Қаржы ұғымы және оның экономикалық маңыздылығы

ЖОСПАР

Кіріспе

I. Бөлім
Қаржы ұғымы және оның экономикалық маңыздылығы
1.1. Кәсіпорынның және оның қызмет түрлері
1.2. Қаржының мәні, функциялры және ролі
1.3. Қаржының кәсіпорынның экономикаға тигізген әсері

II. Бөлім

2.1. Кәсіпорынның қаржы механизмінің элементтері
2.2. Кәсіпорынның қаржылық жағдайы
2.3. Қаржы қорлары

Қорытынды

Пайдаланылған әдебиеттер
1.1. Кәсіпорын және оның қызмет түрлері
Кәсіпорын – белгілі бір өнім өндіретін немесе халыққа қызмет көрсететін заңды тұлға
Кәсіпорынның шаруашылық қызметерінің нәтижелігі - өнімді өткізу мен көрсетілген қызметпен түскен пайдадан ғана емес, сонымен қатар өндірісітік қорлардың көлемінен басқа да тұтыну қорларының жиынтығынан жиналған қаражаттардан және тағы басқаларадан көрінеді.
Кәсіпорын нарық экономикасы өндірістік және өндірісітен тыс қатынастардың жиынтығы: айналыс қоры, дайын өнім, кәсіпорынның банктегі есепмайлары, ақша қаражатты, бағалы қағаздары меншіктің материалдық емес қорлары, өнімді өткізуден және әр түрлі көрсетілген қызметерден түскен табыстар мен пайда. Олардың құндылық бағасы – кәсіпорынның экономикалық даму деңгейі мен көлеміне байланысты болады.
Соңғысының әр түрлі себептері бар, атап айтқанда: -
1. Өндірісті қорлармен қамтамасыз етуде ең оңтайлы үйлесімдікті табу
2. Өндірілген өнімінің саны мен сапасы
3. Өткізу көлемі
4. Өткізуден түскен кірісі пайда
Осы факторлар негізінде қол жеткізілетін тиімділіктің деңгейі мен сипатын кәсіпорынды дамытуға ықпал ететін ішкі және сыртқы жағдайлар айқындайды.
Ішкі жағдайлар үш топқа бөлінеді:
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР
1. Риски в современном бизнесе –М: Аланс.1994-200с
2. Финансовый бизнес – план. Учебное пообие/ Под ред.проф. В.Попова-М: Финансы и статистика. 2000-480с
3. Ипотечно – инвестиционный анализ. Уебное пособие / под ред. Проф. В.Е.Есипова – СПб, 1998-207с
4. Финансы. Учебник. Мельников В.Д.Ильясов К.К-Алматы: 2001-512с
        
        ЖОСПАР
Кіріспе
I- Бөлім
Қаржы ұғымы және оның экономикалық маңыздылығы
1.1. Кәсіпорынның және оның ... ... ... ... ... және ... Қаржының кәсіпорынның экономикаға тигізген әсері
II- Бөлім
2.1. Кәсіпорынның қаржы механизмінің элементтері
2.2. ... ... ... ... қорлары
Қорытынды
Пайдаланылған әдебиеттер
1.1. Кәсіпорын және оның қызмет түрлері
Кәсіпорын – белгілі бір өнім ... ... ... ... ... ... ... қызметерінің нәтижелігі - ... ... ... ... ... пайдадан ғана емес, ... ... ... ... ... да ... қорларының жиынтығынан
жиналған қаражаттардан және тағы басқаларадан көрінеді.
Кәсіпорын нарық экономикасы өндірістік және ... ... ... ... ... дайын өнім, кәсіпорынның банктегі
есепмайлары, ақша қаражатты, бағалы қағаздары меншіктің материалдық ... ... ... және әр ... ... қызметерден түскен
табыстар мен пайда. Олардың құндылық бағасы – кәсіпорынның экономикалық
даму деңгейі мен ... ... ... әр ... себептері бар, атап айтқанда: -
1. Өндірісті қорлармен қамтамасыз етуде ең оңтайлы ... ... ... саны мен ... ... ... ... түскен кірісі пайда
Осы факторлар негізінде қол ... ... ... ... ... ... ықпал ететін ішкі және сыртқы жағдайлар
айқындайды.
Ішкі жағдайлар үш ... ... ... қорлармен қамтамасыз ету оған өндірісітік факторлар
а) Ғимарат, құрылыс
б) ... ... ... ... ...... ... Жұмыс күші
ж) Ақпарат және т.б. жатады.
2. Кәсіпорынның ... және ... ... ... ... ... Ғылыми – техникалық прогресс
б) Өндіріс пен еңбекті ұйымдастыру
в) Кадрлардың біліктілігін ... ... мен ... ... ... шаруашылық қызметтерінің коммерциялық
саласын қалыптастыру факторлары тиімідікоммерциялық және жабдықтау
қызметері.
Кәсіпорын қызметінің негізгі факторлары
1. Жер. Бұл ... бір ... ... ... ... ... байлық күнделікті пайдаланылады. Табиғи байлықтар «орны
толатын» және «орны толмайтын» болып бөлінеді.
2. ... күші - Өлі және дене ... ... ... тәжірибелік
және интеллектуалды құрамы.
3. Еңбек заты және ... ... ... заты және ... ... өнім ... тиісі қызмет көрсетіледі.
4. Кәсіпкерлік – меншікке негізделген несиеге алынған және ... ... ... ... жүрген заңдарға сәйкес
жүзеге асырылатын бастамалық, шаруашылықтың және басқа да қызмет.
5. Капитал – тұтыну заттарының көлеміне қарай ... ақша ... – жеке ... 1. ...... ... ... Инновация
4. Кеңестер беру
5. Коммерциялық делдалдар
6. Бағалы қағаз операциялары
Инновация – жаңа ... мен озық ... ... ... және ... ... ... бағыттталған күрделі құбылысы.
Ол үш кезеңді қамтиды.
1. Зерттеуді бастаудан өндірісте алғаш рет игеруге дейін.
2. Алғашқы игеруден бастап ... ... ... ... ... ... ... дейін.
3. Одан соң бұйымды тұтынушы пайдаланады, күтеді, кәдесіне жатады.
Кәсіпорынның түрлері: кооператив бұл ... табу ... ... ... ... қызметтеріне тиісті ықпал жасау үшін құрылатын
қоғамдастық. Алайда, біздегі кооперативтер ең ... ... ... және ... ... салада дамып отыр.
Бюджеттік кәсіпорындар – бұлар заңды ... ... жоқ ... Олар ... - ... жүйе ... тікелей немесе
құрылымдық тұрғыда министрліктерге ведомостваларға немесе жергілікті
басқару органдарына бағынады.
Бұлардың ... мен ... ... ... есебінен өтеді,
пайдадан салық ... де ... ... Олар ... ... көздерін
пайдаланады.
Кәсіпорын басшыларын мемлекеттік басшы ... ... ... ... «мемлекетік қызметкерлер» деп атайды.
Мемлекеттік корпорациялар – кәсіптік немесе ортақ мүдделер принципінде
біріккен ... ... ... капиталистер кеңінен қолданылатын
акционерлік қоғам нысаны, ... ... ... корпорациялар
монополиялық бірлестіктердің негізгі түрі.
Ассоциациялар - шаруашылық есеп, өзін-өзі қаржыландыру және өзін-өзі
басқару ... ... ... кәсіпорындардың мекемелердің бірыңғай
экономикалық, әлеуметтік ...... ... ... түрде заңды
ұйым ретінде бірігуі.
Ассоциациялар негізді түрлері мыналар:
1. Концерн ... ... ... ... ассоциациясы;
консарциум.
Концерн – қатысу жүйесі, мүдде ортақтығы туралы шартар, қатысу үлесі,
патенттік – ... ... ... ... негізінде өзара тығыз байланысқан ... ... ... ... ... ... немесе басқадай
сауда серіктестері түрінде заңды ұйымдар құқығы аяқталады.
2. Консерциум – ... ... ... ... ... ... ... қаржы немесе күрделі ... ... ... ... ... жүзеге асыру,
белгілі бір өлім түрін өндіруді мейлінше ұлғайту ... ... ... ... ... арасында жасалып
қабылданатын уақытша келісім. Холдинг – басқа компанияларға бақылау
жасау ... ... ... ... ... бақылау
пакеттерін сатып алу үшін пайдаланатын акционерлік компания.
Картель – ... ... ... ... ... арқылы бірігіп сату
жолымен бәсекені болдырмау және монополиялық бірігу нысаны.
Синдикатқа қатысушылар ... ... ... ... дербестігіні жоғалтпайды.
Треет – кәсіпкерлер ... ол ... ... ... ... және ... дербестігін жойып, бірыңғай басқару
жүйесіне бағынумен ерекшеленеді.
1.2. Қаржының мәні, функциялары және ролі.
Қаржының мәні, іс- ... ... және ... оның ... көрінеді.
Қаржының мәнін толық ашу оның ұғымы мен ... ғана ... ... ... ... орналымын яғни оның функцияларын анықтауды
да талап етеді.
Қаржыға қатысты функция осы экономикалық ... және ... ... ... ... ... ... тән категориялары
кескіннің айрықшылықты әдістерін білдіреді.
Функцияда категорияның қоғамдық ... ... ... ... ... ... ... уақытта қаржының бөлгіштік және
ұдайы өндірісітік тәрізді екі тұжырымдамасы танылып ... ... ... қаржы қоғамдық өндірістің екінші
стадиясында -ақша нысанындағы қоғамдық өнімнің құнын бөлу ... ... ... ... және ... оның ... ... көрсетеді деп санайды.бұл тұжырымдамаға сәйкес ... ... ... және ... ... қаржы құралдарын қоғамдық жалпы өнім мен оның ... ...... ... ... ... ... бір бөлігін
бөлу және қайта бөлу процесінде пайдланған кезде ... Бұл ... ... ... бөле береді деген мағына емес, қаржы тек жасалған
өнімді ... ғана ... ... ... деп түсіну керек.
Қаржының бөлгіштік функциясының қимылы оның мәнінен жиынтық қоғамдық
өнімді, ... ... және таза ... бөлумен және қайта болумен
байланысты қатынастарды қамтамасыз етуден, табыстар мен ... ақша ... ... ... ... бөлу ... және ... немесе қайта бөлу болып
ажыратылады. ... бөлу ... ... ... ... ... ... толтыру қоры шығарып тасталады және ... ... ... ... ... ... өндірістік сфераның және халықың
алғашқы табыстры қалыптасады, олар ... және ... ... күрделі
процестеріне ұшырайды, бұл процестерде маңызды ... ... ... бөлу ... ... аумақтық тұрғыдағы шаруашылық жүргізуші
субьектілер бойынша ... ... ... сан алуан процесін
қамтиды.
Мұның нәтижесінде натуральдық заттық ... ... ... қамтамасыз ету үшін ұдайы ... ... ... ... әр түрлі қажеттіліктерді қанағаттандырып отырады. Бұл
орайда қатысушылардың бәрінің табыстары басқалардың шығыстары ... және ... ... ... қоры мен ... қорына ие болады.
Бірінші жағдайда қаражаттар өндірісті кеңейту үшін немесе материалдық сфера
капиталынан, әлеуметтік ... ... емес ... ... ... өсімі үшін, резервтер мен ... ... үшін ... ... қоры ... оның ... өндіріске
арналған түпкілікті табыстарын әлеуметтік ... ... ... ... ... елдің қорғанысына арналған ресурстарды
құрайды.
Қаржылық – ... ... Ол ... табыстарды алғанда және
бюджеттен қаражаттарды ... ... ... ... ... ... Ол уақытша бос қаржы ресурстарын жұмылдаруды және
қайтарымдық негізде кредитер беруді білдіреді.
Қоғамдық ... ... ... ... ... белгілеген қаржы
құралдарының – нормалардың, мөлшерінің, тарифтердің аударымдардың және ... ... ... ... ... қаржы көмегімен қайта бөлудің негізгі мақсаттары мыналар
болып ... емес ... ... ... ... ету: бұл ... ... жасалмайтыны белгілі, елдің жеке ... ... ... ... ... ... ресурстарын маңызы зор прогрессивті салалардың айрықша дамуын
қамтамасыз ... ... ... ... ... ресурстарын ұтымды түрде сала ішінде бөліп, ол кәсіпорындардың
құбылмалы тиімділігімен ... ... ... ... бөлу және ... бөлу ... қатысуы бірдей
емес. Алғашқы бөлу кезнде жоғарыда атап өткендегі қаржы басқа ... ... ... өзара іс –қимыл жасайды. Қаржыны
қолданудың негізгі сферасы – қайта ... ... ол ... ... ... өзара іс-қимыл жасайды. Қаржының бөлгіштік функциясы
аумақаралық, саларалық, ішкісалалық, ішкішаруашылық бөліністі қамтиды.
Аумақаралық және салааралық ... ... ... ... ... жүзеге
асырылды. Бұл кезде ақша қаражаттары ... ... ... ... ... ... жетіспеушілігін басынан кешіріп отырған
әкімшілік – аумақтық бірліктер мен салларға ... ... ... ... ... бүкіл экономиканың үйлесімді дамуына қол жетеді. Бұл
Қазақстан жағдайында түпкілікті саллардағы өндірістің ... ... ... ... ... экономика мен әлеуметтік тұрмыстық лифрақүрылымды
өрлету үшін өте-мөте көкейтесті болып табылады, ... ... ... бөлу сферасы экономиканы қайта құрудың ... ... ... ... ... пайдалануды қажет
ететін комерциялық есеп пен өзін-өзі қаржыланды әдістерінің ... ... ... ... ... табыс құрамындағы бастапқы табыстарды да, түпкілікті
табыстарды да қалыптастыру мен ... ... ... ... ... функциясының жақтаушылары бөлу арқылы қаржы ұдайы
өндірістің басқа ... - ... ... ... ... ... деп жорамалдайды. Мысалы: қаржы өндіріске қалыптасытырылатын
ақша қорларының мөлшері арқылы ... әсер ... бұл ... ... ... өндіріске қааған бағыттта ықпал жасауға болады – не қолайлы
қаржы жағдайларын жасау жлымен экономикалық жеке ... ... ... ... не бұл ... қарқынын бояулатуға болады. Басқа
жағынан, егер көтермелеу қорларының көлемін ... ... ... осылайша әсер етуге болады. Сөйтіп бөлгіштік функция ... ... ... ... ... ... және ... өндірісінің барлық стадияларына белсенді әсер ... ... ... бөлгіштік функциясы ... ... осал ... ... ... тап осы
категорияның өзіндік ерекшелігін қамтып көрсетуі тиіс деген ... ... ... ... ... бөлуге қатысушы ... ... да ... да, ... да, ... де ... ... тұжырымдаманың жақтаушылары қаржы – бір стадияның
емес, ... ... ... ... ... деп ... ... пікірінше: қоғамдық ұдайы өндірістің барлық стадиялары
бір-бірімен тығыз байланысқан. Қаржы қоғам қызметінің бүкіл сферасына
материалдық ... ... пен ... ... ене ... ұдайы
өндірістің бір стадиясына ғана емес, жалпы ... бұл ... ... ... ... қозғалысының барлық стадияларында
пайдаланылатын бақылаудың әмбебапты құралы болып ... ... ақша ... ... ... ... ... айырмашылығы ұдайы өндірістік
тұжырымдама бұл ... ақша ... күн ... ... ... тұжырымдамасы жақтаушыларынан қаржының мәнін осылай
кеңінен ұғынуына сәйкес олар қаржыға мына функциялардлы береді.
1. Ақшалай табыстармен қорларды ... ... ... мен ... пайдалану
3. Бақылау функциясы
Қаржы көмегімен мемлекет өзінің иелігіне материалды өндірісі сферасында
жасалған қоғамдық жиынтық өнім құнының бір бөлігін алады.
Бұл процесс қаржының ... ... – ақша ... ... ... ... бұл өзінің нақты түрдегі практикалық көрінісін, ең алдымен,
мемлекеттің салық ... ... ... қоғамда дәйекті түрде
сан алуан ақша қорлары – ... ... ... және т.б. ... ақша ... нақтылы пайдалану қаржының екінші функциясы арқылы
жүзеге асады, оның заттық мазмұны негізінен мемлекеттің шығыстары ... ... ... ... ... бөлу ... мемелекеттік аппаратты
ұстауға қоағмдық өндірістің ұтымды әрі ... ... ... ... жағынан аз қамтылғандарды қолдауды қамтамасыз ... ... ақша ... ... және ... арқылы бөлу
экономикалық қатынастардың пайда болуына себепші ... ... ... ... ... ...... даму сатысының негізгі бір ... ... ... ... қоғамға қажетті өнім шығарылады ... мен ... ... ... ... ... ... кәсіпорны дегеніміз өндірісітік – техникалық, ұйымдастыру -
әкімшілік және шаруашылық ... бар ... ... ... бір ... ... ... үшін, не болмаса жұмыс
атқару үшін, әр түрлі қызметтер көрсетулер ... ... ... және ... табу мақсатында құрылады.
Өндірістік жүйе ретінде кәсіпорынның ішкі және сыртқы ортасы болады.
Сыртқы ортаға – ... ... ... ... ... ... және технологиялық жағдайлар жатады.
Ішкі ортаға – еңбек ресурстары, тех және ... ... ... нарықтық экономикадағы негізгі мақсаты - бәсекелеуге
қабілетті өнім шығару ... ... көп ... табу және ең аз шығынмен
ең жоғары пайда табу негізнде сұранысқа ие және ... ... ... ... ... ... қызметінде кәсіпорын ең алдымен сатудың көлеміне және
пайда табуға бағыттайды. ... ... ... бұл ... және ... ... ... сатылған мына формуламен анықтайды.
Q=5xN
Мұнда Q – сату мөлшері
5- тауардың бір өлшемінің бағасы (теңге)
N – сатылған тауардың ... ... ...... ... сату ... шегеріліп тасталған
сатымдық шикізаттар, материалдар, жартылай фабрикаттар және ... ... ... ... ... анықтайды.
Шектік таза пайда – бұл жалпы пайдадан ... ... ... ... ... ... сомалары. Бұл көрсеткіш практикада бизнестің
барлық түрлеріне пайдаланылады.
Шектік таза өнім – бұл ... ... ... ... ... ... сатылған өнім мөлшерінің қызмет көрсетудің құны оларды
өндіруге жұмсалған ресурстардың құны ... ... ... ... ... мынадай көрсеткіштермен
қаралады.
Кәсіпорын, фирма бақылауындағы өткізім нарығының үлесі
Өнім сапасының көрсеткіштері.
Тұтынушылардың қызмет көрсету деңгейінің көрсеткіштері
Кадрлардың дайындау, қайта даярлау ... ... ең ... – сапа ... ... ... Сол
себепті өнім сапасы оның міндетіне ... ... сату ... кепілдік қызмет көрсетудегі кері қайтарған ... кері ... өнім ... ... бойынша бағаланады.
Нарықтық экономикада басқа көрсеткіштердің ішіндегі кең таралғандары.
Өндіріс тиімділігінің көрсеткіштері
Өнідіріс шығындары құрылымның көрсеткіштері
Бірінші топқа жататын көрсеткіштер:
Кәсіпорынның ... сату ... ... ... ... таза ... көлеміндегі шартты таза өнім деңгейі.
Шартты таза пайда мөлшерінің еңбекақыға кеткен ... ... ... ... ... авансыланған және шартты таза пайда
деңгейі.
Тұтынылған материалдардың және жартылай ... ... ... ... ... ... және жан-жақты талдау мынадай ... ... және оның ... ... ... ... тез ... және кәсіптік бағалау.
Тауарлардың және қызмет ... ... ... ... әсер ... факторларды нақтылы және дер кезінде табу және ... ... ... ... ... шығындарын және олардың
өзгерулерінің бет алысын анықтау жақын және алыс ... ... және ... өзгертулерінің бет алысын ... ... ... ... ... ... және ... өзгерулерінің бет алысын
анықтау жақн және алыс келешегіндегі кәсіпорын және ... ... ... шешу ... табу.
Әр уақытта мынаны естен шығармау керек, шаруашылық қызметінің мұндай
көрсеткіші болған ... және ... ... ... ... да мүмкін емес.
Қаржыны құндық экономикалық категориялардың бүкіл жалпы жиынтығынан бөліп
алу үшін бұл ... ... тән ... ... ... алған
жөн.
Қайсы бір құндық категориялардың, соның ... ... ... тек ... ... ... жиынтығы ғана кез келген құндық
экономикалық категорияның ... ... ... да ... мен
өзгешеліктерін ашып бере алады. ... ... ... ... ... ... өзгешелігі олардың көріністерінің әрқашан
ақшалай ... ... ... ... ... жүйе
шеңберіндегі қоғамдық ұдайы өндірістің әр түрлі субьектілері арасындағы
ақша және тек ақша ... ғана ... ... ... ... ... – қаржының маңызды белгісі. Қаржының ақшалай
сипаты оны жүзеге асырудың нысанын және ... ... ... ... баса ... Ақша қаржының іс әрекет етуінің
міндетті шарты болып табылады.
Ақша болмаса қаржының ... ... ... ... ... ... болатын жалпы нышан. Ақша айналыс құралының функциясын орындай
отырып, капитал, яғни үдемелі күн ... ... ... күн бола бастайды.
Ақша қаражаттары экономикалық өмірде, әдеттегідей баламалы, яғни
тауар және ақша ... ... ... ... ... ... ... экономикалық категориялардың - ... ... іс ... ... ... ... ақша қаражаттарынан ... ... сол, олар ... ... ... ... ... құнның бір жақты қозғалысының негізінде жасалады.
Кез келген операциясы осындай ерекшелікпен аударылатын аударымдар,
шығыстарды ... ... және яғни ... ... қаржыларды қорлардағы ақша ... ... ... ... ... қолданылады.
Сөйтіп қаржының қалған өзгеше белгілері экономикалық категорияны ақша
қатынастарының бүкіл жиынтығынан мүлтіксіз бөліп алуға ... ... ... өзгешелігін, ерекшеліігін атап көрсетеді. Басқа бірде ... ... ... белгілерінің жоғарыда аталған жиынтығын
иемдене алмайды. Егер ... ... ... ... ...... қатынастарының ақшалай сипат мен бөлшектік ... ... ... ... ... болса, қаржыға тән қор ... ... ... ... күн ... баламасыздық сипаты
экономикалық категория ретіндегі қаржының айрықша ерекшеліктерін баса
көрсетеді.
Жоғарыда ... ... ... ... ... тұжырымдауға болады. Қаржы – бұл қоғамдық өнімді бөлу және ... ... ... ... ... ... ... жиынтығы,
мұның нәтижесінде ұдайы өндіріс қатысушыларының сан алуан қажеттіліктерін
қанағаттандыру үшін ... ... ... қорланымдары мен қорлары
жасалып пайдаланылады.
Қаржының қажеттілігі обьективті мән жайда тауар ақша қатнастарының
дамудың ... ... ... ...... мен ақшалай қорларды жасау арқылы
мемлекетпен шаруашылық жүргізуші субьектілердің ... ... ... жасау.
Мемлекет, дәстүрлі функциялардың басқа шаруашылық процестерңді
ретеу жөнінде едәуір ... ... ... ... қарамағна қаражаттарды орталықтандырудың дәрежесі айтарлықтай
жоғары – мемлекеттік ... ... ... ... ішкі ... 20 ... және ... қоғамдық өнімнің 10 пайыздайы бөлінеді.
Сондықтан Қазақстан жағдайындағы ... ... ... өсудің территориясына көшіру, ұлттық ... ... ... ... ... ... бөліктің үлесін
оңтайландыра отырып, меншікті реформалау, сыртқы экономикалық қызметі
ұлғайтып, ... ... ... ... ... ... ... қаржы мезанизмі арқылы іске асыру бөліп табылды.
2.1. Кәсіпорынның қаржылық жағдайлрын бақылау
Қаржылық жағдайларын бақылауда ... ішкі ... ... ... және ... мақсатты арналар бойынша жұмсауға бақылау жасауда
көрінеді.
Бақылау ... ... ... ... ... қозағалысы
арқылы жиынтқ қоғамдық өнімді бөлумен және қайта бөлумен байланысты болатын
экономкалық процсетерді бейнелейді. Сонымен бірге ... ... ... қозғалысы жиынтық қоғамдық өнімді құндық бөлу ... ... ... ... ... болып табылады.
Мұндай бақылаудың экономиканың теңгерімді дамуының қамтамасыз етілуі
мүмкін емес.
Қаржының бақылау функциясының ... ... ... ...... ... теңгемен бақылау жүргізу. Бұл бақылау
материал, еңбек және ақша пайдалануды анықтап қана қоймай, сонымен ... ... ... ... арттырудың резервтерін
ашуға, өндірістік емес ... ... ... ... мәселесі жөніндегі заңнамалардың бұлжымастай сақталуына
мемлекеттік бюджет, банк ... ... ... ... ... жүргізуші субьектілердің есептесу және төлемдер жөніндегі өзара
міндеттемелерінің дер кезінде және толық ... ... ... аса ... ... бірі болып табылады.
Қаржының бақылау функциясын жүзеге асырудың нысаны қаржылық
көрсеткіштерді ... ... ... ... ... ... субьектілердің қаржы шаруашылық қызметінің түрлі жақтарын
жинақталған ... ... ... түсім-ақша, табыс (пайда),
рентабельділік, өтінімділік, айналымдлық, төлем ... ... және ... ... ... ... қаржылық көрсеткіштер
арқылы белгіленген нормалар мен нормативтерді қолдануы, макродеңгейде де,
микро ... де ... ... ... мен ... болады.
Ұдайы өндіріс процесіндегі қаржының бақылау функциясынң ролі
«қаржылық тіртіп» арқылы жүзеге ... және оның ... ... мен нормативтердің сақталуымен қаржлқ міндеттемелердің
орындалуымен байланысты ... ... ... ... ... ... жұмысның бағыттары қаржылық бақылаудың ... ... ... ... ... ... ... мынадай түрлерін ажыртады.
1. Қаржылық – шаруашылық бақылау
Оны фирмалардың, ... ... ... ... ... ақша қорларын болу жолымен жүргізеді.
Ұдайы өндірістің бүкіл барснда өнімді шығару мен ... ... құн мен ... ... ақы ... осылайша ықпал
жасалады. Қаржлық бақылаудың бұл түрі өндіріс тиімділгін ... ... ... ... – бюджеттік бақылау.
Ол кәсіпорындар табысының бір бөлігіін ... ... алу ... ... мен ... қаржыландыру арқылы жүзеге
асырылады.
Осылайша қаржы жүйесі белгіленген ... ... дер ... ... ... ... ... – жоспардың немесе құрылыс
қорының орындалуна қарай бақылайды.
3. Кредиттік – ... ... ... мен ... ... ... жүргізіледі. Бұл
жағдайда қаржының бақылау функциясы ... ... ... ... ... ... Бақылаудың бұл түрі банк
арқылы өтетін ақшалай есептеудің жүйесі арқылы ... есеп пен ... ... ... асыруға байланысты
болатын қаржының бақылау функциясы барлық ғылыми тұжырымдамалардың өкілдері
мойындайды. Қаржының бұл функциясы экономкалық категория ретіндегі ... ... және ... не ... не екінші функциясымен бір мезгілде
жүзеге ... ... ... ... ... ... мемлекеттің
қаржы саясатын жүргізетін қаржы органдары қызметінің барысында іске ... ... ... ... ... ... ... қоғамдық өніміді, ұлттық табсты және таза ... ... ... ... ... және ... мақсатты жұмсауға бақылау жсаудан
көрінеді. Егер қаржының ... ... және ... бір ... жиынтық
қоғамдық өнімінің ең алдымен, таза табыстың бір ... ... ... ақша қорларына жасаумен және материалдық ... ... ... ... ... және ... ... мемлекеттің
орталықтандрылған ақша қорын жасаумен байланысты болса, қаржының ... да ... ... ... ... ... ... өндірістік
процесіне де сондай-ақ мемлекеттің ақша ресурстарының орталықтандырылған
қорын қалыптастыру және ... ... де ... ... ... ресурстары мен қорлары
Қаржы ресурстары – бұл ... ішкі өнім ... бір ... атап
айтқанда, ақша нысанындағы таза табысты бөлу және қайта бөлу процесінде
жасалынатын мемлекеттің шаруашылық ... ... және ... ақша ... олар ... ... өндіріс пен жалпы
мемлекеттік қажеттіліктерді қамтамасыз етуге арналған.
«Қаржы ресурстары» - деп ақша ... ... ... ... ... ... ... шаруашылық жүргізуші
субьекиінің мұндай қаражттарды жасау мүмкінідігі түсіндіреді.
Қаржы ресуртары – бұл қордағы, яғни ақша ... ... ... ... ... ... ... әлі «мақсаты жоқ»
қорлар бойынша қалыптаспаған ақша ... ақша ... бір ... ... қор ... ... – бұлар шаруашылық органдардың, шаруашылық органдрдың, шаруашылық
әріптестері тарпнн келісім шартары, өзара ... және ... ... ... ... үшін алатын айыппұлдары, ... ... ... ... ... ... ала есепке алу
мүмкін емес.
Қаржы ресурстары ұғымындағы оның екі жағын ажырата білген жөн.
1. Шаруашылық жүргізу ... ... ... » ... ... ... қармғындағ белгілі бір
кезеңдегі барлық ақша қаражатарының ... ... ... яғни ақша ... ... егер жиынтық өнімнің материалдық – заттың құндық құрамына,
оның бөлінісіне және бұл ... ... ... онда
қаржы ресурстарының ұғымы басқаша көрінеді. Егер қайталама
аесептен элементік шығарып ... онда ... ... ... ... кәсіпорындарды оларға жүктелген
функциялрды орындау үшін ... ... ... ... өнім мен ... табыстың бір бөлігін
білдіреді.
Қаржы ресурстарының құрамында олардың аса маңызды екі ... ... ... ... кірістер. Олар республикалық және ... ... ... ... жұмылдырудың
негізгі әдістері салықтар, қарыздар, лотереялар, мемлекеттік
меншікпен түсетін түсімдер, сыртқы көздерден түсетін түсімдер.
2. ... тыс ... Олар ... ... ... ... Олардың пайд болуы
мемлекетің ... ... ... ... ... ... ... қорлар, арнаулы қаржы сметалары
қазынашылық ... ... ... ... ... ... бұл ... өз қарамағындағы ақша
қаражаттары өндірісті кеңейтуге жұмсалған шығындарды өтеу, қаржыға қатысты
міндеттерді және еңбеккерлерді экономикалық жағынан ынталандыру ісін ... ... ... ... қажы ресурстары:
1. Өндірістен тыс саланың обьектілерін дамытуға
2. ... ... ... резерв қорларын толықтыруға жұмсалады.
Жарғылық капитал – бұл құрылтайшылар үлесінің негізінде құрылған
кәсіпорынның мүлкі.
Қаржы ресурстары ... ... ... ... ... ... мүліктерді сатудн түскен түсімдер
2. Тұрақты пассивтер
3. Әр ... ... ... Ұжым мүшелерінің әр түрлі жарналары мен үлестерінен құралады.
Тұрақты пассивтерге қатыстылары:
1. Жарғылық, резервтік және т.б. капиталдар
2. Ұзақ ... ... ... ... ... ... қаржы ресурстары
1. Кәсіпорынды құру немесе оны қайт құру кезеңінде
2. Акция, облигация және басқа да ... ... ... ... ... және ... да эмитентердің диизидтері мен
проценттерінен
4. Қаржы операцияларынан түскен табыстар мен несиелерден пайда ... ... ... Өздері мүше ассосиациялар мен концерндерден
2. Өздері бағынышты ұйымдардан
3. Мемлекеттік басқару органдарынан ... ... ... ... ... ... алу ... қаржы ресурстарын пайдалану мына бағытта жүзеге асады.
1. Өнімдерді өндіру мен сатуға қатысты ағымдық шығындар.
2. Өндірісті ұлғайтуда және оны ... ... ... емес ... ... ... қаражаттард
капиталға қосу.
3. Құнды қағаздрға қатысты қаржы ресурстарын инвестициялау
4. Қаржылық, банк төлемдер бюджеттен тыс қорларға тиісті жарналар төлеу.
5. Әр ... ақша ... және ... ... құру, сыйлықтар беру
және басқа ол ... ... ... ... жасау.
6. Қайырымдылық мақсаттағы демеушілік және т.б. көмектер бөлу.
Эмитент – эмиссияны (ақша, ... ... ... ... ... ... кәсіпорын.
2.3 Қаржы қорлары
Қаржы қатынастарының нысандары мен ақша ... ... ... құрайды. Бұл қаржы жүйесінің үшініші бөлігі болып
табылады. Қаржы жүйесінің құрамы – бұл ... ... әр ... мен ... ... қатынастардың бұл процесінде түрлі ақша
қорлары құралып, пайдаланылады.
Қаржы қатынстарының, жалпы ... яғни ... - ... ... ... арнаулы бюджетен тыс қорлар,
мемлекеттік кредит жатды және макродеңгейдегі ... мен ... ... үшін ... ... ... ... орталықтандрылған қаржыларға жатады және микродеңгейдегі экономика
мен әлеуметтік реттеу ынталандыру үшін ... ... ... қаржы жүйесінің маңызды құрамы болып табылады.
Жалпы қаржылардың бүкіл құрамы екі ... ... ... және ... ... ... ... субьектілердің қаржысы
Қаржы қатынастары сфераларының әрқайсының ішінде буындар бөлінеді, ... ... ... ... ... ақша ... құрамымен
айналымына белгілі бір әсер ететін субьекті қызметінің сынабна ... ... ... ресурстарының орталықтандырылған ... ... ... ... ... қаржы жоспары ретінде
мемелкеттік бюджетте қоғамдық ... ... ... ... ретінде бюджеттен арнаулы қорларда мемлекеттік кредитте көрінетін
қарыжы қатынастарын қолдайды. ... ... ... ... жұмыс істейтін кәсіпорындар ... ... ... сауда, көлік, құрылыс, кәсіпорындарының қаржылары ал
мемлекеттік нысндарға ... ... ... акционерлік мекеме
және басқа кәспорындардың қаржылары болып бөлінеді.
Қаржы жүйесін құру негізінде мына қағидалар қойылған. ... ... ... мен демократизмнің үйлесуі. Ұлттық ... ... Бұл ... қаржы комитттерінің аймақты дамутыды дамытуды
қабылдауға болатын деңгейі сияқты. Ұлттық ... ... ... төлем
етеді. Қаржы жүйесінің бірлігінің қағидасы орталық қаржы органдары арқылы
мемлекетің жүргізіп ... ... ... ... мақсаттры
айқындалып отырады. ... ... жеке ... ... ... қағиадасы қаржының әр буыны өз міндеттерін шенін
айқындау үшін көрінеді.
Қазіргі кезде қаржы жүйесі ... ... ... қайт ... жүйесінің қайта құрылудың басты міндеті оның Қазақстанның
мемлекеттік дамуын тұрақтандырп одан әрі ... ... ... күшейту,
ұлттық табиғатаың үздіксіз өсуіне қамтамасыз ету өнідірістің барлық
буындарында мадақталады.
Қаржылық ... көшу ... ... ... ролі мен маңызы
шұғыл артады. Қаржы кредит нарықтық механизмдердің неғұрлым ... ... ... біріне айналуы тиіс.
Қаржы және бюджет жүйесі ішкі өнімнің өсуіне және оның басты ... ... ... және ... экономикалық кәсіпорындардың фирмалардың
және алаларының дамуына және халықтың көптеген ігінің хал ... ... ... ... ... ресурстың сақталу процесі ұдайы
өнідірістік ярмаркалар ол ұлттық ... ... ... және ... ... өзгеріс қла қоймайды. Сонымен бірге өзінің қорлану
қорында ресусртарды ақтау есебінен ... ... ... ... ... ... ... ресуртрды сақтау қорланулардың заңдлқтарын
ұдайы өндірісті кеңейтуге пайдалану қажет.
Қаржы механизмі экономикалық және әлеуметтік қолайлы ... ... ... ... қаржы қатынстарын ұйымдастыру нысандарының,
қаржы ресурстарын қалыптастрып пайдалану әдістерінің жиынтығы. Ол ... ... ... нысандарын және әдістерін анықтауды
амалдайды.
Қоағмдық шаруашылық және жеке бөлімдернің ерекшеліктеріне қарай жеке
қаржы қатынастарының ... мен ... ... ... ... ... ... субьектіліредің, қаржы механизмі мемлекетік,
мемлекеттік қаржысның механизмі болып ... ... ... ... ... механизм және бюджеттен
ресурстар механизмі болып бөлінеді.
Қаржы механизмінің ішкі ... бар ол өте ... Оған ... әр ... ... ... түрлі элементер кіреді.
Қаржылық өзара байланыстардың көптеген ... ... ... ... нысандарды және әдістерін қолдануды алдын ала
анықтайды.
«Механизм» термині экономикалық ұғымд бір нәрсені іс қимылға келтіретін
белігілі бір ... ... ... ... ... Бұл мағынада термин
басқаруда қолданылады және оның мәні ... ... ... ... да ... ... басқарушы субьектімен басқарыатын
обьектіге ықплының мазмұынмен байланысты.
Қаржы шруашылық іс жүргізудің бүкіл жүйесімен және оны жоспарлау ... ... ... және басқару ... ... ... ... ... ... ... жүйесі оның
неғұрлым маңызды қозғалуның күші болып табылды. Олар қаржылық жоспарлау,
қаржы тұтқаларымен ... ... ... және қаржы жүйесінің
құқықтық режимі құрамында ұйымдастыруда.
Қаржы механизімінің белогы бұл жалпы ... ... ... ... біркелкі өзара байланысты элементтердің жиынтығы
Қаржы механизімінің элеметті бұл ... ... ... ол
арқылы қоғамдық өндіріске қатсуышлардың ... ... ... ... механизмі қоағмның өнідірістік ... ... ... ... ... жақсы жолға қойылған қаржы механизімі
көмегімен өндіріске бесенді ... ... оның ... ... және
экономикалық өндіріс үшін осы қаржы ресурстарымен қамтамасыз етуге болады.
Қаржы механизміің оның қоғамдық ұдайы өндіріске ... ... ... оның ... ... ресурстарды жұмылдыру деп аталады.
Қаржландыру ынтландыру және т.б. болып бөлінеді.
Қаржы механизмінің ... ... мен жеке буын ... бітім құрамды
бөілігі болып табылады. Олар өзар байланысты және ... ... ... ... буындар біршама дербес іс әрекет етеді. ... ... ... ... ... қиысуын қажет етеді.
Қаржы механизмінің құрамды буындарының іштегі ... ... ... шарты боып табылады. Қарж механизмінің ... жеке ... ... мен және ... ... ... субьектілерде қорланымдардың жеке нысандарының
арасында қарым қатынас анықталады. табыс ... ... ... ... Сақтық ұйымдарда резерлердің қор жүйесі кең дамыған.
Қаржы механизмі элементерінің ... ... ... түрлердің, әдістерінің ... ... ... құрайды. Ол мехнизмнің әрбір ... ... ... ... яғни алудың шаруашылық және мал шарашылғы
деп ... ... ... мен ... ... сан алуна әдістері
қаржы механизмінің ең шамдағай бөлігі болып табылады. Олар түзетулерге жиі
ұшырайды. өндіріс ... ... ... ... ... сергек сезіп отырады.
Мысалы: табысты бөлудің әдістері және кәсіпорынмен мемлекет арасында
оның бөлудің арақатынасын ... рет ... ... ... және т.б. ... жүйесінің барлық салаларымен буындарындағы
кірістер мен шығыстрдың тепе теңдігі ... ... ... ... ... ... ... жүйесін ұжымды құру арқылы экономикалық және әлеуметік дамудың
маңызды бағыттарына қаржы ... ... ... ... ... ... ... оларды мемлекетпен шаруашылық
жүргізуші субьектілер ... ... ... ... және ... ... тепе – теңдігі Мемлекеттің қаржы механизіміне ... ... ... ... ... қатынасу салықтық
негізі болып табылады. Нарықтың қатынастырудың дамудың басқарудың ... ... және ... ... ... ... аласында
оң нәтижеге қол жеткіздік. Сақтық механизмді ... ... ... көрсетуге, сақтық ісінің тиімділігін артыруға бғыттлған. Қаржы
механизмін қайта құру ... ... база ... ... жүргізілуде.
Нарықтың қатынастарға өтуімен балнысты пратикаға акционерлеуге, бағалы
қағаздар, дивиденттер, еркін бағалар, лицензиялар кәсіпорындардың тұтыну
және қорлану ... ... ... ... ... ... салықтың жаң
түрлері ақша қаражаттарының мақсаты аудрымадары енгізілді. Қаржы механизмі
қоғамның ... ... ... жақтарынан өтеді. Сондықтан
шынайы, жақсы қойылған қаржы механизмінің көмегімен ... ... ... ... оның тиімдіігін арттыруға және экономикалық өндіріс
өсіру үшін ... ... ... ... болады.
Қорытынды
Бірінші бөлімнің бірініші сұрағы бойынша қорытындылайтын болсақ,
әрбір кәсіпорнының жиынтық көрсеткіші пайда түсімі ... ... ... және ... қаржы қорытындысын білдіретін кәсіпорын
жұмысының ... ... ... ... - өнім ... және ... ... түскен
ақшалай кіріс пен оны өндіруге және стауға ... ... ... ... тиімділігінің бағалылығы
басқарушылық және кәсіпкершілік шешімдерінің қажетті ... ... ... ... талдау жасаудың негізгі көздерінің
бірі бухгалтерлік баланс онда кәсіпорынның мүлігі мен қаржы жағдайын, оның
шаруашылық ... ... жыл ... ... ... ... ... қабілеттілігі, пайдалылығы,
активтерді пайдалану тиімділігі және меншікті капиталы ... ... ... сұрағы бойынша қорытындылар болсақ,
өндірісті ... жаңа ... ішкі ... ... ... ... табыстарды құру және өзіндік айналмалы құралдарды
толықтыру ісінде бюджеттік қаржы емес, ... өз ... ... ... ... ... ... жалпы мөлшерін кәсіпорындардың өздері белгілейді.
Кәсіпорындар пайдасының ... ... ... ... ... түскен пайда, көмекші, қайта өңдейтін өндірістен және ... ... ... ... ... ... жатпайтын кіріс.
Кәсіпорынның нарықтық экономикадағы негізгі мақсаты – бәсекелеуге
қабілетті өнім шығару арқылы неғұрлым көп ... табу және ең аз ... ... ... ... негізінде сұранысқа ие және бәсекеге қабілеті бар
өнім шығару болып табылады.
Бірініші ... ... ... ... ... біз ... және таза ... болу, экономкалық фнталандыру қорын жасау және
пайдалану ... ... ... ... мен оның ... мемлекеттік
кәсіпорындар арасында қалыптасатын экономикалық қатынастардың ... ... және ... ... ... бір ... жұмысының тиімділігі өндірістің пайдалылығымен айқындалады.
Экономикалық категория ретінде пайдалылық кәсіпорынның тек қана
ағымдағы өндірістік шығындарды ... ... ... үшін ... ... ... өтеу қабілеттігін ғана емес, ... ... ... және ... ... мәдени – тұрмыс дәрежесін арттыруға
қажетті пайда алатындығын да көрсетеді.
Ал енді екінші бөлімнің бірінші ... ... ... қаржы
механизімін қалыптастыра отырып, мемлекет сол бір кезеңнің қаржы ... оның ... ... ... ... ... бұл
саясаттың мақсатары мен міндеттерін толық жүзеге асырудың кепілі ... ... ... механизмі мен оның элементтерін жеке ... ... ... ... ... ... үнемі ұмтылушылық
сақталынады, бұл-қаржы механизімі тиімділігінің ... ... ... ... ... болсақ, бақылау функциясы
қаржылық бақылауда – жалпы ішкі өнімді тиісті қорларға бөлуге және ... ... ... ... ... ... көрінеді.
Бақылау функциясы сандық түрде қаржы ресурстарының қозғалысы арқылы
жиынтық қоғамдық өнімді бөлумен және ... ... ... ... процестерді бейнелейді.
Сонымен бірге нақты нысандағы қаржы ресрстарының қозғалысы жиынтық
қоғамдық өнімді ... бөлу ... ... ... ... ... болып табылады. Қаржыны бақылау функциясы жүзеге асырудың нысаны
қаржылық көрсеткіштерді ... ... ... ... ... бөлімнің үшінші сұрағы қорытындылай келе біз, ресурстар - бұл
экономкалық игіліктерді өндіруге пайдаланылатын факторлар. Олар материалдық
және еңбек ресурстары ... ... ... ... ... тапшылығы, өндіріс көлемінің
және ресрстарға ұсыныстың шектелуіне байланысты.
Ресурстарды сақтауды экономикалық ұйымдастырушылық және ... ... ... ... ... ... еңбек және басқа
да ресурстармен салыстырғанда озық сапалық және сандық өнімнің ... ... ... қажет.
Сондықтан, практикада ресурстарды сақтау қорларының заңдылықтарын
ұдайы өндірісті кеңейтуді қамтамасыз етуге пайдалану ... ... ... в ... ... –М: ... ... бизнес – план. Учебное пообие/ Под ред.проф. ... и ... ... ...... ... ... пособие / под ред. Проф.
В.Е.Есипова – СПб, 1998-207с
4. Финансы. Учебник. Мельников В.Д.Ильясов К.К-Алматы: 2001-512с

Пән: Қаржы
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 37 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Төлем балансының ұғымы және оның маңыздылығы36 бет
Қазақстан Республикасындағы және шетелдердегі неке шарты ұғымы және маңыздылығы7 бет
Білім беру жүйесіндегі инновациялык технологияның теориялык негіздері.Белсенді оқыту әдістемелеріне мысал арқылы талдау14 бет
Жылу энергетикасы және қоршаған орта6 бет
Күндегі белсенді аймақтардың мультифракталды қасиеттері5 бет
Медицина саласы бойынша 65 сұрақ-жауап118 бет
Оңтүстік Балқаш маңы аумағының шөлдену мәселелері70 бет
Халықаралық ядролық қауіпсіздікті қамтамасыз етілуіндегі қоғамдық-саяси ұйымдардың алатын орны теоретикалық-әдіснамалық мәселелері103 бет
Қылмыстың түсінігі және белгілері107 бет
"Организмнің әрбір ағзаларының қалыпты микрофлоралары. Олардың маңыздылығы. Дисбактериоз."5 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь