Екінші деңгейлі банктердің тұрақтылығын сипаттайтын қаржылық жағдайын талдау

МАЗМҰНЫ
КІРІСПЕ

1 ЕКІНШІ ДЕҢГЕЙЛІ БАНКТЕРДІҢ ТҰРАҚТЫЛЫҒЫН БАҒАЛАУ ЖӘНЕ ОНЫҢ ТЕОРИЯЛЫҚ НЕГІЗДЕРІ
1.1 Екінші деңгейлі банктердің тұрақтылығы, оның мәні мен мақсаты
1.2 Банк активтерінің саны мен сапасын бағалау
1.3 Екінші деңгейлі банктердің өтімділігін бағалау көрсеткіштері

2 ЕКІНШІ ДЕҢГЕЙЛІ БАНКТЕРДІҢ ТҰРАҚТЫЛЫҒЫН СИПАТТАЙТЫН ҚАРЖЫЛЫҚ ЖАҒДАЙЫН ТАЛДАУ
2.1 Банктердің өтімділігін бағалау («Қазақстан Халық Банкі» мысалында)
2.2 Банктердің тұрақтылығын сипаттайтын қаржылық көрсеткіштерді талдау (Альянс банк пен Каспий Банкі мысалында
3 БАНКТІҢ ТҰРАҚТЫЛЫҒЫН АРТТЫРУ ЖӘНЕ ҚАРЖЫЛЫҚ ЖАҒДАЙЫН ЖАҚСАРТУ
3.1 Қазақстан экономикасындағы банктердің қаржылық жағдайларын жақсарту мәселелері

ҚОРЫТЫНДЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..
ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
        
        |    |МАЗМҰНЫ                                                            |   |
| ... |8 |
| ... |
| ... | |
|1 ... ... ... ... БАҒАЛАУ ЖӘНЕ ОНЫҢ ТЕОРИЯЛЫҚ| |
| |НЕГІЗДЕРІ | ... ... ... ... ... оның мәні мен ... .....|10 ... |Банк активтерінің саны мен сапасын бағалау |23 |
| ... | ... ... ... ... ... бағалау көрсеткіштері |27 |
| ... | |
|2 ... ... ... ... СИПАТТАЙТЫН ҚАРЖЫЛЫҚ | |
| ... ... | ... ... ... бағалау («Қазақстан Халық Банкі» мысалында) |33 |
|2.2 |Банктердің тұрақтылығын сипаттайтын қаржылық ... | |
| ... ... банк пен ... ... мысалында).................. |56 |
|3 |БАНКТІҢ ТҰРАҚТЫЛЫҒЫН АРТТЫРУ ЖӘНЕ ҚАРЖЫЛЫҚ ЖАҒДАЙЫН ЖАҚСАРТУ | ... ... ... ... ... ... | |
| ... |71 |
| ... |
| ... | |
| | | |
| ... |75 |
| ... |
| ... | |
| ... ... ... |77 |
| ... | ... ... ... ... ... көшумен байланысты
банктер жүйесінде ұлттық экономиканың ... ... ... ... ... ... баршаға мәлім, сондықтан ... ... ... 2008 ... 6 ақпанында Қазақстан
халқына Жолдауында былай ... ... «... банк ... ... және ... ... Агенттіктің Ұлттық Банкпен және
Қаржы министрлігімен бірлесе ... ... ... міндеті болуға
тиіс».[1] Қазіргі таңда нарықтық экономикаға бұрын өткен, зор жетістіктерге
қол жеткізген елдердің ... ... банк ... ... көшіру ел экономикасы үшін маңызды болып табылады.
Нарықтық экономикаға көшкен жылдар ... ... банк ... ... ұзақ, әрі қиын кезеңін бастан
кешірді. Бұл кезеңде ... банк ... тек ... ... сонымен
бірге сапалық өзгерістер де байқалды. 1995 жылы «Қазақстан ... және банк ... ... Заңы ... Бұл ... ... табылатын Ұлттық Банктің негізгі міндеттерімен қатар, ... ... ... оның ... ... ... ... қызметіне бақылау жасау принциптері мен ... ... банк ... қалыптасқан алғашқы кезеңдерінде сауатты,
кәсіпкерлік деңгейі жоғары, білікті ... ... банк ... ... ... ... жетілмеуі банк қызметін жүзеге
асыруда көптеген қателіктер ... ... ... ... ... тигізді.
Реформаның құқықтық қамтамасыз етілуі және банк жүйесінің қалыпты
қызмет етуін қамтамасыз ету мақсатында 1997 жылдың ... ... «Заң ... ... ... Президентінің Жарлығына өзгерістер ... ... ... 1998 ... 28 ... «Қазақстан
Республикасында вексель айналысы туралы»; 1997 жылдың 11 ... ... ... бойынша Қазақстан Республикасының кейбір ... ... мен ... ... ... заңдары және бірқатар
«Пруденциалдық нормативтер ... ... ... банк ... ж. №380, 28.08.98 ж. №157 қаулысы ... ... ... ... ... ... банк жүйесінің тұрақтылығы, көбіне екінші
деңгейлі банктердің тұрақтылығымен ... ... ... атап өткен
себептерге қоса, төлемсіздік дағдарысы мен банктерге ... ... ... ... ... болып, оған төтеп бере ... ... ... Ел ... ... және ... ... филиалдардың пайда болуы бәсекелестікті одан әрі
күшейтіп ... ... ... ... xaлық ... тiкелей қызмет
көрсететін және коммерциялық негізде кең ... ... ... ... ... ... ... тобынан құралады. Банктер өз
кезегінде коммерциялық, кооперативтiк және ... ... ... ... ... ... банк ісінің ертеректегі даму кезеңінде,
банктердің сауда, тауар айырбасы операциялары мен ... ... ... ... ... Негізгі клиенттері саудагерлер болған (мінe
осыдан барып «коммерциялық ... ... ... ие ... ... ... басқа салалардың дамуымен бірге банктер экономиканың өзге ... ... ... ... да ... ... ... бастапқы мағынасын бiртiндеп жоғалтты. Ол банктiң «іскер» деген
сипатын бiлдiредi, оның ... ... ... жұмыc түрлерiне
қызмет көрсетуі олардың қызметтерінің саласына ... ... ...... экономикасында қаржылық операциялық қызметтер
көрсететін несиелік мекемелерінің тобын білдіреді.
Бүгінгі ... ... өз ... жуық әр ... өнімдер
мен қызмет көрсетуге әзір. Мұндай кең көлемді операциялар коммерциялық
банктерге өз клиенттерін ... ... ... ... ... пайдалы жұмыс жасауға септігін тигізеді.
Қазіргі таңда, коммерциялық банктер ел экономикасының ... ... ... ... өсу мен ... ... үлес
қосуда. Сонымен қатар, коммерциялық банктер экономика үшін маңызы зор ... ... ... ... ... ... ... пен өнім
түрлерін ұсына алуға да ерекше үлес қосады.
Серпінді дамып келе жатқан банк ... ... ... банктердің тұрақтылығы болып табылады. Банктің тұрақтылығы тұрақты
өзгерісте болатын көптеген факторлармен ... банк ... ... ... банктің өтімділігі бірте-бірте қалыптасатын
және тұрақты факторлармен және әртүрлі ... ... ... ... ... ... – экономиканың өскелең даму ... ... ... ел ... ... ... ... экономикада олардың тұрақтылығын анықтайтын әр түрлі
көрсеткіштерді қарастыру, банктердің салыстырмалы талдамасын жасау.
Жұмыстың ... ...... экономикасының дамуының кепілі
ретіндегі екінші деңгейлі банктерінің тұрақтылығын жоғарылату және қаржылық
жағдайын ... ... ... ... ... ... қамтамасыз ету.
1. ЕКІНШІ ДЕҢГЕЙЛІ БАНКТЕРДІҢ ТҰРАҚТЫЛЫҒЫН БАҒАЛАУ ЖӘНЕ ОНЫҢ ТЕОРИЯЛЫҚ
НЕГІЗДЕРІ
1.1 ... ... ... ... оның мәні мен ... ... банктердің тұрақтылығы өте маңызды. Нарықта
халыққа адал, сенімді және тиімді жұмыс ... ... ... ... болып саналады. Банктердің тұрақтылығын бірнеше көрсеткіштермен
сипаттауға болады. Мысалы, банктердің ... ... ... ... мен шығыстылығы ... ... Егер банк ... ... бұл ... белгілі бір уақыт
мерзімінде түзеуге болады. Ал егер банк тұрақсыз болса, бұл жағдай банкті
міндетті түрде ... алып ... ... да ... банктердің
тұрақтылығын сақтау маңызды болып отыр.
Жалпы банктің дұрыс ұйымдастырылуын және банк ... үшін ... банк ... ... ... ... ... Банктің табыстарын басқару;
- Банк пайдасының қалыптасуын бақылау;
- Сандық және сапалық позицияларға байланысты банктің ... ... ... бағалау;
- Банк бөлімшелерінің рентабельділігін бағалау;
- Банктің өнімдері мен қызмет көрсетулерінің пайдалығы мен ... Банк ... ... ... ... ... коммерциялық банктің борыштық және қаржылық міндеттемелерді
уақытында орындау үшін қолма-қол ақшалай қаражаттар мен ... да ... ... ... ... басқа көздерден қаражаттарды тез арада
жұмылдыру мүмкіндігі жеткілікті ... онда бұл ... банк ... ... ... ... маңызды көрсеткіштердің бірі
банктің өтімділігі. Өтімділік - банктің сенімділігін қамтамасыз ететін,
оның ... ... ... ... өтімділігі - бұл салымшылар мен ... ... ... өз ... уақытында және шығынсыз орындау қабілеттігі.
Банктің міндеттемелері нақты және потенциалды деп екіге ... ... ... ... ету ... мерзімді депозиттер,
тартылған банкаралық ... ... ... қаражаттары түрінде
банктің балансында көрсетіледі. Ал потенциалды немесе баланстан ... ... ... ... ... ... ... тағы басқалар жатады.
Егер коммерциялық банктің борыштық және қаржылық міндеттемелерді
уақытында орындау үшін ... ... ... мен басқа да өтімді
активтері ... ... ... ... көздерден қаражаттарды тез арада
жұмылдыру мүмкіндігі жеткілікті болса, онда бұл өтімді банк болып табылады.
Банк ... ... ... ... сонымен бірге
болашақта пайда болуы мүмкін міндеттемелерді ... ... ... ... үшін ... және корреспонденттік
шоттардағы (Орталық банкте және басқа коммерциялық банктерде) қалдықтарымен
сипатталатын банктік ... ... ... ... тез ... ... нарықтан немесе Орталық банктен алынатын ... ... ... ... ... ... ... көздерін пайдалану банк үшін шығыстармен
байланысты болмау керек. Мысалы, өтімді қаражаттардың көзі ретінде ... ... ... ... сату ... ... алдын ала келісіп
қойған шарттардың негізінде жүзеге асырылуы керек.
Банк өтімділігі мынадай қызметтерді атқарады:
• депозиттерді алу мен несиелерге байланысты ... ... ... тәуекелін азайту және банктің сенімділігін қамтамасыз ету;
• активтерді зиянсыз сату;
• тартылған қаражаттары бойынша төлей алмау ... үшін ... ... ... екі ... яғни міндеттемелерді өз уақытында
және шығынсыз орындауы көптеген ішкі және ... ... ... ... ... ... жатады:
• банк капиталының базасы;
• банк активтерінің сапасы;
• депозиттердің сапасы;
• сыртқы қаражат көздеріне орташа ... ... ... ... мен пассивтердің өзара сәйкестігі;
• сауатты менеджмент;
• банктің жоғары дәрежелі беделі.
Банк ... ... - бұл ... ... ... ... ... және олардың мүдделерін қорғайтын меншікті
капиталдың жеткілікті мөлшерін сипаттайды. Меншікті ... ... ... және әр түрлі мақсаттар үшін бағытталған банктің басқа да
қорлары жатады. Банктің меншікті капиталы ... ... ... ... ... ... болады.
Банк активтерінің сапалылығы мынадай төрт критерийлермен
анықталады: өтімділік, тәуекелдік, табыстылық пен ... ... - бұл ... ... ... ... осы активтерді сату арқылы олардың қолма-қол ақшаларға айналу
қабілеті.
Активтердің өтімділік ... ... ... ... ... ... активтері төлем қызметін орындауға бағытталған.
Активтер тәуекелі критерийі, олардың ақшалай формаға айналдыру
кезінде шығындарға ... ... ... ... тәуекел
дәрежесі, олардың әр түрі үшін ерекше көптеген факторлармен анықталады.
Мысалы, ... ... ... алушының қаржылық жағдайына, қарыз көлеміне,
беру мен өтеу тәртібіне, т.б. факторларға байланысты.
Банк активтердің ... ... ... ... ... банктің
өтімділігі соғұрлым төмен болады.
Активтердің табыстылығының критерийі ретінде: ... ... ... тиімділігі, яғни табысты әкелу қабілеті, сонымен қатар
банктің дамуы үшін қаражат көзін табу және банктің ... ... ... ... дәрежесі бойынша активтер: табыс әкелетін және табыс
әкелмейтін болып екіге бөлінеді.
Активтердің диверсификациясы критерийі банктің ресурстарын әр ... ... ... бөлу ... ... Активтерді
диверсификациялау көрсеткіштері мынадай: ресурстарды орналастыру бағыттары
бойынша банк активтерінің құрылымы, объектілер мен ... ... ... ... бағалы қағаздар портфелінің құрылымы,
валюталар құрылымы; банкпен корреспонденттік және ... ... ... ... ... ... Активтер неғұрлым көп
диверсификацияланса, соғұрлым банктің өтімділігі жоғары болады.
Банк өтімділігін анықтайтын фактор - банктің ... ... ... базаны мерзімді депозиттік және жинақ салымдары,
есеп айырысу және ... ... ... ретінде банкте
жинақталған заңды және жеке тұлғалардың қаражаттары құрайды. Депозиттердің
сапалылығының басты ... ... ... сипаттайды.
Депозиттердің тұрақты бөлігі неғұрлым көп ... ... ... ... ... Депозиттердің тұрақты бөлігінің ... ... ... ... ... ... етілгенге дейінгі депозиттер
жоғары тұрақтылыққа ие, ... бұл ... түрі ... ... ... осы ... түрінің көп болуы банктің
қызмет етуінің сапалылығы мен жылдамдығы, банктің клиентке ... ... ... байланысты. Ал мерзімді және жинақ депозиттеріндегі
қалдықтары тұрақтылықтың төмен дәрежесіне ие, ... оған ... ... ... ... өтімділігі оның сыртқы қаражат көздеріне, яғни банкаралық
несиелерге деген тәуелділігімен де сипатталады. ... ... ... ... ... мерзімді жетіспеушілікті жоя алады, ... ... ... ... ... құрамындағы үлесі жоғары болса, онда
банк банкротқа ұшырауы мүмкін. Егер банктің сыртқы көздерге ... ... онда оның ... үшін өз базасының даму перспективаларының
жоқтығын көрсетеді.
Банк ... мен ... ... ... мен сома ... те банк ... ... Банктің клиенттер алдында
міндеттемелерді орындауы инвестицияланатын ақша қаражаттары мерзімдері ... ... ақша ... ... сәйкес болуын білдіреді.
Менеджмент, яғни жалпы банктің қызметін және өтімділігін басқару
жүйесі де банк ... ... ішкі ... біріне жатады.
Банкті басқару сапасы мыналармен ... банк ... ... және оның ... ... және ... міндеттерді жоғары деңгейде ... ... ... ... ... ... банктің активтері мен пассивтерін басқару механизмі;
• әр түрлі процедуралардың нақты мазмұнын анықтау;
• білікті мамандардың болуы;
• қажетті ақпарат ... ... банк ... ... ... ... Банктің беделі де банк
өтімділігін анықтайды. ... ... бар банк ... базасының
тұрақтылығын оңай қамтамасыз ете алады.
Банк тұрақтылығының жағдайы бірқатар сыртқы факторларға, яғни ... тыс ... ... Оларға мыналар жатады:
• елдегі жалпы саяси және экономикалық жағдай;
• бағалы қағаздар нарығының ... ... ... нарығының дамуы;
• қайта қаржыландыру жүйесін ұйымдастыру;
• Орталық банкінің қадағалау қызметінің тиімділгі.
Елдегі жалпы саяси және экономикалық ... банк ... және банк ... ... ... ... алғышарттарын
қалыптастырады, банктер қызметінің экономикалық негізінің тұрақтылығын
қамтамасыз етеді, банктерге ... ... және ... инвесторлардың
сенімділігін арттырады. Осы аталған жағдайларсыз ... ... ... құруы, операциялардың тиімділігіне қол жеткізуі, өз
құралдарын дамытуы, активтерінің сапалығын жоғарылатуы және ... ... ... ... ... ... дамуы өтімді қаражаттар құрудың оңтайлы
нұсқасын қамтамасыз ете алады, ... ... ... ... активтерін ақшалай қаражаттарға тез арада айналдыру жолы қор
нарығының жұмысымен ... ... ... ... бос ... ... ... жылдам қайта бөлуге көмектеседі. Банк өз өтімділігін ұстап тұру
үшін банкаралық нарықтан әр түрлі мерзімге, сонымен қатар бір ... ... ... ... ... ... ... тарту жылдамдығы
жалпы қаржылық конъюнктураға, банкаралық нарықтың ұйымдастырылуына және
банктің ... ... ... ... банктерді қайта қаржыландыру жүйесі
банктердің өтімді активтерін ... ... ... ... ... ... ... банкінің қадағалау қызметінің тиімділігі өтімділікті
басқарудағы коммерциялық банктер мен ... ... ... ... ... ... Республикасы Ұлттық банкінің екінші деңгейдегі банктер
үшін өтімділіктің белгілі бір ... ... ... ... ... өтімділік жағдайын неғұрлым нақты көрсететін ... ... өзі және ... ... ... байланысты
проблеманы уақытында шешуге мүмкіндігі бар.
Банктің өтімділігі тұрақты өзгерісте болатын көптеген ... банк ... ... ... ... банктің
өтімділігі бірте-бірте қалыптасатын және тұрақты ... және әр ... ... ... ... ... ... қатар банктік тәжірибеде, әдебиеттерде
«төлемқабілеттілік» ... ... ... терминнің мән-мағынасын ашу
әр елде әр түрлі.
Бүкіләлемдік банк әдебиеттерінде төлем қабілеттілік ... ... оңды ... ... ... ... капитал төлем қабілетсіздік терминімен түсіндіріледі. Мұндай
түсінік беруде төлемқабілеттілік термині банк ... ... ... ... ... ... жабуға бағытталған кепілдік беру қоры
болып табылады.
Басқа елдерде банктің төлемқабілеттілігін жеткіліктілігінің капитал
активтер тәуекелділігіне ... ... ... ... ... ... ... қатысты барынша ортақ және барынша жақын категория ретінде
қарастырылады. Ортақ бір ... ... ... ... ішкі және ... факторлар жиынында қарастырылады. Кең
тараған көзқарас бойынша банк өтімділігі оның кредиторлар мен ... ... өз ... ... ... мен ... ... жүзеге асыра алу мүмкіндігін ... ... ... ... ... ... ... бір нақты мерзімге барлық міндеттемелерін, ... ... ... ... ... ... ... жалақы бойынша
жұмысшылар алдындағы міндеттемелерді жүзеге асыру ... ... ... ... ... нақты мерзімге төлемді жүзеге асыру қаражаттарының ... ... ... ... пен ... ... ... тәжірибе жүзінде мынаны түсіндіреді: банк кейде белгілі мерзімге
өзінің міндеттемелер бойынша төлемін жүзеге ... ... ... ... болып қала береді. Ал өтімділікті жоғалту өз кезегінде ... ... ... ... қамтамасыз ету, ақша-несие жүйесін
тұрақтандыру, салымшылардың мүдделерін қорғау мақсатында ... ... ... ... ... нормативтер бекітті.
Екінші деңгейлі банктердің қаржылық қызметін талдау банктердің
қызметінің қаржылық жағдайы мен ... ... ... ... ... ... ... сапасы;
3) пайдалылық пен рентабельділік;
4) өтімділік.
Банк өтімділік жағдайы оның барлық қызметінің ... ... ... таңда Қазақстандағы барлық екінші деңгейлі банктердің
экономикадағы рөлі жоғары, өйткені олар халыққа сапалы ... ... ... ... үшін ең ... оларды сандық топтарға бөліп
көрсетеміз. Қазақстанның облыстарында тіркелген, жұмыс істеп тұрған банктер
мен олардың филиалдарының саны ... 1- ... ... ... ... ... ... істеп тұрған банктер мен олардың
филиалдарының саны (2003-2007 жылдар аралығында)
кезеңнің соңына
|Көрсеткіштер аталуы |2003 |2004 |2005 |2006 |2007 |
| | | | | | |
| | | | | | |
| | | | | | |
| | | | | | |
| ... |р |дар |р |дар |р |дар |р |
|1 |2 |3 |4 |5 |6 |7 |8 ... ... ... ... |203 |213 |252 |294 |306 |115 |110 ... | | | | | | | ... 1) |44 |38 |36 |36 |36 |34 |32 ... ... | | | | | | | ... |2 |2 |3 |1 |1 |1 |1 ... |1 |- |- |- |- |- |- ... ... ... |16 |17 |16 |15 |14 |- |- ... - ... аса |9/6 |9/6 |10/4 |10/4 |10/4 |- |- ... ... ... |11 |11 |10 |10 |9 |- |- ... ... |19 |29 |52 |83 |93 |- |- ... |45 |52 |66 |75 |77 |- |- ... ... |2 |2 |2 |2 |3 |10 |10 ... ... |38 |34 |32 |36 |36 |40 |40 ... капиталы қатысқан |5 |3 |6 |6 |6 |- |- ... ... ... |1 |1 |1 |2 |2 |- |- ... ... |14 |16 |16 |16 |14 |14 |14 ... | | | | | | | |
|- ашық |12 |14 |14 |14 |13 |13 |13 |
|- ... |2 |2 |2 |2 |1 |1 |1 ... ... 2) |41 |42 |48 |46 |47 |17 |17 ... ... | | | | | | | ... бар ... | | | | | | | |
|- ... ... |42 |38 |35 |35 |35 |34 |34 |
|- ... ... |12 |12 |13 |13 |13 |13 |13 ... ... бар ... |24 |24 |26 |26 |28 |28 ... ... саны, |400 |368 |355 |385 |398 |324 |324 ... | | | | | | | ... ... |399 |367 |354 |384 |397 |322 |322 ... | | | | | | | ... ішінде | | | | | | | ... ... |166 |167 |149 |148 |148 |19 |19 ... ... |- |- |21 |34 |38 |40 |40 ... - |- |- |23 |23 |23 |22 |22 ... |1 |1 |1 |1 |1 |2 |2 ... ... |8 |6 |3 |- |- |- |- ... ... | | | | | | | ... ... ... | | | | | | | ... | | | | | | | ... ... |- |- |- |- |- |- |- ... | | | | | | | ... ... |5 |3 |- |- |- |- |- ... | | | | | | | ... қосылды |1 |- |2 |- |- |- |- ... ... ... |2 |3 |1 |- |- |- |- ... ... ... |- |- |- |- |- |- |- ... процесіндегі банктер|39 |24 |15 |14 |14 |12 |12 ... ... тыс ... |18 |3 |- |- |- |- |- ... шешімі бойынша |19 |20 |15 |14 |14 |12 |12 ... ... |2 |1 |- |- |- |- |- ... ... банк |24 |- |- |- |- |- |- ... | | | | | | | ... процесі аяқталған |23 |18 |17 |1 |- |1 |1 ... 3) | | | | | | | ... ... СҰ |- |18 |16 |12 |11 |5 |5 |
|- ... ... |- |18 |16 |12 |11 |5 |5 |
|- ... ... |- |- |- |- |- |- |- ... ... аяқталған СҰ|- |5 |4 |5 |1 |3 |3 ... | | | | | | | |
| ... | | | | | | | ... ... |12 |14 |20 |18 |17 |23 |23 ... | | | | | | | ... ... өкілдіктері |2 |2 |2 |2 |2 |2 |2 ... ... ... ... және қаржылық ұйымдарды реттеу мен қадағалау
жөніндегі Агенттігі
1) Қазақстан Даму Банкі есепке алынды
2) Банк операцияларының ... ... ... ... ... лицензиялатын ұйымдар
2 - кестеде көрсетілгендей, банктер мен басқа да ... ... ... ... ... 2001 жылы ... істеп тұрған
қаржы ұйымдарының саны 208, 2002 жылы 203, 2003 жылы 213, 2004 жылы ... жылы 294, 2006 жылы 306-ға ... Яғни 2000 ... ... 2005
қаржы ұйымдарының саны 98-ге, 47%-ға көбейген. 2006 ... ... саны 324 –ке ... жылы банктер саны 48, 2002 жылы 44, 2003 жылы 38, 2004 жылы 36,
2005 жылы 36, 2006 жылы 34, 2007 жылы 32-ғе ... ... ... ... Сонда 2001 жылға қарағанда 2007 жылы банктердің саны 16-ға, яғни
66,6 %-ға қысқарған.
Кредиттік ... саны 2002 жылы 8, 2003 жылы 19, 2004 ... 2005 жылы 52, 2006 жылы 83, 2007 жылы 93 ... ... саны 2002 жылмен салыстырғанда 2007 жылы 85-ке, ... ... саны 2002 жылы 42, 2007 жылы 77-ге ... яғни 2002 ... 2007 жылы 35-ке, яғни 83,3 %-ға ... компаниялар 2002 жылы болған жоқ, ал 2007 жылы ... 3-ке ... ... саны 2002 жылы 42, 2007 жылы 36-ға ... ... ... ... 6-ға, яғни 14,3%-ға азайған.
Жинақтау зейнетақы қорларының саны 2002 жылы 15, 2007 жылы ... Яғни 2002 ... ... 2007 жылы олардың саны 1-ге, ... ... ... ... бар ... саны 2002 жылы 12 ... жылы 24-ке ... яғни 50%-ға көбейген. ... ... саны 2002 жылы 964, 2007 жылы ... ... Яғни 184 ... ... ... филиалдарының саны 2002 жылы 266, ал 2007 жылы
132 болды, сонда СҰ филиалдары 134-ке, 50,4%-ға азайған.
Тарату процесіндегі банктер 2002 жылы 60, 2007 жылы 14 ... ... банк ... 2002 жылы 48, 2007 жылы ... жоқ. ... процесі аяқталған банктер 2002 жылы 18, 2007 жылы
жоқ.
3 - ... ... ... ... ипотекалық кредит беру көрсеткіштері
көрсетілген.
Кесте 3
Аймақтар бойынша халыққа ипотекалық несие беру көрсеткіштері
Млн.тенге, кезеңнің
|Көрсеткіштер|01.09.06 ... ... ... | | |
| ... |Оның ішінде ... ... ... |
| | | |ғы | |
| | ... ... ... | ... |ұзақ |
| | ... |** | ... ... | ... |
| | ... |
| ... ... ішінде |Барлы |Оның ... |
| | | |ғы | |
| | ... ... ... | ... ... |
| | ... |** | ... ... | | | | | |і |
| | ... |шетел |ұлттық |шетел | |
| | ... |
|1 |2 |3 |4 |5 |6 |7 ... |28 708 |41 108 |33 974 |36 892 |40 840 |40 203 ... % |14,6 |14,3 |11,0 |9,8 |10,2 |9,7 ... ... |29 636 |29 862 |34 389 |38 108 |38 515 |39 484 ... % | | | | | | |
| |15,1 |10,3 |11,1 |10,1 |9,6 |9,6 ... |20 171 |39 806 |43 797 |58 146 |63 922 |65 763 ... % |10,3 |13,8 |14,1 |15,4 |16,0 |15,9 ... |2 141 |5 125 |6 797 |8 180 |9 103 |9 242 ... % |1,1 |1,8 |2,2 |2,2 |2,3 |2,2 ... |530 |1 469 |882 |753 |740 |648 ... % |0,3 |0,5 |0,3 |0,2 |0,2 |0,2 ... |93037 |119965 ... ... ... ... |
|Үлесі % |47,4 |41,6 |43,0 |43,2 |43,3 |43,8 ... |21 990 |51 032 |56 759 |72 006 |73 309 |76 657 ... % |11,2 |17,7 |18,3 |19,1 |18,4 |18,6 ... ... кредиттер ... ... |80583 |97552 |100841 |122207 |130014 |136524 ... ... | | | | | | ... | | | | | | ... |6882 |14182 |10018 |10996 |12891 |13441 ... ... | | | | | | |
| |13324 |11720 |9338 |10405 |10129 |11535 ... |6483 |11357 |14904 |22421 |24632 |24372 ... |612 |1486 |2326 |2095 |2346 |2390 ... |281 |398 |92 |148 |131 |49 ... |47653 |49334 |52873 |62621 |64993 |68769 ... |5348 |9074 |11290 |13521 |14922 |15968 |
| Ұзақ ... ... |
|1 |2 |3 |4 |5 |6 |7 ... ... |115629 |190815 |208812 |255061 |269464 |276460 ... ... | | | | | | ... | | | | | | ... |21826 |26925 |23956 |25896 |27949 |26762 ... ... |16312 |18142 |25051 |27702 |28386 |27948 ... |13688 |28449 |28893 |35726 |39289 |41392 ... |1529 |3639 |4471 |6085 |6787 |6852 ... |249 |1071 |790 |605 |609 |596 ... |45384 |70631 |80182 |100561 |108057 |112220 ... |16641 |41958 |45469 |58486 |58388 |60690 ... ... ... ... және қаржылық ұйымдарды реттеу мен қадағалау
жөніндегі Агенттігі
Үшінші орында өнеркәсіп ... ... ... 2004 ... ... 28 708 ... 2005 жылдың қаңтарында 41 108, 2005 ... 33 974 млн. ... ... айында 36 892 млн. тенге, тамыз айында
40 840 млн.тенгеге жетті.
Кейінгі орында ... ... 2004 ... қаңтар айында құрылыс
саласына 20 171 млн.тенгеге, 2005 жылдың қаңтарында 39 806, 2005 жылдың
наурызында 43 797 ... ... ... 58 146 млн. ... тамыз айында
63 922 млн.тенгеге, тамыз айында 65 763 ... ... ... ... жылы ... саласына бөлінген несиелер көлемі 30%-ға көбейді.
Ал құрылысты несиелендіру жыл ... ... ... ... бұл жылы ол бұдан
20%-ға көп өсті, яғни ол тәуекелдер ... ... ... ... ... ... несиелік портфелінде аз ғана мөлшерде өсті.
2. Банк ... саны мен ... ... ... – пайда табу мақсатында банктік ресурстарды әр түрлі
активтер бойынша орналастырған қаражаттары.
Банктік ... ... ... ... ... ... қарай бөлінген баптардың баланс нәтижесіне қатынасын сипаттайды.
Активтердің сапасы активтік операциялардың ... ... ... ... құны жоқ ... ... және ... ұшырау белгілеріне қарай анықталады.
Банктің несиелік портфельдің жағдайы – белгілі бір түрдегі ... ... ... және оның ... өз ... ... банк саясатына байланысты, бірақ банктің негізгі табыс көзі бола
отырып несиелік портфель - өз ... ... ұшін ... ... ... Банктің нормативтік актілеріне байланысты қарыз портфелін
классификациялау мен ... ... ... шығындарды жабу үшін
резервтерді ... ... ... ... ... бір
деңгейде бақылауды қамтамасыз ету үшін және өз қызметінің ... ету үшін ... ... ... мен ... банктер берілген несиелер мен басқа да ... ... ... ... міндетті. Банктердің клиенттеріне беретін
қарыздары сапасына қарай:
1. Стандартты несие – бұл қайтарылу ... әлі ... және ... ... несие. Қарыз алушы меншікті капиталмен ... ... ... бар қаржылық-тұрақты шаруашылық субьект. Оған Оған
банкте ... ... бар. ... ... кезінде ерекше рөлді қарыз
алушының оның міндеттеріне қатынасы алады.
2. Стандартты емес – ... ... 30 ... ... ... аз және бір реттен артық емес ұзартылған несие.
3. Қанағаттанарлықсыз несие – ұзартылу мерзімі ұзартылған қарыз шотына
жатқызылған ... ... 30 бен 60 күн ... және бір ... ... ... несие. Несиелік құжаттамасы жоқ клиенттерге берілген
несиелер
4. Күмәнді несие – қарыздың ұзартылған қарыздар ... ... ... ... ... 60 күннен 90 күнге дейінгі несие.
5. Шығынды несие – ұзартылу мерзімі 90 күннен артық. Пайыздар ... ... ... ... жазылған күннен бастап 90 күн өткен соң
тоқтатылады. Пайыздардың ... ... ... ... пайыздардың өсуінің тоқталғанын білдіреді. Есептелген
пайыздардың есебі ... тыс ... ... ... ... оның сапасының жоғарылауы
және несиелік ... ... ... шығындарды жабу үшін резервтер
(провизиялар) құру мақсатын көздейді және жалпы алғанда ... ... даму ... ... ... ... ... негізінен мынадай төрт топқа ... ... және оған ... ... ... ... бағалы қағаздарға жұмсалынатын инвестициялар;
4) банктің ғимараты мен жабдықтары.
Активтердің сапасы олардың ... ... ... ... ... емес ... үлес салмағына, активтердің
көлеміне, табыс әкелуіне қарай анықталады.
Банк өзінің міндеттемелерін күнделікті орындап ... ... үшін ... құрылымы өтімділіктің қоятын талаптарына сәйкес
келуге тиіс. Осы ... банк ... ... ... ... ... және өтімділік дәрежесіне ... ... ... банк ... ... ... бөлінеді:
1) жоғары өтімді активтер;
2) өтімді активтер;
3) ұзақ мерзімді өтімді активтер.
Жоғары өтімді ... ... ... ... қолма-қол ақшалар;
- орталық банктегі корршоттағы қаражаттар;
- мемлекеттің қарыздық міндеттемелері;
- ЭЫДҰ-на (экономикалық ынтымақтастық және даму ұйымы) мүше елдер, яғни
бейрезиденттердің ... ... ... ... ... ішкі ... облигациялық заемдарға салынған қаражаттар.
Банктің бұл қаражаттары банктің ... ... ... ... ... ... ... өтімді қаражаттарының құрылымына жоғарыда аталынғандарынан
басқалары, яғни қайтару ... 30 ... ... ... ... ... несиелер, алдағы 30 күн ішінде аталған банкке келіп түсуге тиісті
басқа да төлемдер жатады.
Ұзақ мерзімді өтімді активтерге бір ... ... ... ... ... ... 50 ... хат және кепілдікпен 1 жылдан жоғары
уақытқа берілген несиелер, Өкіметтің кепілхатымен, бағалы қағаздарды және
және бағалы ... ... алып ... несиелерді шегеріп
тастағандағы мерзімі өткен несиелер.
Активтердің тиімді құрылымын жасай отырып, ... ... ... ... тиіс, демек, олардың жоғары өтімді, ... ұзақ ... ... ... ... ... және типтеріне сәйкес келуі керек.
Кейбір шетелдік әдебиеттерде банк активтерін, олардың өтімділігі мен
пайдалылығына қарай 4 топқа бөледі:
Бірінші ... ... ... – бұл ... салымдарды төлеуге
және несиеге деген өтінішті қанағаттандыру үшін тез арада пайдаланылатын ең
өтімді активтер. ... ... ... жатады:
- касса;
- Орталық банктегі корршоттағы және өзге де шоттардағы ақшалай қаражаттар;
- инкассациялау процесіндегі чектер және өзге де ... ... ... да ... ... ... қаражаттар.
Мұндай активтер банкке табыс әкелмейді, бірақ банктің өтімділігінің негізгі
көзі болып табылады.
Екінші топқа екінші реттегі резервтер – бұл банкке шамалы ғана ... де ... ... ... ... ... ... оларды ең
төменгі тәуекелмен, кішкене ғана кешіктіріп, қолма-қол ... ... ... ... жатады:
- вексельдер және өзге де қысқа мерзімді бағалы қағаздар;
- талап етілетін несиелер (онкольдық);
- бірінші класты қарыз алушыға ... ... ... ... тағайындалуының басты мақсаты – алғашқы резервтерді
толықтыру көзі ретінде қызмет ету болып табылады.
Үшінші топқа банктік активтердің маңызды ...... ... ... несиелері біршама табысты және ең тәуекелді болып ... топ ... ... ... ... ... ... бұл топқа инвестициялық портфель жатады. Инвестициялық
портфельді қалыптастыру екі мақсатты көздейді: банкке табыс әкелу және ұзақ
мерзімді бағалы ... ... ... жақын қалуына байланысты,
сондай-ақ оларды қысқа ... ... ... ... ... ... ... көңіл тартылған ресурстар ... ... мен ... ... ... Бұл ... банктің ресурстық базасының
сапасын сипаттайтын көрсеткіштер тобы қарастырылады.
Тұрақтылық көзқарасынан депозиттер негізгі (тұрақты) және ... ... ... ... ...... өзінде бекітілген
депозиттер. Депозиттердің тұрақтылығы жоғары болған ... банк ... ... олар ... ... қажеттіліктерді азайтады.
Негізгі депозиттер талап етілгенге дейінгі депозиттер ... ... ... және ... ... мен ... арасында да болуы
мүмкін. Тәжірибие көрсеткендей, депозиттердің тұрақты бөлігі ... ... ... ... ... ... ... және жинақ салымдары бойынша пайыздары
талап еткенге дейінгі депозиттерден жоғары болады, ... және ... ... ... ір ... әр ... Дәл осы депозиттер көп
қозғалыста болады, сондықтан оларға «ұшқыш» ... ат ... ... ... ... ... ... депозиттер сомасының депозиттердіің жалпы сомасына қатынасы ретінде
есептеледі. Банк өтімділігі болып саналады, егер ... ... ... ... үлесі 75%–дан кем болмаса.
Депозиттік базаның тұрақтылығын бейнелейтін басқа көрсеткіш мерзімді
және жинақ ... ... ... сомасына қатынасы болып
табылады.
Мерзімді және жинақ депозиттері ... ... ... ... ... банк ресурстарына жатады.
1.3 Банктің өтімділігін бағалау көрсеткіштері
Коммерциялық банктердің өтімділігіне көп факторлар әсер ететін сапалық
жағдайы ретінде қиын ... ... 2 ... ... ... ... есептелетін және баланстың өтімділігін бейнелейтін
қаржылық коэффициенттер негізінде;
б) ... бір ... ... ... мен ... ... ... есепке ала отырып өтімді ... ... ... ... ... ... баптары арасында белгілі сапалық
арақатынасын бекітуді қарастырады. Бұл елдерде бұл ... ... ал ...... ... ... және ... АҚШ-та өтімділікті өлшеудің заңдастырылған жүйесі бар. Оны
анықтау мен қолдау банк басшылығының ... ... ... үшін
көрсеткіштерді таңдау мыналарға байланысты өзгеруі мүмкін:
- банк қызмет ететін нарыққа;
- банк типтері мен түрлеріне;
- банктік операциялардың ... мен ... ... ... ... ... келесі көрсеткіштердің
жиі қолданылуына шарт қойды.
Көрсеткіштердің бірінші тобы өтімді активтер мен ... ... Бұл ... 2 ... ... Олар (4), ... ... резервтер (касса+Орталық банктегі (ОБ) корршот)
салымдар ... ... ... ... ... ... арқылы орындалуға тиісті депозит түрінде
міндеттемелер мен өтімді активтер арасындағы байланыс бекітіледі.
Бірінші көрсеткіш деңгейі банк өтімділігін ... ету үшін 5-10%, ... ... – 15-25% ... ... көрсеткіш Жапонияда қолданылады, оның деңгейі ... ... ... ... ... үшін ... ... қолданылады.
Оның бірі - берілген несиелер мен депозиттер сомаларының қатынасы. ... ... ... бар: бұл ... мәні ... 1-ден ... банк өтімділігі соғұрлым төмен болады. Сонымен қатар, несиелердін
жалпы активтер сомасындағы ... ... ол ... ... Бұл көрсеткіш 65 - 70% аралығында ... ... ... қолма-қол қаражаттарға тез алмастыру қабілетін бейнелейтін
көрсеткіш: ... ... ... активтер сомасына қатынасы арқылы
табылады.
Бір ... ... ... ... ... ... ... үлесі есептеледі және бағаланады. Бұл көрсеткішті ... ... ... болып саналады.
Сонымен бірге өтімділікті бағалау үшін ақшаның қолма-қол ... ... ... ... ... ... Ол ... активтердің
жалпы активтер сомасына қатынасы ретінде есептеледі.
Сонымен бірге өтімді активтерге кассадағы қалдық қаражаттар, ... ... ақша ... ОБ пен ... ... ... ... қалдықтар. Бұл көрсеткіш неғұрлым жоғары болған сайын
өтімділік ... ал ... аз. ... ... ... ... ... банк өтімділігі мен оның табыстылығы арасындағы
тиімді ... ... ... ... ... ... банктің өтімділігі мынадай ... ... ... ... көрсететін және баланстар бойынша есептелінетін
қаржылық коэффициенттер негізінде;
- сәйкес кезеңдердегі банк ... ... мен ... ... талдауын ескеріп, өтімді ... ... ... ... ... ... сапасын сипаттайтын көрсеткіштер тобы да
қарастырылады.
Депозиттердің тұрақтылық дәрежесін ... ... ... (талап ету депозиттері + жинақ шоттар) сомасының жалпы
депозиттер ... ... ... ... ... ... ... салымдары) тартылған ресурстар ... ... ... Егер негізгі депозиттердің үлесі 75 пайыздан жоғары ... банк ... ... ... ... базасының сапалығы коммерциялық ... ... ... ... шығу мүмкіндігі көрсеткішімен сипатталады,
ол (6) формуламен есептеледі:
Орталық банк және басқа да банктерден алынған қарыздар
Тартылған ... ... ... мысалы Францияда, Ұлыбританияда, ... ... ... ... ... ... ... активті және пассивті баптардың қатынасы негізінде есептелінеді.
Мысалы, 3 ай ... ... ... осы ... ... ... ... мерзімді депозиттерге және басқа да ресурстарға қатынасы
арқылы өтімділік коэффициенті шығарылады.
Бұл ... ... бір ... ... ... ... Орталық банктен және банкаралық нарықпен ресурстарды тез ... сол ... ... ... уақытша кемшілігін жою
банктердің ... ... ... ... ... Сыртқы
қарыздардың үлкен үлесі банктердің әлсіздігі мен төмен ... ... ... ... талданады:
а) қарыздар алу жиілігі;
б) қарыз алу шарттары (кепілмен және кепілсіз);
в) қаражаттарды тарту себептері;
г) қарыздар ... ... ... ... ... ... ескеріп, шетел
сарапшыларының пікірлері бойынша, өтімділік ... ... ... ... қаржылық коэффициенттерімен толық бағаланбайды.
Сондықтан банктің бар активтері мен ... ... ... ... ... ... бағалау тәжірибесі біртіндеп
енгізілді.
Осы әдістің қиыншылығы - ... ... ... ... ... ... ... дейінгі депозиттер қарастырылмаған, ал екінші
қиыншылығы - бөлек қарыздарды өтеу перспективасын дұрыс бағалауда ... ... осы ... ... ... ... активтер мен пассивтер бойынша төлем ... ... ... ... мен ... ... ... қарыздар мен депозиттер жағдайының өткен және болашақтағы
тенденцияларын талдаудың жоғары сапалылығы.
Осы әдіс Жапония, АҚШ және ... да ... ... ... тәжірибемізде пруденциялық нормативтер қатарындағы өтімділік
коэффициенті көмегімен активтер мен міндеттемелерді өзара салыстыру ... ... баға ... ... ... оның ... қызметінің көрсеткіштеріне әсер
етеді. Банктің өз міндеттемелері ... ... бере ... ... деген
сенімінің жоғалуына әкеп соғуы мүмкін. Сондықтан өтімділікті ... мен ... ... әсер ... ... барлық көрсеткіштері
мен жағдайлары ескеріліп, өтімді активтердің сомасы мен міндеттемелердің
құрамы ... ... ... ... ... ... ... Сондай-ақ банктің өтімділігін кең түрде талдау қарастырылады.
Банктердің өтімділігін бақылап отыру үшін куратор банктің апта сайын
берілетін ... ... ... ... есеп беруін тексереді. Бұл
банктік қадағалаудың қашықтан қадағалау механизміндегі өтімділікті талдау
бөлігі болып табылады.
Жалпы қаржылық жағдайды ... ... ... көрсеткіштерін және
капиталдың сәйкестілігін, активтердің сапасын, басқаруды (менеджмент),
табыстылығы мен ... ... CAMEL ... ... рейтинг жүйесі – қаржылық есеп беру ... ... ... ... ... банктің жағдайына баға беруге
болатын банкті қаржылық талдаудың әдісі.
Рейтинг жүйесінің CAMEL ... ... ... ... ... – (capital adequacy) – ... ... ... ... қамтамасыз ету үшін капиталдың жеткіліктілігі, ... ... ... ... – (asset quality) – ... сапасы, мұнда активтердің сапасы
анықталады, сонымен бірге, ... ... ... етуге және
проблемалы несиенің ... ... ... ... әсер ... ...... менеджмент – банк қызметінің тиімділігне, қалыптасқан
жұмыс тәртібі мен ... және ... ... ... ... ... ... отырып, банкті басқару әдістері
бағаланады.
Е – (Earnings) – табыстылығы (пайдалылығы) – банктік қызметтерді кеңейту
перспективалары ... оның ... ... ... ... ... – (Liquidity) - өтімділік, банктің ағымдағы және ... ... үшін ... ... ... ... ... анықталады.
CAMEL жүйесінің соңғы көрсеткіші – банктің өз міндеттемелерін тез
орындай алу ... ... ... сапапсын талдау жіктелінген активтердің орташа құны мен
банк капиталының қатынасына негізделеді. CAMEL ... ... ... ... ... принциптері 5 - кестеде берілген.
Кесте 5
Активтер сапасын бағалау принциптері
|Жіктелген активтер құнының капиталға|CAMEL рейтингісі ... | ... ... кем емес ... ... 15%-ға ... ... ... 30%-ға ... ... ... 50%-ға дейін ... ... ... ... ... ... ... ... банк өз міндеттемелерін шығынсыз
орындай алу мүмкіндігіне ие ... есте ... ... ... ... тез айналдыруға болатын артық өтімді
активтері немесе кез келген міндеттемесін орындай алатындай өз ... ... ... тиіс.
Өтімділікті басқару баланстың екі бөлігін де ... ... өз ... ... ... ... жүзеге асыра алу
және тұтынушылардың несиеге деген қажеттілігін қанағаттандыра алу дайындығы
негізінде бағалануы керек. ... ... ... және ... яғни ... ... ұлттық және халықаралық нарықта әрекет
етуіне байланысты, сондай-ақ банктердің маңыздылығы мен ... ... ... ... ... да ... болып
отырады.
Сонымен, әртүрлі банктердің өтімділігін бағалаудың ортақ ... ... сөз ... ... ... ... банктің алдыңғы кездегі
ағымдағы өтімділігін қарастыруы және банктің ... банк ... ... ... ... байланысты қалай өзгеретінін
білуі керек. Депозиттердің азаюы немесе ақша нарығындағы шоктарды өтімділік
жағдайына байланысты бар-жоқтығы көзқарасынан қарастыру керек.
Жеке ... ... ... ... ... ... ... тұрақсыздығы;
ә) пайыздық мөлшерлеме өзгерісіне байланысты қорларға ... ... ... тез ... ... ... ақша нарықтарына шығу мүмкіндігі;
г) осы саладағы активтер мен пассивтерді басқару стратегиясы мен
менеджмент саясатының ... ... ... ішкі ... сәйкестігі;
д) болашақтағы мерзімге тиісті деп есептелетін несиелік ... ... ... CAMEL ... ... ... бағалауды
талдап көретін болсақ, ол келесідей болады.
Өтімділікті талдау үшін кез ... ... ... мүмкін емес
және CAMEL жүйесі бойынша өтімділік рейтингісін анықтау үшін ... ... ... ... ... жеке ойын ... алуы қажет:
1) салымдардың көлемін, яғни банктің депозиттерінің қанша бөлігі
негізгі депозиттерді (банктің ... ұзақ ... ... оның ... ала ... ... ... мүмкін
салымдар бөлігімен салыстыруды ... ... ... ... ... ... ... немесе өтімді түрдегі активтерге
тез айналатын ... ... ... ... активтер көп
болған сайын өтімділік деңгейі жоғары болады);
3) банктің қарыз қаражаттарына деген ... ... ... ... ... ... ашу ... бойынша алынған
қаражаттар немесе Ұлттық банктен алынған қаражаттардың тартылған
ресурстардың жалпы көлеміне қатынасы (бұл деңгейдің жоғары болуы
банктің өтімділік ... ... ... банк ... ... деңгейін басқару қабілетін және
банктің өтімділікті реттеудегі өзінің жеке ішкі ... ... ... ... (7), (8) ... әр ... қолдануға болады:
Берілген несиелер
депозиттік салымдар
(7)
Өтімді активтер
салымдар ... ... ... ... ... ... ... (тұрақты). Бұл рейтингтегі банктердің өтімді активтерінің
көлемі жеткілікті. ... ішкі ... ... мен ... ... ... ... сәйкес мәліметтерді беріп отырады. Банкте депозит түрінде
несиелеудің ... ... ... бар. ... деңгейі бойынша банктерді
салыстырғанда бұл банктің өтімділік коэффициенті жоғары.
2-рейтинг ... Бұл ... ... өтімділік
деңгейінің төмендеуі мен қарыз қаражаттарына ... ... ... ... депозит түрінде несиелеу көздерінің белгілі
бір бөлігі ғана бар. Және тез арада қаржы ... ... ... бір
мүмкіндігі бар. Өтімділік коэффициенті басқа банктермен салыстырғанда
орташа деңгейден жоғары.
3-рейтинг (орташа). Бұл ... ... ... ... ... ... ... басқа банктермен салыстырғанда орташа.
4-рейтинг (шекті). Бұл ... ... ... ... ... өтімділік көрсеткіштері нашар. Яғни, өтімділік
коэффициенті үнемі сақталмайды. Банк қарыз қаражаттарына тәуелді. Өтімділік
көрсеткіштері басқа банктермен ... ... ... ... ... ... ... өте
нашар жағдайда болуы оның өмір сүруіне қауіп төндіреді. ... ... және ... ... ... ... ... банктерге тез арада реттеу шараларын қолдану керек.
2. ЕКІНШІ ДЕҢГЕЙДЕГІ БАНКТЕРДІҢ ТҰРАҚТЫЛЫҒЫН
СИПАТТАЙТЫН ... ... ... Банктердің өтімділігін бағалау
2007 жылдың қараша айының соңында облыс банктеріндегі ... ... 13821,0 млн. ... ... оның ... 93,3% ... 12897,0
млн. тенгесі – халық салымы. Халық салымының көлемі бір айда 4,2%-ға артты.
Заңды тұлғалар депозиттерінің көлемі 924,0 млн. ... ... 1 айда ... өсті.
Екінші деңгейдегі банктердің облыс экономикасына салған ... ... 2006 ... ... ... соңында 74742,0 млн. тенгені
құрап, 2007 жылдың қазан айының аяғындағы ... ... ... Кредит салымдарының 50,1%-ы (37443,0 млн. тенге) жеке ... Осы ... ... ... берілген кредит көлемі 37299,0 млн.
тенгені құрады, бұл қазан айының аяғындағы деректермен салыстырғанда 3,5%-
ға артық. Жалпы ... ... 17,0%-ы ... 12692,6 млн. ... ... ... салуына және үй сатып алуына берілген.
2007 жылдың ақпан айының ... ... ... ... ... 14042,0 млн. ... ... оның ішінде 95,9% немесе 13466,0
млн. ...... ... ... ... ... бір айда ... Заңды тұлғалар депозиттерінің көлемі 576,0 млн. тенгені құрап, 1
айда ... ... ... банктердің облыс экономикасына салған кредит
салымының көлемі 2007 жылдың ақпан айының соңында 78130,0 млн. ... 2007 ... ... ... ... деректермен салыстырғанда 3%-ға
артты. Кредит салымдарының 53,8%-ы (42045,0 млн. тенге) жеке тұлғаларға
тиесілі. Осы ... ... ... берілген кредит көлемі 36085,0 млн.
тенгені құрады, бұл қаңтар айының аяғындағы деректермен салыстырғанда ... ... ... ... көлемінің 19,6%-ы немесе 15576,0 млн. тенгесі жеке
тұлғалардың құрылыс салуына және үй ... ... ... ... ... айы мен 2007 ... ақпан айын салыстыратын
болсақ, облыс банктеріндегі салымдар мен ... ... ... ... 2006 ... ... 271 млн. ... артық құрады, облыс
экономикасына салған кредит салымының көлемі бойынша 2007 жылы 2006 ... 3388 млн. ... ... ... ... бқл экономиканың қарқынды
дамып келе жатқанын көрсетеді.
Халық банкі мысалында өтімділікті есептеу коэффициенттері.
ОҚО АФ-ының ... ... ... ... тәртібі.
Нақтыланған қаржылық нәтиже Филиалдың тиімді қызметінің еркін
көрсеткіш ... ... және ... ... ... ... үшін ... Нақтыланған қаржы нәтижесі ... ... ... (ай, ... жыл) ... қызметтерінің нақтыланған қаржылық нәтижесін есептеу облыстық
филиалмен жүргізілген ... мен ... және ... ... ... ... ай сайынғы есеп беру негізінде ... ... ... ... жүйеден тыс есепке жатады және пайда мен шығын
туралы есеп берулер мен баланстарда көрінеді.
Жылдың ... ... ... ... ... ... ... мыналар жатады:
• Филиалмен алынған және сол жерде нақтыланған шығындар мен пайдалар,
табыстарды анықтау;
• Облыстық филиалда ... үшін ... ... ... ... ... ... берген ресурстар бойынша таза табысты анықтау;
• Филиалдар пайдасында есепке ... ... ... және
орталықтың табыстар мен шығыстар көлемін ... ... ... ... ... ... ... табыстар, Қазақстандық Банкаралық Есептесу ... ... ... ... Арна ... үшін шығындар) сәйкес жалпы банктік пайызсыз табыстар мен
шығындарды жанама қайта бөлу.
• Берілген ресурстар бойынша таза ... ... ... ... ... ... және жалпы банктік пайызсыз ... ... ... ... ... ала отырып, филиалдарының нақтыланған
қаржылық нәтижелерін анықтау.
Нақтыланған қаржылық нәтижелер сомасы таза табыстың ... ... ала ... сол ... ... табысынан тұрады.
Филиалдың қайта бөлінген таза табысы Филиалдың қайта бөлінген табысы
мен қайта бөлінген ... ... ... ... ... бөлінген табысына келесі көрсеткіштердің сомасы
енеді:
-Орталықтандырылған пайыздық табыстар;
-Орталықтандырылған пайызсыз табыстар.
Филиалдың қайта бөлінген шығысына ... ... ... ... ... шығыстар;
-Орталықтандырылған пайызсыз шығыстар.
Ресурстарды тарту маржасы келесі өлшеммен анықталған:
1) ... ... ...... ... салымдар бойынша - 1%
Облыстық филиалға орналастыру үшін Р(n) Филиалдан берілген ресурстар
мөлшері ... ... ... ... ... ... ... төлем айналымын қамтамасыз ету үшін резервтелетін 7%-ға тең.
Салымдардың ... ... үшін ... ... ... тазаланады: бұл- кассаның орташа күндік қалдығы және әр Аудандық
Филиалдардың (РФ) қарыздық берешектері.
Құрылымы бойынша салымдардың ... ... ... және
валюталық салымдар болып бөлінеді.
ҚБЕО (КЦМР) бойынша комиссиондық шығындар ҚБЕО және КЛИР ... ... ... ... ... белгілі бір уақыттарда
құжаттарды өткізу тарифтері бойынша филиалдардың шығындарынан тұрады. ҚБЕО
бойынша тарифтер – 8-13 ... ... 57 тг., 13-20 сағ. 114 тг., 20 ... 740 тг., КЛИР тарифі 9-13 сағ. 11 тг., 13-16 сағ. 22 тг.
Жоспарланған мәліметтер бойынша ... ... ... 2006 жылы 14101 ... (ағымды 131,72/$1) сомасында пайда тапты,
ал 2004 жылы ол 8085 млн. ... тең ... ... ... бойынша Халық банк «республикада банктердің
бірінші бестігі арасында ең табысты болды».
Осылайша, оның мәліметтері бойынша, өткен жылдың қорытындысы ... ... ... активтерге қайтарым көрсеткіші 2,9% құрады, бұл кезде
басқа банктерде 2%-дан аз болды, орташа ... ... ...... ... ... 33% құрады.
Көрсетілген жылда банк активтері 40,3%-ға көбейіп 558,5 ... ... және ... ... осы кезеңінде ол жеткілікті оптималды
өсіп отыр».
Халық банкінің меншікті капиталы 2006 жылы 80,3 ... ... 2005 жылы оның ... капиталы 34,4 млрд. тенге құрайтын.
Өткен жылы банктің несиелік ... ... ... 61,7%-ға
өсіп 428,4 млрд. тенгеге дейін көбейді, оның ішінде ... ... ... ... 161 млрд. тенге құрады.
Халық банкінің ресурстық базасының өсуі негізінен ішкі клиенттер
есебінен жүрді. 2007 жылы 1 ... ... ... ... ... 311,6 млрд. тенге құрады. Халық салымдарының көлемі – 131 ... ... ... ... – 95 ... тенге, талап еткенге дейінгі – 36
млрд. тенге құрады. Сонымен қатар, 2006 жылы ... ... ... ... ... ... 1,7 млрд. тенге аударса, 2007 жылы 3,265
млрд. тенге аударды.
Өткен жылы банк ... ... ... ... ... ... Бұдан 5 жыл бұрын банк өз филиалдарын олардың шығынды
болуына ... ... ... 2007 жылы ... банкі, керісінше,
филиалдар санын 30-дан астамға көбейтті, бірақ 2008 ... ... ... ... ... ... ... қысқарту
жоспарланып отыр.
2007 жылы 1 қаңтарда банктің филиалдық желісіне 539 ... оның ... 19 ... және аймақтық, 126 райондық филиалдар
мен 394 есептесу - касса ... ... ... ірі банктерінің үштігіне енеді.
Кесте 6
«Қазақстан Халық Банкі» Оңтүстік Қазақстан филиалы мысалында
Депозиттер бойынша Оңтүстік ... ... ... жылдардағы
салыстырмалы көрсеткіштер (млрд.тенге)
|Көрсеткіштер аталуы|2006 жыл |2007 жыл |
| ... ... ... саны (мың, ... |43,92 |47,29 ... (млн.тенге) |3489,90 |4408,57 ... ... ... (мың ... |79,46 |93,23 ... Халық Банкінің
жылдық есебі
Кесте 8
Филиалдың ... ... ... ... ... құрылымының өзгерісі (млн.тенге)
|Көрсеткіштердің аталуы|2006 жыл |2007 жыл |
| ... ... ... % ... |Үлес салмағы % |
|Барлық депозиттер |4 517,60 |100,0% ... |100,0% ... ... |70,0% ... |63,9% ... ... |30,0% ... |36,1% ... ... |73,1% |3 751,33 |65,8% ... ... |67,6% ... |67,7% ... ... |32,4% ... |33,3% ... ... ... ... |22,7% |1 285,21 |22,5% ... | | | | ... |903,11 |87,9% ... |84,5% |
|валюта |124,60 |12,1% |198,14 |15,5% ... |183,73 |4,2% |657,24 |11,7% ... |24,38 |13,3% |14,96 |22,7% ... |159,35 |86,7% |642,28 |77,3% ... ... Банкінің жылдық есебі
Кесте 9
Депозиттер бойынша жоспардың орындалуы мен филиалдың 2007 жылғы нарық
сегменттері
бойынша депозиттік портфельдің өсімі (млн.тг.)
|Көрсеткіштердің |VIP ... ... ... ... | | | |
| ... 2006 ... 2006 ... 2007 |
| ... 2006 ... 2006 ... 2007 ... Банкі |4 517,60 ... ... ... % |38,62% |35,59% |-3,03% ... |1 625,88 ... |+421,74 ... % |13,9% |12,8% |-1,1% ... ... ... ... ... % |22,5% |22,9% |+0,4% ... ЕДБ-тер |2 921,69 ... ... ... % |24,98% |28,71% |+3,73% ... |11 697 |15 997 |+4 300 ... Халық Банкінің жылдық есебі
Кесте 12
Несиелер бойынша филиал бойынша 2006/2007 жылдардағы қарыз портфелінің
көрсеткіштер динамикасы
| Көрсеткіштердің |2006 жыл |2007 жыл ... | | ... ... ... |4 174,24 ... ... ... ... ... ... ... ... ... |3 766,98 ... |667,21 ... ... ... ... ... ... ... 2006/2007 жылдардағы қарыз
портфелінің
құрылымының өзгерісі (млн.тг.)
|Көрсеткіштердің |2006 жылдың соңына |2007 жылдың соңына ... | | ... ... ... |100,0% ... |100,0% |
|Тенге ... |67,88% ... |59,19% ... |1 340,62 |32,12% ... |40,81% ... ... ... жылдық
есебі
Кесте 14
Банктердің активтері* мен шартты міндеттемелерін жіктеу
млн.тенге, кезеңнің соңына
| ... ... ... |
| ... ... ... ... борыш |Нақты құрылған|Негізгі борыш |Нақты ... | ... | ... | ... |
| ... ... сомасы ... |788 253 |100,0 |7 226 |100,0 ... | | | | ... ж. ... |0,388 |1,9 |36,3 ... ж. ... |1,834 |9,6 |32,1 ... ж. ... |6,062 |46,6 |92,8 ... ж. қаңтар|101 |18,373 |181,9 |242,4 ... ж. ... |31,484 |383,9 |412,0 ... ж. ... |48,269 |679,8 |567,0 ... ж. |55 |61,9 |1125,5 |493,3 ... | | | | ... ж. ... |103,3 |2197,9 |711,0 ... ж. ... |43 |124,3 |2890,7 |822,0 ... ж. ... |161,2 |4242,1 |1036,0 ... ж. мамыр |36 |174,5 |4847,2 |1150,0 ... ж. ... |35 |267,6 |7645,7 |1936,4 ... ҚР ... ... негізінде жасалған
**валютаның нарықтық бағамы негізінде доллар эквивалентіңде есептелген.
15 – кестеде жиынтық меншікті капиталдың ... 2001 жылы ... ... тенге, 2003 жылы мамыр айында 174,5 млрд.тенге, 2004 жылы
мамырда 267,6 млрд. тенге ... Ал ... ... ... ... ... 2001 жылы наурызда 2197,9 млрд. тенге, 2003 жылы мамыр айында
4847,2 млрд.тенге, 2004 жылы мамырда 7645,7 ... ... ...... ... ... ... кредиттері бойынша мерзімі
өткен берешектері бейнеленген.
Кесте 16
Екінші деңгейдегі банктердің несиелері бойынша
мерзімі өткен берешектер
млн.тенге
кезеңнің соңына
| |12.02 |12.03 |12.04 |12.05 |12.06 |06.07 |12.07 ... ... |4 814 |8 342 |15 494 |17 920 |30 043 |40 585 |43 533 ... | | | | | | | ... | | | | | | | ... емес |4 358 |7 740 |14 113 |16 638 |27 796 |37 258 |40152 ... ... | | | | | | | ... ... |455 |601 |1 381 |1 282 |2 247 |3 327 |3 381 |
|1 |2 |3 |4 |5 |6 |7 |8 ... ... |2 881 |3 149 |5 379 |8 908 |16 412 |21 059 |24 084 ... емес |2 646 |2 916 |4 841 |8 323 |15 423 |19 361 |22 638 ... тұлғаларға | | | | | | | ... ... |235 |233 |538 |584 |989 |1 697 |1 446 ... ... 932 |5 193 |10 115 |9 012 |13 631 |19 526 |19 449 ... емес |1 712 |4 824 |9 273 |8 314 |12 373 |17 896 |17 514 ... тұлғаларға | | | | | | | ... ... |220 |368 |843 |698 |1 258 |1 630 |1 935 ... ... | | | | | | | ... өткен | | | | | | | ... | | | | | | | ... ... |3 426 |6 482 |10787 |10 048 |17 796 |23 034 |24 895 ... бойынша| | | | | | | ... ... |1 388 |1 860 |4 707 |7 872 |12 247 |17 552 |18 638 ... ... | | | | | | ... ... |2 881 |3 149 |5 379 |8 908 |16 412 |21 059 |24 084 ... ... | | | | | | | ... | | | | | | | ... ... |2 201 |2 526 |4 063 |5 884 |11 460 |13 595 |15 538 ... ... | | | | | | |
|- ... еемес |1 999 |2 339 |3 620 |5 425 |10 718 |12 295 |14 490 ... ... | | | | | | | |
|- жеке ... |187 |443 |458 |742 |1 300 |1 048 ... мерзімді | |624 |1 316 |3 024 |4 952 |7 464 |8 546 ... ... | | | | | | |
|- ... емес |647 |577 |1 221 |2 898 |4 705 |7 067 |8 147 ... ... | | | | | | | |
|- жеке ... |46 |95 |126 |247 |397 |398 ... ... |1 932 |5 193 |10 115 |9 012 |13 631 |19 526 |19 449 ... ... | | | | | | | ... | | | | | | | ... ... |1 225 |3 957 |6 723 |4 164 |6 336 |9 439 |9 357 ... ... | | | | | | |
|- ... емес |1 052 |3 679 |6 204 |3 802 |5 519 |8 542 |8 243 ... ... | | | | | | | |
|- жеке ... |278 |519 |361 |817 |897 |1 114 ... мерзімді |708 |1 236 |3 392 | 4 848 |7 295 |10 088 |10 092 ... ... | | | | | | |
|- ... емес |661 |1 145 |3 068 |4 512 |6 854 |9 354 |9 271 ... ... | | | | | | | |
|- жеке ... |91 |323 |337 |441 |733 |821 ... көзі:ҚР қаржы нарығын және қаржылық ұйымдарды реттеу мен қадағалау
жөніндегі Агенттігі
16-кестеде екінші деңгейдегі ... ... ... ... ... ... ... аралығындағы көлемі көрсетілген.
Мерзімі өткен барлық берешектер 2002 жылдың желтоқсанында 4 814 млн. тенге
болса, 2007 ... ... ... 43 533 млн. ... құрады, яғни 2002
жылмен салыстырғанда 2007 жылы берешектердің көлемі 35 771 млн. ... ... Оның ... ... емес заңды тұлғаларға 2002 жылы 4 358
млн. ... 2006 жылы 40 152 млн. ... ... 2001 ... салыстырғанда
2007 жылы берешектердің көлемі 35 794 млн. тенгеге, 821%-ға көбейген. ... ... 2001 жылы 455 млн. ... 2007 жылы 3 381 ... бұл 2002 ... ... 2007 жылы ... көлемі 2 926
млн. тенгеге, 643%-ға көбейген.
Ұлттық валютадағы берешектер 2002 жылы 2 881 млн. ... 2007 ... ... ... бұл 2002 ... салыстырғанда 2007 жылы
берешектердің көлемі 21 203 млн. ... ... ... ... берешектер 2002 жылы 1 932 млн. тенге, 2007 жылы 19 ... ... бұл 2002 ... ... 2007 жылы ... 17 517 млн. тенгеге, 907%-ға көбейген.
17 – кестеде Банктердің ... ... ... ... берешектер,
кредит беру обьектілері бойынша жіктелулер көрсетілген.
Кесте 17
Банктердің кредиттері бойынша мерзімі өткен берешектер, несие беру
обьектілері бойынша
Млн.тенге
Кезеңнің соңына
| |12.05 |12.06 |06.07 |08.07 |10.07 |12.07 ... оның ... |17 920 |30 043 |47 825 |40 585 |43 533 |46 703 ... ... ... | | | | | | ... | | | | | | |
|- ... қаражаттарына |12 671 |17 196 |26 508 |21 580 |23 498 |23 167 |
|сатып ... | | | | | | ... % |70,70 |57,2 |55,4 |53,2 |54,0 |49,6 |
|- ... қор ... ... |2 756 |5 139 |3 300 |3 520 |3 634 ... % |3,3 |9,2 |10,8 |8,1 |8,1 |7,8 |
|- ... |- |- |- |- |- |- ... ... | | | | | | ... ... | | | | | | ... % |- |- |- |- |- |- |
|1 |2 |3 |4 |5 |6 |7 |
|- жаңа ... және |485 |1 546 |2 173 |2 736 |3 220 |4 335 ... ... | | | | | | ... үшін | | | | | | ... % |2,7 |5,1 |4,5 |6,7 |7,4 |9,3 |
|- ... ... үй |74 |135 |185 |228 |248 |410 ... және ... алу ... | | | | | ... % | | | | | | |
| |0,4 |0,5 |0,4 |0,6 |0,6 |0,9 |
|- ... ... |784 |1 641 |2 062 |2 130 |2 523 |2 671 ... | | | | | | ... % |4,4 |5,5 |4,3 |5,2 |5,8 |5,7 |
|- ... ... сатып |854 |1 085 |1 088 |1 093 |2 007 |2 006 ... | | | | | | ... % |4,8 |3,6 |2,3 |2,7 |4,6 |4,3 |
|- ... ... |460 |5 685 |10 670 |9 518 |8 517 |10 479 ... % |13,7 |18,9 |22,3 |23,5 |19,5 |22,4 ... ... ... ... оның ... |10 048 |17 796 |27 732 |23 034 |24 895 |27 505 ... уақытта берілген | | | | | | ... | | | | | | |
|- ... ... |7 863 |11 410 |19 843 |16 214 |17 409 |17 869 ... ... | | | | | | |
| | | | | | | |
|- ... қор ... алуға|148 |1 448 |1 316 |746 |743 |884 |
|- ... |- |- |- |- |- |- ... ... | | | | | | ... ... | | | | | | |
|- жаңа ... және |27 |202 |390 |407 |383 |1 102 ... қайта | | | | | | ... үшін | | | | | | |
|- ... ... үй |9 |18 |40 |48 |38 |164 ... және ... алу үшін| | | | | | |
|- ... ... |563 |1 230 |1 519 |1 547 |1 873 |1 900 ... | | | | | | |
|- ... ... ... |18 |259 |263 |269 |1 084 |1 080 ... | | | | | | |
|- ... ... |1 420 |3 231 |4 361 |3 804 |3 364 |4 506 ... мерзімді кредиттер |
|1 |2 |3 |4 |5 |6 |7 ... оның ... |7 842 |12 247 |20 093 |17 552 |18 638 | 19 ... ... берілген | | | | | | ... | | | | | | |
|- ... ... |4 808 |5 786 |6 665 |5 366 |6 088 |5 299 ... ... | | | | | | |
|- ... қор ... ... |1 308 |3 823 |2 554 |2 777 | 2 750 |
|- ... |- |- |- |- |- |- ... ... | | | | | | ... ... | | | | | | |
|- жаңа ... және |458 |1 344 |1 784 |2 329 |2 837 |3 233 ... ... | | | | | | ... үшін | | | | | | |
|- ... тұрғын үй |65 |117 |145 |180 |209 |246 ... және ... алу ... | | | | | |
|- ... тұтыну |221 |410 |543 |583 |649 |771 ... | | | | | | |
|- ... ... ... |836 |827 |825 |825 |923 |926 ... | | | | | | |
|- ... ... |1 040 |2 454 |6 309 |5 714 |5 153 |5 973 ... көзі:ҚР қаржы нарығын және қаржылық ұйымдарды реттеу мен қадағалау
жөніндегі Агенттігі
17 - кестеде ... ... ... мерзімі өткен берешектер,
кредит беру обьектілері бойынша көрсетілген. Жалпы түрлі мақсатта берілген
несиелердің ... 2005 жылы 17 920 млн. ... ... 2007 жылдың
желтоқсанында 46 703 млн. тенгеге тең болды. 2004 жылмен ... ... 27 783 млн. ... ... ... Бұл дегеніміз жылдан жылға ... ... ... ... ... ұлғайып, жеке тұлғалар мен
кіші орта ... ... ... жақсарып жатқанын көрсетеді.
Ең көп мөлшерде берілген несиелер бұл айналым қаражаттарын сатып алуға
берілген ... 2005 жылы ол 12 671 млн. ... тең ... 2007 ... млн. тенгеге тең болған, сонда ұсынылған несиелер ... ... аз ... ... ... үй салу мен сатып алу үшін ... 2006 жылы 74 млн. ... ... 2007 жылы 410 млн. ... ... млн7 ... 454%-ға көбейген.
18 – кестеде халықтың ... ... ... салымдары
көрсетілген.
Кесте 18
Халықтың екінші деңгейдегі банктердегі салымдары
Млн.тенге
Кезеңнің соңына
| |2002 |2003 |2004 |2005 |06.06 |01.07 ... |186 080 |257 360 |343 268 |447 976 |459 723 |476 703 ... | | | | | | ... | | | | | | ... ... | | | | | | ... |49 336 |67 506 |128 685 |255 299 |262 351 |272 492 ... |136 699 |189 796 |214 499 |192 556 |197 251 |204 076 ... |45 |58 |84 |122 |121 |134 ... ету |39 220 |45 247 |59 812 |77 004 |73 454 |76 726 ... | | | | | | ... ... | | | | | | ... ... | | | | | | ... |22 890 |24 531 |36 346 |54 468 |50 160 |53 210 ... |16 289 |20 667 |23 407 |22 448 |23 213 |23 414 ... |41 |50 |59 |88 |82 |102 ... |... |... |494 |9 362 |10 621 |11 894 ... | | | | | | ... | | | | | | ... ... | | | | | | ... |... |... |85 |1 567 |1 655 |1 952 ... |... |... |408 |7 795 |8 966 |9 942 ... |... |... |- |- |- |- ... |146 860 |212 113 |282 962 |361 610 |375 648 |388 083 ... | | | | | | ... | | | | | | ... ... | | | | | | ... |26 446 |42 975 |92 254 |199 264 |210 536 |217 331 ... ... |19 217 |30 681 |54 018 |71 890 |76 275 |74 936 ... мерзімді |7 229 |12 294 |38 236 |127 373 |134 261 |142 395 ... |120 410 |169 129 |190 683 |162 312 |165 073 |170 720 ... |4 |8 |25 |34 |39 |32 ... ... ... нарығын және қаржылық ұйымдарды реттеу мен қадағалау
жөніндегі Агенттігі
* резидент еместер шоттарын қоса ... ... ... ... алынды
18- кестеде халықтың екінші деңгейдегі ... ... ... 2002 жылы ... ... салымдары 186 080 млн. тенге
болса, 2007 жылдың желтоқсанында 476 703 млн. тенге құрады. Яғни бұл ... ... 2007 жылы ... ... 290 623 млн. тенгеге,
156%-ға көбейген.
Талап ету салымдары ... 2002 жылы 39 220 млн. ... ... ... 76 726 млн. ... ... 2002 ... салыстырғанда 2007 жылы
салымдардың көлемі 37 506 млн. тенгеге, 96%-ға көбейген.
Шартты салымдар бойынша 2002 жылы ... ... жоқ, 2007 жылы ... млн. ... ... салымдар бойынша 2002 жылы 146 860 млн. тенге құраса, 2007
жылы 388 083 млн. тенге ... 2002 ... ... 2007 ... ... 241 223 млн. ... ... көбейген. Мұның барлығы
халықтың банктік жүйеге сенімділігі артқанын дәлелдейді.
24 – кестеде Екінші деңгейдегі банктердің тартқан ... мен ... ... ... ... ... мен валюта түрлері
бойынша) көрсетілген.
Кесте 19
Екінші деңгейдегі банктердің тартқан депозиттері мен берген кредиттері
бойынша сыйақы ставкалары (мерзімдері мен валюта түрлері бойынша)
Пайыздар кезеңде
| |12.04 |12.05 |06.06 |08.06 |01.07 |
| |KZT |EAB/ |KZT |
| | |CKB | |
| ... ... ... ... ... |нк (мың ... |банк |банкі |банк ... |
| ... ... | | | | |
| | ... | | | | |
|1 |2 |3 |4 |5 |6 |7 ... | | | | | | ... ... |28,484, |21,691 |66,292, |51,740 |37,228, |119, ... ... |613 | |818 | |899 |131 ... ... | | | | | | ... ... |71,200, |61,591 |74,779, |102,182 |140,293, |110,25|
|арналған активтер |859 | |727 | |803 |2 ... ... |38,582, |5,993 |41,833, |6,038 ... ... алып |824 | |562 | |247 | ... | | | | | | ... ... | | | | | | ... мен ... | | | | | ... ... |15,399 | |19,844 | |81,298 | ... ... |283,062 ... |409,517 ... |680, ... алып |443 | |550 | |813 |385 ... | | | | | | ... ... | | | | | | ... | | | | | | ... келісімдері |2,608, | |8,402, | |13,950, | ... ... ... | |463 | |232 | ... ... | | | | | | ... үшін ... бар |137, |871 |488,668 |25,426 |427,226 ... |554 | | | | | ... ... |32,372 |26,288 |64,294 |- |561,593 |- ... | | | | | | ... | | | | | | ... және ... |146,206 |- |217,964 |331 |425,042 |2,205 ... | | | | | | ... | | | | | | ... ... | | |- | |2,405, | |
| | | | | |277 | ... тозу мен |6,303, | |7,386, | |8,661, | ... алып |998 | |530 | |430 | ... ... | | | | | | ... мен | | | | | | ... емес | | | | | | ... | | | | | | ... етуге |3,366, |6,332 |9,640, |6,701 |7,086, |7,019 ... алып |413 | |143 | |175 | ... ... | | | | | | ... | | | | | | ... ... |434,241 |373, |704,056, |618,302 |1,194, |997, |
| |157 |064 |563 | |869,035 |805 ... ЖӘНЕ | | | | | | ... | | | | | | ... | | | | | | ... ... ... ... |148,331 |320,095, |293, |
|қаражаттары |919 | |348 | |266 |047 ... ... ... | |28,444, | |59,143, | |
| |675 | |727 | |353 | ... ... |801 | |31,354 | |189,142 | ... ... |226,710 |303,405, |306,71|
|қаражаттары |16 | |313 | |222 |4 ... ұзақ ... ... ... ... |66 | |17 | |35 |9 ... | | | | | | ... да ... ... |4,463, | |50,603, | ... |3 | |967 | |841 | ... |- | |3,086, | |4,934, | |
| | | |716 | |212 | ... ... |404 | |403 | |404 | ... ... | | |6,975, | |8,289, | ... ... | | |593 | |853 | ... ... | | | | | ... ... |8,402, |4,318 |2,831, |9,838 |4,591, ... |672 | |978 | |131 | ... ... ... |1,054, |910, |
| |26 | |16 | |385,459 |697 ... |8,732, | |19,447, | |46,138, | ... |914 | |698 | |569 | ... міндеттемелер |383,9576| ... |1,100, | |
| |40 | |14 | |524,028 | ... | | | | | | ... ... |4,018, |16,244 |4,197, |22,405 |4,996, ... |930 | |179 | |626 | ... ... |569,783 |1,737 |1,313, |2,054 |1,519, |18 ... ... | | |280 | |676 | ... | | | | | | ... ... ... |40,043, |14,099 |58,545, ... |68 | |825 | |650 | ... үлесі |4,704, |1,330 |5,468, |1,667 |6,976, |1,218 |
| |625 | |069 | |250 | ... ... ... |57,306, |46,920 |94,365, ... |92 | |680 | |007 | |
|1 |2 |3 |4 |5 |6 |7 ... МІНДЕТТЕМЕЛЕР |1,156, |373, |704,056,5|618,302 |1,194,869|997, |
|МЕН КАПИТАЛ |577,545 |064 |63 | |,035 |805 ... ... ... Банк пен ... ... ... есеп беруі
20 - кестеде екінші деңгейдегі банктердің қаржылық жағдайын олардың
активтері, міндеттері және капиталдары бойынша бағалау кестесі ... жылы ... ... ... ... ... ақшалар мен шоттары
28 484 613 тенге құраса, ол Каспий банкінде 21 691 000  тенге құраған, яғни
2005 жылы ... банк ... ... ... ... ... ал 2007 ... көрсеткіш Альянс банкте 37 228 899  тенге құраса, ал Каспий банкінде
119 931 000  тенге құрады, 2007 жылы ... ... ... бұл ... Альянс банктен 82 642 101  тенгеге алға шыққан.
Клиенттерге берген қарыздары бойынша 2005 жылы ... ... ... ... Каспий банкінде 239 847 000  тенге құрады, яғни
2005 жылы Альянс банк Каспий банкінен 43 215 443  тенгеге асқан, 2007 ... ... ... ... 409 512 000 ... ... ... банкінде
680 385 000  тенге құрады, яғни 2007 жылы сонда Каспий банкі бұл көрсеткіш
бойынша Альянс банктан 270 ... ... алға ... үшін қолда бар инвестициялар бойынша 2005 жылы ... ... 000 ... ... ... ... 871 000 000 ... құрады, яғни
2005 жылы Альянс банкі бұл көрсеткіш ... ... ... 733 ... алға ... 2007 жылы бұл ... ... банкінде 427 226 000
тенге құраса, ... ... ... тенге құрады, яғни 2007 жылы
Альянс банкі Каспий банкінен 384 820 000  тенгеге асқан.
Қамтамасыз етуге резервтерді алып ... ... ... ... жылы Каспий банкінде 3 366 413  тенге құраса, Альянс ... ... 000  ... ... яғни 2005 жылы ... банкі бұл көрсеткіш бойынша
Каспий банкінен 2 965 587  тенгеге алға шыққан, 2007 жылы бұл ... ... 7 086 175 000 ... ... ... ... ... құрады, сонда 2007 жылы Альянс ... ... ... 67 ... ... жылы ... активтер бойынша Альянс банк 434 241 157 000 тенге
құраса, Каспий банкінде 373 064 000 000 тенге құрады, яғни 2005 жылы ... ... ... 61 180 157 000 тенгеге асқан. 2007 жылы бұл ... ... 1 134 869 035 000 ... құраса, Каспий банкінде 997
805 000 000 тенге ... ... ... Каспий банкінен 137 064 035 000
тенгеге асқан.
Банктің қарыздары мен қаражаттары 2005 жылы ... банк ... ... ... ... ... 121 786 000 000 ... құрады, яғни
2005 жылы Альянс банкі бұл көрсеткіш бойынша Каспий банктан 45 564 ... алға ... 2007 жылы бұл ... ... ... 320 095 ... ... Каспий банкінде 293 047 000 000 тенге құрады, сонда 2007 жылы
Альянс банкі Каспий банкінен 27 048 266 000 ... ... жылы ... міндеттемелер бойынша Альянс банк 375 224 726 000
тенге құраса, Каспий банкінде 345 786 000 000 ... ... яғни 2005 ... ... ... ... 29 438 726 000 тенгеге асқан. 2007 жылы бұл
көрсеткіш Альянс банкте 1 054 385 459 000 тенге құраса, Каспий банкінде ... ... ... ... ... ... банкінен 143 688 459 000
тенгеге асқан.
2005 жылы жарғылық капиталдары бойынша Альянс банк 4 018 930 ... ... ... ... 16 244 000 000 ... ... яғни 2005 ... банкі Каспий банкінен 12 225 070 000 тенгеге ... 2007 жылы ... ... ... 4 096 626 000 ... ... ... банкінде 33
276 000 000 тенге құрады, Альянс банкі Каспий банкінен 28 279 374 ... ... жылы ... ... капитал бойынша Альянс банк 45 578 892 000
тенге құраса, Каспий банкінде 27 278 000 000 ... ... яғни 2005 ... ... ... банкінен 18 300 892 000 тенгеге асқан. 2007 жылы ... ... ... ... 000 ... ... ... банкінде 87
108 000 000 тенге құрады, Альянс банкі Каспий банкінен 7 257 007 ... ... жылы ... міндеттемелер мен капитал бойынша Альянс банк
1 156 577 545 000 тенге құраса, Каспий ... 373 064 000 000 ... яғни 2005 жылы ... ... Каспий банкінен 783 513 545 000 тенгеге
асқан. 2007 жылы бұл ... ... ... ... 035 000 ... Каспий банкінде 997 805 000 000 тенге құрады, Альянс банкі Каспий
банкінен 197 064 035 000 тенгеге асқан.
21 – ... ... мен ... ... екінші деңгейлі банктердің
жылдық есебі көрсетілген.
Кесте 21
Табыстар мен ... ... ... ... ... ... |2005 |2006 |2007 |
| ... ... ... ... |Альянс банк|Каспий |
| |(мың ... |(мың ... |(мың ... |
| | ... | ... | ... |
| | ... | ... | |тенге) |
|Пайыздық ... |26,263 ... |45,444 ... |69,789 ... | | | | | | ... ... |6,052 ... |11,059 |45,185,962 |20,969 |
|шығындар | | | | | | ... ... |14,227 ... |23,721 ... |32,587 ... | | | | | | ... ... | | | | | | ... таза | | | | | | ... ... | | | | | | ... ... ... |3,836 ... |4,470 ... |17,228 |
|ТАБЫС | | | | | | ... ... |2,553 ... |7,595 ... |3,160 ... | | | | | | ... | | | | | | ... таза | | | | | | ... | | | | | | ... ... |6,456 ... |9,297 ... |12,943\ |
|мен қызметтер | | | | | | ... ... | | | | | | ... ... |137 ... |303 ... |489 ... мен | | | | | | ... | | | | | | ... ... | | | | | ... |270,312 |260 |615,403 |478 |879,692 |539 ... | | | | | | ... | | | | | | ... | | | | | | ... ... | | | | | ... ... |4,359 |19,328, |7,628 |22,900, |16,275 ... ПАЙДА | | |106 | |724 | ... ... ... |266 ... |1,047 ... |1,569 ... ... | | | | | ... ... |406,554 |40 ... |147 ... |399 ... ... |8,760,761 |4,093 |8,689,299 |6,581 |20,563,297 |14,706 |
|Базалық және |25,89 |6,492 |24,26 |7,669 |51,17 |10,935 ... ... | | | | | ... ... ... ... ... Банктерінің жылдық есеп беруі
22 – кестеде ақша қозғалысы туралы жылдық есеп беру ... ... ... ... ... есеп ... |2006 |2007 |
| ... Банк |Каспий |Альянс Банк |Каспий |
| |(мың ... ... |(мың ... ... |
| | ... ... | | | | ... | | | | ... ... | | | | |
|1 |2 |3 |4 |5 ... ... |19,357,436 |7,628 ... |16,275 ... ... | | | | ... | | | | ... таза табыс | | | | ... | | | | ... мен ... |1,029 ... |892 ... ... ... |519 |1,439,531 |296 ... ... | | | | ... | | | | ... ... ... |28,958 ... |37,516 |
|актив- | | | | ... ... | | | | ... ... | | | | ... | | | | ... | | | | ... | | | | ... ... | | | | ... операциялық| | | | ... | | | | ... ... | | | | ... ... |661,224 |44,347 |142,479 | ... ... |34,167 ... |154,043 ... | | | | ... | | | | ... ... |200,937 ... |283,355 ... қаражаттары| | | | ... ... ... |308 ... |3,475 ... | | | | ... | | | | ... ... | | | | ... | | | | ... ... |34,167 ... |154,043 |
| | | | | ... ... | | | | ... ... |93,885 ... |72,741 ... | | | | ... міндеттемелер |1,456 |113,501 |3,311 ... ... ... ... |91,734 ... |57,599 ... | | | | ... | | | | ... ақша ... | | | | |
|1 |2 |3 |4 |5 ... ... ... |897 ... |1,300 |
|салығы | | | | ... ... |92,631 ... |58,988 |
|қызметтен | | | | ... ... | | | | ... | | | | ... АҚША | | | | ... | | | | ... ... |1,545 |133,095 |17,273 ... ... ... | | | ... қағаздарды |59,213 |- |33,210 |- ... | | | | ... | | | | ... | | | | ... ... |4,249 ... |18,186 ... таза ақша | | | | ... | | | | ... ... | | | | ... ... | | | | ... ... сату |- |10,248 ... |21,900 ... акция |2,476,462 |1,297 ... |4,374 ... сату ... |179 ... |466 ... |290,371 |- |668,738 |229 ... ... | | | | ... ... | | | |
|1 |2 |3 |4 |5 ... ... ... |127,988 |130,170,893 |144,144 |
|таза ақша ... | | | | ... мен ... ... |30,049 ... |67,391 ... таза | | | | ... | | | | ... мен оның ... |21,691 ... |51,740 ... жыл | | | | ... | | | | ... мен оның ... |51,740 |81,857,509 |119,131 ... жыл | | | | ... | | | | ... ... | | | | ... ... ... |42,728 ... |53,805 |
|Төленген сыйақы ... |22,342 ... |39,405 ... ... ... банк пен ... Банктерінің жылдық есеп беруі
22 – кестеде Каспий банкінің клиенттерге берген қарыздары (экономика
салалары бойынша) көрсетілген.
Кесте ... ... ... берген қарыздары (экономика салалары бойынша)
млн.тенгеде
| |2006 |% |2005 |% |2004 |% ... ... |137,903 |19,1 |86,582 |19,7 |53,538 |21,0 ... ... |120,162 |16,7 |57,405 |13,0 |27,222 |10,7 ... мен ... |10,3 |40,478 |9,2 |10,759 |4,2 ... құрылысы | | | | | | ... мен газ ... |72,645 |10,1 |37,295 |8,5 |29,841 |11,7 ... ... |64,987 |9,0 |45,271 |10,3 |32,506 |12,7 ... үй құрылысы |40,158 |5,6 |21,806 |5,0 |7,104 |2,8 ... ... |36,256 |5,0 |41,030 |9,4 |30,350 |11,9 ... өндіру саласы |31,164 |4,3 |20,924 |4,8 |15,242 |6,0 ... |27,869 |3,9 |20,001 |4,6 |3,541 |1,4 ... сала |25,025 |3,5 |12,160 |2,8 |9,254 |3,6 ... сала |21,491 |3,0 |8,874 |2,0 |3,558 |1,4 ... ... |11,005 |1,5 |5,174 |1,1 |1,480 |0,6 ... мен ... |7,690 |1,1 |5,631 |1,3 |1,991 |0,8 ... | | | | | | |
|1 |2 |3 |4 |5 |6 |7 ... қызметтер |7,066 |1,0 |- |- |- |- ... ... |5,960 |0,8 |4,678 |1,0 |7,173 |2,8 ... |4,886 |0,7 |3,857 |0,9 |4,612 |1,8 ... ... |3,927 |0,5 |3,860 |0,9 |549 |0,2 ... сала |3,564 |0,5 |1,865 |0,5 |7,125 |2,8 ... үй ... |1,776 |0,2 |3,607 |0,8 |362 |0,1 ... мен |1,750 |0,2 |1,301 |0,3 |1,243 |0,5 ... бұйымдар | | | | | | ... | | | | | | ... мен ... |0,2 |516 |0,1 |- |- ... және ... ... |0,1 |4,675 |1,0 |688 |0,3 ... |18,597 |2,7 |12,160 |2,8 |6,980 |2,7 ... |720,696 |100,0 |439,150 |100,0 |255,118 |100,0 ... ... ... ... ... есеп беруі
24 – кесте несие мекемелерінің қаражаттары көрсетілген.
Кесте 24
Несие мекемелерінің қаражаттары
Млн.тенге
| |2007 |2006 |2005 ... ... ... |134,249 |51,447 |48,809 ... мүше ... ... мен ... |126,371 |61,774 |46,845 |
|мекемелерден қарыздар | | | ... ... |7,939 |7,206 |4,011 ... ... мен қаржылық |6,744 |12,359 |3,637 ... ... | | | ... ... мен ... ... |6,265 |5,163 |3,369 ... | | | ... ... ... артықшылықты |5,581 |5,075 |4,735 ... | | | ... мүше емес ... ... пайыздық |3,081 |729 |289 ... | | | ... ... ... ... |2,322 |4,524 |8,508 ... ... |495 |54 |1,583 ... ... ... ... |293,047 |148,331 |121,786 ... ... ... Банкінің жылдық есеп беруі
25 – кетеде Каспий банкіндегі клиенттердің қаражаттары ... ... ... ... қаражаттары
Млн.тенге
| |2007 |2006 |2005 ... ... | | ... |109,739 |72,439 |30,106 ... | | | ... ... |101,100 |76,266 |58,905 ... |7,887 |6,888 |7,007 ... | | | |
|1 |2 |3 |4 ... шоттар | | | ... |59,926 |48,499 |28,153 ... | | | ... ... |15,970 |10,718 |10,032 ... |5,558 |5,878 |2,203 ... | | | ... және | | | ... ... | | | ... | | | ... |2,664 |3,691 |3,601 ... | | | ... ... |3,931 |2,113 |249 ... |39 |218 |62 ... | | | ... |306,714 |226,710 |140,318 ... | | | ... ... ... ... ... есеп беруі
26 – кестеде тәуекелдерді басқару бойынша саясат, қаржылық активтер
мен міндеттемелерді географиялық ... ... ... ... ... саясат
Млн.тенге
| |2007 |
| ... ... ... ... |
| | | ... ТМД| |
| | | ... басқа | |
| | | ... | ... | | | | ... және |68,909 |45,358 |4,864 |119,131 ... | | | | ... | | | | ... ... |- |- |10,791 ... мен |23,495 |86,757 |- |110,252 ... ... | | | | ... | | | | ... ... | | | | ... |12,296 |28 |11,352 |23,676 ... | | | | ... | | | | |
|1 |2 |3 |4 |5 ... үшін ... |2,133 |39,015 |1,258 |42,406 ... бағалы | | | | ... | | | | ... |580,272 |10,765 |129,659 |720,696 ... | | | | ... |1,017 |- |1,188 |2,205 ... | | | | ... | | | | ... активтер |6,094 |9 |988 |7,091 |
| |705,007 |181,932 |149,309 ... ... | | | | ... пен |844 |- |- |844 ... | | | | ... | | | | ... |73,480 |212,178 |7,389 |293,047 ... | | | | ... | | | | ... |301,947 |3,745 |1,022 |306,714 ... | | | | ... ұзақ |61,884 |223,947 |14,178 |300,009 ... ... | | | | ... | | | | ... |6,191 |237 |3,685 |10,083 ... | | | | |
| |444,346 |440,107 |26,244 |910,697 ... позиция,|260,661 |258,175 |123,065 |125,551 ... | | | | ... ... ... ... ... есеп ... – кестеде төменде балансты құру күнінен келісім ... ... ... ... есеп ... бейнеленген қаржылық активтерді
қоспағанда) төлем жеткенге дейінгі мерзімге дейін қалған мерзімнің
негізінде топталған банктік активтер мен ... ... ... 27
Тәуекелдерді басқару бойынша саясат
Млн.тенге
|Талап еткенге дейінгі |1 айға дейін |1-3 ай арасы
|3 айдан 1 жылға дейін |1-3 жыл ... ... |3 ... ... ... ... | ... | | | | | | | | | |Ақша және оның эквива ленті
|76,004 |33,438 |9,689 |- |- |- |- ... | ... ... |- |- |- |- |10,791 |- |- ... | |Қаржылық активтер |110,252 |- |- |- |- |- |- ... | ... ... дегі ... тар |47 |754 |3,296 |7,405 ... |- |23,
676 | |Инвестиция лық бағалы қағаздар |- |444 |2,867 |206 |9,926 |28,963 ... | ... ... |746 |32,632 |65,986 |207,423 |106,060
|298,926 |8,923 |720,
696 | |Ассоциация
лы компания ларда инвестиция |- |- | |- |- |2,205 |- |2,205 | ... |248 |23 |3,740 |451 |58 |2,571 |- |7,091 | | |187,297 ... |215,485 |128,857 |342,817 |8,923 |1,036, 248 | ... лер; |
| | | | | | | | ... пен ҚРҰБ қара ... | | | | | | | | |Несие мекемелер
інің қаражат тары |- |35 |- |101 |203 |505 |- |844 | ... ... |33,017 |59,379 |99,086 |27,852 |5,511 |- |306,714 | ... ... |- |- |- |672 |38,375 |260,962 |- |300,009 | ... |1,860 |84 |3,562 |2,821 |1,095 |661 |- |10,083 | ... -
позиция |103,289 |27,787 |16,462 |35,408 |12,897 |47,175 |8,923 |125,551 |
|Жиналған айырма |103,289 |75,502 |91,964 |56,556 |69,453 |116,628 ... | | ... ... Ұлттық Банктің жылдық есебі
27 – кестеде көрсеткендей, ... ... қоса ... ... негізгі мақсаттарын орындау ... ... келе ... ... және соңғы айларда инфляцияның өсуімен
байланысты. ... өсу ... ... 75%-ға ... өсті және ... сыртқы қарыздануынан қаржыландырылды. Ол 2006 жылдың төртінші
тоқсанында 4,5 ... ... ... ... қаржыландырудың
халықаралық нарығында шарттарды қаталдандыру және қарыз ... ... әкеп ... ... несиелік экспансияны тез
төмендеткен жағдайында банктер әлсірейді.
Зерттеулерге қарағанда аталған елдердің бір елден екінші ... ... ... ... ... ... олар мына белгілері
бойынша ерекшеленеді:
- ... ... ... экономикалық жүйелердің сипатына;
- кіші және орта кәсіпорындар мен жеке тұлғаларға банктік қызметтердің
жай дамуына;
- қаржылық делдалдықтың төмен ... ... және ... ... бойынша банктік портфельдердің
әлсіз диферсификациясына;
- капиталдың абсолюттік мөлшері мен төмен деңгейде жеткіліктілігі;
- банктердің қанағаттанарлықсыз ақпараттық анықтығы;
- жоғары емес ... ... ... ... ... ... ... сенімі.
Аталған елдерде тәуекел концентрациясының деңгейін ... ... екі ... ... 20 ірі ... алушылардың міндеттемелерінің сомасы мен сол банктердің
түзуленген негізгі капиталдарының мөлшеріне қатынасын анықтау;
2) 20 ірі ... ... сол ... ... ... ... ... анықтау.
3. БАНКТІҢ ТҰРАҚТЫЛЫҒЫН АРТТЫРУ ЖӘНЕ ҚАРЖЫЛЫҚ ЖАҒДАЙЫН ЖАҚСАРТУ
3.1 Қазақстан экономикасындағы банктердің ... ... ... ... ... ... үшін тартымды мемлекет
болғандықтан, республикада банктік ... ... ... ... ... ... етіп ... шетелді банктердің қызметтері
тұрақтылықпен және тепе-теңдікпен сипатталады. Шетелдік банктер ... ... ... ... ... нормативтерді орындамау
болдырылмады, бұл республиканың қаржы нарығының белгілі бір үлесін ... ... ... Ішкі ... ... қатысуымен құрылған
банктер сақтықпен жұмыс істейді, себебі ... ... ... деп ... болмайды.
Қазіргі таңда Қазақстанның банк жүйесінде ... ... бірі ... ... пайыз мөлшерлемесінің оң әсерлі
болуы. Банктер пайыз мөлшерлемелерінің оң ... қол ... ... ... ... ... ... Потенциалды салымшылар ұсынылып отырған
банктік пайыз мөлшерлемесін маңыздылығын ... бұл ... ... ... әсер ... жылдарға дейін нақты заңдылық негіз болмады, ... ... ... ... ... кіші және ірі ... ... мөлшерін бекітумен, санация, банкроттықпен байланысты шатасулар
болды. Осының бәрі біраз ... ... және ол ... ... ... дамуына кедергі жасады.
Қаржыландыру процесі қиынырақ, себебі көптеген кәсіпорындар ... ... ... ... ... ұмтылмайды. Қазақстандық банктер
меншікті пайдаларын тез максималды түрде ұлғайтуға қызығушылық ... ... ... ... және ерте ... ... деңгейі жағдайында банктер жоғары өтімділікті сақтауға
тырысты және ... ... тек ... ... бағдарламаларды
инвестициялауға тырсады. Банктер ... ... ... құру мен
белгісіз болашаққа үлкен қарыздар, жоғары шығындарға ұшырағанша ... ... ... ... ... ... бастапқы жоғары
мөлшерімен қаржыландыруды қалайды [15].
Ұлттық Банктің коммерциялық банктердің жарғылық қорларын
арттыруға ... ... оң ... бар ... ... болады.
Жоғарыда айтылғандарға байланысты Қазақстандағы банктік жүйенің дамуының
стратегиялық ... – бұл ... ... диверсификациясымен
ерекшеленетін ірі әмбебап коммерциялық банктердің құрылуы. Белгілі ... оған ... ... ... ... ... әсер
етеді.
Сонымен бірге, екінші деңгейдегі банктердің қызметтерін жетілдіруде
ерекше маңызды орынды олардың талдаулық жұмыстарын жақсарту алады. ... ... ... кең ... ... мен баланстық
есеп берулері ашық түрде жарияланады. Бұл әр банкке өз қызметін жақсырақ
талдауға және оның ... ... ... ... ... ... ... береді. Өкінішке орай, мұндай жағдай
Қазақстанда әлі қалыптаса қойған жоқ. Қазіргі таңда тек кейбір ірі ... ... ... ... ... ... басып шығарады,
бірақ олардың өзі кең көлемдегі оқырмандарға жетпей жатады. Сонымен бірге
Қазақстандағы екінші деңгейдегі банктердің ... ... ... ... анықтамалық кітапша шығарудың да өзіндік ... ... ... ... ... Республикасының экономикасын
реформалауда әрқашан маңызды ... ... қала ... ... ... ... сөзсіз халықтың ... ... ... деген
сенімділігін төмендетеді, сондықтан оларды ақтау шаралары өз уақытында және
қажетті мөлшерде жүргізілуі керек. ... ... ... мен ... ... ... жоғары жауапкершіліктің болуына сәйкес
Үкімет, бақылау және қадағалау органдары ... ... ... ... ... ... сонымен бірге толыққанды қаржы
нарығын дамыту үшін, оның көп жақты формалары мен құралдарын үшін ... ... ... Ұзақ мерзімді несиеніынталандыру жүйесін өңдеу
қажет.
Көптеген коммерциялық банктерге қазіргі кезде әмбабаптылық тән,
сонымен ... олар ... ... яғни ... ... кез-келген ақшалық-қаржылық қызметін пайдалана алады.
Коммерциялық банктер бұл макродеңгейде ақша-несие айналысын, ... ... ... ... ... ... ету, ... халық-
шаруашылық кешенінің дамуына көмектесу сияқты макроэкономикалық мәселелрді
шешуге арналған ... банк ... ... ... ... Айтарлықтай
үлкен мөлшердегі капиталды иелене отырып банк келешекте ірі ... ... сол ... ... ... ... дамуына әсер етіп,
құрылымдық қайта құрылымдарға араласа ... ... ... ... ... алады. Меншігін басқару мен капиталын
қалыптастыруда үлкен масштабты ... ... ... ... ... күшті әрі мықты қаржегерлерге айналулары мүмкін және
олар белгілі бір ... өз ... ... ... ... мен кәсіпорындар құру негізінде, сонымен бірге әр ... ... ... ... ... ... ... Агенттігі мен Ұлттық банк банктердің тартылған
сыртқы қарыздарға қатысты өтімділігі ... ... ... бойынша
қосымша шаралар қолдану қажет. 2006 жылы Қазақстанның сыртқы ... ... ... ... 41,5 ... ... құрады. Негізгі қарыз – еншілес
компаниялардың фирмааралық қарыздары. Сонымен бірге банктердің ... ... ... ол 14 ... ... ... бұл дегеніміз 2006 жылдан
1,7 есе көп. Осылайша банктердің сыртқы қарыздарының өсуі 7 ... ... ... ... деңгейлі банктердің қызметтерін
дамыту үшін ең алдымен мықты заң ... болу ... Заң адал ... ... ... ... ... қанағаттандыруға,
клиенттердің қызығушылықтары мен құқықтарын сақтауға бағытталуы қажет.
Несиелік портфельді басқаруды іске ... ... алғы ... ... ... ... мен ... топтары үшін несиелеудің ішкі банктік
лимитін белгілеу;
• несиелік рейтингпен байланысты ... ... ... ... ... көрсететін несиелік тәуекелді талдау формасын жасау;
• әр түрлі ... ... ... диверсификациялау;
• төменгі тәуекел деңгейі бар ең маңызды салаларды анықтау;
... ... ... бар ... қатысты несиелік саясатты
қатаңдату,
• несиеге баға белгілеу саясатын дайындау.
Несиелеу лимиттерін ...... ... ... ... тәуекелдерді төмендету және ұзақ ... ... ... үшін ... ... несиелерге:
• несиелік келісім-шартта көрсетілген уақытта қайтарылмаған,
уақыты ... және ... ... ... ... ... кепіл-хат немесе кепілдемемен қамтамасыз етілген
несиелер бойынша сақтандыру ... ... ... ... банк ... міндеттемелері
орындалмағандар;
• несиелерге есептелінетін пайыздың несиелік келісім-шартта
көрсетілген күннен 30 күн өткенге ... ... ... ... ... ... ... мыналар жатады:
- қарыз алушының қызметін қайта құру;
- несиені қайтару кестесін өзгерту;
- пайыз (сыйақы) төлеу тәртібін өзгерту.
Нарықтық жағдайда банктердегі ... ... ішкі және ... ... ала отырып, зерттеу өте қажет. Өйткені несиелік тәуекел
банктің активтеріне тікелей әсер етеді.
Сонымен несиелік тәукелдің маңызы оларды дұрыс бағалау мен ... ... және банк ... ... ... тікелей
әсер етуінде. Несиелік тәуекел бойынша банктердің зиянға ұшырауының өсуіне
әсер еткен бірқатар факторларға жасалынған талдаулар батыстың ... ... ... ... ... дүниежүзілік банктердің
мәліметтеріне сәйкес несиелер бойынша банктердің зиян шегулерінің басты
себебіне 67% ішкі ... 33% ... ... әсер ... ... ... қаржылық нәтижелерін басқару арттырудың
негізгі міндеттері мыналар:
• ең ... ... алу үшін ... ... ... ... банктің аумағындағы, жанындағы нарықтық кеңістікті ... өз ... және ... ... ... мен ... ... ету;
• банктің өзінің өтімділігін өз дәрежесінде ұстап отыру;
• жүйелі, жақсы дайындалған және сарапталған мәліметтер;
• активтер мен ақша ... ... ... ... ету және ... ... ... бақылап отыру;
• жаңа банктік өнімдер мен жаңа технологияларды меңгеру үшін
әрқашан ізденісте ... ... ... мен ... ... ... зерттеу;
• қолма-қол емес есеп-айырысулар мен ... ... банк ... кәсіби дәрежесін көтеру және ... ... ... оның әрі ... бағалайтын жүйені
жетілдіру;
• банк қызметіне инновациялық процесті енгізуді жеделдету.
ҚОРЫТЫНДЫ
Екінші ... ... ... ... ... әмбабаптығы мен қызметінің ... ... ... құрылымына мыналар жатады:
1) банктің меншікті капиталы;
2) банктің заемдық және тартылған қаражаттары.
Банк ресурстарының құрамындағы ... ... ... тартылған
қаражаттарға қарағанда өте төмен болғандықтан ... ... ... 10 пайызға жуық бөлігі өтелсе, ал ... ... ... ... үлесіне тиеді.
Қазіргі кезде тұтас банк саласының капиталдану дәрежесі капиталдың
жеткіліктілік нормативіне ... ... ... ... ... өсіміне активтер өсімінің қарқынды өсуі банк ... үшін ... ... экономикалық басқарудың негізгі органы болғандықтан, оның өз
клиенттерінің ... ... де ... сипатта. Банктердің
экономикалық жауапкершілігінің ең алдымен қызмет ... ... ... ... байланысты емес, шаруашылық
органдарының, (яғни өз ... ... және ... ... ... Коммерциялық банктердің несиелері
ел экономикасын ... кіші және орта ... ... ... ... мен ... дамуына өте зор ықпал етеді.
Банктердің айналасында өздеріне ... ... ... ... ... ... Олар ... жағдайларда пайдамен ... өзі және ... үшін ... ... ... несиелік сипатты жүргізіледі.
Банктің күнделікті қызметіне басшылық ететін, ... ... ... қатарына; директор кеңесінің төрағасы президент,
қазынашы, бақылаушы ревизор жатады.
Коммерциялық ... ... ... барынша әсер етуде, алайда
халық шаруашылығын несиелеу ... ... ... ... ... ... ... мәселелер бүгінгі таңда өте өзекті.
Сондықта да бүгінгі басты міндеттердің бірі – ... ел ... мәні мен ... дұрыс талдай отырып,
дамудың басым бағыттарын жетілдіре беру ... ... ... ... ... ... адамдар мен банктердің ... ... ... ... Ауыл ... саласының қызметкерлерінің
несие алу процесіндегі көрген қиындықтары да аз ... ... ... төмен бағаланады және өндірген тауарлары өз бағасына әрі тез ... ... алу үшін ... ... ... де көп, ... ... өзі де бір төбе.
Алайда, осыған қарамастан екінші деңгейлі ... ... ... ... ... ... ... банктер экономикалық дамудың
кепілі, яғни оларсыз даму мүмкін емес. Сондықтан да, екінші ... дің ... ... және ... ел ... ... ... экономикалық тұрақтылығын қамтамасыз ету – диплом жұмысының
өзекті мәселелерінің бірі болды.
ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ
1. Қазақстан Республикасының ... ... ... ... ... халқының әл-ауқатын арттыру-мемлекеттік саясаттың
басты мақсаты». 2008 жыл 6 ақпан // Шымкент ... 2008 жыл 8 ... ... ... ... В.И. Колесникова //Москва, 2003г.
3. Банки и банковские операции. Под.ред. Е.Ф. Жукова //Москва: 2005 ... ... Г.Н. ... ... в ... формирования рынка –
: ЛФЭИ, 1991
5. Сейтқасымов Ғ.С. ... ... ... Алматы «Экономика», 2006 ж.
6. Спицын «Банковский маркетинг» Москва 2003г.
7. Сагандыкова С. Иностранные инвестиции в Казахстане: анализ и
прогнозы ... ... в ... ... ... ... Р.А. ... регулирование деятельности БВУ
//Қазақстан Банктері//. 2007, №2,3,5.6,7,11,12
9. Кочмола К.В. Международные стандарты регулирования политики
коммерческих банков. ... – 2002 - №8 – Стр. 26-29. ...... ... Лаврушин О.И. «Банковское дело» Москва 2005
11. Ларионова И.В «Управление активами и ... в ... ... Издательство «Консалтбанкир» 2003 г.
12. Міржақыпова С.Т. Банктегі бухгалтерлік есеп. Алматы Экономика, ... ... В.Д. ... ... дело Опыт США ... МГУ, 1992
г.
14. Марченко Г.А. «Развитие банковского сектора в Казахстане» //Деньги и
Кредит//2005г.
15. Мақыш С.Б. Ақша ... және ... ... 2004
16. Мақыш С.Б. Коммерциялық банктер операциялары, 2004 ж
17. ... ... ... ... и маркетинги»
Алматы 2006
18. Хамитова Н.Н. Банковское дело Алматы 2005
19. «2007 жылдың соңындағы есеп берулер»//Қазақстан ... №1, 2007 ... ... ... ... ... Под.ред. Л.А. Дробозиной
Москва 2002 г.
21. О состоянии финансового рынка и финансовых организаций
//Банки Казахстана №5, 2007 ... ... ... ... рынка и его перспективы
//Банки Казахстана №2, 2008 ... ... «О ... и ... ... 2005 ... ҚР-ғы «Ұлттық банк туралы» ҚР Президентінің Заң күші бар жарлығы (соңғы
өзгерістер мен толықтыруларды есепке алғандағы)// 31.03.1995 г.
25. ... и ... ... в условиях переходной экономики" Алматы
1995 г.
26. ОҚО ҰБ филиалының дайындаған статистикалық мәліметтері, 2006,2007 ж
27. Данные ... ... ... ... Журнал Вusiness сепtгаі Еurоре., 2005
29. Аналитикалық есеп "Қаржы секторы: жағдайы, проблемалары,
перспективалары". ... ... 4 ... ... ... ҚР Ұлттық Банкінің
статистикалық бюллетендері
31. ... ... АК, ... есебі, 2007 ж
32. "Каспий Банк" АК, жылдық есебі, 2007 ж
33. ҚР Ұлттық Банкінің статистикалық бюллетендері, 2005,2006,2007 ...

Пән: Экономика
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 72 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 900 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Шаруашылық субъектісінің қаржылық жағдайын талдау мазмұны және әдістері9 бет
«Екінші деңгейлі банктер қызметтеріне бақылау және қадағалау»66 бет
«ҚР-ның екінші деңгейлі банктерінде тәуекелдерді басқару жүйесі (банк мысалында)»66 бет
Ақша-несие саясатының теориялық аспектіде толық ашу, Ұлттық банктің ақша-несие саясатын және ҚР екінші денгейдегі банктің қазіргі жағдайын талдау, мемлекеттің экономикасын реттеудегі ақша-несие саясатының перспективті бағыттарын көрсету40 бет
Екiншi деңгейдегi банктердiң кiрiстерi67 бет
Екінші деңгейдегі банктер12 бет
Екінші деңгейдегі банктер жайлы79 бет
Екінші деңгейдегі банктер және коммерциялық банктердің инвестициялық қызметі6 бет
Екінші деңгейдегі банктер ұғымы мен атқаратын қызметтері36 бет
Екінші деңгейдегі банктердің құқықтық жағдайы71 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь