстырады. Шығарылатын өнімнің,
атқарылатын жұмыстың өзіндік құнының ... ... ... заттарының
құнынан тұрады. Еңбек заттары өндірістік қор болып саналады.
Тауарлы – материалдық қорлар ― бұлар:
- өндіріс үрдісінде ... және ... мен ... ... ... ... ... алынған жартылай
фабрикаттар және құрамдық заттар, конструкциялар мен тетіктер, отын, ... ... ... ... ... өндірісті пайдалануға немесе
тұрмыстар мен қызметтер үшін пайдалануға арнарған өзге материалдар;
- ... ... ... қызмет барысында сатуға арналған тауарлар;
- аяқталмаған өндіріс.
Тауарлы-материалдық қорлар ― қалыпты қызмет ... ... ... ... және ... ... кезінде пайдалануға арналған
шикізат немесе материалдар нысанындағы активтер.
Еңбек ... ... ... ... ... ... атқаратын
міндеттеріне қарай, сондай-ақ физикалық және химиялық қасиеттеріне қарай
өзара ... бар. ... да ... ... дұрыс
ұйымдастырудың ең басты мәселесі оларға экономикалық ... ... ... ... ... ... ... мен өнім дайындауға
атқарылатын міндеттеріне қарай материалдар: шикізаттар, негізгі ... ... ... ... ... және т.б болып бөлінеді. Негізгі
материалдар мен ... ... ... ... ... ... ... құрайды.
Өндіріс барысындағы функционалдық (қызметтік) рөлі мен мақсаты
бойынша барлық материалдық ... ... және ... ... бөлінеді.
Негізгілер – дайындалатын өнімнің заттай материалдық негізін құрайтын
материалдар болса, көмекші материалдар ... ... ... ... ... ... ... оның заттай негізін ... ... ... ... беру үшін көмекші материалдар негізгі
материалдарға ... ... ... ... шикізат және материалдар негізгі және
көмекші болып бөлінеді, дегенмен, бұлай бөлу, ... ... ... ол ... әр ... ... сол бір ... қолдану
санына, технологиялық процесстің сипатына қатысты болады.
Қолданылуына қарай тауарлы-материалдық қорлар:
- өндірісте қолданылатын құндылықтар ― ... ... ... ... ... ... құрастырылмаған бұйымдар,
конструкциялар мен тетіктер және басқа да материалдық құндылықтар ... ... ... ... ...... арналған жабдықтар;
- сатуға арналған құндылықтар ― тауарлар.
Меншік құқығы бойынша тауарлы-материалдық қорлар ұйымға тиесілі және
меншік құқығы жоқ құндылықтар ... ... ... және ... мен ... ... құндылықтарға:
- жол үстіндегі құндылықтар; егер ұйымға меншік құқығы жабдықтау
келісіміне сәйкес берілсе;
- ... ... ... ... есептелінетін, ұйымның қоймасындағы
құндылықтар.
Өндірісі бар ұйымдағы тауарлы-материалдық қорларды бағалау мақсатында
қорларды келесі үш түрге бөлу қажет етіледі: қорлар, ... ... ... ... ... үшін тек ... бір ғана түрі ―
тауарлар болады. Тауарлар ― кәсіпорынның ... ... ... ... ... ... қосалқы бөлшектер, сатып алынған
жартылай фабрикаттар, құрастырушы ... ... ыдыс пен ... және қызмет пен жұмыс атқаруға арналған басқа да ... Аты ... ... ... өнім ... енеді.
Кәсіпорында тауарлы-материалдық қорлар есебін ұйымдастыру үшін
қорларды сыныптау қажеттілігі туындайды. әдетте ... ... ... ... және негізгі материалдар, көмекші материалдар, ... ... ... ... ... ... ыдыс және ... қосалқы бөлшектер.
Шикізат және материалдар – өнімнің материалдық негізін құрайды. Осыған
орай, негізінен, ауылшаруашылығы мен өндіруші өнеркәсіп өнімін – ... ал ... ... ...... деп ... алынатын жартылай фабрикаттар - өндеудің белгілі бір сатысынан
өткен, бірақ әлі де ... өнім ... ... ... және материалдар.
Яғни, материалдық негізін құрайды.
Отын - өндірістегі өзінің тағайындалу және ... ... ... технологиялық, двигательдік (жанар, тағар май) және
шаруашылық мұқтаждықтары үшін (ғимараттар мен үй жылытулары ... ... ... және ... ... – бұл ... ... мен дайын өнімдерді
орау, буып-түю, тасымалдау және сақтау үшін пайдаланатын заттар.
Қосалқы бөлшектер ... мен ... ... ... ... және ... үшін ... етеді.
Өзге де материалдар өзіне аталмыш ... ... отын ... ... ... пайдалана алатын, негізгі құралдардың шығарылып
тасталуынан алынған материалдарды, өндіріс қалдықтарын, түзетуге келмейтін
ақшаларды енгізеді.
Басқа жаққа қайта өңдеуге берілген ... – бұл сырт ... ... және одан ... одан ... ... өзіндік құнына
қосылатын материалдар.
Құрылыс материалдары – ... ... ... ... ... құрылыс
бөлшектерін жасау, ғимараттар мен құрылыстардың бөліктерін және
конструкцияларын бөлу және ... үшін ... ... және ... ... пайдаланатын материалдарды, сондай-ақ құрылыс
мұқтаждықтары үшін ... өзге де ... ... білдіреді.
Өндірістік қорлар есебін дұрыс ұйымдастыру үшін оларды негізді бағалай
білудің үлкен маңызы бар.
Аяқталмаған ...... болу үшін ары ... ... ... ететін
қорлар. Сонымен қатар толық аяқталған, ... ... ... ... ... өнім ... өндіріске жатады.
Дайын өнім - өндіріспен аяқталған, толығымен ... ... ... ... ... сәйкес тексеріс өткен, құжаттармен
рәсімделген, сатуға арналған бұйымдар. Олардың құны тікелей шығындар ... ... ... ... анықталады.
Тауарлы-материалдық қорлар есебі №2 «Босалқылар» ХҚЕС талаптарына
сәйкес жүргізіледі.
Қорлар есебін жүргізудегі ... ... ... ... ... және ... ... танығанға дейінгі келесі ... ... ... ... ... ... ... есепке алудың негізгі міндеттері мыналар:
1) қорлардың уақтылы және ... ... ... ... және ... ... сатыларындағы сақталуына бақылау жасау;
2) қорлардың қозғалысы жөніндегі барлық операцияларды уақтылы ... ... ... шығындары (ауытқуы) мен әзірленген қорлардың нақты
өзіндік құнын уақтылы және дұрыс ... ... ... ... ... біркелкі және дұрыс
есептен шығарылуын бақылау;
5) қойма қорларының жағдайына бақылау жасау;
6) ішкі ресурстарды ұтқыр ... ... ... ... ... ... ... және сату;
7) сақталатын жерлердегі қорлардың қалдықтары мен қозғалысы жайлы дәл
мәліметтерді алу.
Материалдық қорлардың ... ... ... 1300 - ... ... ... инвентарлық шоттарында жүргізіледі.
1310-"Шикізаттар мен материалдар" шоты;
1320-"Дайын өнім";
1330-"Тауарлар";
1340-"Аяқталмаған өндіріс".
Материалдық құндылықтарды ... ... алу үшін ... ... болу ... ... - бұл ... мен тиісті деректемелері
(сорты, мөлшері) көрсетілген материалдың әрбір түріне номенклатуралық нөмір
белгіленіп, дәл және ... ... ... ... Бұған қоса,
номенклатурада материалдардың ағымдағы ... ... ... ... ... - ... - бағалық деп, ал онда
көрсетілген бағалар - ... деп ... ... ... ... мен бағасын тауарлы-материалдық
қорлардың қалдығы мен қозғалысы ескерілетін ... ... ... ... ... ... қорлардың құнын бағалау өте маңызды, себебі
сатылған тауарлы-материалдық қорлардың өзіндік құны мен есептік ... ... ... ... тәуелді. Сонымен қатар, баланста
көрсетілген қорлар құны ... ... ... ... ... шаруашылық субъектінің есеп саясатында орнатылады.
Ұлттық тәжірибеде кәсіпорындарға қорларды бағалаудың ... ... ... ... – материалдық қорлар төмендегідей әдістер негізінде
бағаланады:
1. Арнайы сәйкестендірілген есептеу ... ... ... ... есептеу әдісі.
3. ФИФО әдісі.
4. ЛИФО әдісі.
5. НИфО әдісі
6. Қалыпты баға ... ... ... ... ... № 2 ... ... бағалау тәсілдерін қолдануға болады:
- арнайы сәйкестендірілген есептеу әдісі ;
- орташа ... ... ... ... ФИФО ... қаржылық есептілік стандартында ЛИФО әдісі баламалы болып
танылады.
Қорларды бағалау тәсілдерінің ... ... ... ... бар. ...... ... бағалаудың дұрыс әдісін
таңдау кәсіпорынның таза ... да, ... ... да , ... ... ... әсер етуі мүмкін. Сондықтан оларды ... ... ... жөн. Бір ... ... бір ... ... алдында, яғни
екіншісінің біріншісінен басымдылығымен қатар мына ... да ... ... ... ... ... ... енгізу;
- бір әдістен екіншісіне көшуді, есепті жылдың ... ... ... ...... ... ... да және өткен
жылдардың тартылмаған табысына да ... ... ... ... ... ... ... – бірі
алмастыруға болмайтын немесе ... ... ... пайдаланылатын
(асыл металдардың, асыл тастардың т.б) нақтылы бір материалдық қорлардың
басын ... ... Бұл әдіс ... ... ... ... ... құнын есептеп шығаруды көздейді. Сондай - ақ бұл
арнайы ... ... ... ... алынғанына немесе
кәсіпорынның өзінде өндірілгенінен қарамастан арнаулы жоспарлауға арналған
материалдардың өзіндік құнын есептеуге арналған. Бұл әдіс ... ... ... ... – дәл ұйымдастыруға мүмкіндік болған жағдайларда
қолданылады. Тауарлары – материалдық қорларын сатып алу ... ... үшін ... ... ... ... ықпал ете
алмайды, өйткені оның қандай болатының шын мәнінде алдын – ала ... ... ... ... ... бойынша кәсіпорынға кіріске алынған
әрбір материалдық қорлардың бағасы олардың материалдық қорлардың ... шоты ... ... ... мүмкін болмаған жағдайда
жүргізіледі. ... ... ... орташа өзіндік құны ұйымдағы
материалдарының есепті айдың басындағы қалған ... ... ай ... ... ... ... қосындысына, материалдардың ай
басындағы сандарының қалдығы мен ай бойы ... ... ... ... ... бөлу ... ... әдісі – есептен шығарылған материалдық қорларды, олардың алғашқы
кезекте кіріске алынғандарының өзіндік құны ... ... ... ... Бұл әдіс ... бойынша материалдық қорлар бірінші кезекте
кіріске алынған ... ... деп ... Яғни ... ... ... материалдар бірінен соң бірі кіріске алынғандығы кезегі бойынша
шығыс етіледі. Бұл ... ай ... ... ... қалған
материалдардың өзіндік құны соңғы кіріске алынған ... ... ФИФО ... артықшылығы болып табылатын факты инфляция
кезінде таза табыстың мүмкін болатын деңгейінен ... ... ... ... ... ... кезеңінде компаниялар өз өнімдерін өткізу
бағаларын көтереді, бұл ... ... ... өсуі ... ... сатып
алынуы ықтимал. Тиісінше бағаның төмендеу кезеңінде таза табыстың шамасы ең
төменгі болса, мұнын өзі осы әдістің кемшілігі болса керек.
ЛИФО ...... ... ең ... ... ... алынған
материалдар тобы бірінші болып шығыс етіледі, ... ... ... ... яғни ... жұмысалынатын немесе шығыс етілетін
материалдар шаруашылық ұйымда ең соңғы ... ... ... ... құны ... ... Ал ай соңында шаруашылық ұйымда
қалған материалдар алғашқы кіріске алынған ... ... ... бағаланады.
ЛИФО әдісінің ФИФО әдісінен айырмашылығы солдефляциялық ... таза ... ... ... ... ... Бұл әдістің
кемшілігі сол еспті кезең соңындағы қорлар құны ... ... ... ... ... ... болып түсті – бірінші болып шығысқа
кетті» бағасы бойынша ... ... ... Бұл ... ... құны ... ... теңдестіру үшін түзетулер жасау қажет.
Қалыпты баға (нормативті құн) бағалау ... ... ... ... ... ... ... бойынша бағаланады. [2]
Шынайы және нормативті баға ... ... жеке ... ... ... 1
кестеде бағалау тәсілдерінің артықшылықтары мен кемшіліктері көрсетілген.
1 кесте
Бағалау тәсілдерінің артықшылықтары мен кемшіліктері ... ... ... ... |
| ... | | |
|1 ... |Өндірістік шығындар мен |Көп еңбекті қажетсінетін |
| ... ... ... ... ... |
| |н ... әдісі |бағалануына әкеледі. |шығындарға алып келеді. |
|2 ... ... ... |тауарлы – ... |
| ... ... ... ... ... құны да, |
| |әдісі ... ... ... мәндерінен өзгеше |
| | | ... ... |
|3 ... ... ... ... ... |
| | ... ... ... алып келеді, |
| | ... таза ... ... ... және |
| | ... ... ... есебін қиындатады. |
| | ... ... | |
| | ... береді. | |
|4 ... ... ... ... өте ... |
| | ... алып келеді. |бағалайды және қорлар |
| | | ... ... |
|5 ... ... ... мен ... ... |
| | ... ... ... үшін ... |
| | ... ... ... |
| | | ... көп күшті қажет |
| | | ... ... және |
| | | ... құндарын |
| | | ... үшін ... |
| | | ... ... ... |
|6 ... баға ... құнын қажет |Нормативті құн ... |
| | ... ... ... көрсете алмайды және |
| | ... ... ... ... шынайы |
| | | ... ... ... ... ... интернет желісі www.allbest.ru
№2 ХҚЕС сәйкес босалқылар міндетті түрде ең кемі екі ... ... ... құны мен ықтимал таза құнында өлшенуге тиіс.
Босалқылардың өзіндік құны. Босалқылардың өзіндік құнына ... ... ... ... ... ... барлық шығындар және
босалқыларды ... ... және ... ... дейін жеткізу
мақсатында жұмсалған шығындар жатады. Босалқыларды сатып алуға жұмсалған
шығындарға сатып алу бағасы, импорттық баж ... мен ... да ... ... ... арналған шығыстар және объектіні сатып
алумен тікелей ... ... ... ... жеңілдіктері, төлемдерді
қайтару және басқа да осындай баптар сатып алуға жұмсалған ... ... ... ... қайта өңдеу шығындарына еңбекақы төлеуге жұмсалған
тікелей шығындар сияқты өнім ... ... ... ... және ... ... ... өнім жасап шығару кезінде орын ... ... ... ... шығыстарды жүйелі түрде бөлу кіреді.
Өткізудің ықтимал таза құны - бұл ... ... ... ... мен ... ... ... шығындарды шегеріп тастағанда
әдеттегі іс барысындағы болжамды сату бағасы. ... ... таза ... ... ... ... барысында босалқыларды сатудан өтеуді күтетін
таза сомаға байланысты. Егер осы босалқылар ... ... егер ... ... ... ескірген болса, немесе ... сату ... ... өзіндік құны өтелмеуі мүмкін. Босалқыларды өзіндік
құнынан ... ... таза сату ... дейін есептен шығару тәжірибесі
активтер алынуы ... ... ... ... ... ... ... деген пікірге сай келеді.[23]
Қорлардың қозғалысы бұл – олардың кірісі, кәсіпорын ішіндегі ауысыулары
және шығысы. Тауарлы-материалдық қорлардың ... ... мен ... ... ... ... ... Мұны келесі суреттен көруге болады (1
сурет).
1 сурет. Қорлар қозғалысы
Шарушылық ұйымда материалды – ... ... ... ... ... ... және мамандар шұғылданады. Олар кәсіпорын бойынша
келер жылы өндірілетін енім көлеміне қарай ... ... ... ... болатын материалдардың көлемін алдын ала анықтап,
жабдықтаушы ... ... ... материалдар көлемі туралы шарт
жасайды. Шартта материалдардың аты, көлемі, бағасы, жеткізіліп берілетін
уақыты ... ... ... ... ... ... келісімдердің орындалуын қадағалап отырады. Ол ... алып ... ... ... ... ... накладнойы,
транспорттық накладнойы, жабдықтаушыдан келген басқа да құжаттар жабдықтау
бөліміне табыс етіледі. Бұл жерде, яғни жабдықтау бөлімінде келген ... – 1 ... ... ... ... ... ... Одан кейін бұл
құжаттарды алып келетін экспедиторға береді. Сонымен катар ... алу үшін ... ... ... алған жүк құжаттары
мен сенімхатты алғаны үшін М – 1 ... ... қол ... ... ... ... ... алуды да қадағалап
отырады. Ол үшін ... ... ... ... ... ... айы, ... мен ол үшін толтырылған құжаттың атын (үлгілі
түрі) және номерін жазады. ... мен ... ... және ... ... материалдарды немесе жүктерді алу үшін шаруашылық
кәсіпорыннан тағайындалған экспедиторға немесе жүкті алатын басқа адамдарға
үлгілі түрі М – 2 ... М – 2 А ... ... М – 2 ... ... ... ... қорларды қабылдап алуға кәсіпорынның сенімді
адамы ретінде қатысу ... ... үшін ... Бұл ... бір дана етіп ... алған адам оны алғаны үшін хаттың бухгалтерияда қалған
түбіршегіне қол қояды. Сенімхаттың М – 2А түрі ... ... ... ... материалды тұрақты алып тұратын экспедиторға
беріледі М – 2А түрлі “сенімхат” алдын ала нөмірленген ... ... ... ... және ... түрі М – 3 ... сенімхаттарды есептеу”
журналына тіркеу керек. Шаруашылық кәсіпорынның экспедиторы немесе басқа да
қызметкері М – 2А ... ... ... үшін осы ... қол ... олар осы ... ... көрсетілген материалдарды алған
уақытын (күні, айы, жылы), ... ету ... ... жазады. Қоймаға
қабылданған материалдық қорларға осы материалдарға жауапты адам сол ... түрі М – 4 ... ... ... бір дана етіп ... ұйым тауарлы – материалдық қорларды автомобиль көлігі
арқылы жеткізіп беретін жағдайда жіберілетін материалдарға 4 ... ...... жүк ... ... ... Оның бірінші данасы
жіберілген материалдарды есептен шығару үшін материалдарды ... ... ... және ... даналары материалдарды жіберуші
(босатушы) ұйымның мөрі (мөр таңбасы) және қолмен ... ...... қабылдап алғаны жайлы көлікті жүргізушінің қолы қойылып жүргізушіге
тапсырылады.
Жүргізуші тауар – көлік жүк құжатының екінші данасы, ... ... ... ... Бұл ... негізінде кәсіпорын келген
материалдарды кіріске алады.
Құжаттың үшінші және төртінші даналары материалдарды қабылдап алғанын
растайтын құжат ... ... мөрі ... ... және ... ... ... жүкт ітасмалдаушы автомобиль көлігі тіркелген
ұйымға ... ол ... ... ... ... қорларды тасымалдауға
тапсырыс берген ұйымға тасымалдау құнын ... ... ... ... ... қосылып беріледі.
Құжаттың төртінші данасы автомобиль көлігінің жол қағазына ... ... ... ... және ... көлігіне пайдаланған
жанар – жанармайларды, сондай – ақ істелінген жұмыс көлемін ... ... ... түскен материалдардың нақты саны, көлемі, ... ... ... ... ... ... ... түрі М – 7 “қабылдау актісі”
жасалады. Сонымен қатар ... түрі М – 7 ... ... ... ... материалдарға да толтырылады. Бұл акт екі дана ... ... ... қабылдап алған кісінің және материалдарды
жіберген жабдықтаушы кәсіпорын ... ... егер де ... ... ... жағдайда бұл шаруашылық ұйым ешқандай
қатысы (мүделігі) жоқ ұйым өкілінің ... ... ... қабылдап болғаннан кейін бұл ... бір ... ... ... ... ... ... қабылданған
материалдарды есепке алу үшін ұйымның бухгалтериясына, ал ... ... ... ... ... түскен материалдардың жетіспейтіндігін
жабдықтаушы ұйымға хабарлау үшін табыс етеді. Шаруашылық ... ... ... ... ... ұйымы алудан бас тартқан материалдар уақытша
қабылданып, бөлек жиналады. Ондай материалдар үлгілі түрі М – 4 ... ... ... ... ... сыртындағы 002 – “Уақытша сақтауда
тұрған материалдық қорлар” – деп аталатын шотта есептелінеді.
Материалдар шаруашылық ... ... ... бөлімшелеріне,
өзінің аумағы (территориясы) сыртындағы шаруашылықтарына, ... – ақ ... ... түрі М – 15А ... ... (ішкі ауыстыру) талап
жүк құжаты” бойынша босатылады.
“Материалдарды босату (ішкі ауыстыру) ... жүк ... екі ... ... оған бас ... немесе ол сенім білдірген тұлғаның
қолы қойлуы қажет.
Егер материалдар қоймадан ұйымның ... ... ... ... ... үлгілі түрі М – 15А ... ... ... жүк ... бір ... ... алушыға
беріледі де, ал екінші данасы қоймада қалдырылып, кейіннен ... ... Бұл ... ... ... ... босататын
қойманың (цехтың) сол материалдарға жауапты тұлғасы толтырады.
Үйлерді, ғимараттарды, құрылыстарды бұзғаннан, ... іске ... ... ... алу үшін ... түрі М – 35
санды АКТ толтырылады.
Шаруашылық ұйымның өндірісінде жиі ... ... ... ... ... ету ... санын кемітіп, есеп жұмысын
жеңілдету үшін және материалдарды өндіріске босату ... ... ... жүргізу үшін лимиттік – заборлық (шектеу карталары)
карталарын ... ... ... – заборлық картаның үлгілі түрі М – ... ... ... ... ... ... ... ол материалдар арқылы өндірілетін өнімнің және оның бір данасына
жұмсалынатын материалдардың көлеміне қарап экономикалық жоспарлау бөлімі
есептеп ...... ... ... ... онда көрсетілген мөлшер
шегінде (бойынша) ғана босатылады. Онда каралған ... ... ... ... ... ... талап ету қағазы бойынша
босатылады. Лимиттік – заборлық картаның негізіне сүйене отырып, ... ... ... ... ... Лимиттік – заборлық
карта қоймадан бір ай бойы босатылатын материалдарға жасалады.
Бұл картада шығарылатын өнімнің, ... ... ... коды
көрсетілуі тиіс заборлық картаның бір данасы жаңа ... ... ... ... ... немесе бөлімшеге, ал екінші данасы материалдарды
босататын қоймаға табыс қоймадан өндіріске босатылатын ... ... ... ... ... ... – заборлық картаны әкелгенде
ғана босатылады. Қоймашы лимиттік – ... ... екі ... ... ... ... ... айы, жылы) мен олардың ... ... ... ... ... кейін лимиттік – заборлық
картаның цехтағы данасына қоймашы, ал ... ... цех ... ... ... есептеуге компьютерлер пайдаланылған жағдайда
толтырылатын алғашқы құжаттардың санын ... үшін ... ... ... ... карточкасына жазу жүйесін де қолдануға
болады. Бұл жағдайда ... ... ... ... ... ... – заборлық картаға барлық бір дана ... ... ... ... ... ... ... қоймадағы картаның өзінде де көрсетуге
болады. Бұл карточканың үлгілі түрі М – 17 . ... ... ... кезде қоймашының есептеу карточкасына қол қояды да, қоймашы цехтың
лимиттік – заборлық картчкасына қол қояды. Лимиттік – ... ... ... – ақ ... ... қоймаға қайтарылып берілген материалдар
да есептелінеді. Қоймадағы есеп ... ... ... ... ... ... ... қалғаны, материалдарды
цехқа әрбір ... ... ... немесе лимиттік – заборлық картаны
жапқаннан кейін, ... ... ... біріне дейін жазылып отыруы тиіс. Бұл
жағдайда лимиттік – ... ... ... ... ... ... ... керек. Лимитті пайдаланып болғаннан кейін
қойма меңгерушісі қоймадағы ...... ... ... дерегін
лимиттік – заборлық картаның цехтағы данасымен ... ... қол ... Егер бұл лимиттік – заборлық ... ... ... ... екі жақтың өкілдері, яғни қоймашы мен цех өкілі
деректердің дұрыстығын мақұлдап қол ... ... ...... картада көрсетілген материалдардың
пайдаланған – пайдаланбағанына қарамастан барлық лимиттік – заборлық
карталар ... ... ... ... көбіне лимиттік –
заборлық карта М – 28 және М – 28А ... ... ... ... түрі М – 28 ... ...... карта материал салынып
жатқан құрылысқа, ол – ... ... ... ... ... арналған. Сонымен қатар ай сайын үлгілі түрі М – 28 ... ... ... жазылады да, ол қоймада сақталынады. Материалдарды қоймадан
босатқанда қоймашы үлгілі түрі М – 28А ...... ... қол
қояды, ал материалдарды қабылдап алушы құрылыс бөлімнің өкілі үлгілі түрі М
– 28А лимиттік – ... ... қол ... Ай бойы ... ... ... көлемі карточканың әрбір жол бойынша ... ... ... ... материалдармен оның айдың
аяғында пайдаланылмай қалған қалдығын алып тастау арқылы табылады. Қоймашы
мен жұмыс ... ... ... жазылып дайын лимиттік – заборлық
картаны алғашқы құжаттармен бірге материалдар жайында ... ... ... ... ... ... берген есебі
бойынша жұмсалған, өндіріске босатылған материалдардың ... ... ... ... ... үлгілі түрі М – 28 лимиттік – заборлық
карта арқылы әрбір нысана бойынша құрылыс басталғаннан бастап, жұмсалынған
материалдар жайлы ... ... ... ... лимиттік – заборлық ... ... ... ... ...... ... М – 28А
номерлі үлгілі түрі материалдарды ... ... ... ... ... құрылыс нысаналарына бір ай бойы уақыт аралығында
босатуға арналған. Лимиттік – заборлық ... ... ... ... ... ... ... қалдығы шығарылып отырылады. Егер
материалдар лимиттік – заборлық картада көрсетілген ... ... ... ... ... ... түрі М – 10 ... талап ету карточкасы
толтырылады. Лимиттік – ... ... ... ... ... ... үшін ... бір материалдардың орнына екінші бір материалдарды
алу немесе ... ... ... жағдайда шаруашылық кәсіпорын басшысының
немесе оның ... ... ... ... керек. Сонымен
материалдарды өндіріске лимит бойынша босату ... ... ... ... ... кемшіліктерді уақытында бөлуіне мүмкіндік
береді, шаруашылық ұйымның ішінде құрылыспен ... ... ашық ... ... материаодар көп пайдаланылады
(құм, тас, қиыршық, кірпіш, ... 2 ... ... ... қозғалысы есебінің
шоттар корреспонденциясы келтірілген.
2 кесте
1310 «Шикізат және материалдар» және 1350 «Өзге де ... ... ... ... ... шоттар корреспонденциясы *
| | ... ... ... ... ... |
| | ... ... |
|1 |2 |3 |4 |
|1 ... алу құны ... ... ... |1310,1330|3310 |
| ... ... ... құны ... |, 1350 | |
|2 ... алу құны ... еншілес, қауымдастырылған |1310,1330|3320,3330|
| |және біріккен ... ... ... |, 1350 | |
| ... ... құны ... | | |
|3 ... баға бойынша жабдықтаушылардан |1310,1330|3310 |
| ... ... ... ... |, 1350 | |
|4 ... ... ... ... ... |
| ... ... алдында жүргізілген жазбалар |, 1350 | |
| ... ... | | |
| | ... |
| |Сол ... ... ... жабдықтаушының |, | |
| ... ... құны ... ... |1350 | |
| ... | | |
|5 ... жауапкершікті сомма есебінен материалдық |1310,1350|1250 |
| ... құны ... ... (ҚҚС-сыз) | | |
|6 ... жеке ... құны ... ... |
| |алғанда (ҚҚС-сыз) | | |
|7 ... ... ... ... мен ... бойынша | | |
| ... | | |
| |- ... ... ... ... |
| |- жеке ... ... |
| |Тиеу-түсіру жұмыстары бойынша еңбекақы ... |
|8 ... ... ... бойынша жұмыстарға |1310,1350|1250 |
| |қатысты іс-сапар шығындары | | |
|9 |Кем шығу ... ... ... материалдар мен|1310,1350|3310,3320|
| |шикізаттардың жетіспеушілігі | |, |
| | | |3330 ... ... ... ... ... ... қорлар |1310,1350|6220 |
|11 |Негізгі құралдарды жоюдан келіп түскен материалдық|1310,1350|6210 |
| ... | | ... ... ... ... ... ... өзге де|1350 |8310 |
| ... ... ... алынуы | | ... |Бір ... ... ... |1310,1350|1310,1350|
| ... ... ... | | |
| ... табыстау | | ... ... ... баға ... ... |1350 ... ... кіріске алынуы | | ... ... ... ... ... ... ... |
| |құндылықтардың кіріске алынуы | | ... ... ... ... ... ... ... |
| |құндылықтардың кіріске алынуы | | ... ... сату ... ... материалдарды арзандату |1360 |1310,1350|
|2 кестенің жалғасы ... ... сату ... ... ... бағалау |1310,1350|6240 |
|19 |Мүмкін қолдану бағасы ... ... бар ... |8410 |
| ... ... ... ... алынуы | | ... ... ... ... ... мен ... |
| ... кіріске алу | | ... ... ... бар ... стау құны ... |
| ... ... кіріске алу | | ... ... ... кеткен, материалдарды есептен | | |
| ... | | |
| |- ... ... |8110 ... ... ... |8310 ... ... ... |8410 ... |- әкімшілік шығындарға |7210 ... ... ... мен ... ... ... |7110 |1310-1350|
| ... | | ... ... ... сәйкес сапа мен сұрыпы бойынша| | |
| ... ... ... ... | | |
| ... ... | | |
| |А) ... ... төлеуге дейін | | |
| |- ... ... |3310 ... |Б) олардың құнын төлегеннен кейін | | |
| |- ... ... |1280 ... |Кем шығу ... ... ... ... |7470 |1310,1350|
| |материалдар мен өзге де қорлардың жоғалуын ... | |
| ... | | ... ... ... анықталмаған жағдайда материалдың |7470 |1310,1350|
| |және өзге де қорлардың ... тыс ... | | |
| ... және ... есептен шығару| | ... ... мен өзге де ... ... және жеке |7410 ... |тұлғаларға қайтарымсыз табыстау | | ... ... апат ... материалдарды есептен |7470 |1310,1350|
| |шығару | | ... ... ... мен өзге ... ... |7410 |1310,1350|
| |құнын шығысқа ... | | ... ... кіріске алу |2930 ... ... Файл ... №3-4 ... ... 2008г. ... к
корреспонденциям счетов типовых операций.
1320 «Дайын өнім» шоты ... ... ... ... , 1330 ... шоты ... ... операциялардың
шоттар корреспонденциясы, 1340 «Аяқталмаған өндіріс» шоты бойынша типтік
операциялардың шоттар корреспонденциясы, 1360 ... ... ... ... шоты ... ... ... шоттар
корреспонденциясы Ә ҚОСЫМШАСЫНДА көрсетілген.[15]
1.2 ... ... ... ... ... негіздері
Бухгалтерлік есеп жүйесін реттеп, мұның құрамдас бөліктерін жетілдіріп
отыру мемлекеттік және ... да ... ... ... ... есеп ... жетілдіріп отыратын мәселелердің барлығы да
орындаушы бухгалтерлер мен шаруашылық жүргізуші тұлғалар үшін ... өте ... ... ... ... есеп ... ... барлығы да қайшылықтар тудырмайтын, бұрмаланбайтын ... ... жөн. ... ... ... ... бағытпен
реттелетін бухгалтерлік есеп жүйесі ... ... ... ... ... ... деңгейдегі есеп ... ... есеп ... ... ... ... ... бухгалтерлік есеп жүйесін
реттеудің түпкі мақсаты, барлық ынта ... ... ... ... ... ресми күші бар құжаттармен қамтамасыз ету ... ... осы ... сай алдағы кезеңдерде есеп жүйесін реттеу
бағыттарын төмендегіше сипаттауға ... ... ... тек қана ... ... ... ... қоймай, бухгалтерлік қорытынды есеп ... мен ... ... тиімді экономикалық шешімдер қабылдау бағытын қамтамасыз ету;
- қаржылық қортынды есеп ... ... ... ... ... үйлестіру;
- халықаралық қаржылық есеп ... ... ... ... экономика ерекшеліктеріне қарай бейімдеу;
- бухгалтерлік есеп жүйесін реттеуді ақылға ... ... ... есеп ... ... ... мен ... Республикасында бухгалтерлік есеп жүйесін реттеп отыру,
арнайы заң актілерінің ... ... мен ... және күнделікті
экономикалық ... ... ... ... ... беру ... ... есеп және қаржылық қорытынды есеп Заңының»
шеңберінде ... ... ... ... құзырына
тапсырылған.
Сонымен қатар Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігі құрамындағы
«Бухгалтерлік есеп және аудит ... ... ... ... қорытынды есеп жөніндегі кейбір ережелерді, әдіснамалық ұсыныстарды,
бухгалтерлік есеп стандарттарын, мұны ... ... ... есеп ... ... жоспарын, мұны ... және ... ... ... мұндай ресми
материалдарды тиісті заң органдардан тіркеуден өткізіп, ұйымдарға ... ... ... ... бухгалтерлік есеп жүйесін
нормативтік тұрғыдан реттеу ресми және нормативтік күші бар ... ... ... – заң күші бар ... оған ... қаулылар,
жарлықтар, кодекстер кірген. Құжаттарды даярлаушы органдар: Парламент,
Үкімет, Қазақстан ... ... ... ... – нормативтік
құжаттар, оған ережелер, стандарттар жатады. Даярлаушы органдар: Қазақстан
Республикасы Қаржы министрлігі, ... ... ... ... ... - ... ұсыныстар, нұсқаулар, хаттар, тұжырымдамалық
негіздер. Даярлаушы органдар: Қазақстан Республикасы Қаржы ... ... ... ... кеңес беруші қоғамдастықтар мен
ұйымдар. Төртінші деңгей – ұйымдардың есеп ... ... ... мен ... ... ішкі құжаттар. Даярлаушы орган: кеңес
беруші фирмалар, құрылтайшылар тағы да басқа осы ... ... әр жылы ... ... ... есеп ... ... жүргізілетін бухгалтерлік есеп 28 ақпан 2007
жылы № 234-3-ші «Бухгалтерлік есеп және қаржылық қорытынды» ... ... ... ... ... заң ең ... ... ресми құжатқа жатады. ... ... ... ... және ... негіздеріі осы заңда
қаралған. Аталмыш заң есеп ... ... мен есеп ... ... ... ... ... есеп жүйесіндегі заң еліміздегі
салық жөніндегі заң актілерімен байланыстырылған. [19]
Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігі басқа да ... ... ... отырып, екінші деңгейде бухгалтерлік есеп жүйесіне
тән бағыттағы ... ... ... есеп ... ... есеп ... мен ... Концептуалды негізінен, Бухгалтерлік
есеп шоттарының жұмыс жоспарынан тұрады.
Бухгалтерлік есеп пен бухгалтерлік қорытынды есеп даярлауға арналған
ереже түрінде ... ... ... бар ... – «Бухгалтерлік есеп
стандарттары» деп атайды. Бұл Қазақстандағы ... есеп ... ... ... және ... жүргізуші ұйымдардың қаржы
қорытындысы есебін жасау үшін ақпараттық жүйе қалыптастырудың әдістерін
белгілейтін ... ... ... 1 ... ... 22 ... 2007 жылғы №221 Қазақстан
Республикасы қаржы Министрінің ... ... ... ережелерін
бектіу туралы» бұйрығы іске асырлып келеді. Аталмыш «Тауарлы-материалдық
қорлар есебі» 5 пункт бухгалтерлік есепті жүргізу ... ... ... уақытта Қазақстан Республикасында тауарлы-материалдық қорлар
есебін №2 (IAS) «Босалқылар» атты Халықаралық қаржылық есептілік стандарты
бойынша жүргізіледі. Осы ... ... ... ... жүргізу
тәртібін орнату болып табылады. Босалқылар есебін жүргізудегі негізгі
мәселе ... ... ... ... және ... түсімдерді танығанға
дейінгі келесі кезеңдерге көшірілетін шығындардың ... ... ... ... ... ... және ... ықтимал таза бағасының
шамасына дейінгі ... кез ... ... қоса ... ... ... ретінде тану бойынша нұсқау береді. Сондай-ақ ол ... ... ... үшін ... ... ... ... тәсілдері
жөнінде түсінік береді. [23]
Осы № 2 (IAS) «Босалқылар» халықаралық ... ... ... ... әдістемелік нұсқау берліген. әдістемелік нұсқау Қазақстан
Республикасы Қаржы Министрлігінің бухгалтерлік есеп және аудит сұрақтары
бойынша ... ... ... ... 24 ... 2005 жылы №1
хаттамаға сәйкес қолданылады.
Әдістемелік нұсқауларды Қаржы Министрлігі «Бухгалтерлік есеп ... ... ... ... ... және ... даму
банкі кеңесшілерімен тығыз байланыс арқылы және «Делойт және ... ... ... ... әзірленген.
Бұл әдістемелік нұсқаулар халықаралық қаржылық есептілік стандапртына
сәйкес қорлар есебі ақпаратын ашу және есеп ... ... ... ... ... анықтайды.
Қазақстан Республикасы қаржы Министрінің 2007 жылғы 21 маусымдағы №
218 бұйрығымен ... ... ... № 1 ... Осы Ұлттық қаржылық есептіліктің № 1 ... ... ... ... ... 2006 жылғы 31 қаңтардағы №
124 Заңына сәйкес анықталатын, Қазақстан Республикасының ... ... ... Республикасының салық заңнамасына сәйкес, сондай-ақ
жеңілдетілген декларацияның негізінде шаруа немесе фермерлік ... ... ... ... ... тұлғаларға арналған арнайы салық
режимдерін қолданатын шағын кәсіпкерлік ... ... ... және ... ... ... тәртібін анықтау мақсатында
«Бухгалтерлік есеп пен ... ... ... ... ... ... әзірленген. Аталған стандарттың 9-бөлімі, §53-63 параграфтары
Қорларды есепке алуға арналған. [22]
  ... есеп ... ... ... 23 мамыр 2007 жылы ... ... ... Министрінің бұйрығы бойынша ... ... 2008 ... 1 ... ... іске ... ... Жұмыс
жоспарының «Қысқа мерзімді активтер» атты 1 бөлімі ... ... ... ... ... заң актілерін басшылыққа ала отырып еліміздегі бухгалтерлік
есеп жүйесін реттеу мен дұрыс ... ... алып ... ... ... ... экономикалық заңдылықтарға сәйкес макро және микро деңгейде орын
алатын экономикалық ... ... ... ... жүйелі
жинақталуы үшін бухгалтерлік есеп өрісіндегі нормативтік базаның атқаратын
рөлі өте зор.
1.3 Тауарлы-материалдық қорлар көлемін жобалау және ... ... ... ... ... әрдайым өндірісті үздіксіз
жабдықтау үшін қажетті шикізат және ... ... ... ... ... көп ... ... сұранысын толық қанағаттандыратын қорлардың
мөлшері қажет.
Көптеген менеджерлердің ойынша, егер шикізат пен материалдар ... ... ... ұйым осы шикізат және материалдарға ... ... ... ... ... Мұндай тәсіл әр уақытта ... ... ... қор ретінде сатып алынған шикізат және материал топтамаларын
сақтаумен байланысты ... ... баға ... асып кетеді.
Сондықтан артық ... ... ... ... ... ұйым ... қосымша пайдадан айырылады. Ал егер шикізат және материалдар, оларды
өндіріске жіберу мерзіміне жақын сатып ... ұйым ... ... ... Бұл жоғалтулар тікелей шикізат және материалдар және
олардың ... ... ... ... ... қатар физикалық және сапалық тозуы да залал
алып келеді. Өндірістің технологиялық конструкциялық өзгерістері де қолда
бар ... пен ... ... сол ... ... алып келуі
мүмкін.
Өндірістік қорлардың тым аз деңгейі де ... ... ... ... ... пен материалдарды қоймалық өңдеумен байланысты
құтылмас кідірістен, ұйымға өндірістік цехтардың тапсырыс алу мезетінде
шикізат пен материалдарды ... ... ... ... ... ... ... бір деңгейде ұстау, шикізат пен материалдарды өндіріске
жіберу тұрақтылығы мен ... алып ... ... ... ... қажеттілігін қанағаттандыруы үшін,
жеткілікті шикізат пен материалдар қорына ие болуы керек.
Алайда, артық қор құруға көп мөлшердегі ақша қаражатын ... ... ... ... қор ... ... ... жатып қалады.
Шикізат пен материалдардың оңтайлы деңгейі өз алдына «өте жоғары» және
«өте төмен» деңгейлері арасындағы ортаны көрсетеді. Қорларды бірыңғай ... ... ... ... түрлі шикізат және материалдардың
түрлерінің сипаттамасы әр ... ... ... қорлардың әр
атауын бақылап отыру керек.
Айналымдылықты жылдамдату мақсатында, ... ... ... ... : ... жүйесінің ұйымдық құрылымы, сұраныс, басқару
стратегиясы, қорлардың қалыптасу және бақылануы табылады.
Қазіргі уақытта тек ... ... ғана емес , ... ... ... ... ... және өндіріс сұранысына қызмет етуді
жылдамдатуға мүмкіндік беретін барлық ... ... ... ... есептің компьютердендірілуі, ғылыми әдістер арқылы ғана
жоғары тиімді жабдықтау-дайындау қызметі іске асырылады.
Қорларды ... ... ... - өндірістік цехтардың
сұранысын ... ... және аз ... шығыстарда өндірісті
үздіксіз жабдықтау болып табылады.
Барлық үш көрсеткіш те ... және ... ... ... яғни ұмтылуға қажетті нақты параметрлерді орнатуды ... ... ... ... ... ... ... ойнайды.
Айналымдылықты жылдамдату қажеттілігімен байланысты ... ... осы ... пен ... ... ... сатып алу
аралықтары максималды қысқартылуы керек. ... пен ... ... ... ... ... қажет, және олар тиімді есеп жүйесі
көмегімен бақылануы керек. Егер өндірістік қорларды екі сыныптама бойынша
топқа ... онда «АВС ... ... ... Бұл жүйе ... қорлар А, В және С топтарына бөлінеді. А тобы ... ... ... ... ... В – орта белсенді қорлар және С – ең
төмен белсенділік деңгейлі ... ... А, В және С ... үшін, көлемдік – құндық талдауда қолданылатын әдіс қолданылады.
Өндіріске жіберілетін әр ... ... пен ... жылдық
шығарылым көлемі бағаға ... ... ... пен ... ақша ... белсенділігі бойынша орналасады. Ең белсенді А
тобы , ең ... ... ... В ... ... ... ... ал С
тобы неғұрлым белсенді ... Ұйым ақша ... ... аз, ... қоймада әрқашан болу шарт, көп ... ... ... ... ... міндетті.
Алдағы кезеңдегі мұндай шикізат пен ... ... ... ... үшін және ... ... бақылауды ұлғайту үшін,
бұл шикізат пен ... ... үш және одан көп ... ... талдау тек әр атау шикізат пен материалдар мөлшері
бойынша , құнын есептеусіз жүргізіледі және сатып алу ... ... осы ... ... ... ... пен ... түрлернің құндылығы, олардың құны немесе
олардың ақшалай белсенділігі дәрежесінен елеулі түрде көп. ... ... пен ... түрінің жоқ болуы салдарынан өндіріс үрдісі қатерге
ұшырауы мүмкін.Сондықтан да арзан шикізат пен ... ... ... ... ... Сонымен қатар көлемді-құндық талдау жүргізуге
болады.
Шикізат пен материалдар қорларының ... ... ... Ай ... ... белгілі бір шикізат пен материалдар ... ... ... ай ... ... толтырылады және цикл қайта
жаңадан басталады.
Бұл жағдайда минималды қор 0 кг, ал ... қор – 100 кг, ... – 50 кг. Орта ... қор, қорларды бақылау үшін маңызды көрсеткіш
болып табылады, ол ... ... ... орта ... және
олардың құрамының орта құнын анықтайды.
Кез келген мезетте өндіріс қажеттілігін қанағаттандыру ... ... ... ... ... тәуелсіз, басқару жүйесіне
шикізат пен материалдар қорларын сақтандыруды қосу керек.
Өндірістік қорларды білікті ... ... ... - ... пен
материалдар қорларын сақтандырудың оңайтылған ... ... ... ... ... ... жетіспеушіліктер өндірістік
цехтарды қамтамасыз етудегі істен шығуларға немесе артық ... ... ... ... ... қосымша шығындарға алып келеді.
Сақтандырылған шикізат пен материалдар қорларын нормативтерін есептеу,
ағымдағы қорларды есептеу сияқты мұқият жүргізіледі.
Сақтандырылған қорлар ... әсер ... ... 2 топқа бөлуге
болады - өндіріс қажеттіліктері өзгерістерімен байланысты және жабдықтау
шарттарымен анықталатын факторлар. Факторлардың ... ... ... ... ... жобалаумен және жоспарланған кезеңдегі шикізат
пен материалдарға өндіріс сұранысының ықтимал ауытқу көлемімен ... топ ... ... ... ... ырғақтылығының бұзылуы,
көліктің кешігуі, жолдағы кідірістен болатын тапсырылған шикізат пен
материалдарды жабдықтау ... ... ... ... ауытқулар кездейсоқ және бір біріне байланысты емес ... ... бұл ... ... ... ... ... зерделеу әдістемесі бойынша жүргізіледі. ... пен ... ... ... ... ... ... және ең жоғары ықтимал ауытқудың қандай екені ... ... ... - ... пен ... ... ... азайту табылады. өндірістік қорларды белгілі бір ... ...... ... мен ... ... құрасьтыру керек. Әрбір
шикізат пен материал атауы бойынша қорлардың оңтайлы мөлшері ... ... ... ... аса ... шикізат пен материалдар үшін (А тобы) – кез келген
сұраныс ... жабу үшін ... ... сақтандырылған
қорларды қосу;
- өндірістік цехтармен тұрақты қолданылатын шикізат пен материалдар (В
тобы) – ... ... ... ... ... ... ... тұрақсыз пайда болатын шикізат пен материалдарға
қажеттілік (С ...... ... 0-дік ... қорларының деңгейі.
Қорлардың оңтайлы мөлшерін түзету үшін тәжірибелейді:
А тобы шикізат пен материалдар қорларын жиі бақылау;
В тобы ... пен ... ... дүркін-дүрікн бақылау;ъ
С тобы шикізат пен материалдар қорларын таңдамалы ... ... пен ... қорларының арасындағы қатынас,
олардың өндіріске шығындары, толықтандырылуы және сақтандырылған қорлар ... пен ... ... үшін ... ... ... ... қорлар > Ағымдағы қорлар – ... + ... ... – жобаланған сұраныс
(1)
Мұнда: ағымдағы қор = ... ... * ... ... ... ... пен ... қорлары көлемі мен
номенклатура қатынасында, сақтандырылған қорларға ... ... ... ... ... ... үнемдік жүйесін қолдануға ұмтылу
керек. [17]
2 «ҚАЗАТОМӨНЕРКӘСІП» ҰАК» АҚ-НЫҢ ҚАРЖЫЛЫҚ ҚЫЗМЕТІНДЕГІ ТАУАРЛЫ-
МАТЕРИАЛДЫҚ ҚОРЛАРДЫҢ ОРНЫ
2.1 ... ... ... және ... жағдайын талдау
«Қазатомөнеркәсіп» Ұлттық атом компаниясы уран, сирек ... ... ... үшін ... ... ... жабдықтар, технологиялар
және екіұдай мақсаттағы материалдардың импорты-экспорты бойынша ... ... ... ... ... 100% акциясы «Самұрық-Қазына» ... ... қоры ... ... Бүгінгі таңда компанияда 25 000-нан астам адам еңбек
етеді. Қазатомөнеркәсіп әлемдегі жетекші уран ... ... ... ... ... ... «Қазатомөнеркәсіп»
Ұлттық атом компаниясын құру туралы» 1997. 14. 07 № 3593 Жарлығына және
«Қазатомөнеркәсіп» ... атом ... ... ... ... 1997.22.07. №1148 қаулысына сәйкес құрылған.
Компанияның ... ... ... 100% ... ... ұйымдық-құқықтық түрінде құрылған заңды тұлға болып
табылады және өз ... ... ... ... ... ... қоғамдар туралы» 2003.13.05 № 415-II
Заңын және Қазақстан ... ... ... ... ... ... ... Кодексін, сондай-ақ жалғыз акционердің және
Компанияның басқа органдарының ... ... ... ... ... ... және орыс ... фирмаплық аталуы көрсетілген
мөрі; қазақ, орыс, ағылшын тілдеріндегі және қажет болған жағдайда басқа да
тілдердегі мөртаңбаны; фирмалық ... мен ... да ... теңестіру
құралдары; Қазақстан Республикасының заңнамасымен белгіленетін ... ... ... мен ... ... қызметінің мәні мен түрлері:
- уран мен оның ... ... ... ... өндіру, қайта
өңдеу; атом энергетикасы станциялары үшін ядорлық отынды, арнайы жабдықтар
мен технологиялар, МАГАТЭ-нің басшылық ... ... ... ... ... ... ... уран мен оның қосылыстарын; сирек металдарды барлау, өндіру, қайта
өңдеу; атом энергетикасы станциялары үшін ... ... ... ... технологиялар, екі рет қолданатын материалдарды ... ... ... ... ... немесе өзінің
еншілес ұйымдары, тәуелді ... ... және ... бақылайтын
ұйымдар арқылы экспорттау және импорттау;
- уран мен оның қосылыстарын, сирек металдарады өндіру процесін сумен
қамтамасыз ету үшін жер асты ... ... және ... әлемдік нарықта Қазақстан Республикасының атомдық-энергетикалық
кешенінің өнімімен шектелмей, қайта оған ... өнім ... ... ... мемлекеттік қорын күтіп ұстау және ... ... ... уран кең ... ... ... мониторингіне ықпал жасау;
- Қазақстан Республикасы атом-энергетика кешенінің өніміне сыртқы және
ішкі ... ... ... жол ... ... мемлекеттік
саясатты жүргізуіне қатысу.
Компанияның диверсифицияланған қызметі:
- геологиялық барлау жұмыстарын жүргізуді;
- оңтүстік кен орындарынан ... ... ... уран ... шығаруды;
- бериллий өнімдерін шығаруды;
- тантал, ниобий өнімдері мен ... ... ... ... жылу энергиясын және суды шығару;
- ғылыми, ... ... ... қоршаған ортаны
қорғау мәселесін шешуді;
- сала кәсіпорындары үшін білікті мамандар ... ... ... ... ... ... ... және
жекешелендіру жөніндегі Комитеті Қазақстан Республикасының Үкіметі атынан
Компанияның жалғыз құрылтайшысы болып табылады. ... ... және ... ресурстар Министрлігі компания акцияларының
мемлекеттік пакетін ... мен ... ... жүзеге асырушы, және
акционерлер жиналысының құзырына ... ... ... ... ... ... мемлкеттің мүддесіне өкіл ететін мемлекеттік орган
болып табылады.
Компанияның қызметін басқаруды және ... ... ... мен ... ... бақылауды Компанияның төмендегі
органдары жүзеге асырады:
Жоғарғы орган – жалғыз акционер;
Басқару органы – директорлар Кеңесі;
Атқарушы орган – ... ... – ішкі ... Қызметі.
Компанияның мақсаты - мемлекеттің ішкі және сыртқы рынокта бәсекеге
қабілетті индустриалды ... ... ... ... өнеркәсіптік-технологиялық саясатын жүргізу. Әлемдік ... ... ... шептерді иелейтін тігінен интеграцияланған
трансұлттық компанияға ... Атом ... ... ... ... сирекжер металдар негізінде ғылымды қажетсінетін технологияларды
дамыту.
“Қазатомөнеркәсіп” компаниясының стратегиялық мақсаты – 2010 ... ... уран ... ... 15000 тоннаға жеткізіп, уран өнеркәсібінің
басшысы болу.
“Қазатомөнеркәсіптің” басты іс-әрекеттері:
- істеп тұрған және жаңа кен ... ... уран ... ... тұтынуға дейін тік интеграциясы жоғары
деңгейдегі компаниялармен табиғи уран өндіруде ... ... ... ... кеңейту.
Қазіргі уақытта «Қазатомөнеркәсіп» ҰАК өз жұмысының басты жеті бағытын
басқаратын холдинг түрінде құрылған:
- геологиялық барлау, уран ... ... отын ... ... ... ... атом ... стансалары;
- түрлі-түсті металлургия және құрылымдық материалдар өндірісі;
- энергетика;
- ғылым;
- әлеуметтік қамтамасыз ету және мамандар әзірлеу.
«Казатөнеркәсіп» ҰАК»АҚ» Холдингі:
- «Волковгеология» ... ... ... ... Үлбі ... зауыты
- «МАЭК-КАЗАТОМӨНЕРКӘСІП» Энергетикалық компаниясы
- Степногор таукен-химия комбинаты
- «КАЗАТОМӨНЕРКӘСІП-ДЕМЕУ» әлеуметтік компаниясы
- ... ... ... ... ... ... Казақстан ядро университеті
Бірлескен кәсіпорындар:
- БК«Ыңғай»
- БК «Катко»
- БК «Заречное»
- БК «УКР ТВС»
- БК«БеррилиУМ»
- БК «Ulba-China»
- БК «Бетпак ... ЖШС ... ... ... ЖШС ... ЖШС ... аумағындағы анықталған ондаған уран кен орындарының ... және ... ... ... әрқалай. Геологиялық ұстанымы,
генетикалық ... және ... ... ... оларды
мынадай алты уран кеніші ауданы құрамында алып қарауға мүмкіндік береді: Шу-
Сарысу, Сырдария, Солтүстік ... ... ... ... ... ... маңы) және Іле. [18]
Келесі 2 суреттен «Қазатомөнеркәсіп» ҰАК» АҚ-ның орталық аппаратының
ұйымдық құрылымын ... ... | | |
| |мың тг. ... % |мың тг. ... % ... ... ... ... ... |31,4 ... |54,4 ... қаражаттары мен олардың|1021282 |0,66 |2534192 |11,6 ... | | | | ... ... ... ... |15,5 ... |17,09 |
|борыштар | | | | ... ... ... |197000 |0,13 ... |9,6 |
|инвестициялар | | | | ... ... |7,76 ... |12,1 ... ... ... |10904777 |7,1 |5879006 |2,7 ... да ... ... |20624 |0,01 |2480776 |1,14 ... | | | | ... ... ұзақ |247898 |0,2 |50504 |0,02 ... активтер | | | | |
|3 ... ... ... ... ... |104625196 |68,5 ... |45,5 ... ... |2553224 |1,67 |457370 |0,2 ... ... |20,6 |30898197 |14,2 ... ... ... |1902908 |1,2 |309513 |0,14 ... | | | | ... емес ... |19913 |0,01 |14220 |0,006 ... ... ... |0,5 |142550 |0,06 ... | | | | ... ... ... ... |43,32 ... |30,8 ... ... | | | | ... да ұзақ ... |1725702 |1,13 |16574 |0,007 ... | | | | ... ... |100 |217014876 |100 ... ... ... міндеттемелер|22069848 |14,4 |43973964 |20,2 ... ... |9749607 |6,36 ... |10,03 ... ... |76035 | |51632 | ... және ... |19333 |0,01 |20229 |0,009 ... ... | | | | ... | | | | ... ... ... |7,05 |6024171 |2,7 ... ... бағалау |830434 |0,5 |1152658 |0,5 ... | | | | ... да ... мерзімді |576550 |0,37 |14881235 |6,8 ... | | | | ... ... ... |6297530 |4,1 ... |9,6 ... ... |6090187 |3,9 ... |9,5 |
|Ұзақ мерзімді кредиторлық |207343 |0,134 |208153 |0,09 ... | | | | ... ... |81,4 ... |70,08 ... ... |36692362 |24,04 ... |16,9 ... |3393739 |2,22 |1093313 |0,5 ... ... ... |59,5 ... |5,36 |
|зиян) | | | | ... ... |100 ... |100 ... ҰАК» АҚ 2008 ... ... ... бойынша
келесідей қорытынды жасауға болады. Ұйымның активтерінің құрамында ұзақ
мерзімді активтер үлесінің жыл ... да (68,5%), жыл ... да ... ... ... Ұзақ ... активтер құрамында инвестициялардың
үлес салмағы жоғары екені ... жыл ... 20,6 %, ал жыл ... %. ... ... ... қарап меншікті капитал мөлшерінің
жоғары екендігін көреміз, жыл басында 81,4 %, ал жыл ... 70,08 % ... Яғни ұйым ... тартылатын қарыз қаражаттарына тәуелді емес, сол
себепті сырттан бірқатар ... ... ... өз ... ... ... жаңа қызмет түрін қарастыру мүмкіндігі бар деп санауға
болады.
Келесі 4 ... ... ҰАК» ... 2008 ... ... ... көлденең талдауды көруге болады.
4 кесте
«Қазатомөнеркәсіп» ҰАК» АҚ-ның 2008 жылғы бухгалтерлік балансы
негізінде көлденең талдау (мың теңге есебінде)
|Баланс баптары |Жыл басы |Жыл соңы ... |
| | | |+,- |% ... ... ... активтер |47941235 |111273099 |63331864 |19,9 ... ... мен |1021282 |2534192 ... |148,1 ... ... | | | | ... мерзімді дебиторлық |23688195 |30220302 |6532107 |27,5 ... | | | | ... ... ... |197000 ... |208391010 |9,47 ... | | | | ... ... ... |14403130 |121 |
|Сатуға арналған ұзақ |247898 |50504 |-197394 |-79,6 ... ... | | | | ... салықтық активтер |10904777 |5879006 |5025771 |-46,08 ... да ... ... |20624 |2480776 |2460152 |11928 ... | | | | ... ... ... ... |98825311 |-5799885 |-5,5 |
|Негізгі құралдар |2553224 |457370 ... |-82 ... ... ... |-580793 |-1,8 |
|Материалдық емес активтер |1902908 |309513 ... |-83,7 ... ... |19913 |14220 |-634426 |-28,5 ... ... | | | | ... ... әдісімен |776976 |142550 |749861 |-81,6 ... ... | | | | ... да ұзақ ... ... ... |819404 |1,2 ... | | | | ... ... ... ... |42,2 ... мерзімді |22069848 ... ... |99,2 ... | | | | ... ... |9749607 |21844039 ... |124 ... ... |76035 |51632 |-24403 |-32 ... және ... |19333 |20229 |896 |4,6 ... ... | | | | ... | | | | ... ... ... |6024171 ... |-44,3 |
|Қысқа ... ... |830434 |1152658 |322224 |38,8 ... | | | | ... да ... ... |576550 |14881235 |14304685 |2481 ... | | | | ... ... міндеттемелер|6297530 |20943930 |14646400 |232,5 |
|Қаржылық ... |6090187 ... ... |240 ... ... ... |207343 |208153 |810 |0,3 ... | | | | ... ... ... |27897929 |22,4 |
|Жарияланған капитал ... ... |0 |0 |
|4 ... ... ... |3393739 |1093313 ... |-67,7 ... ... ... ... ... |21,8 ... зиян) | | | | ... ... ... ... |42,2 ... ... қорытындысы бойынша баланс валютасының жыл соңында жыл
басымен салыстырғанда 142,2%ды құрап, 42,2 %-ға артқанын ... ... ұзақ ... қаржылық міндеттемелер мен резервтер ... ... орын ... ... ... ... ... сатуға арналған ұзақ мерзімді активтер (-79,6%) мен ... ... ... азайып (-46,08%), Ақша қаражаттары мен олардың
баламалары көп ... ... ... ... ... Ұйым үшін
өндіріске қажетті басты ресурстардың – қорлардың көбейгенін көріп отырмыз.
Ұзақ мерзімді ... ... ... емес ... үлесінің
көбейгенін ( 279%). Негізгі құралдардың -82% кемігенін ... ... ... ... ... ұйымда меншікті капиталдың 22,4%)-ға
артқанын , ал қысқа мерзімді міндеттемелердің ... ... ... ... ... ... аралығындағы «Қазатомөнеркәсіп» АҚ-ның негізгі
экономикалық көрсеткіштері
(мың теңге есебінде)
|№ |Көрсеткіштер |2006 |2007 |2008 ... 2008 |
| ... ... |0,95 |0,86 |
| |ің | | | |
| ... | | |
| ... | | | |
| | | | |2006 |2007 ... сату мен ... ... ... |886202 ... көрсетуден | | | | | ... ... | | | | | ... ... ... ... |57878614|31172047 |18987078 |
|өзіндік құны | | | | | ... ... ... |31887865 |13786989|596380 |-18100876|
|Басқа да табыстар ... |1505500 ... ... ... ... |1486241 |2374841 |2446029 |959788 |71188 ... |1940731 |3004754 |5333422 |3392691 |2328668 ... шығыстар | | | | | ... да ... ... |795905 |2613032 ... |1817127 ... ... |70947632 |30366240 |36641303|-34306329 |6275063 |
|алынған пайда (зиян) | | | | | ... ... ... ... |30366240 |36641303|-34306329 |6275063 |
|пайда | | | | | ... ... ... |9689601 ... |320367 ... ... | | | | | ... | | | | | ... ... ... ... ... |
Есептілік мәліметтері негізінде жиынтық ... ... ... шығыстардың мөлшері көп екенін көруге болады. 2008 жылы жиынтық
пайда сомасының (13786989 мың теңге) және ... да ... ... табыс
(25596933 мың теңге ) сомасының жиынтығы 39383922 мың ... ... ... 26,3 %-ын ... шегерілуге тиісті шығыстардың құрайтындығын
көреміз: 446029+5333422+2613032=10392483 мың теңге. Осы есептіліктен біздер
табыстылықтың абсолютті көрсеткішетрін байқаймыз . Ең ... ол ... ... ... – 71665603 мың ... ... абсолютті көрсеткіш –
жиытық пайда. Ол сатудан алынған табыс пен сатылған өнімдердің өзіндік ... ... ... ... 71665603-57878614 =13786989 мың
теңге. Осы жерде сатылған өнімдердің өзіндік құнын ... ... ... 80,7 %-ға жуық ... ... ... ... Табыстылықтың
абсолютті көрсеткіштерінің үшіншісі әдеттегі ... ... ... – 36641303 мың ... Бұл сома ... пайда және басқа көздерден
алынған табыстардың қосындысынан ... ... ... ... Сонымен таза пайда сомасының негізгі қызметтен алынған ... мен ... ... салығы бойынша шығыстар айырмасы ретінде
қалыптасатынын көріп отырмыз. Компанияның таза пайдасы ... ... ... ... тек 37,16 %-ы ғана ... ... ... алынған табыс 2008 жылы, 2006 жылмен салыстырғанда 79,6%, ал
2007 жылмен салыстырғанда 1,25%-ға ... Бұл ... ... 2008 ... ... ... түсіндіріледі. (сурет 5)
Компанияның таза пайдасы 2008 жылы 2007 жылмен салыстырғанда 9032201
мың теңгеге артқан.
5 ... . ... ... ... көлемі
7 кесте
2007-2008 жылдар аралығындағы Қорлар көлемі
(мың теңге есебінде)
| |2007 жылы |2008 жылы ... ... | | | |
| ... |0,01 ... | ... | | |
| | |2007 жыл |2008 жыл |
|1 ... ... |7663394 |19063024 |
| |қорлар, тнг. | | |
|2 ... ... ... құны,|38887865 |57878614 |
| |тнг. | | |
|3 ... ... |5,07 |3,02 |
| ... ... | | |
| |(2 жол/ 1 жол) | | ... айналым циклын анықтау үшін: 360 күнді, материалдық қорлардың
айналымдылық коэффициентіне қатынасын анықтау қажет. Яғни, 2007 жылы
материалдық ... ... ... 71 ... ... ... алғанда әрбір
71 күн сайын тауарлы-материалдық қорлар толық қолданылған немесе ақшаға
айналып отырған. 2008 жылы цикл 119 ... ... ... есеп ... ... ... ... Қорлар есебі №2 «Қорлар» ХҚЕС-на
сәйкес ұйымдастырылады.
Қорлар құрамына мыналар кіреді:
- шикізат және ... ... ... ... ... ұйымдастырудағы негізгі міндеттер:
- қорлардың уақытылы және толық кірістелуін, олардың сақталуын,
бекітілген шығын ... ... ... қоймасындағы қорлардың
жеткіліктілігін бақылау;
- қорлардың қозғалысы бойынша барлық ... ... және ... және олардың нақты өзіндік құнын дұрыс есептеу;
- қажет емес және өтімді емес қорларды анықтау және ... ... ... ... ...... қалыпты қызмет барысында сатуға ... ... ... ... ... ... ... сатуға арналған сатып алынатын жер, мүлік
болуы мүмкін;
- осындай сатуға арналған өндіріс барысында қалыптасқан (дайын өнім,
аяқталмаған өндіріс, ... ... ... ... өндірістік процессте қолдануға арналған
шикізат және материалдар түріндегі активтер.
Қорлардың өзіндік құны. Шикізат және сатып алынатын тауарлар ... ... ... есептеледі. Аяқталмаған өндіріс және өндірілген дайын ... ... құны ... ... ... ... ... компания ішінде өндірілген) қорлар нақты
өзіндік құны бойынша кірістеледі. Нақты өзіндік құн өзіне ... ... ... ... және қорларды керекті жеріне жеткізу сияқты өзге
шығындарды және қайта тиейтін ... ... құны ... ... ... ...... алудағы компанияның шығындары:
- жабдықтаушы шотына сәйкес қорларды сатып алу ... ... ... және қайтарылмайтын салықтар;
- жабдықтаушыдан бастап қорларды сақталу орнына дейін тасымалдау,
жабдықтау бойынша ... ... ... ... ... ... ... сақталу орнына дейін жеке көлікпен
тасымалдау бойынша құрылымдық бөлімшелердің шығындарының құны;
- қайта тиейтін базаларды ұстау бойынша ... ... ... ... ... ... ... дейін қорларды
тасымалдау бойынша қайта тиейтін базалардың шығындарының құны;
- компанияның бір құрылымдық бөлімшесінен Компанияның басқа құрылымдық
бөлімшесіне ... ... ... ... тиейтін базалардың
шығындарының құны, және жабдықтаушыдан қорлардың сақталу ... ... ... ... қорларды сақтау бойынша қызмет құны;
- қорлар ... ... ... ... үшін баждар, алымдар;
- тиеу, түсіру қызметтерінің құны; жабдықтау және делдал ұйымдарға
комиссиондық ... ... ... ... ... өзге ... компания ішінде өндірілген қорлар үшін:
- осындай қорларды өндіруге керекті барлық шығындар;
- компанияның бір ... ... ... ... ... ... ... бойынша қайта тиейтін ... құны және ... ... ... ... ... шығындар
В) компания акцияларын төлеуге акционерлерден алынған қорлар үшін:
- ҚР заңнамасымен қарастырылғандай ... ... ... ... құны ... сатып алуға кеткен шығындар өзіне сатып алу бағаларын,
импорттық баждар, салықтар, және ... ... ... ... ... және басқа да шығындар. Сауда жеңілдіктері, төлемдерді
қайтару және өзге де ... ... ... алу ... ... ... ... еңбекақыны төлеу сияқты, өнім бірлігімен
байланысты шығындарды қосады. Оларға сонымен қатар дайын өнімге, ... орын ... ... ... ... мен ... ... үлестіру де кіреді. Қайта өңдеуге үлестіру шығарылған өнім ... ... ... ... ... ... ету шарттарында қайта тиейтін базаларды ұстау бойынша
шығындар ... ... ... ... ... қайта тиейтін база
автокөлігімен жүктерді жеткізу бойынша көліктік шығындар, қайта тиейтін
базаны ұстау ... ... және ... бөлімшелердің жүктерді
тасымалдау мен ауыстыру бойынша шығындары әрбір сатып ... ... ... қосу ... сатып алынған қорлардың нақты өзіндік құнына
қосылады. Бұл үшін бірінші жағдайда, қайта ... ... ... филиалдарына қорларды тасымалдау мен жіберуде, сонымен қатар ... үшін ... ... бағасы бойынша қорлардың құнымен
бірге, осы қорлармен байланысты қайта ... ... ... ... және егер ... ... қайта тиейтін база көлігімен
жүргізілсе, ... ... ... ... ... ... жеткізу филиалдарының жеке көлігімен жүргізілсе немесе
филиалдардың қорларды сатып алумен байланысты басқа ... ... ... ... ... ... ... қорларға жедел қосылады. Қосылу әр
материал түрінің құнына пропорционалды жүргізіледі. Мұны ... ... ... 1300 ... 8030 ... ... қорлар кейінге қалдырылған төлем шарттарында сатып алынса, онда
кәдуілгі шарттарға сатып алу бағасы мен ... баға ... ... ... ағымында пайыздық шығындар ретінде танылады.
Қорлардың өзіндік құнына қосылмайтын ... ... ... ... тыс ... ... ... күші шығындары мен өзге
де өндірістік шығындар:
- сақтауға кеткен шығындар;
- әкімшілік шығындар;
- өткізу ... ... ... ... салаларының өзіндік
құнына, қызметке қатысатын қызметкерлерге шығындар, еңбекақы, ... ... ... ... Сауда және жалпы әкімшілік
қызметкерлердіің еңбекақысы мен өзге ... ... ... ... олар ... болу ... шығын ретінде есептеледі.
Қорларды сатып алудағы құжаттық рәсімдеу былай жүргізіледі. Импорт
бойынша ... ... ... растайтын негізгі құжаттар болып:
- тауарлы - жөнелтпе құжат – ... ... ... ... ... жинақтамалық ведомості және басқалары;
- көліктік-экспедиторлық және ... ...... ... және оның ... ... полисі және сертификаты;
- есеп-айырысу құжаттамасы – инвойстар ... ... ... айрықшаламалары;
- кедендік құжаттама – кеден органдарының «шығарылым рұқсат етілген»
белгісі бар ... ... ... ... ... ... баж, ... алымдарды төлеу туралы анықтама;
- кінәрат – талап құжаттамалары – ... ... ... ... ... бүлінуі бойынша құжаттар ... ... акт, ... ... компаниясы қорлар есебі бойынша баланстық шоттарға
қорлардың қозғалысы бойынша операцияларды ... ... ... ... ... Материалдар есебінде, жалпы Компания, Бас ... ... ... үшін ... материалдық құндылықтр Тізімдемесі
қолданылады. Бұл өз кезегінде есеп жүйесіне ... ... ... ... ... ... және қорларды сұрыптауда қателіктер
жібермеуге мүмкіндік береді.
«Қазатомөнеркәсіп» компаниясының балансында материалдардың ... күні ... ҚР ... ... алынған немесе өтеусіз тегін алынған материалдар
үшін – жабдықтаушыдан компанияға материалдардың меншік құқығының берілу
күні. Бұл ... ... ... ... ... сауда
терминдерін талқылаудың халықаралық ережелерімен анықталып, міндетті түрде
материалдарды жабдықтау келісімінде тіркеледі. ... ... ... ... ... ... үшін Компанияның балансында бастапқы көрсетілу
күні ... ҚР ... ... ... ... ... ... табылады.
- «Қазатомөнеркәсіп» Компаниясының ішінде өндірілген материалдар үшін
– Компанияның басқа дайын өнім ... ... ... арналған,
компанияның дайын өнім өндірісі циклының аяқталу күні;
- өндірістің қайтарылмалы қалдықтары – материалдары үшін – ... болу ... ... ... ... ... үшін – ... өткізу
қорытындысы ретінде құралған, әрдайым қызмет ететін түгендеу ... ... ... Компанияға зілзала нәтижесінде келіп түскен материалдар – ... ... ... ... ... комиссия хаттамасын бекіту күні.
«Қазатомөнеркәсіп» компаниясының бухгалтерлік есеп ... ... және ... қозғалысының көрсетілуі, тек сәйкесінше
бастапқы құжаттардың болуында ғана жіберіледі.
Қорларды ... ... ... ... алынған құн әдісі бойынша
жүргізіледі. Мұнда ТМҚ орташа алынған құн, есепті кезеңнің басында ... осы ... ... ... ... алынған ұқсас бірліктердің орта
құнын ... ... ... ... ... ... есепті кезеңнің ағымында
қорлар құны + ... ... ... құны = ... ... кезең басындағы ... ... ... ... ... түскен қорлар көлемі
Орташа өлшенген құнды есептеуде келесі барлық ... ... ... ... орта ... құнды есептеу үшін есепті кезең – күнтізбелік
ай болып табылады;
- қорлардың орташа өлшемді құны қорлардың әрбір түрі мен сұрпы бойынша
есептелуі ... Бір ... ... ... құны ... ... ... өзіндік құн өндірісте қолданылып, сатылымы қоймаға түсу күніне
байланысты емес түрлі ... ... ... ... ... ... орташа өлшем құны қолданылатын бағдарламалық өнімде келесі
тәртіпте қалыптастырылады. Мәліметтер ... ... ... ай ... ... мөлшері, бағасы және құны ... ... ... ... негізінде материалдардың кірісі мен ... ... ... материалды-жауапты тұлғалары қорлардың қозғалысы туралы
құжаттарды айына бір рет тізілім ... ... ... ... ... енгізгеннен кейін жүйе автоматты түрде оның жаңа ... ... Ол ... ... ... бағаланып, ай аяғындағы
есептегі қалған, қорлар бойынша анықталған орташа құн қалыптасады. ... ... ... ... болып табылғандықтан есепті айдағы кіріс және
шығыс бойынша жүргізілген ... ... ... ... тура ... баға ... ... әрбір бірінші күніне
қоймалық есеп карточкаларына ауыстырылады. Ал бухгалтер ... ... ... ... ... ... жазбалардан кейін қояды.
Өткізудің ықтимал таза құны.
Қорлардың өзіндік құны өтеусіз болуы мүмкін егер:
- қорлар ... ... егер олар ... немесе ішінара ескірген болса;
- сату бағасы төмендесе;
- сатуды аяқтауға немесе ... ... ... ... ... құны өткізудің ықтимал таза ... әр ... ... ... ... ... 1 рет жүргізілетін тест арқылы алып
келінуі керек. Осылайша, қорлардың баланстық құны ... ... ... ... ... ... алып ... өткізудің ықтимал таза құнына алып келінуі «құнсыздану бойынша
резерв» есептеу арқылы жүргізіледі, ол ... ... ... ... ... жүргізілген тест нәтижесі бойынша есептеледі. Резервтер есебі ... ... ... ... олар ... ... ... контршоттар болып табылады.
Қорлардың құнсыздануы бойынша резервін есептеу, есептілікте мынадай
жазбамен көрсетіледі:
Дт 7420 «Құнсызданудан болған шығындар»
Кт ... ... ... баланста қорлар құны – құнсыздану бойынша есептелген
резервтерді азайту бойынша көрсетіледі.
Өткізудің ықтимал таза ... ... ... ... алынуы керек:
- есепті кезең аяқталғаннан кейін болатын жағдайлармен байланысты
өзіндік құнының немесе бағаның ауытқуы;
- ... бар ... ... және ... ... ... және өзге материалдар
өзіндік құнынан төмен бағаланса, онда олар қосылатын дайын өнім ... ... ... ... ... ... төмендегені, дайын өнімнің өзіндік құны мүмкін
өткізудің ықтимал таза құнынан артуын көрсетеді. ... ... ... құны ... дейін есептен шығарылады.
Шығыс ретінде тану.
Қорларды сатқаннан кейін осы босалқылардың баланстық құны тиісті түсім
танылған кезеңдегі шығыс ... ... ... ... ... ... таза ... дейін ішінара есептен шығарудың шамасы және ... ... ... ... ... ... немесе ысыраптың пайда болуы
кезеңіндегі шығыс ретінде танылуы тиіс. Өткізудің ықтимал таза ... ... ... ... есептен шығарылған құнын қалпына
келтірудің кез ... ... ... ... ... кезеңіндегі шығыс
ретінде танылған қорлар шамасының азаюы ретінде танылуға тиіс.
Актив ретінде тану.
Кейбір қорлар басқа актив шотына ... ... ... өзіндік
өндіріс жабдығының құнына. Мұндай қорлардың құны берілген ... ... ... ... ... ... құнының табыс және залал есептілігінде көрсетілуі.
Шығысқа шығарылған қорлар көлемі, табыс және ... ... ... бойынша көрсетіледі.
«Қазатомөнеркәсіп» Компаниясындағы қорлардың бухгалтерлік есебі келесі
жіктелімде көрсетіледі. 1300 «Қорлар» баланстық шотында көрсетіледі.
9 кесте
Компаниядағы шикізат және материалдар құрамы *
| ... және ... ... ... ... ... алынатын жартылай фабрикаттар және құрастырылмалы бұйымдар, |
| ... ... ... ... ... және ... материалдар ... ... ... ... ... де ... ... |Қайта өңдеуге жіберілген материалдар ... ... ... ... ... ... ... Есеп саясаты, 7 бөлім «Қорлар».
Материалдарды сатып алу ... бір ... ... ... ... бұйрығымен бекітіледі.
Компанияға материалдық қорларды минималды бағамен және тиімді уақытта;
Компаниямен ... ... ... ... олардың тиімді жұмсалуы
мақсатында Компанияда, Компания бұйрығы бойынша құрылған Тендерлік комиссия
жұмыс атқарады.
Өндірістегі ... ... ( жүк тиеу ... ... ... қызмет, жұмыс көрсетуде қолданылған, материалдық
қорлардың құны, толығымен ... ... ... ... ... ... «Қорлар» шотының есебінен шығарылады.
Алайда, сақталынылуын жүйелі түрде бақылау цех арқылы шығын ретінде
есептен шығарылған, бірақ ... ... ... ... ... ... ... Түгендеу Актісі негізінде ай
соңында қалдық болып қалған ... ... осы ... материалды-жауапты
тұлғасының есебінен қайта қалпына келтіру, мына жазумен көрсетіледі:
ДТ 8000, 8030, 7200, 2600 және т.б
КТ 1300 ... ... ... ... 1-ші ... осы қорлардың қалдықтары қайта өндріске деп
есептен шығарылады:
ДТ 8000, 8030 ,7200, 2600
КТ 1300 «Қорлар»
Жанармай-майлау материалдар қозғалысы бухгалтерлік есепте Компанияның
шоттар ... ... 1313 ... щотында жүргізіледі. Жанармай-майлау
материалдарына жанармайдың барлық түрлері ... ... газ, ... ... ... мен ... арналған отын) және майлау материалдары
жатады.
Жанармай-майлау ... ... алу ... ... ... жанармай-майлау материалдары есебі (әрдайым ... ... және ... ... ... ... ... икемді
жанармай-майлау материалдарының қоймалық есебі масса бірлігінде (тонна)
жүргізіледі, газ және отын – ... ... (куб ... ... ... және кіріске алынған мұнай өнімдері мен қатты отынға
журнал ... ... ... ... және тиеп –жөнелту
құжаттары, ЖММ ... алу ... ... ... өңдеудегі қорлар есебі (1317 шоты).
Қайта өңдеудегі тауарлы-материалдық қорлар есебі үшін «қайта өңдеуге
жіберілген материалдар» 1317 шоты қолданылады.
1317 шоты ... ... ... ... уран ... алу
мақсатында, уранның тотық-шалатотық есебі үшін қолданылады. Байыту ААҚ
«ТВЭЛ» және келісім ... ... ... ... ... ... дебеті бойынша, табысталған дайын өнім құнынан басқа,
қайта өңдеумен байланысты шығыстар, ... ... ... ... ... ... шығындары және өнімді қайта
өңдеумен байланысты өзге ... ... ... ... ... ... өңдеуден алынған өнім құны мен саны
көрсетіледі. Өнімді қайта өңдеуге жіберу үшін ... ... ... ... ... табылады.
1317 шоты бойынша есеп тотық-шалатотықтан уран өнімін шығару
Ведомостінде жинақталады.
«Қазатомөнеркәсіп» Компаниясына ... ... мен ... ... ... , шаруашылық субъектілерге қайта өңдеуге табысталған
тауарлы-материалдық қорлар есебі бойынша ... ... ... ... ... Компаниясына тәуелді ұйымдар мен еншілес ұйымы
болып табылмайтын , шаруашылық субъектілерге қайта өңдеуге табысталған
тауарлы-материалдық қорлар ... ... ... ... *
|Дебет |Кредит |Шоттар корреспонденцияларына түсініктемелер ... |1329.1 ... ... ... қайта өңдеуге |
| | ... тиеп ... ... |3310 |Қайта өңдеушінің қызметтер құны ескерілді (өнімді ... | ... ... ... негізінде және қайта өңдеу |
| | ... ... ... |3310 |Қайта өңдеу қызметтері ... ҚҚС ... ... |
| | ... ... өңдеу туралы Есептілік негізінде және |
| | ... ... ... ... ... |1317 ... ... ... ... өнім ... ... | |қайта өңдеу ... ... ... және ... ... | ... негізінде) ... |1317 ... ... ... ... |
| | ... ... ... ... ... Есеп ... 7 ... «Қорлар».
Компанияның еншілес ұйымдары - шаруашылық субъектілерге қайта өңдеуге
табысталған тауарлы-материалдық ... ... ... шоттар
корреспонденциясы 11 кестеде келтірілген:
11 кесте
Компанияның еншілес ұйымдары - ... ... ... ... тауарлы-материалдық қорлар есебі бойынша шоттар
корреспонденциясы *
|Дебет |Кредит |Шоттар корреспонденцияларына түсініктемелер ... |1329 ... ... ... субъектілерге қайта |
| | ... ... тиеп ... ... |3320 ... өңдеушінің қызметтерінің құнын ескеру (өнімді |
| | ... ... ... ... ... және қайта өңдеу|
| | ... ... ... |3320 ... өңдеу қызметтері бойынша ҚҚС есепке алынды |
| | ... ... ... ... Есептілік негізінде және |
| | ... ... ... ... ... кестенің жалғасы ... |1317 ... ... ... ... өнім кірістелді (өнімді|
| | ... ... ... ... ... және ... ... | ... ... ... ... «Қазатомөнеркәсіп» АҚ-ның Есеп саясаты, 7 бөлім «Қорлар».
Компанияның тәуелді ұйымдарына - шаруашылық субъектілерге ... ... ... ... ... ... ... кесте
Компанияның тәуелді ұйымдарына - шаруашылық субъектілерге қайта
өңдеуге табысталған тауарлы-материалдық қорлар есебі бойынша шоттар
корреспонденциясы *
|Дебет ... ... ... ... ... |1329 ... тәуелді шаруашылық субъектілеріне қайта |
| | ... ... тиеп ... ... |3320 ... ... ... ... ... (өнімді |
| | ... ... ... ... ... және ... ... | |шот-фактуралары негізінде) ... |3320 ... ... ... ... ҚҚС ... алынды |
| | ... ... ... туралы Есептілік негізінде және |
| | ... ... ... негізінде) |
|1330 |1317 ... ... ... ... өнім кірістелді (өнімді|
| | |қайта ... ... ... ... және қайта өңдеу|
| | ... ... ... |1317 ... ... ... тотық-шалатотық |
| | ... |
* ... ... ... ... Есеп саясаты, 7 бөлім
«Қорлар».
Құрылыс материалдары есебі.
Жалпы қоймадағы, ашық сақталу қоймасындағы құрылыс ... ... ... ... шоттар жоспарында 1318
«Құрылыс» шотында жүргізіледі. ... ... ... ... ... материалдары» КТ-і шотынан 2930 «Аяқталмаған өндіріс» шотының
ДТ-не (жөндеу жұмыстарын жүргізгенде) құрылыс алаңдарының басшыларының ай
сайынғы ... ... ... шоттарына құрылыс материалдарының барлық түрлері, ... ... ... бұйымдар мен конструкциялар, ғимарат
тұрғызу үшін ... ... сату ... ... ... қор ... және еншілес және өзге
ұйымдары үшін сатып алынған қорлар сатыла алады.
Қорларды сату үшін негіз болып келісім табылады. ... ... ... ... үшін негіз болып – қорлардың Компаниядан Сатып
алушыға меншік құқығының ... ... ... мен ... ... құжат, қабылдау-табыстау аутісі, шот-фактура, сенімділік).
Қорларды сату келесі бухгалтерлік жазбалармен көрсетіледі:
Нақты өзіндік құны бойынша қорларды сатуды ... 7414 ... ... ... бойынша шығындар»
Кт 1300 шотының субшоттары
Сату бағасы бойынша басқа жаққа сатылған қорларды көрсету (ҚҚС-сыз)
ДТ 1213 ... ... үшін ... ... ... мерзімді дебиторлық
берешегі»
КТ 6214 «шикізат және материалдардың шығысқа шығарылуынан түскен
табыс»
Қорлардың ... ... және ... рәсімделуі.
Қорлардың қоймадағы есебін ұйымдастыру бойынша жалпы ережелер босалқы
қор есебінің ... ... ... және ... шаруашылықты
ұйымдастырумен тығыз байланысты.
Қоймалық шаруашылыққа қойылатын талаптар мынадай:
- қойма бөлімшелерін күзеттік техникалық құралдармен, өрттен қорғау
және өрт ... ... ... ... орындарын керекті салмақ өлшеуіш, өлшегіш
құралдармен және өлшеуіш ыдыспен қамту;
- материалдық ... ... ... ... келісім шартқа отыру ... ... Бұл ... ... ... тауарлы-материалдық қорлардың ... ... ... ... ... ... орнын толтыруға
міндеттендіреді. Келісім шарт тек лауазымдары мен мамандықтары Ұжымдық
келісімде бекітілген тізімдемеге ... ... ... ... ... ... тіркелетін негізгі
құжаттар.
«Қазатомөнеркәсіп» Компаниядағы қорлар қозғалысы келесі 19 наурыз 2004
ж ҚР Қаржы Министрлігі №128 бұйрығымен бекітілген, бастапқы есептің ... ... ... (ТМҚ- 1а, ... нысаны), бұл лауазымды тұлғалардың
материалды құндылықтарды алуда сенім артатын ... ... ... ... үшін ... ... ... (ТМҚ-3 типтік нысаны), жабдықтаушыдан немесе қайта
өңдеуден келетін, түсетін материалдарды ... үшін ... ... ... ... ... келіп түсу күнінде материалды-
жауапты тұлғамен құрастырылады.
3. Тауарлы-материалды қорларды қабылдау туралы актісі ... ... ... ... ... ... айырмашылықтары
бар немесе құжатсыз келіп түсетін материалдарды қабылдауды рәсімдеу ... Ол ... ... ... ... ... 2 ... құрастырылады. Тауарлы-материалдық қорларды
қабылдаудан кейін құжаттар тіркелген актілердің (тауар-көліктік ... 1 ... ... ... ... ... үшін
бухгалтерияға, 2-сі жабдықтаушыға кінәрат хатын жіберу үшін беріледі.
«Төлқұжат №» бағаны тек ... ... ... мен ... ... ... келіп түсуі бойынша операцияларды рәсімдеуге
айырмашылықтарды анықтау жағдайында ғана ... ... - 4 ... нысаны актсімен біруақытта
«өндірісте және ... ... ... тауарлы-материалдық қорларды
жоғалту және кем ... ... ... ... ... ... Өндірісте және дайындау, сақтау үрдісінде тауарлы-материалдық
қорлардың кем ... мен ... ... ... ... ... есебінен қорлардың құнын өтеу және қорларды сақтауға
жауапты бөлімшелердің есебінен шығаруға негіз болып табылады. Акт 2 ... оған ... және ... ... қолы қойылады. 1 данасы
бухгалтерияға жіберіледі, ал 2-сі бөлімшеде қалады.
6. Тауарлы-материалдық қорларды бүлдіру, ұру, сындыру туралы акт (ТМҚ-
... ...... ұру, ... ... ... ... есептен шығаруға жатқызылатын тауарлы-материалдық қорлардың
есебін жүргізу үшін қолданылады. 2 ... ... ... ... 1 ... ... ... тауарлы-материалдық қорлардың
жоғалуын материалды-жауапты тұлғадан ... ... үшін ... ... 2-сі ... ... Жабдықты қабылдау туралы акт (ТМҚ-8 типтік нысаны) – ... ... ... ... ... ... үшін қолданылады. Акті 2 данада
қабылдаушы комиссиясымен құрылады. ... ... ... ... ... ... ... , жабдықты қабылдау туралы акті, алдын ала,
сыртқы тексеру бойынша құрылған болып табылады.
8. Жабдықтың анықталған ... ... ... ... типтік нысаны)
– қоймаға қабылданатын жабдықтардың ақаулығы анықталғанда құрылады. ... ... ... ... ... ... ... типтік нысаны)»
тіркелуі керек.
9. Жабдықты монтаждауға қабылдау-табыстау актісі (ТМҚ-9 типтік нысаны)
– жабдықты қоймадан монтаждауға ... ... ... ... ... (М-8 нысаны) «Қазатомөнеркәсіп»
Компаниясының өндірістік қызметінде жүйелі тұтынылатын қорларды жіберуді
рәсімдеу үшін және ... ... ... қоймадан есептен шығару үшін
қажет құжат болып ... ... ... бекітілген лимитті
(норма) сақтауға ағымдағы бақылауды жүргізуге қолданылады.
11. Лимитті –жинақтама картаны ай сайын әрбір цехке ... ... ... ... ... барып қоймаға табысталады. Мұнда
негізгі құралдарды мөлшерлеу қағидасы ... ... ... ... ... әрбір жеке жағдайында, цех бойынша
жауапты материалды-жауапты ... қол ... ... соңында лимитті-жинақтама
карталар қоймадағы материалдарды есептен ... үшін ... ... ... ... тыс материалдарды жіберу үшін Талапнама рәсімделеді. (М-
10 нысаны). Талапнама цех жетекшісінің қызмет бабындағы ... ... және ... директоры мен бас бухгалтердың қолы қойылады.
13. Жинақтама карталар – көлік жүргізушілерге ... ... ... ... ... көлік жүргізушіге, көлік
маркасы және нөмірін көрсетумен ашылады. Карта бойынша ... күні ... ... ... ... ... ол әрбір жеке жағдайда
көлік жүргізудәің қолымен расталады.
14. Ішкі ... ... ... (М-15 ... ... ... ішіндегі қозғалысы есебі үшін қолданылады.
15. Есептен ... ... ... ... бөлшектеу кезінде алынатын Тауарлы-материалдық ... алуы ... Акт. Акт ... ... ... ... алу үшін ... бойынша Қазатомөнеркәсіп ... ... ... ... қор ... қойма қызметкері «Тауарлы-материалдық қорлар
есебі карточкасын» ашады (ТМҚ-5 ... ... ... ... ... қатысты: өлшем бірлігі, баға, маркасы, номенклатуралық нөмірі және
тағы басқа деретемелер ... ... ... ай ... кірісі мен шығысына рәсімделгенқұжаттар негізінде
жүргізіледі. Осы кіріс және ... ... ... ... ... кейін ай соңында мөлшерлемелік қалдық шығарылады.
Ай аяғында, келесі айдың ... ... ... ... ... ... кіріс және шығыс құжаттары негізінде ... ... ... ... жүргізеді.
Қоймалық есепті жүргізудегі негізгі талап бұл – ... ... ... ... мен ... ... ... және бухгалтериядағы деректерді өңдеуге дейін ай соңында
қорлар қалдықтарын шығару ... ... ... ... ... ... аяқтау бойынша қойма қызметкері «қоймадағы тауарлы-
материалдық қорлар қалдықтары есебінің тізімдемесін» құрастырады (ТМҚ-7).
Тізімдеме «тауарлы-материалдық ... ... ... ... ... ... бухгалтерияға кіріс-шығыс құжаттарын өткізу-
қабылдау «қабылдау-өткізу құжаттары тізілімі» ... ... ... ... ... ... ... есебі бойынша кіріс-шығыс құжаттарын алған
бухгалтерия, кіріс-шығыс ақпараттарын Компанияда ... ... 1300 ... субшоттары бойынша енгізеді. Құжаттарды бухгалтерияға
өткізу және ... ... ... 1 ... ... емес жүргізіліп
отырады.
Бағдарламалық өнімдегі материалдарды өңдеу нәтижелеріндегі ұйғарынды,
міндетті құжаттар мыналар болуы керек:
1. Әр шот ... ... есеп ... ... кіріс пен
шығыс және соммалық мағынадағы қалдық)
2. Шот қимасында материалды-жауапты тұлға бойынша қолда бар қорлар
тізімдемесі ... ... ... тұлғалар бойынша қорлар қозғалысы тізімдемесі
(қалдық, кіріс , ... ... ... ... ... ... ... ай сайын міндетті түрде материалды жауапты
тұлғаның қолы қойылуы керек.
«Галактика» ... ... ... ... ... ... жүргізетін және талап етілетін ақпаратты алуды қамтамасыз
ететін келесі операциялар циклы жүргізілуі керек.:
- кіріс ... ... ... ... түскен қорлардың нақты өзіндік
құнын қалыптастыру және кіріс құжатын жазу (кіріс ордері);
- ... ... ... ... (ЛЖК, талапнама) – құжатты
қалыптастыру;
- тауарлы-материалдық қорларды жіберуге ... ... және ... ордерді қалыптастыру;
- ішкі ауыстырылымға ілеспелі жөнелтпе құжаттарды құру;
- өндіріске материал жіберуде және сонымен ... ... ... кезеңдегі түсімдер мен өткен кезеңдердің сальдолық ... ... ... ... ... ... қорларды жіберуде мөлшерлік және құндық
лимиттердің есебін іске асыру. ... ... ... ... ... және ... есептерді салыстыру ... ... мен ... ... модульдер арасында
автоматтандырылған өзара байланысты ... ... есеп ... ... 1300 шотының субшоттарында материалдық-
жауапты тұлғалар бойынша ай сайын айналым-сальдолық ведомостін құру;
- есеп саясатында көрсетілгендей, 1300 ... ... ... ... ... ... номенклатурасы бойынша автоматтандырылған
тәртіптемеде жиынтық айналым сальдолық ведомостін шығару;
- автоматтандырылған тәрітптемеде ... ... ... ... ... жеке ... киінетін арнайы киім есебі.
Бойынша ай сайынғы айналым-сальдолық ведомостін алу.
1320 шоты «Дайын өнім». Бұл шотта ... ... ... ... ... өнім ... үшін келесі субшоттар ашылған:
- 1321 - өзіндік тотық-шалатотық:
- ... ... ... ... ... Мойынқұм.
- 1322 - табиғи уран (ұнтақ түрінде, отын дәрілер, диоксид)
- 1323 - байытылған гексафторид 1324- аз ... ... 1325 - уран ... 1326 – ... ... 1327 - ... ... химконцентраттан тотық-шалатотығы
- 1328 - Бетпақ-Дала өнімдік сұйытылудан тотық-шалатотығы
- 1329 - өзге де уран ... ... ... үшін ... ... – кірістелу балансы, қайта
өңделуі, шығарылымы, тиеп жөнетілуі және уран ... ... ... есептілігі болып табылады. 1320 шоты бойынша сандық есеп қайта
өңдешінің баланстағы дайын өнім ... ... ... ... өнім ... байланысты дайын өнім құнына жартылай өнімнің
құны немесе тотық-шалатотық құны оған ... ... ... ... құны немесе тотық-шалатотық құны оған қосымша ... ... өнім ... өнім өнім ... ... ... құн әдісі
бойынша есептеледі. Уран өнімі, байытылу ... ... ... өнім ... табылмайды. Сатылған өнім өзіндік құнына дайын өнімді
жіберу немесе шығысқа шығару орташа құн әдісі ... ... ... ... ... ... ... шығарылады.
Алайда, дайын өнімнің кейбір ... ... ... ... ... ... жекелей түрде уранның тотық-шалатотығы табиғи диоксид
ұнтағын, байытылған гексафторид өндіру үшін қолданылады.
Өз кезегінде уран ... уран ... ... ... Қайта өңдей зауытынан экспортқа тиеп жөнелтілген дайын өнім
1329.1 – 1329.9 субшоттарына сәйкесінше ауыстырылады. Тиеп ... ... ... жол ... құжатын рәсімдеу күні болып табылады.
Тиеп-жөнелтілген дайын өнімді есептеу үшін ... ... ... 1329.1 - ... ... ... ... Уванас кеңіші
- Мыңқұдық кеңіші
- Қанжуған кеңіші
- Мойынқұм кеңіші
- 1329.2 – табиғи уран (Ұнтақ түріндегі, отын дәрілер, диоксид)
- 1329.3 – ... ... 1329.4 – аз ... ... 1329.5 – уран ... 1329.6 – ... тетрафторид
- 1329.7 – «Ақдала» кең өндірісінің химконцентратынан тотық-шалатотық
- 1329.8 – Бетпақ – Дала ... ... ... 1329.9 - өзге де уран ... ... өнім ... ... орташа өлшенген құн
әдісімен есептеледі. ... ... ... ... сандық және
ақшалай түріндегі субшоттар , сатып ... , ... ... ... ... ... коды ... деңгейлерден тұрады:
1. Сатып алушының атауы.
2. Сатып алушымен келісім номері.
3. Мәміле түрі.
4. Конвертор.
5. Жабдықтың номері.
6. Қайта өңдеушінің атауы.
7. Кең ... ... ... ... ... ... ... ҚҚС.
Дайын өнім тиеп-жөнелтілген болып мынадай тиеп-жөнелтілетін құжаттар
болғанда ... ...... ... жол ... тиеп-жөнелту
құжаттары, сапа сертификаттары.
Тауарлар. Бас офисте бұл шот ... ... ... ... ... әрбір тауар түрі үшін келесі субшоттар ашылған:
Компанияның қоймасындағы тауарлар үшін:
1331 - ары қарай сату үшін ... ... отын ... - ... арналған сатып алынатын, байытылған уран өнімі
1333 - келісім бағалары бойынша ЖШС «ГРК» -дан коммерциялық тотық-
шалатотық
1334 - келісім бағалары ... ЖШС ... -дан ... ... - ... ... ... ЖШС «Бетпақ- Дала» -дан коммерциялық
тотық-шалатотық
1337 - коммерциялық тотық-шалатотық – келісім бағалары және орташа
өлшенген құны бойынша ЖШС ГРК, ... СГХК ... ... - өзге уран ... - ... ... ... және өнеркәсіптік тауарлар)
Аналитикалық есеп коды келесі деңгейлерден тұрады:
1) сатушы, тауар жабдықтаушысы;
2) бірыңғай классификаторына сәйкес келетін шығын ... ... ... 1 % ... ... ... ... 15 % ҚҚС.
Сатып алынатын тауарлардың негізгі бөілгін табиғи уран концентраты
тотық-шалатотық алады. Бұл ... ... ... ЖШС ... ЖШС ... тау-химия комбинаты», ЖШС «БК Бетпақ-Дала».
Тауарларды табыстау ,қабылдау-табыстау актілері бойынша жүргізіледі.
Тауарларды есептеу орташа ... құн ... ... құн тотық-шылытотық барлық жабдықтаушылары бойынша өндіріліп,
келесі ... ... ... ... ... – барлық жабдықтаушылар бойынша жиынтық (саны
мен құны) + ... ... ... ағымдағы айдағы түсім (саны мен құны)
= жалпы саны мен құны.
Тотық-шалатотықтың жалпы құнын тотық-шалатотығын ... ... ... ... 1 кг-на орташа өлшемді баға анықталады. Нақты
өзіндік құнының қалыптасуы.
Тауар шығысы мен оның сатылған өнімнің өз ... ... ... ... ... ... сатып алушы мекен жайына тиеп-жөнелту әрбір ... ... ... ... ... ... көрсеткен лот
номері бойынша жабдықтау көлемі анықталады.
13 кесте
Тауарлар қозғалысы бухгалтерлік есебінің шоттар корреспонденциясы*
|№ ... ... ... ... |
| | ... |
| | ... ... |
|1 ... ... ... ... |3310 |
| ... алу | | |
| ... ... ... ... ... ... |
| |серіктестіктерден ... | | |
| ... ... ... |1339 |3395 |
| ... ... ... алынатын |1339 |1253 |
|2 ... ... ... ... жататын |1331-1339 |3393 |
| |кедендік баж | | |
|3 ... ... ... ... ... |3393 |
| ... төлемдер | | |
|4 ... ... ... ретінде ... |5020 |
| ... ... тауарларды | | |
| ... | | |
| ... және жеке ... ... |1339 |6220 |
| ... ... тауарлар: | | |
|5 ... ... ... ... байланысты |1331-1339 |3310,3395 |
| |көліктік-дайындау және басқа да шығындар | | |
|6 ... ... ... ... ... | | |
| ... ... | | |
| |- ... алу құнына; |1339 |1253 |
| |- ҚҚС ... |1421 |1254 |
|7 ... ... ... ... |1339 |6286 |
| ... алу | | |
|8 ... ... ... |1339 |3395 |
|9 ... ... ... және |7212 |1339 |
| ... бүлінуі: | | |
| ... ... ... | | |
| ... ... ... ... ҚҚС |7212 |3131 |
| ... | | ... ... сату | | |
| ... ... ... құнына |7012 ... |
| ... ... ... |1211 |6012.8 |
| ... ... сомасына, сатылған |6030 |1211 |
| ... ... ... | | |
| |ҚҚС ... |1211 |3131 |
| ... ... ... төлеуі ... |1211 |
| | |1060 | ... ... ... ... ... |7211 |1339 ... |Табиғи апат салдарынан тауарларды шығысқа |7479 |1331-1339 |
| ... | | |
| ... ... ... ... | | |
| ... апаттан залал сақтандыру ұйымдарымен|7479 |1331-1339 |
| ... | | ... ... ... ... Есеп ... 7 ... «Қорлар».
1350 шоты. Өзге қорлар. Бұл шотта жер қойнауын пайдалану келісімі
бойынша қызметтен ... ... ... ... ... ... – «Уран концентраты» (сары кек) есептелінеді. Осы
жартылай фабрикаттың ... ... ... өндірісі
жалғасады.
1350 шотына келесі субшоттар ашылған:
1351- уран жартылай фабрикаты (химконцентраты)
1352- коммерциялық жартылай фабрикат.
Кірістелу, қайта өңдеу, шығарылым, жөнелту және уран ... ... 1350 ... ... фабрикат өндіріске 8011 шотына ... ... құн ... ... ... 1350 шоты бойынша қалдық
сандық сипатта ... ... ... ... ... ... керек.
2.3 Кәсіпорындағы тауарлы-материалдық қорлар есебін жетілдіру жолдары
Елбасы «Қазақстанның әлемдегі бәсекеге барынша ... 50 ... кіру ... атты өз ... атап ... ... ... жаңа серпіліс жасау қарсаңында, өркенді де өршіл дамып келе
жатқан қоғамның іргетасы тек қана осы ... ... ... және ашық
нарық экономикасы бола алады. ... ... ... ... 50 елдің қатарына кірудің бірінші басымдығы әлемдік экономикаға
ойдағыдай кірігуі болып ... ... ... ... ... бухгалтерлік есепке алу мен қаржылық есеп беру жүйесін, аудитті
бара-бар ... ... ... ... өйткені бухгалтерлік есепке
алудың, қаржылық есеп берудің және аудиттің мақсаты ... ... үшін ... ... ... ... қамтамасыз
ету болып табылады.
Бухгалтерлік есепке алу және ... ... ... - ... ... бухгалтерлік есепке алу, қаржылық есеп беру
және аудит жүйелерінің өздеріне тән функцияларды одан әрі ... ... ... ... үшін ... ... мен ... қамтамасыз
ету болып табылады.
Әлемдік тәжірибе ... ... ... ... ... ақпараттың тиімділігін айқындайтын ... ... ... ... пайдаланумен немесе оларды
бухгалтерлік есепке алу мен қаржылық есеп ... ... ... ... ... қолданумен қол жеткізетіндігін көрсетеді. ХҚЕС пен ... ... ... ... ... ... іске
жұмсалатын қаржының әр алуандығынан және оның ... ... ... ... шығу жеңілдейді, капиталды ... ... ... ... ... Мұның өзі жаңа бизнес құрылымдарды
дамытуға, жаңа ... ... ... ... ... ... ... қазақстандық ұйымдардың бәсекеге қабілеттілігін
арттыруға, тұтастай алғанда елдің экономикалық өсуіне әкеп соғады.
Бухгалтерлік есепке алу мен ... есеп беру ... ... ... жағдайындағы өзгерістермен тығыз өзара ... ... ... даму сипаты мен деңгейіне жауап беруі тиіс.
Бухгалтерлік есепке алу мен ... есеп беру ... одан ... ... ... ... есеп пен ... есептілікте
қалыптастырылатын ақпараттың сапасын, ашықтығын және ... ... ... ... ... ... ... асыру қажет:
- бухгалтерлік есепке алуды, қаржылық есептіліктің ... және ... ... ... ... ... даярлау;
- шағын және орта кәсіпкерлік субъектілері үшін ... алу мен ... есеп ... ... ... ... халықаралық тәжірибенің негізінде бухгалтерлік есепке алу мен
қаржылық есеп беруді реттеу жүйесін өзгерту;
- бухгалтерлік есепке алу мен ... ... ... ... ... және ... даярлау. Бухгалтерлік есепке алуды
реформалағанда Қазақстанда ... ... ... ... бірі бухгалтерлерді, қаржылық менеджерлерді, аудиторларды,
маркетологтарды және басқа да мамандарды ... және ... ... ... ... ... ... қазақстан рыногында барынша арта түсуі,
бизнестің ғаламдық сипатталуы, бірыңғай еуропалық рынокты құру ... алу ... ... ... есеп беру ... ... ... бойынша оқытылған мамандарға сұраныстың
көбеюіне әкеп соғады.
Бүгінгі таңда ХҚЕС-қа сәйкес бухгалтерлік есепке алу мен ... ... ... ... қалыптастыру принциптерін түсінетін, бухгалтерлік
есепке алуды жүргізудің, қаржылық есеп беруді дайындау мен ... ... сай ... бар білікті бухгалтерлер мен аудиторлардың
жеткілікті санын дайындау ... ... ... Президенті Н.Назарбаев өзінің Жолдауында
төртінші басымдық ... ... ... ... ... дамытуды, кадрлардың
біліктілігін үздіксіз арттыру мен қайта мамандандыруды және Қазақстан
халқының мәдениетін одан әрі ... ... ... ... ... ... ... көшуі
оқыту бағдарламаларын қамтитын мониторинг жүйесін қалыптастыруды жүзеге
асыруды, кадрларды, есепке алу ... ... ... ... (аудиторларды, қаржыгерлерді) даярлау және қайта
даярлау процесіне өзгерістер енгізуді талап етеді. Осыған ... ... ... ... білім беру ұйымдары ... ... ... орта және ... оқу ... ... қайта бағдарлау, бухгалтерлік есепке алуға ... ... ... ... ... үшін ХҚЕС ... жасақтаудың (ОӘЖ) үлгілік жинақтарын, ... ... мен ... ... ... ... және ... қолдану дағдыларын қалыптастыруға дайындау бағдарламаларын
жаңарту және жетілдіру бойынша елеулі жұмыстар жүргізу қажет.
Шағын және орта ... ... ... есепті
жүргізу тәртібін оңайлату. Мемлекет басы мен ҚР Үкіметі қойған шағын және
орта кәсіпкерлікті ... ... ... ... ... немесе
біржолғы талон бойынша жұмыс істейтін жеке кәсіпкерлерді міндетті ... ... ... ... ... босату және қалған
кәсіпкерлік субъектілерінің бухгалтерлік есепке алуды жүргізу мен ... ... ... ... ... ... ... санаттар бойынша
бөлуді белгілеу қажет.
Шағын және орта ... ... ... есеп ... жүзеге асыру үшін былайша бөлу ұйғарылады:
1) шаруашылық қожалығын, ауылшаруашылық өнімдерін өндірушілер мен
оңайлатылған декларацияның ... ... ... ... қоса ... кәсіпкерлік субъектілері үшін бухгалтерлік есепке алу ... ... ... есеп беру ... әзірленетін болады;
2) бірінші тармақта көрсетілгенді қоспағанда, ... ... орта ... және ... ... кірмеген коммерциялық
емес ұйымдар үшін, ... орта ... ... ... ... және ... ... құқығында негізделген
мемлекеттік кәсіпорындар үшін ХҚЕС негізінде әзірленген оңайлатылған ұлттық
қаржылық есеп беру ... ... ... ... алу мен ... есеп беруді реттеу жүйесін
өзгерту.
Қазақстандағы бухгалтерлік есепке алу мен қаржылық есеп ... ... ... ... ... жүзеге асырылуы тиіс:
- қолданыстағы бухгалтерлік есепке алу мен қаржылық есеп беруді реттеу
жүйесіне ... ... ... ... ... алу ... қайта құру шеңберінде мемлекеттік
органдардың іс-қимылын үйлестіру;
- кәсіби ... ... ... алу саласындағы рөлін
арттыру;
- бухгалтерлік ... алу мен ... есеп беру ... бойынша
уәкілетті органның кәсіби ұйымдарды және ... ... ... ұйымдарды аккредиттеу жүйесін енгізу.
Кәсіби қауымдастықтың бухгалтерлік есепке алу мен қаржылық есеп беру
жүйесін реттеудегі рөлін ... үшін ... ... ... ... әрекет ететін арнайы органды (Консультативтік
органды) құру ұсынылып отыр. Консультативтік ... ... ... ... емес ... өкілдерін, жеке кәсіпкерліктің,
мемлекеттің қатысуы бар ... ... және ... қайраткерлерін
қоса алғанда, кәсіби қауымдастықтың жоғары білікті, бәріне танымал және
беделді өкілдерінен құралуы тиіс.
Бухгалтерлік есепке алу мен ... ... ... ... Қазақстанның халықаралық стандарттарға бағдарлануы оң әлемдік
тәжірибені зерттеуге және оны ... ... ... ... ... ... тығыз экономикалық байланыстар, шетел
компанияларының Қазақстанның инвестициялық қызметіне белсенді қатысуы
есепке алу ... ... ... ... ... мәжбүрлейді. Есепке
алу тәжірибесі түрлі елдерде әралуан, бірақ та оның ... ... ... ... және бұл Қазақстанның есепке алу практикасына оң тәжірибе
енгізу мақсатында бухгалтерлік ... ... және ... ... мен жаңа бағыттарын зерттеу қажеттілігін ... ... ... ... ХҚЕС және ХАС ... ... бухгалтерлерге, аудиторларға және қызметкерлердің ... ... ... ... осы ... өзге ... дұрыс
бағалауға және тиісінше оң және тиімді шешім қабылдауға ... ... ... ... ... ... болып табылады:
1.Тауарлы-материалдық қорлар есебін автоматтандыру.
Бухгалтерлік есепке алуды жүргізу мен қаржылық есеп беруді жасау
бөлігінде ақпараттық ... ... ... маңызды мәселе болып
табылады. ХҚЕС-ті толыққанды енгізу ... ... ... ... ... ... ол бастапқы құжаттарды өңдеуді,
автоматтандырылған режимдегі негізгі көп еңбекті қажет ететін функцияларды
барынша ... және адам ... ... ... пайда болу мүмкіндігіне жол ... ... ... ... ... ... ұйымдарда есепке алу жұмысын жолға
қоюға елеулі септігін тигізеді, ақпаратты өңдеу принциптері ... ... бұл ... ... ... ... өңдеуге тікелей
қатысады. Ұйымдарда бухгалтерлік ... ... ... ... ... болып табылады, себебі олардың қызметтерін тұтынушы Қазақстан
Республикасының халқы ... ... ... ... ... алуды
автоматтандыру процесін іске асыру мақсатында ұйымның автоматтандырылған
ақпараттық жүйелерінде енгізілген көмекші ... ... алу және ... ... жүргізуге қойылатын талаптарды жетілдіру жоспарланып
отыр.
Өндіріс барысында еңбек құралдары рөлін атқаратын материалдық құралдар
онда бір рет қатысып және ... бар ... ... ... ... бір ... ауыстырады. өндірістің үздіксіз технологиялық процесін
іске асыру үшін, ұйым қоймада сәйкесінше материалдар, жартылай фабрикаттар,
отын және тағы да ... ... ... ... ... уақытта ұйымда С
бухгалтерия бағдарламалық өнімде ... ... ... аудиті мәселелерін шешуді автоматтандыру
сұрақтарына үлкен мән ... Ол ... ... ... ... қорлар туралы ақпараттық базаны жүргізуді
құрумен негізделеді.
Тауарлы-материалдық қорлар есебі бойынша 1С ... ... ... ... операцияларын орындауда тұжырымдалады:
- бастапқы ақпараттарды құжаттауды автоматтандыру;
- ... ... ... ... ... ... тауарлы-материалдық қорлардың өзіндік құнын есептеу.
Ақпаратты технологиялыұқ өңдеу барысы келесі этаптардан ... ... ... ... ... ... ... ақпаратты құру;
- тауарлы-материалдық қорлар қозғалысы деректер жинақтамасын құру
- жады базасына ақпаратты енгізу және ... ... ... ... және ... ... келесі қолдану үшін ақпараттың құрылуы;
- нәтижелік ақпаратты талдауды және бақылауды жүргізу;
- қолда бар ақпарат бойынша басқару шешімдерін қабылдау.
Жетекші, ... және ... ... ... ... ... кез келген қажетті көрсеткіш мәнін алуына немесе ... ... ... ... ... ... ... үлкен
мән беріледі. Жобалау үшін бухгалтер белгілі бір ... ... ... қор қайтымдылығына талдау жүргізеді және білім
базасын қолдану арқылы ... ... ... қалыптастырады.
Осылайша, тауарлы-материалдық қорлар есебі, бақылануы, талдануы және
аудитіне ... ... ... бір кезеңдегі барлық ... ... және ... ... ... басқару деңгейін іс
жүзінде жоғарлатуға мүмкіндік береді.
2. Жергілікті жүйе желісін орнату арқылы қойма шаруашылық орындарында
есепті компьютерлендіру.
Есептілікті ... ... және ... ... бойынша материалды-жауапты тұлғаның жұмыс уақыттарының азаюына алып
келеді. ... ... ... ... қозғалысы есебінің
компьютерлендірудің жүргізілмеуі жұмыс уақытының көп бөлігін алады.
3. ... ... ... ... бақылау жүргізу
Тауарлы-материалдық қорлар есебіне қосымша бақылау жүргізу кәсіпорын
жетекшілері жағынан өте маңызды болып табылады. Бұл ... ... ... осы ... ... нормативті актілерді зерделеуді
білдіреді. Мұндай қадам тауарлы-материалдық қорларды сатып алуға қаражатты
тиімді жұмсау, кәсіпорын қызметкерлерінің ... ... ... жоғарлатуға мүмкіндік береді. Сонымен қатар, кәсіпорын
жетекшілері бақылауымен, бухгалтерлік есеп мәліметтері ... ... ... ... қолдану талдауын жүргізу қажет. [16]
3 КӘСІПОРЫНДА ТАУАРЛЫ-МАТЕРИАЛДЫҚ ҚОРЛАРДЫ АУДИТТЕУДІ ҰЙЫМДАСТЫРУ ЖОЛДАРЫ
3.1 Тауарлы-материалдық қорлар есебінің аудиті
Кәсіпорынға тауарлы-материалдық ... ... ... текесеріс жүргізу өте маңызды. Өндірістік қорлардың келіп түсуі
және шығысы бойынша біріншілік ... ... ... ... роль ... Біріншілік құжаттар бойынша материалдық ресурстарды
сақтау және қолдану, ағымдағы және келесі қозғалысына бақылау жасау жүзеге
асырылады. ... ... ... біріншілік құжаттар ұқыпты
рәсімделген және міндетті түрде есептілік операцияларын жүргізген тұлғаның
қолдары болуы керек.
Тексеріске кіріспес ... ... ... ... ... ... есептілікке қатысты барлық нормативтік құжаттарды; матеиалдар,
ыдыстар, аз бағалы және тез тозатын заттар ... ... ... керек (8 сурет).
|Аудиторлық тексеру кезінде |
|қолданылатын тәсілдер |
8 ... ... ... ... ... ... құндылықтардың аудитінің тәсілдері мынадай кезеңдерден
тұрады:
1 кезең. Материалдық құндылықтар ... ... ... ... ... ... ұсынылады. Себебі, материалдарды сатып
алудың нақты өзіндік құнына олардың сатып алу ... ... ... бөлек
мыналар: көліктік-дайындау шығындары; жабдықтау мекемелеріне төленетін
комиссиондық ... ... баж; ... ... ... ... ... бойынша басқа мекемелерге көрсеткен қызмет үшін төлемдер.
2 кезең. Бұл кезең үш ... ... ... тауарлы-материалдық
құндылықтарды түгендеу; олардың толық кірістелуі; есептен ... ... ... ... бағасы мен жағдайы туралы
объективті ақпараттың жоқ ... ... ... ... әсер ... біріншіден, кәсіпорын әкімшілігі кәсіпорын ... ... ... жоқ, ... ... ... жағдайының
көрсеткіштері бұрмаланғандықтан есептілікті қолданушылар (кредиторлар,
банктер, инвесторлар) кәсіпорынның ... мен ... ... ... ... ... ... сомасының бұрмаланады.
Тауарлы-материалдық қорларды тексеруде аудитордың қызметіне мыналар
кіреді:
1) түгендеуге ... егер ... ... ... ... және ... ... көп болса;
2) түгендеу процедураларының жүргізілуін бақылау;
3) үш түрлі мәселені шешу қабілеттілігі:
- түгендеу нәтижелерінің дәлділігін қамтамасыз ету;
- қорлармен толық ... ... ету және ... шотты жою жою;
- бұзылған, ескірген, баяу айналымды қорларды анықтау;
4) кездейсоқ таңдау негізінде есеп дұрыстығын ... ... ... ... жүргізу дұрыстығын қорлар қозғалысы
жүргізілетін жерлерде тексеру;
6 ) қорлардың нақты көлемін бағалау дұрыстығын ... ... ... ... ... ... мақсаты –
олардың есебінің дұрыс ұйымдастырылып жүргізілдендігін анықтау ... ... ... және ... орындағы ұозғалыстары мен нақты
қолда барлығы туралы дәлелді мәліметтерді ... ... ... ... қамтамасыз ету;
- өндіріске жұмсалу нормаларының сақталуын қамтамасыз ету;
- өндіріске қажеті жоқ материалдық ресурстарды ... ... ... ... тауарлы – материалдық қорлардың есебінің ауқымын кеңейтіп,
аудиторлық тексеру ... ... ... мазмұнын ашатындай іс
әрекеттерді жүзеге асыру мақсатында бағдарлама жасап, ... ... мен ... ... ... ... ... – материалдық
қорлардың есебінің аудиторлық бағдарламасы мынандай басты мәселелерді
қамтиды:
- ... ... Бас ... мәліметтерімен салыстырып
тексеруді;
- тауарлы – материалдық қорлардың синтетикалық және аналитикалық
есебінің ... ... ... ... бар ... – материалдық қорлардың сақтауын, оларға уақытылы
түгендеу жүргізілгендігін ... ... ... ...... ... ... уақытылы дұрыс толтырылғандығын, соңғы қорытынды есеп беру
күніне, субъектінің өндірістік қорларымен қамтамасыз етілуін тексереді;
- ... ... ... ... толық кіріске алынғандығын
және бухгалтерлік жазулардың жүзеге асырылғандығын тексеруді;
- дайын ... ... ... ... ... босату
нормаларының сақталып, бухгалтерлік есеп шоттарына дұрыс ... ... ...... қорларды бағалау әдістерін анықтауды;
- сатылып жөнелтілген және қайта өндеуге берілген ... ... ... ... бухгалтерлік жазуларының
жүзеге асырылғандығын тексеруді;
- табиғи кему нормасынан жоғары жетпейтін материалдық құндылықтардың
шығысқа шығарылу ... ... ... ... ұзақ ... ... және басқадай себептермен бүлінуінің нәтижесінде бағасы
төмендетіліп, арзандатылған материалдарға жасалған актілерін, әкімшіліктің
ұйғарымдарын және ... да ... ... ... ... тауарлы – материалдық қорларды аудиттеудің
бағдарламасы
| | | ... ... ... ... ... |жүргізу |
| | | ... |
| ... пен бас ... ... баланс, бас | |
|1 ... ... ... және типтік | |
| ... ... 20 |2 – 3 күн |
| | ... ... | |
| | ... | |
| ... ... |Бас ... №6, 7,10 ... |
|2 ... және |– ... және ... да ... – 3 күн |
| |ситетикалық есебінің ... ... | |
| ... тексеру. |құжаттар. | |
| | | | |
| ... ... ... |№1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9,| |
|3 ... ... және |10 ... ордері және Бас | |
| ... ... ... |3 күн |
| ... дұрысытығын | | |
| ... | | |
| ... ... ... ... | |
|4 ... ... және |материалдардың қозғалысы | |
| ... ... ... ... есептің ведомосі, | |
| ... ... ... |№10 ... - ... Бас |3 күн |
| ... тексеру. |кітапша және басқалар. | ... ... ... |
| ... – материалдық ... ... ... ... |
|5 |запстардың бағалану әдісін |№6, 10 ... - ... ... күн |
| ... ... | |
| ... түскен материалдық |Келісім – шарттар, Тауарлы | |
|6 ... ... |– ... накладнойы | |
| |құжатардың дұрыстығы, және ... ... |2 күн |
| ... ... ... | | |
| ... ... | | |
| ... | | ... ... ... З.Н., ... Н.Ә., Жұмағалиева Ж.Ғ. «Аудит».
Тауарлы – материалдық қорлардың есебінің аудитін тереңдетіп жүргізу
үшін жоғарыда келтірілген аудиторлық тексеру бағдарламасын, кеңейте ... ішкі ... ... ... тестерінің сауалнамасын жасау
қажет.
Аудитор қойылған сұрақтарына алынған жауаптарын зерделеп және ... ... ... ... ... ... бағдарламаға сәйкес
аудиторлық іс - әрекеттерді жүзеге асырады.
Ұзақ мерзімде активтер сияқты ... ... ... ... ... ... ... барлығын, баланстың, Бас кітаптың,
регистрларының мәліметтерінің арасында тепе – ... ... ... және аналитикалық ақпараттардың сәйкестігіне көз
жеткізудің маңызы зор.
Тауарлы – материалдық, қорлардың ... жеке ... ... ... және ... ... ерекшеліктерін ескерудің маңызы
зор.
Аудитордан ол түрлі мақсаттарға ... ... ...
құндылықтар бойынша бухгалтерлік жазулардың дұрыстығын мұқият тексеруді
талап етеді.
Аудиттің маңызды сұрақтарының бірі ... ... ... ... ... ... тексерумен тығыз байланысты.
Өйткені материалдар әр түрлі көздерден ... ... ... бастапқы
қалдығын сатып алу бағасымен салыстырғанда арсында ... ... ...... ... ... құны ... сатып алу,
жеткізу, тасымалдау, дайындау өнімді қайта өндеу шығындарын ... ... ...... ... ... алу ... аймақтан алып шығу баждарын, жабдықтау, ... ... ... ... ...... ... және
сатып алуға тікелей байланысты басқа да шығындарын қамтиды.
Тауар ... ... ... төлемдерді және басқа да осындай
түзетулерді, сатып алу шығындарын анықтаған кезде шығарып тастайды.
Аудитор материалдық қорларға аудит жүргізген кәсіпорынның есеп ... ... ... ... ... ... ... қоймадағы және өндірістегі өндіріс ... ... ... ... Түгендеуді жүргізуге дейін аудитор өткен
кезеңдердегі түгендеу нәтижелері туралы құжаттарды сұрауға, қорлар ... ... ... ... тауарлы-материалдық қорлар көлемі және
номенклатураларымен ... және ... ... ... ... алу; ... ... объектілерді және оларды есептеу әдістерін
анықтау; ішкі бақылау жүйесін талдау, құндылықтардың қозғалысын ... ... ... ... ... ... сияқты іс-әрекеттерді
жүргізуі керек.
Түгендеуді жүргізу жиілігі мен мерзімі бухгалтерлік есеп және қаржылық
есептілік туралы заңмен ... ... ... ... ... ... ... құру туралы келіседі. Кәсіпорын басшысының бұйрық (өкім)
шығарып, оның мәтінімен ... ... ... ... ... ... ... береді.
Түгендеу комиссиясының құрамына аудитормен материалды ... ... ... ... ... ... мамандар және
бухгалтерия қызметкерлері кіреді. Түгендеу жұмысын бақылай отырып, аудитор
процедуралардың ... ... ... керек. Бұл қорлардың мөлшерін
анықтап, қорларды дұрыс сәйкестендіруге ... ... ... ... ... ... бүлінген қорларға назар аударып, ... ... ... ... ... ... кезде материалды ... ... ... де ... ... ... құндылықтардың жетіспеушіліғі
анықталса, онда материалды – жауапкершілікті тұлға түгендеудің нәтижесіне
келіспеуі және кем шығу фактісін мойындамауы ... ...... ... дәлелді себептермен болмай
қалса, онда қойманы жауып пломбирлеп, материалды – ... ... ... кейін ғана түгендеуге кірісуге міндетті. ... ... ...... тұлға түгендеу жүргізілетін
күнге екі дана кіріске алынған және ... ... ... қорытынды есебін жасайды. Бірінші данасы шаруашылықтың
бухгалтериясына берілсе, екінші ... ... ... Комиссияның
төрағасы материалды – жауапкершілікті тұлғадан «өндіріс қорларына қатысты
кіріс және шығыс құжаттарының ... ... ... ... ... ... және шығыс жасалмаған материалдар жоқ» деген
қолхат алуға ... Дәл ... ... сатып алған материалдар сомасына
әлі есеп бермеген немесе оларды алуы ... алып ... есеп ... ... да ... ... кейін комиссия қолда бар материалды
құндылықтарды таразыға тарту, өлшеу, санау ... ... ... ... ... жолымен тексеруге кіріседі. Аудитор материалдық –
құндылықтарды таразыға тартып, өлшеп және санап жатқан ... ... ала бере ... мүшелерінің бірі немесе материалды –
жауапкершілікті тұлға ... ... ... ... ... бұдан келеңсіз жағдайларға жол бермеу үшін жұмыстың
дұрыс ... ... ... ... бақылап тұруға міндетті.
Келіспеушілік туғызбау үшін материалды – ... ... ... ... ... жазулар анда-санда салыстырылып отырады.
Әрбір материалдың түрі бойынша ... ... ... ... ... орны ... құндылықтарды сақтау және олардың
сақталуына жауапкершілікті лауазымды ... ... жеке ... ... ... ... көшірмеде есептеп қабылданған номенклатурада
және бірыңғай өлшем бойынша көрсетеді.
Кейде аудитор материалды – ... ... ... ... ... ... ... сақталуға қойылған
материалдық құндылықтарды түгелдеу көшірмесіне қоспайтын кездері кездеседі.
Бұндай ... ... ... жеке ... ... ... ... қарама
– қарсы тексеру жүргізіп, бұл құндылықтар кімнің меншігінде неге басқа
шаруашылықтың қоймасына сақталу себебен ... ... ... ... ... ... ... және аталуына ерекше назар
аударуды ерекше талап етеді. ... төл ... ... және маркаларымен кіріске алу құжаттарының мәліметтерімен
салыстырғанда жаңа жабдықтарды бұрын пайдалануда болған немесе өте ... ... ... ... ... ... да ... тексеру барысында есепті кезеңнің аяғында келіп түскен
тауарлардың (материалдар) ... және ... ... ... ... ... (материалдар) шот-фактураларына және олардың
бухгалтерлік есеп шоттарында ... ... ( 1310 ... және
материалдар», 1330 «тауарлар» шоттарының дебеті және 3310 «жеткізушілерге
мен мердігерлерге ... ... ... 3390 «өзге қысқа ... ... ... ... ... құндылықтарды тексерген кезде сапасын анықтау үшін
дәмін тату іріктеу жүргізу ұсынылады. Оларды ... ... ... ... ... ... ... мөр басып сақтау керек. Бір бөлігін
(данасын) сәйкес ыдыстарға салып ... ... ... берсе,
екінші бөлігін (данасын) қолхат алып тексерушіге береді. Сапасын анықтау
үшін ... ... ... акт ... субъектінің аталуы, бөліктің
салмағы, данасы (көлемі), ... ... ... ... және ... ... Сапасын анықтауға жасалған актіге түгелдеу комиссиясының
мүшелері және материалды ... ... ... ... ... ... ... жасалады, оған түгелдеу
комиссиясының ... және ... ... ... ... ... – жауапкершілікті тұлға әрбір көшірме бойынша ... ... «осы ... көшірмесінде аталған барлық құндылықтарды
комиссия менің қатысуымен натуралды күйінде көшірмеге ендірілді. Сондықтар
түгендеу комиссиясына ... ... жоқ. ... ... ... ... ... болғанын растаймын» деп
қолхат беріп, қол қойып, күнін жазады. ... ... ... ... ... ... ... тек қана осы мәліметтерінен
ауытқулары анықталған ... ... бас ... бухгалтер және материалды – жауапкершілікті
тұлға қолдарын қояды. Егер кем немесе артық ... ... ... ... ... ... ... береді. Нормадан
жоғары табиғи кемуден болған жетіспейтін материалды ... ... ... ... ... артық шыққанын кіріске алу керек. Артық
шыққан, ... ... кем ... ... ... сол ... ... кезеңінде, тек қана сол материалды – жауапкершілікті ... бір – ... ... ... ... ... Материалды
құндылықтардың табиғи кему ... ... және ... ... ... ... анықталмаса немесе оларды өндіру туралы
шығым – талапты сот ... ... бас ... ... ... ... ... мүмкін.
Аудитор шаруашылықтың бухгалтериясында салыстыру ведомостінің дұрыс
жасалғандығын, бухгалтерияда қызметкерлерінің оған жазылған жазуларының
мәліметтерімен сәйкестігін ... ... ... ... ...... ... есеп бас жоспарының 1300 «Қорлар» бөлімшесінің 1310 – ... ... ... сатып алған жартылай фабрикаттардың,
құрастыру бұйымдарының, кострукцияларының, отындардың, ыдыстардың ... ... ... ... құрылыс материалдарының,
қайта өндіруге берілген және басқа да материалдардың сақталуын, ... ... ... ... ... қойма шаруашылығын
тексеруден бастаудың маңызы ...... ... ... орындары бойынша нақты қолда
барының есеп ... ... ... ... біріншіден жылдық
түгендеудің материалдарымен танысу қажет. Екіншіден сақталу орны бойынша
жаппай тексеруге тиіс ... ... ... ... өте қымбат
тұратын және сирек кездесетін және ішінара тексеру жүргізілетін топтарды
анықтау ... ... ... ... ... ... орындарының, қорлардың және түрлерінің ... ... ... ... ... ... етеді. Сондықтан қолда бар
материалды құндылықтардың сақталуына тексеруді аудитор қойма шаруашылығын
зерделеуден және ... ... ... ... ... жүргізуден бастаған
жөн.
Аудитор қойма шаруашылығына зер салып ... ... ... және ... ... ... ... аударуы қажет,
сонымен қатар бақылау - өткізу бекеттерінің жұмысының ... ... және ... да қауіп – қатерден сақтандыру дыбыс беретін құралдарының
орнатылғандығына, материалды құндылықтарды қабылдау, босату және ... ... ...... ... және ... олардың толық материалды жауапкершілігіне, қолда
бар ұзақ уақыт жатып қалған және ... ... ... ... кіріс және шығыс құжаттарының, қоймалық есептің және қорытынды
есептің дұрыс ... ... ... тиісті. Қоймаларды және
материалды құндылықтардың сақталу орнын зерттеу, ... ... ... үшін ... анықтау мақсаттарында бағалардың сақталу тәртібін
және өртке қарсы қауіпсіздікті, ... ... ... ... ... да ... құралдарының және т.б. ... ... ... ... сақталуын қамтамасыз етудің маңызды шарты
дұрыс ұйымдастырылған күзет болып табылады. Аудитор ... ... ... және ... ішкі бақылауды кенеттен тексеруден
бастап, күзет жұмыскерлерінің ... ... ... ... ... ... және тіркеу, олардың пайдаланылғанының бугалтерияға
қайтарылуын және басқа да ережелердің орындалуымен танысады.
Бұндай кезде бір ... ... ... құндылықтарды екі рет
әкету, қол қоюға құқық берілмеген тұлғалардың қолы ... ... ... ... құндылықтарды ауызша рұқсатпен әкету ж.т.б.
сияқты әр түрлі бұрмалаушылықтар тәртіп бұзулар ...... ... ... жеке ... ... ... мамандандырылған өндірістік цехтардың өзара байланысының
арасын ескеріп жүзеге асырылуға тиісті ... әр ... ... ... ... ... ... қағазды мұқият тексеруді
және бақылауға алуды талап етеді.
Шаруашылықтың қоймасындағы ... ... ... бөлінбейтін бөлігі қойма есебін тексеру болып табылады. Аудитор
қоймадағы материалдар есебі қалай ұйымдастырылғандығын және ... ... ... ... ... ... ... қозғалысы есебінің 3 негізгі түрін қолданылуы мүмкін: жедел-
бухгалтерлік ... ... ... ... Егер
сальдолық әдіс қолданылса, онда ... ... ... түсуі мен
кетуі бойынша ведомосттарды тексереді, осы ведомостардың ... ... ... салыстырады. Бастапқы сальдо + түсім
– шығыс = соңғы сальдо. Екінші әдіс ... топ ... ... ... ... ... құрастырады және қалдықтардың
қоймалық есеп карточкаларымен салыстырып тексеру жүргізеді. әдетте ...... көп ... ... ... ... тексеру жүргізіледі. Үшінші әдіс - ең тиімді. Ол, ереже бойынша,
дербес компьютерді қолдануда ... Бұл ... ... есеп
карточкалары кәдімгі түрде жүргізілмейді. Қоймалық есеп процессінің өзі ... ... ал ... бір кезеңдерде (ай, тоқсан) айналмалы
ведомосттер құрылады. ... бар ... , ... ... ... есеп ... ... тексеру қалай
жүргізілетіндігін тексереді.
Жұмыс практикасы көрсеткендей, қойма ... ... ... ... материалдардың түрлері бойынша жалған қалдықтың
көрсетілуі, кейбір кіріс құжаттарындағы материалдардың кіріске ... ... ... ... есеп ... ... есептегі мәліметтерінің арасындағы алшақтық, шығысқа шығару
құжаттарының санының шамадан тыс асып ... ... ... ... ... ... кездесіп қалады. «Қызыл қалдық» келіп түскен
материалдық ... ... ... кіріске алмаудың, өндіріске
босатылған материалдар санының шамадан тыс артық шығысқа шығарылуына,
құжатты ... ... ... соңғы қалдықтардың дұрыс
анықталмауына ж.т.б. жол берілгендігін дәлелдейді.
Материалдар түрлерінің теріс өтпені қалдығы осы ... ... ... келіп түскен кезде уақытша жабылса, ал материалдық құндылықтар
саны осы ... ... ... ... тек қана ... жоқ материалдардың
көлемін көрсетіп қоймайды, сонымен қатар ұрлаудың, талан – таражға салудың
резевін де көрсетеді. Кейбір кіріс алу ... ... ... ... материалдар қоймалық есеп карточкаларында көрсетілмеуі мүмкін.
Оларды ... үшін ... ... құжаттарын кенеттен тексеру керек.
Қоймадағы материалдар есебін, материалды жауапкершілікті тұлға болып
саналатын қойма меңгерушісі ... ... ... Бұл ... ... ... ... – таражға салған материалдар үшін сотталған,
еңбек ... ... үшін ... ... ... ... ... Қоймашыны жұмысқа шаруашылықтың бас бухгалтерінің
келісімі бойынша қабылдайды. Оны қызметінен ... ...... ... ... ... ... - өткізу актісін шаруашылықтың
басшысы қарап бекіткеннен кейін ғана жүзеге асырылуы ... ... жеке ... жауапкершілік, олардың жұмысын бақылаудың
жағдайы туралы келісім ... ... ... ... түр – ... ... ілінгендігін, қоймадағы жұмыс режимінің
сақталуын анықтауға тиісті.
Құндылықтарды кез ... және ... ... ету үшін, сондай –
ақ нақты қолда барының бекітілген қор ... ... ... ... ... бойынша қоймадағы материалды құндылықтар секцияларға, ... ... ... ... ... ... ... қағаз толтырып, оны материалдардың тұрған орнының тұсына
жапсырып қояды. Таңба ... ... ... номенклатураның
нөмірін, өлшем бірлігін, бағасы және ... ... бар ... Материалдардың қозғалыстарының және ... ... ... есеп ... ... ... ... жеке карточка ашылады, сондықтан мұндай ... есеп деп ... ... ... ... ... бухгалтерияда немесе электрондық есептеу ... оған ... ... материалдардың атауын, маркасын, сортын,
кескінін, көлемін, өлшем бірлігін, номенклатураның нөиірін, есептік бағасын
және шектеуді жазады. ... ... ... ... ... ... ... шығыс және қалдық бағаларын толтырады. Операциялардың
жасалған жұлдызына (күніне) қоймашы карточкаларға ... ... ... ... ету накладнойлардың және т.б.) ... ... ... ... ... есеп ... ... оларды бухгалтерияға береді. Шектеп жұмысау ... ... ... ... айдың бірінші жұлдызынан кешіктірмей береді.
Құжаттарын тапсыруға тізімдеме толтырып, онда ... ... және ... ... ... орындары бар цехтарда, сондай – ақ есеп ... ... ... ... ... материалды жауапкершілікті
тұлғалардың пунктін және ... ... ... ... ... қалдықтары және қозғалыстары туралы
айлық қорытынды есеп ... ... ... ... ... берген қорытынды есебінде нақты жұмсалған ... ... ... ... да ... ... ... нормасын есептеп шығарып және қорытынды есепті
бағалайды. Материалдық қорытынды есебін пайдаланған ... ... ... ... жасаудың қажеті де болмайды. ... ... ... ... ... есеп регистрлары
ретінде ... ... ... ... ... ... материалды құндылықтардың
қозғалысының есебінің жағдайын ... ... ... ... ... ... және ... бастапқы құжаттары
бойынша материалдардың қозғалысының есебінің ведомостінің жасалуына ерекше
назар аударып, материалдардың жедел – бухгалтерлік есеп ... ... ... ... ... ... ... тапсырған және
материалды жауапкершілікті тұлғалалдың жасаған есебіне қоймалық ... ... ... бухгалтерия қызметкерлерінің
тарапынан қатаң бақылау жасалғандығын анықтауға міндетті.
Аудитордың жұмысының маңызды ... бірі - ... ... ... шаруашылықтың кідіріссіз қызметін жүзеге асыру үшін қажетті
материалдармен қамтамасыз етілуін анықтау. Материалды құндылықтарға ... ... ... есеп ... ... (қалдық) ведомостарын және
түгелдеу көшірмелерін, сонымен қатар бастапқы құжаттарын қолданады.
Өндірістік қорларды кіріске алу және ... ... ... ... ... ұйымдастыруға, өндірістік қорларға аудит
жүргізуге негіз болатын есептік көрсеткішті ... ... ... ... бастапқы құжаттары арқылы материалдар ресурстарының
қозғалысына, сақталуына, ... ... ... ала, ... және
күнделікті бақылауды жүзеге асырады. Материалдардың қозғалысының бастапқы
құжатары мұқият толтырылуы, міндетті түрде операцияны жасаған ... ... ... есеп объектілерінің кодтары долуға тиіс.Материалдық ресурстар
қозғалысының құжаттарының толтырылу тәртібінің ... ... бас ... және ... ... жетекшілеріне
жүктелген.
Соңғы жасалған қорытынды есеп ... ... ... ... ... жүргізген кезде, шаруашылықтың кідіріссіз жұмыс
істеуіне ықпал еткен ... ... ... қамтамасыз
етілгендігін анықтап, 1300 ... ... ... ... ... ... ... мәліметтерінің дұрыстығын
анықтау қажет. Әрбір шот бойынша және жалпы 1300 «Қорлар» бөлімшесі бойынша
материалдардың және басқа да ... ... ... ... ... анлитикалық және синтетикалық есеп мәліметтерімен
сәйкестігін әрбір материалды ... ... ... бойынша
жасалатын айналым немесе қалдық ведомостары бойынша, Бас кітап және баланс
бойынша ... ... ... ... ... шаруашылық
қызметкерлерінің қатысуымен материалдар ресурстарының жеке ... ... ... ... материалдық ... ... – шарт ... ... ... есеп беруге тиісті
тұлғалар арқылы нақты ақшасына сатып алу, айырбастау, өз ... ... ... немесе басқа да себептермен шығысқа шығарылған
негізгі құралдардан алынған төлем ... ... ... алу ... ... жаңартылып отырады. [10]
Шартта көрсетілген материалды – техникалық қамтамасыз ету жоспарының
орындалуына бақылау жасауды, материалдардың дер ... ... ... және
кіріске алынуын материалды техникалық жабдықтау бөлімі жүзеге асырады. Бұл
мақсат үшін бөлімде ... ... ... ... есебінің
ведомостің (машина ... ... ... ... ... ... олардың саны, бағасы артылып, жөнелтілу
мерзімі т.б. туралы шарттың орындалу ... ... ... ... ... ... жасайды.
Шаруашылыққа келіп түскен материалдарға мына төмендегі тәртіп бойынша
бухгалтерлік құжатарды ... ... ...... ... ... ... есеп айырысу және басқа да жолдама
құжаттарын тасымалдаушы ұйымдар ... ... ... ... ... ... ... қойып төлемді талаптаптау құжаттары
төленуін ... ... ... ... материалдардың есеп айырысу және басқа
да құжаттары бухгалтерияға келіп ... ... ... ... ... кейін, жабдықтау бөлімінің жауапты қызметкеріне беріледі.
Жабдықтау бөліміне келіп ... ... ... көлемәнің
ассотиментінің, түсу мерзімінің, бағасының ... ... ... ... ... ... нәтижесінде есеп айырысу немесе
басқа да құжаттарына толық немесе бөліп акцептеу ... ... ... ... ... ... ... жүктің келіп түсуін, қажет болған
жағдайда, оларды іздестіруді, бақылауды жүзеге асырады.
Бұл мақсат үшін жабдықтау бөліміне ... ... ... есебінің
журналын жүргізіп отырады. Журналда тіркеу ... ... ... атаулы тасымалдау құжаттының күні және нөмірі, шоттың күні,
нөмірі және сомасы, жүкті іздестіру туралы ... ... ... ... шотты төлеу немесе акцептерден (төлеуден) бас
тартқаны ... ... ... ... ... ... бөлімінің бухгалтерияға
береді, ал тысымалдау ұйымының квитанциясы материалды алу және жеткізу үшін
экспедиторға беріледі. Жабдықтаушының ... ... алып ... ... ... ... ... тізімі келтірілген наряд
және сенімхат беріледі.
Экспедитор материалдардың тек қана санын емес сонымен бірге ... ... ... ... асырады.
Экспедитор қабылдаған жүктерін шаруашылықтың қоймасына жеткізіп, қойма
меңгерушісіне өткізеді. Қоймашы жабдықтаушының шот – ... ... ... ... ... қабылдаған
материалдарға бір жолы немесе көп жолды кіріс ордерлерін толтырады.
Бір жолға кіріс ордерлері ... бәр ғана ... ... көп ... кіріс ордері барлық қабылданған ... ... ... ... ... ... және экспедитор қолдарын қояды.
Материалды құндылықтар натуралды өлшем бірліктерінде кіріске алынып,
қоймада және бухгалтерияда ... ... ... ... ... ... мен нақты мәліметтерінің
арасында аайырмашылық, болмаса кіріс ордерінің ... ... ... ... ... ... жабдықтаушының құжатына кіріс ордерінің
негізгі реквизиттерін қамтитын белгі (штамп) қойылады. ... ... ... саны ... жабдықтаушының шот – фактурасынсыз ... ... ... ... де акт ... сақтау жауапкершілігіне
алады.
Қоймаға шаруашылықтың өзі дайындаған материалдарды, ... ... ... ... ... ... ... ж.т.б. тапсырған ... екі дана етіп ... ішкі ... бір жолды немесе көп жолды накладнойын
толтырады. Бір ... ... ... материалдарды шығысқа шығаруына
негізі болса, екіншісі қоймаға кіріске алу құжаты ретінде қолданылады.
Есеп беруге тиісті ... ... ... материалдарды
сауда нүктелерінен басқа да субъектілерден, кооперативтерден, базардан
немесе тұрғындардан нақты ... ... ... ... ... құнын растаушы құжат есеп беруге тиісті тұлға жасайтын
шаруашылық операциясының мазмұны, күні, ... ... ... ... және ... бағасы көрсетіліп баяндалатын тауардың шоты (чек) немесе
акт (анықтама) болып табылады. Есеп ... ... ... ... ... тауарды сатушының төл құжатының мәліметімен көрсетеді.
Актіні (анықтаманы) есеп ... ... ... ... ... ... ... келіп түскен өндірістік қорлардың қабылдаған
бухгалтерлік құжаттарының толтырылу тәртібіне жақсы біле ... ... және ... жазулардың дұрыстығын, толықтығын
тексеруді ... тыс ... ... ... ... ... операцияларынын құжаттары
бойынша тексерудің барысында санды және сапалы ... ... ... ... ... ... ордерлері мен
коммерциялық актілердің дұрыс жасағандығын, материалдар ... ... ... ригистрлерінің бухгалтерияларға дер кезінде
тапсырылғандығын, тасмалдау құралдарын ашқан кезде кем ... ... ... ... ... ... ... материалдар
есебінің немесе растаушы ... ... ... ... тапсырылғандығын, тасымалдау құралдарын ашқан ... кем ... дер ... ... ... ... ... шығысқа шығарылуын және қоймаға ... ... ... ... ... мен қабылдау актісінің ... ... ... ... келіп түскен материалдарды
құндылықтарды кіріске алудың толықтығын өте мұқият тексеруі ... Ол ... ... ... ... кіріс ордетерлеріндегі, қоймалық
есеп карточкаларындағы көрсетілген құжаттарын, күндерін және нөмірлерін,
аталуын, өлшем бірлігін, санын, ... және ... ... шот ... тауарлы – ... ... ... ... да ... ... ... сұрайды. Аудитор
кіріске алынған материалды құндылықтардың тиісті өлшем бірлігінде және
көлемде ... ... ... ... ... ... ... 100 тонна шақпақ қантты төлеуге құжат талап ... ал ... ... 85 тонна нәтижесінде 100 емес, 85 тонна кіріске ... ... ... ... ... ... аудитор
оларды тауарлы – тасымалдау ... ... ... ... тексереді, ал материалды құндылықтарды жабдықтаушының
қоймасынан сенімхат арқылы алған жағдайда, ... дер ... ... ... ... ... ... алуға берілген сенімхат
тіркелген журналдың дұрыс жүргізілгендігіне назар аударады.
Нарықты бағасымен жеке тұлғалардан сатып алуға кассадан төленген нақты
ақшасына ... есеп ... ... ... ... материалдарды
құндвлвқтарға жасалған актілерді және басқа да құжаттарды тексерген кезде,
аудитор бұл операциялардың ... және ... ... ... оларда төл құжатының реквизиттерінің мекен – жайының
және азаматтардың ақша ... ... бар ... ... ... ... алынған материалдарды ... ... ... неғыздығын, сатып алуға жасалған актісін
бекіткен шаруашылықтың жетекшісінің қолының бар ... ... ... арқылы есеп беруге тиісті ... ... ... ... ... тексеру қажет. Бұл операциялар
бойынша сатып алынған материалдарды кіріске ... ... ... екі ... ... нормасын сақтамай, өндіріс шығындарына немесе
айналымға ... ... жол ... ... ... фактурасыз келіп түскен материалдарды ... ... ... құндылықтар толық кіріске алынғандығын, бағасын
және олардың құнының дұрыс белгіленіп, №6 журнал – ... 3310 ... ... ... ... ... жазылғандығын, сонымен қатар
жабдықтаушылардың щот – фактураларын және ... да ... ... ... дұрыс түзетулер еңгізілгендігін тексеру қажет.
Есепті айда фактурасыз келіп түскен жабдықтаушылар шоттарын төлеуді
талап етпеген материалды ... №6 ...... ... ... «Фактурасыз» деген белгі қойылып, әрбір келіп түскен лек
жеке шотты бағада көрсетіледі. Келесі айда ... ... ... ... жазулар жасалып, сол сәтте жабдықтаушылардың есеп айырысу құжаттарының
негізінде нақты өзіндік құны байынша материалдарды кіріске алады.
Есепті кезеңінің ... ... құны ... әлі ... түспеген жолдағы
материалдардың құнының бухгалтерлік есепте дұрыс керсерілуіне зер салуды
талап етеді. Бұл сұраққа ... ... ... ... ... ... ... кезде кем шыққан анықталған, жабдықтаушылар мен есеп
айырысу бойынша ... ... ... ... ... ... ... және ұзақ уақыттан бері кіріске алынбаған «үрленген» құндылықтарды
кейде кейбір субъектілер ... ... ... құндылықтардың құнын
көрсетуге жол берген жағдайлары кездеседі. Сондықтан аудиторлық ... құны ... өзі ... ... ... материалды құндылықтар үшін
есеп айырысу бөлігін №6 журнал – ордердегі немесе оны алмастыратың машина
жазбалардағы есептік ... ... ... ... ... ... ... қоймасынан дайын өнімдерді дайындауға, шаруашылық
қажетіне, қайта өндеу үшін және артық өтімсіз қорларды ... ... ... операцияларының негізділігін бақылау және оларды
шығысқа шығарудың дұрыстығын тексеру едәуір орын алады.
Шаруашылықтың материалдарының жұмсалуын ... ... ету ... ... ... толтырылуы үшін тиісті ұйымдастыру шараларын
жүзеге ... ... ... ... ... ... ... оларды нормамен шектеп босату болып табылады. Шектеулерді шығырылған
өнімнің көлемі және өнім ... ... ... ... ... ... ... негізінде жабдықталу бөлімі есептеп
шығарады.
Шектеп жұмсау картасының бір данасы ... ... ... ... қоймада қалады қоймашы картаның екі данасында басатылған
материалдардың санын және ... ... ... ... картасына қолын
қояды. Цехтың өкілі материалдарды алғандығы жөнінде қоймада сақталатың
картаға ... ... ... ... ... белгіленген шектеу арқылы
жүргізіледі. Шектен артық босату немесе материалдарды бір түрін ... ... ... ... ... балмаған жағдайда) шаруашылықтың
немесе оған өкілетті ... ... ... жеке ... ... ... жүзеге асырады. Ауыстырған кезде шектеп жұмсау картасына
ауыстырылған материалдарға «Ауыстыру № - талап ... ... ... ... және ... ... көрсетеді. Өндіріске пайдаланыған,
қоймаға ... ... ...... ... ... ... қосымша құжатары толтырылмай – ақ жазады.
Егер материалдар қоймадан сирек босатылса, онда бір жолды немесе көп
жолды талап – накладнойлары ... ...... екі дана ... цех жазады. Бір данасы қоймашының қолы қойылып, ... ...... қолы қойылып қоймашыға беріледі.
Материалдардың шаруашылықтың ішіндегі қозғалысының есебі үшін және
ішкі орын ... бір ... ... көп ... ... ... ... босатылған учаскенің материалды –
жауапкершілікті тұлғалары екі дана етіп толтырады, бір данасы алуышның ... ... ... ... босатушы тұлғаның қолы қойылып, құндылықты
алушыға табыс етіледі.
Шаруашылықтың аумағынан тыс жерде орналасқан еншілес шаруашылықтарына
немесе ... да ... ... ... ... ... ... босату накладнойларын толтырады. Накладнойлардың
бірінші данасы материалдар есебінің аналитикалық және ... ... үшін ... ... ал ... данасы материалдарды алушыға табыс
етіледі. Егер ... ... құны ... ... болса, бірінші
данасы бухгалтерияда есеп айырысу ... ... ... ... ... ... материалды құндылықтардың дұрыстығын тексерген
кезде негізгі ақпарат көздерінің қызметін шектеп – ... ... ... ... және ... да ... ... құжаттары, материалдарды қозғалысының есебінің ... есеп ... ... және ... ... және басқа да
есеп регистрлары атқарады.
Аудитор дайын өнім шығаруға босатылған материалдарды операцтиялары
бойынша ... және есеп ... ... ... дайын бұйым
шығару үшін шикізат, материалдар, отындар және басқа да ... ... ... ... ... ... ... бойынша тұтынуға қажетті материалдарды дұрыс
анықталғандығын, жаңа ... ... және ... технологияны
қолдануға байланысты материалдарды жұмсау нормаларын дер кезінде түзетулер
еңгізілгендігін, субъектінің төрағасының ... ... бар ... және ... ... ... тиісті өзгерістер
еңгізілгендігін, шектеп босатылған материалдар ақауды түзету ... ... ... ... шикізаттар мен материалдарды жұмсау
нормаларының сақталуын және бұл ... ... ... ... ... ... ... тексеруге ерекше назар аударуға
міндетті. Бұл сұрақтарды ... ... жоқ өнім ... үшін ... ... жол ... кепілдік береді.
Егер тексеру барысында материалдарды жұмсау нормаларын жоғарылату және
дайын өнімнің көлемін кемітіп көрсету фактілері ... онда ... ... ... ... ... өнімдерге өңдеу жүргізген
шаруашылыққа қарама – карсы тексеру жүргізуді талап ету ... ... ... сату бойынша операцияларын тексерген
кезінде, келісім бағасының және ... ... ... ... яғни ... бағамен қымбат материалдардың сатылмағандығын, бұндай
операциялардан шаруашылықтың зиян шеккендігін анықтайды.
Сондай – ақ ... тыс ... ... ... ... ... ... оларды субъектінің аумағынан
шығарып әкетуге берілген рұқсат ... ... ... сатуға
жасалған шартпен, материалдардың атауларының және ... ... ... ... қажет. Қандай да бір ауытқулар кездесекен жағдайда
сатып алушының бухгалтериясында ... ... ... ... ... ... ... талап ету қажет.
Аудитордың белгіленген табиғи кему ... ... ... ... ... ... ... материалды
құндылықтарды шығысқа шығару актілерін және басқа да құжаттарын өте ... ... ... ... жыл ... ... төмендеген моральдық тозғын
немесе бастапқы сапасы ішінара жоғалтқан материалды құндылықтарды анықтауы
қажет. Оларды есепті жылдың ... ... ... ... ... бағасы бойынша көрсетеді, ал кегер ол бастапқы дайындау (сатып алу)
құнынан ... ... баға ... ... ... ... ... көрсетеді. Көрсетелген айырмашылық түгендеу актілері нарықты
бағасы және сатып алу бағасы туралы мәліметтері мен, ... да ... ... ... ... кезеңі бұл – тауарлы-материалдық қорлардың жиынтық
есебін жүргізуге бақылау болып табылады. Бұл мәліметтер № 10 ... ... және Бас ... ... ... ... ... аудитор тауарлы-материалдық қорлардың түгендеу бойынша
және материалдарды қайта бағалау бойынша жиынтық мәліметтерді тексереді.
Аудитор материалдық құндылықтардың есебін ұйымдастыру жүйесіне ... оның ... ... ... ... мүмкін.
Өндірістік қорлар есебін жеьілдіру жолы ... ... ... ... мүмкін: дербес компьютер қолдану; қорларды бағалау мен тиімді
есеп әдістерін қолдану, қоймадағы материалдық құндылықтардың ... ... ... ... бірақ есепке алынбаған өнімнің
сатылғаны жайлы мәліметтерге соқтығысуы мүмкін. ... ... өнім ... ... ... ... және сатылмаған, бірақ нақты
шығарылып, сатылған өнім болып ... ... ... ... ... артық шикізат құрылады. Мұндай тәртіп бұзушылық тек ірі ... ... ... ... ғана алып келмей, соынмен қатар
шығарылған өнімнің ... ... ... ... ... акционерлік
және жеке меншік кәсіпорындарда есепке алынбаған ... ... ... оны ... ... соммаға мемлекетке салық және
акционерлерге ... ... ... ... ... ... сот,
прокурор, тергеу органдарының тапсырысы бойынша тексеру жүргізуде мұндай
қиянатшылыққа қақтығысуы мүмкін. ... ... ... ... ... өте ... ... болып саналады.
Өндірістік қорлардың саны мен қозғалысын ... мен ... үшін ... ... ... ... жұмыс істеуі керек:
Біріншіден, тауарлы-материалдық қорлар кірісі мен шығысы бойынша
операциялардың ... ... ... ... ... қоймалық есеп каточкасында орнатылған шектелім негізінде
құндылықтарды қабылдап алатын тұлғаның қолының ... ғана ... ... ... есеп карточасында құндылықтардың ішкі
ауыстырылымын жүргізуге ... ... ... ... сай, ... ... ... әдістемесін жетілдіру керек. Қазіргі ... ... ... ... ... олардың ағымдағы ... ... ... ... құрамы және тағы да басқалар
туралы бірыңғай пікір жоқ. Және әлі күнге дейін экономистер ... ... және ... материалдар есебін ұйымдастыру бойынша бірыңғай пікір
жоқ.
Үшіншіден, түгендеуді ... және ... ... ... маңызды мәні бар, бақылаушылық және таңдамалы тексерулерді
бақылау. Осы және басқа ... шешу ... ... еңбекті
аз қажетсінетін есебі мен аудитін жақсартуға алып келеді.
Аудиторлық тексерудің аяқталу кезеңінде аудитор «Аудиторлық ... ... ... ... ... ... ... шаруашылық қызметі мен бухгалтерлік есебіне ескертулері мен
түзетулері қоса көрсетілуі керек. Сонымен қатар, аудитор «Қаржы ... ... ... ... және ... есеп беру» құжаттарын
құрастырады. [7]
Қорыта келгенде, өндіріс қорларын ... ... ... ... ... дер ... және толық жүзеге асырылғандығына,
оларды өндіріске, шаруашылықтың басқа да бөлімшелеріне және ... ... ... көз ... ... Компаниясының қаржылық-шаруашылық қызметіне
бақылауды Ішкі аудит қызметі ... ... ... ... бақылау жүйесі ішкі
бақылаудың тиімді жүйесін ... ... ... асырылады.
Компанияның барлық мәмілелерін жүзеге асырудың тәртібіне ұдайы ішкі бақылау
жасау жолымен ... ішкі ... ... ... оның ... жұмысын
қамтамасыз етеді.
Ішкі аудит қызметінің тексеру жүргізу тәртібі Компанияның қаржылық-
шаруашылық ... ... ... ... ... етуі ... жүргізудің барлық ұйымдық мәселелері, тексерулер жүргізу
үшін тікелей жауапты адамдарды ... ... Ішкі ... ... анықталады.
Ішкі аудит қызметінің отырыстарында шешімдер оның отырысқа қатысушы
мүшелерінің көпшілік дауысымен қабылданады.
Тексерулердің жөнсіз ұзаққа созылып ... жол ... ... ішкі ... ... тексерістерді жүргізудің нақты
мерзімдері белгіленеді. Компанияның Ішкі аудит қызметіне ... ... ... ... пен материалдар берудің тізбесі мен ... ... пен ... ... үшін Компанияның лауазымды
тұлғалары мен қызметкерлерінің жауапкершілігі Компанияның ішкі ... ... Ішкі ... ... ... құжаттар мен материалдардың
ішкі бақылау үдерістеріне сәйкестігін, оның ішінде, егер Компанияның ... ... ... ... талап етілетін болса, Компанияның
құрылымдық ... ... ... ... болуын, сондай-
ақ белгілі бір мәмілені жасау үшін Компанияның бюджетінде қарастырылған
қаржының болуын тексереді.
Қалыптан тыс ... ... ... салымдар жоспарынан, бизнес-
жоспардан тысқары мәмілелер) Компанияның ішкі ... ... ... ... Ішкі ... ... ... ала
бағалауынан өтеді. Компанияның Ішкі ... ... ... ... ... жасасудың тиімділігі туралы ... ... ... ... Ішкі аудит қызметі ... ... ... онда оның ... ... пікірлері ескеріледі.
Қаржылық ақпарат дәлме-дәл, пайдалы және дұрыс болуы, Компанияның
директорлар Кеңесіне ... ... ... ... және
Компанияның Жарғылық жай-күйін тепе-тең ... үшін ... ... ... өз ... ... ... деңгейде атқаруы керек.
«Қазатомөнеркәсіп» ҰАК» АҚ-да ішкі аудиторлық ... ... ... ... қойылады:
1. Тауарлы-материалдық қорлардың баланста дұрыс көрсетілуін тексеру.
2. Тауарлы-материалдық қорлардың сақталуы мен ... ... ... ... ... ... жүргізу және есепті
кезеңдегі кәсіпорынның тауарлы – материалдық қорлармен қамтамасыз
етілуін тексеру.
4. Тауарлы-материалдық қорлардың қозғалысы туралы ... ... ... Қорлардың толықтығын және олардың ... ... ... ... ... ... бухгалтерлік жазулардың дұрыстығын
тіркеу.
6. Қорларды өндіріске дайын өнім дайындауға босату ... ... ... шоттар жоспарында дұрыс көрсетілуін тексеру.
7. Тауарлы-материалдық қорлардың бағалану әдістерін анықтау.
8. Шикізатар, материалдар және ... да ... ... ... ... ҰАК»АҚ-да жүргізілетін құндылықтарды тексерудегі
аудитордың сұраныс парағы А ҚОСЫМШАСЫНДА келтірілген.
«Қазатомөнеркәсіп» Компаниясының Сыртқы аудиті.
«Қазатомөнеркәсіп» Компаниясының қызметі ... ... ... ... ... алу ... тәуелсіз аудиторлық ұйым Компанияға аудиторлық
тексеру жүргізеді. Компанияның ... ... зор ... бар ... қызметін жалпыға ортақ ұстындарға сәйкес жүргізетін ... ... ету үшін ... ... ... ... ... жалғыз акционерінің қарауына берілген ... ... ... ... ... кез ... мәселелерге жауап беруі
керек.
Компанияны аудиторлық тексеру кезінде ... ұйым ... ... ... заңнамасының талаптарын бұзушылықты, өз
мүмкіндіктерін теріс ... ... ... үшін ... ... ол ... айқындалған жағдайда бұл туралы ақпаратты Компанияның
директорлар Кеңесіне ... ... заң ... ... ... болдырмаудың кепілі болып табылады және ... ... ... ақпараттың дұрыстығын қамтамасыз етеді. [18]
2. Тауарлы-материалдық қорлар аудитін жетілдіру жолдары
Қазіргі таңда «Қазақстан Республикасының кейбір заңнамалық актілеріне
өзгерістер мен ... ... ... ... ... ... оған сәйкес аудиторлық қызмет халықаралық аудит стандарттарына
сәйкес жүзеге асырылады.
Отандық және әлемдік тәжірибе көрсеткеніндей, ... ... ... ... ... ... осы ақпаратты пайдаланушылармен (меншік иелерімен, инвесторлармен,
кредит берушілермен) жанжал болған ... ... ... дәйексіз
ақпарат беру мүмкіндігімен;
- қабылданған ... ... ... ... ... тексеру үшін арнайы білімнің болуы қажеттілігімен;
- ақпаратты ... ... ... бағалау үшін оның
көздеріне қол жетімділігінің ішінара ... осы ... ... ... ... тәжірибесі және
осындай қызмет түрлерін көрсетуге рұқсаты бар тәуелсіз ... ... ... ... ... алып ... Бұл, расталған
ақпараттың болуы барлық мүдделі нарыққа ... ... ... ... және түрлі экономикалық шешімдер салдарларын
бағалауға және ... ... ... ... ... 80-жылдардың соңында пайда болды, дәл сол уақытта
аудиторлық ұйымдар өздерінің алғашқы ... ... Және 1993 ... ... қызмет туралы» бірінші Заңның ... ... ... ... ... ... Осы уақыт ішінде аудит қаржы нарығы
саласында өзінің лайықты ... ... ... институты ретінде өзінің өмір
сүру құқығын дәлелдеді.
Қазіргі уақытта аудиторлық қызметті реттеудің жеткілікті тұтас ... ол 2006 ... 5 ... ... ... ... туралы» 1998 жылғы 20 қарашадағы ҚР Заңын, «Аудиторлық ... ... ... сақтандыру туралы» Қазақстан
Республикасының 2003 ... 13 ... ... қоса ... ... ... ... сондай-ақ ҚР Қаржы министрінің Бұйрығымен
бекітілген нормативтік құқықтық актілерді қамтыды. ... ... ... кәсіпті жетілдіру өзекті мәселелердің бірі болып
қалады.
Шаруашылық жүргізудің қазіргі жағдайында аудит ... ... ... сенімділігін растайтын ресми аудиторлық қорытынды
емес, сапалы аудит қажет. Сондықтан, аудиторлық ... ... ... ... ... ... маңызды.
Заңда аудит сапасын және аудиторлық мамандыққа қоғамдық ... ... ... ... ... Ең ... аудитор
мамандығын нығайту, оның өзін-өзі реттеуін дамыту, сондай-ақ аудиторлардың
кәсіби біліктілігін арттыру туралы сөз болып отыр.
Жоғарыда ... ... іске ... ... ... ... дайындауға, оларды аттестаттауға және біліктілігін арттыруға,
бірінші кезекте, білікті аудитормен ... тиіс ... ... ... ... ... аудит институтының жұмыс
істеу негіздерін реттеуге аударылатын болады.
Аудиторлық мамандықты өздігінен реттеуді дамыту қазіргі ... ... ... ... Олар арқылы аудиторлық қызмет сапасына
бақылау жүргізілетін өзін өзі реттейтін ұйымдарды нығайту және ... ... ... ... ... ... құру қажеттілігі туындайды,
бұл, мәні жағынан, аудиторлық ... одан әрі ... үшін ... болады.
Кәсіби ұйымдардың ұйымдар қызметіндегі маңызды нәрсе кәсіби
қауымдастықты және ... ... ... ... ... болуы
тиіс: корпорациялық басқару, салық салу, халықаралық қаржылық есептілік
және аудит стандарттарына ... көшу ... Және ... барлығы өзін-өзі
реттейтін кәсіби ұйымдар қызметінің ... ... ... Осы ... көптеген кәсіби аудиторлық ұйымдар құру көзделген, олар қолайлы
бәсекелес ортаны құрады, бұл, өз ... ... ... ... және аудиторлық қызметтер сапасын ... ... ... ... ... ... ... мүдделерге жауап беруі
тиіс, онда бұрыш басына тікелей пайдаланушы мүддесін қою қажет және осы
мақсатпен ... ... ... ... оны ... ... ... алып тастау қажет. Аудитор пайдаланушы алып жатқан
ақпаратқа ... болу үшін ... ... Бұл, ... айтқанда, оның
құқығын қорғау, кепілдік ... Ал өз ... ... ... беру – ... ... өлшемдер мен ережелерді анықтауы тиіс
функциясының дәлі өзі. Егер ... ... ... ... ... және жетілдірсе, онда мемлекет олардың заң нормалары мен жалпы
ережелерді сақтауына жауапты. Мемлекеттік қадағалау осы үшін де ... ... ... ... мәні ... үшін ғана бар ... ол
әлемнің көптеген жетекші елдерінде маңызды түрде теориялық та, ... ... ... Аудиторлық тексеру нәтижелері көптеген экономикалық
шешімдер негізі болып ... ... ... ... елдерде
жеткілікті дәрежеде қатаң реттеледі. Жақында АҚШ-та болған ... ... ... ... ... мемлекет тарапынан
жеткіліксіз бақылау қор нарығының күйзелуіне әкеп соқтыра жаздады және
бірқатар жетекші ... ... ... ... ... жүйесін жетілдіру үшін орта мерзімді перспективаға ... ... орта және ... оқу ... оқу ... ХАС оқытуды
енгізу және оларды тәжірибеде пайдалану білу;
- кәсіби аудиторлық ... ... ... өтетін
аудиторлардың біліктілігін арттыру жүйесін дамыту және жетілдіру;
- аудиторлық қызмет мәселелері ... ... ... ... ... жүйесі.
Сондай-ақ, бұқаралық ақпарат құралдары арқылы хабарлай отырып,
брифингтер, «дөңгелек үстелдер» ... ... ... ... ... ... ... жүргізу қажет. Ұқсас іс-шаралар жастарды
қызықтыруға тартуға мүмкіндік ... ... ... ... ... талап дүркін-дүркін өсуде, бұл тиісті ... ... ... ... ... ... жетілдіру жөнінде сипатталған шаралар аудиторлық кәсіпті одан
әрі үдемелі дамытуға негіз құрайды. Бұл ретте, мемлекет ... ... ... пен ... ... өзара іс-әрекеттерінде де,
аккредиттелген кәсіби аудиторлық ұйымдардың өздерінің ... ... ... де ... тепе-теңдік деңгейіне қол жеткізуге мүмкіндік
береді, олар аудиторлық қызметті реттеу ... ... ... Республикасында аудиторлық мамандықты одан әрі оң дамытуға қызмет
етеді.
Бухгалтерлік есепке алу және аудит жүйесін ... өсіп және ... келе ... ... ... маңызды жағдай болып табылады. [24]
Тауарлы-материалдық қорлар есебінің аудитін жетілдіру.
Қазақстан Республикасы халықаралық жаңа ... ... ... ... ... есеп және салықтық заңдарға
қосымшалар мен ... ... ... ... ... ... ... шешім қабылдауы керек. Қазіргі уақытта ТМҚ
есебінің аудиті бұл – жыл сайынғы ... мен оның ... ... жеке ... шаралар болып табылады. Алайда бұл жеткіліксіз аудит.
Талдау жүргізетін кәсіпорын үшін – тоқсанына бір реттік кезеңділігімен
ТМҚ-ды қолдану мен қалыптастыру ... ... ... ... ... ... ... жабдықтау және оларды қолдануға жіберілген
қателіктерді және ТМҚ-ды бүлдіру мен негізсіз ысырап себептерін ... ... ... ... ... ... ... кәсіпорындардағы кенеттен жүргізілетін
тексеріс жүйесі аудиттің жетілдірілмеген түрі ... ... ... ... ... ... аудитті жиі кезеңділікпен
жүргізе алмайды.
Әрдайым қолданыстаға ішік аудитті ... ... ... ... ішкі ... ... ТМҚ ... ұйымдастырылуы мен
кәсіпорынның өндірістік үрдістерінің тиімділігін ... ... ... ... ... ... ... Сонымен қатар ТМҚ
есебі бойынша құжаттаарды рәсімдеудегі ұқыптылықты ... ... ... және ... жұмысының
тиімділігін жоғарлатады. Кәсіпорынға сонымен қатар ТМҚ-ды бағалаудың ... ... ... ... қорларды бағалау және көліктік-дайындау шығын соммалары
тікелей сатылған ... ... құны ... ... табыс мөлшеріне және
заңды тұлғалардан алынатын табыс салығы ... де әсер ... ... ... қорларды бағалауды дұрыс жүргізу салықтық ... ... ... есебі мен аудитін ұйымдастыруды зерделеу
бойынша жасалынған жұмысты қорыта келгенде, келесідей қорытындылар шығаруға
болады.
Тауарлы-материалдық қорлар шаруашылық ... ... ... роль атқарады, яғни оның негізі деп айтсақ та болады.
Көптеген ұйымдар әр ... ... және ... ... ... ... ... деңгейі түрлі болуы мүмкін. Ол ... түрі ... ... ... нақты тұтынушыға жұмыс істейтіндер, қорлардың
төмен деңгейін қолдайды, олар тауарларды дайын болуына қарай ... ... ... ... өндірістік циклы бар ... ... ... ... ... өндіріске инвестициялауы мүмкін.
Тауарлы-материалдық қорлар айналым құралдарына жатады, себебі
өндірістік цикл барысында ақша ... ... ... ие, ... ... ... болып табылатын пайда көзін қалыптастырады.
Тауарлы-материалдық қорлар сонымен қатар ... ... ... ... бірі ... табылады.
Материалдық ресурстарды шығыстау және қорлар нормасын сақтауға
ағамдағы және алдын-ала бақылаудың ... ... ... ... құрастырушы бұйымдар, тетіктердің жедел қозғалысы есебіне
сенімділікті жоғарлатуға үлкен мән беру қажет.
Өндірістік ... мен ... ... ... ... үлкен
роль ойнайды, себебі олар өз алдына өндірістік-техникалық негізді құрып,
ұйымның өндірістік қуатын анықтайды.
Тауарлы-материалдық қорлар мына ... ... ... ... табу мақстаында, сатуға арналған, қызмет көрсету, жұмыс
атқару, ... ... ... ... қажеттіліктері үшін.
Өндіріс үздіксіздігінің негізгі шарттарының бірі оның материалдық
негізінің, яғни ... ... ... ... ... ... ... негізгі міндеті ... ... ... ... ... ... етуді бақылау, материалдарды
нақты дайындаумен байланысты шығындарды анықтау, ... ... ... бақылау, калькуляция объектілері бойынша өндірісте
жұмсалған материалдар ... ... ... қорлар аудиті, менің ойымша, келесі сұрақтарды
қамту керек:
1. Баланста тауарлы-материалдық ... ... ... ... Тауарлы-материалдық қорларды ұстау мен сақтау.
3. Ұйымның тауарлы-материалдық қорларымен қамтамсыз етілуі мен ... ... ... ... ... бойынша бастапқы құжаттарды
дұрыс рәсімдеу.
5. Есеп саясаты бойынша ұйымдағы қабылданған ... ... ... ... ... қорларды сатумен байланысты ... ... ... және ... ... ... есебін ұйымдастыруды жетілдіру жолдары мыналар болып табылады:
1.Тауарлы-материалдық қорлар есебін ... ... ...... ... ... ... қорлар есебі,бақылануы, талдауы, ... ... ... ... ... мән ... Ол ... карточкасы
негізінде қалыптасатын, тауарлы-материалдық қорлар туралы ақпараттық базаны
жүргізуді құрумен негізделеді.
Тауарлы-материалдық қорлар есебі бойынша 1С бухгалтерия ... ... ... ... орындауда тұжырымдалады:
- бастапқы ақпараттарды құжаттауды автоматтандыру;
- тауарлы-материалдық қорлардың ... ... ... ... ... ... өзіндік құнын есептеу.
Жетекші, бухгалтер және аудитор керекті уақыт кезеңіне ақпараттық
базадан кез келген қажетті ... ... ... ... ... ... ... тауарлы-материалдық қорларды қолдануды жобалауға үлкен мән
беріледі. Жобалау үшін ... ... бір ... ... қор ... ... ... және білім базасын қолдану
арқылы басқару бойынша ұсыныстарды қалыптастырады.
Осылайша, тауарлы-материалдық қорлар есебі, бақылануы, ... ... ... ... ... бір ... ... қажетті
деректерді алуға және ұйымның қаржы-шаруашылық ... ... ... ... жоғарлатуға мүмкіндік береді.
2. Жергілікті жүйе желісін орнату арқылы қойма шаруашылық орындарында
есепті компьютерлендіру.
Есептілікті компьютерлендіру ... және ... ... ... ... тұлғаның жұмыс уақыттарының азаюына алып
келеді. Қазіргі ... ... ... ... ... ... ... уақытының көп бөлігін алады.
3. Тауарлы-материалдық қорлар есебіне қосымша бақылау ... ... ... ... ... ... ... жағынан өте маңызды болып табылады. Бұл жетекшімен бухгалтерлік
құжаттарды қарау, осы саладағы жүргізілетін нормативті актілерді зерделеуді
білдіреді. Мұндай қадам ... ... ... алуға қаражатты
тиімді жұмсау, кәсіпорын қызметкерлерінің ... ... ... ... ... ... Сонымен қатар, кәсіпорын
жетекшілері бақылауымен, бухгалтерлік есеп мәліметтері бойынша, тауарлы-
материалдық қорларды ... ... ... ... қажет.
Жоғарыда айтылғандардан келесідей қорытындылар жасауға болады:
- субъектінің ... ... ... ... жақсартылған
жедел есеп жүйесіне, бухгалтерлік құжаттар сенімділігін қамтамасыз етуіне,
қорлардың сақталуына байланысты;
- тек ішкі аудит жоспарлау кезеңдері ғана ... олар ... ... ... ... жүргізу алдындағы аудитор іс-әрекетінің
типтік тізімі ... Ішкі ... ... жұмысының нәтижелерін
құжаттау жүйесі арқылы қорытындылау ұсынылады;
- жедел, қызметтік және арнайы аудит әдістері көмегімен ... ... ақша ... ағымы, қарыз қаражаттары, меншік капиталы,
активтерді басқаруды жетілдіру жолдары анықталады.
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ... ... Ә., ... және қаржылық есеп ... - ... 2006 ж 89 ... ... В.К. ... ... ... Алматы 2002г 54 б.
3. Баймұханова С.Б., Балапанова Ж., «Бухгалтерлiк ... ... 102 ... ... Қ.Қ., ... З.М. т.б. «Қаржылық есеп». Алматы 2001г. 96 б.
5. Дюсембаев К.Ш. и др. «Аудит и анализ ... ... ... 49 ... Байдәулетов М., Байдәулетов С.М., «Аудит»: оқу құралы.- Алматы: ... 2004ж. 75 ... ... К.Ш., Төлегенов Э.Т., Жұмағалиева Ж. Г «Кәсiпорынның
қаржылық жағдайын ... ... 2001ж. 114 ... ... К.Ш., ... и анализ в системе управления финансами»
Алматы 2000г., 56 б.
8. Кеулiмжаев Қ.Қ., Әжiбаев З.М. т.б. ... ... ... 2001г. ... ... В.Л. «Шаруашылық жүргізуші субъектілердегі бухгалтерлік есеп»:
Оқулық, Алматы: Экономика, 2005ж 61 б.
10. Әжібаева З.Н., Байболтаева Н.Ә., Жұмағалиева Ж.Ғ. «Аудит». ... ... . 74 ... ... Р.М., ... учет на ... ... Алматы:
Экономика,2005. 96 б.
12. Савицкая Г.В. Анализ хозяйственной деятельности предприятия: 4-басылым
– Минск: 000 «Новое знание», 2000. – ... ... Ф.С. ... ... ... ... 2000г.78 б.
14. Қазақстан Республикасының Президенті Нұрсұлтан Назарбаевтың Қазақстан
халқына жолдауы // ... ... 2006 ж., 2 ...... Файл бухгалтера №3-4 (355-356), январь 2008г. 15 с.
16.http://www.buh.ru/
17. www.allbest.ru
18. www.kazatomprom.kz
19. ... ... ... ... алу және қаржылық
есеп беру ... ... ... жыл. 2 б.
20. Қ Р–ның «Аудиторлық қызмет туралы». Заңы,28.11.1998 ж. 2 б.
21. Бухгалтерлiк есептiң ... ... ... ... ... Алматы 2007 ж. 8б.
22. Бухгалтерлiк есептiң ұлттық ... ... 2007 ж. 38 ... ... есеп берудiң халықаралық стандарттары, 2005 ж.
24. Қазақстан Республикасының бухгалтерлік есепке алу және ... ... ... ... ҚОСЫМШАСЫ
«Қазатомөнеркәсіп» ҰАК» АҚ-да жүргізілетін құндылықтарды тексерудегі
аудитордың сұраныс парағы
|№ |Тест ... ... |Иә |Жоқ ... ... |Қоймалардағы ТМҚ-дың сақталуы қамтамасыз | | | |
| ... бе: | | | |
| |• ... ... | | | |
| |• ... ... | | | |
| |• ... ... ... | | | |
| |• ашық ... ... материалдар үшін | | | |
| ... | | | ... ... ... туралы | | | |
| ... ... ба? | | | ... |ТМҚ-дың түгенделуі уақтылы жүре ме? | | | ... ... ... ... байқалды ма: | | | |
| |• ... | | | |
| |• ... | | | |
| |• ... сұрыптау; | | | |
| |• ... ... | | | ... ... ... ... | | | |
| |• ... ... ... | | | |
| |• ... ... ... | | | |
| |• ... ... ... ... | | | ... ... ... мен материалды-жауапты| | | |
| ... ... ... бар ма? | | | ... ... ... қорлардың | | | |
| ... мен ... ... | | | |
| ... ... ... бе? | | | ... ... ... ... ... | | | |
| ... бере ме? | | | ... ... ... ... ... | | | |
| |ба және олар ... ма? | | | ... ... ... ... ... | | | |
| |ме: | | | |
| |• ... ... ... | | | |
| |• ішкі орын ... ... | | | ... өндіруде материалдар шығындарының | | | |
| ... ... бар ма? | | | ... ... ... ... бе | | | |
| ... ... ма? | | | ... ... және ... ... жүйесі| | | |
| ... ба? | | | ... ... ... ... және жатып қалған шикізаттар, | | | |
| ... орын ... ба? | | | ... ... ... | | | |
| ... жүк | | | |
| ... табельдерге бөлек тұлғалар қол| | | |
| ... ме? | | | ... ... | | | |
| ... жүк | | | |
| ... ... ... | | | |
| ... ... | | | |
| |ме? | | | ... беру ... | | | |
| ... ... | | | |
| ... ... ... ... | | | |
| ... өзіне алды ма? | | | |
Ә ... ... ... шоты ... ... ... ... | ... ... ... ... ... |
| | ... |Кредит |
|1 |Нақты өзіндік құны бойынша өндірістен ... ... |
| ... өнімді кіріске алу | | |
|2 ... ... ... ... ... ... |7010 |1320 |
|3 ... алушыдан қайтарылған өнімнің өзіндік құнын|1320 |7010 |
| ... | | |
|4 ... ... ... ... артық |1320 |6280 |
| ... ... ... алу | | |
|5 ... ... ... және |7210 |1320 |
| ... өзге де ... ... ... | |
| ... ... шығару | | |
|6 ... ... ... және жеке ... |7410 |1320 |
| ... ... | | |
|7 ... апат ... дайын өнімді шығысқа |7470 |1320 |
| ... | | |
|8 |Кем шығу ... ... ... дайын | | |
| ... ... | | |
| |- ... ... ... |7470 |1320 |
| |- ... тұлғалар есебінен өтелетін |1250 |1320 |
|9 |Кем шығу ... ... ... ... |7470 |1320 |
| ... ... | | ... ... ... ... ақауы бар | | |
| ... ... алу ... жазулары). |1320 ... |
| |Сол ... сол құны ... 8410 ... | | |
| ... ... ... ... |8410 ... ... ... Файл Бухгалтера №3-4 (355-356), январь 2008г. Коментарии к
корреспонденциям счетов типовых ... ... шоты ... ... ... шоттар
корреспонденциясы*
| | ... ... ... ... ... |
| | ... ... |
|1 ... және ... алу құны ... |1350 |3310 |
| |сатуға арналған ... ... алу | | |
|2 ... ... |1330 |6240 |
|3 ... ... ... арқылы тауарларды алу |1330 |1250 |
|4 ... ... және ... |1330 ... |
| |кәсіпорындардан тауарларды сатып алу | | |
|5 ... ... ... ... тауарларды |1330 |6280 |
| ... алу | | ... ... ... |
|6 ... түрде алынған тауарларды кіріске алу |3310 |6220 |
|7 |Жабдықтау келісімне сәйкес ... ... | | |
| ... қайтару: | | |
| |- ... ... |3310 |1330 |
| |- ... кейін |1210 |1330 |
|8 ... ... |1360 |1330 |
|9 ... ... шығындарға шығысқа шығару |7210 |1330 ... ... ... ... есеп айырысу арқылы |1010 |1330 |
| ... ... | | ... ... ... ... тауарлардың өзіндік|7010 |1330 |
| ... | | ... ... ... ... ... апат |7470 |1330 |
| ... ... ... құны | | ... ... және жеке тұлғаларға тауарларды қайтарымсыз|7410 |1330 |
| ... ... | | ... |Кем шығу ... ... және ... |7470 |1330 |
| ... жағдайда нормадан тыс, сақтаудағы | | |
| ... ... | | ... |Кінәлі тұлғалар анықталғанда, тауарлардың жоғалуы|1250 |1330 |
| |мен ... | | ... ... Файл ... №3-4 ... ... 2008г. ... к
корреспонденциям счетов типовых операций.
1340 «Аяқталмаған өндіріс» шоты бойынша типтік операциялардың шоттар
корреспонденциясы*
| | ... ... ... ... ... |
| | ... ... |
|1 ... ... ... ... өндірісімен |1340 |8110,8310 |
| ... ... ... | | |
| ... | | |
|2 ... ... , ... |7470 |1340 |
| ... ... ... ... шығару | | |
|3 ... ... ... есепті кезең басына, |8110,8210|1340 |
| |өндірістік есеп шотына апару |, | |
| | |8310 | |
|4 ... апат ... ... ... |7470 |1340 |
| ... ... ... залалды көрсету | | |
|5 ... ... ... ... |1340 |
| ... өндірісті шығысқа шығару | | ... ... Файл ... №3-4 ... ... 2008г. ... ... счетов типовых операций.
1360 «Қорларды есептен шығару бойынша резерв» шоты бойынша типтік
операциялардың шоттар корреспонденциясы*
| | ... ... ... ... ... |
| | ... ... |
|1 ... құнын сату құнына дейін төмендетуге |7420 |1360 |
| ... құру | | |
|2 ... ... ... ... ... ... |
| |есептен шығару | ... ... ... Файл ... №3-4 ... ... ... қозғалысы
-
Кіріс
-
Ауыстыру, босату

Шығысқа шығу
- сатып алу
- айырбас
- құрылтайышының жарғылық капиталға салым ретінде
- қоймадан екінші бір қоймаға
- ... ... ... керісінше
- бір цехтан екінші цехқа
- сату
- айырбастау
- қайтарымсыз беру
- басқа ұйымдардың жарғылық капиталына ... ... ... ... ... тауарлы-материалдық қорлардың қозғалысы бойынша
құжаттарды тексеру (біріншілік құжаттардан бастап жиынтық шотқа дейін)
- бухгалтерлік есеп және ... ... ... ... ... бақылау
- арифметикалық бақылау
- өлшеуіш тәсілдер және әдістер
- сараптамалық бағалу
- лабораториялық талдаулар
- түгендеу
5)

Пән: Бухгалтерлік іс
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 84 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 900 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Тауарлы-материалдық қорлар есебінің аудиті25 бет
Амортизацияның синтетикалық есебі32 бет
Кәсіпорын бухгалтериясында ТМҚ-ды есепке алу31 бет
кәсіпорындағы тауарлы материалдық қорлар есебінің ұйымдастырылуын зерттеу және «ЕмбіМұнайГаз» АҚ – ның мәліметтері негізінде кәсіпорынға экономикалық сипаттама беру61 бет
Кәсіпорынның қоймасына тауарлы – материалды қорлардың түсуін құжаттық рәсімдеу16 бет
Логистикадағы қорлар9 бет
Материалдық запастар және оларды жіктеу мен бағалау24 бет
Материалдық қорлар, оларды есепке алудың міндеттері мен жіктемесі7 бет
Материалдық қорлардың қозғалысын есепке алу жөніндегі құжаттама26 бет
Мемлекеттің сыртқы сауда жағдайының теориялық негіздері96 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь