Қазақстандағы тұтыну несиесінің қазіргі жағдайы және оны талдау

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 3

1.Бөлім. Қазақстан Республикасы коммерциялық банктерінің жеке тұлғаларды тұтыну несиесімен несиелендірудің теориялық негізі ... ... 6
1.1 Тұтыну несиесінің мәні мен элементтері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .. 6
1.2 Тұтыну несиесінің жіктелуі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .. 16
1.3 Тұтыну несиесін ұсынудағы жалпы есептелінетін шығындар көлемі ... ... ... 20

2.Бөлім. Қазақстандағы тұтыну несиесінің қазіргі жағдайы және оны талдау ... ... . 25
2.1 Тұтыну несиесінің берілуі, рәсімделуі және өтеу механизмі ... ... 25
2.2 Несие мониторингінің тәртібі және мәселелік несиелермен жұмысы ... ... . 33
2.3 Қазақстандағы банктердің ұсынатын несиелері бойынша талдау ... 52
2.4 «Казкоммерцбанк» Акционерлік Қоғамының қаржылық жағдайына талдау ... .. 57

3.Бөлім. Нарықтағы коммерциялық банктердегі тұтыну несиесінің даму саясаты ... .. 66
3.1 «Казкоммерцбанк» Акционерлік Қоғамының тұтыну несиесінің тиімді жолдары және нарықтағы орны ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 66

Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 71
Қолданылған әдебиеттер ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .. 74
        
        Мазмұны
Кіріспе
............................................................................
................................ 3
1-Бөлім. Қазақстан Республикасы коммерциялық банктерінің жеке
тұлғаларды тұтыну ... ... ... ... ... ... несиесінің мәні мен элементтері
.......................................... 6
1.2 ... ... ... ... ... ... ұсынудағы жалпы есептелінетін шығындар
көлемі......................................................................
................................................ 20
2-Бөлім. ... ... ... ... ... ... талдау
............................................................................
................................ 25
2.1 Тұтыну несиесінің берілуі, рәсімделуі және өтеу ... ... ... ... ... және мәселелік несиелермен
жұмысы......................................................................
............................................... 33
2.3 Қазақстандағы банктердің ... ... ... талдау ...
52
2.4 «Казкоммерцбанк» Акционерлік ... ... ... ... ... ... ... тұтыну несиесінің даму
саясаты
............................................................................
............................ 66
3.1 «Казкоммерцбанк» Акционерлік Қоғамының ... ... ... және нарықтағы орны
........................................................... 66
Қорытынды
............................................................................
....................... 71
Қолданылған әдебиеттер
..........................................................................
74
Кіріспе
Елімізде өтіп жатқан ... ... ... дамыту үшін ғана
емес, бүкіл қоғамдық өмір ... ... зор ... бар екендігін
республикамыздың тәуелсіздігінің осы ... ... ... көз ... ... ... жүйесі бүгінгі таңда экономиканың дамушы
және ... ... ... ... ... есеп ... ... несиелеп, капиталдың қайта бөлінуінде делдал
ретінде ... ... ... ... әрі ... ... ... тигізеді. Бүгінгі таңда, яғни осы заманғы жағдайда банк
жүйесінің ... ... ... ... ... жаңа
түрлері, жаңа несие құралдары және клиентке қызмет ... ... ... болып үлгерді. Пайда алуға, коммерциялық жетістікке
бағдарланған, әр түрлі меншік ... ... ... әрі
икемді несие жүйесіне өту қолға ... ... ... екі ... банк ... халыққа
қызымет көрсетуде. Бірінші деңгейлі банк яғни ... ... ал ... ... екінші деңгейлі банктер ... ... ...... ... негізгі орталығы
болып табылады.
Бүгінгі таңда банктер өз клиенттеріне өте ... ... ... Бұл ... ... ... ... функциясы несиелендіру, ... ... ... ... ... ... ... ұйымдар, жеке
тұлғалар, мемлекеттік тұлғалар.
Банктердің экономикалық ... ... ... ... ... ... ... Нарықтық
шаруашылық жағдайында несиенің басты ... ... ... несие
саналады яғни, коммерциялық ... ... ... ... ... ... кезеде Батысқа кеңінен таралған тұтыну несиесі өзекті мәселелердің
біріне айналған. Әсіресе ... ... ... нарықтық экономикаға
өту кезінде тіптен маңызды бола ... ... ... ... ... ... бір шаттарды орындау барысында алдымен, отбасы ... ... ... ... бұл ... тұрмыс деңгейін көтереді.
Осыған орай халықтың қажеттіліктерін қанағаттандыру ... ... ... ... ... тұтыну несиесі табылады.
Несие – кеңейтілген қайта өндіру мақсатында жеделдік, төлемдік,
қайтару ... сай ... ... бөлу және экономиканың
бос ақшалай қаражаттардың ... ... ... ... ... экономикалық қарым қатынасты көрсетеді. Несие
объективті ... ... және ол ... ... ... роль ... ... ақшалай капиталдың қарызға
трансформациясын ... ... және ... ... мен ... арасындағы қарым қатынасты білдіреді. Тұтыну ... ... түрі ... оның ... ... ... үшін ... халыққа тауарлы және ... ... ... ... ... ... тауарларды оның ... ... ... ... яғни бұл ... ... болып табылады, ал
ақшалай форма банк несиесі секілді ... ... ... ... ... жанама түрде беріледі. Тұтыну несиесінің қосарлы
қызметі бар: бір ... ... ... ... ... несие
мөлшері де өседі, тауар сұранысы несие сұранысынан ... ... ... ... ... боса, төлем қабілеті бар
сұранысты арттырады. Несиелеу ... ... ... ... ... кезек күттірмейтін қажеттілік ... салу және ... үй ... алу ... ұзақ ... тауарларды сатып алуға ... ... және ... ... ... несиеге бөлінеді. Тұтыну ... ... ... роль ... және ... ... ... реттеліп, қадағаланады әр ... ... ... ... ... ... ... мақсаты – «Казкоммерцбанк» Акционерлік
Қоғамының тәжірбиесін мысалға ала ... ... ... ... ... ... ... тапсырмалар берілген:
- тұтыну несиесінің теориялық негізін ашу
- тұтыну несиесі түсінігі мен мәнін ашу
- тұтыну несиесінің жіктелуін анықтау
- ... ...... ... ... ретінде қарастыру
- Қазақстандағы тұтыну несиенің жағдайы және оған талдау жасау
- ... ... ... несиелік операцияларына
қысқаша мінездеме беру
- «Казкоммерцбанк» Акционерлік ... ... ... ... ... ... ... дипломдық жұмыс тақырыбының мағынасын ашып ... ... ... үш ... ... ... ... бөлімде тұтыну несиесінің мәнін ашып, олардың жіктелуіне
және банктердің несиені ... ... ... ... тоқталдым.
Екінші бөлімде «Казкоммерцбанк» ... ... ... ... және ... ... және қаржылық
жағдайына талдау жасадым.
Үшінші бөлімде «Казкоммерцбанк» Акционерлік ... ... ... ... ... үшін бірнеше қағидалар шарттарына
тоқталып және тұтыну несиесінің жалпы дамуы үшін ... ... ... айқындалды.
1-Бөлім. Қазақстан Республикасы коммерциялық банктерінің жеке
тұлғаларды тұтыну несиесімен ... ... ... ... ... мәні мен ... экономикалық елдерде халыққа қызмет көрсетудің ... ... ... ... ... ... экономикада үлкен роль
атқарады, ... ол ... ... ... ... ... ... берудің және оны ... ... ... әрі бұл ... ... ... ... бастапқы қатысу, несие ... ... ... ... ... ... мақұлдауда немесе
несиелеу режимін қатайтуда көрінеді.
Тұтыну несиесін Қазақстан ... ... ... ... ... ... бар ... жүргізеді. Тұтыну несиесі Қазақстан
Республикасының келесідей заңдары мен ... ... ... Қазақстан Республикасының Азаматтық кодексі (жалпы бөлім),
Азаматтық процессуалды кодекс, Салық кодексі, ... ... және ... ... Қазақстан Республикасы Президентінің Жарлығы № 2155
30.03.1995ж, «Лицензилау туралы» Қазақстан ... ... № 2200 ... ... ... пен ... мәміле жүргізу
құқығын мемлекеттік тіркеу туралы» Президентінің Жарлығы № ... ... ... ... ... туралы» 30.06.1998 жылғы №
254 Қазақстан Республикасы ... ... ... ... туралы»
23.12.1995ж №2723 Президент Жарлығы; 22.12.1995жылғы «Жер туралы» № ... ... ... Жарлығы; 27.01.1996ж «Жер қойнауы және
жер қойнауын пайдалану туралы» № 2828 Қазақстан Республикасы Президентінің
Жарлығы; 19.06.1997ж «Шағын кәсіпкерлікті мемлекеттік ... ...... ҚР Заңы; 29.06.1998ж «Төлем және ақша аударымы туралы» № 237-1 ... ... ... ... ... және ... талаптары
және Қазақстан Республикасы екінші деңгейлі банктерінің онымен провизиялық
есеп айырысу» ... ... ... ... ... ... деңгейлі банктердің несиелік ... ... № 276 ... ... ҰББ ... ... «Екінші
деңгейлі банктердің берген ... ... ... ҰБ ... тәртібі туралы» № 288 Қазақстан Республикасы ҰББ
Қаулысы; 08.04.1997ж « Қазақстан Республикасы екінші ... ... ... ... ең ... ... және ... төменгі
мөлшері» № 100 ҚР ҰББ Қаулысы, 24.04.1997ж «ҚР ... ... ... ... № 229 ҚР ҰББ Қаулысы, 23.05.1997ж
«ҚР валюталық операциялар жүргізу тәртібі туралы» № 206 ҚР ҰББ ... ... ... ... ... ... байланысты
құжаттамаларды жүргізу ережесі.
Әр түрлі елдерде жеке ... ... ... ... ... ... ... олардың бәріде баршаға ортақ ... ... өмір ... ... ... ... қол жеткізу.
Біздің елімізде қайта құру ... ... ... ... ... ... ... ие болды:
- ұзақ уақыт пайдалануға жарамды тауарларды ... ... ... ... ... ... өйткені оны мемлекеттік
банктің делдалдылығы ... ... ... ... беріп
келді)
- тұрғын үй құрылысының несиесі,(жеке және ... ... ... ... банк және ... ... ... экономикалық дағдарыс қызған кезде, ... ... ... ... ... ... несие алуды, халық тұтынатын тауарларды бөліп төлеуге аса
қымбат тұратын несиелер ... ... ... ... ... бұл ... ... статистика бойынша, еңбек адамының ай сайынғы
табысы айына 100 ... да ... ал ... ... оданда аз болатын. [15\22]
Тұрғын үй ... ... ... тұтыну несиесінің ... ... де ... асырылды.
Тұрмысқа қажетті тұтыну ... ҚР ... ... ... ... қолданатын, атап айтқаны несиенің қайтарылуы,
несие мерзімі, несиенің мақсатты ... ... ... ... ... ... ... сақтай отырып берді.
Тұтыну несиесі – ... әр ... ... ... құралы ретінде қызмет етеді.
Тұтыну несиесіне қарыз ... жеке ... ал ... ... ... сондай-ақ әртүрлі меншік формасындағы ... ... ... несиесі коммерциялық ... жеке ... ... ... ... ... несие беру),
тұтынатын заттарды ... ... ... ... [19]
Несие есебінен ұзақ мерзімді ... ...... ... ... ... болады; несие жеке сипаттағы
түрлі ... ... алу, ... ... ... және ... төлеуге мүмкіндік береді. Яғни, банктің ... ... ... ұзақ мерзімде қолданылатын ... ... ... ... ... ... несиесінің екінші бірі түрі - капиталдық ... ... ... ... ... ... ... және
тұрғын үй сатып алуда ... ... ... ... ... ... үш түрін ұсынады:
- алдағы тұрғын үй құрылысына ... ... ... ... ... қысқа, орта мерзімді және ұзақ ... ... үй ... ... ... ... арналған қысқа мерзімді несие
- тұрғын ұй ... ... ... ұзақ ... ... үй құрылысын несиелеу құрылысшыға белгіленген ... ... ... беру және тиісті ... ... ... ... ету шартымен жүзеге асырылады. Бұл ... ... ... ... банкке ссуданы беру туралы өтінішімен
қоса өтінуі мүмкін.
Азаматтардың қамтамасыз ... ... ... жылжымайтын
мүлік кепілзатының келісімшартын, бір немесе оданды көп ... ... және ... заңды тұлғалардың
кепілгерлігімен ұсынуға ... ... ... ... ... ... ... құрылыс салуға арналған жер
учаскесі немесе өзгеде мүліктік ... ... ... үй ... ... ... ... мүлік
түрлерімен кепілзат ретінде пайдалануға болатын, ... ... ... ... ... ... ... мүлікті кепілзат беруші одан айырылып ... ... ... ... ... және ... ... процент толық
өтелмейінше қарыз алушының жылжымайтын ... ... ... ... оның ... құқығын беруіне банктің жазбаша
келісімінсіз құқығы ... ... үй ... ... атап ... ... қамтамасыз етілуі, ... ... ... секілді негізгі принциптерін сақтай отырып береді.
Құрылыс салу үшін ... ... үй ... алу үшін ... өз ... ... ... жағдайда банк
берілген ... ... ... ... ... құқығы бар, ал
қарыз ... ... ... жағдайда банк несиені ... ... ... ... ... ... алады.
Тұрғын үй несиесінің келесі түрі – құрылыс несиесі қарыз ... ... ... ... ... ... кейін инспекциялауымен құрылыс ... ... ... ... беру арқылы жұмысты қаржыландыра ... ... ... ... ... формасындағы бөлшек
сауда кәсіпорындарды сатылу ... баға ... ... ... автокөлік және де басқада ұзақ уақытқа пайдаланылатын
тауарлар сатылады.
Несиеге ... ... ... ... ... бастапқы
жарнасы, сондай ақ бөліктеп төлеудің ... ... ... ... уақыт пайдаланылатын тауарларды несиеге сатудың ережесіне
сәйкес ... шегі ... ... қарай анықталып
белгіленетін болады.
Тауардың құны несиенің шекті сомасынан асып ... ... құны мен ... ... ... айырмашылық қолма-қол
ақшамен ... ... есеп ... бойынша төленуі қажет. [9\23]
Тұтыну несиенің қолданылатын ... ... ... ... ... ... ... көлемі
- несиенің берілу шарты мен өтелу мерзімі және оның қарыз алушының
қызметінің жақсаруына ... ... ... ... ... алушының қарызды қайтаруды қамтамасыз ету міндеттемесі
(кепілдік)
- несиелеуге қажетті есеп – ... ... мен ... ... ... мен белгіленетін мерзімі басқа да шарттары
- несиелік келісімнің шарттары екі жақтың бірімен бұзылған жағдайдағы
экономикалық әсер ... ... ... ... ... таза ... мен болжанған
шығындар көлемін қарыз алушы мен бірге отырып анықтайды, және ... ... осы ... ... ... меншік формасына қарамай несие
қабілеттігіне және қарыз алушы ... ... ... алушының несиеқабілеттілігі дегеніміз жеке тұлғаның өз қарыз
міндеттемелерін дәл өтеу мерзімінде, ... ... ... болып
табылады.
Қарыз алушы кәсіп әрекетінің қабілеттілігі – бұл азаматтың өз іс -
әрекетімен ... ... ... ... және ... ... қойып, оны орындауы. Қабілеттілік кәмелетке толумен ... ... ... ... ақша ... ережеге сай, бұрын берілген
қарыздардан мерзімі өтіп кеткен болмаған ... ... ... банк ... шешімімен несие бойынша мерзімі өткен, бірақ
жақын арада өтелуі мүмкін қарызы болған кезде де ... ... ... ... ... туғызатын төменгі тұрақсыз табыс алатын ... мен ... ... ... ... мәселелері мұқият қаралуы
тиіс.
Мұндай белгілі бір аймақтың әлеуметтік ... ... ... ... ... беру, тек қана, басқару органдарының
немесе жоғарғы звенолардың дәйекті өтінішіне ... осы ... ... ... ... ғана жүзеге асырылады.
Қиындатылған күдікті несиелермен жұмыс. Несие мониторингін ... ... ... және оған ... ... ... ... алушыға несие бойынша міндеттемелерді орындамауға мүмкіндік бермейтін
заңдарға сәйкес жоспарлы саясат жүргізу қажет. Несиенің ... ... ... ... тереңдеуіне жол беруге болмайды.
Несиенің қайтарылуы күдікті бола бастаса, бұл жағадайда талдау жүргізу
қажет, егер ол уақытша ... ... ... ... онда «Несие
мониторингінің реті» жарлығына ... оны ... ... ... ... ... ретінде ошушының дәйекті өтініш бойынша шешілетін,
берілген несиенің құрылымы ... мен ... ... ... ... ... ... бойынша іскерліктің тек
проблема туына әсер ... ... ғана ... болып табылады. Оның алдын-
алу жолдары несие құрылымы ... ... ... ... ... мен байланысты. Бұдан басқа, несиені ... ... ... және қажетті қосымша қамтамассыз ету
жүргізіледі.
Несиенің құрылымы немесе ... ... ... одан әрі ... ... ... несиелік саясатын, жалпылама тағайындалған ретте
жарлықтарға процедуралар мен өкілеттіліктерге сәйкес жүзеге ... оң ... ... қарыз шарты (төлем ... ... мен ... шартына (кепілдеме тіркеген ұйымға 1
дана ұсынуы мен) қосымша келісім хатталады.
Егер банкке ... өтеу ... ... ... ... ... ... әрекетінен проблемалар туындайтын болса, онда
несие күдікті деп саналады және ол ... ... ... қажет:
- банк қауіпсіздік қызметін пайда болған проблемалар жайлы ескерту
- аталған қызметтің қызметшілерімен бірлесе отырып қарыз ... ... осы ... ... нақты мүмкіндігін бар жоғын
анықтау
- кепілге алынған заттың ... ... оның ... нарықтық
құнын және оған сұраныс деңгейін, басқа қайнар көздер болмаған
жағдайда қарызды өтеу үшін оны реализациялау ... ... ... ... ... қалу мүмкін болмаған жағдайда несиелік
саясатқа және ... ... ... сәйкес оны өтеу
шараларын қолдану қажет,
Мерзімі ұзартылған қарыздар пайда болып, өтелмеген жағдайда банк әр
айдың 1-ші күні ... ... ... ... ... өтемеу
себептері мен оны қайтару үшін оны ... ... ... жайлы ақпараттар
ұсынып отырады.
Бұдан кейін қарызын өтеуде үлкен проблемалары болған қарыз алушыларға
несие тек несиелеу Департаментінің рұқсатымен ғана берілетін ... ... ... ... (процент) қарыздың мерзімі ... ... ... ... 90 күн бойы тоқтатылады. [10\13\17]
Бүгінгі таңда Қазақстандық банктер ... ... әр ... ... ... ... алу үшін
Тұтыну тауарларына ұзақ мерзімде қолданыстағы өнеркәсіптік ... ... ... аудио, видео және тұрмыстық техника
- компьютер және организациялық техника
- басқа да ... ... ... міндетті шарттарының біріне – біздің банкпен
анықталған ... ... ... ... сақтандыру жатады.
Қарыз алушының тұтыну тауарларын Жарлық шеңберінде иемденуін банкке
серіктес компаниялар ... Банк ... ... ... ... ... ... банктің басқа да қызметтерін ұсыну
арқылы қызықтыру қажет.
Компания ... ... ... мен ... ... пакеті
туралы кеңес береді және банк талаптарына сәйкес ... ... ... минималды біліктілігі өткізіледі.
Тұтыну несиесін алуға жинақталған құжаттар ... ... ... ... ... ... ... бағалау алынған тауардың техникалық сипаттамасы мен
оның құны жайлы компанияның анықтамасы негізінде жүргізеді.
Алғашқы жарнамен несие беруге оң ... ... ... ... ... компания кассасына немесе банкте ашылған компаниның
ағымдағы шотына таңдалған тауар мен оның құны ... ... ... мен
төлем енгізілгенін дәлелдейтін квитанциялардың түпнұсқасын банкке ұсына
отырып, ... ... ... ... мен ... ... қол ... басқа да құжаттар
хатталғаннан кейін, банк компаниның ағымдағы шотына ақшаны аударады ... ... ... жайлы хабарлайды. Кепілдеме шартын тіркеуді
қарыз алушының өкілдігі мен ... ... ... ... ... несие
Қызмет төлеміне қарыз санатына әр түрлі салтанат жиындарын өткізуге,
білімге, ... ... ... ... ... үйді жөндеу
жұмыстарын жүргізуге және т.б берілетін ... ... егер ... ... беру ... ... басқа процедуралармен
регламенттелмесе.
Қарызды қамтамасыз етуде тиісті сипатта тіркелген, негізгі ... ... ... ... ... сомасын жабатын ликвидті қамсыздандыру
қажет.Қарыз қолма қол түрінде және де қолма-қолсыз түрде, фирманың ... ... ... ... ... төлемдер төлем графигіне сәйкес банк кассасына қолма-қол
немесе аударымдар арқылы енгізіледі. Қарыз алушы өз еркі ... ... ... жүргізе алады, яғни мерзімінен бұрын. Қарыз алушы кезекті
төлемді өтелмеген жағдайларда белгіленген ... ... ... ... шотына аударылады. Қарызды пайдаланғаны үшін пайыздар белгіленген
ретте төленеді және саналады.
Қазіргі ... ... ... ... ... бар тұлғалардың
кепілділігі бойынша ұсынылу мүмкін.
Кепілдеме қарызды өтеуде және оның пайыздарын төлеуде ... ... ... ету ретінде банктер төмендегілерді белгілейді:
- тұрақты табыс көзі бар Қазақстан Республикасы азаматтарының
кепілдемесі
- ... ... бар ... мен ... яғни ... кепілдемесі
- жеке тұлғалар мен кепілге берілетін ликвидтік бағалы қағаздар
- кепілге берілетін жылжымайтын мүлік объектілері, ... және ... да ... ... ... берілетін несиелердің максималды көлемі оның төлем
қабілеттілігін бағалау негізінде және де ... ... ... ... ... ... бойынша қалдық сенімділік ... ... ... ... ... банк бекіткен шекті көлемінен аспау
тиіс.
Банктерінің несиелік саясаты, Қазақстан Республикасының «Банктер ... ... ... заңына сәйкес, ҚР-ң заңды актілерімен, сонымен қатар
Қазақстан Республикасы Үкіметінің Жарлығына, Қазақстан Республикасы Ұлттық
Банкінің нормативті құқықтық актілеріне, банк ... ... ... ұсыну мен несиелік тәуекелділікті басқару процестерінің
барлығының негізін ... ... ... Ол банк ... ... тиіс негізгі ережелерді, жарлықтарды, процедураларды анықтайды.
Тұтыну несиесін несиелеу процесі банктерімен бақылау және тәуелділікті
басқару, қайтарымдылық, мерзімділік, төлемділік, қамтамасыздандырылған және
мақсатқа ... ... ... ... ... ... ... Тұтыну несиесінің жіктелуі
Тұтыну несиесінің және несиелеу ... ... ... ... ... ... ... алушы типі, қамсыздандыру түрі, өтеу мерзімі,
өтеу әдісі, мақсатты жұмсалуына, несиелеу объектілеріне, көлеміне және ... ... ... ... ... (несиелеу объектісін)
Қазақстанда тұтыну несиесінің өзі бірнеше несиелерге бөлінеді:
- ... ... ... ... және үй ... жеке ... ... жөндеуге
- үй салуға немесе сатып алуға
- банктер мұнымен қатар автомобиль және басқада ұзақ ... ... ... ұзақ ... ... береді.
Несиелік келісім субъектері арқылы (кредитор мен қарыз ... ... ... ... ... банктік тұтынатын несиелері
- халыққа сауда ұйымдары ұсынатын несиелер
- банктік емес ... ... ... ... ... ... беру пунктері, өзара көмек кассалары, несиелік
кооперативтер, құрылыс қоғамдары зейнетақы қоры және ... жеке ... ... жеке ... ... ... ... өздері жұмыс істейтін кәсіп орында және
ұйымдарында тікелей ... ... ... мерзіміне қарай тұтыну несиелері келесідей бөлінеді:
- қысқа мерзімді (1 күннен 1жылға дейін)
- орта мерзімді (1жылдан 3жылға дейін)
- ұзақ ... (3 ... ... ... ... ... жалпы экономикалық
тұрақсыздықпен байланысты тұтыну ... ... бөлу ... ... ... ... отырып, әдетте, оларды қысқа мерзімді ... ... ұзақ ... ... ... деп ... Қысқа мерзімді несиені
белгілі бір мерзімге ғана жасатуға болады (1 жыл шеңберінде).
Берілуіне қарай несиелер мақсатты және ... ... ... ... ... ... ... несиелер қамтамассыз етілген және
қамтамасыз етілмеген. Банктің қамтамасыз ... ... ... ... ... қарыз алушы қарызын мерзімінде және толық өтей алмаған жағдайда ... ... ... ... кепілдік бермейді, тәуекелділікті
төмендетеді. Себебі, банк ликвидация кезінде банк несиелерін қамтамасыз ету
қызметін атқаратын ... кез ... ... ... ... ерекшелікке ие болады.
Өтелу әдістеріне қарай несиелер бір мезгілде өтелетін және ... ... және ... ... бөлінеді.
Төлемі ұзартылған несиелерге төмендегілерді жатқызуға болады:
- бір ... ... ... өтеу (ай ... ... және ... бір ... кезеңдік өтелу қарызды өтеу сомасы белгілі ... ... ... ... ... өтеу мерзімі
таяп қалғанда немесе бір ... ... ... ... несиелік келісімнің аяқталуына байланысты өзгеріп отырады
(өседі немесе азаяды).
Мерзімі ұзартылған несиелерді беру кезінде ... ... ... ... ... ... ... көшірілу принципі
қолданылады. Несиені өтеудің мұндай реті қарыз алушы ... ... ... өтеу ... асыра ауыр емес. Және де банк үшін несиенің келесі
мерзімінің барлық кезеңде өтелгені ... ... бұл ... ... және жаңа салымдар үшін несиелік ресурстарды босатады, бұл оның
өтімділігін жоғарлатады.
Пайыздар алу әдісі бойынша несиелер келесідей жіктеледі:
- дәл ... ... ... ... ... ... дәл ... өтелген мерзімде пайыздар төлемімен қоса ... ... ... ... ... ... ... пайыздар
төлемімен берілетін несиелер (квартал сайын, жарты жылда бір рет
немесе арнайы келісілген график бойынша).
Мұнымен қатар, аннуитеттік төлемімен ... ... ... ұғым бар,
яғни қарызды қолданғаны үшін бір мезгілде пайыздар ... ... ... ... ... ... бойынша бір реттік және ... ... ... ... ... ... ... несиені
несиелік карта арқылы ұсынуы немесе бірдей ... ... ... ... ... Әлемдік банктік тәжірибеде жеке ... ... ... шот ... ... ... көп таралмаған, бірақ, сол
несиелерге ... ... ... ... қолданылады. Клиенттер
шотындағы қалдық қаражатынан асып кеткен сомаға чек жазып (чектік ... ... ... олар ... ... үшін ... ... төлейді.
[8\14\34]
Әлемдік тәжірибеде несие беру туралы шешім қабылданғанда, несие
бюросы ... ... ... ... ... қаралуы кең
таралған.
2004 жылы осы ұйымның қызметін реттемелейтін «Несие бюросы ... ... ... ... ... қол ... 2006 ... бастап «Бірінші несие бюросы» қарызгерлермен жұмыс істеуге
дайын екендігін ... ... ... ... ... жаңа ... ... және Қазақстан ... ... ... жеті ірі ...... ... АТФ ... Тұран Әлем
Банк, Банк Центр Кредит, Казкоммерцбанк, ... ... ... ... ... ... базасына соған сәйкес шартқа қол қойған және
ақпарат алмасу үшін өз ... ... ... ... ... қол жеткізе алады.
Енді банктер қарыз алушылардың келісімімен ... ... ... және ... ... туралы ақпарат
алмаса алады.
«Бірінші несие бюросының» ... ... ... ... ал ... ... ... несие алуға өтінім берген
әлеуетті қарызгерлер туралы осы ... ... ... секунд
ішінде ала алады.
Бюроның ... ... ... ... ағымдағы
ақпараттарда, несие алу ... оның ... оны ... ... ... жөніндегі тарихи анықтамаларда
сақталмақ. Қарызгер жөніндегі ... 10 жыл ... ... ... ... ... ... оң және теріс ... ... ... ... ... ... алмасуға ғана
емес,несие өтінімін едәуір тез ... ... ... ... ... ... ықпал етпек. Ал бұл өз ... ... ... ... әкеледі және тұтынушылық несиелеріне
тұрғындардың кең ... қол ... ... ... ... дамытуға ықпал етеді.
Несие тарихы ... ... алу ... мен несие мәмлесі
шарттарынан туындайтын міндеттемелерді (қарызды ... ... ... ... ... ... ... туралы айтатын
деректерден қалыптасады. Яғни банк өз ... ... көз ... керек – қарызгердің несие ... ... болу ... [43\45]
1.3 Тұтыну несиесін ұсынудағы жалпы есептелінетін шығындар көлемі
Қазақстандықтар неліктен ... ... ... яғни ... ... ... банктік несие есебінен сатып алуға ықыластандыратын
себептерді талдайтын зерттеулер ... ... ... әлі ... табысты жұмсауға, яғни ... ... ... емес ... ... ... машина, жиһаз,
жөндеу жұмыстарын жүргізу) сатып ... ... ... ... ... Бұл ... өмір деңгейінің өсуімен
байланысты, яғни ... ... ... ... ... ... айтқанда халықтың ақшаны
жинамай ... өмір сүру ... ... Бұл ... бар ... несие ... ... ... ... ... ... ... не туралы ... ... ... ... бірден өз ақшасына емес, несиеге алуды
ойлайды, бұл ... қол ... Ең ... ... ... ... және ... жасаудағы қабілетті тұлға екендігіне толық
сенімді ... ... Яғни банк оң ... ... ... ... ай сайынғы төлемді ... және ... ... ... ... ... тұрақты табыс көзі болуы керек.
Орташа алғанда ... ... ... және ... таза ... және отбасы шығындарын төлеуге ... ... олар ... ... ... ай ... шамамен екі есеге артуы қажет. Тұтынушылар табысының
қанша бөлігін ... ... ... ... ... көруге
болады
1 – сурет. ... ... ... табыстың бөлігі
Диаграммандан көрсетілгендей халықтың 39 % несиені тұтынбайды
екен, ал ... ... ... яғни ... % несиені өтеуге ... ... ... 20 % ... табысының 10 % - 30 % ... 18 %, ал ... 30 % - 50 % ... ... деңгейі
14 % көрсетуде, ... 50 % - нан ... ... ... ... ... деңгейі 9 % ... ... ... ... жүргізілу арқылы анықталды.
(2978 адамнан).
Бұл жерден айтып ... ... ... көп ... несие
тұтынатындығында, бірақта бұл ... ... ... ... емес яғни
күннен күнге несие алушылардың саны артуда, оған ... ... ... ... ... ... ... болса, бірақ ... ... онда ... ... қамтамасыз ету ұсынылады.
Қарызгердің немесе үшінші тұлғаның меншігіндегі ... да ... ... ... ... қоя ... [32\46]
Жеке тұлғаларды несиелендіру нарығының ... ... ... ... бірі – несиелендіру бойынша
жалпы ... ... ... ... ... ешқандай келеңсіздіктерге қарамастан ... ... ... ... ... дамуда. Несие алуға
өтініштің рәсімделуі барысында көптеген несиелік мекемелер ... ... ... болатын жалпы шығындарды жасырады.
Банктер ... ... ... ... пайыздық
ставкілердің нақтылығын, комиссиялық және басқада ... ... ... ... жасырады. Бұл әрекеттердің ... банк ... ... көбейтіп, нарықта ... ... ие ... ... ... ... көрсетіп олардың
негізгі сипатталу ... және ... ... ... Яғни ол ... ... – сурет. Несие бойынша төленетін ... ... ... ... ... ... ... пайыздарды өтеу барысында
банкке несиені пайдаланғаны үшін ... ... 35 % ... бұл ... несие бойынша қарыз алушыдан түскен түсімдері.
Қосымша төлемдер 13 % ... яғни ... ... ... қарыз
алушының банкке төлетін комисиондық төлемдерінің жиынтығы.
Диаграммада көрсеткенімізедей ... ... ... ... ... банк ... ... шығындар жиынтығы келесідей
болады:
- несиені ... үшін ... ... ... ... төлемдер (мысалы: несиенің берілуі бойынша
біржолғы ... 1-1,5 % ... ... несие сомасынан
ұсталынады)
- сcуданы есеп ... ... үшін ... ... ... бір рет немесе ай сайын ұсталынып отырады)
- есеп-айырысу кассасында көрсетілген ... үшін ... ... өтеу ... ... ... кассаға
төлену процесінде ұсталынатын комисиялық төлем)
- ақша ... ... ... ... ... ... ... түрінде ұсынылса
- банктен алған несие бойынша төлем кейінге қалдырылып ... және ... ... ... ... айып ... ... (несиені уақытынан бұрын немесе толық ... тиым ... ... шартты бұзған жағдайда айып пұл
төленеді)
- ... ... ... ... ... (айып пұл, (пения)
өсім), мерзімінен асып ... ... ... (әр бір ... ... үшінші тұлғаға төленетін төлемдер ... ... ... бағалаушы компаниялар
Кейбір банктер жеке тұлғаларға несиені банктік ... ... ... Бұл ... қарыз алушы аталған комиссиялық төлемдерді
және ... ... ... төлейді:
- карточкалық шоттың ашылуына
- бір жыл ... ... ... ... үшін төлем
- банкоматтан алған ақша ... ... ... ... қарыз
алушыға несие сомасын қолма-қол түінде бергені үшін ұсталынатын
комиссиялық ... ... ... ... ... ... ... комиссиялық төлемдер
Жалпы осындай ... ... ... ... қанағаттандыру мақсатында банктік ... ... үшін банк өз ... ... ... ... [33\36]
2-Бөлім. Қазақстандағы тұтыну несиесінің қазіргі жағдайы ... ... ... ... берілуі, рәсімделуі және өтеу механизмі
Несиелік процестің ұйымдастыруын келесідей тізбектелген сатылар арқылы
көрсетуге болады:
1 несие ... ... ... бірінші ретті кеңестің берілуі және
оның тіркелуі
2 ... ... ... сол ... қабылдау және несие
алу бойынша өтініштің рәсімделуі
3 андеррайтинг жүргізу және ... ... ... алушымен келісім шартқа отыру
5 мониторинг ... ... ... ... ... ... кеңес берілуден
басталады. Кеңес берілу кезінде яғни бірінші этапта ... ... ... ... тұтыну несиесін алуға табыс ... ... ... ... көлеміне байланысты тұтынушы категориясын анықтау
- ұсынылатын несие бойынша ... ... ... тұтыну неиесін ұсынуға байланысты және шешім қабылдау үшін керекті
құжаттар тізімін айқындау.
Мәлімдеуші банкке ... ... ... ... банк ... ... ... және алынған ақпараттарды растау үшін
аталған ... ... ... ... ... ... ... кезінде жалпы жасы шамамен 20
жас аралығында болуы ... Ал ... ... ... жасы 65 жас ... ... қажет.
Несие алу бойынаша өтініштің рәсімделуі ... ... ... ... ... ... ғана жүзеге асырада.
Тұтыну несиесін алуға ... ... ... . ... ... ұсынылатын міндетті құжаттар:
- Жеке куәлік көшірмесі
- СТН көшірмесі
- ... жеке код беру ... ... ... ... ... ... сауалнама
- Жеке тұлғаның несиелік тарихы жайлы анықтаманы ... ... ... ... ... Жеке ... несиелік тарихы жайлы субъектінің келісімі бойынша
несиелік есептің ... ... ... алу ... зейнетақы қорынан ... ... ... ... ... ... жайлы толық ақпарат алу ... ... ... ... 12 ай ... ... ... бойынша мәліметтер алу
- Ағымдағы карточкалық есеп шот ... ... ... ... ... ... Қарыз алушының жалақысы ... ... ... бюродан анықтама немесе азаматтық тіркеу ... ... ... ... ... құжаттар тізімі
(ипотека)
- Жеке куәлік көшірмесі қарыз ... СТН ... ... алушының\кепілгердің
- Табысын растайтын құжаттар
- Кепіл заты бойынша заңды ... және ... ... ... басқада құжаттар тізімі
- Неке куәлігі, жолдаасының және басқа да кәмелеттік ... ... ... үйді кепілдікке қоюға және сотсыз іске асыруға ... ... ... ... иемденуі барысында және мүлікті
банкке ... ... ... некеде отырмағандығы жайлы ... ... ... ... ... ... ... несиесін алуға өтініш
- Жеке ... ... ... ... ... ... ... келісімі бойынша беру
- Жеке тұлғаның несиелік тарихы жайлы субъектінің келісімі бойынша
несиелік есептің ... ... ... алу бойынша зейнетақы қорынан ... ... ... ... ... банк ... қабылданған шешімнен кейін
рәсімделетін құжаттар
- Несиелік ... ... ... ... ... Сатып алу келісім шарты келісім ... ... ... (түп ... ... досьеге тіркеліп банк архивінде
сақталады, көшірмесі ... ... ... бэк ... ... ... Мүлікті сатушымен есептесудің екі этапы бар ... ... ... несие сомасы
Міндетті түрде келісім шарттарға қол ... ... ... ... ... шарттың түп нұсқасы ... ... ... Жеке ... мүлікті сатқан жағдайда келесі құжаттарды ұсынуы
қажет
- Жеке ... ... ... бойынша заңды растайтын және ... ... ... ... ... ... анықтама
- Мүлікті сату ... ... және ... ... егер ... иесі ... ... тұлға болса
- Мүлікті сату бойынша ... ... ... ... ... ... ... некеде тұрса) немесе өзінің келісімі
Несиелік ...... ... ... ... шешім
қабылдау орталығына ... ... ... ... ... ... қабылдау үшін және резюме құру үшін WF ... ... ... ... - ... ... орталығына андеррайтерларға
қарастырылуы үшін ұсынылады. Ол ... ... алу ... тұрады, керек болған жағдайда ... ... ... ... ... ... ... арқылы анықталады.
Менеждерлер өтінішті жеке тұлғалар мен ... ... ... Шешім қабылдау орталығына жібереді.
Кепілмен талап ету ... ... ... қамтамсыз ету Қазақстан Республикасының ... ... ... ... көлемі иемденетін мүліктің
бағаланған ... ... ... ... ... үшін ... ... барысында иемденетін
мүліктің нарықтық ... ... ... және ... ... нарықтық бағасы иемденетін мүліктің нарықтық бағасынан кем
болмауы қажет. Егерде ... ... ... және ... ... ... баға иемденетін мүліктің ... ... ... онда банк ... ... ... ... талап етеді.
Қарыз алушы тарапынан алғашқы жарнаны қосқанда ұсынылаты кепілдің
және қосымша ... ... ... ... ... ... аз болмауы қажет.
Аталған ... ... ... ... ... ... және меншік құқығын тіркеу сәйкесінше ... ... ... арқылы жүзеге асырылады.
Егерде белгілі-бір уақыт ... ... ... ... несиесінің кепіл саясатының нұсқауына байланысты ... ... ... ... ... ... ... асырылдмайды.
Тұтыну несиесі бойынша ... ... ... ... жүзеге асырылады.
Заң қызметкерлерінің іс әрекеттері
Тұтныу несиесі бойынша заң депортаменті несие процесі ... ... ... ... ... несиелік келісім шартты жүзеге
асыру үшін түрлі ... шарт ... ... Неселік мәмлені
жүзеге асыру барысында келісім-шарттық түрі және формасы ... ... ... ... ... асырылады.
Несие алуда келесідей құжаттар талап етіледі:
- Банкке ... ... ... ... көшірмесі ұсынылады
- Несие алуға өтініш толығымен толтырылуы қажет
- Менеджер мәлімдеушіден, ... ... ... ... ... өзінің аты жөнін, мөрін, уақытын жазуы тиіс
- Құжаттарды ... ... ... ... бұрын менеджер
барлық құжаттарда қол ... ... көз ... ... олар
мәлімдеушінің несие алуға өтініш құжаты, жеке тұлғаның несиелік ... ... ... ... ... ... бойынша берілуі,
жеке ... ... ... ... ... келісімі бойынша
несиелік есептің берілуі, тұтыну ... алу ... ... ... ... қарыз алушының өтінішінде қолтаңбасы болуы
қажет.
Құжаттардың және ... ... ... ... ... жүзеге асыру үшін талап етілетін ... ... ... ... үшін ... ... қатесіз
тұрде өткізілуі қажет
- заңды тұлғалардың атауы, мекен - жайы ... ... ... ... келісім шарттарының көлемі бірбеттен асатын болса, барлық
беттері ... мөр және банк ... ... ... ... ... ... шарттың барлық беттерінде ... ... ... жеке ... ... ... қол қоюы ... екінші жақ банк
болып табылған ... банк ... ... ... ... ... қол қою ... текесеру барысында қол қою үлгісі бар
құжат арқылы ... Ол ... жеке ... банкте толтырырады.
Келісім шартқа қол қоюы ... жеке ... ... аты ... ... қажет.
Қарыз алушыларды несиеленіру барысында жүргізілетін мониторинг
Қарыз алушылардың санына және алынған несиесіне ... ... ... ... ... ... ... ағымдағы мониторинг портфелі
2. ұсынылған несиенің мақсатқа бағытталғанын тексеру
3. компания-жұмысшыларына ағымдағы мониторинг жүргізу
Банктің өкілетті ... ... ... ... ... ... ... құқығы бар.
1 Ағымдағы мониторингті жүргізу барысында тұтыну портфеліне толық
мониторинг жүргізеді
- Уақытында банк ... ... заты ... шешім қабылдау және
рәсімдеу
- Несиелік қаражаттарды мақсатты пайдалану
- Сақтандыру ... ... ... График бойынша қарыздың өтелуі
- Құқығынрастайтын құжаттардың берілуі
- Клиент жайлы ақпараттар өзгергенжағдайда оларды жаңарту
2 Ұсынылған ... ... ... ... несиелендірудің
келесі мақсаты арқылы
- Автокөлікті иемдену
- Салынып жатқан жылжымайтын ... ... ... ... тексеру үшін 60 күн ... ... ... ... ... ... үшін 60 күн аралығында ... ... ... ... ... үй ... үшін 2 жыл мерзімінде, несиенің ... ... Жеке ... үй ... ... 6 айда 1 рет құрылыс
объектісіне көз ... көру ... ... ... ... ... ағымдағы мониторинг жүргізу
- Несие бойынша кепіл ретінде кепілдік ... ... ... ... ... ... бойынша компанияларға несиенің ұсынылуы
Банк алдындағы қарыздың ... ... ... ... график арқылы жүзеге асырылады, график несиелік
келісім-шарттың қосымша құжаты болып саналады. ... ... ... тең ... төлеу) төлемдері ... екі ... ... ... ... бойынша ай сайын комиссиялық ... ... ... ... төлемдерді жүзеге асыру
- Мәлімдеушінің, кепілгердін, гаранттың ағымдағы дебеттік шот бойынша
(карточкалық шот), аталған ... ... ... қолмақол немесе қолмқолсыз түрде немесе басқа банктерден
ақша қаражаттарын аудару ... ... ... ... ... ... өтелуі жалақының бір бөлігін аудару арқылы
жүзеге асырылатын ... ... ... ... ... ... ... өтініште
ақша қаражаттарын бірбөлігін ... ... ... ... келісімі болуы керек. Өтініштің бір ... ... ... ... гаранттың жоспарланбаған тұрғыда
төлемдерді жүзеге асыру және банк ... ... ... ... ... ... ... жоспарланбаған тұрғыда
төлемдерді жүзеге асыру үшін белгілі біруақыт мерзімінде ... ... банк ... ... ... бұрын өтеуі жайлы банкке
өтініш ... және ... ... қарыздың өзгергені ... ... ... төленгені) жайлы қосымша келісім шартқа қол
қояды.
- Төлемді ... ... ... ... көлемі несиелік
келісім шартта көрсетілген сомадан көп болған жағдайда және ... ... ... ... ... ... жайлы жазбаша өтініш жазылмаған
болса жоспарланған төлем несиенің өтелуі ... ... ... ... ... уақытынан бұрын жүзеге асырғаны үшін ... ... ... ... мерзімін ұзарта алады, қалған
сома бойынша ... ... ... ... және өзгертілген төлемдер
бойынша ... ... ... Уақытынан ерте төленетін
соманың мөлшері 3 айлық ... аз ... ... [47\51\53]
2.2 Несие мониторингінің тәртібі және мәселелік
несиелермен жұмыс
Несие мониторингі – бұл ... ... ... ... оны ... ... бақылау, яғни қарыз алушының қызметін, сонымен қатар келісім шартта
көрсетілген барлық талаптарды қадағалау. Несие сапасы мен несие талаптары
бұзылған жағдайда оған ... шара ... ... табылады.
Мониторинг – несие алушының төлем қабілетінің ... ... ... ... ... ... залалын төмендету және оны максималды
ыңғайлы ... үшін ... ... ... ... ... қарыз алушыдан ақпарат
- басқа да ақпарат көздерінен (жабдықтаушыдан, сатып алушыдан
банктерден, қаржы ... және ... ... ... ... мониторинг – бұл қарыз алушының төлем кестесін сақтау, шаруашылық
және қаржылық жағдайын анықтау үшін тұрақты жүргізіледі. ... ... ... ... мониторинг – қарыз алушының шаруашылық және қаржылық жағдайында толық
максималды ақпаратпен қамтылады. Бұл ... ... ... ... ... рет, сонымен қатар қауіпті дабыл болғанда жүргізіледі.
Мониторинг түрлерінің жиі өткізілуі:
- жоспарлы – барлық несиелер бойынша ... ай ... ... және ... ... ... тереңдетілген мониторинг
- кезек күттірмейтін (шұғыл) – несие төлемінің кешіктірілуі және / немесе
басқа да қауіпті дабыл болғанда ... ... ... ... ... ... несиенің толық және уақытылы
қайтарылуын, ... оның ... ... ... ... ... ... жүргізу керек.
Ақпарат алу үшін және несиенің қайтарылуын ... ету ... ... ... ... ... барлық мүмкіндіктерді
қамтиды.
Несиелік ресурстардың мақсатқа сай жұмсалуын тексеруде көзделген ... ... ... ... ... ... несиелік офицер
оның қаншалықты мақсатқа сай екендігін ... үшін ... іске ... ... тексеру керек.
Егер жоба этап бойынша несие ресурстарын игеретін болса, онда тексеру
де сол жобаның деректеріне сай әр этап бойынша ... ... ... ресурстардың мақсатқа сай игерілуі болып
табылады. Қорытындыға барлық құжаттамалар (қабылдау-табыстау актілер,
банктік ... ... ... ... ... жүкқұжаттар
және т.б.) кіреді.
Егер де несиелік офицер қаражаттың мақсатқа сай ... ... ... бұл ... ... ... бастығы мен филиалдың директорын
хабардар етуі керек. Содан ... ... ... ... тереңдетілген
мониторинг жүргізуі қажет. Несиелік ресурстардың ... сай ... ... ... іске ... әкеп ... ... алғашқы “қауіпті дабылдар” тез арада оңтайлы шаралардың қолдануын
қалайды.
Мақсатқа сай игерілмеуі ... ... ... ... ... орындамауы жайында хабарлама дайындайды. Құжаттама
тексеріледі және ... ... ... ... ... ... ... қарыз алушыға жіберіледі.
Филиалдың Несие комитеті несиенің мақсатқа сай игерілмеуі жөніндегі
сұрақтарды қарап, үкім шығарады. Бұнда қаржының мақсатқа сай ... ... ... оның жобаны іске асыруға тигізетін әсері
қаралады. Қорытындыны талдай ... ... ... ... ... ... ... қарыз алушыға қарсы айыппұл шарасын қарастырады.
Алдағы іс-шараларға филиалдың Несие комитетінің рұқсатымен ... ... ... филиалдың заң қызметі мен ... ... ... ... ... ... ... болса, онда несиелік офицер
бұл жайында, яғни несиенің мақсатсыз жұмсалып жатқандығы ... ... ... ... ... ... керек. Несие
департаменттерінде алдағы ... ... және ... ... ... ... ... Қызметтік хаттамада филиалдың Несие комитеті
отырысындағы мәжілісхат және ... ... ... да ... ... ... филиалының кураторы несиенің мақсатсыз жұмслуы бойынша
сұрақтарды шешуі үшін оны несие департаментінің Несие ... ... ... ... ... ... Басты офистің жоғарғы уәкілетті
органы қарайды.
Егер де несиелік берешекті тез арада өндіріп алу керек деген шешімге
келсе, онда ... ... және ... іс-әрекет етуі керек. Бұл несие
жөніндегі ... ... ... ... ... ... ... проблемалық несиелер жөніндегі Басқарма өз бақылауына
алады.
Берілген несиелердің ағымдық мониторингінесиелер бойынша олардың толық
өтелгенге дейін ай сайын жүргізіліп ... ... ... ...
төлемсіздіктің пайда болуына жол бермеу, ертерек проблемалардың ең бастапқы
белгілерін анықтау.
Ағымдық несиеге мониторинг жүргізудің негізі ... ... ... ... ... ... Кестеге сүйене отырып несиелік офицер мен
есеп менеджері қарыз алушыны қарызының дұрыс орындалуына бақылау жасайды.
Ағымдық мониторинг ... ... ... жобасының іске асуына, яғни
жоспарда көрсетілген жобаға сай оның ... іс ... ... бақылау жасау керек (уақытылы шикізат пен материалдардың
жеткізілуі, ... мен ... іске ... ... өнім
шығаруы мен керекті заттарын табуы және т.б.).
Мониторинг кезінде несие офицері қарыз алушымен шарттасуы қажет, ... ... ... ... ... үшін ... ... проблемалар
жайында дереу хабарлау керек. Бұл оның іскерлік репутациясын және төлем
қабілеттілігін көрсетеді. Өйткені, ... ... ... ірі ... жағдайы тұрақты өнеркәсіптер де кездеседі.
Ағымдық мониторингтің терең мониторингтан айырмашылығы – онда алғашқы
құжаттардан ... ... ... ... ... ... алушы несие офицерінен проблемалық несиенің бастапқы белгілерін
жасыратынын естен ... ... ... ... ... іс-әрекеттер:
1. Қарыз алушының есеп шотынан ақша қаражаттарын бақылау
- күнделікті қарыз алушының есеп шотынан ақша айналымын қадағалау
- келесі ... ... ... алушының есеп шотынан ақша қаражаттарының
бар ... ... егер жоқ ... жағдайда себептерін және оның қаншалықты
төлем ... әсер ... ... ... ... ... ... – ауызша, төлем күніне дейін үш-төрт күн бұрын
- телефон байланысы болмаса – хат ... ... ... дейін бес-алты күн
бұрын.
3. Клиенттің қатысуы:
- қарыз алушының жалпы қаржылық-шаруашылық іс-әрекетімен, кәсіпорынның
қаржылық есептерімен танысу
- жобаның іске ... ... ... салыстыру
- егер қайтару қаржысы айналыс тауар болса, онда ай сайын ... мен ... ... ... бағасы мен сатып алушылар сұранысын
анықтау керек.
Клиент ... ... ... ... үшін ... офицер
бар мүмкіндікті қарастыруы керек. Қарыз алушы ... ... ... ... ... да алғаны дұрыс. Ағымдық мониторинг қорытындысы несие
офицерінің айсайынға ағымдық мониторингті есебінде тігіліп көрсетілуі тиіс.
Егер де мониторинг аз тәуекелділігі бар ... ... ... ол ... ... ... ... онда ағымдық мониторинг тек оның есеп
шотындағы ақша айналысын қадағалаумен шектелуі мүмкін.
Егер де ай ... ... ... ... ... ... ... терең мониторинг жүргізуге кірісу керек.
Терең мониторинг несие берген күннен ... үш айда бір рет ... ... жүргізіледі. Терең мониторинг жүргізілетін ең төменгі сомажәне басқа
да несиелік шарттарды Несиелік ... ... ... ... шешімді банктің уәкілеттік органы ... ... ... терең мониторинг “қауіпті дабыл” түскеннен кейін шұғыл түрде
жүргізіледі.
Терең мониторинг жүргізу кезінде оның ... яғни ... ... ... тексерістердің болуы керек. Біріншіден, несиелік ... ... ... ... ... (өндірістік күштің жұмыс істеуі,
тауарды өндірудегі жіне қызметтегі қарыз алушының іс-әрекеті және ... ... ... ... оның ... ... ... бақылау.
Кәсіпорынды жалпылай тексергеннен кейін, қарыз алушының қаржылық
жағдайын зерделеу қажет. Осы ... ... ... ... ... ... талдау жасайды: балансына, шығыстар мен ... ақша ... ... мен кірістер есебіне, сонымен қатар ақша қаражатының айналысы
есебіне талдау барысында ... ... ... ... ... Оның қаншалықты төлемге әсер етуін тексеру керек. Қарыз
алушының тауарлы-материалдық құндылықтардың бар ... ... ... ... ... үшін ... ... тексеру керек.
Жүргізілген талдаудан кейін, қаржылық көрсеткіштерінде жаңсақтық пен
қателіктер анықталса, онда оны ... ... ... ... құру ... қатар, бұл жайында қарыз алушының компаниясы ... ... ... пен ... ... іс-әрекеттер келесідей көрінуі
мүмкін:
– ағымдық активтер бөлімінде – ... ... ... ... пен материалдарды астып алуда қатаң бақылау жүйесін енгізу,
дебиторлық қарыздарды өндіріп алуды жеделдеті және т.б
– маркетинг бөлімінде – нарықтағы үлесін ... әжне ... ... өнім мен ... ... ... ... есепке
алу
– өнімді шығару бөлімінде – бәсеке қабелетіне сай ... ... ... оның құрылымына өзгерістер ... ... ... және ... мониторинг міндетті түрде кепілге қойылған мүліктің ... ... ... оны сақтау, сатып алушылар сұранысы, нарықтық
бағасы мен тұрған жерін ... ... ... ... мониторинг
қорытындысы есепте көрсетіледі.
Қауіпті дабыл
Мониторингтің ең бірінші міндеті – ол қарыз алушылардың ... ... болу ... ... ... ... нышанын (қарыз алушының қаржылық-шаруашылық
қызметімен байланысты), сондай-ақ қаржылық емес нышандарын ... ... ... тікелей байланысты болмағанымен дефолттің
пайда көрсетеді) білдіреді.
“Қауіпті ... ... ... ... ... ... ... қарыз алушымен жеке қарым-қатынаста
– үшінші тұлғаның хабарлауымен
– басқа да ақпарат көздерінен
– қарыз алушының қатысуымен.
Қаржылық есепті және өткен ... ... ... ... ... операциялық қызметтен пайда болған шығындар
– ақша ағымының төмендеуі және олардың жоқтығы
– сату көлеміің төмендеуі
... ... ... ... ... ... бәсеңдеуі;
– мерзімі өткен борыштардың көбеюі, жұмысшылар жалақысының берілмеуі
– қаржылық коэффициенттің нашарлауы
– мониторинг жүргізуге кедергілер құру, ... ... ... ... оның ... және ... ... барысында
несие офицері келесідей деректерге аса мән беруі керек
... ... жеке ... ... ... офицерімен
кездесуді уәкілетті үшігші тұлғаға ... (бұл ... ... ... және ... ... ... несиені өтеуде жағымсыз қатынастарын ... ... ... банк ... ... уақытылы
өтей алмауына күмәнмен қарауына
– құрылтайшылар мен басшылар арасындағы қақтығыстық жәйіттер
– құрылтайшылардың және басшылардың ... ... ... ... және ... кәсіпорын қызметінің тез арада өзгеруі
– өндірістік процесті құртатын уақиға (өрт, авариялық жағдайлар ... ... ... ... ... тартылуы.
Қарыз алушымен кезінде араласып ара қатынастары өзгерген іскерлік
серіктестерден алынған деректер ... ... ... ... маңызды серіктестерін жоғалту (жабдықтаушы, сатып алушылар)
– жалға берушілермен келісімшарттың үзілуі немесе ұзартылмауы
– жоспарланған төлем шарттарының өзгеруі
– қарыз алушы жайында ... ... ... жіберуі (басқа
банктерден)
– қарыз алушының қаржылық жағдайы жайында үшінші тұлға арқылы арнайы
емес анықтама ... ... ... ... және пайдасыз келісімшартың
жасалуы.
Жоғарыда ... ... ... ... ... ... басқа сыртқы факторларға талдау жасай отырып анықтауға болады
– қарыз алушының қаржылық-шаруашылық қызметінің дамуына әсер ... ... ... ... рентабельдік сапасының төмендеуіне әкелетін
макроэкономикалық ... ... ... ... қарыз алушы өніміне деген
сұраныстың төмендеуі
– күшті бәсекенің пайда болуы.
Жоғарыда көрсетілген нышандар ... ... ... ... ... ... несиенің пайда болуы қарыз алушының қаржылық жағдайы
жайындағы көптеген деректер мен мәліметтерге, қарыз алушы ... және ... әсер ... ... ... несиені ертерек
анықтаудағы жүйе ең алдымен адам факторларына ... ... ... ... өз уақытында керекті шараларды қолдануы қажет. ... ... ... ... ол тек ... ушықтыра түседі
және несиенің толық қайтарылуын төмендететінін естен шығармаған жөн.
Несиені өтеу мерзімі келгенде атқарылатын жұмыстар яғни ... ... ... және ... ... ... несиелік офицер және есеп
менеджері төлемнің өтелген немесе өтелмегенін анықтауы керек.
Егер кезекті ... ... ... ... маман қарыз алушымен
телефон ... ... ... қарыз алушыға барып кешіктірілу себептерін
анықтап және оған тез арада қарызын төлеуді талап етеді.
Егер кешіктірілу тек уақытша ... ... ... ... ... шығуына байланысты болса, сонымен қатар бұл дефолтың ... ... ... онда ... офицер болашақта несие кестесінің
бұзылмауын ескертеді.
Несиеге байланысты төлем кестесінің ... ... ... іскерлік
репутациясына және банкпен арадағы ынтымақтастыққа кедергі ... ... ... ... ... ... дабыл” анықталса, онда ол несиені
өтеуде проблемалардың пайда болатынының көрінісі, сондай-ақ қорытындысы
келесі ... ... ... ... ... іске ... ... себептері
– қарыз алушының кешіктірілген қарызды төлеу қабілеттілігі
– келешектегі қарыз ... ... ... ... ... ... ... қарыз алушының ақша ағымы төлем
кестесімен сәйкес келмесе, онда қарыз алу шартында көрсетілген ... үшін ... ... сай орындалуы сияқты сұрақтарды ... ... Егер ... ... ... бойынша төлемді кешіктіру
жалпы қарыз
қауіпі жағдайда болса, онда алдағы несиелік ... ... ... ... ... жүргізіледі. [16]
Мәселелік несиелердің пайда болуы және жүргізілетін жұмыстары ... ... ... ... талаптарды орындауға қаржылық
жағдайының жоқ болуы немесе кем ... ... ... болуы
мәселелік несиені білдіреді:
– қарыз алушының қаржылық ... ... ... ... несиені төлеуге байланысты “қауіпті дабылдың” білінуі
– келісімшартта көрсетілген талаптардың орындалмауы
– несиенің өтелмеуі.
Мәселелік несиені ... ... ... ... ... терең
маниторинг жүргізу болып табылады. Маниторинг ... ... ... мен ... оның ... ... ... есептегенде) және тұтыну сұранысының дәрежесін анықтау
керек. Қорытынды бойынша оның іске ... және банк ... ... ... ... ... шығарады.
Отандық тәжірибеде мәселелік несиелерге несиелердің жіктелу
ережесіне ... ... ... ... ... ... күмәнді
және үмітсіз ... ... ... деңгейлі банктердің экономикаға ... ... ... ... ж |% үлесі |01.01. 06 ж |% ... |
| ... | | | | |
|1 ... |1812,9 | |2930,0 млрд | |
| ... ... ... | ... | |
|2 ... ... |56,1 |1705,26 |58,2 |
|3 ... ... |40,8 |1160,28 |39,6 |
|4 ... |56,1999 |3,1 |64,46 |2,2 ... ... ... 2005 ... – 2007жылдар аралығында
екінші деңгейлі ... ... ... сапасының
жоғарлағанынын көреміз. Яғни стандартты несиелердің үлесі 2005 ... ... ... 2,1 % ... Ал ... несиелер 1,2 %, үмітсіз
несиелер 0,9 % пайызға үлесінің төмендегенін көреміз. Бұл банк ... ... ... ... банк ... ... ... Сондықтан күмәнді несиелерді болдырмас үшін банктің дер
кезінде ... ... ... ... ... ... ... несиелер жайындағы сұрақтарға үкім шығару үшін Несиелік
комитетке жіберіледі. Бұнда ... есеп пен ... ... ... ... ... анықтайды. Сонымен қатар, алдағы
жүргізілетін шаралар бойынша егжей-тегжейлі ... ... ... ... және ... іс - ... ... басты офистің
басқа да басқармаларымен біріге жұмыс жасайды.
Мәселелік несиені анықтағаннан кейін жұмыс екі бағытта өрбуі мүмкін:
... ... ... ... ... ... ... алу.
Қаржылық сауықтандыру өзіне кешенді шараларды қамтиды, яғни ... ... ... ... үшін ... ... өзгеруі және т.б. шаралар.
Қарыз алушыдан (кепілгер, кепіл беруші) берешекті өндіру сотсыз ... ... ... Мәселелік несиеге байланысты жүргізілетін іс-
шаралар (қаржылық сауықтандыру немесе ... ... алу) ... ... ескерген жөн:
– қарыз алушының банк алдындағы міндеттемелерді қаскөйлік ниетепн
бұзуы
– мәселелік несиелердің пайда болу себептері: форс-мажор ... ... ... ... қателіктер,
кәсіпорындағы менеджмент сапасының нашарлығы және т.б.
– қарыз алушының іскерлік беделі, несиелік тарихының болуы
– несиелік берешекті төлеу мүмкіндігі кепілдемелік мүлікті ... іске ... ... ... ... өндірістің қаржысын сауықтандыру туралы
жоспардың болуы, яғни осы қаржыық сауықтандыру шаралары іске ... ... ... мүмкіндігі
– қарыз алушының толық ағымдық қаржысы есебінің көрсетілуі және
өзінің барлық ақша ... ... ... ... қарыз алушы тарапынан қосымша қамтамассыздар
– қандай вариант банк үшін экономикалық жағынан тиімді, әрі орынды.
Егер кешіктірілу қарыз алушының қарызды төлемеу үшін ... ... ... және ол банк ... ... ... оларға
кедергілер келтірсе, онда несие офицер осы пайда болған проблемалар жайында
қауіпсіздік ... ... ... ... ... ... алу үшін несие офицері қауіпсіздік қызмет қызметкерлерімен біріге
жұмыс жасайды.
Қарыз алушын кәсіпорынын қаржылық сауықтандыру
Өндірістік-шаруашылық қызметін есепке ала ... ... ... ... ... ... сауықтандыру келесідей шаралармен
түсіндіріледі:
– ұзартпа (пролонгация) – несиелік келісім шарттың мерзімін ұзарту
– құрылымын өзгерту ...... ... өзгеруі, сонымен қатар қосымша ... ... ... ... (рефинансирование) – қарыз алушыға немесе
үшінші тұлғаға ... жаңа ... ... несиелік берешекті төлеу
– басқа да заңға қайшы келмейтін қарыз ... ... ... мен ... құралдары.
Сауықтыру шараларды жүргізудің негізі болып қарыз алушының несиені
өтеу ... ... ... яғни қорытындыны несиеге жүргізілген терең
мониторингке сүйене отырып жасайды. Егер осыдан келешек жоқ немесе олар өте
төмен ... ... ... ... ... сай емес ... сөз.
Несиелік ұзартпа (пролонгация) мен ... ... ... ... ... ... ... ұзартпа мен құралымдық өзгерту шарттары болып келесілер
ұсынылады:
– несиеге байланысты қосымша қамсыздандыруды талап ... ... ... ... қарызын шегеруге байланысты құқықтық
талаптарды шегеру туралы келісім шарт жасасу
– өндірістік-қаржылық қызметте іске ... ... ... алушы
активінің бір бөлігін іске асыру
– шығындарды қысқартуға байланысты бағдарламаларды әзірлеу;
– кейбір жағдайда банктен ... шарт ... ... ... ... ... ету ... қайта қаржыландыру әдісі мәселелік несиені шешудің жолы болып
табылмайды, дегенмен олар кейбір жағдайларда пайдалы:
– мүліктік және ... ... ... ... ... яғни оларды жағымсыз деп тапса
– қарыз алушының міндеттемелерін сондай мүмкіндігі бар ... ... ... алғанда.
Несиелік және мүліктік келісімшартты ресімдеу кезінде одан қате табылса
және ол қарыз алушы жағынан болса, онда ... алу ... ... еместігі
және бланктік несиеге қол жеткізудегі дөрекілік әрекеті ... ... ... ... үшінші жақ болып мойынына ала алады:
– қарыз алушының үлестес тұлғасы
– қарыз алушының өнімі мен қызметіне ... ... ... ... ... ... мен ... байланысты)
– консорциум (шаруашылық жағынан тәуелсіз фирмалардың уақытша одағы)
жөніндегі қарыз алушының ... ... да ... ... ... ... ... қарызға байланысты қайта қаржыландыру қалауы болса,
онда ол банк алдындағы берешекті толық өтеуді ... ... ... ... ... ... ... жобаға байланысты дұрыс, әрі
нақты талдау жасауы қажет. Қай жағдайда болмасын, ... ... ... ... ... сайын жүргізілетін терең мониторингтік,
проблемалық несиелерге жүргізілетін жұмыстар қатарына жатады.
Қарыз алушының берешегін өндірген кезде ең ... ... ... бөлу ... және ... ... ... алуды қарастыру қажет.
Келіссөз барысында кепілгерге сотсыз, өз қалауымен кепілдік мүлікті
беруін және ... ... ... ... ... ... ... соң кепілдеме мүлкін қымбатқа сатуға және сатып алушыларды іздеу
шаралары жүргізіледі.
Кепілдемелік мүлікті іске ... ... яғни ... банк жөн санайды. Өйткені банк тарапынан едәуір шығындардың
шығуы әбден ... Бұл ... ең ... ... ... құны ... жаппаса және де ҚҚС мүліктің арзанға сатылғанына қарамастан ... ... ... ... ... ... мүлкін аукционсыз, заңға сай келісідей жағдайда іске асыруға
болады:
– сату ... заты ... банк ... іске ... ... ... ... сенімді тұлғасы
– несиеге байланысты талап құқықтарынүшінші тұлғаға өтуі.
Бірінші жағдайда, егер ... ... ... ... бар ... онда
келесідей шаралар қолданады:
– кепілзат беруші банккен жазбаша арқылы кепілді іске асыру жайында
өтініш білдіреді және де ... ... ... ... ... жүктелген міндеттемелерді алуын сұрайды
– сондай-ақ, кепіл беруші ноториалды түрде ... ... ... ... ... келісімін, яғни қарыз алушының
банк алдындағы міндеттемелеін өтеуге байланысты мүлікті ... ... ... және ... алу ... ... ... алушы сату-сатып алу келісім шартына байланысты ақшаны қарыз
алушының несие төлеу шотына ... ... алу ... ... ... ... ... алушы
тарапынан банкке ақшаның түскенін тексеру керек, ал рдан кейін
мүлік тіркелген органнан тіркеуден ... ... ... ... ... ... ... сенімімен банктің сенімді тұлғасы іске
асырған ... ... ... ... ... тұлғасына кепіл мүлкін іске ... ... ... бұнда банктің сенімді тұлғасының сату-
сатып алу кезінде кепіл иесі ретінде қол қоюына және ... ... ... ... кепіл беруші осы кепілдің ортақ иелерінің банктің сенімді
тұлғасының ... ... ... ... ... ... ... алушымен кепіл мүлкін сату-сатып алу келісім
шартын жасасады
– сатып алушы жағынан ... ... ... мүліктің тіркелген
органынан ауыртпалық алынып, мүлік ... ... ... ... қаражат қарыз алушының қарызын жабуға жіберіледі.
Егер несиеге байланысты ... ... ... ... ... ... ... жүргізіледі:
– үшінші тұлғамен цессия келісімі жасалады
– цессионерден (жаңа кредитордан) ... ... ... ... ... ... ... кепіл мүлікке байланысты өндіріп алу ... ... ... ... ... ... сенімхат мерзімінің
аяқталуы және т.б.) кепіл мүлкін банктің риэлтерлік ... іске ... оны ... ... ... ... жағдайда кепіл мүлкінің ерекшеліктеріне қарай, әсіресе ол арақ-
шарыптық өнімдерге байланысты, яғни іске ... үшін ... ... етілсе,
онда бұны іске асыруда осыған сәйкес лицензиясы бар үшінші тұлға арқылы
жүзеге асады. Мұндай ... ... ... бірі жүргізіледі:
– лицензиясы жоқ кепіл берушімен үшжақты келісім жасалынады. Бұнда
банк ... ... іске ... ... тұлғаға береді. Өнімді
іске асыру шараларынан түскен ақшаны несиені өтеу шотына аударады
– сауда-саттықты ... ... үшін банк ... ... тұлғасын
(лицензиясы бар3 жеке немесе заңды тұлға) тағайындайды. Сатып
алушымен сату-сатып алу ... ... ... ... ... ... мүмкін. Бірақ бұл жағдайда аукциондық алымды төлеу
пайда болады
– банк үшінші тұлғаға несиеге байланысты талаптар құқығын береді.
Кепілдеме мүлкін іске ... ... ... тартылса, онда керекті
құжаттардың дұрыс ресімделуін және ... ... ... шарттың
бұзылғандағы жауапкершілігі анықтау керек. Бұл жағдайда үшінші тұлғаның
сенімділігі және ... ... ... ... ... ... ... сату мүмкін болмаған жағдайда сату ... және ... ... ... ... Кепіл мүлкін іске асыру
кезінде Процедуралық тәртіппен және кепіл мүлкін аукцион ... ... ... ... байланысты барлық ақпараттарды әр айдың онынына дейін
проблемалық несиелер жөніндегі Басқармаға веб-сайтқа ... ... ... Егер ... / ... ... сауда қорытындысымен келіспесе
немесе сотқа осы сұрақтармен шағым жасап шаралардың өтуіне кедергілер
жасаса, онда филиалдың ... ... ... жөнелтіледі.
Егер қарыз алушы тарапынан несиелік қарызды төлеу шаралары жүргізілмесе
және ... ... ... іске ... құлықсыз болса, онда филиалдың
қауіпсіздің қызметі қуыным (исковая) ... ... ... Егер ... ... ... ... болса, онда оны да жауап беруші
ретінде тартылады.
Кепіл мүлкін іске асыру ... ... ... ... ... ... тарапынан міндеттемелердің өз еркімен орындалмауы байқалса, онда
қарыз алушының несиелік қожаттамалары төлем қарызымен бірге ... ... ... қарызды сот арқылы өндіріп алу үшін филиалдың
заңгеріне табысталады.
Соттық тәртіп тек ... ... ... ... іске ... ... Ол әрине, егер сатылған кепілдеме мүлік қарыз сомасын жаба алса.
Егер қарыз ... ... ... ... ... ... ол ... онда оның жылжымайтын мүлкі мен автотраспорты жайында ... ... және МАИ ... ... ... бірге, қарыз алушының жұбайының мүлікке ортақ ... ... ... Егер ... ... ... ... түрде есептелмесе, онда
соттасудың ешқандай мәні жоқ. ... ол ... ... ... кепілдеме мүлкін іске асырғанда оның құны ... ... онда ... ... ... да мүліктерін сот арқылы ... ... ... ... барысында сот жұмысына тұрақты бақылау жасау
және одан жағымды шараларды қабылдау мен ... ... ... ... ету
керек.
Мәселелік несиелерге байланысты барлық мүмкін болған шараларды ... ... ... олардың сот шешімімен банкрот деп саналуы,
қарыз алушы – жеке тұлғаның ... ... ... ... ... ... бірге проблемалық несиелер жөніндегі ... ... ... шығару туралы өтінішін білдіреді. ... ... ... мен ... (сот ... қайтыс болуы туралы АХЖ-дан
анықтама) көрсетіледі. Бұл ... ... ... ... ... ... ... несиелік қарызды баланстық есептен шығарады.
Мәселелік несиелермен, әсіресе қарыз ... ... ... ол ... ... бас ... онда ... қайшы келмейтін қарызды өндіріп
алудың барлық жолдарын қарастыру керек.
Келісім ... және ... да ... ... бар ... саясатта көрінеді. Сонымен қатар, сауықтандыру немесе қаржылық
және заңдық технологияларды қолданып қарызды ... алу ... ... ... ... ... ... жұмыстарда филиалдың қауіпсіздік
қызметінің ролі зор, ... олар ... ... ... қарыз алушыны несиені төлеу керектігіне көз жеткізу
– кейбір жағдайда – егер қарыз алушы (кепіл беруші) тығылып немесе
банк ... ... ... онда оның ... анықтау шаралары қабылданады
– қарыз алушының нақты істері жөнінде ақпараттар жинау, ... ... ... ... қатысты.
Қауіпсіздік қызметінің қарыз алушы жұмысына араласуы келесідей
түсіндіріледі: кей ... ... мен ... ... ... қарыз
алушыға тұрақты уәждемелік құрылым жайында психологиялық қысым көрсете
алмайды.
Белгілі бір ... банк ... ... ... алу жұмысына үшінші
жақты тартуы мүмкін. Мысалы, кепілдеме мүлкін іске асырудағы делдалдар.
Уәкілдеме ... ... және ... ... ... кезінде
көрсеткен қызметі үшін, яғни үшінші тұлға жалақысының ... ... ... анықтайды. Бұндағы басты талап, үшінші ... ... тек қана ... ... төлем төлегеннен кейін ғана және ол аванссыз
беріледі. Кейде қарыз алушының несиелік қарызды өтеуден қаскөйлік жалтару
немесе ... ... ... онда ... ... қылмыстың
қудалаудың маңызы зор. Қазақстан Республикасының заңдарына сәйкес құқық
қорғау органдары банктен арыз алады және ... ... алу ... ... кейін қылмыстық іс қозғайды. [18\41\38]
Казкоммерцбанктің мәселелік несиелерінің соңғы екі ... көз ... ол ... кестеде көрсетілген.
2-кесте
Казкоммерцбанк Акционерлік Қоғамының 2005 – 2006 жылдардағы мәселелік
несиелері
|№ |Уақыты ... ... ... өткен |% |
| | ... ... ... ... |
| | | ... | |
|1 ... жыл |268232 |6576 |2,5 % |
|2 ... жыл |546109 |5720 |1 % ... ... ... ... несиенің қалған ... АҚШ $ ... Ал ... ... несиелердің көлемі 5720 АҚШ $
төмендеген яғни көрсеткіштерді ... 856 АҚШ $ ... ... ... 2,5% - дан 1 % - ға ... үшін ... несиелердің қайтарылмауы тиімсіз, оны болдырмас
үшін банк тарапынан жоғарыда атлған әр ... ... ... ... ... көрсеткіштердің ... ... ... ... ... ... ... болады.
Қорта айтқанда отандық ... ... ... ... ... біріншіден, несиелік маниторингктің ... ... ... ... ... ... төмендігі яғни негізігі мәселелік несиені анықтағандағы
жұмыстың өрбуіндегі жоспардың ... ... ... сол ... ... ... ... жүргізілмеуімен байланысты болады.
Сондықтан банктің несиелік портфельдің сапасын ... осы ... ... ... ... қажет
2.3 Қазақстандағы банктердің ұсынатын несиелері бойынша талдау
Соңғы кездері жеке тұлғаларға ... ... ... өсіп ол банк
тарапынан экономиканы ... ... ... ... ... ... қызмет ... ... ...... жеке ... ... деге
қызығушылығының тез артуы жатады соның ... ... ... байланысты бүгінгі күні банктерде көптеген несие
түрлері пайда бола ... ... ... тұтыну несиесі және
ипотекалық несие.
Коммерциялық банктер тұтыну ... ... ... ең ... ... ... ... бөледі, бұған өмір сүру
деңгейін, яғни білім, ... ... ... жолдамаларын
жатқызуға болады. Сонымен ... ... ... ... сұранысын
қанағаттандырады.
Бұл жағдай өндірістің даму ... ... ... ол өз ... ... ... потециялын көтереді.
Жаплы алғанда коммерциялық банктердің жеке ... ... ... ... ... ұлғаюына әкеледі. Бұл ең бірінші
банктің ... ... ... ... ... ... ... несиесімен несиелендіру бойынша
соңғы үш ... 10 ... ... ал ипотекалық несие бойынша соңғы 2,5
жыл ішінде 9,5 ке ... 2006 жылы ... ... 4 395,5 млрд ... ... 2007
жылы ол 8 874,6 млрд тенгеге өскен. Банкті ссудалық портфелі ... ... 5 992,0 млрд ... ұлғайды.
Бұл көрсеткіштер деңгейінің ұлғаюы банктер және ... ... ... ... ... Сол үшін ... ... тиімді жолмен жұмыс
атқарып, сол арқылы ... ... табу ... ... ... ... ... бойынша табысты әр бір банк ... ... ... алады. Ал сол екінші деңгейлі ... ... ... ... ... көз жүгіртсек ол келесі кестеде
көрсетілген.
3-кесте
Несие бойынша ... ... ... ... (%)
|№ |Мәліметтер ... ... |
|1 ... ... |12,3 |12,1 |
|2 ... ... ... |14,3 |
|3 ... тұлғаларға |17,8 |17,4 |
|4 ... ... |19,6 |19,1 ... екі ... салыстырсақ несие бойынша пайыздардың ... ... яғни жеке ... ... ... ... 0,4 % төмендеген, тұтыну мақсатына берілетін ... ... ... ... ұлттық валюта түрінде берілген несие
бойынша орташа пайыздық ставка 2005 жыл мен 2006 ... ... дан 20,0% ... бұл жеке ... бойынша, ал заңды ... ... ... ... қатарлы банктердің экспресс-несиені ұсынуда қандай
шарттар ... ... көз ... олардың қаншалықты
деңгейде ұсынылатынын ... ... ... ... ... ... ... |Казкоммерцбанк |Банк Тұран |Альянс Банк |ЦентрКредит Банк |
| | ... | | |
| ... ... |Кепілсіз |
| | ... |ие ... ... |
| | ... | | | |
| | ... | | | ... | ... ... АҚШ |Тенге ... ... ... | ... | ... |АҚШ |
| | | | | ... |
4 – кестенің жалғасы
|Сомасы |70 000 - 1млн |2,5 млн |10 000 - 1 ... ... |
| | | |млн ... |тенге |
| | | | ... | |
| | | | ... | |
| | | | ... | |
| | | | |50 % | ... |2-3 күн ... |30 мин |- |- ... | | | | | ... | | | | | ... |6 ... айға |2-3 жыл |36 ай |60 ай |1 жыл ... ... | | | | ... ... ... ... ... |Стандартты|
|пакеті |құжаттар тізімі,|құжаттар |құжаттар ... | |
| | ... ... ... |мүлік жайлы|құжаттар |
| | ... | ... ... |
| | ... | ... сол | |
| | ... ... ... | |
| | ... | ... | |
| | ... | ... | |
| | ... нан | ... | |
| | ... | ... | ... |- |- |- ... |Жеке |
| | | | | ... |
| | | | | ... |
|% ... ... - ... 2% | ... |20%-24% |
| |18% | | |24%, АҚШ | |
| ... - | | ... | |
| |20% | | |16 % | ... ... ... | Несие ... ... |
| ... ... ай ... |сомасынан |қарау үшін|
| |үшін К№1-2% ... |9 % ... |1500, |
| ... ... ... есеп | |3000 - ... ... шотқа |шотқа | |130 000 |3000 ... ... үшін ... ... | | |
| |ай ... ... ... 1%-2%| | | |
| ... 0,5 % | | | | ... ... ... ... ерте| ... | ... ... ... |несиені өтеу | ... | |
| ... ... | ... | |
| ... ... | ... | |
| ... ... | ... |
| ... | | |ды. | |
| ... | | | | |
| ... | | | |
| |ысы ... 1%-ға| | | | |
| ... ... | | | | |
| ... | | | | |
| ... ерте | | | | |
| ... өтеу | | | | |
| ... ... | | | | |
| ... төлеу | | | | |
| ... | | | | |
| ... | | | | ... жоғарыдағы банктердің ұсынатын несиелері қысқ ... Яғни бұл ... ... ... ... пен табыстылық деңгейінің ... деп ... ... жеке ... ... ... ... алу
барысында банк тұлғалардан көптеген құжаттар ... ... етіп ... ... қаруға бірнеше апта жұмсайтын, ал қазір қазір ... алу үшін жеке ... ... құжаттарды банкке ұсыну
арқылы бірнеше минуттар ішінде ала алады. Бұл ... ... ... тәуекел деңгейінің өсуі яғни ол банктің ... ... ... Осындай жағдайларға қарамастан тұтынушылар ... ... ... ... ... ... бойынша
пайыздық ставкалар басқа несиелерге қарағанда 1,5 - 2 есе ... ... ... алатын несиенің максималды сомасыны 15 000 ... АҚШ $ ... Ал ... ... ... -
ақшаны берілуі жылдам жүргізіледі, сол ... ... ... ... ... [37] Жоғарыдағы банктердің соңғы 2
жылдағы тұтыну несиесін ... ... ... орны ... 2005 жылы Қазақстан Республикасы халқын тұтыну
несиесімен қамтудағы бантердің ... ... 2005 жылы ... ... ... ... үлесі 19 % құрауда. Банктің басқа банктермен
салыстырғанда нарықтағы ... ... ... ... Ал ... ... ... нарықтағы үлесі 32 % құрауда. Ал 2005 ... ... ... ... ол ... ... 2006 жылы Қазақстан Республикасы халқын ... ... ... ... ... 2006 ... ... біршама өзгерістерді байқалуда.
Казкоммерцбанктің тұтыну ... ... ... ... 2 ... сол ... Тұран Әлем Банкініңде ... ... яғни 3%. Бұл ... ... ... тууымен
байланысты деуге болады.
Ал Центр Кредит Банкінің үлесі керісінше 3% өскен, яғни 10% -13 ... ... ... ... жылы ... 297 млрд ... ... жылдың қорытындысы бойынша банктің ссудалық портфелі 3,4 млрд АҚШ
долларын құрап оның ... ... ... 36 % ... ... Бұл ... ... банктер арасындағы берілген тұтыну несиелер
бойынша 13 % құрайды. Банк ... жеке ... 120 млн АҚШ ... ... ... жылы ... Банктің осы жылдағы активінің көлемі 333
млрд теңгені ... ... ... ... 28 млрд теңгеге
жеткен. Осы жылы банк 225 854 ... ... ... жылы ... ... портфелдің ішінде экспресс-несиесі
61,6 % құраған. Осының ... ... ... ... ... 15% ... ... көреміз. [39\50]
Банктер үлесінің жоғарлауы тұтыну несиесінің шекті көлемінің басқа
алдыңғы қатарлы ... ... ... болғанын ескере кеткен
жөн. Жалпы бұл ... ... ... ... ... ... шығарылуы, ұсыналытын өнімдері бойынша қосымша ... ... ... және ... ... ... ... деңгейінің жоғары болуы несиенің икемді болуына ... ... ... ... ... жоғарлауы, осы нарықтағы
сегменттің өсуімен байланысты.
2.4 «Казкоммерцбанк» Акционерлік ... ... ... ... ... ... аса қажетті ... ... ... мүліктік жағдайы мен оған әсер
ететін ... ... ... пен ... өзара салыстырмай,
біріншісінің екіншісінен ... ... қол ... істі ... мүмкін емес. Сондықтанда істің алға басуы үшін әр ... ... ... ... сол ... жоспар бойынша жұмысты
тиімді түрде орындап және сол орындалған ... ... ... ... арқылы біршама нәтижеге қол жеткізуге ... ... ... ... ... ... ұсынады.
5-кесте
«Казкоммерцбанк» Акционерлік Қоғамының ұсынатын тұтыну несиелерінің
түрлері және олардың шарттары
|Шарты | ... ... |
| ... |Ипотека ... ... |
| ... | | |
| ... | |
| |а | | |
| | | | | |ТМД |
| | | ... ... |да ... | | ... ... ... |
| | | | ... |нарық- |
| | | | ... |тан |
| | | | ... |ием- |
| | | | ... ... |
| | | | ... ... |
| | | | | |лік ... ... АҚШ ... ... | ... | |Ж1-0%, |0 % |Ж1-0%, ... |
|жарна | ... | ... |Ж2-30% ... | ... | ... ... |
| | |Б1-0%, | ... |Б1-30%, |
| | |Б2-10% | |Б2-30% |Б2-40% ... |15 ... 6 |37 ... 30 |12 ... |12 ... 60 |12 айдан |
|мерзімі |ай мерзіміне |жылға дейін |60 айға ... ... |36 айға |
| ... | ... . | ... |
| | | |120 ай | | ... |200 000 – |- |- |- |- ... |1 500 АҚШ | | | | |
| ... | | | | |
| | | | ... ... кепіл |Иемденетін авто-көлік, мүлік, |
|ыз етілуі|аулшының, ... ... ... |
| ... ... | |
| ... | | |
| ... | | |
| | | | | | |
|% ... |16 % |Несие ... |12 % |15 % - 14 % |16 % - ... | ... | | |% |
| | ... 14,5 %, | | | |
| | ... 14 %, 15| | | |
| | |ж-30ж 13,5 % | | | |
| | ... |Тең бөліп төлеу және аннуитетік ... | ... ... ... |0,35%-0,4% ... ... ... ... ... ... ... |
|ру ... | ... | | |ды, |у ... 2|у ... |
| | | ... |% |2 % ... ... банк |0,30 % ... ... ... ... | ... ... ... ... ... ... | |керілге ... 0,3 %, ... |
| ... | ... 0,3 %|ерікті түрде 0,3 % |
|Мүлікті | | ... ... 0,3% ... | | ... | | | ... |0,1 % |0,1% ай ... | ... |Егер автокөлік |
|ссуданы | | ... ... ... 0,4 |
|есеп | | |0,4 %. Егер |% ... ... ... | | ... мүлік|сомасынан алынады, |
|енгізгені| | ... 0,1 ... ... ... ... | | |%. ... 0 %, |
| | | | ... ... |
| | | | ... оның құны |
| | | | ... ... 105 % |
| | | | ... ... 0,1 |
| | | | |% ... ... | |1 % ... | |0,5 % ... ... | | ... | | | | ... | | | | ... |0,5 % ... ... ... % ... ... % - АҚШ доллары ... |1 % - АҚШ ... ... | ... | ... | ... ... | |
| | ... | ... ... ... ... ... жалпы банк қарыз
алушыларды табыс алу көлеміне ... бес ... ... қарыз алушы банктің жалақы ұйымының қатысушысы болып, соңғы 6 ай
мерзімінде ... банк ... ... алса және ... 6 ай мерзімі
ішінде зейнетақы ... ... ... -1 ... ... ... ... жұмыс істеп, жалақысын ... ... ... ... онда жалдама - 2 санатына жатқызылады.
Қарыз алушы жалдамалы тұрғыда жұмыс істеп, жалақысын ... ... ... арқылы растай алса және ... 6 ай ... ... ... ... ... - 3 санатына жатқызылады. Егер
қарыз алушы кәсіпкерлікпен айналысып, өзінің кәсібінен 12 ай ... ... ... алса және салық органдарында ... ... - 1 ... ... егер ... ... кәсіпкерлік қызметпен 12 ай ... ... ... ... ... ... ... органдарында
тіркелмесе онда қарыз алушыны бизнес – 2 санатына жатқызамыз.
Жалпы жаңа ... ... ... ... ... «Toyoto ... Auto», «Mercur Auto LTD», «Бипэк ... ... ... ... иемденсе онда несие мерзімі 120 айға дейін ұзартылады.
Ал шетел нарығында ... ... ... нарықтан иемденген
автокөліктер бойынша кепілге мүлік қойылса және оның ... ... ... 105 % ... ... ... ставка 15%-14% және ТМД
мемлекетінде шығарылған екінші ретті нарықтан иемденген ... 16%-14% ... ... ... 5 ... ... ... Акционерлік
Қоғамындағы Алматы филиалының тұтыну несиесін ... ... ... ... ... ... көруге болады.
6-кесте
Алматы филиалының 01.01.2007 жылы халыққа ұсынған несиелері
|№ |Берілген несиелер|Несие сомасы |Үлес салмағы ... ... |
| | |(млн ... |(%) |көлемі, |
| | | | ... ... адам |
|1 ... ... |55,86 |4 406 |
|2 ... |15 007,9 |2,78 |1 799 |
|3 ... несие |7077,4 |1,30 |4079 |
| ... - ... | | | |
|4 ... ... 694,0 |40,06 |3 179 |
| ... | | | ... |540 967,5 |100 |13 463 ... ... ... ... филиалының несие алушы
қарызгарлерге ұсынатын неиелерінің ... ... ... ... қарағандағы үлес салмағы біршама жоғары яғни 55,86 %, ... ... ... ... ... деген сұраныстардың өсуімен
байланыстыруға болады. Ал кезек ... ... ... үлес ... 40,06 % ... Бұл ... негізгі ерекшелігі
банк ... ... ... пайдалану мақсатын талап етпейді
бірақта несие міндетті ... ... ... ... ...... несие сомасындағы үлесінің 1,30 % болуы берілетін
несиенің сомасына байланысты. ... ... ... ... ... бойынша несие
көлемін келесі диаграмма арқылы көруге болады.
5-сурет. ... ... ... ... ... ... ... ипотека несиесіне сұраныс деңгейінің өте
жоғары екенін көруге болады яғни 33 % - ды ... Ал ... ... 30 % - ды ... Жалпы экспресс-несиенің сұранысқа
біршама көп ие болуы ... ... ... ... оның ... бағытталуы және ең бастысы несиенің рәсімделуі ... ... ... етілмеуі, ұсынылатын несие ... және ... ... ... ... ... банк негізгі қызметі бойынша және нарықта ... ... болу үшін ... ... шыға ... ... ... тиімді түрде өз өнімдерін ұсына білу
негізігі мақсаттардың бірі ... ... ... 50 ... ... ... тұр яғни 2006 ... сауалнама
нәтижелері бойынша үш жыл қатарынан Казкоммерцбанк «Ең ... деп ... ... ... ... ... келесі
компаниялар табылуда
|№ |Үміткерлер ... ... ... |
| | | ... аясы |
|1 ... |38,5 % ... |
|2 ... Әлем ... |32,8% ... |
|3 ... Банк |31,0% ... |
|4 ... ... ... |24,0% ... |
|5 ... |20,2% ... ... |
|6 |АТФ Банк |18,5% ... |
|7 ... ... |17,0% ... |
|8 ... ... |14,0% ... |
|9 |GSM ... |14,0% ... ... |Кар – Тел ... |12,0% ... ... ... ... өндірістік компаниялардың, зейнетақы
және ... ... ... және PR – ... мен жетекші мамандары, сондай-ақ басқада түрлі салалардың
кәсібилері сарапшылар ... ... ... ... нарықтық
жетістіктері, ұсынатын қызметтері мен тауар сапасы, инвесторлар үшін
олардың ... ... үшін ... жасай білу, дағдарыстық
жағдайларда ... ... ... ... ... ... танымал болуы
бағалау критерилері ... Яғни ... ... ... барлық
параметрлерді ескереді.
Бұл параметрлердің жалпы көрсеткіші ... ... ... ... ... ұсыну деңгейі бойынша банктің жоғарғы сатыда
екендігін ... ... яғни ... ... ... 38,5 ... халықтың басым көпшілігінің банкке деген көзқарасы оң екенін
білуге ... ... ... 30.09. 2006 жылғы аудиттелген
қорытындысы бойынша ... ... ... ... ... ... |31.12.2005 |Ауытқу |Өсу ... |
| | |жыл |жыл |( +;- ) |% |
| | |(млн тг) |(млн тг) | | |
|1 ... |1 492 242 |1 194 869 |297 373 |0,80 |
|2 ... |1 361 772 |1 106 598 |255 174 |0,81 |
|3 ... |130 470 |88 271 |42 199 |0,67 |
|4 ... кірісі |98 577 |60 030 |38 547 |0,60 |
|5 ... ... |55 804 |32 051 |23753 |0,57 |
|6 ... ... |43 516 |26 260 |17301 |0,60 |
|7 ... ... ... |(9 897) |1 724 |0,8 |
|8 ... ... |31 895 |16 363 |15 532 |0,51 |
|9 ... ... |29 424 |14 461 |14 963 |0,49 |
| ... | | | | ... |30 % ... ... |8 827 |4 338 |4 489 |0,49 |
| ... | | | | ... |Салықтық эфект |1 230 |3 294 |(2 064) |2,67 |
| ... ... | | | | ... ... ... 597 |1 044 |6 553 |0,13 |
| ... ... | | | | ... ... ... ... 1 трлн тенгеге жеткен яғни
2005 жылы 1 194 869 трлн ... 2006 ... ... айында 1 492 242
трлн тенгені құраған, ал ... ... 88 271 млрд ... млрд ... ... Казкоммерцбанктің жалпы ... 60 % ... ... ... 2005 жылы ... нақты
экономикасын қаржыландыру ... 2004 ... ... 524,8 млрд
теңгеге қарағанда, 2005 жылыдың ... 772,6 млрд ... ... кезде бұл көрсеткіштер көрсетілімі біршама өсіп қазақстандық
банктер арасында алдыңғы ... ... бірі ... қала ... байланысты банктің соңғы екі жылдағы берілген ... ... ... ... ... ... ... Қоғамының халыққа ұсынған несиесінің
жалпы көлемі
|№ |Уақыты ... ... ... ... |
| | ... ... |көрсетіл-ген қызмет |
| | |(млн АҚШ ... ... ... |
| | | ... (мың ... |
|1 ... жыл |641 |67 |
|2 ... жыл |1382 |163 ... ... ... ... ... ... қосқанда 67 мың
тұтыну несиесіне қызмет көрсетілген. Тұтынушыларды несиелеудің жалпы
көлемі 641 млн АҚШ ... ал ... жылы 163 ... жуық ... ... ... көрсетілген, негізігі көлемі 1 382 млрд ... ... ... ... ... ... және қамтамасыз етілмеген деп
екіге бөледі. Несиенің уақытында қайтарылуы банк үшін ... ... Кей ... ... ... ... ... түседі.
Сондықтанда несиелік қатынасты ... ... ... үшін ... ... етілуін талап етеді. Несиенің
қайтарылуын қамтамасыз етуі банктің ... ... ... тигізеді. Тұтыну несиесі бойынша банктерде ... ... ... ... ... және ... ... меншігіндегі немесе
иемденетін жылжымалы, жылжымайтын мүлкі, қарыз алушының ... ... банк ... ақша ... ... ... қатысу
бойынша талап ету құқығына кепіл, несиесінің ... ... ... ... ... ... болуы (заңды және жеке
тұлға).Банк ... ... ... ... барысында несие
келесілермен қамтамасыз етіледі: жылжымайтын мүлікпен, компанияның және
қаржы ... ... ... ... кепіл түрлерімен,
басқа компаниялардың акцияларымен, құрал жабдықтармен, ... ... және т.б банк ... ... есепке ала отырып банктің ... ... ... ... ... ... Акционерлік Қоғамының ұсынған несиелерінің
қамтамасыз етілуі
|№ |Берілген несиелер |31.12.2005 жыл ... жыл |
| | |млн ... |% ... |млн тенге |% үлесі |
|1 ... ... |89,8 |1,077, 532 |87,62 |
| ... | | | | |
|2 ... |78,844 |10,2 |152,119 |12,38 |
| ... ... | | | |
| ... |772,006 |100,0 |1 229,651 |100,0 ... жылы ... ... ... ... секторын
қаржыландыру көлемі 2005 жылдың аяғында 772,6 млрд тенгені құраған, ал
2006 жылдың ... ... бұл ... 1 229,6 трлн ... ... арасында жоғарылардың бірі болып қала ... ... ... банктердегі тұтыну несиесінің даму
саясаты
3.1 «Казкоммерцбанк» Акционерлік Қоғамының тұтыну несиесінің ... және ... ... банк ... ... ... ие ... тырысады. Сол үшін
әр түрлі қызмет ... ... ... ... ... ... көтеруді мақсат етеді. Казкоммерцбанктің қазіргі кезде
Қазақстанда 22 ... және 93 ... ... ... ... күні ... ... саны бойынша бәсекелес банктерге
жол беруде яғни банк ... ... ... ... етіуді,
қатаң түрде жоспарламауда, себебі ... ... ... ... ... даму ... сапалы тұрғыда даму болып табылады.
Қай жерде ... ... бар және ... сол ... ... ... ... негізгі бағыты болып саналады.
Казкоммерцбанк негізгі банктік қызметтен басқа, көптеген ... ... ... Қазақстанның валюталық нарығының және бағалы
қағаздар ... ... ... бола тұра, банк валюта
–конверсиондық операцияларды, ақша нарығындағы, ... ... ... ... ... ақша ... ... басқару
қызметін компанияларға ұсынады. Банктің ... ... ... ... ... және ... ... қосқанда) сату және сатып
алу келісім шартын жүргізуге құқығы бар. Банк сонымен ... ... ... ... ... басқа мемлекеттерде де еншілес ... бар: ... ... ... Ресейде (ООО КБ « Маскоммерцбанк» және
Таджикистанда ... бар. ... ... ... ... АҚ ... ... АҚ «Казкоммерц Полис» қаржы
нарығында ... ... ... [54]
Банктің жалпы жоспары алдыңғы деңгейдегі банк ... ... ... ... жоспарды жүзеге асыру үшін келесідей ... ... ... қызмет көрсету саласын дамыту
- банктің ... ... ... ... ... ... базасын ұлғайту
- ссудалық портфельдің базасын жақсарту
- ... және орта ... ... ... одан әрі ... ... ... және ақпараттық басқарма жүйесін
дамыту
3. ... қор ... ... нарығы бойынша банк базалық қор ... ... ... ол ... ... ... ... қаржылық
мекемелер, шетелдік экспортты-кредиттік агенттіктер мен бірлесіп жұмыс
атқарып компаниялар және жеке ... ... ... ... ... ... ... Басқада ... ... ... көрсету.
Қазақстанда тұтыну несиесі дами келе ... ... ... 2006 жылы ... ... 243 % ... жылы ... ссудалық портфелі бар болғаны 93 ... ... ... позициясы (2005 жыл басында 19 %, ал ... ... 17 %, жыл ... 14,1% ).
Аналитиктердың жоспарлауы бойынша 2007 жылы ... ... даму ... 2006 жылдың көрсеткіштеріне сәйкес келуі мүмкін
деп болжамдауда, яғни ... ... ... ... 25 млрд АҚШ
долларын құрамақшы.
Басқа банктер арасында Казкоммерцбанк алдыңғы ... ... ... ... 4,7 млрд АҚШ долларына көбейтуді 2008 ... ... ... болжам орындалған ... ... ... 15 % ие ... ... ... банктер арасында 4
орынға ие ... ... деп ... Банктің 01.01.2008 жылға
жасаған несиелік жоспарының ұсынысатыры келесі ... ... ... ... ... ... бойынша
несиелік портфеліне жоспарланған ұсыныстар 01.01.08 жылы
| | ... ... - 4700 млрд АҚШ ... |
| | | |
| | | |
| ... | |
| | | ... | | |
| | ... ... ... өсу |
| | ... ... |салмағы|01.01.08 ж мың АҚШ|
| | ... мың | ... |
| | |АҚШ ... | | |
| | | | ... - ... |
| | | | ... |айлық |
|1 |Алматы обылысы |2 028 500 |43,1 |1 141 633 |131 058 |
| ... | | | | |
|2 ... |839 500 |17,7 |610 226 |55 479 |
| ... | | | | |
| ... | | | | |
|3 ... ... |331 000 |7,0 |241 333 |21 939 |
| ... | | | | |
|4 ... ... |687 000 |14,6 |501 714 |45 610 |
| ... | | | | |
|5 ... ... |347 000 |7,3 |229 790 |20 890 |
| ... | | | | |
|6 ... ... 000 |9,9 |351 396 |31 945 |
| ... | | | | |
|7 ... ... |4 700 000 |100 |3 376 136 |306 921 |
| ... | | | | ... ... ... ... ... ... ... көрсетуде. Бұл көрсеткіштің мәні сол ... ... ... және ... ... ... және ұсынысытың
деңгейімен сипаттауға болады. [52] Сонымен ... ... ... ... 2007 жылы 5 ... ... клиент тартуды жоспарылап
отыр: ипотекалық несиелеу мен ... үшін 2007 жылы ... ... 210 млн АҚШ ... ... «Москоммерцбанк», Санкт –
Петербург рыноктарындағы пәтерлер құнының 90 % - ... ... ... ... ... мерзімі – 24 сағат, ... 1 ... ... ... мөлшерлемелер несиелеу
мерзімімен табыс тарырастау тәсіліне байланысты ең төменгісі – 9,9 ... ... – 13 %. ... азаматтарының сондайақ ақшаларын Мәскеу
мен Подмосковьеде (екінші жарты жылдықтан бастап Санкт – ... үй ... ... ... ... ... ... пайда болады деп жоспарлауды. Бұл үшін банкте ... ... ... ... ... ... ... қарауға 2 – 3
күн ... ... ... ... бұл өте ... ... несие бойынша қызмет көрсету ... 60 % ... ... ... ... ... 3 тәуліктің жұмсалатыны
оларға келеңсіздік туғызуда, бұл ақша қаражаттарының тез ... ... ... ал 20 % - на ... ... барысында ұсталатын
төлемдер, яғни бұл келеңсіздіктер клиенттердің аз сома ... ... ... ... ... пайыздарды бөлек алғанда, қосымша
комисиондық төлемдердің ... ... ... есеп ... енгізгені
үшін 3% - 2%, несиені ... үшін ... ... ... карточканы ашуға 1500 тенге, кассадан ақшаны қолма – қол алғаны
үшін несие ... 0,5% ... ... ... ... Ал
20 % банктің ұсынатын ... ... ... егер
клиент төлем қабілеттілігі және несие қабілеттілігі өте жоғары болса
онда ... ... ... ... ... аудармай, оларға тек
тез арада банктен несие алып өз ... ... ... Ал осы ... ... ... менің ойымша жалпы алғанда
несие алушыларға ең бірінші несие ... ... емес ... ... ... себебі ол қысқа мерзімді және ұсынылатын
несиенің сомасы минималды болғандықтан әр бір ... өз ... ... ... ... қаражатын тез арада алғысы
келеді. Сондықтан менің ... ... банк ... ... ... ... ... қысқа мерзімді несие бойынша
өтінішті 30 - 15 ... ... ... ... 4 кестедегі
Казкоммерцбанктің ұсынатын экспресс – несиесіндегі қосымша шарттарға
бірнеше ... ... ... ... ... ... ... алушы тұлғаның ата – анасы Казкоммерцбанктен
зейнетақысын алатын болса, банкте депозиті болса ... ... ... ... ... ... деп ... Осы ұсынылған
пунктердің екеуі сәйкес келсе 1% -ға, ал төртеуі ... ... 1,5 ... ... ... ... ... Бұл банк үшінде
және ... ... ... ... ... ... шаралары клиенттер
базасын ұлғайтады, ал клиенттер банктен ... ... ... ... ... 2030 жылғы бағдарламаға сәйкес банк ... ... ... ... ... банктер ана тілінде
барлық қызмет түрлерін қажет болған жағдайда ... ... ... ... ... Ол үшін банк ең ... кадрлар мәселесін шешуі қажет.
Сол арқылы бұл талаптар өз жауабын ... ... ... ... үшін ол ... ... мәселе емес яғни бұл ... ... ... ... ... экспресс – несиесін ... оның ... ... етуде оның ролін көрсетуге
ұсынылатын ... ... ... Әр бір банк ... ... банк ... ... ерекшелігіне сүйене және
басқа банктер жағынан бәсеке ... ... ... жатқан
прцестерді ескере отырып, несиенің түрлерін, олар ... ... ... ... ... ... ... ойымды қорта келе Казкоммерцбанктің нарықтағы даму ... ... ... ... ... көтерілуде. Яғни банк дүние жүзілік
аренаға шығып, болашақта ... ... ... ... ... ... ... қатынастар қалыптасқаннан бері ... ... ... ... Банктер жекешелендіріліп әр
түрлі меншік нысанындағы кәсіпорындар ... алға ... ... ... ресурстарға деген ... одан ... ... ... ... жаңа ... ие болды. Осыған байланысты
қаржы жүйесінің жұмысын ... ... өсу ... сай
келетіндей ұйымдастыру қажет. Банк ... қор және ... ... ... дамыту үшін аз күш жұмсалған жоқ. ... ... үшін заң, ... және ... ... құрылды.
Соңғы жылдары банктердің ... ... ... екі еседен
артық ұлғайды, активтер үш есеге өсті бұл ... ... ... деп ... ... ... ... келгенде, жүргізілген зерттеуді келесідей
бағалауға болады:
Кез келген коммерциялық ұйымның қызметі негізінен ... ... Банк ... 80% пайызға жуығын банкке несиелік іс -
әрекет ... Банк ... ... ... ... 01.01.08 ... құрып несие көлемін 4 700 млрд АҚШ $ жеткізуді ... ... банк сол ... ... үшін несиесінің қайтымдылығы,
қамтамасыз ету ... сол ... ... ... қайта келуін,
банктік іс-әрекеттің тиімділігіне және басқада факторларға көңіл ... ... ... үшін ... жоспар арқылы тиімді түрде
жұмыс атқарып, ... жаңа ... ... ... ... арқылы
максималды пайда табу мақсаты жалпы оның негізгі көзі ... ... ... ... да ... пайда табуда маңызды роль атқарады.
Сондықтан да, тұтыну несиесінің кең ... банк ... ... жаңа өнім ... ... ... ... Сонымен қатар,
тұтыну несиесі тек қана несиелік ұйымдар пайдасын көбейтіп қоймай, ... ... ... өтімділігін және айналамдылығын арттырады.
Тұтыну несиесінің басты ерекшелік ... – ол жеке ... ... ... ... табылады. Қарыз беруші ретінде арнайы
несие ұйымдары, сондай-ақ тауарлар мен қызметтерді іске асыратын кез ... ... ... ... ... ... Қазақстанның экономикалық және әлеуметтік
жағдайы мен ... ... ... ... ... ... ... дамуына қарай қазіргі ... ... ... ... ... ... ... мысалы: Казкоммерцбанк, Тұран
Әлем банкі, ЦентрКредит, Альянс Банк және т.б. ... ... ... ... банктердің тұтыну несиесіне қоятын
талаптары бір-біріне ұқсас болып келеді яғни ... ... ... ... ... ... Яғни бәсекелестің нәтижесі
бойынша ... ... ... ... түрлері пайда болады.
Бірақта тұтыну несиесі нарығында күрес баға ... ... банк ... ... ... ... ... бойынша
бірнеше жеңілдетілген нұсқауларды ұсынады. Оларға несиелендірудің
мерзімін ... ... ... ... тұтынушыға тиімді қызмет
көрсету. ... ... ... ... және ... деңгейіне қарамастан несиенің ... ... ... деңгейі жоғары.
Несиелік бюроның болуына қарамастын, ... ... ... ... ... ... ... ссудалар
банкке біршама шыған мөлшерін ... ... ... ... ету нысандарының қазіргі заманға сай ... банк үшін ... ... бар ... ... ... ... тұтыну несиесінің ... ... ... ... сияқты болашақта Қазақстандық тұрғындар да ... ... жай іс ... ... болады.
Тұтыну несиесінің даму қарқынына байланысты жыл сайын тұрғындардың
банктік ... ... ... ... ... артуда. Осыған
байланысты банктер тұрғындардың ... ... ... ... әр ... ... жедел қызмет түрлерін
ұсынып, табысы деңгейін арттыруды мақсат етеді.
Тұтыну ... даму ... ... ... ... ... ... көлемінің жылдам өсу қарқыны байқалады. Жеке тұтынушылар
саны ендігі екі жыл ішінде 10 млн ... ... ... ... бойынша оқиғаның келесідей дамуын күтуге болады:
- тұтыну несиесін ұсынатын банктердің аумақтық жағынан ... ... жаңа ... ... ... және де әр ... қорлар
берген қаражаттармен жұмыс істеп жатқан дәстүрлі ойыншылардың
белсенділігінің жоғарлауы
- тұтыну шығындарының өсу қарқынының ... ... ... несие нарығын қалыптастыра алады.
Қолданылған әдебиеттер тізімі
1.«Қазақстан Республикасының банктер және банктік қызмет туралы» Қазақстан
Республикасының Заңы ... ... ... Ұлттық банкі туралы» ... Заңы ... ... ... пен ... ... жүргізу құқығын мемлекеттік тіркеу
туралы» Қазақстан Республикасының Заңы 25.12.1997
4. «Жылжымайтын ... ... ... ... ... ... ... «Жылжымайтын мүлік ипотекасы туралы» Қазақстан Республикасының Заңы
23.12.1995
6. «Пруденциялық нормативтер туралы» Ереже, ... ... және ақша ... ... ... ... Заңы
29.06.1998
8. Боровкова В.А «Основы теории финансов и кредита» 2004
9. ... Д.А ... ақша ... және несие» 2004
10. Давлетова М.Т ... ... ... в ... ... ... К.Ш., ... Э.Т., Жұмағалиева Ж.Г., «Кәсіпорынның
қаржылық жағдайын талдау» 2001
12. Искаков «Финансовые ... и ... ... Көшенова Б.А «Ақша Несие Банктер» 2000
14. Калиева Г.Т ... ... ... ... Л.П., ... В.Г., ... В.Л. ... банковские
системы» 2000
16. Лаврушин О.И «Банковское дело» 1999
17. ... О.М., ... Л.С., ... В.Н. ... ... и ... ... Мақыш С.Б., Ілияс А.Ә. «Банік ісі» ... ... ... ... және ... 2005
20. Рид Э., Коттер Р, «Коммерческие банки» ... ... Г.С. ... ... Банктері» 2005
22. Сейтасымов Г.С. «Банковское ... ... ... Н.Н ... ісі» ... ... адмның орысша-қазақша экономикалық түсіндірме сөздігі» 2005
25. ... М., ... ... словарь» 1996
26. Насырбеков Н.Р. «Қазіргі экономикалық орысша – қазақша ... ... ... С.Р ... экономикалық орысша- қазақша сөздік» Сөздік-
Словарь, 1999
28. Аль Пари 2002 № 4-5
29. ... ... 2005 № ... ... услуги 2003 №1
31 – 35. Банковская техналогия 2006 №1,6,9,3,4.
36. Банки ... 2006 № ... ... & Власть 2007 №4
38. Вестник КазНУ сер ... 2006 ... Всё о ... ... ... 2007 ... - 42. Деньги и Кредит 2004 №4, 200 № 3, ... ... 2003 ... ... университетінің хабаршысы 2005
45. Юрист год 2005 №2
46 - 50. ... News ... ... 2006 год № 2,6,8,4,10
51. Акционерное общество «Казкоммерцбанк» 30.09.2006 жылғы ... және ... ... ... ... ... ... News информационный вестник 2007 ... ... по ... ... АО ... ...

Пән: Банк ісі
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 74 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 900 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Шағын және орта бизнеске несие беру65 бет
Қазақстандағы шағын және орта бизнеске несие беруді талдау60 бет
"Қазақстандағы және дамыған мемлекеттердегі тұтыну себетін, күнкөріс минимумын, ең төменгі еңбекақыны талдау"4 бет
«Delta Bank» акционерлік қоғамының тәжірибесі негізінде тұтыну несиеcін ұйымдастыруды72 бет
Ақтөбе нарығындағы тұтынушылардың мінез-құлқын талдау60 бет
Екінші деңгейлі банктердің тұтыну несиелері8 бет
Ет өнімдерінің тұтынушылық қасиеттері мен тағамдық құндылығы19 бет
Коммерциялық банктердің тұтынушыларды несиелеу19 бет
Коммерциялық банктерде тұтыну несиелерін беру тәртібі71 бет
Комуналдық секторда энергияны тұтынуды төмендету10 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь