Кәсіпорынның қаржылық жағдайын факторлық талдау

КІРІСПЕ

1 КӘСІПОРЫН ТАБЫСТЫЛЫҒЫН ЗЕТТЕУ
1.1 Кәсіпорын табыстылығының көрсеткіштері және талдаудың міндеттері
1.2 Табыстылық абсолютті көрсеткіштерін талдау
1.3 Кәсіпорын қызметінің қысқаша экономикалық сипаттамасы

2 КӘСІПОРЫННЫҢ ҚАРЖЫЛЫҚ ЖАҒДАЙЫН ФАКТОРЛЫҚ ТАЛДАУ
2.1 «УПТК .СНАБ» ЖШС.нің қаржылық көрсеткіштері мен тиімділігін факторлық талдау
2.2 Кәсіпорынның қаржылық тұрақтылығы мен төлем қабілеттілігін бағалау

3 КӘСІПОРЫННЫҢ ТАБЫСТЫЛЫҚ ДЕНГЕЙІ МЕН ҚАРЖЫЛЫҚ ТҰРАҚТЫЛЫҒЫН КӨТЕРУ ЖОЛДАРЫ
3.1 «УПТК .СНАБ» ЖШС.нің табыстылық денгейін көтеру мен айналым қорларының айналымдылығын жылдамдату жолдары
3.2 Қаржылық тұрақтылықтың негізгі шарттары

ҚОРЫТЫНДЫ
ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ
ҚОСЫМША
        
        МАЗМҰНЫ
| |КІРІСПЕ |1 |
|1 ... ... ... | ... ... ... ... және ... міндеттері | |
|1.2 |Табыстылық абсолютті көрсеткіштерін ... | ... ... ... ... ... ... | |
|2 ... ... ... ... ... | ... ... -СНАБ» ЖШС-нің қаржылық көрсеткіштері мен тиімділігін | |
| ... ... | ... |Кәсіпорынның қаржылық тұрақтылығы мен төлем қабілеттілігін | |
| ... | |
|3 ... ... ... МЕН ҚАРЖЫЛЫҚ ТҰРАҚТЫЛЫҒЫН КӨТЕРУ| |
| ... | ... | ... ... ... табыстылық денгейін көтеру мен айналым | |
| ... ... ... ... | ... ... ... негізгі шарттары | |
| | | |
| ... | |
| ... ... ... | |
| ... | ... ... қатынастарға өткеннен кейін кәсіпорындардың дербестігі
мен олардың экономикалық және құқықтық ... ... ... таза ... ... ... элементтерін
зеттеу, қаржылық тұрақтылығының маңызы тез ... ... ... таза ... ... құрамдас элементтерін зеттеу,
қаржылық жағдайын, яғни ақша ... ... ... ... ... рөлін жоғарылатады.
Мұндай талдаудың нәтижесі біріншіден ... ... ... ... инвесторларға, жабдықтаушыларға, менеджерлар мен ... ... Осы ... ... ... ... меншік
иесінің көзқарасы жағынан жүргізілген, яғни ішкі қолдану мен ... ... үшін ... ... ... кәсіпорынның шаруашылық жүргізуінің
абсолюттік тиімділігін сипаттайды. Олардың ... ең ... ... ... ... ... ... пайданың көрсеткіштері
табылады. Пайданың өсуі өз-өзін қаржыландыру үшін, өндірісті кеңейту үшін,
әлеуметтік мәселелерді шешу үшін және ... ... үшін ... ... ... ... есебінен бюджет,
банктер және басқа да кәсіпорындар мен ... ... ... бөлігі өтеледі. Осылайша пайданың көрсеткіштері кәсіпорынның ... ... ... ... ең ... ... табылады. Олар
оның іскерлік белсенділігі мен қаржылық жағдайының деңгейін сипаттайды.
Кәсіпорын қызметінің соңғы қаржылық нәтижесі бұл ... ... ... және ... да ... ... нәтижелер сомасы
ретінде сонымен қатар жүзеге асырылмаған операциялардан болған табыстар мен
шығыстар сальдосы ретінде көрінетін ... ... ... ... ... басты мақсаты - «УПТК -СНАБ» ЖШС – нің қаржылық жағдайын
зерттеп, шарушылықтың ... ... ... ... ... ... қарастырып және оларды шешу жолдарын ұсыну.
Алға қойған мақсаттан келесідей мәселелерді ... ... ... балансы мен оның өтімділігін талдау;
• Таза табыстың қалыптасуының құрамдас элементтерін зеттеу;
• айналым құралдарының айналымдылығын талдау;
• табысы мен рентабельділікті факторлық ... ... ... ... ... төлем қабілеттілігін анықтау;
• талдау нәтижесінде пайда болған мәселелерді шешу жолдарын ұсыну;
• Кәсіпорынның даму перспективасын ескере ... ... ... ... ... ... айтылып өткен мәселелерді шешу үшін «УПТК -СНАБ» ЖШС-нің
келесі мәліметтері қолданылды:
• 2005 жылдан 2007 ... ... ... есебі;
• мемстат орталығына табыс ететін 2005 жылдан 2007 ... ... ... ... көрсеткіштері;
• үш жылдық бухгалтерлік балансы;
... ... ... ... ... ақша ... қозғалысы туралы есебі.
Зерттеу объектісі «УПТК -СНАБ» ЖШС –гі болып табылады. Талдаудың заты
кәсіпорынның қаржылық ... мен оның ... ... ... ... ... ... – техникалық ілгерілеудің қазіргі ... ... ... оның ... ...... ... күштерінің
дамуының қозғалтқыш күші болып табылады. Уақыт өткен сайын ... ... ... ... ... ... ... бұл
өндірістік өнімнің материал сыйымдылығын жүйелі түрде төмендетуге кең жол
ашып отыр.
Әрбір өндірістік - ... ... ... қорларын үнемдеудң
басты бағыты – жұмыс орындарында (цех, учаске, бригадада) дєл сол ... пен ... ... ... ... ... Бұл ең ... техникалық жарақтандырылуына, жұмысшылардың шеберлік
деңгейлеріне, ...... ... ... ... материалдық ресурстар қоры мен шығынының нормасына, ... ... ... ... дипломдық жұмыс үш бөлімнен тұрады. Алғашқы бөлімде кәсіпорын
қаржысының теориялық негіздері қарастырылған. Оның қоғамдық ... ... ... ... экономикалық қатынастардың көлемді аймақтарын
қамтитыны және ғалымдардың енбектері туралы айтылып ... ... мен оның ... ... және ... ... ... принциптері мен қаржылық механизм қарастырылған.
Сонымен қатар бұл бөлімде кәсіпорынның қаржы ресурстры мен ... ... ... екінші бөлімінде «УПТК -СНАБ» ЖШС-нің негізгі қызмет барысы
сипатталған. Сонымен қатар қаржылық ... ... ... ... ... ... ішінде кәсіпорынның жылдық
балансы, пайдасы мен шығындары, рентабельділігі, қаржылық ... мен ... ... ... ... ... өзгерісі қандай себептерге байланысты ... ... ... бөлімде пайда болған негізгі мәселелерді шешу
жолдары ұсынылған. Олар кәсіпорынның ... ... ... ... ... айналымдылығын жеделдету жолдары мен айналым
құралдарын ... ... ... ... бұл ... ... тұрақтылығы мен төлем қабілеттілігін көтеретін шарттар негізіндегі
жолдар да ... жоба 70 ... ... 11 ... мен суретпен көркемделген.
КӘСІПОРЫН ҚАРЖЫСЫН БАСҚАРУДЫҢ ТЕОРИЯЛЫҚ НЕГІЗДЕРІ
1. Кәсіпорын қаржысының түсінігі және негізгі қызметтері
Кәсіпорынның ... ... ... ... ... ... ... табумен анықталады. Кәсіпорвн табыстылығы абсолюттік және
салыстырмалы көрсеткіштерімен сипаттлады. Табыстылықтың ... - бұл ... ... ... ... ... ... «табыстар» ұғымы анықталады:
“Табыстар дегеніміз – қаржының келуі немесе активтер құнының өсуі, не
болмаса пассивтердің азаюы түріндегі есепті кезеңдегі экономикалық ... ... ... бұл акционерлер салымдарының есебінен өсуден басқа
жағадайдағы ... ... ... ... бұл түсінік 2007 жылы ақпанындағы “Бухгалтерлік есеп
және қаржылық ... ... заң күші бар ҚР ... ... ... Жарлықтың 13-бабында былай делінген: “Табыстар – бұл
есептік кезеңдегі активтердің ұлғаюы немесе міндеттемелердің ... бір ... ... ... қажетті табыстарды алу мүмкін емес.
өз кезегінде, табыс алмай кәсіпорынның дамуын жүзеге ... ... шешу ... емес.
Табыстылықтың көрсеткіштер жүйесі ең алдымен ... ... ... тұрады, олар: өнімді өткізуден алған табыс:
жалпы табыс: ... ... ... табыс: салық салынғанға ... ... ... табыс; салық салынғаннан кейінгі дағдылды
қызметтен алынатын табыс; ... ... ... табыс; кәсіпорын
қызметінің соңғы қаржылық нәтижесі болып ... таза ... ... ... ... ... ... жанды және
затқа айналған еңбектің өнімділігін көрсетеді.
Табыстардың пайда болуының негізгі қайнар көзі ... ... ... алынатын ұлттық табыс саналады. Ұлттық табыстың алғашқы
бөліну процесінде, экономиканың негізгі ... ... ... ... компаниялардың және үй шаруашылығының алғашқы
табыстары пайда болады. Қайта бөлу процесі кезінде олардың табыстарынан
жинақтау жолы ... ... жеке ... ... үшін ақша
құралдарының қорлары және міндетті төлемдер арқылы ... ... ... ақша ... ... ... жағдайда табыстың рөлі айтарлықтай артты. Өзіміз білетіндей
жоспарлы - ... ... рөлі ... ... Табыс ( Пайда )
табу кез келген кәсіпорынның мақсатты функциясы ретінде төмендетілген.
Нарықтық ... көшу ... ( ... ) ... яғни кәсіпорынның қозғаушы
күшіне айналады. Тек табыс қана өзара байланысқан үш мәселесінің ... : ... ... және кім үшін ... ? ... табу кез келген
кәсіпорынның қызметі етуінің ... ... ... ал ... ... негізгі өндірістік және әлуметтік дамуының ... ... Бұл ... ... ... толық ақталуы және
кәсіпорынның өндірістік – техникалық ... ... ... Бұл
кәсіпорынның өзіндік ағымдағы және күрделі ... ... ... ... ... ... ... қаржы тапшылығын кезінде,
оларға деген қажеттілік, егер бұл ағымдағы шығындар болса, олар банктің
қысқа ... ... және ... ... ... ... салымдар банктің ұзақ мерзімдік несиелермен жабылуы мүмкін.
Табыс есебінен, сондай-ақ кәсіпорынның бюджет алдындағы, банктер ... да ... ... ... міндетмелері орындалады. Сонымен,
табыс кәсіпорынның өндірістік және қаржылық қызметін бағалаудағы негізгі
көрсеткіш болып табылады.
Ол оның ... ... мен ... ... ... бойынша авансталған қаржылардың қайтарымдылық денгейі мен ... ... ... ... ... ... ... табыстың ролі ол атқаратын қызметтерімен
анықталады. ТМД елдердегі арнайы әдебиеттерде табыс қызметі туралы мәселе
жөнінде бірыңғай пікір жоқ. Оған 2-ден 6-ға ... ... ... ойымзша, ол тек екі қызмет атқарады:
1. Мемлекеттік бюджет табысының көзі;
2. ... мен ... ... және әлеуметтік даму
көзі.
Табыс өз қызметінің тиімді орындай алу үшін келесідей негізігі шарттар
орындау қажет ... ... ... бір дәрежесінде, өнім бағасы еңбектің
қоғамдық қажетті шығындарын көрсету тиіс және ол ... ... ... өсуі мен ... құнның
төмендеуін ескерту керек.
2. Бұымдарды калькулациялау және өнімнің өзіндік құнын анықтау
жүйесі ғылыми негізделген болуы ... ... бөлу ... белсенді роль атқару керек және
өндірістің дамуы мен оның тиім ... ... ... болу тиіс.
4. Табысты тиімді пайдалану тек қалған барлық қаржы тұтқаларының
жүйесінде (амортизациялық ... ... ... ... ... жал ... дивиденттер, пайыздық
мөлшерлемелер, арнайы қорлар, салымдар, пай (жарна) төлемдері,
инвестициялар. Есеп айрысунысандары, несие ... ... ... ... ... және т.б) ғана мүмкін.
Кәсіпорынның табыстылық көрсеткіштерінің өсуіне шаруашылқ жүргізуші
субьектінің өзі де, мемлекетте ... ... әр ... абсолютті және салыстырмалы көрсеткіштер жүйелі түрде
талдау жасау қажет:
Табыстылық көрсеткіштерін талдау міндеттеріне мыналар жатады:
... ... ... жоспарының орындалуын
бақалау;
• Таза табыстың қалыптасуының құрамдас ... ... ... әсер ... факторлардың әсерін анықтау және сандық
өлшеу;
• Табысты бөлу бағыттарын, ... және ... ... өсу резервтерін анықтау;
• Кәсіпорынның даму перспективасын ескере отырып, табысты тиімді
пайдалану жөнінде ұсыныстар ... ... ... әр ... ... және
олардың деңгейлеріне әсер етуші факторларды зеттеу.
Кәсіпорын қаржысы – бұл ... ақша ... ... және ... ... қалыптасуы, сонымен бірге оларды бөлу мен
пайдалану процесі кезінде пайда болатын қаржылық немесе ақшалай қатынастар.
Қаржының күрделі айрықша экономикалық категория ... ... өнім және оның ... ... ... табыс, сонымен
бірге ұлттық байлықтың бір бөлігі (мысалға мемлекеттік мүлікті өткізу
бойынша ... ... ... ... алып ... бөлу қызметінің көмегімен бөлінеді және қайта бөлінеді.
Қоғамдық өнімнің бастапқы бөлінуін және келесі немесе қайта бөлінуін
айырып көрсетеді. Жалпы қоғамдық ... ... ... ... ... ... толтыру қоры және қайта құрылған құн – ұлттық табыс бөлінеді,
өндірістік аялардың (шаруашылық ... және ... ... ... құрылады.
Экономиканы қайта бөлу кезінде, заң ... ... ... ... ... субъектілердің болжамды ... ... ... және өзін-өзі қаржыландыру әдістерін
енгізу арқылы қайта бөлудің сала ... және ішкі ... ... ... тарыла түседі.
Қаржының бөлу қызметі арқылы ақшалай табыстар мен ... ... ... ... және ... экономикалық
қызығушылығын тудыратын кейбір қоғамдық ... ... бөлу ... ... бөлу ... ... ... мәні ашылады,
жиынтық қоғамдық өнімнің, оның ақшалай түрдегі құрамдық ... ... ... ... және сату – ... алу ... ... зат түріндегі қоғамдық
өнімді өткізу үшін жағдай ... ... ... еңбек үлесі мен қоғамдық
өндіріске қатысу дәрежесін ... ала ... ... ... ... экономикалық қызығушылықтары қанағаттандырылуы қажет.
Ұдайы өндіріс концепциясын жақтаушылар қаржы мәнін осындай ... ... ... олар қаржы қызметін келесі түрлерге
бөледі:
• ақшалай табыстар мен ... ... ... ... мен ... ... ... қызметі.
Қаржының осындай қасиетінің арқасында, олар экономикалық басқарудың әр
кезеңіндегі бөлінудің сандық пропорциялары қалай жүріп жатқандығы ... мен ... және ... ... ... ... ... белгіленген қаржы ресурстарын пайдаланудың дұрыстығы
туралы хабарлай алады. Сонымен бірге ... ... ... ... мен үйлеспеушіліктерді де хабарлай алады және ... ... ... ... береді. Табыстардың, жинақтардың және ... ... және ... ... ... ... көрінісі құндық
көрсеткіштердің әртүрлілігі ... ... ... көрсеткіштері
жүйесінде бейнеленеді. Қаржылық көрсеткіштер ... ... ... ие, яғни экономиканы басқарудың кез-келген деңгейінде
шауашылық есептік органның барлық қызметіндегі нәтижелерді кешенді түрде
көрсетеді.
Бақылау ... - ... ... ... бірақ бұл түсініктерді
теңестіруге болмайды. Бақылау қызметі қаржының ішкі қасиеті болып табылады,
ал қаржылық бақылау-бақылау ... ... ... мағынасына тән
ретінде тәжірибелік түрде қолдануды айтамыз. Бақылау қызметі бөлектенбей,
керісінше табиғи өзара қатынаста басқа ... ... ... ... ... пайда болуын және оларды ... ... жоқ ... ... түрінде бейнеленетін қатынастары болмайды,
сонымен ... тек ... ... ғана тән ... ... ... Табыстылық абсолютті көрсеткіштерін талдау
Табыстылықтың бірінші абсолютті көрсеткіші өнімді (жұмыс, қызмет)
өткізуден ... ... ... ... Ол ... қызметінің
нәтижесі туралы есепте қосымша құн салығы, акциздер және т.с.с ... ... ... ... ... ... құны, сату шегерімдері
және баға шегерімдері алынып тасталып көрсетілуде.
Қаржы – ... ... ... ... ... осы бабы ... ... түсетін табыс көрсетіледі.
Табыс құрылымында ең үлкен үлес салмақты өнімдер мен ... ... ... ... оның ... өнім өндіру деңгеййімен, оның
сапасымен және төменде қарастырылатын басқа да факторларымен ... ... ... ... ... ... ... бұйымдар
қалдықтарының және сатып алушының жауапты сақталуындағы тиеліп ... ... ... бір әсер ... ... – материалдық
құндылықтардың азаюы немесе керсінше өсуі ... ... ... ... ... ... ... – азаюына әсер етеді.
Кәсіпорынның өнімді өткізуден түскен табыс жоспарланған ... және ... ... өнімдер, сатып алушының ... ... ... ... ... өзгерісінен шығуы
керек. Бірақ өнімді өткізуден түсетін табыс көлемі жоспарының төмендеуі,
ауыспалы тауарлы – ... ... тым ... есебінен болатын
жағдайлар да кездеседі.
Нарық жағдайында тиеліп жіберілген ... үшін есеп ... ... ... ... да ... Алдын ала төлеу нысаны да қолданылады.
Алдын ала төлем жүргізу төлем ... ... ... ... ... ... ... үшін есеп айрыысудың бұл нысаны көптеген
кәсіпорын қолданылады. Алайда оның кемшіліктері де бар:
• біріншіден, бұл ... ... үшін ... ... ... бір ... өндірілген өнім сапасын бақылдау
төмендейді, әсіресе егер жабдықтаушы кәсіпорын тауарлар мен
қызмет көрестулер ... ... орын ... ... ... тұтынушылар төлем жүргізілгеннен кейін, тауарды
қажетті санынан аз алуы мүмкін ... ... және ... шикізаттар мен материалдар ... алу ... ... ... ...... табыс.Ол өнімді
өткізудің қаржылық нәтижесін ... және ... ... ... ... түскен табыс пен өткізілген өнімнің өндірістік өзіндік
құны арасындағы ... ... ... ... әсер ... ... ... өндірістік өзіндік құн,
сондықтан оның төмендеуі оның көлеміне ... ... ... ... ... ... негізгі қорлар -
өндірістік негізгі қорлар деп, бейөндірістік салада ... ... ...... ... қорлар деп аталады ( тұрғын үйлер, мәдениет,
спорт мекемелері, бала-бақшалар, емдеу орындары және басқа да ... ... ... ... ... ... қорлары бұл кәсіпорындардың, бірлестіктердің, ұйымдардың
өндірістік қорларының бір өндірістік айналымда түгел тұтынылып және ... ... ... ... ... ... ... өзінің табиғи
нысанын сақтамайды және аяқталғаннан кейін ақшалай нысанда қайтарылады.
Айналым қорлары екі бөлімнен тұрады:
• өндірістік ... ... ... қорлары.
Өндірістік айналым қорлары өнеркәсіптегі айналым қорларының ең негізгі
бөлігі болып табылады. Олар барлық ... ... ... 70 ... ... мен ... өңдеуде 80 % аса бөлігін құрайды.
Өндірістік ... ... ... ... ... Өндіріс қалдықтары. Оларға – шикізат, ... ... ... ... қалдығы, бағасы 100 теңгеден кем құнсызданғыш
және ... ... ... ... жатады.
• Аяқталмаған өндіріс. Оның ішінде өз ... ... ... өнімдер.
• Болашақ кезеңдердің шығындары – жаңа өнімдерді әзірлеуге ... ... ... ... ... ... ... мыналар болуы
мүмкін:
• өндірістік тауарларды өткізуден түскен табыс;
• істелген ... пен ... ... ... ... ... ... бергеннен түскен табыс.
Бұл табыстар кәсіпорынның есеп айырысу немесе валюталық шотқа ... ... ... ... ... формасы ретінде көрінеді. Түсім
біріншіден өндіріске кеткен шығындарды жабу, нарықта жылжу және ... ... ... көзі ... ... Бұған тағы да өнімді өткізу
мен сатуға ... ... ... ... табу мен ... ... ... асыру үшін кеткен шығындардың бір бөлігі
кіреді. Сонымен қатар бұл шығындар ... ... ... ... құнына
жатады. Түсімнің содан кейінгі бөлінуі ... ... ... ... ... ... ... амортизациялық қордың құрылуымен
байланысты.
Кәсіпорынның шаруашылық қызметінің соңғы мақсаты мен нәтижесі ... ... ... ... ... ... ... иелігінде
қалатын пайда құрылады. Бұдан резервтік капитал мен басқа да ... және ... қоры мен ... қоры ... капитал- бұл кәсіпорынның ақша қоры, ол өз кезегінде
Қазақстан ... заңы мен ... ... сәйкес құрылады.
Оның қалыптасу көзі болып кәсіпорын иелігінде қалатын ... ... қоры ... Ол ... ... ... жоқ ... жеткіліксіз
болған жағдайда есептік жылдың шығындарын жабуға және дивиденттерді төлеуге
арналған.
Резервтік қордың болуы ... ... ... ... ... ... ... болып табылады. Сонымен қатар ... ... ... ... кейінге сақтау қоры, өтеу қоры ... да ... ... ... ... өтеу мен ... ... үшін құрылған қорлар жатады.
Жинақ қоры – бұл өндірістің дамуына арналған ақша құралдары. Бұл кәсіпорын
мүлкін ... ... ... өндірістің дамуы мен пайда табуы үшін
қаржылық салымдармен де байланысты.
Тұтыну қоры әлеуметтік қажеттілікке, өндірістік емес сала ... бір ... ... компенсациялық сипаттағы
төлемдерге және басқа да ұқсас мақсаттарға бағытталған ақша құралдары ... ... ... бұл кәсіпорынның ... ... және ... ... мен ... ... шығындарды қаржыландыруға арналған жеке ақша ... ... ... және ... ... ... ) түскен түсімдер
жиынтығы.
Өндіріске салынған және айналымнан кейін ... ... ... бір ... ... ... түсімін бөліп көрсету керек.
Басқаша айтқанда капитал қаржы ресурстарының айналдырылған формасы
ретінде көрінеді. Кәсіпорынның ... ... ... ... ... жеке және ... жағдайларда тартылған болып бөлінеді.
Жеке қаржы ресурстары құрамына пайда мен ... ... ... ... ... ... ... ескерген жөн, оның
бір бөлігі салық және басқа да салықтық төлемдер түрінде бюджетке түседі.
Кәсіпорын иелігінде қалатын пайда ... ... ... ... ... ... ... Жинаққа бағытталған пайда өндірістің дамуына
қолданылып, кәсіпорын мүлкінің өсуіне әсер етеді. Ал тұтынуға ... ... ... ... ... ... – негізгі қорлардың тозығын толтыру үшін осы
қорлар құнының бір бөлшегін аударып отыру. Ол өнімнің өзіндік ... ... ... элементін құрайды. Амортизациялық аударымдардың көлемі
амортизациялық нормасы арқылы анықталады. Ол пайыз арқылы беріледі:
Н=(Ф1-Фж)/(Ф1*Т)*100 ... Ф1 – ... ... ... ... ... ... – жойылған негізгі қорлардың құны, теңге;
Т – амортизациялық кезең (негізгі қорлардың нормативтік
қызмет ету уақыты), жыл.
Негізгі қорлардың ... ... ... ... амортизациялық
аударымдардың көлемі мына формула арқылы анықталады:
А=Н*Ф
(2)
Мұндағы: Н – амортизация нормасы, %;
Ф – негізгі қорлардың орташа жылдық ... ... ... ... ... табу ... ... басқаруға
қатысу мақсатында басқа кәсіпорынның жарғылық капиталына салынған капитал
ретінде анықталады.
Нарықтық қатынастары жағдайында кәсіпорын қаржылық жағдайын ... өте зор. ... ... ие ... ... меншік иелері, жұмысшылар коммерциялық серіктестіктер және басқа да
контрагенттер алдында өзінің өндірістік – кәсіпкерлік қызметінің ... ... ... ... байланысты.
Қаржылық есепті тексеру барысында аналитикалық шаралардың ... ... ... ... ақпараттық, мерзімдік, әдістемелік,
кадрлық және техникалық қамтамасыз ету ... ... ... ... ... ... яғни ... екі модульдік
құрылым түрінде ұйымдастыруды көздейді:
- қаржылық есепті экспресс-талдау;
- қаржылық жағдайды тереңдетіп талдау.
Экспресс талдаудың мақсаты шаруашылық субъектісінің ... ... даму ... көрнекті түрде және қарапайым ... ... ... үш ... ... орынды:
1. дайындық;
2. қаржылық есепке алдын ала шолу жасау;
3. экономикалық оқу және есеп беруді талдау.
Бірінші ... ...... есеп ... ... мақсатқа
сәйкестілігі туралы шешім қабылдау және оның оқуға дайындығына көз ... ... ... ... ... ақпараттардың длдігі және
олардың ... ... ... ... ... ... ... бағасынан тұратын аудиторлық қорытындымен танысу ақылы шешіледі.
Есептің оқуға дайындығын тексеру аса күрделі емес және белгілі бір ... ... ... ... мақсаты – балансқа қосымша түсіндірме хатпен танысу.
Ережеге сай түсіндірме хатта коммерциялық кәсіпорын ... ... ... ... ... ... ... жағдайына әсер етуі мүмкін белгісіз жағдайлар мен қандайда бір,
тәуекелдер туралы қаржылық есепте көрсетілмеген кез ... ... ... ... міліметтерден тұратын басқа да маңызды ... ... ... қатар мұнада есепті жылдағы коммеркциялық
кәсіпорын қызметі шаруашылық жне қаржылық нәтижесіне әсер ... ... ... ... ... ... есепті қарастыру
қорытындысы және т.б. табысты тарату бойынша шешімдер айтылады
Түсіндірме хатпен танысқаннан кейін, экспресс-талдаудың ... ... – яғни ... оқу және ... ... көшу ... ... кәсіпорынның қаржылық жағдайын және оның қаржы-шаруашылық
қызметінің нтижесін жалпылама бағалау болып табылады. мұндай ... ... ... ... белгілі бір нақтыланған деңгейде
жүргізіледі. Сондықтан да ... жне ... ... ... ... бұл талдауды жүргізудің түрлі варианттары болуы мүмкін.
Экспресс-талдаудың негізгі элементтерінің бірі, жылдық есеппен ... алу ... ... оның ... кәсіпорынның қаржы жағдайын бағалау
мен талдау үшін оның негізгі ақпараттық үлгісі болып табылатын бухгалтерлік
баланспен жұмыс істеу/11,5-6/.
Бухгалтерлік баланстың ... ... ... ... ... ... талдау деп атайды.
Балансты оқи білу дегеніміз – бұл әрбір тобының мазмұнын, оны бағалау
тәсілін, коммерциялық кәсіпорын қызметіндегі ... ... да ... ... бұл өзгерістердің сипаттамасы коммерциялық кәсіпорын
экономикасы үшін. – ... ... ... ... ... ... көлемді ақпараттар алу;
• кәсіпорынның меншікті айналым қаражаттарымен қаматамасыз етілуі
деңгейін анықтау;
... ... ... ... ... ... ... анықтау;
• аналитикалық көрсеткіштерді есептегеннің өзінде ... ... ... баға беру.
Балансты оқуға мыналар жатады:
• зерттеу кезеңіндегі баланс валютасының өзгерісін ... ... ... өсу ... өндіру көлемінің өсу
қарқынымен, өнімді өткізу, жиынтық және таза табыстың ... ... ... ... ... және жекелеген баптарының
негізгі өзара байланысын зерттеу;
• баланстың жеке бөлімдері мен баптарының өзгеру сипатын талдау.
Қаржылық ... - бұл ... ... ... мен қарыз
қаражаттары мен құрамы мен мөлшері өзгеріске ұшырайтын субъектінің қызметі
болып табылады. ... ... осы ... ... ақша ... ... мен шығуының негізгі арналары болып табылады.
Сонымен коммерциялық кәсіпорынның ... ... ... ... ... ... мәліметтері ғана емесе сонымен бірге басқа да ... беру ... ... ... ... мәліметтің және де
есеп берудегі қосымша ақпараттар мәліметтерін де ... есеп ... жаңа ... кәсіпорынның коммерциялық құпиясы болып
табылатын ақпараттарына сүйінбестен, оның ... ... ... түрде
талдауға мүмкіндік береді/12,33-70/.
Біздің көзқарасымыз бойынша, сенімділік ... ... және оның ... ... ... ... ... сүйене отырып,біз бұл ұғымды былай
анықтауды ... ... ... осы кәсіпорынның белгілі бір кезеңдегі қаржылық
тұрақтылығын және оның өз шаруашылық қызметін үздіксіз ... мен ... ... ... өтеу үшін ... ресурстарымен қамтамасыз
етілуін көрсетеді.
Ал кәсіпорынның қаржылық ... нені ... Бұл ... ... ... түрліше түсіндіріледі. Бұл авторлар ... ... ... ... ... ... үздіксіздігін қамтамасыз ететін қаржының жеткілікті болуы” деп
түсіндіреді. Қаржылық тұрақтылық- ... және ... ... деп ... ... “өз ... ... активтерге (негізгі қорлар,
материалдық емес активтер, айналым қаражаттары) жіберілген қаражаттарды
жабатын, ... ... ... және ... ... ... және де өз міндеттемелерін уақтысында қайтаратын шаруашылық
субъектілері қаржылық тұрақты болып табылады” деп ... ... А.Д. ... пен Р.С. ... өте ... түрде
анықтайды.Олардың ойынша “Қаржылық тұрақтылық- бұл ... ... ... ... белгілі бір шоттар жағдайы”
В.М.Родионова мен М.А.Федотова бұл ... ... ... ... табыстың шығыннан артуының
өзіне тән айнасы – қаржылық тұрақтылық болып табылады. Ол ақша қаражаттарын
еркін пайдаланып, оларды тиімді ... ... ... мен ... ... ... қамтамасыз нтетін, сондай-ақ кәсіпорынды кеңейтуге
жне жаңартуға қажетті шығындарын қаржыландыратын кәсіпорынның ... ... ... ... тұрақтылық кәсіпорынның жалпы
тұрақтылығының негізгі бөлігі болып табылады”. Осы еңбегінде бұл ... әрі мына ... ... ... ... – бұл ... мүмкін
болатын деңгейінде төлем қабілеттілігі мен несие қабілеттілігін сақтай
отырып, ... ... ... ... ... мен ... арқылы
кәсіпорынның дамуын көрсететін қаржы ресурсының жағдайы”.
В.Г. Артеменко мен ... бұл ... ... ... ... –бұл табыстың шығынан тұрақты дәрежеде артуы. Ол ақша
қаражаттарын еркін пайдалануды ... ... және ... ... ... ... және ... сату процесінің үздіксіз болуына жағдай
жасайды. Сондықтан да ... ... ... ... ... ... және ... жалпы тұрақтылығының негізгі
бөлігі болып ... Ал ... ... ... ... ол ... әрдайым табыстың шығыннан артуын қамтамасыз ететін ақша ағымының
қозғалысын көрсетеді. Нарық жағдайында ол ең ... ... ... ... түсетін табыстың тұрақтылығын талап етеді және оның
мөлшері ... ... ... ... ... тағы басқалармен есеп айырысу үшін ... ... ... ... ... одан әрі ... үшін барлық есеп айырысулар
мен барлық міндеттемелерді ... ... осы ... ... оның материалдық-техникалық базасын жаңартығу және де әлеуметтік
климаты жақсартуға және ... ... ... ... табыс
қалуы қажет.
Айта кету керек, біз қаржылық тұрақтылық ұғымын қарастырғанда ... ... ... қарастырдық, әйткенмен біз олардың
кейінгі шешімдерімен ... ... ... ... мәні – ... ... қалыптастыру,тарату жне пайдаланумен анықталады” деп
жазады В.Т.Артеменко мен ... ... бұл ... ... мен ... дәлірек және
анығырақ түсіндіреді. Олар қаржылық тұрақталықтың мәні – бұл қорлар мен
шығындардың ... ... ... етілуі деп түсіндіреді.
Э.А.Маркарьян мен ... да дәл ... өз ... ... ... мүмкіндігі”
немесе “Сауда несие және басқа да төлем ... ... ... болатын кәсіпорынның төлем міндеттемелерін уақтылы ... ... ... ... ... ... қаржылық
тұрақтылықтың сыртқы көрінісі болып табылады”.Кәсіпорынның жұмысы нарық
жағдайына өтумен бірге оның ... ... және оны ... ... жөніндегі сұрақтар да шиелінісе түсті.
Кәсіпорынның қаржылық тұрақтылық жағдайын көптеген факторлар әсер ... ... және ... ... түрлерге жіктейді:
1. пайда болу орнына байланысты – ішкі және ... ... ... ...... және ... ... бойынша – қарапайым және күрделі;
4. әрекет ету уақыты бойынша – тұрақты және уақытша.
Ішкі факторлар ... ... ... ... байланысты
болады, ал сыртқы факторлар кәсіпорын еркіне бағынышты емес.
Негізгі факторларды қарастырайық. ... ... ең ... ... ... ... өндірілген өнім мен көрсетілген
қызметтің құрамы мен құрамына тәуелді.Сондай-ақ, ... және ... ... ... ... ... ... өндірілетін өнім жне өндіріс технологиясымен ... ... ... маңызды факторларының бірі ... ... ... мен ... ... ... ... дұрыс таңдап алуы болып табылады.Ағымдағы активтерді басқару
өнері – кәсіпорын шотында оның ағымдағы жедел қызметі үшін ... ... ең ... ... ұстаудан тұрады/1,27-36/.
Қаржылық тұрақтылықтың ішкі, маңызды факторларының бірі – бұл ... ... мен ... ... ... ... мен
тактикасының дұрыс таңдалып алынуы. Кәсіпорынның өз ... ... ... таза табысы қаншалықты көп болса, соншалықты ол өзін жайлы сезіне
алады.
Сонымен бірге тек таза ... ... ғана ... ... ... оны
тарату құрылымы, әсіресе өндірісті ... ... ... де ... ... ... ... тұрақтылығына қарыздық капиталдар нарығындағы
қосымша ... ... ... ... әсерін тигізеді.
Кәсіпорын ақша қаражаттарын қаншалықты көп тарататын болса, оның ... де ... ... болады, алайда, сонымен бірге қаржылық
тәуекелділік те өседі – яғни кәсіпорын өз ... ... ала ма, жоқ па? – ... ... ... де бұл ... ... төлеу қабілетілігінің қаржылық кепілінің
бір түрі ретінде резевтерге үлкен роль берілген.
Жоғарыда ... ... ... кәсіпорынның қаржылық
тұрақтылығына әсер ететін мынадай ішкі факторларды атап көрсетуге болды:
• кәсіпорынның ... ... ... ... ... ... құрылымы және оның жалпы
төлем қабілеттілігі бар сұраныстағы үлесі;
• төленген жарғылық капиталдың мөлшері;
• шығындарың көлемі, олардың ақшалай ... ... ... мен резервтерді, олардың құрамы мен ... ... ... пен қаржы ресурстарының жағдайы;
• кәсіпорындарды басқару тиімділігі.
Сыртқы факторларға шаруашылық жүргізудің экономикалық ... ... ... ... ... мен технология, төлеу қабілеті бар
сұраныс және тұтынушылар табысының деңгейі, ҚР үкіметтінің салық және несие
саясаты, ... ... ... ... заң ... ... байланыс және тағы басқалар жатады.
Кәсіпорынның ... ... ... қалыптастыруда оның
контрагенттерімен (салық органдар, банктер, жабдықтаушылар,сатып алушылар,
акционерлер жне тағы ... ... ... ... ... да серіктестермен реттелген іскерлік қатынаста болу – жақсы
қаржылық жағдайда бірден-бір шарты болып табылады. Әрине, ... ... ... ... ... ие және ... ... төлейтін
қаржылық тұрақты кәсіпорындарға салады.
Кәсіпорын өзінің қаржылық ... ... ... ... ... ойлап, өздерінің қаржы ресурстарының қызмет түрлері бойынша
және уақыт бойынша бөледі. Бұл процестердің ... ... ... ... ... ... институттарын қолдануға алып келеді/13,76-84/.
Кәсіпорын қаржысын ... ... ... ... асады.
Олар:
1. Шаруашылықтың дербестік принципі. Бұл принцип бойынша кәсіпорын
шаруашылық жүргізуінің ... ... және ... өзінің экономикалық іс-әрекетін, яғни пайда
табу мақсатында ақша ... салу ... ... ... ... ... ... мерзімдік және де ұзақ
мерзімдік сипаттағы кәсіпорынның коммерциялық іс-әрекетін және
инвестицияның ... ... ... кеңейе түсті. Нарық
тұтынушылардың сүранысына сәйкес келетін жаңа ... салу ... ... ... ... ынталандырады. Бірақ та
шаруашылықтың дербес іс-әрекеті туралы айтуға болмайды. Өйткені
мемлекет ... ... ... ... анықтайды, мысалы,
амортизациялық саясат. Осылайша кәсіпорын мен әртүрлі деңгейдегі
бюджеттер ... және ... емес ... ... ... түрде регламенттелінеді.
2. Өзін-өзі қаржыландыру принципі. Өзінің ақша құралдары есебінен
және қажет болған жағдайда банктік ... ... ... ... ... ... және сатуға, өндірістің
дамуын инвестициялауға ... ... ... ... Бұл ... ... ... – кәсіпорынның бәсеке
қабілеттілігін қамтамасыз ететін кәсіпкерлік қызметтің негізгі
шарттарының бірі болып табылады. ... ... ... ... ... ... жоғары болатын
кәсіпорындарда жеке ... ... ... 70 %-дан ... ... негізгі жеке қаржыландыру көздеріне
амортизациялық аударымдар, жөндеу қорына аударымдар және пайда
жатқызылады.
Бірақ кәсіпорын ақша ... ... ... ... ... ... асыруға жеткіліксіз. Қазіргі кезде кейбір кәсіпорындар мен
ұйымдардың бұл принципті ... ... ... жоқ. ... ... ... кәсіпорындар мен ұйымдар тұтынуға
қажетті тауарды өндіреді де және қызмет ... ... ... ... ... деңгейдегі рентабельділігін қамтамасыз ете
алмайды. Оларға қалалық жолаушылар көлігінің, ... ... ауыл ... ... ... және ... кейбір кәсіпорындары жатады. Мұндай кәсіпорындарға әртүрлі
шарттар негізінде ... ... ... Материалдық жауапкершілік ... ... ... және ... ... ... бір ... болуын білдіреді. Бұл принциптің жүзеге асырылуының
қаржылық әдістері ... ... ... ... ... ... ... болып келеді. ҚазақстанРеспубликасының
заңына сәйкес келісім міндеттемелерін (уақыт пен өнім сапасына
байланысты ), есеп айырысу ... ... ... және ... несиеге байланысты келісім шарттарды, вексель бойынша
келісім шарттарды және ... ... ... ... ... келісім шарттарын бұзғаны үшін айып пұлдарды және айыптар
төлейді.
Кәсіпорын қызметі тиімсіз болған жағдайда оған банкроттық процедурасы
қолданылуы ... ... ... ... ... принципі
кәсіпорынның салық заңдарын бұзған жағдайларда айыппұлдар арқылы жүзеге
асады. Кәсіпорынның басқа жұмысшыларына жұмыс ... ... ... ... ... ... ... сыйақыдан айыру немесе жұмыстан
босату сияқты ... ... ... ... ... ... қызығушылық принципінің объективтілік
қажеттілігі кәсіпорын ... ең ... ... яғни пайда
табу арқылы анықталады. Шаруашылық қызметтің нәтижесіне ... ... ... ... ... және
мемлекетке де қатысты жағдай болып табылады. Бұл принциптің бөлек
жұмысшылар деңгейінде ... қоры мен ... ... ... еңбекақы мен қамтылғанда жүзеге асады. Олар
сыйақылар, жылдық нәтиже үшін ... ... ... ... да ... ... ... қатар кәсіпорын
қызметкерлеріне облигациялар мен ... ... ... ... ... болуы мүмкін. Кәсіпорын үшін бұл
принцип мемлекеттің қолайлы салық саясатын ... ... ... қоры мен ... ... таза ... бөлу ... негізделген пропорцияны сақтау нәтижесінде жүзеге
асырылуы мүмкін. Мемлекеттің ... ... ... ... ... ... Қаржылық резервтерді қамтамасыз ету принципі кәсіпкерлік қызметті
қамтамасыз ету үшін қаржылық ... ... ... Өз ... ... ... ... нәтижесінен мүмкін болатын тәуекелмен
кездесіп ... ... ... ... нәтижесі
тікелей жеке шешім қабылдайтын және салынған ақша ... ... ... бар ... бағдарламаларды жүзеге
асыратын кәсіпкерлердің өзіне ғана жүктеледі. Сонымен қатар
кәсіпорынның қаржылық ... ... ... мен және ... ... ... салу салаларымен салыстырғанда жеткіліксіз
табыс мөлшерін алу ... ... ... ... ... ... ... тікелей қателер кетуі
мүмкін/14,67/.
Қаржылық резервтер кәсіпорындардың барлық ... ... ... таза ... ... мүмкін. Ол салық пен ... ... ... ... ... төлегенннен кейін жүзеге асады.
Сонымен ... ... ... ... ақша ... ... етіп және қажет болған жағдайда қиындықсыз қолма-қол капиталға
айналатындай етіп ликвидті формада сақтаған жөн.
Бұл принциптердің ... ... ... ... әзірлеу мен белгілі
бір кәсіпорын қаржысын басқару жүйесін ұйымдастыру кезінде іске асады.
Сонымен ... ... ... ... ету ... ... ... емес ая) ; бір салаға жатуының (өнеркәсіп, көлік,
құрылыс, ауыл шаруашылығы, сауда және т.б.); ... ... ... ұйымдық -құқықтық формаларының қажеттілігін есептеу керек.
Жоғарыда айтылып өткен қаржының ұйымдастыру принциптері материалдық
өндіріс аясының кәсіпорындарында толық жүзеге ... ... ... айырысу, өзін-өзі қаржыландыру және өзін-өзі ақтау негізіндегі қызмет
ету ерекшелігі тән. Материалдық өндіріс аясының ... ... ... ... ... ... ... қызмет етеді.
Кәсіпорынның шаруашылық қызметінің нәтижесінде ақша ағымындағы ... мен ... ... өткен қызмет түрлері арасындағы айырмашылық сияқты
ағымдық, инвестициялық және ... ... ... қатар кәсіпорынның
барлық шаруашылық операцияларын жүзеге ... үшін ... ... ... түріндегі ақша құралдарының шығуынан басталады.
Материалдық өндіріс аясы кәсіпорын қаржысының ... ... ... ұйымдық-құқықтық формасы мен, ... ... ... анықталады. Мысалы құрылысқа тән ерекшеліктер
мынадай: ... мен ... ... ... ... ... ... сәйкес жұмыстың жүзеге асырылуы; құрылыстың ұзақ
циклы аяқталмаған құрылысқа үлкен ... ... ... етеді;
аяқталған құрылыс үшін есеп айырысу тәртібі пайданың қалыптасу ерекшелігін
анықтайды; негізгі құралдардың елеулі үлес ... , ... ... ... ал айналым активтерінің құрамында дайын өнімге салынған
құралдар жоқ, бірақ құралдардың елеулі үлес салмағы есеп шоттарында ... ... тез ... тән және ... қолма-қол ақша түрінде
болады. Негізгі құралдардың құрамында ... мен ... ... үлесі үлкен. Сондықтан да қаржы мамандары арендалық келісім
шарттарды жасаған кезде оның ... ... көп ... ... Айналым құралдарының маңызды бөлігі тауарлық қорларға салынған.
Сонымен қатар қызмет етудің ... ... ... ... ... маңызды ерекшеліктер бар, олар тауарды өткізу формасы мен және сауда
үстемесін қолданумен байланысты . ... ... ... ... ... ... шығындары арасындағы айырмашылық арқылы анықталады.
Осылайша, қаржыны ұйымдастыру принциптерін нақты және оның ... ... ... ... ... кездегі кәссіорындардың
көбісі өз қызметтерін елеулі түрде диверсификациялап ... ... олар бір ... ... ... және саудамен айналысады.
Сондықтан да қаржы маманы қай жерде болмасын ... ... де ... ... ... және ... өнім нарығының
ерекшеліктерін байсалдықпен зерттеу керек. ... ... ... байланысты қаржылық қатынастар ерекшеліктерін де білген ... ... ... ... ... ақпараттық негізі
қаржылық есеп беру болып табылады.
ҚР-сы ... ... ... ... ... есеп
және қаржылық есептілік” заң күші бар Жарлығына сәйкес қаржылық есеп ... ... ... баланс;
2) қаржы-шаруашылық қызметінің нәтижесі туралы есеп;
3) ақша қаражаттарының қозғалысы туралы есеп.
4) Меншікті капитал қозғалысының ... ... ... ... хат ... сондай-ақ қаржылық есеп беруге
негізделген немесе ... ... ... ... ... және бұл материалдар солармен бірге оқылады. ... ... ... есеп және есеп ... ... ... ұстап
отырғандығы және қаржылық есептің пайдаланушылардың талаптарына сай басқа
да ақпараттар ... ... ... оған ... әсер ... тәуекел мен
туралы, қаржылық есепте жазылған ... ... ... ... Нарықтағы географиялық сегменттер, сомалық ерекшеліктер, қызмет
түрлері туралы ақпараттар, баға өзгерісінің әсері туралы мәлімдемелер ... ... ... ретінде қарастырылады.
Субъектілерге қаржылық есепті бухгалтерлік есеп стандартында анықталған
жеңілдетілген ... ... ... ... ... ... ... ең алдымен қаржылық нәтижелердің
абсолютті көрсеткіштерінен тұрады, олар: өнімді ... ... ... ... негізгі қызметтен алынатын табыс; салық салынғанға дейінгі
дағдылы қызметтен ... ... ... ... ... ... ... табыс; төтенше жағдайлардан алынған табыс; кәсіпорын
қызметінің соңғы қаржылық ... ... ... таза табыс.
Табыс жинақталған түрде шаруашылық жүргізудің нәтижесін, жанды және
затқа айналған еңбектің өнімділігін көрсетеді. Оны ... ... ... ... ... жатқызса, енді біреулері оны
кәсіпорын жұмысының тиімділігіне жатқызады. Біздің ойымызша, ... ... ... ... ... ... салынған қаржылардың
қайтарымдылығы туралы болжауға мүмкіндік бермейді.
Нарық жағдайында табыстың ролі айтарлықтай артты. ... ... ... жағдайында оның ролі төмендетілген болатын.
Табыс табу кез келген кәсіпорынның мақсатты функциясы ретінде төмендетілді.
Нарықтық ... ... ... ... яғни ... қозғаушы күшіне
айналды. Тек табыс қана өзара ... үш ... ... ... қалай және кім үшін өндіру керек? Табыс табу кез келген ... ... ... ... қалыптасты, ал нарықтық экономика кәсіпорынның
негізгі ... және ... ... көзі ... ... бұл
принцип өнімді өндіруіндегі шығындардың толық ақталуындағы ... ... ... ... ... ... Бұл әр
кәсіпорын өзінің ағымдағы және күрделі шығындардың өзінің меншікті қаржы
өздерінің ... ... ... ... тапшылығы кезінде, оларға
деген қажеттілік, егер бұл ағымдағы шығындар болса, олар ... ... ... жне ... ... ... ... капитал
салымдары банктің ұзақ мерзімдік несиелерімен жабылуы мүмкін.
Табыс есебінен, сондай-ақ кәсіпорынның бюджет алдындағы, банктер ... да ... ... ... ... ... ... коммерциялық кәсіпорынның өндірістік және қаржылық қызметін
бағалаудағы негізгі қызметтің көрсеткіші болып ... оның ... ... мен қаржылық тұрақтылығын сипаттайды
табыс бойынша авансталған қаржылардың ... ... мен ... ... ... ... ... табыстылығы
анықталады.
Функциялардың және олардың ... ... ... ... ... ... кәсіпорын ұжымының және әр жұмысшының
экономикалық ... ... ... ... ... ... құру және бөлу ... маңыздылығы көрінеді, оның шешілуі
шаруашылықты жүргізуші ... ... ... және оны ... ... ... қажетті тәуелділігін қамтамасыз етіледі/17,40/.
Бірақ табыстың абсолютті мөлшері кәсіпорынның ... ... ... емес, экономикалық тиімділігінің көрсеткішіне
жатады. 500 мың теңгелік ... ... ... ... ... және ... ... бойыншы әртүрлі көлемінде табысы
болуы мүмкін. Сәйкесінше бұл соманың салыстырмалы деңгейі ... ... ... ... да ... табысты нақты бағалау үшін
коммерциялық кәсіпорын қызметінің ... ... және ... ... ... ... көрсеткіштері жататын
табыфстылықтың салыстырмалы көрсеткіштері ... ... ... ... ... ... ... өзі де, мемлекет те мүдделі. Сондықтан
әр коммерциялық кәсіпорында табыстылықтың абсолютті және ... ... ... ... жасау қажет.
Қаржы-шаруашылық қызметінің нәтижесі туралы есептің осы бабы ... ... ... ... ... құрылымда ең үлкен үлес ... ... мен ... ... ... ... оның ... өнім өндіру деңгейімен, оның
сапасы мен және төменде қарастырылатын басқа да факторлармен анықталады.
Өнім өткізуден түсетін ... ... ... ... ... және сатып алушылардың жауапты сақталуындағы тиеліп
жіберілген ... ... ... бір әсер ... ... ... азаюы немесе керісінше өсуі бірінші ... ... ... ... ... екіншіде – азаюына әсер етеді.
Кәсіпорында өнімді өткізуден түскен табыс жоспарланған ... және ... ... ... ... ... ... тауарлар) өтпеген бөлігінің қалдықтарының өзгерісінен ... ... ... – ол ... ... да ... ... осы көзқарас тұрғысынан еш уақытта кәсіпкер бола ... ... ... ... Деген ұғымда бар. Кәсіпкерлік
қабілеттік дегеніміз адамның бизнесте жаңалықты аша білу қабәлеттілігі,
бірақ бизнеске ... ... ... бұл келе ... ... ... қыдырып, той-думан жасағанда, барлық күш ... ... ... ... мақсаттылықпен, коммуникабелділікпен, яғни
адамдар мен тез ... ... ... қабілеттілігі, олармен өзара жақсы
қатынастар құра білу, бәсекелестеріне қарағанда ... ... ... ... тұрады. Бизнесмендердің ішінен мұндай
қабілеттілікпен оқшауланатындар жиі ... ... ... бизнес – бұл
табыс әкелетін ... ... ... берілген сатысында коммерциялық кәсіпорынның қызметі туралы
алғашқы түсінік қалыптасады, кәсіпорын мүлкі мен оның қалыптасу көздерінің
құрамындағы өзгерістер ... ... ... ... ... орналастырудың дұрыстылығы оның ағымдағы төлеу қабілеті және
басқалар анықталады. Осы мақсатта ... ... және ... ... ... арақатынасын, олар баланс валютасындағы үлес салмағын
анықтайды, өткен ... ... ... ... ... ... сомасын есепртейді. Есепті оқу және талдай білу табиғи
және белгілі дәрежеде тек мамандандырылған бухгалтерлер ғана ... ... ... аналитик, консултанттар үшін де өмірлік қажеттілік болып
отыр/18,193/.
Балансты оқудың ең ... ... ... ... ... өзгеруін
анықтай бастайды, тұрақсыз болжамға келмейтін бағаның кірісіне және ... ... ... ... ... ... деңгейі мен
қызметінің маңызды сипаттамасы болып қалады және ... ... ... ... ... ... атқарады. Кәсіпорын
мүліктік құнын зерттеу үшін, баланстың кезең ... ... мен ... ... салыстырады. Мысалы, жыл басында баланс валютасы - 32551
мың теңгені құрайды, ал жыл ... 41957 мың ... ... яғни 1,3 ... Баланс валютасының өсуі әдетте ... ... ... ... және оған оң баға ... ал ... жағымсыз болып табылады.
Баланс валютасының абсолюттік өзгерісінің анықтауымен қатар, оның
өсу қарқынын өнімді сату және ... жне ... өсу ... ... Баланс валютасының өсу қарқынын сату және жиынтық табыс ... ... асып ... ... ... ... пайдаланудың
жақсарғандығын көрсетеді және керісінше баланс валютасының өсу ... сату және ... ... ... өсу ... ... қалуы
кәсіпорынның қаржыны пайдалануының нашарлағандығын көрсетеді.
Бухгалтерлік балансты оқу процесінде әрбір бапты ... ... ... ... ... және динамикасы бойынша;
2. баланстың қарама-қарсы жағының ... ... ... ... ... рбір бабы үшін ... ... көздер қажет жне керісінше, пассивтің әрбір бабы үшін қаржылық
ресурстарды пайдалану ... ... білу ... Айта ... жөн, ... ... ... пайдаланудың дұрыстылығын анықтау шаруашылық
субъектісінің ... ... ... ... болып табылады.
Жалпы алғанда баланс элементтері - ... ... ... жүйе.
Бөлімдер, топтар және деңгейінде логикалық және ... ... ... ... ... мектептерінде кәсіпорын табыстарын
талдағанда мынандай экономикалық ... ... ... ... ... өзінің өнімін өткеруден алынған;
• орташа табыс, өткерілген өнім бірлігіне есептелінген;
• шектелген табыс, қосымша ... сату ... ... ... Республикасында аралас әлеуметтік-бағытталған нарықтық
экономика жағдайында ... ... ... ... ... ... өндіріс шығындары, өзіндік құн, жалпы
және таза ... ... ... ... ... Осы
экономикалық категориялар коммерциялық кәсіпорын секторында ғана емес,
сондай-ақ ... ... емес ... ... да қолданылады.
Ұжымдық пен жеке кәсіпорындағы пайда меншіккерге жатады және ... сай ... ... ... ... есептеп алмай, кез келген
меншік түріндегі кәсіпорынға өзінің табысын анықтау мүмкін ... Оған ... ... ... ... ... негізгі өндірістік
қорлардың амортизациясы, еңбек ақы және әлеуметтік қажеттілік ... ... ... ... ... құны ... ... Өзіндік құн – бұл өнімді дайындаудағы ақшалай шығынның жұмсалуы.
Өз ... құны мен ... ... ... коммерциялық
кәсіпорынның таза табысын құрайды. Әдетте кәсіпорынның таза табысы ... ... ... ... Таза ... коммерциялық кәсіпорыннан алған
табысының бір бөлігі ғана емес, комсмерциялық кәсіпорынның барлық ... ... деп ... Коммерциялық кәсіпорынның жалпы табысы өнімді
өткеруден ... ... ... ... алып тастағанға ... ... ... ... ... ... ... және қаржылық көрсеткіштерінің динамикасы, болашақтағы капитал
салымдары, жүргізілетін экономикалық шаралары басқа да жылдық бухгалтерлік
есептің мүмкін болатын ... ... ... ... бұл ... ... ... несиені өтеу мерзімі, төлем
кезектілігі және несие келісімдер мен заем ... ... ... ... ... ... жүргізушінің (аналитик) басқа да қосымша ақпаратармен, мысалы,
нарықтық ... ... ... ... ... жне ... ... танысуы қажет.Жалпы табыстан әлеуметтік қажеттілікке:
зейнеткерлік қор, әлеуметтік және медициналық сақтандыру қоры, ... ... ... нәрселер жіберіліп отырады.
Жіберілу мөлшері бекітілген заңдылықтар ... мен ... ... ... ... ... ... мемлекеттік шаруашылық есептегі кәсіпорын – мысалында пайданың
бөлінуін қарастырамыз. Пайданы бөлудің екі варианты бар: ... ... ... ... ... ... ... бойынша, келесісі – ... ... ... бойынша, олардың бір бірінен айырмашылығы мынада:
шаруашылық есептің бірінші ... ... есеп ... ... ... ол ... жалақы қорымен экономикалық ынталандыру
қорымен кіреді.
Коммерциялық шаруашылық ... ... ... емес кәсіпорындарда
табысты бөлу модельсіз негізде жүргізіледі. Коммерциялық есептеу ... ... ... ... жеке, ұжымдық, акционерлік, шетелдік,
аралас кәсіпорындар табысты бөлу процесіне мемлекеттің ... ... . ... дейін олар бюджетке төлем беріп, несиені қайтарып қояды.
Олар еңбек ақы жұмыскерлерді ... ... ... ... ... дамытуға табыстың бір бөлігін бағыттауды өз бетінше анықтай
алады.
Мысалы, коммерциялық ... ... ... ставка мен тарифтік
коэффициентті, сондай-ақ лауазымдық ... ... ... өз
шешімімен қабылданады. Мемлекеттік тарифтік жүйе ... үшін ... ... тек бағыт беруші болуы мүмкін, ал кейбір
жағдайларда - ... ... ... минималды жалақысын
анықтайды.
Кәсіпорынның рентабельділігі – бұл ... ... ... мен өнім ... ... білу ... ... кәсіпорынның өндіріс-құрал жабдығын тиімді ... ...... ... ... ... біркелкі және бірліктегі кәсіпорын, кооперативтік ... жне ... ... ... ... ... коммандиттік серіктестік, картель, синдикат,
трест, концерн, холдинг, акционерлік қоғам, концер-конгломират, корпорация,
ұйымдар мен ... ... ... ... ... ... трастық, өзіндік құн, жалпы табыс, таза табыс,
шаруашылық есептегі табыс, біркелкі ... ақы ... ... ... ... ... ... жағдайында
бұрынғы мемлекеттік экономикада ... ... ... өндіріс шығындары, өзіндік құн, жалпы және таза табыс, ... ... ... Осы ... ... ... ... ғана емес, сондай-ақ әртүрлі мемлекеттік
емес кәсіпорын секторында да қолданылады/19,38/.
Коммерциялық кәсіпорын шығындары өнімнің ... құны ... ... ... құн – бұл ... дайындаудағы ақшалай шығынның жұмсалуы.
Өз өнімінің құны мен ... ... ... ... таза ... ... Әдетте кәсіпорынның таза табысы ретінде
пайда жүзеге асырып отырады. Таза ... ... ... ... бір бөлігі ғана емес, комсмерциялық кәсіпорынның барлық табысы
жалпы табыс деп аталады. ... ... ... табысы өнімді
өткеруден түскен ақшадан материалдық шығынды алып ... ... ... кәсіпорынның бірқатар жылдағы ... ... және ... көрсеткіштерінің динамикасы, болашақтағы капитал
салымдары, жүргізілетін экономикалық шаралары басқа да жылдық бухгалтерлік
есептің мүмкін болатын пайдаланушыларын қызықтыратын ақпараттар болуы ... ... ... ... механизм арқылы жүзеге асады.
Кәсіпорынның ... ... – бұл ... ... табу ... ... ... жүйесі.
Кәсіпорын қаржысын басқару жүйесіне мыналар жатады: қаржылық ... ... ... ... ету, қаржылық басқаруды
ақпараттық-методикалық қамтамасыз ету.
Қаржылық әдістерге мыналар жатады: ... ... ... ... талдау, қаржылық реттеу және қаржылық бақылау.
Бухгалтерлік есептің халықаралық стандарттарына сәйкес қаржылық
инструмент деп ... ... ... , ал ... ... ... ... капитал сипатындағы инструмент ... ... шарт түрі ... ... өздеріне кредиторлық және дебиторлық қарыз бен
акция сияқты алғашқы инструменттерді сонымен қатар қаржылық опциондар,
фъючерстар, ... ... және ... ... ... ... қосады.
Қаржылық актив ақша құралдары, ақша ... ... ... ... ... ... алуға келісім шарт құқығы, басқа
кәсіпорындар мен ... ... ... ... және ... ... ... инструмент түрінде болуы мүмкін.
Қаржылық міндеттемелер – бұл келісім шарт ... ... ... ... Оларға ақша құралдарын немесе басқа қаржылық
активтерді беру және потенциалды жағымсыз жағдайларда басқа ... ... ... ... ... ... ... жүргізілетін операциялар әрқашанда қаржылық
тәуекелмен қабаттаса жүреді. Ақпараттық қамтамасыз ету қаржылық ... ... ... ... ... бағалауға мүмкіндік
береді.
Баға тәуекелі өзіне тек қана потенциалды шығынды ғана ... ... ... пайданы да қосады. Баға тәуекелі валюталық тәуекелге,
пайыздық тәуекелге және нарықтық ... ... ... – бұл ... ... ... курсының өзгеру
нәтижесімен қаржылық инструмент құнының өзгеру тәуекелі.
Проценттік ... – бұл ... ... ... ... ... ... құнының өзгеру тәуекелі.
Нарықтық тәуекел – бұл ... ... ... ... ... ... ... тәуекелі – бұл қаржылық инструменке қатысушы контрагенттердің
біреуі ... жаба ... ... ... көлемін өсіріп жіберу
тәуекелі.
Ликвидтілік тәуекел немесе ... ...... ... инструмент бойынша міндеттемелерін жабу үшін құралдарды
мобилизациялау кезінде қиындықтармен кездесу мүмкіншілігімен ... тез ... ... ... ... бағаға жақын бағамен сата алмау
мүмкіншілігінен тууы ... ... ...... ... ... ... ақша ағымдарының ауытқуымен сипатталады. Қалқымалы ... бар ... ... ... мұндай ауытқулар қаржылық
инструмент бойынша нақты пайыздық мөлшерлеменің, ... оның ... ... алып ... ... ... операциялар нарықтық және әділетті
құндар негізінде жүзеге асырылады.
Нарықтық құн бұл активті нарықта қаржылық инструментті сатудан түсетін
немесе сатып алуға қажетті сома.
Әділетті құн – бұл екі ... ... ... өз ... мен ... ... ... негізінде құрылған келісім шарт міндеттемесін
жабуға болатын және активті ауыстыруға болатын сома ... ... ... ... ... құрамына ақпарт жинауды және
қаржылық жоспарды жүзеге асыру мен болжамдауды ... Өз ... ... ақша ... ... нәтижелілігіне, кәсіпорынның қаржылық
тұрақтылығына, қаржы ресурстарын құрылуына және ... ... әсер ... ... ... қысқаша экономикалық сипаттамасы
«УПТК -СНАБ » ЖШС -нің ... ... ... ... ... ... 8-үй, ал нақты орналасқан жері Сарыарка көшесі, 9.
Негізгі қызмет көрсететін аясы ... ... және ... облысы.
Кәсіпорынның құрылтайшысы Эрлих Виталий Нухимович болып табылады. «УПТК
-СНАБ» ЖШС-нің меншігі жеке ... ... ... тұлға статусын
мемлекеттік тіркеуге тұрған күннен бастап иеленді. Кәсіпорын 20418 – 1901 –
ЖШС тіркеу нөмірін 2005 жылдың 23-ші ... ... ... ... мөрі, банктерде есеп айырылысу шоты бар. Кәсіпорын
өз қызметін мемлекеттік лецензия негізінде жүзеге асырады. Кәсіпорынның
сериясы ГСЛ ... 2005 ... 29-шы ... ... ... енген
мемлекеттік лицензиясы Қазақстан Республикасының ... – қала ... ... ... ... үшін ... ... Министрлігінің құрылыс комитетімен берілген. Кәсіпорынның негізгі
қызмет бағыты құрылыс болып табылады.
Кәсіпорын келесі қызмет түрлерімен айналысады:
1. Геодизиялық ... қүру және ... ... ... Жоспарлы-биіктен түскен жұмыстар;
4. 1:10000-1:200 масштабтардағы топограшикалық түсіру;
5. жер асты коммуникациялары мен имараттардан түсіру, линиилық ғимараттарды
тарту және түсіру;
6. ... ... ... ... Гнофизиялық және басқа
да іздестіру нүктелерін заттайға ауыситырумен байланысты геодизистік
жұмыстар;
7. геофизикалық зерттеулер барлау және ... ... жер асты ... ... ... ... арналған жобалық жұмыстар (сейсмикалық емес ... ... 7 және одан да ... балды аудандар)
Қала салу құжаттамасын жобалау:
1. жоспарлық құжаттама ... ... бас ... ... ... ... ... ықшам аудандарды, тосұандар мен
жекелеген учаскілер салу);
2. көлік схемалары, сыртқы көлік, көше-жол ... ... ... ... ... ... желісі;
5. газбен жабдықтау желілер схемасы;
6. электірмен жабдықтау желілер схемасы;
7. телекомуникациялық және байланыс желілерінің схемасы;
1 немсе 2 және 3 ... ... ... мен ... ... ... бас ... жақсарту және рельефті қйымдастыру жобалары;
Пайдалануға берілген негізгі обьектілер болып мыналар табылады:
1. Қазақстан Рсепубликасы ... мен ... Есіл ... сол жақ жағалауындағы дипломатиялық қалашықты ;
3. «КазМұнай Газ» ... ... ... ... ... ... ауданындағы автожуу кешенінің құрылысы;
5. «Бәйтерек» монументі бар жаңа орталықтағы ... ;
6. ... су ... ... ... ... ... Қазақстан Республикасы Министерство Транспорта и Комуникаций
министрлігінің ... ... ... ... ЖШС-нің басқармасы әр жұмыс күнінің аяғында инжәнерлі
техникалық жұмысшылармен ... ... ... Онда істелген жұмыс
мәселесі талқыланып, қорытындылар, новаторлық ұсыныстарға ... ... ... ... ету ... ... жүзеге асырылады, яғни
құрылыс жұмысын орындау үшін қажетті материалдық ресурстардың ... ... ісін ... ... ... ... ... бекітілген жоспар мен жасалынған келісім шартқа сәйкес
келетін ... мен ... ... қорын иеленуге ұмтылады. Сонымен
қатар кәсіпорын жұмысшылары ... ... ... ... ... және жоғарғы сапасын сақтауға
ұмтылады. Материалдар жасалынған ... шарт ... ... ... толтырудағы дұрыстықты сақтай отырып, бөлшек сауда ... ... ... ... үнемдеу режимін қатаң түрде сақтап, ... ... ... ... ... ... ... жұмысының
өзіндік құнын түсіріп, оның ... ... ... ... және ... ... шығындау нормасын
енгізуде. Кәсіпорын құрылыс қалдықтарын тиімді пайдаланады. Басшылар арнайы
киім, аяқ киімдермен, басқа да жеке ... ... ... ... алғашқы медициналық көмек көрсетуге бақылау жүргізеді.
2006 жылы «УПТК -СНАБ» ЖШС -гі ... және ... ... яғни ... ... жаңа ... бет бұрды. Ол өз ісін
жақсырақ және өнімдірек етіп іске ... ... ... мен тәсілдерді
іздеуге және зерттеуге байланысты. ... ... ... ... және оның географиялық орналасуына байланыссыз іздеуге,
бағалауға және ең тиімді мысалдардан үйренуге бағытталған ... ... ... Бұл ... ... ... әдістерді табу, оны зерттеу,
дамыту және сол ... ... ... ... ... қызметкерлерімен
әзірлеген коцепциясы мен әдістері шығындарды төмендетуге, пайданы көтеруге
және қызмет стратегиясын таңдауды оптимилизациялауға мүмкіндік ... ... ... ... ... ... ... береді. Бенчмаркетинг
процесінде алынған ең күшті құрылыс фирмаларының жұмыс әдістері ... ... ... ЖШС ... ... және оның ... ... етуге қажетті маңызды ақпарат болып табылады.
«УПТК - СНАБ» ЖШС -нің жұмысшылар коллективі құрылыс ... ... ... ... ... ... ... директорлар, участок
бастықтары, шеберлер, прорабтар және ... да ... ... ... ... тіршілігін және еңбек жағдайын жақсарту
бойынша, кәсіпорынның өндірістік – шаруашылық қызметінің дамуы ... ... ... ... ету ... іс ... талқылаумен жүзеге
асыруда белсенді түрде қатысады. Құрылыс жұмыстарындағы коллективтің
материалдық ... ... және ... ... ету мақсатында жұмысшылардың тұрмыстық жағдайларын жақсартып
жатыр. Енді кәсіпорынның кадрлар ... ... ... «УПТК -СНАБ» ЖШС
–нің кадрлар ағымы 1 кестеде көрсетілген.
Кесте 1
«УПТК -СНАБ» ЖШС кәсіпорнының кадрлар ... |2005 |2006 |2007 ... ... 06/07 |
| |жыл |жыл |жыл |05/06 | |
| | | | |-;+ |% |+;- |% ... ... ... орт. |35 |28 |14 |-7 |-20,0|-14 |-50,0 ... саны ... ... | | | | | | ... ... | | | | | | | ... адам | | | | | | | ... ... ... |3 |1 |2 |-2 |-66,7|1 |100,0 ... саны | | | | | | | ... ... |35 |14 |6 |-21 ... |-57,1 ... саны | | | | | | | ... жаңа ... |35 |2 | |-33 ... ... қызметкерлер | | | | | | | ... | | | | | | | ... ... |- |14 |9 |14 |- |-5 |-35,7 ... ... |- | | | |- | | ... еңбек тәртібін бұзғаны |- |5 |3 |5 |- |-2 |-40,0 ... | | | | | | | ... өз ... |- |9 |6 |9 |- |-3 |-33,3 ... ... % |- |50 |64 |50 |- |14 |28,0 ... ... кадр ... ағымдық құжаттары
Кесте 1-ден көріп отырғанымыздай, 2006 жылы 2005 жылмен салыстырғанда
орташа жұмысшылар саны 7 адамға немесе 20 пайызға кеміп отыр, ал 2007 ... ... ... ... ... саны 14 ... кеміп 14 адамды
құрап отыр. Жұмысшылар саныныың азаюына тапсырыс берушілердің жоқтығы себеп
болып отыр.
Жалпы 2007 жылы 2006 ... ... ... ... саны 5 ... ... 36 пайызға кеміп, 9 адамды құрап отыр. Оның
ішінде еңбек тәртібін бұзғаны үшін үшеуі жұмыстан босатылса, ал өз ... ... 6 ... ... ... ... тәртібін бұзған
адамдар саны 33 пайызды құраса, өз еркімен шыққандар саны 2 ... ... ... ... ... отыр. Жұмысшылардың кәсіпорыннан өз
еркімен кету себебін еңбек ақының төмен болуы, яғни қала ... және ... ... ... ... ... Осы ... кеткен 9 жұмысшының 78 пайызға жуығы тұрғын ... ... ... ... ... ... тұрғын үй мәселесін шешуді ең
алдыңғы ... ... ... ... ... ... «УПТК -СНАБ» ЖШС кәсіпорынында жұмысшылар саны 250-ге
дейін жетеді, ал ... ... ... ... ... 26 ... құрап отыр.
Қорыта келгенде «УПТК -СНАБ» ЖШС кәсіпорнының ... ... ... етіп ... өйткені 2007 жылы 2006 жылмен салыстырғанда ... 14-ке өсіп 64 ... ... ... өздерінің қаржылық ресурстарын қолдануда, қаражаттарды
жұмсау мен ... ... ... ... үнемдеуді қамтамасыз
етеді. Сонымен қатар мемлекеттік бюджетпен, ... және ... да ... есеп ... ... ... ... ЖШС кәсіпорнының негізгі жабдықтаушылары болып мыналар
табылады:
1. «Алит» ЖШС -құылыс ... ... ... ... Алькасар» ЖШС;
4. «Корпорация Модуль» ЖШС ;
5. «Айгерим плюс» ЖШС терезе асты тақтайлары;
6. «ТАСА» ЖШС құрылыс материалдары;
7. «Интер Сервис» ЖШС;
8. ... ЖШС ... ... ... ... ... ... - W» радиаторлар;
11. «Apple City Build» ЖШС;
12. «Айтпай» ЖШС;
13. «Конкрит Продакс Астана» ЖШС;
14. «Астанастройсервис» ЖШС;
15. «Аурика» ... ... НТ» ... «Антал клуб Фауна», т.б.
«УПТК -СНАБ» ЖШС кәсіпорынының негізгі тапсырыс ... ... ... ... ... ... ХРСУ-3;
2. Астана Монолит;
3. ҚР ҰҚК ЦОПС қалалық басқармасы;
4. Темірбанк АҚ филиалы;
5. Астанателеком ... ... ҰК ... ҚР ІІМ ... Горкоммунхоз МКМ;
9. Казимпекс АҚ Республикалық орталығы;
10. Адам құқығы бойынша ұлттық орталық;
11. Строй Lain ЖШС;
12. Экономика және ... ... ... ... ЖШС ... ... ... және сол
мүлік бойынша ... ... ала ... ... қолданылмайтын
әкімшіліктік ғимараттағы бөлмелерді, өндірістік орындарды, ... және ... ... ... ... беріп отыр.
Кәсіпорын мемлекеттік стандарттарға, техникалық жағдайларға, нормаларға
және ережеге сәйкес істелініп ... ... ... ... ... ... ... -СНАБ» ЖШС-нің ҚАРЖЫЛЫҚ ЖАҒДАЙЫН ФАКТОРЛЫҚ ТАЛДАУ
2.1 «УПТК -СНАБ» ЖШС - нің қаржылық көрсеткіштері мен рентабельділігін
факторлық талдау
Дипломдық ... ... ... Астана қаласында орналасқан «УПТК
-СНАБ» ЖШС-нің негізгі ... ... ... ... қатар, осы
кәсіпорынның қаржылық жағдайын сипаттайтын ... ... ... ... ... ... ... жылдық балансы, пайдасы мен
шығындары, рентабельділігі, қаржылық ... ... ... көрсеткіштері бар. Факторлық талдау ... ... ... ... ... ... байланысты екендігі
қарастырылады.
Кәсіпорынның өндірістік, сату, жабдықтау және қаржылық қызметінің
әртүрлі жақтарының ... ... ... ... ... ... алады. Кәсіпорын қызметінің қаржылық нәтижелерінің
ең ... ... ... ... ... ... ... көрсетілген. Мұндай көрсеткіштерге мыналар жатады:
• тауарды өткізуден түскен табыс;
• тауарлардың өзіндік құны;
• жалпы табыс;
• кезеңнің жалпы ... ... ... ... таза ... нәтижелер көрсеткіштері кәсіпорынның шаруашылық жүргізуінің
абсолюттік тиімділігін сипаттайды. Олардың ішінде ең ... ... ... ... ... ... ... көрсеткіштері
табылады. Пайданың өсуі өз-өзін қаржыландыру үшін, өндірісті кеңейту үшін,
әлеуметтік ... шешу үшін және ... ... үшін ... ... қлыптастырады. Пайданың ... ... және ... да ... мен ... алдындағы
міндеттемелерінің бір бөлігі өтеледі. ... ... ... ... және ... ... ... ең
негізгілері болып табылады. Олар оның іскерлік белсенділігі мен қаржылық
жағдайының деңгейін ... ... ... ... ... бұл ... ... өткізуден және басқа да өткізулерден болған нәтижелер ... ... ... ... ... ... болған табыстар мен
шығыстар сальдосы ретінде көрінетін баланстық пайда немесе шығын.
№ 100.31. Формасындағы мәліметтерді пайдалана отырып ... ... ... талдау жүргізейік. Бұл мәліметтерді екінші кестеден көре
аламыз.
Кесте 2
«УПТК -СНАБ» ЖШС -нің табыстары
мен ... ... ... ... ... |2007жыл |Ауытқу, |Ауытку, 2007/06 |
| | | | | |2006/05 | |
| | | | | ... |% ... |% |
|1 ... ... |7,1 |42630523|68,9 |
| |өткізуден түскен | | |5 | | | | |
| ... | | | | | | | |
|2 ... | ... ... |
| ... | | | | | | | |
| ... құны | | | | | | | |
|3 ... табыс |57705893|16313015|9761964 |-4139287|-71,|-6551051|-40,1 |
| |(шығын) | | | |8 |7 | | |
|4 ... ... ... ... |
| ... оның | | | |9 |7 | | |
| ... | | | | | | | |
| |а) ... және ... |4633607 ... |-12,5 |
| |әкімшілдік | | | |,8 |1 | | |
| ... | | | | | | | |
| |б) ... ... ... |-3388223|-76,|-5747562|-55,4 |
| |шығындар; | | | |1 |5 | | |
|5 ... ... |188178 |652799 |513754 |464621 ... |-21,3 |
| ... (шығын) | | | | |9 | | |
|6 |Нег. емес ... | | | | | | | |
| ... | | | | | | | |
|7 ... ... |188178 |652799 |513754 |464621 ... |-21,3 |
| |әдеттегі қызмет | | | | |9 | | |
| ... ... | | | | | | | |
|8 ... ... |56453 |195840 |149305 |139387 ... |-23,7 |
| ... ... | | | | |9 | | |
| ... | | | | | | | |
|9 ... ... |131725 |456959 |364449 |325234 ... |-20,2 |
| |кейінгі табыс | | | | |9 | | ... ... | | | | | | | |
| ... ... | | | | | | | |
| ... | | | | | | | ... табыс |131725 |456959 |364449 |325234 ... |-20,2 |
| | | | | | |9 | | ... ... ... -СНАБ» ЖШС-нің 2007 жылдың 1 қаңтарындағы
жағдаймен алғандағы ... мен ... ... ... кестеден көріп отырғанымыздай, таза табыс 2006 жылы 2005 ... 325234 ... ... 247 %-ға өсіп, 456959 теңгені құрап
отырғанын көре аламыз. Ал 2007 ... 2006 ... ... ... ... ... 20%-ға кеміп, 364449 теңгеге тең болған.
2006 жылдың таза табысының өсуіне тауарларды өткізуден түскен табыстың
4111189 теңгеге өсуі ... ... ... 2007 ... таза ... ... ... өткізілген тауарлардың өзіндік құнының екі ... ... ... ... ... өткізуден түскен табыс екі жылда 46740812 теңгеге өсіп
2006 жылы ... ... ... және ... ... ... ... 9248210 теңгеге кемуін айтып кеткен жөн. ... ... ... ... түскен табыс пен жалпы кезең ... ... ... қызметінің оң жақтарын сипаттайды.
Нарықтық қатынастар ... ... ... ... ... ... көрсеткіштерінің ролі үлкен.
Рентабелділік көрсеткіштері қаржылық нәтижелер мен ... ... ... сипаттамасы болып табылады. Олар кәсіпорынның
салыстырмалы табыстылығын сипаттайды.
Рентабелділік көрсеткіштері бұл кәсіпорын табысы мен ... ... ... ... ... Осы себептен олр салыстырмалы
талдау мен ... ... ... ... ... элеементтері
болып тбылады. Өндірісті талдау кезінде рентабельділік көрсеткіштері баға
қалыптастырудың және ... ... ... ... негізгі көрсеткіштерін келесідей топтастыруға болады:
1. Өнімнің рентабельділігі ... ... ... ... ... қорлардың рентабельділігі;
3. Кәсіпорын ... ... ... ... ... өткізілген өнім бірлігіне қанша пайда келетінін
көрсетеді. Бұл көрсеткіштің өсуі ... ... ... кезіндегі өнім
бағасының өсуіне немесе тұрақты баға ... ... ... ... ... рентабельділік көрсеткіштері келесі
көрсеткіштерден тұрады:
1. Жалпы рентабельділік-бұл көрсеткіш баланстық ... ... ... ... ... ... Таза пайда бойынша сатудың рентабельділігі-бұл көрсеткіш таза табыс пен
өткізуден түскен табысқа ... ... ... ... ... өнім ... көрсеткіштері Кесте 3-те
есептелінген.
Кесте 3-ке негізделе отырып ... ... ... болады. Жалпы
рентабельділік көрсеткіші 2005 жылы 0,33-ке тең болып, 2006 жылы ... яғни 3,2 есе ... Бұл ... 2006 жылғы өткізуден ... ... ... орта ... 1 тиын ... пайда әкелген. 2007
жылы 2006 жылмен салыстырғанда бұл көрсеткіш екі ... ... ... ... ... ... ... рентабельділік көрсеткіші 2006 жылы 224 %-ға
өсіп 0,74 ... ... Ал 2006 жылы ... 0,39 ... немесе 53 %-ға
төмендеп 0,35 тиынды құрап отыр. Бұл 2007 жылы 2006 ... ... ... ... ... болып отыр. Бұл өткізілген өнімнің
әрбір теңгесіне 0,35 тиын таза пайда әкелетінін ... ... ... ... ... ... көрсеткіштері
|№ |Көрсеткіштер |2005 |2006 |2007 ... 2005/0 ... ... | |жыл |жыл | | | |
| | | | | ... |Абсолют|% |
|1 |Тауарларды |5770589|6181708|10444760|4111189|7,10 |4263052|68,90 |
| ... |3 |2 |5 | | |3 | |
| ... ... | | | | | | | |
| ... | | | | | | | |
|2 ... ... |188178 |652799 |513754 |464621 ... |әдеттегі қызмет | | | | |0 | | |
| ... ... | | | | | | | |
|3 ... ... |131725 |456959 |364449 |325234 ... ... | | | | | |0 | | ... ... |
|1 ... |0,33 |1,06 |0,49 |0,73 ... ... ... | | | | |3 | | |
|2 ... ... |0,23 |0,74 |0,35 |0,51 ... ... ... ... | | | | |3 | | |
| ... | | | | | | | ... ... ... ... ... 2007 ... 1қаңтарындағы жағдаймен
алғандағы ақша қозғалыстары туралы есебі
Кесте 3-те көріп ... ... екі ... де өте төмен деңгейде. Ол кәсіпорынның
өндірістік шығындарының жоғары ... және ... ... байланысты болып отыр.
Кәсіпорын салымдарының рентабельділігі - бұл кәсіпорынның барлық мүлкінің
қолданылу тиімділігін көрсететін рентабельділік ... Оның ... ... ... ... жалпы рентабельділігі. Кәсіпорын мүлкінің бір теңгесіне
баланстық табыстың қандай бөлігі келетінін ... ... ... ... Таза ... ... ... рентабельділігі.
3. Меншікті капиталдың рентабельділігі инвестицияланатын жеке
ресурстар көлемі және оны ... ... ... ... ... ... Ұзақ ... қаржылық салымдардың рентабельділігі кәсіпорынның
басқа ұйымдар қызметіне салынған ... ... ... ... ... ... осы ... ұзақ мерзімге салынған капиталдың қолданылу тиімділігін
көрсетеді.
Кәсіпорын салымдарының рентабельділігі Кесте 4-те ... ... ... ... ... ... ... |Көрсеткіштер |2005жыл|2006жыл |2007жыл |Ауытқу |Ауыткқу |
| | | | | |2006/05 |2007/06 |
| | | | | ... ... |% |
|1 ... ... |652799 |513754 |464621 |246,90|-139045 |-21,3|
| | | | | | | | |0 |
|2 ... ... |131725 |456959 |364449 |325234 ... |-20,2|
| | | | | | | | |0 |
|3 ... ... ... ... |3 | | | | | | |
|4 ... |3447749|1140924 |1203327 |-230682|-66,91|62403 |5,47 |
| ... | | | |5 | | | |
|5 ... ... ... ... |3 | |5 | | | | |
| ... | | | | | | | |
| ... табыс | | | | | | | ... ... |
|1 ... жалпы |0,80 |2,63 |1,19 |1,83 |227,54|-1,44 ... ... | | | | | |1 |
| |. | | | | | | | |
|2 ... ... |0,56 |1,84 |0,84 |1,28 ... |-54,3|
| |бойынша | | | | | | |0 |
| ... | | | | | | | |
| ... | | | | | | |
| |. | | | | | | | |
|3 ... |3,82 |40,05 |30,29 |36,23 ... ... ... | | | | | | |8 |
| ... | | | | | | |
| |. | | | | | | | |
|4 ... |3,82 |40,05 |30,29 |36,23 ... ... ... | | | | | | |8 |
| ... | | | | | | |
| |. | | | | | | | ... көзі: «УПТК -СНАБ» ЖШС-нің 2007 жылдың 1-қаңтарындағы ... ... ... ... есебі
Кесте 4-ке көз салсақ, салымның жалпы рентабельділігі 2005 жылы 1,83-тиынға
немесе 3,3 есеге көбейіп 2,63 тиынды құрап отыр. Ал 2006 жылы ... ... 55 %-ға ... 1,19 ... жеткен. Бұл кәсіпорын мүлкінің 1
теңгесіне 2006 жылы баланстық пайданың 2,63 тиыны келсе, ал 2007 жылы ... ... ... ... көрсеткіштердің нәтижесі ... үшін ... ... ... ... Бұған кәсіпорын активтерін тиімді
қолданбауы себеп болып отыр.
Таза пайда бойынша салымның рентабельділігі 2006 жылы 1,84 ... яғни 227 ... ... Ал 2007 жылы 1 ... ... 55 %-ға ... ... құрап отыр. Мұндай нәтиже 2007 жылы ... ... ... 0,84 тиын таза ... ... ... білдіреді.
Меншікті капитал рентабельділігі 40 тиынға өсіп, 2007 жылы 30 тиынға
дейін төмендеген. Соңғы жылдары бұл көрсеткіш ... ... ... яғни жеке ... ... ... оң нәтиже беріп
отыр. Перманенттік капиталдың рентабельділігі мен оның ... ... ... ... ... ұзақ ... қарыздық құралдардың
жоқтығы әсер етіп отыр.
Жалпы алғанда алғашқы екі көрсеткіш төмен деңгейде ... ... ... ... ЖШС -нің ... ... ... екенін көрсетеді. Қорыта
келгенде рентабельділіктің барлық көрсеткіштері ... ... ... ... өсім ... ... қаржылық жағдайы оның барлық өндірістік – шаруашылық
қызметін және оның ... ... ... ... ... қолданылуын қамтып көрсететін көрсеткіштер жүйесімен сипатталады.
Кәсіпорынның қаржылық жағдайын талдау ... ... ... ... ... Күші бар ... ... сәйкес қазіргі кезде
баланс ... ... ... ... ... ... ... құралдар соммасына ұйғарымды бағасын береді. Кәсіпорынның қаржылық
жағдайының ... мен ... ... ... аналитиклық баланс
арқылы ыңғайлы.
Салыстырмалы аналитикалық балансты алғашқы баланстан өздерінің
құрамымен баланс баптарының ... ... ... бір тектілерді
біріктіріп және оның құрылымының, динамикасының және ... ... ... ... қосу жолымен алуға болады.
Аналитикалық баланс ұйымның қаржылық ... ... ... ... ... ... ... Бұл баланс өзінің
тігінен және көлденең талдау көрсеткіштерін қосады.
Аналитикалық ... ... ... ... негізгі
сипаттамаларын алуға болады. Оларға жататындар:
1.Ұйым мүлкінің ... ... тыс ... немесе жылжымайтын мүліктің құны;
3.Айналым құралдарының құны;
4.Материалдық айналым құралдарының құны;
5.Кәсіпорынның жеке ... ... ... құны;
7.Айналымдағы жеке құралдардың құны/22,101-107/.
Кәсіпорын балансын талдау Қосымша А-да көрсетілген.
Осы қосымшадағы активтер жағдайына көз ... 2005 жылы ... 3348737 ... яғни оның мүлкінің 15,4 пайызға өскенін байқай
аламыз. Мұндай өсім активтер жиынтығының 90,1 ... ... ... 6424766 ... немесе 39,6 %-ға өсуінен болып ... ... ... өсуіне, оның 48,8 пайызын құрайтын тауарлы ... ... ... 1635143 ... ... 17,4 пайызға өсуі және
дебиторлық берешектің 4790187 теңгеге немесе 70 пайызға өсуі ... ... 2005 ... ... ... қаражаттар 564 теңгеден 2004 ... 0 ... ... ... мерзімді активтерге келетін болсақ 2005 жылдың аяғында активтер
жиынтығының 9,8 ... ... Оның 25,5 ... ... ... ... (тозуды шегергенде) 5561845 теңгеден 2485816 теңгеге дейін немесе
63,3 пайызға төмендеген. Себебі ... мен ... ... ... ... Бұл ... 2004 жылдың аяғында осындай статияның
болмауымен сипатталады. Негізгі ...... 86,5 ... құрайтын
басқа да негізгі құрал – жабдықтар 1480680 ... ... 162 ... ... қатар есептік жылдың басында 0-ге тең болған машиналар мен
жабдықтар, ... ... ... 374600 теңгеге өскен. Осылардың
нәтижесінде 2005 жылы ұзақ мерзімді ... кері ... ... ... 3076029 ... немесе 55,3 пайызға кеміген.
2005 жылмен салыстырғанда 2006 ... ... ... кері нәтиже
беріп отыр, яғни олар 577035 теңгеге немесе 3 пайызға кеміген ... ... ... ... ... Оның ... ... құрайтын дебиторлық
берешектің 7261576 теңгеге немесе 62,7%-ға және ағымдық активтердің 48,5
пайызын ... ... ... ... ... 669373 теңгеге
немесе 6,1%-ға кемуі себеп болып отыр. Ақшалай қаражаттар есептік ... 0-ге тең ... ал 2006 ... ... 2929 ... ... өскен.
2005 жылдың активтерінің 40,8 пайызын құрайтын негізгі құрал-жабдықтар 2005
жылмен салыстырғанда оң нәтижемен ... яғни олар 7350985 ... ... пайызға өскен. Себебі есептік жылдың басымен салыстырғанда ғимараттар
және құрылыс статиясы 9539056 теңгеге өскен. Басқа да ... ... ... немесе 56,8 пайызға кеміген, ал машиналар мен жабдықтар
статиясы өзгеріссіз.
2007 жылдың активтері 2005 және 2006 ... ... оң ... ... 2007 жылы ... 37586100 ... немесе
153,2 пайызға өскен. Бұл өсім кәсіпорын мүлкінің 85,4 ... ... ... барлық статияларының өсуімен ... ... ... босалқы қорлар 3661564 теңгеге немесе 35
пайызға, дебиторлық берешек 33425592 теңгеге немесе 775 ... ... ... 1167000 ... және ақшалай қаражаттар 80682 теңгеге
немесе 28 есе өскен.
Ал 2007 ... ұзақ ... ... ... ... 2006 ... ... нәтиже беріп отыр. Мұндай ... ... ... 748738 ... ... 7,6 пайызға кемуі ... ... ... ... ... кемуі, оның тозуына кететін құнының 829522
теңгеге ... 74,6 ... ... байланысты.
Меншікті капитал және міндеттемелер жиынтығын талдар болсақ, 2005 жылы
кәсіпорынның меншікті капиталы мен міндеттемелер жиынтығы 3448737 теңгеге
немесе 15,4 ... ... ... өсім ... ... өсуімен
байланысты. Әсіресе кридиторлық қарыздың 231340 теңгеге немесе 59 пайызға
өсуімен байланысты, ал ... ... ... 121234 ... немесе 6,3
пайызға кеміген.
Меншікті капитал және міндеттемелер жиынтығындағы меншікті ... 26,8 ... 4,25 ... ... ... 1067061 теңгені құрап отыр.
Мұндай төмендеудің себебі кридиторлық қарыздың 59 пайызға өсуі ... ... Оның ... ... ... мен ... бойынша
міндеттемелер 12125000 теңгеден 21815000 теңгеге дейін немесе 80 пайызға
өскен. 2005 жылы ... ... 16 ... өсіп 960161 ... ... ол ... ... 90 пайызын құрайды. Сонымен қатар қосымша
төленген капитал 98 пайызға төмендеп 106900 ... ... ... ... ... кредиторлық қарыздың өсуі болып табылады.
Меншікті капитал және міндеттемелер жиынтығының 2005 жылғы ауытқуы
2006 жылмен салыстырғанда теріс екенін көре ... Оның ... ... тең, яғни 2,3 ... ... Оған ... ... жиынтығының 95
пайызын құраған ағымдағы міндеттемелердің 724760 теңгеге немесе 3,1 пайызға
төмендегені себеп болып ... ... ... құрамындағы салықтар
боынша қарыздар статиясынан басқа статиялар теріс нәтижемен шыққан. Олардың
ішінде: кредиторлық қарыз 1120784 теңгеге немесе 5,1 пайызға ... ... ... қарыздар 395994 теңгеге өскен.
2006 жылы меншікті капитал 1067061 теңгеден 1214786 ... ... ... өскен. Мұндай жағдайға бөлінбеген ... 182125 ... 19 ... өсуі және баланста жарғылық капитал статиясының ... ... ... ... ... ... есептік жылдың аяғындағы құны
72500 теңгеге тең, ал қосымша ... ... ... 106900 ... 0-ге
дейін кеміп отыр.
Меншікті капитал және міндеттемелер жиынтығы 2007 жылы 37586100
теңгеге ... ... ... ... ... 23326990 ... теңгеге немесе 61 пайызға себеп болып отыр. Ағымдағы міндеттемелер
құрамының 79,6 пайызын құрайтын қарыз 27378817 ... өсуі және ... ... ... 11150349 ... ... болуы ағымдағы
активтердің көбеюіне септігін тигізіп отыр, ал салықтар бойынша ... ... ... ... ... ... несие қабілеттілігін
бағалай қажеттілігімен байланысты туындайды, яғни уақытылы және толық
мөлшерде өздерінің ... ... ... есеп ... ... Баланс өтімділігін талдау активтер бойынша құралдарды пассив
бойынша ... ... ... ... ... ... 5-те келтірілген.
Кесте 5
Баланс өтімділігін талдау
|Активтер ... ... ... ... ... ... +;- |
| | | ... және | | | |
| | | ... | | | |
| | | | | | ... |аяғы |
|2005 ... Ең ... |564 | |1. Ең ... ... | | ... |750 |4 |0 |
| | | |1) | | | | ... Тез жүзеге|6782363 |11572550|2. Қысқа | | |6782363 ... | | ... | | | | ... | | ... | | | | ... Жәй ... ... Ұзақ | | |9425302 ... | | ... | | | | ... | | ... | | | | ... Қиын |5561845 |2485816 |4. ... ... |1418755 ... ... | ... |36 |61 | | ... | | | | | | | ... ... ... | |
| | | | |074 |811 | | ... ... Ең ... | |2929 |1. тез ... | | ... (П1) |750 |990 |0 |1 ... Тез ... |2. ... мерз-к| | |11572550|4310974 ... | | ... | | | | ... | | | | | | | ... Жай ... Ұзақ | | ... | | ... | | | | ... | | ... | | | | ... ... |9836801 ... |10670|12147|1418755 |8622015 |
|асатын | | ... |61 |86 | | ... | | | | | | | ... ... ... | |
| | | | |811 |776 | | ... ... Ең өтімді |2929 |83611 |1.Ең асығыс ... | | ... |660 |1 |9 |
| | | |1) | | | | ... Тез ... ... | ... ... | | ... | |349 | | ... | | ... | | | | ... Жай ... | | ... | | ... | | | | ... | | ... | | | | ... жүзеге|9836801 |9088063 |4.Тұрақты |12147|11918|8622015 |7896196 |
|асатын | | ... |86 |67 | | ... | | | | | | | ... |24541776|62127876|Баланс |24541|62127| | |
| | | | |776 |876 | | ... ... ... ... үш жылдық 1-қаңтарындағы жағдаймен
алғандағы бухгалтерлік балансы
2006 ... ... ... 22919 ... ... 1,9 ... ... капитал және міндеттемелер жиынтығының 2 пайызын құрап отыр.
Мұндай жағдайға бөлінбеген ... 22919 ... ... ... ... отыр,
ал меншікті капиталдың басқа статияларында өзгеріс жоқ.
Баланс өтімділігі ұйымның активтерімен оның міндеттемелері мен жабылу
деңгейімен анықталады. Оның ... ... ... ... ... ... келеді. Баланс өтімділігінен ақша құралдарына айналу үшін
қажет уақыттың көлемі ретінде анықталатын активтердің өтімділігін ажырату
қажет. Берілген ... түрі ... ... үшін ... ... аз ... оның ... жоғары болады/23,70/.
Егер баланста келесі арақатынастар орын алса онда ол абсолютті өтімді
болып саналады.
Кесте ... ... ... |2005 жыл. |2006 жыл. |2007 жыл. ... < П1 |А1< П1 |А1 < П1 |А1 < П1 |А1 < П1 |А1 < П1 |А1 < П1 ... > П2 |А2 > П2 |А2 > П2 |А2 > П2 |А2 > П2 |А2 > П2 |А2 > П2 ... > П3 |А3 > П3 |А3 > П3 |А3 > П3 |А3 > П3 |А3 > П3 |А3 > П3 ... < П4 |А4 < П4 |А4 > П4 |А4 > П4 |А4 > П4 |А4 > П4 |А4 > П4 ... ... ... ... бөлсек «УПТК-СНАБ» ЖШС
кәсіпорын балансының өтімділігі жеткіліксіз деп санауға болады. А1 және ... ... ... ... мен ... ... Берілген кәсіпорында мұндай салыстыру абсолютті
өтімді балансының шартына сәйкес ... яғни ... ... ... ... қабілеттілік жағдайын жақсарта ала алмайды.
Өйткені, 2005 жылдың басындағы ең ... ... ... ... 3 жыл ішінде - 49702029 ... ... ... А4 және П4 ... ... да абсолютті өтімді
баланс шартына сәйкес ... ... ... ... ... жуық ... ... табылады.
Төлем қабілеттілікті нақтырақ, әбден талдау қаржылық коэффиценттер ... ... біз оны ... артынан қарастырамыз.
Енді барлық айналым құралдарының айналымдылығың талдауға көшейік.
Айналымдылықты бағалау ... ... ... ... кезен
көрсеткіштерін салыстыру жолымен жүзеге асады. Айналымдылық ... ... ... ... өткізуден түскен түсімнің айналым құралдарының
орташа құнына қатынасы арқылы, есептік кезеңдегі талданатын ... ... ... уақыты бір айналымның орташа ұзақтылығын күнмен көрсетеді. Ол
құралдардың орташа құнының өткізуден түскен түсімге қатынасы мен ... ... ... ... көбейту арқылы есептелінеді. Айналым
құралдарының айналымдылық көрсеткіштері Кесте 7-де келтірілген.
Кесте 7
Айналым құралдарының айналымдылық коэффиценттері,
2005-07 ... ... |2005 ... |2007 ... |
| | | |жыл | | |
| | | | | |2005/06 |2006/07 |
|1 ... ... |10242,8 ... |4,7 |13,9 |
| ... ... | | | | | |
| ... мың тг | | | | | |
|2 ... берешектің |9177,4 |7941,7 |21023,7 |-13,5 |164,7 |
| ... ... мың тг | | | | | |
|3 ... ... |19420,6 ... |-3,9 |81,4 |
| ... құны, мың тг | | | | | |
|4 ... пен |57705,8 ... |69,0 |
| ... ... ... | | | | |
| ... мың тг | | | | | ... ... |
|5 ... ... |5,6 |5,8 |8,5 |2,3 |48,3 |
| ... | | | | | |
| ... ... | | | | |
|6 ... ... |64,8 |63,3 |42,7 |-2,2 |-32,6 |
| ... ... | | | | | |
| ... күн | | | | | |
|7 ... ... |6,3 |7,8 |5,0 |23,8 |-36,2 |
| ... ... | | | | |
|8 ... ... |58,0 |46,9 |73,5 |-19,2 |56,7 |
| ... уақыты, күн | | | | | |
|9 ... ... |3,0 |3,3 |3,1 |11,4 |-6,9 |
| ... коэффиценті| | | | | ... ... ... |122,8 |110,2 |118,4 |-10,3 |7,4 |
| ... ... күн | | | | | ... көзі: «УПТК -СНАБ» ЖШС-нің үш жылдық кірістері мен шығындары
туралы есебі.
Кесте 7-нің талдауынан материалдық айналым ... ... ... ... ... 2006 жылы 4,7 пайызға, ал 2007/06 ж.ж. ауытқу 13,9
пайызға ... ... Бұл ... айналым құралдарының айналымдылық
коэффицентінің сәйкес әр жылы 2,3 және 48,3 ... ... ... - ақ, осы ... талдауынан есептелінген көрсеткіштердің өсімін
және азаюын байқауға болады.
2.2 Кәсіпорынның қаржылық тұрақтылығы мен төлем қабілеттілігін бағалау
Нарықтық жағдайда ... ... ... және оның дамуы өзін-
өзі қаржыландыру арқылы, ал жеке қаржылық ... ... ... қарыздық құралдар арқылы жүзеге ... ... ... негізгі аналитикалық мінездемесі - оның ... ... ... ... бұл тұрақты төлем қабілеттілікті ... ... ... ... бір ... Белгілі бір шаруашылық
операцияларының жүзеге асырылу нәтижесінде ... ... ... ... ... нашарлауы немесе жақсарылуы мүмкін.
Күнделікті жасалатын шаруашылық операцияларының ағымы тұрақтылықтың
бір типіне ... ... ... ... табылатын қаржылық
тұрақтылықтың түрткісі секілді. Негізгі қорларға немесе өндірістік қорларға
капитал салымдарын өтеу үшін ... ... ... шекті шегарасын
білу кәсіпорынның қаржылық жағдайының жақсаруына және оның ... ... ... ... ... басқаруға мүмкіндік береді.
Қаржылық тұрақтылықты талдаудың міндеті активтер мен ... мен ... ... ... табылады. Бұл мынадай сұрақтарға жауап
беру үшін қажет: қаншалықты ұйым қаржылық жағынан тәуелсіз, сонымен ... ... ... төмендеп жатыр ма, әлде көтеріліп жатыр ма және
оның активтері мен пассивтерінің ... ...... қызметтің
мақсаттарына сай келе ме.
Тәжірибеде қаржылық тұрақтылықты талдаудың әр ... ... ... ... ... ... ... талдайық. Қаржылық тұрақтылықты жинап көрсететін көрсеткіш
болып құралдар көздерінің көлемі және қорлар мен ... ... ... ... анықталатын қорлар мен шығындардың ... үшін ... ... ... немесе кемшілігі табылады.
Қорлар мен шығындардың құрылу көздерін сипаттау үшін әр түрлі көздер
түрін көрсететін бірнеше көрсеткіштер қолданылады:
Жеке айналым құралдары;
Қорлар мен ... ... жеке және ұзақ ... ... немесе қызмет ететін капитал;
Құралдар мен шығындардың құрылу көздерінің жалпы көлемі.
Қаржылық ситуация түрінің үш компоненттік ... ... ... ... көрсетілген көздердің не жыл басында не жыл ... ... көре ... ... ... ... бағалау
|Көрсеткіштер |2005 жыл |2006 жыл |2007 жыл |
| ... ... ... ... ... |соңы |
|1. ... ... |9425302 ... ... ... |
|мен шығындар | | | | | | ... | | | | | | ... Жеке ... |266591 |-1418755 |-1418755 |-8622015|-8622015|-7896196 |
|құрал жабдықтары | | | | | | ... ... ... |266591 ... |-1418755 |-8622015|-8622015|-7896196 |
|капитал | | | | | | ... мен |266591 ... ... ... ... ... | | | | | ... ... | | | | | | ... | | | | | | |
| |
| ... |-12479200|-12479200|-1901308|-1901308|-23115832|
|1. Қж=ЖАҚ-ҚШ | | | |7 |7 | |
| ... ... ... | | | |7 |7 | |
| ... ... ... | | | |7 |7 | ... көзі: «УПТК -СНАБ» ЖШС-нің үш жылдық ақша қаражаттарының
қозғалысы туралы ... ... ... көмегімен қаржылық жағдай түрінің
үш компоненттік көрсеткішін анықтуға болады.
S=егер Қ>0, онда 1; егер Қ< 0, онда ... ... 4 ... ... болады:
1. Қаржылық жағдайдың абсолюттік тұрақтылығы; Бұл жағдайдың түрі өте сирек
кездеседі және қаржылық тұрақтылықтың шекті ... ... Бұл ... ... ≥ 0; Қт ≥ 0 ; Қн ≥ 0, яғни S ... ... жағдайдың нормалы тұрақтылығы бұл ... ... ... және ... шарттарға сәйкес келеді: Қж < 0; ... 0; Қн ≥ 0, яғни S ... ... ... ... Төлем қабілеттілігінің нашарлауымен байланысты
болатын болатын жағдай. Мұндай жағдайда дебиторлық қарыздың қысқаруы және
қор айналымының тездетуі есебінен жеке ... ... ... ... орнына қайтіп келтіруге мүмкіндік сақталады. Бұл келесі
шарттарға сәйкес келеді; Қж < 0;Қт < 0; Қн ≥ ... S ... ... ... ... кезінде кәсіпорын банкротқа өте ... ... бұл ... ... ... ... мерзімдік бағалы
қағаздар және дебиторлық қарыз кредиторлық қарыздың өзінде өтей алмайды.
Мұндай жағдай келесі шарттарға сәйкес ... Қж < 0; Қт < 0; Қн

Пән: Экономика
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 64 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 900 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Шаруашылық субъектісінің қаржылық жағдайын талдау мазмұны және әдістері9 бет
Unix ОЖ-нің қорғаныс әдісі5 бет
« ОХ Заречное » шарттарында аналық ұядан алынған қара –ала тұқымдарының өнімділік сапасының салыстырмалы көрсеткіштері53 бет
«Данон» компаниясының персоналдың дамыту процесін басқару22 бет
Іле атырауында арналық процестердің гидроморфологиялық дамуы63 бет
Абиотикалық факторлар6 бет
Адам - биоәлеуметтік жан11 бет
Адам онтогенезінің қауіпті кезеңдері, тератогенезді факторлар14 бет
Адам организіміне қауіпті әсер ететін факторлар14 бет
Адам қоғамының шаруашылық әрекетінен табиғи биогеохимиялық циклдердiн деформациясы14 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь