География пәнінде сарамандық жұмыстардың орындалуы

МАЗМҰНЫ.
Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..3

1. Географиялық білім беру жүйесінің маңызы.
1.1. Географиядағы жаңа ғылыми бағыттар ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .5
1.2. География пәнінің мақсат.міндеттері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 10
1.3. Жаңа оқыту технологиясы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..16
1.4. Географиялық білім беру жүйесі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...22
1.5. Сарамандық жұмыстарды жүргізу әдістемесі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...26

2. География пәнін оқытудағы сарамандық жұмыстар.
2.1. Қазақстанның экономикалық және әлеуметтік географиясын
оқытудағы сарамандық жұмыстар ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .29
2.2. Дүние жүзінің экономикалық және әлеуметтік географиясын оқытудағы сарамандық жұмыстар ... .37

Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .44
Әдебиеттер тізімі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 49
Қосымшалар ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...51
        
        Дипломдық жұмыс
Тақырыбы: География пәнінде сарамандық жұмыстардың орындалуы
МАЗМҰНЫ.
Кіріспе
............................................................................
..........................3
1. Географиялық ... беру ... ... ... жаңа ... ... ... ... Жаңа ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... сарамандық жұмыстар.
2.1. Қазақстанның экономикалық және әлеуметтік географиясын
оқытудағы ... ... ... ... және әлеуметтік географиясын
оқытудағы ... ... ... мен ... ... дамыған егеменді
республикамыздағы география ілімінің білім беру технологиясының ... ... ашып ... үшін ... ... ең ірі саласы
әлеуметтік және экономикалық география сабақтарын мектепте ... ... ... түрлерін саралау, тиімділігін ашып көрсету бұл
тақырыптың өзектілігі болып табылады.
Мақсаты: ... ... ... ... ... ... мағлұмат беру, баяндау.
Міндеттері:
1. Географиядағы жаңа ғылыми бағыттар жайлы баяндау.
2. География пәнінің мақсат-міндеттері жайлы баяндау.
3. Жаңа оқыту технологиясы жайлы ... ... ... білім беру жүйесінің маңыздылығына тоқталу.
5. Сарамандық жұмыстарды ... ... ... ... Қазақстанның экономикалық және әлеуметтік географиясын
оқытудағы сарамандық жұмыстарға тоқталу.
7. Дүние жүзінің экономикалық және әлеуметтік географиясын
оқытудағы сарамандық жұмыстарына тоқталу.
Құрылымы:
Аталмыш жұмыстың ... ... ... ... ... әдістері» деп аталады. Жұмыс кіріспе бөлімінен, екі ... және ... ... ... Бірінші тарауда
«Географиялық білім беру жүйесінің маңызы.» жайлы баяндалады. Бұл тарау бес
бөлімнен ... 1.1. ... жаңа ... ... 1.2. ... ... 1.3. Жаңа оқыту технологиясы. 1.4. Географиялық
білім беру жүйесі. 1.5. Сарамандық жұмыстарды жүргізу әдістемесі.
Екінші тарау ... ... ... сарамандық жұмыстар» деп аталады.
Бұл тарау өз ішінен үш бөлімге бөлінеді: 2.1. ... ... ... ... оқытудағы сарамандық жұмыстар. 2.2. ... ... және ... ... ... жұмыстар.
Зерттеу әдістері:
Жұмыстың бірінші «Географиялық білім беру жүйесінің маңызы.» ... жазу ... ... ... ... ... «География пәнін
оқытудағы сарамандық жұмыстар» ... ... ... ... ... ... әдістері, көрнекілік әдісі, тәжірибе әдісі қолданылды.
Ғылыми жаңалығы:
- мектептерде география сабақтарын ... ... ... жаңа
технологияларды экономикалық география сабақтарында пайдалана отырып,
оқушылардың білім мен ғылымға деген, ... ... ... ... ... ... баулу;
1. Географиялық білім беру жүйесінің маңызы.
1.1. Географиядағы жаңа ғылыми бағыттар.
Мектеп – ... ел ... ... ... ... ... гүлдентер, мерейін өсіріп, мәртебесін биіктетер жасампаз жандарды
тәрбиелейтін бірегей орта, киелі ұя. Жас ұрпақтың иман ... ... ... ... ең ... ... одан соң ... алар алтын ұясы
және қоршаған ортасына байланысты. ХХІ ... өмір ... ... ... бұл күндері балабақшалар мен мектептерде тәрбиеленіп жатыр. Біздер
ата-аналар, ұстаздар қауымы өз ұрпағымызға қандай тәрбие береміз, немен
сусындатамыз, мөлдір ... ... жан ... зердесіне қандай
қадір-қасиетімізді дарытамыз? ... ... ... ... ... ... міне, осыған байланысты болмақ. Әдетте, білім
беру жүйесі тірлік-тауқыметі мол қиын да, ... ... ... ... түпкі мақсаты өмір сүріп отырған дәуіріміздің ең нәзік те,
сезімтал ...... ... ... Ал ... ...
білімдарлық пен ізденімпаздықты, темірдей ... пен ... ... ететін аса жауапты буын.
Қазіргі кезде география территориялық, табиғи және ... ... ... ... ... ... көзге түсіп жүр.
География халық шаруашылығын ... ... ... ... ... ... ... болып келеді. Ол халықтың тиімді
қоныстануын, шаруашылықты экономикалық, экологиялық, әлеуметтік ... ... ... ұйымдастыру мәселелерімен айналысады.
Экономикалық география мектепте оқытылатын пән ретінде өмірге
аяқ ... ... ... ғылыми-техникалық және экономикалық
негіздері жөнінде осы ... ... ... ... ... ... және ... географиялық құбылыстар мен үрдістерге
кешенді қарау жөнінде ... ... ... Пән жаппай экономикалық
сауат беріп, экономикалық ойлау стилін қалыптастырады, сонымен ... ... ... ... ... ... табалдырығын аттап тұрып ел президенті Н.Назарбаев
Қазақстан халқына Жолдауында: «... ... жас ... ... ... ... бен немелеріміз онымен бірге ер жетеді.
Олардың өз ішінде жауапты да жігерлі, ... ... ... денсаулығы мықты
өкілдері бар. Олар бабаларының игі дәстүрін ... ... ... ... ... ... ... істеуге даяр болады. Олар
бейбіт, абат, жылдам өркендеу үстіндегі бүкіл әлемге әйгілі әрі сыйлы өз
елінің ... ... - ... ... ұрпақ болашағы жайлы айтқан осы ой түйіні ғасыр мектебіне
жаңа заман ... сай ... ... ... ... ... ... Білім Заңының 8-бабы мактепке «Оқытудың жаңа технологиясын енгізу,
білім беруді ақпараттандыру, ғаламдық ... ... ... ... ... ... ... ақпараттандыру
технологиясы дамыған заманда ұстаздардың ортақ мақсаты – заман талабына
сай білімді, Жан-жақты ойлай білетін, өз елінің, ... ... ... алға ... ... ... тәрбиелеу.
Жаратылыстану ғылымдарының ішінен география сабағының да оқушының
танымдық қабілетін дамытудағы көтерер жүгі аз ... Жер ... ... жаңалықтар тізбесін кеңейтетін, неліктен?, қалай? Деген
сұрақтарға нақты жауап табатын болашақ ... үшін ... ... нәр алуы керек? Ол үшін мектептің материалдық-техникалық базасы,
географиялық алаңы, жоғары білікті географ мұғалімі және ... бай ... ... керек. Сонымен бірге дәріс ... ... ... тиімді әдіс-тәсілдерін ... ... ... ... ... даярлап, күнделікті ақпараттарды
аймақтық ерекшеліктерді ескере отырып пайдалануы қажет.
ХХІ ғасырдағы география сабағына ... ... ... Оқушының географиялық білімін үнемі жетілдіріп отыру ( ... ... ... ... ... ... жүйелі жүргізуге қол жеткізу
керек. Бастауыш сыныптағы ... орта ... ... ... ... ... ... арасындағы байланыс сақталып,
талап бірдей жүйелі болғанда ғана өзара сабақтастық орнайды, географиялық
білім ... ... ... ... жетілдірудің негізі -
оқушының өз ... ... ... ... ... көрсетуі.
Оқушы кітап көлемімен шектеліп қалмай, қосымша білім көздеріне сүйенуі
керек. Географиялық жаңа ... ... ... ... ... бейне таспаға түсіріп отыру, аудандық білім ... ... ... оқушыларымен байланыста болу, т.с.с.
2. Оқушылардың шығармашылық ойлау қабілеттерін ... ... ... ... ... оқушылармен жұмыс.
Жалпы білім беретін мектептегі барлық ... ... ... ізденіс
жұмысымен айналыса алмайды. Шығармашылық жұмыспен айналысатын ... ... туа ... ... ... шарт ... ... деген қызығушылығы басым
болуы керек. Оқушының шығармашылық қабілетін іскер де ... ... ... ... ... ... ... қиялдауы, сана-сезімі өседі, нақты
біліммен қаруланады. Осы ... жету үшін ... ... ... ... ... рөл атқарады.
3. Жаңа ақпараттық технологиялардың көмегімен интернет арқылы
қашықтықтан өздігінен ... ... ... ...... ... ... география сабағы да
ақпарттануы керек. ... ... ... ... ... ... Компьютер, интернет жүйесімен байланысқа түсу керек. Бұл жүйе ... ... ... ... ... өздігінен білім
алуға, ой-өрісінің өсуіне, квалификацияның жоғарлауына жағдай туғызады.
4. Оқу үрдісін ізгілендіре отырап оқытудың дамыту функциясына ... ... жаңа ... пайдалану.
Оқытудың жаңа технологиясы ... ... ... ... ... жаңа ... ... туады. Оның
бұрынғы белгілі дәстүрлі оқыту технологиясынан айрықша ерекшелігі мынандай:
оқушының интеллектуальды дамуы аз уақыт ішінде қабылдау ... ... ... ... оқушы мен оқытушының белсенділігі сайма-
сай болуы;
мұғалім мен шәкірттің өзара ... ... ... ... ... ... ... сабақта тиімді
пайдалана білу, дамыта оқыту арқылы оқушының ғылымды ... ... ... Оқушының өз жауапкершілігін өзі түсініп, өзіне
қойылған міндетті шешеіп, өз ... ... ... өз ... ... ... жету үшін ... даму үстінде болуын
қадағалау керек. Мұғалімге жаңа міндет жүктеліп, озық педагогикалық бағыт –
дамыта оқыту идеясы басшылыққа ... ... емес ... түрлерін тиімді пайдалана білу оқушы
белесенділігін арттырады. Дәстүрлі емес ... ... ... ... ... ... көбірек пайдаланған тиімді.
5. Оқушыларды өлкетану жұмысына тарту, оқу-тәжірибелік, сарамандық
жұмысты ... ... ... ... ... ... табиғат пен қоғамның
арақатынасын күнделікті зерттегенде өмірде қолдана ... ... ... ... ... ... сабақтың 30%-ы, көзбен көрген
сабақтың 50%-ы, тәжірибе жасаған сабақтың 80%-ы есінде қалады. Осы мақсатта
негізгі ескерілетін жайттар, бұл ... ... ... ... ... ... Оқушы білімін бекітуде, өмірде пайдалануда
маңызы зор. Оларды бірнеше түрге бөлуге болады: математикалық, экономикалық
есептер, шеңберлі, ... ... ... ... ... сурет, карта, глобуспен жұмыс.
6. Сабақты гуманизациялау мен демократияландыру.
Қазақстан Республикасының ... ... ... ... кеңінен
демократияландыру, гуманизациялау, жариялылық принциптерін жүзеге ... ... ... ұстаздың жеке басының адамгершілік қасиеттерінің
үлкен орын алатынын атап көрсетті. Ұстаз – білімдарлығы, ... ... ... мен ... ... мен ... ... дарытып отырса, білім алуда жақсы жетістікке жетуге ... ... - ... ... сөз ... ... ... «Оқытушы жұмысының жемісті болуы – балаға жүрек жылуын
ұсына отырып, ... ... ... ... ... ... болатын.
7. Экологиялық-экономикалық білім беру, танымды кеңейту.
Арнайы экологиялық білім мен тәрбие беру ғаламдағы тіршілік құбылыстарының
заңдылықтарын түсіндіріп қана қоймай табиғатты қорғауға ... ... мен ... ... өте ... мәселе. Ол үшін
статистикалық мәліметтерді; нормативті актілерді; жаңа ... ... ... ... сабақта жүйелі пайдалана білу шарт.
Экономикалық түсініктерді жаттап алу немесе бір сәтте ... кету ... ... ... ... ... ұштастыра отырып түсіндіру
мұғалімнің біліктілігін, дүниетанымының кеңдігін қажет етеді.
1.2. География пәнінің мақсат-міндеттері.
Қазақстан Республикасында 2015 жылға ... ... ... ... ... беру ... өзгертудің басты бағыттары
қарастырылған.
Жеткіншек ұрпақты оқыту мен ... жаңа ... ... ... оқу
пәндері мазмұнын қазіргі заман талабына сай өзгертуді қажет етеді. Білім
беру саласын демократияландыру мен ... ... ... ... мазмұнына өзгерістер енгізу болашақта білім ... ... ... ... ... ... етуде. Жаңа білім парадигмасы
оқушыны оқу процесіндегі ... ... ... ... отырып, оның кең
шығармашылықпен ойлауына мүмкіндік ... ... оқу ... ... етуде.
Қазіргі ғылым мен білім бірдей дамыған ... ... ... ... беру ... жаңа ... ... ашып
көрсету; Әсіресе, географияның ең ірі саласы әлеуметтік және экономикалық
география ... ... ... ... ... жұмыстардың
түрлерін саралау, тиімділігін ашып көрсету.
Географиялық білім тұжырымдамасы 12 жылдық жалпы орта ... ... ... ... мен стратегиясын, мақсат-міндеттерін, аталған
курстың базалық ... мен ... ... ... ... ... берудің жаңа парадигмасы «ғылым негіздерін» меңгеруден шегініс
жасауды ... ... ... ... ... ... ... өзгертілуіне, оның бағыттылығын қызметтің субьектісі ретінде
оқушылардың қалыптасуын қаматамасыз етуге мүмкіндік береді.
Білім беруді демократияландыру және ... ... ... ... мектептегі география курсы мазмұнының жаңартылуы оқыту құралдарының
мақсат-мазмұнын, әдістерін, түрлерін өзгертуді көздейді.
12 жылдық мектептегі география оқу пәнәнің ... мен ... ... ... ... 5 жыл бойы ... ... Географиядан
берілетін білім мазмұнын саралау географиялық ойлаудың дамуын, ... мен ... ... ... курстар арасындағы
сабақтастықты қамтамасыз етуі керек.
География – ... және ... ... оқу ... жеке дара мектеп пәні болып табылады. ... ... ... қоршаған ортаға қатысты оқушылырдың көзқарастары,
ұстанымдары, тәртіп нормалары, өмірлік біліктіліктері жүйесін және ... ... ... ... әлеуметтік және әр ... ... ... ... ... біліктерін
қалыптастыруға бағытталумен ерекшелененеді.
ГЕОГРАФИЯ - (гео – жер, ...... ... – табиғи және
өндірістік территориялық комплекстерді, олардың компонентерін зерттейтін
жаратылыстану және қоғамдық ғылымдар ... ... ... ... ... ... ... заманымыздан
бұрын өмір сүрген грек ғалымы Эратосфен ... ... ... арналған
еңбегін «география» деп атаған. Ұзақ ... бойы ... жаңа ... сипаттаумен ғана айналысатын ғылым деп есептелініп келді. ХІХ ғасырдың
басында бүкіл Жер ... ... жер ... жоқ. ... ... ... де ... Ендігі жерде ол Жер бетіндегі денелер мен
құбылыстардың таралуын сипаттап қана қоймай, олардың себебін ... ... ... ... ... ... ... оқыту төмендегідей мақсаттарға жетуге
бағытталған:
- негізгі географиялық ұғымдар, географиялық қабық және оның біртұтастығы,
табиғат компоненттері мен ... ... ... ... ... ... мен ... оның географиялық маңызы. Жердің өз білігінен
және күн маңымен айналуы, оның географиялық салдары жайында ... Жер ... ... ... ... ... ... жүзінің саяси
картасы, Қазақстанның географиялық жағдайының алуан ... мен ... ... және ... ... ... ... өзінің туған өлкесі мен Отанына деген патриоттық сезімін, ... ... ... оны ... экологиялық мәдениеттілікке тәрбиелеу;
-оқушылырдың табиғат заттары мен табиғи құбылыстар туралы көзқарасын
географиялық ... ... ... ... ... ... ... білім негізінде шешу
және географиялық білімді ... ... ... оны ... ... және ... өмірге қолдана білу дағдыларын дарыту;
- ақпараттық-коммуникациялық технологияны ... ... ... шешу дағдыларын қалыптастыру;
Географиялық білімнің мазмұны:
Мектепте географиялық білім берудің мазмұндық құрылымы:
- Жер заңдылықтарын нақты түсіндіретін ... ... ... ... ... және ... кешендері туралы ілім. Географиялық
зоналылық туралы ілім.
- ... ... ... ... далалық зерттеулер,
картографиялық, ... ... ... ... ... ... мониторинг;
- жердің құрлысы мен оның кеңістікте біртекті еместігін бейнелейтін табиғи
және әлеуметтік-экономикалық объектілер;
- табиғи объектілер. Жер, оның ... ... мен ... ... ... ... ... объектілер. Аймақтар, елдер, облыстар, аудандар,
өз өлкесі. Әлемдік және аймақтық орталықтар мен аудандар: ... ... ... ... ... сауда, рекрациялық. Табиғи –
шаруашылық аудандар;
- жердегі тіршілік ... ... ... мен ... табиғи процестер. Жердің өз білігінен және Күн ... ... ... ... су ... Тірі организмдердің жер бетінде таралуы;
- ауа райы мен климаттың ... жер ... ... ... ... мен ... тіл мен ... шары халқының өсуі. Демографиялық саясат. Ішкі және сыртқы миграция.
Урбандалу.
- адамзаттың өмір ... мен ... ... ... материалдық және
рухани мәдениет құндылықтары;
- адамның шаруашылық әрекеті, оның қоршаған ортаға ... ... ... ... ... ... ... ерекшеліктерінің
сипаттамасы және оның ұлт мәдениетіндегі көрінісі;
- ... ... ... оның ... түрлілігі мен біртұтастығы;
- аумақтық табиғи жүйелер, халық пен шаруашылықтың бірлесе дамуы;
- ... ... пен ... ... ... ... ... мамандандандырыылуы және ... ... ... ... Еуразия орталығында орналасқан мемлекет ретінде. Қазақстан және
әлемдік қоғамдастық;
- адамзаттың жаһандық проблемалары. Адамзаттың табиғи және ... ... ... оқушылар географиялық объектілер мен құбылыстардың басты
ерекшеліктерін ажыратып, сипаттап-түсіндіру;
- жергілікті жерді бағдарлауды: план және карта ... ара ... ... және салыстырмалы биіктіктерін анықтау; географиялық
объектілердің географиялық координаты мен географиялық орнын анықтау; ... ... ... ғарыштық, аэрофотосуреттер мен статистикалық
материалдарды оқу;
- Жердің Күн ... ... ... ... ... жыл
мезгілдерінің алмасу заңдылықтарын түсіндіру;
- пайдалы қазбалар мен тау жыныстары және ... ... және ... ... ... ... жергілікті жерде
және карта бойынша сипаттау; ауа райына бақылау жасап, оны сипаттау; ауа
райы мен ... ... беру үшін ... және климаттық
карталарды оқу; өсімдік және жануарлар дүниесін жергілікті жер ... ... ... ... жер шарының географиялық зоналық заңдылығына географиялық карта бойынша
сипаттама беру;
- табиғат ресурстарын пайдалану, оны ... ... ... Адам ... және щның ... ... тигізетін әсерін
сипаттау;
- дүние жүзі елдерін және оның астаналарын ... ... ... ... ... ... ... географиялық және түрлі
ғылыми ақпараттар ... ... ... ... ... ... оларды шешеу жобасын жасау;
- Қазақстанның экономикалық аудандарын, ... ... ... орындарын, негізгі коммуникация орталықтарын және сыртқы
экономикалық байланыстарын ажыратып, айта ... өз ... ... ... географиялық орнына сипаттама беру;
- қазақ халқының қоршаған орта туралы дүниетанымдық мәдени мұрасын ғылыми
біліммен сабақтастыра білу біліктілігін ... ... Жаңа ... ... ... алғалы жас қауымға мемлекет тарапынан көп
көңіл бөлініп жатқандығы айқын сезіледі.
Қазақстан Республикасы Президентінің 2004 ... 19 ... ... Қазақстан үшін, бәсекеге қабілетті экономика үшін,
бәсекеге қабілетті халық үшін» атты ... және ... ... 2004 ... 11 қазандағы №1459 Жарлығымен бекітілген
«Қазақстан Оеспубликасында ... ... ... 2005-2010 жылдарға
арналған Мемлекеттік бағдарламасында» кәсіби міндеттерін ... ... ... шешуге, кәсіби қызметтің тұлғалық және қоғамдық
маңызын түсінуге, оның ... үшін ... ... ... ... тұлғаны, бәсекеге қабілетті маманды қалыптастыруды қамтамасыз
ететін білім беруге назар салып айтқан болатын.
«Білім берудегі жаңа ... ... ... ... ... кезде жаңа техникалық құрал жабдықтарды (инженерлік ақыл-ойдың
жетістіктерін) оқу-тәрбие үрдісінде пайдалану ... ... ... ... ... ... ғылым мен техниканың жетістіктері
негізінде оқыту қызметін оңайландыру мағанасы ие ... ... ... ... ... практикалық
қызметіне іске асатын (моделі). Қазір дүние жүзінде оқытудың тиімді жолдары
мен жаңа әдіс-тәсілдерін іздестіру ... ... ... бірі үздіксіз
географиялық білім беру, оның алдына қойған негізгі мақсаты:
Біріншіден, адамдардың өмірінің әр ... ... ... ... жағдай жасау;
Екіншіден, адамдардың өз бетінше білім жинақтауға шығармашылықпен ... тез ... ... бейімделуіне жағдай жасау;
Үшіншіден, оқушыладың жаңалықтарды тез ... ... ... қолдана білуге үйрету.
Жалпы білім беру жүйесіне енгізілген жаңалыққа оқушыладың ... ... ... ұйымдастыру
-оқушының өзін-өзі тексеруі
- оқушылардың бірін-бірі тексеруі
- оқытудың модельді жүйесі
- дарынды балалармен жұмыс істеудің жаңаша әдіс-тәсілдерін ... ... ... ... ... ... жаңа формасы – блокпен
сабақ беру іске ... Блок ... ... ... арнайы міндеті,
тәрбиелеу және дара тұлға тәрбиелеу бірден іске ... ... ... немесе модульмен беру көптеген географиялық,
экологиялық, экономикалық проблемаларды біртұтас ... ... ... ... ҚР ... және ... министрлігі бекіткен оқу
бағдарламасы негізінде ... ... ... ... ... тану ... де, ой
немесе әңгімені елестету үшін де, ... ... үшін де, ... ... үшін де ... ... құралдар оқу үрдісінің ... ... жаңа ... ... ... кейде мұғалім жаңа
білімді хабарлауы орнына ... ... ... ... жасау);
білімді орнықтыру жәнеіскерлік пен дағдыны ... ... ... тапсырмаларды орындаған кезде сызбаларды сызу, кестелерді ... ... және т.б.; ... ... ... ... ... бойынша айтып беру, ... ... ... ... жас ерекшілігін ескере отырып пайдаланылады.
Әлеуметтік тәжірибені, ақпараттарды ... ... ... ... ... ... ... тұлғаны
әлеуметтендіруде, олардың әлеуметтік мәртебесін ...... ... ... ... – азаматтық қоғамдағы әлеуметтік талаптарға
бағытталған күрделі дежан-жақты қоғамдық ... ... және ... ... ... ... ... Кез келген кәсіптегі
маманды қалыптастыруда мамандыққа сай ... алу ... ... ... ... ... «жеке маман тұлғаны» өзіндік ... ... ... ... ... соншалықты алғышарт.
Білім беру жүйесіндегі негізгі талап – сабақта білім ... ... ... ... ... ... ... ұштастыру
және оқушыларды өздігінен шығармашылықпен жұмыс ... ... ... ... кезде мектеп оқушыларының оқу пәндеріне деген қызығушылығы
мен ... әр ... ... ... ... ... барады.
Оқушы мұғалімнің сабақ кезінде берген материалдарын түсініп, келесі ... ... ... ... ... «үш» - ... бағаға сай келу керек
екендігін өмір дәлелдеп отыр. ... ... ... ... ... үшін ... ... мұғалім мен оқушы арасында жақсы қарым-қатынас
байланысы болу ... ... ... әр ... пән мұғалімімен бірге сабақта
берілетін материалдарды бірлесіп талқылап, ... ... ... ... мұғалімнің айтайын деген ойын әрі ... ... ... ... ... ғана тақырыптың негізгі мазмұны түсінікті болуы
мүмкін. Мұғалім мен оқушылардың ... 45 ... ... үзілмеуі баланың
пәнге деген белсенділігі мен қызығушылығын арттырады. Оқу үрдісін ... ... ... ... өз ісінде ең жоғарғы ... ... ... әр ... ... ... отырып сабақ өткізіп, маңдай
терін төгуді қажет етеді. Көп жағдайда сабақтың жақсы немесе нашар ... ... ... ... біркелкі ретке келтірмегендігіне де
байланысты.
Қазақстанда қазір ... ... ... моделін орнату жүріп
жатыр. Бұл процесс білім беру ... ... ... жүріп жатыр
(парадигма грек тілінен «мысал, үлгі». Теориялар мен әдістемелердің негізгі
жетістіктерінің жүйесі үлгіге алына отырып білім және пән ... ... ... ... беру ... бала ... білім, оқыту, тәрбиелеу
арқылы дамытуды бірінші орынға қояды.
Жалпы білім беретін мектептердегі жұмыс барысында ... ... ... оқушылардың оқу әрекетінде де дәстүрлі түрлерін
өзгертуді және жаңа түрлерін пайдалануды ... ... күні ... ... ... оқыту-тәрбиелеу процесінің көптеген нұсқалары бар.
Әрбір автор және орындаушы педагогикалық процесіне өзінің жеке ... ... ... байланысты әрбір нақты технология авторлық
болып саналады.
Оқыту технологиялары - ... ... ... Оқытудың тиімді
формаларына жету үшін адамдық және техникалық ресурстарды меңгеру керек
және олардың өзара байланысын ... ... ... ... қолдана білу
қажет.
Оқыту технологиялары – оқыту мақсаттары ... іске ... етуі ... ... ... кез келген білім беру ... ... болу ... ... жаңа ... мәні – ... үрдісін жоспарлау ... ... ... ... ... ... ... қолданылатын ең тиімді технологиялардың бірі – оқу
жүйесі арқылы іске асатын педагогкалық технологиялар болып ... ... оқу ... ... негізгі формасы – сабақ өзгереді.
Оның өзгеруі мектептің білім беру ... ... ... ... ... – ұстаз оқушыларға білім беру кекрек болатын, ал
мұнда оқушыларды өздігінен шығармашылық ... ... ... ... ... сабақтардың ерекшеліктері бірлесе жұмыс істеу атмосферасы,
оқушылармен қарым-қатынастыағы өзгеріс, оларды ... ... ... ... да ... ... ... күшін оқушылардың танымдық
әрекетін өздігінен ұйымдастыруды үйретуге жұмсайды. Егер де ... ... ... ... ... ... ... Ол әрекеттің әр түрлі формаларын қамтуы ... ... ... ... конференция –сабақ түрлерінде өткізуге
болады. Осылайша, сабақты өзгертудің бір ...... ... бағыттарының ерекшеліктері бойынша ғана емес, оның өткізу
тәсілдеріне де ... ... ... ... ойын ... ... көп қолданылуда. Географияны оқыту әдістемесінде дидактикалық
танымдық ... ... ... ... ... сабақта қолданылмады (тек
психологиялық, физикалық ... басу үшін ... ... ... ... ойын ... танымдық әрекеттермен қатар оқу
үрдісініңнегізі бола ... ... ... ... әрқашан оқу
материалдарымен байланыста болады, әрі оқушыларды қызықтыратын жағдай
туғызады. Ол ... оқу ... тез әрі ... ... ... ... деп – ... басшылығымен
оқушылардың білім, білік, дағды, дүниетануы, танымдық қабілеттерін дамытуды
айтамыз.
Қазақстан Республикасы «Білім ... ... заңы ... ... ... ... ұстаздарға оқытудың
тиімді әдістерін пайдалануға, оқу ... кез ... ... ... ... ... ... жасалған.
Психологиялық-педагогикалық әдебиеттерде оқу-тәрбие жұмыстарының
теориясы мен практикасында қолданылатын технологиялар мен ... ... түрі ... ... ... ... таным теориясының
тұжырымдамасы жатыр.;
2. тұлғалық-бағытталған, ... және ... ... бұл ... ... ... істеудің негізін қалайды;
4. ойындық, оқыту мен тәрбиелеудің жеке және ... ... ... ... ... ... негізге алынған.
Ең жақсысы – көрсетілген оқыту жүйелерінің барлығы үйлесімді болуы ... ... ... ... ... мықты, қызықты, ойшыл, тәуелсіз
тұлғалар қажет. Осылайша, жаңа технологиялар оқыту ... ... ... Оның мақсаты – оқушыларды оқу барысында қуанышқа бөлеу,
жүректерінде өздерін бағалай білетін ... ... ... ... технология» түсінігі ғылыми күнделікті қолдануға
терең енгенімен, мағанасы әр түрлі талқыланады. ... ... ... ... ... ... екнін байқауға болады. Ол мына
дефинициядан байқалады: «Педагогикалық технология дегеніміз – бұл ... ... ... пән мен ... күрделі және ашық
жүйелері; оқу-тәрбие процесін ... ... мен ... өзара
байланысты.».
Географияны оқыту барысында тақырыпты меңгеру деңгейі мына
жағдайларда жоғарлайды:
- ойындар өткізу ... ... ... жасауда география курсының
сызықтық-сатылық логикасы ескеріледі;
- ойындар мектеп курсындағы негізгі ... және ... ... Ашу және ... үшін ... ойынды өткізу процесінде оқушылардың ... және ... ... ... мен ... ... берілген иммитациялық ситуацияда шешем қабылдау ұстанымдары ашылады.
1.4. ... ... беру ... ... ... ... ... мектеп
географиясының қосатын үлесі қоршаған ортаға ... ... ... ... және оны бағалай білетін тұлғалық сапарларды тәрбиелеу
арқылы көрінеді.
Мектепте оқылатын физикалық және экономикалық географиясын ... ... ... ... ... бір ... оның
географиялық ерекшеліктерін ескере отырып, еңбек ... ... ... ... ... пен қоғам арасындағы байланыстар
туралы білім, орта географиялық білім беру жүйесінің ... ... ... ... ... ... ... және әдіснамалық маңызы зор.
Оны географиялық тұрғыда қарайтын болсақ, ол ... ... ... ... негізінде аумақпен байланыстыру және шаруашылық,
экономикалық, экологиялық және әлеуметтік-саяси ... баға бере ... ... ... ... ... ... «элемент» немесе бір «сала» төңірегінде қалып қоймай бұл ... ... сөз. ... ... ... ғылымының іргетасы іспеттес, ол адамда
дүниенің әр алуандығына қарамастан өмірге ... ... ... ... оқытудың жаңартылған мақсат-міндеттерін жүзеге асыру
үшін мектепте ... ... беру ... ... ... тұжырымдары мен идеяларына ... ... ... ... табиғи-шаруашылық аудандастыру және т.б.)
сүйенеді. Ол Н.Н.Баранский, ... ... ... ... ... ... тапқан.
Геогрфияны оқыту тәсілі оқушылардың табиғи-шаруашылық жүйесінің
ерекшеліктерін жаңаша, неғұрлым жоғары деңгейде түсінуіне және ... ... ... ... оқушылардың географиялық объектілер мен
құбылыстарға біртұтас көзқарастарының қалыптасуына жағдай жасайды. ... ... ... ... географиялық сипаттамасы тарауындағы
«Географиялық құрлысы, жер бедері және минералды ресурстары» ... ... ... ал 45%-ы ... географияныңмазмұнын
құрайды. «Климат және ... ... ... ... ... ал 50%-ы ... ... мазмұнын құраса,
«Қазақстанның топырақ және топырақ ресурстары» ... ... ... ал ... ... ... ... және еңбек ресурстары» тақырыбының 10%-ы кіріктірілген мазмұнды, ал
90%-ы экономикалық географияның ... ... ... ... 40%-ы ... ... ал 60%-ы экономикалық
географияның мазмұнын құрайды.
Әлемнің алдыңғы қатарлы елдерінің ұлттық ... беру ... ... ... ... мақсаттарға қарағанда басымдылығымен,
оқытуда ... яғни ... ... ... түрлері
қолданатындықтарымен ерекшеленеді.
Ал дәстүрлі оқыту ... ... ... ... әлеуметтік-экономикалық ерекшеліктерінің жеке курстар арқылы оқытылып
келуі ... ... ... ... ... ... ... туралы терең түсінік қалыптастыруды, аумақтық
географиялық ерекшеліктерді біртұтас деңгейде ... ... ... ... ... ... білімін жақсарту
мақсатында мұғалімдер алдына қоятын аса бір маңызды талаптарының бірі ... өз ... ... жасап үйренуін қалыптастыруы. Мектеп
оқулығында материалды ... ... ... мен ... ... ... мәселелерді өз бетімен оқып, жазып, шешіп, нәтижесінде
жаңаша бір мәселені біліп үйренуге жаттықтырулары ... ... жаңа ... ... ... өз ... жасайтын жұмыстарына үнемі көңіл
бөліп, ұйымдастырып отырғаны жөн.
Экономикалық географиядан сарамандық жұмыс кезінде оқушылар
дайын ... ... ... ... ... ... ... болса,
жұмысты орындау нәтижесінде оқушы азды-көпті жаңа нәтижеге жетеді. ... ... ... жаңа нәтиже Берген жағдайда ғана оқушылардың өз
бетімен жасаған жұмыстары ... ... ... ... ... ... 1954
жылы ғана енгізілсе, өздік жұмыстар 1960 жылдан бастап актуалды бола
бастады.
Сарамандық ... мен ... ... ... бірін-бірі
толықтырып, жалғастырып отырады. Оқушыларды ... ... ... ... ... ... ... жадында сақтай білу
қабілетін, ойлауын, тіл ... ... ... ... ... құштарлығын,
өмірге көзқарасының дұрыс қалыптасуын, ықыласын, төзімділігін, ... тағы да ... ... ... ... негізгі
мақсаты болса, әр ұстаздың міндеті – оқушылардың білімін түрлі ... ... ... ... болып табылады. Баланың танымдық
құштарлығын арттыру, ... ... ... ... ... ... өз бетімен орындауына ... ... ... күші ... ... көлемі жағынан бағдарламаға сай, мазмұны
оларды қызықтырарлықтай әр түрлі болғаны жөн. Әрбір жұмыс орындалған соң
тексеріліп ... ... ... және үйде, географиялық алаңда оқушылардың
өз бетімен орындалған жұмысын мұғалім көңіл бөліп тексермесе, онда ... ... ... пен ұқыпсыздыққа үйренеді.
Өз бетімен жұмыс жасау оқушыларды ... ... ... ісін ... етіп ... тәрбиелесе, ол мұғалімдер
үшін оқушылардың еңбегін бағалайтын ең ... ... бірі ... ... ... үй тапсырмасын сұрап, жаңа ... үйге ... беру ... дәстүрлі түрі оқушы қауымын
жалықтырып, ... ... ... тек ... көлеміндегі материалдың
өзін түсінбеуге әкеліп соғып жүрген жағдайлар бар.
Сондықтан да географиядан сабақ беруде ... ... ... ... ... ... ... дәстүр ден тыс түрлерін – дәріс, семинар,
марафон, баспасөз конференциясы сияқты тағы да басқа түрлерін қолданып ... ... ... жұмыстарды барынша ұйымдастырған жөн.
1.5. Сарамандық жұмыстарды жүргізу әдістемесі.
Кез келген елдің болашағы ... беру ... және ... ... ... ... ... халқына да әлемнің
дамыған елдерімен тең дәрежеде білім беру қажеттілігі туындап отыр.
Бүгінгі таңда ХХІ ... ... ... ... азат ... және ... ... жетілдірудің басым бағыттарын айқындауда
мектептің рөлі зор. ... - 2030» ... ... ... ... сәйкес республиканың білім жүйесінің ... ... ... бірі – ... ... дамуына, егеменді еліміздің
өсіп-өркендеуіне өз үлесін қосар білімді, мәдениетті жастар тәрбиелеу ... ... ... өзі ... тақырыпты оқып, түсініп, тақырып
аясын кеңітсе, жолдастарымен ой бөліссе, өз білгенін ... ... ... ... онда ... еңбегінің нәтижелі болғаны. Бұрынғы әдетке
айналған оқу үрдісінде оқушы белсенділік көрсетуі ... Яғни ... ... оқуы тұйық шеңбер түзу керек. Оқытудың негізгі мотиві ... ... ... ... ... оқу ... құлшыныс және тұрақты қызығу
әкеледі.
Академик Ю.Н.Бабанский ... «Оқу – ... ... ... ... (1982 ж. ... танымдық әдістерді
мынадай 2 топқа жинақтайды.
І. Оқушылардың оқу-таным қызметін ұйымдастыру әдістері.
ІІ. Оқу-таным қызметінің тиімділігін ... ... топ ... әдіс-тәсілдерден тұрады.
1. Ауызша баяндау (әңгіме, түсіндіру, дәріс). Ауызша баяндау құр жалаң сөз
болмауы керек. ... ... ... ... тірек-сызбаларды
сызу, Венн диаграммасы арқылы салыстырмалы сипаттама жазу ... ... ойды ... ... ... ... жасауға
дағдыланады.
2. Көрнекілік әдісі. (табиғат құбылыстарын ... ... ... және иллюстрациялармен, картамен жұмыс). Көрнекілік сабақтың
танымдық құндылығын арттырады. Көзбен ... ... ұста ... ... картамен жұмыс оқушының карта бетіндегі географиялық нысандардың
есте сақталуына ықпал етеді.
3. ... ... ... (тақырыптық карталарды салыстыру,
статистикалық мәліметтерді өңдеу, географиялық әдебиеттермен, хретоматиямен
жұмыс, ... ... ... материалын оқып үйрену кезінде оқушылардың таным белсенділігі
жоғары болатын ... қана ... ... ... ... Ол үшін ... әдіс-тәсілдердің ішінен таным қабілетін күшейтетін түрі таңдалып
алынады.
Негізгі көңіл бөлетін жағдайлар: материалдардың мазмұны; қолдағы құрал
жабдықтар; географиялық ... ... ... ... ... ...... мазмұны еш уақытта
төмендемек емес, ... ... ... ... алу ... әрі ... деңгейге көтерудегі рөлі күннен күнге жоғарлауда. Қазіргі
кездегі сабақтың ең басты ... ... ... ... ... ... ... мұғалім мен оқушы арасындағы қарым-қатынастың өзара ... ... ... ... өздігінен дамытуға күш салуы;
- оқушылардың пәнге деген шығармашылық қызығушылығын, ойын элементтерін
және т.б. енгізу ... ... ... ... ... ... ең ... оқушының ынтасы мен сол
пәнге деген қызығушылығын төмендетеді. Ойлау белсендігін, ... ... ... ... жол ... байланысты сабақ түрлендіріп
өтеді.
Дәстүрлі емес сабақ түрлерінен ... ... ... ... ... ... ... оқушылардың танымдық іс-әрекеттерін
жоғары ұйымдасқан деңгейге көтеруге ықпал ... ... тыс ... емес сабақ түрлерінен «ХХІ ғасыр майталманы», «Эко лирикалық кеш»,
«Сөзжұмбақтар кеші», «Таңғажайып алаң», ... ... ... ... ... ... сабақтарындағы сарамандық
жұмыстарды жүргізу ... ... ... тереңдету үшін көп ізденіп
ғылыми еңбектерге сүйеніп, ... ... ... ... кеңінен
пайдалануға болады. Оқушы – таным деңгейін дамытуда деңгейлік тапсырманың
да ... ... ... пәнін оқытудағы сарамандық жұмыстар.
2.1. Қазақстанның экономикалық және әлеуметтік географиясын ... ... ... және әлеуметтік географиясы курсынан
оқушылар республиканың және оның ... ... ... шаруашылығының даму және орналасу ... ... ... дейінгі курысынан Қазақстан жөнінде ... ... ... ... ... ие болған
республиканың алдында тұрған мәселелерін пайымдау үшін мүлде аздық етеді.
Жаңаша жағдайларда ойдағыдай жұмыс ... ... ең ... ... ... мен ... өзіндік ерекшеліктерін ... ... бір ... ... ... орын алатын
ауытқушылықтардың бәрін ескере отырып, дұрыс ... ... ... яғни
экономикалық және экологиялық тұрғыдан алғанда жаңаша ойлай ... ... ... бар ... ... болады. Осыған орай өзге елдердегі
секілді, Қазақстандағы көптеген шиеленіскен әлеуметтік-экономикалық мәселер
көбінесе адамдар өміріндегі «географиялық фактордың» ... мен ... ... ... ... ... ... және пайда болатынын
еске салу орынды. Мектепте өз республикасының экономикалық және ... ... ... ... ... ... ... оқушылардың бәрі де осында туып, осында ер жеткендер. Қазақстанның
жергілікті ... ... ... білу ... ... ... ... айыра білуге, республикадағы қазіргі шаруашылық
жағдайды дұрыс бағалап, бүгінде саяси дербестік пен тәуелсіздікке ие ... ... ... ... ірі ... ... ... Республикасы – егеменді, демократиялық және біртұтас
мемлекет. Оның ... ... ... ... ... түсті және
қара металлургияның, көмір, мұнай және ... ... ... мен ... қой ... ... зор ... Қазақстан Достастық елдерімен және олардың экономикалық
аудандарымен тығыс ... ... ... ... қазіргі заманғы
шаруашылықты серпінді әрі жан-жақты ... ... ... ... қоса,
Қазақстан дүние жүзінің басқа да елдерімен, ең ... ... Таяу ... ... ... ... байланыстарын дамыта түсуге ұмтылуда.
Қазақстан Республикасының қазіргі экономикалық және әлеуметтік
географиясы тұтас ... ... ... орналастырудың негізгі
принциптерін жүзеге асыру, ... ... пен ... ... ... ... жақындату нәтижесінде қалыптасқан. Қазақстанның ... ... ... ... ... ... дамыған
аумақтық еңбек бөлінісіне негізделген республика ... ... қоса ... ірі ... ... мен аумақтық-өндірістік
кешендердің қалыптасуы республикада мүлде жаңа экономикалық және әлеуметтік
географияны қалыптастырудың барынша айқын көрсеткіштері болып табылады.
2002 жылы ... ... ... ... орта ... ... жалпыға міндетті стандартына сәйкес орта мектептің 9-
сыныбында географияны оқытуға 34 сағат берілген. Бұл ... ... ... ... және ғылым министрлігінің 12.05. 2004 ж. №403
Бұйрығымен бекітілген, жалпы орта ... ... ... ... ... география бағдарламасы (Алматы, 2004 ж.) және 9-
сыеыпқа арналған «Қазақстанның экономикалық және ... ... ... ... Ш.Кәрібаева, Б.Асубаев. Мектеп, 2005 ж.)
жаңа буын оқулығы негізінде жасалынған.
(Тақырыптық жоспар №1 қосымшада сипатталады)
(Халықтың орналасу географиясы №2 қосымшада ... әрі әр ... ... ауыл қоныстарындағы халық санының өзгеру
диаграммасы (пайызбен).
(Халық санының ... ... №3 ... ... ... ұмтылған елімізде оқыту мен тәрбие берудің сан
түрлі жолдары ... ... ... ... ... ... ... даялау бағытында бұрынғы дағдылы сабақ өтізу тәсілдері ескірген.
Сабақтың табиғатына сай ... ... ... ... оқыту технологиясы
басты назарда. Өзге оқу пәндер сияқты жаратылыс пәндерінің ... ... ... тұр. ... жаңа әдіспен үздіксіз
білім берудің технологиясы жасалуда. Үздіксіз деген ұғым мектепке дейінгі
мекемелерде, мектептегі түрлі әдіс – ... ... тыс әр ... ... оқу ... берген білім, өмірге жолдама алғаннан
кейінгі білім жемісін ... оқу ... ... ... және ... ... ... бар.
Екеуінде де білім түрлі әдіс-тәсілдермен олардың өзара ... ... ... 9-10 сыныптардағы географиядан сарамандық ... ... ... ... ... әр ... кеңес бергендей. Бұлар ауызекі сөзді қысқартып, нақты ойды
жеткізеді. ... сызу ... ... тез шешеім қабылдауға жетелеп,
ойын айтып жеткізуге ... ... ... ... ... ... көрсеткіштер жазылады.
Негізгі осы үш тақырып болады да, ... ... ... ... ... Осы үш ... ... бір-бірінен ажыратып
тастауға болмайды. Қай ел болмасын оның географиялық орнын физикалық;
экономикалық, саяси ... ... ... ... баға ... ... ... білу бұрынғы алған білімді қайталау, әрі
бекіту ... ... ... ... ... жаңа ұғым ... табылады. Экономикалық-географиялық орны төрт
шартпен орындалады. Бұл ұғым ... ... ... ... сыздырып,
көрші елдерін жаздыру, Астананы белгілеу, көлік ... ... ... ... ... ... даму сипатын және бағытын
анықтайды. Осы елдердің ... ... ... Бұл ... ... ... ... отырып орындалады. Сызба-нұсқаның ерекшелігі
оқушыны жаңа ойға жетелеп, ғылыми дүниетанымын ұштайды. Сызбаның негізгі
тақырыбын ... ... ... арқылы негізгі ойдың көлемі ұлғаяды.
Сызбаның басты ерекшелігі:
1. Дәлдігі ескеріліп, эстетикалық талғаммен сызылуы.
2. Қосымша түсініктердің ... ... ... ... графиктерді талдау және сызу талабы мідеттеледі.
Мен өз жұмысымда ... 9- ... ... ... ... ... ... Қазақстанның халқының орналасу
географиясынан өткізілген №2 ... ... ... отырмыз;
№2 сарамандық жұмыс.
Сабақтың тақырыбы: «Халқы және еңбек қоры».
Сабақтың мақсаты: Оқушыларға Қазақстан халқының саны, ұлттық құрамының
өзгеруіне ... ... ... Көп ... ... болуының себебін
анықтау. Халықтарының орналасуы мен орналасу тығыздығына, статистикалық
материалдармен жұмыс істеу дағдысын қалыптастыру.
Жаңа сабақ жоспары:
1.Қазақстанда ... ... ... ... ... ... ... және қала халқы).
3.Халықтың табиғи өсуі.
4.Халық санының өсу графигін салу.
5.Ірі қалаарды кескін картаға ... ... ... ... жеке оқытылмаған тақырып болғандықтан, бұл сабақты ... в ... ... /Қазақстан» баспасы,1987ж./ кітаптарын
пайдалану керек. Бұл статистикалық жинақта соңғы 20 жылдағы халық ... ... ... ... ... ... тұратын әр түрлі ұлт
өкілдерінің сандық қатынастары пайыз түрінде көрсетілген. Табиғи өсу әрбір
1000 ... ... 1960 жылы 30,6 ... 1986 жылы ... ... ... ... әлеуметтік құрамы да көп өзгеріске ұшыраған. Мысалы, 1939
жылы халықтың 51 пайызы ғана жұмыс істесе 1979 ж. ол ... 0,6 ... ал 1995 ... қарай нарық экономикасыны байланысты бұл
көрсеткіш төмендеп ... ... ... саны ... ... ... саны 1999 ... халық санағы бойынша 14
млн. 953 мың 126 адам. Оның 57,9 %-ы ... 44,1%-ы ... ... ... ... ... ... бойынша ұлттық құрамы: қазақтар –
53,4%, орыстар – 32,1%, ... – 4,5%, ... – 1%, ... – 0,5%,
тағы басқа халықтар тұрады. Қазақстанның кескін картасына ірі ... ... ... ең аз және ең көп ... ... ... ... сызбада халық санының өсуі, оған әсер етуші себептер,
орналасуы мен қоныстануына, оған әсер ... ... ... ... ... ... әр жылдардағы қала, ауыл халқының
өсу-кему диаграммасы мен графигін салуға жаттықтыру. ... ... ... ... ... ... ... қаланың
атқаратын қызметі туралы тың ұғымдар түсіндіріледі. Халықтың орналасуы,
қоныстануы, сирек және ... ... ... ... ... ... тапсырма беріледі. Халықтың құрылымы, жас-жыныстық еңбек
қорлары, этникалық топтары туралы ұғым ... ... қоры ... ашу
оқушылардан сұралады.
3-тапсырма.
Қала мен селодағы халық санының өзгеру графигінде кему мен өсу тенденциясы
байқалады. Себебін түсіндіріңіз.
Халықтың қалаға шоғырлануынан урбандалу үрдісі ... ... өсу ... ... ж. – 6,03; 1939 ж. – 6,09; 1959 ж. – 9,3; 1989 ж. – 16,5; 1997 ж. ... 2002 ж. – ... Тығыздық деген не?
2. Әрбір шаршы шақырымға келетін адам санын табу.
халық саны 14,9 млн.
жері 2,7 млн.шаршы км.
Қалалар қандай қызмет ... ... ... ... ... ... торабы, қызмет
көрсету.
Халықтың ұлт құрамы мен еңбек қоры.
Ұлттық құрамы өте күрделі. 130-дан астам ұлт тұрады.
Ірі ұлт: қазақ, ... ... ... ... ұлт: ... дүнген, болгар, молдаван, мордва, беларус, қарашай, алтай,
шешен.
Еңбек қоры деген – халықтың ... ... ... – 16-63 жасқа дейін.
Әйелдер – 16-58 жасқа дейін.
Ең белсенді жас – 27-55 жас ... ... ... ... «Қазақстан металлургиясы»,
Сабақтың мақсаты: Қазақстанның қара ... ... ... ... ... географиясын, даму проблемасын түсіндіру.
Сабақ жоспары:
1.Атлас картасы арқылы негізгі қара металлургия аудандарын анықтау.
2.Қара ... ... ... ... ... ... бір ... төмендегі жоспар бойынша анықтама
жазу:
а) ауданның аты, географиялық орны.
ә) орналасу факторы
б) осы орналасудың тиімді ... даму ... ... ... және ... емес циклді кәсіпорындарды салу.
5. Қара металлургияның құрылымдық сызбасы мен ... ... ... ... жасағанда негізгі көңіл аударатын мәселе табиғат байлығын
пайдалануға баға беру. Бір ... ... ... зауыт, қайта өңдейтін
зауыт және кен байыту комбинаттарының айырмашылығын сұрауға болады. Сынып
тақтасына ... ... ... ... да, ... ... ... түрлі түсті қағаздан жасалған бағдарламаларды пайдаланып, Қазақстанда
өндірілетін ... ... ... ... ... көрсетуге
болады. Сонда оқушыларға ... ... ... ... ... түсінікті болады. Қостанай ... ... ... ... ... ... ... тыс жердегі
зауыттарда қорытылатынын анықтайды. Қара металлургияның орналасу факторы:
шикізат көзіне, отын, экологиялық мәселелерге ... ... ... ...... ... ... → шойын → қоспа қосу → ... ... ...... ...... өнім (прокат).
(Бұл толық циклды комбинат).
Қара металлургия өндірісің орнастыру шарты.
1. Еңбек қорына
2. ... ... ... ... ... ... салааралық байланысы сызбасы.
Бұл сарамандық жұмыстарда оқушыларда қара металлургияңың салалары шығаратын
жаңа өнім түрлері туралы ұғым қалыптасады. Қара ... ... ... ... ... ... ... ырғағын, шойын мен болаттың
айырмасын қандай жағдайда шойын болатқа айналатынын ұғады.
Қазақстанның экономикалық және әлеуметтік ... ... ... әр ... ... ... болады және
барлық оқушыларға баға қою міндетті емес. Сарамандық жұмыстарды ... ... ... ... да жүргізуге болады.
2. 1. Дүние жүзінің экономикалық және әлеуметтік географиясын оқытудағы
сарамандық жұмыстар.
Адамзат өмір сүріп отырған әлем өзара ... ... әрі ... ... ... бір ... қатарласа тіршілік етеміз, ал ... ... ... білу өте ... ... экономикалық және әлеуметтік ... ... ... ... келмейтін тұтас дүниенің ... ... ... ... Оның ... ... мен халықтары туралы, дүниежүзілік
шаруашылық, оның ғылыми-техникалық революция жағдайындағы даму беталыстары
жайында ... ... ... ... ... ... проблемаларын ұғынуға
болады. Көптеген жаңа географиялық, экономикалық, социологиялық (социология
– қоғам жайындағы, адамдардың әрекет-құлқы ... ... ... ... да ... терминдермен танысатын ілім.
Дүние жүзінің экономикалық және ... ...... ... ... ... ... қоғамдық географиялық
ғылым. Экономикалық және әлеуметтік ... ... ... ... ... тоғысатындықтан, ол географиялық қана емес,
сонымен қатар ... ... ... ... де кеңінен
қолданады.
Қай ғылым болса да бір орында тұрып қалмайды. Соңғы ондаған жылдар
бойында ... ... да көп ... енді әлеуметтік және
экономикалық география деп ... ... ... мәнісі экономикалық және
әлеуметтік салалар өзара ажырағысыз байланысты. Өйткені өндіріс өндіру үшін
емес, адамдардың мұқтаждығын өтеу ... ... ... және рухани
қажеттерін қамтамасыз ету үшін ... ... және ... дәуірінде өндірістің өзі де станокпен не компьютермен ... ... не ... ... ... ... білім деңгейінің
қандай болатынына барынша байдланысты. Өндіріс адамның тұрмыс ... ... ... ... ... қандай болатынына тәуелді.
Шаруашылықты негізгі өндіргіш күш болып ... ... ... бөле ... ... ... Міне, сондықтан да экономикалық
география әлеуметтік көзқарас тұрғысын қамтып және ... ... ... ... ... ... ... экономикалық және әлеуметтік географиясы пәнінен
оқушыларға қойылатын талаптар.
Оқушылар нені білуі керек?
- қазіргі ... ... ... ... ... ... түрі ... дүние жүзі мемлекеттерінің әкімшілік басқару құрлысы мен ... ... ... ... «көші-қон», «урбандалу» ... ... ... ... ... ... мен әсері;
- әлемдік өндірістің өзіндік белгісі;
- әлемдегі өндіретін және шығаратын өндіріс салалары;
- әлемдік ауыл шаруашылығының ... ... ірі ... және ауыл ... ... жаяу, теңіз, өзен және авиациялық транспорттың өзіндік бегілері;
- дамыған мемлекеттердің әлеуметтік-экономикалық өсу деңгейі;
Оқушылар не істей білу керек?
1. Дүние ... ... және ... ... ... байланысын білу керек.
2. Дүние жүзінің саяси картасын білу.
3. Кескін картаға өндіріс орындарын түсіру.
4. Халықтың ... мен ... ... білу.
5. Халықтың саны мен жыныстық құрамын статистикалық материалдар арқылы
анықтау.
7. ... ... ... ... Әр ... ... ... арасында байланысты табу.
9. Дүние жүзінің шаруашылығының дамуын болжау.
10. Дүние жүзіндегі елдерге салыстырмалы сипаттама беру.
11. ... ... ... ... ... ... елдердің табиғат ресурстарын бағалау.
13. Дүние жүзінің табиғи экономикалық факторларының ... ... ... ... ... ... болжау және бағалау.
2.2. Дүние жүзінің экономикалық саяси-әлеуметтік географиясы.
№1 Сарамандық жұмыс
1. Тақырыбы: ... ... ... ... Мақсаты: Дүние жүзі елдерінің мемлекеттік құрылымы. Басқару ... ... ... ... көрнекілігі: Дүние жүзінің саяси - әкімшілік картасы ... ... ... ... карта.
Бұл білім бекітуге арналған сарамандық сабақ түсіндіру, талдау, сұрақ-
жауап, ... ... ... ... әдістерімен өткізілді.
Ұйымдастыру кезеңінен кейін оқушылардың міндеттері мен жұмыс ... ... ... ... ... ... орындалды.
1. Тапсырма: Дүние жүзі елдерінің жіктемелік кестесін құрастыру:
а) басқару түріне
ә) мемлекеттік құрылымына қарай.
2. Тапсырма: Жер шарындағы «отты нүктелерді» кескін картаға ... ... ... ... Дамыған «Үлкен жетілік » елдері.
2. Мақсаты: Сабақтың негізгі мақсаттары мыналар: ... ... ... ... ... ... және ... 9-сыныпта алған
білімдерін нақтылау: әр түрлі білім көздерін пайдалана отырып тақырыпқа ... ... ... ... ... ... ... жұмыс істей отырып және
өз білім деңгейін бағалай білуге уақытты ... ... ... ... Өз елінің жетістіктері үшін ... ... ... ... ... әдебиет тарих пәндерімен
байланыстырылып өтті.
1. Ұйымдастыру кезеңінде «Сарыарқа » күйі қойылады. ... ... ... ... әр ел ... ... Мұғалімнің кіріспе сөзі. Дүниежүзінің саяси картасында 230-дай мемлекет
бар. БҰҰ ... ... ... ... ... ... ... Олардың экономикасы және әлеуметтік даму ... ... ... «Ұлы ... » ... ... Олар: Ұлыбритания, Франция
Германия, Италия ,АҚШ,Канада, Жапония. Дүниежүзілік ... ... ауыл ... ... 25% ... ... үлесіне тиеді.
Ресейдің де экономикасы даму ... ... ... ... ... ... » деп аталады. Бірнеше мемлекет өкілдері бізде қонақта.
3. 1-оқушы. Қош келдініздер Бізде қонақта Жапония, Франция, Германия ... ... ... Сіздерге Қазақстан мемлекеті туралы оның бүгінгі танысы ... ... ... бір өкіл тұрып әзірлеген буклетті қорғайдыжәне мемлекеттің ... ... ... ... ... ... және т. с. с.
туралы айтып көрсетеді. Неғұрлым ... ... ... болса соғұрлым
жоғары бағаланады. Әр өкілге 3 ... ... 90 ... топ 1.5 минут ішінде 17 сұраққа тез жауап береді.
1 Италия қай түбекте орналасқан ? «Аппенин».
2 АҚШ-тың батысындағы тау ... ... ... ... ... ... ... төртінші жер сілкінісі қай елде болады? «Жапония».
5 Германиядағы ірі өзен ? «Рейн».
6 АҚШ-тың ... ... ? ... ... ... ... қай елде ? «Италия».
8 Жапондақтардың букет құрау өнері ? «Икебана».
9 19 ... ... ... ағылшын саяхатшысы? «Д. Левингстон».
10 Сағат жасаудан бірінші орынды алатын ел ? «Жапония».
11 Канаданың ақша бірлігі ? «Канада доллары».
12 ... ... не ... ... жапырағы».
13 «Граф Монте-Кристо» романының авторы? «А. Дюма. Франция».
14 Дүниежүзінде ең бірінші паровоз қай елде ... ... ... ... ... ? ... Италияның территориясындағы мемлекет ? «Ватикан».
17 Майн Рид «Су әкесі» деп атаған өзен ? ... ... ... да ... ... ... шығыс күресін «сумо» көрсетеді.
3-сайыс. Аудармашылар сайысы.
Конверт таратылып әр топқа үш сөзден беріледі. Аудармасы қалай қай елден
алынғаның ... ... ... ... ... ( ... тілінен тай-фын үлкен жер).
Демография (грек. Тілінен демос-халық графо-жазу). Альянс ( француз тілінен
одақ немесе бірігу).
4-сайыс. ... ... ... ... ... ... ... атты конверттен беріледі.
Үстелде елдер және географиялық обьектілер жазылған үлестірмелер ... ... ... ... қазылар алқасына өткізеді.
5-сайыс.«Егер мен туристік фирма қызметкірі болсам...».
Екі минут ішінде әр мемлекетөкілі өз еліне қызықты ... ... ... әкелген ұлттық тағамдарын қорғай отырып әділ ... ... ... ... ... сол ... туралы әр түрлі
танымдық сұрақтар қойылады. Бағалар қойылып белсенді оқушылар ... ... ... сабаққа қатысушылар өз ойларымен бөліседі.
Музықалық сәлем. «Аққу күйі».
Оқушылар сабаққа өте белсендіқатысып және бір сәт осы елде ... ... ... ... тыс ... көп ... ... материалдар қоры молайды. Жүргізушілер (9-сынып оқушылары)
дүние жүзі мемлекеттері ... ... ... алды.
ҚОРЫТЫНДЫ.
«Қазақстан Республикасының 2015 жылға децінгі білім беруді ... орта ... ... ...... ... , ... негізінде өмірдің өзгермелі ... ... ... , ... ... өз мүмкіндіктерін іске асыруға , өзін- өзі дамытуға
және адамгершілік ... ... ... , ... ... ... тұлға қалыптастыру екендігі көрсетілген .
Ұлттық деңгецде қойылған мақсатты жүзеге асыруда географиялық білімнің
алатын рөлі зор. Қазіргі ... ... ... ... ... ... ... оқыту жүйесінің жағымсыз жағы мұғалімнің
авторитарлық рөлінің басымдылығы , яғни мұғалім жаңа ... ... ... ... оны ... ... меңгергенің тексерумен ғана шектеледі.
Бұл жерде оқушы объект ретінде қалып қояды , ... өз ... ... , өзін-өзі дамытуға , ... ... ... Демек географиядан білім сапасын қамтамасыз ету «нені оқыту ?
» , «қалай оқыту ? » , ... ... ? » ... ... қояды.
Сондықтанда мектепте географиялық білім беруді жетілдіру, яғни ... ... ... ... ... ... туындап отыр.
Осыған орай болашақта географиядан білім ... ... ету үшін ... анықтау, оқу процесін ұйымдастыру, оқушының компетенттілігі
(біліктілігі) алдыңғы орынға шығу керек. ... ... ... және ... ... ... бұл жолы ... оқу
материалдарын дайын күйінде алуға емес, өз ... ... , ... ... ... ... қасиеттермен қаруландырады.
Бүгінгі таңда жалпы білімге деген жаңа қөзқарас «мәдениет – білім -
тарих» макромодель аясында қарастырылуда. Әр ... ... ... ... , ... ... ... сапатында үнемі өзекті мәселе болып келеді.
Ал бүгінде әлемдік білім кеңістігіне ену жағдайында ... пен ... ... ... ... ... ... айналуда. Әлемнің
алдынғы қатарлы елдерінің ұлттық білім беру ... 80- ... ... ... орта ... ... жаңа ... көшкен. Бұл ұлттық жүйенің
біздің еліміздегі білім беру жүйесінен ... ... ... ... ... жаңа ... ... ерекшеленеді. Білім сапасын
қамтамасыз етуді ғалымдар ... ... ... «кіруді» реттеу және жүйеден
«шығуды» реттеу жолдары деп алып жүр. Өркениетті ... ... ... екінші жолы, яғни жүйеден «шығуды реттеу» жолы алынған. ... ... ... ... ... ... ... біріншіден,
мектептің әрбір сатысын және мектеп бітірушілердің компетенттіліктерін
сипаттау арқылы белгіленуі, екіншіден, ... ... ... күтілетін
нәтижелер арқылы нақтылануы, үшіншіден , білім оқытудың әр сатысындағы оқу
жетістіктерінің ... ... ... ... дайындық
деңгейін анықтайтын өлшеуіштер жүйесінің дайындалуы, бесіншіден, оқулық
және оқу-әдістемелік ... ... және ... ... ... ... ... жүйесінің қалыптасуы арқылы сипатталады.
Ы. Алтынсарин атындағы Қазақ Білім академиясы қызметкерлері еліміздегі
және алыс-жақын ... ... ... ... ... күйіне
салыстырмалы талдау жасап, әлемдік білім кеңістігіндегі ... ... ... тенденцияларын айқындауда. Зерттеу нәтежесінде
мектептік ... ... ... ретіндегі ұлттық деңгейдегі
мақсаттары анықталды.
Ұлттық жүйеде қазіргі кезде ... орта ... ... ... ... ... алу ... Енді осы компетенттілік
тәсілдің ... ... ... маңызына тоқталайық.
Психология-педагогика саласында «компетенттілік» және «компетенция»
ұғымдарының ... ... ... әлі ... оларға
түрліше мағына беріліп жүр. Психологиялық сөздіктерде бұл ұғымға қатысты
«компетенттілік жеке тұлғаның қоршаған ... ... ... ... ... алу ... деген түсінік берілген. Шетелдік түсіндірме
сөздіктерде «компетенттілік» ... ... ... ретінде
қарастырылады.
Бұдан компетенттілік ұғымына мынадай анықтама беруге болады: компетенттілік
деп оқушының алған білімі мен ... ... ... ... да бір ... және ... проблемаларды шешу үшін қолдана
алу қабілеттілігін айтады.
Демек, компетенттілік ұғымы «білім» , «біліктілік» , ... ... ... ... бұл ... , ... ... жай жиынтығы
емес. Компетенттілік оқу нәтижелерімен қатар. Оқушылардың шығармашылық іс-
әрекеттері мен құндылық бағдарларының жүйесін де ... ... ең ... мектепте оқыту процесі ... Ол оқу ... ... сапа көрсеткіш болып табылады және
қойылған педагогикалық мақсатқа жетуді көздейді.
Ал компетенция деп оқудың және ... ... ... ... және ... әлеуметтік мобильділігін анықтайтын , білім мен
тәжірибеге , ... мен ... ... ... ... пен ... ... бірін-бірі толықтырады және бірімен-
бірі байланысты.
Сонымен, оқытудағы оқушының ... ... ... ... ... ... мен дағдылардың кең ауқымды сипаты түрінде
нақтыланған мақсат оқытудың күтілетің нәтижелері болып табылады. ... 9 ... ... ... Осы ... ... негізінде «Жаратылыстану» білім аймағының түйінді
компетенциялар анықталды ... ... ... ... ... ... география пәні бойынша
төмендегі компетенцияларды ұсынамыз.
1. ... ... ... мен түсініктерін еске түсіру , оларды
географиялық картадан таба білу , картаны пайдалана білу, қарапайым ... алуы ... ... компетенциялары болып табылады.
2. Объектілерді тани білу және олардың арасындағы айырмашылықтарды
айыра білу біліктіліктері, яғни бақылауды ... ... ... оқушылардың географиялық объектілерді өздігінен анықтай және
өлшей алу коипетенцияларына жатады.
3. ... ... ... ... ... мен
құбылыстардағы өзгерістерді тіркеу жене тани білу, қарапайым сұлба ... ... ... мен ... ... ... ... сипаттай алу компетенциялары болып табылады.
4. Табиғи ... ... мен ... ... ... ... арасындағы байланыстарды ... ... ... ... үшін оларды қорытындылау оқушылардың құбылыстар мен
процестерді түсіндіре алу компетенциялары болып табылады.
5. Гипотеза құрастыру, объектілердің даму ... мен ... көре білу ... ... мен ... дамуын болжай
алу компетенцияларына жатады.
Оқушылардың картографиялық компетенттіліктері:
біріншіден, карта, атлас, аэро-ғарыштық түсірілімдердің ... ... оқып ... ... ... ... ... жүйесін,
картографиялық бейнелеу тәсілдерін, генерализациялау ережелерін;
үшіншіден, картамен жұмыс жасай алу біліктіліктері, яғни ... ... ... ... ... алу ... меңгеруді қамтиды.
География пәнінде карта бойынша географиялық координаталарды,
географиялық ... ... пен ... ... , ... өзен ... конфигурациясын, атмосфералық қысым мен уақыт
белдеулері айырмашылықтарын, елдер мен олардың ... ... ... мен ... көп. Сонымен қатар мәтін мен атлас карталары
бойынша атау, көрсету, анықтау, өлшеу, т. б. ... ... ... ... оқытуда компетенттілік тәсілді жүзеге асыруға мүмкіндік
береді, өйткені картаны оқи, түсіне ... ... ... ... ... ... ... компетенциялар жұмыс істеуге жоба ретінде ұсынылып отыр. Оны ... іске ... ... деңгейде қойылған мақсатты жүзеге асыруда оқушының
географиялық білімін жаңа сапаға көтерері сөзсіз.
Қорытындылай ... ... ... сай ......... ... – қоршаған орта» жүйесінде пайда болған қарама-қайшылықтарды
шешу. Демек, географиялық білім әр түрлі ... ... ... шешу үшін үлкен әсерін ... ... ... білімнің құрылымы мен мазмұны адамзат өркениеті мен
мәдениетінің деңгейіне сай болуға ... ... ҚР ... ... ... ... жж. арналған
Мемлекеттік
бағдарламасы. Егеменді Қазақстан. 16-қазан, ... ... ... ... ... ... В.И.Журавлев. Взаимосвязь педагогической науки и практики. М.,1984.
4. Ұ.Ә. Есназарова Қазақстанның физикалық және экономикалық географиясын
оқыту. Алматы, Рауан, 1994, 1996.
5. География ... ... ... мен ... Ред. ... Л.М. Алматы, 1984.
6. Дж. Гласс, Дж. Стэнли. Статистические методы в ... ... М., 1976. ... с ... ... С.Р., Рутковский О.О. Занимательная география Казахстана.
Алматы, ... ... В.А. ... в ... и ... ... 1971.
9. Жуткевич В.А. Вопросы и задачи по ... ... и ... М.,
1981.
10. Тлеуберген М.А., Фурсина Г.А., т.б. азақстанның экономикалық ... ... ... ... ... Алматы, 1999.
11. Қонақова К. және т.б. Қазақстан Республикасы мектептерінде бағдарлы
оқытуды ұйымдастыру ... ... ... Алматы, 2006.
12. География. Орта жалпы білім беретін мектептің 9-11 сыныптарына
арналған бағдарламалар. ... ... ... ... ... ... ... Численность и смещение населения в Республике Казахстан. Том.1.
Алматы, ... Азия – ... и ... 1997.
16. Тәтімов М. Халықнама немесе Сан мен Сана. ... ... ... ... ... ... орта ... мемлекеттік стандарты. А., РБК.
1998.
18. Байденко В.И. Стандарты в непрерывном ... ... М., ... ... ... және ... географиясы. Оқулық,
Алматы, Мектеп, 2003.
20. Дүние жүзінің экономикалық және әлеуметтік географиясы. ... ... ... А.Б. ... программа для ... ... ... М, ... География. Жалпы орта білім беретін мектептердің 8-9 сыныптарға
арналған бағдармалар. А., ... ... Ә., ... Қ. ... ... ... Оқулық,
А., «Атамұра», 2004.
24. Тұяқбаев Н., Арыстаныв К. Жер қойнауына саяхат. А., Мектеп,1989.
25. Ысқақов С. Табиғатты қорғау ... А., ... ... Ердавлетов С. Занимательная география Казахстана. А., 1998.
27. Жақыпов С. Психология познавательной деятельности. Алматы, 1992.
ҚОСЫМША №1
(Барлығы 34 ... ... 1 ... ... ... |С/с ... жұмыстар |
|1. |Кіріспе | | ... ... | |№1 ... ... ... |
| ... ... | |Еуразиядағы орнын және |
| ... ... | ... мемлекеттердің |
| |табиғат жағдайы мен табиғат| ... ... |
| ... | | |
| | |1 | |
| ... және ... | | ... ... (2 сағ.). | | |
| ... және ... | |№2. ... ... |
|4. |тығыздығы. |1 ... ... ... |
| |&4. ... ... | ... ұлттық құрамы |
|5. | |1 ... ... ... |
| | | ... |
| ... ... | | ... ... сағ.). | | |
| | | | |
| ... ... | | ... ... ... | | |
| |&6. Отын ... | | |
| |&7 ... ... |1 |№3. ... отын ... ... | |1 ... газ, көмір) кен ... | |1 ... мен ... ... |
| | | ... түсіру.Отын өндірісінің|
| | | ... ... ... |
| | | ... ... ... |
| |&8. ... ... | ... |
| | | |№4. ... картаға электр |
|10. | |1 ... ... ... |
| | | ... ... ... |
| | | ... ... |
| | | ... ... ... |
| ... ... | ... |
| | | |№5. ... ... ... ... | |1 ... ... мен |
| | | ... ... және |
| | | ... ... ... |
| | | ... |
| | | |№6. ... ... қара |
| | | ... шикізаттары мен |
| | | ... ... және |
| | | ... ... ... |
| | | ... Қара және ... |
| | | ... ... |
| | | ... ... |
| |10. ... ... | ... нұсқасын жасау. |
| |11-12. ... ... | | ... ... материалдар |1 | ... ... | | |
| |13. ... ... | | |
| ... ауыл |1 |№7. ... ... және ... ... және ... | ... шаруашылығына жарамды жер |
| |шаруашылығы. | ... ... ... |
| |14. ... мал | | |
| ... ... |1 | ... |15. ... ... | | |
| |16. ... өнеркісіп. |1 | ... |17 ... жол және |1 | ... |автомобиль көлігі. |1 | ... |18. Су, әуе ... және | | |
| ... ... |1 | ... ... | | |
| ... ... |1 | ... |бойынша қорытынды қайталау |1 | ... ... | | |
| | | | |
| ... ... |1 | |
| ... (12 ... | | ... ... ... | |
| ... | | |
| ... ... | | ... |экономикалық ауданы. | | |
| ... ... | ... Қазақстан |
| |шаруашылық географиясы. |1 ... ... |
| | | ... ... | |1 ... және шаруашылығы |
| ... ... | ... кескін картаға |
|25. ... ... |1 ... |
| | | |№9. ... Қазақстан |
| ... ... | ... ... ... ... ... | |экономикалық-географиялық |
| | |1 ... және ... |
| ... ... | ... ... ... |
|27. |экономикалық ауданы. | ... |
| ... ... |1 |№10. ... ... |
| ... ... | |экономикалық ауданы ... | | ... |
| | |1 ... және шаруашылығын |
|29. ... ... | ... ... картаға |
| |экономикалық ... |1 ... |
| ... ... | ... ... |
| ... географиясы. | |экономикалық ауданы ... | | ... |
| | |1 ... және ... ... ... Қазақстан | ... ... ... |
| ... ... |1 ... |
| ... Қазақстанның | |№12.Оңтүстік Қазақстан |
| ... ... | ... ауданы ... | | ... |
| | |1 ... және ... |
| ... ... жүзі | ... кескін картаға |
| |картасындағы геосаяси орны.|1 ... |
| | | | |
| ... ... | | ... |қатынастары. | | |
| | | | |
| ... таяу және |1 | ... ... ... ... | | |
| ... ... | | |
| ... ... | |
| ... ... | | |
| ... және ... |1 | |
| ... әсері. | | |
| ... ... | | |
| | |1 | |
| | | | |
| | | | |
| | |1 | |
| | |1 | |
| | | | ... №2
Халықтың орналасу географиясы
ҚОСЫМША №3
Әр жылдардағы қала, ауыл қоныстарындағы халық санының ... ... |1926 |1939 |1959 |1997 ... |91 |72 |56 |44,1 ... |9 |28 |44 |56,9 ... жыл 1939 ... жыл 1997 ... село
2 станция
3 ауыл
4 жеке үй-жай
Топтасқан
шашыранды
1 Қыстау
2 Жайлау
3 Қожалық
4 Фермерлік
1 Халық санына
байланысты
2 Механиқалық ... ... ... ... ... ... өсу ... өлу , табиғи өсу )
2 Механиқалық қозғалыс ... Ірі ... ... ... ... қала
Шаруашылық салалары
1 Өндіріс
2 АШ
3 Көлік
4 Байланыс
5 Құрылыс
Орналасуы
Ауылдық
Ауылда
44%
Еліміздің халқы
қалада
56%
еңбек қоры
53 % ... 48,2 ... 51,8 ... ... жасау
Көлік кешені
Қазіргі дүние жүзі елдерінің көп түрлілігі
Халықаралық қатынастар және дүние жүзінің ... ... саны мен ... ... жүзілік соғыстан кейінгі кезең
Экономикасы дамыған және дамушы елдер
Халықаралық қатынастардың қазіргі кезеңі.
Дүние жүзі елдерінің ... ... ... ... ...

Пән: Педагогика
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 34 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Қазақстан Республикасындағы өлкетанудың мәні мен мақсаттары84 бет
«Тұздар» тақырыбын оқытуда тәрбиелей оқыту әдісін қолдану42 бет
Эксперимент есептерінің маңызы және зерттеу әдістері19 бет
«Қазақстан-2030» стратегиялық бағдарламасының орындалуы51 бет
Анықтау және алдын ала тергеу органдарында заңдардың орындалуын қадағалау24 бет
Балабақшадағы әдістемелік жұмыстардың формалары5 бет
Бастауыш мектепте математика пәнінде ақпараттық технологияларды пайдалану22 бет
Бастауыш мектепте математика пәнінде ақпараттық технологияларды пайдаланудың тәжірибесі56 бет
Бастауыш сынып оқушыларын жауапкершілікке үйретуде өзбетінше жұмыстардың маңызы (Әдебиеттік оқу пәнін оқыту әдістемесі бойынша, 3-сынып)55 бет
Биологиядан сыныптан тыс жұмыстардың маңызы, формалары мен түрлері7 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь