Қазақстан Республикасының мемлекеттік секторы

Мазмұны
Кіріспе ... ... ... .4
1 тарау Мемлекеттік сектордың экономикалық саясатты жүргізу құралы ретінде теориялық негізделуі.
1.1 Экономикалық жүйедегі мемлекеттік сектордың орны және рөлі ... ... ... ... ...7
1.2 Мемлекеттік саясатты жүргізуде мемлекеттік сектор объект ретінде ... ... ... 20
2 тарау Қазақстан Республикасының мемлекеттік секторы нарық экономика жағдайында.
2.1 Қазақстан Республикасы мемлекеттік секторын қазіргі замандағы талдау ... ... ... ... ... ... ... ... ...31
2.2 Қазақстан Республикасында мемлекеттік секторды басқару ... ... ... ... ... ... ...39
2.3 Қазақстан Республикасында мемлекеттік секторды тиімді пайдалану облысында мемлекеттік саясаттың негізгі бағыттары ... ...52
3 тарау Қазақстан Республикасының мемлекеттік секторын дамытудың мәселелері мен даму жолдары.
3.1 Қазақстанда мемлекеттік секторды басқару стратегиясы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..57
3.2 Мемлекеттік сектор объектілерінің қызметін басқару тиімділігін жетілдіру жолдары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..65
Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 72
        
        Мазмұны
Кіріспе
............................................................................
..............................................4
1 тарау Мемлекеттік сектордың экономикалық саясатты жүргізу құралы ретінде
теориялық негізделуі.
1.1 Экономикалық ... ... ... орны және ... ... ... ... ... сектор объект
ретінде............20
2 ... ... ... ... секторы
нарық экономика жағдайында.
2.1 Қазақстан Республикасы мемлекеттік секторын қазіргі ... ... ... ... ... ... ... мемлекеттік секторды тиімді пайдалану
облысында ... ... ... ... Қазақстан Республикасының мемлекеттік секторын дамытудың мәселелері
мен даму жолдары.
3.1 ... ... ... басқару
стратегиясы.................................................................
................................................57
3.2 Мемлекеттік сектор ... ... ... ... ... ... ... болған экономикадағы түбегейлі
өзгертулер шарттарында мемлекеттік меншікті қалыптасу мен ... ... ... ... мен ... ... ие болды.
Сондықтан нарықтық экономика жағдайындағы ... ... ... және ... ... дамыту мен қызмет етуінің
түрлерін ... және де ... ... ... саясатты
жоспарлаудың объектісі мен мен құралы ретінде ... өте ... ... ... теориялық және практикалық мәнге ие. Осының бәрі ... ... осы ... ... негіз болды.
Зерттеудің мақсаты экономикалық саясатты жоспарлаудың ... ... ... ... ... дамыту және қызметтелунің теориялық
және практикалық негізделуі және ... ... ... болашақта дамытудың нақты-практикалық ұсыныстарды ... ... Осы ... ... мәселелерді шешуде нақтыланады:
- нарық экономика жағдайындағы мемлекеттік меншігінің маңызы мен
объективті ... ... ... ... ... ... ... дамыту
үшін жаратымды тәжірибені қолдану ... ... ... және
постсоциалистік елдердің мемлекеттік сектордың дамуы және қалыптасу
тәжірибесін ... ... ... ... ... ... жағдайына
және қызметтелуінің тенденцияларына анализ жасау;
- Қазақстан Республикасындағы мемлекеттік меншіктің қызметтелуінің
негізгі ... ... ... Қазақстан Республикасындағы мемлекеттік меншікті болашақта
дамытудың ұсыныстарын жасау.
Мемлекеттік ... ... мен ... ... ... қатынас зерттеудің заты болып табылады.
Зерттеу объектісі ... ... ... ... ... ... Республикасының экономикасында, басқа да постсоциалистік
елдерде сияқты, 90 ж. басынан бастап нарық ... көшу ... ... ... көшу ... негізінде аяқталды, және
экономика нарық қатынастар принциптерінде қызмет жасайды.
Нарық экономикасының негізі, бізге белгілі, жеке ... ... ... ... да нарық экономикасына көшу кезеңінің басынан
бастап мемлекеттің да, басқа да ... ... ... ... жеке ... ... мен ... негізгі назары
аударылды. Өз кезегінде жеке меншіктің қалыптасуының және қалыптастырудың
негізі және ... ... ... Олар ... ... да, ғылыми ұйымдардың да негізгі назарында бола алмады.
Осындай жағдайда мемлекеттік меншіктің сақталуы, ... етуі ... ... ... ... ... ... та экономикасы дамыған елдердің
тәжірибесі көрсеткендей, бұл елдерде 15-20% мемлекеттік меншігіне келеді.
Ал біздің ... ... ... ғана үкімет мемлекет ... ... ... оны ... жетілдіру формалары туралы
сұрақтарды көтеріп, оның тиімділігін жоғарлату ... ... ... ... теориялық және методологиялық негізі экономика ғылымының
отандық және ... ... ... ... және ... да ... ... Республикасының Президент жарлықтары мен үкімет
қаулылары, республикамыздағы мемлекеттік ... ... мен ... ... да ... іс-құжаттар болып табылады. Дипломдық жұмыста
қолданылған деректер ҚР статистикалық ... ... ... ... ... Министрлігінің ... ... және ... да ... органдарының мәліметтері,
периодикалық басылымдардың мәліметтері, сонымен ... ... жаңа ... ... ... және графикалық
әдістерін қолдану көмегімен алынған зерттеу нәтижелері қолданылды.
1 тарау Мемлекеттік сектордың экономикалық саясатты ... ... ... ... ... ... ... сектордың орны және рөлі.
Мәдениеттендіру тарихында мемлекет экономиканың ажырағысыз бөлшегі
болып қарастырылды. Қазіргі ... ... ... экономикасында
мемлекеттің рөліне беретін орны Адам Смиттің концепциясына сай келеді. Адам
Смит концепциясында ... ... ... ... ... заңдылығына, құқықтық тәртіпке және ... ... ... және ... ... ... ... етуіне меншік ... ... ... барлығын "азаматтық қоғам" деп аталатын шешім қабылдайтын
саяси механизмдер түріндегі адекваттық ... ... ... ... ... өсу ... ... көрсетті. Нарықтар осы
құқықтарды беруді қамтамасыз ететін меншік құқықтарды нақты анықтайтын және
заңдар мен құқықтар жүйесін ... ... ... шарт ... нарықтық
келісімдер барысындағы ... ... және ... іске ... ... ... Көп уақыт бойы экономикадағы
мемлекеттің рөлі осымен шектелді.
Мемлекеттік меншік кез келген мемлекет экономикасын ... ... және ... ... болып табылады. Қандай да болмасын жеке
құрылымның қолынан іс келмейтін ... ... ... ... ... ... салыстырғанда мемлекеттік сектордың мақсаты –
конституциондық қызметтердің іске асыруын ... ету және ... ... ... Қазіргі уақытта мемлекеттік сектордың
керектігі туралы сұрақ тұрған жоқ - әрине керек.
Экономикалық саясат пен ... ... ... ... ... ... бөлігі, оның қызмет етуінің сипаты
анықтайды.
Мемлекеттік меншікті ... ... ... ... ... ... ... әкеле алады.
Мемлекеттік меншік нарық экономика жағдайында экономиканың тиімді
және ойдағыдай қызмет етуіне объективті қажетті жалпықайтаөндіріс сипаттағы
бірқатар әлеуметтік-экономикалық ... ... ... жеке ... үшін ... ... бірақ олардың
дамуы қайтаөндірістің жалпы шарттарды анықтайтын, пайдалылықты аз әкелетін
салалардың қызмет етуін қамтамасыз ету;
- ескі ... ... ... ... кеме ... және
т.с.с.). Мемлекет мамандандыру және өндіріс кооперация базасында олардың
дамуын қамтамасыз етеді, ал жеке ... ... ... ... ... ... қамтамасыз ету мақсатында өмірге
қажетті экономикалық салаларына көмек көрсету, осының негізінде ... ... ... мен ... ... (мұнай өндіру,
авиағарыштық, атомдық);
- өндірістік кәсіпорындарды салу және жұмыс ... ... ... ... ... үшін кадрлардың қайта
дайындауды өткізу арқылы ... ... ... ... қатынаста зиян келтіру мүмкін өндірістік салаларына
ысырапсыз және экологиялық таза ... ... ... ... ... ... ... энергетикаға, өндіруші өнеркәсіпке;
- жалпы капиталдың қайтаөндірістің тұрақтылығын қамтамасыз ету үшін
мемлекеттік меншік материалды шарттарды ... Ол ... ... ... ... мен салалары, инфрақұрылымның өндірістік ... ... ... ... ... ... ... және Францияда энергетика; Францияда, ... ... және ... теміржол мекемелері; Францияда және Испанияда
авиамекемелері; АҚШта және Японияда пошталық байланыс ... ... ... ... ... ресурстарға, интеллектуалды және
тарихи-мәдени құндылықтарға мемлекет жиі ... иесі ... Ол ... ... және ... ... ғылымды қаржыландырады.
Мемлекетке мағлуматты өнімнің айтарлықтай ... және ... ... ел ... және ... ... меншік иелерімен
экономикалық құқық ... ... ... болуға рұқсат етеді,
халықаралық және ішкі ... мен ... ... ... ... ... ... мемлекеттік меншік жоғары деңгейдегі қоғамдастыруы бар және ... ... ... ... ... ... қауіпсіздік және т.с.с.) күшіне келмейтін капитал салымдарын
қажет ететін экономиканың ... ... ... ... қызмет етуін қамтамасыз етеді;
- мемлекеттік меншік әлеуметтік ортаның қызмет етуін және қоғамдық
игіліктерді өндіруді ... ... ... жалпыхалықтық және жалпымемлекеттік мүдделерін ... ... ... ... ... ... және ... қамтамасыз етеді;
- дағдарыс соққыларын қақтығыстырып, салық ... ... ... қаржылық қорларын пайдалану, тауарды сатып алуға басып кіру,
жоғарғы технологияларды меңгеруді ... ... ... ... ... және ... арқылы дағдарыстан
шығуды тездету үшін қаржыларды мобилизацияландырады.
- Әлемдік тарих көрсеткендей мемлекеттік сектор кез ... ... ... ... елдің қайнар экономикалық тірегі болады және
мемлекеттік басқарудың негізгі саланы құрайды.
Қандай да ... ... ... ... әр ... ... сондықтан да Европаның көп елдерінде, Азияның ... ... ... ... ... рөл ... ... уақытта
Европалық қауымдастықта мемлекеттік шаруашылық объектілерде 8 млн. астам
адам жұмыс істеп ...... ... жұмысшылардың 11% құрайды.
Мемлекеттік сектордың айтарлықтай бөлігі – көбінесе рентабельді емес
инфрақұрылымның объектілері. Басқа бөлігі ... көп ... ... капиталдың айналымы баяу, ... және ... ... ... ... ... рентабельділігі
жекемен салыстырғанда төмен болады. Мемлекеттік сектордың бір бөлігі – ... ... ... ... ... ... ... экономикадағы бөлігі тек жаңа
құрылыс нәтижесінде ғана емес, сонымен ... ... ... ... ... жеке капиталға сату немесе
жекешелендіру салдарында.
№268-XII 1994 ж. 27 ... ҚР ... ... сәйкес:
1. Мемлекеттік меншік республикалық және коммуналды меншік түрінде
болады.
2. Республикалық меншік ... ... ... ... заңды тұлғалардың артынан бекітілген республикалық ... ... ... ... ... меншігінде бір қатар
институттарынан ажыратыла алмайды, бірақ ең ... және де ... ... ... болып табылады.
Экономистер екі қарама-қарсы көзқарасты ұстанады. ... ...... ... ... шығады, ал
екіншілері, онда бюрократтар мақсаттарының салдарын көреді. Екі ұстаным да
мемлекет рөлінің ... ... және ... ... ... ... ... та осы процесстің бастауларын түрліше
көреді.
Бірінші көзқарасқа сәйкес, ... ... ... ең ... ... әкелмеуі де мүмкін. Оның себебі ... - ... ... ... ... шешімдерді қабылдауға
бәсеке жиі кедергі жасайды.Осы ереженің көрінісіне алғашқылардың бірі Кейнс
назар аударды:үй ... ... ... ... ... ... ... шешімдері арасындағы сәйкессіздік.
Кейнс экномиканың потенциалды деңгейінен әлдеқайда төмен деңгейде
қызмет еткенде, кейбір шарттарда ... ... ... ... көрсетті.
Кейнс бойынша, мәселе қаржы нарығын үйлестіретін механизмнің дұрыс
жұмыс істемеуінде. Оның шешімі толығымен қаржылық нарық деңгейінде ... ... ... ... ... қоғамдық институт екеніне
назар аударды, оның дұрыс қызмет ... ... ... ақша ... баға деңгейінің, валюталық курстың және
процент мөлшерінің ... ... ... ... ... ... ... қажетті элементті болғаның көрсетті.
Орталық банк таза есеп ... ... және ... ... ұлттың
экономикалық ортаны және оның ақшаларын қалыптастыратын қажетті институтка
айналды. ... ... ... ұзақ экономикалық депрессияның жаман
шеңберінен шығудын негізгі құралы деп ... Одан да ... ... ... ... ... ... түсулерді
болдырмауы мүмкін. ... ... ... ... ... ... ... валюталық
дағдарыстардан және халықаралық есеп-айыру жүйесінің қирауынан шығу жолдары
көрінді.
Макроэкономикалық климатты жасауда ... ... ... тек ақша
айналымы мен несие салаларына өз ... ... ғана ... ... ... ... және саяси конъюнктурасына
селқос сезінетін, шаруашылық өмірдің аз ... ... ... пен мемлекеттік қарыз жиынтық сұраныс пен экономикалық циклге әсер
ететін қуатты құрал ретінде ... ... ... ... ақша-несие саясатымен қиюласқанда қат-қабат арта береді.
Бюджеттік және ақша тұтқалары экономиканың айналымын ... ... ... ... мен ... ... үміттенуге рұқсат береді.
Ойланылған ақша-несие және бюджеттік шараларды қиюластыруында
тұратын, соғыстан кейінгі макроэкономикалық ... іске ... ... ... ... аса ... көрсетті.
Нарық механизмнің жұмысына мемлекеттің араласу масштабына басындағы
сергектігі келе келе ... ... ... ... ... ... процесстерді реттеу үшін мемлекеттік
шығындарды пайдалану ... ... Ал оның ... ... ... ... ... табыста оның үлесі тез ... өсу ... ... ... ... мөлшерінің
көлеміне үкімет жауапкершілігін алды. Осы бағыттың жақтаушылары ... ... ... дамыған елдерде экономикалық
айналымның ауытқу амплитудасы әлдеқайда төмендеді және ... 50 ... ... Ұлы ... ... жоқ, осыдан көріп тұр.
Экономикалық ауытқуларды жеңілдету үшін экономистер 60 жылдары ... ... ... осы макроэкономикалық саясат нұсқауының 80-90
жылдары болған сыны осындай өткір болған емес. ... ... ... ... ... ... ... процессі сияқты,
экономикалық дамуының мүддесімен сертті емес ... ... ... ... ... ... макроэкономикалық саясаттың
қарсыластары көптеген дамыған мемлекеттерде экономиканың реттеуі, мемлекет
араласу саланың ... ... ... ... ... және
әлеуметтік кризиспен аяқталады, толық күйреуге ұшырайды.
Мемлекеттік төрешілдік өсу ... ие, жиі өз ... ... ... ... ... ол ... белсенділіктің ығыстыруына, көлеңкелі саланың пайда болуына,
коррупцияның өсуіне әкеледі. Осы көзқараста мемлекеттік ... ... ... ... жақсы.
Жаңа консервативтік парадигма макроэкономикалық саясаттың және оның
ақша-несие және ... ... ... ... Оның
мақсаты өзгерді: егер кейнсианстар экономикаға ... одан әрі ... және ... ... ... ... ретінде максималды
жеделдікке шақырды, консерваторлар ең басына экономикалық саясаттың алдын-
ала болжамдығын, оның ... ... ... ... ... ... ... экономикалық объектілердің мемлекеттік
қызметке ... ... ... ... ... ... ... және тұрақты параметрлерін құрды. Олар ... ... ... ... ... ... ... сыншыл әдістемесі мемлекеттің
микроэкономикалық процесстерге қатынасуды ... ... ... жекешелендіруі белсенді ... ... ... ... ... ... ерікті сауда үшін
кедергілер едәуір елеулі ... ... ... ... ... ... ... мемлекет басқаруының тиімділігіне және
өндіріске және көптеген тауарлар мен қызметтердің іске ... ... ... ... ... ... ынталандыруына сыншылдың
өсуіне қарамастан, бір де бір дамыған ел макроэкономикалық ... ... ... ... ... өсуі ақырындатылды, бірақ
мемлекеттің ... ... өсу ... ... жоқ ... ... ... барлық түрлері біртұтас жүйені
құрайды.
Экономиканы мемлекеттік реттеудің әр моделі экономикалық саясаттың
шарттарының жиынының түрінде және осы ... ... және ... сай ... ... түрінде іске асады және элементтердің
нақты тіркесімді көрсетеді. Экономикалық ... ... ... керекті кезде координация жүргізілу қажет. Экономикалық саясаттың
әртүрлі шарттарының өзара ықпалының жеткіліксіз ... ... ... ... шек қоюы ... ... ... боджеттің
дефицитін қысқарту шаралары инфляцияның қандай да болмасын ... егер ... ... ақша массасына бақылау және банк жүйесінің
қатал несие саясаты жүргізілмесе. ... және ... ... ... ... ... айырмашылықтары бар. Егер
нарықты экономикада мемлекеттік сектордың ... ... ... ... онда жоспарлы экономикада экономикадағы мемлекеттің жетекші рөлі ең
алдымен барлық өндірістік потенциалдың ... ... ... ... жолымен іске асады. Ал өндірістің өзі ... ... ... ... ... ... саяси
механизмдері өзімен шаруашылық ынталандыруды ... ... ... ... өте ... ... ... керек. Осылайша экономиканы саясаттандыру , қажетті
шаруашылық шешімдерді қабылдағанда саяси моитвацияның бар болуы мемлекеттік
сектордың «әлеуметтік ... ... ... орны мен рөлі бойынша нарықты экономика
жоспарлы экономикадан ерекшелінеді. Экономикаға ... ... ... мен шарттар жүйелері бар. Оларды модельдер деп ... ... ... ... ... әртүрлі түрлерінің
салыстырмалы рөлімен және аумақтарымен ерекшелінеді. Модельдің ... ... ... ... Ал ... ... ... болады. Бір модельдің тұрғысында саясаттың бағыты аустырылуы,
басымдылықтар ... ... ... ... мумкін – осының бәрі олардың
иілгіштігін және өмір сүру қабілеттігін анықтайды. Бірақ институттар жүйесі
және оның жалпы ... ... ... ... қалады.
Таблица 1
| ... ... ... және |
| ... мемлекеттендіру дәрежесі |
| ... ... ... ... |Жоғары ... ... ... трансферттердің | ... ... ... ... | | | |
| ... | | |
1 ... ... мемлекет рөлінің модельдері жай жіктеуі
көрсетілген. Көлбеу «осінде» экономиканың ортақтандыру дәрежесі көрсетілді:
ұлттық өндірістегі ... ... ... және сыртқы саудада
қолдаушылықтың дәрежесі. Тік ... - ... ... ... ... Мемлекеттік шаруашылықтың төрт «қиыр» моделі ... ... ... мемлекет меншігінің үлкен бөлігі мен қайта бөлудің
елеулі көлемдерімен ... ... ... ... ... ... деп ... «латиноамерикандық» моделі
(сыртқысаудалық қолдаушылық және ... ... ... және ... Соңғы модель XX ғасырдың соңында сирек қолданыла басталды, ... ... ... таза ... тек екі елде ғана бар – Гонконг және
Сингапур.
Нарықтық экономика елдердің көбісі бір ғана ... ... ... ... ... ... біз ... модельден либералды модельге
қозғалысын нарыққа көшу деп елестете аламыз. Бұрынғы СССР мен Шығыс Европа
елдері үшін ... ... ... ... ... де,
латиноамерикандық модель де бола ... ... ... ... ... ... төмен мумкіндігінен іске асырылуға келмеді.
Дамыған әлеуметтік инфрақұрылым түріндегі социализмнің ізін ... ... ... либерализациялау бағытында халықаралық қоғамдастықтың
қысым жасағандықтан, Латиноамерикандық модельді қолдаудың ... ... ... ... ... ... ... реттеудің модельдерінің тарихи эволюциясы либерализациялауға
жалпы тенденцияға кіреді. Осы ... ... ... ... кезде
мемлекет келесі міндеттерді алу керек.
Біріншіден, мемлекет мүлдем жоқ немесе дамымаған жерлерде ... ... ол ... ... ... механизмін түзетеді немесе
толықтайды. Үшіншіден, мемлекет нарық ишараларды беруді жеңілдетеді және
нарық субъектілерінің ... ... ... ... деңгейдегі мемлекеттік реттеудің біртұтас жүйені құру ... ... ... ... ... жаңа ... өтпелі экономикадағы қиын міндет болды. Өзгеріс ... ... ... ... ... ... ... Бірінші
этапта ең алдымен нарық ортаны құру мен макроэкономикалық параметрлерді
тұрақтандыруды қамтамасыз ету ... ... ... ... ... ... пен реттеу институттарының қалыптастыру жүргізілді.
Өтпелі экономика елдердің көбісі осы фазаның аяқталуына ... ал ең ... ... ... фазаға, нарық ... ... жаңа ... ... сектордың институционалды негіздің даму
периоды, енді.
Мемлекеттік ... ... ... ... барысында шартты
түрде екі этапқа – «бірінші буын» және ... ... ... болады (2
таблица).
| ... этап ... этап ... ... |Заң ... қызметттің |Әртүрлі экономиканың |
| ... ... ... және |
| ... ... |
| ... ... ... |
| ... ... құру,|дағдарыстан шығу: |
| ... ... ... ... ... ... ... салу |экономикалық өсуге көшу. |
| ... ... ... ... |
| ... ... нарықтарда |
| ... ... түсе ... |
| ... ... |
| | ... |
| | ... ... ... |Белсенді заңдылық қызмет,|Мемлекеттік қызмет |
| ... ... ... реттеу |
| ... ... ... ... |
| ... ... |
| ... ... |әлеуметтік сектор |
| ... ... салу ... ... |
| ... ... нығайту, |
| | ... ... |
| | ... ... |
| | ... ... |
| | |ету, ... ... |
| | ... ... |
| | ... ... |
| | ... бекіту. |
|Қатысушылар мен ... ... ... орталық |
|объектілер ... ... |
| ... ... ... ... ... ... ... ... ... |
| ... ... ... ... |
| ... ... ... ... |
| ... ... өкімет |
| | ... жеке ... ... ... |Мемлекеттік ... ... |
| ... негізгі |әрекетсіздігін жеңіп алу.|
| ... ... | |
| ... ... | |
| ... ... | |
| ... | |
| ... заң | |
| ... ... | |
| ... ұстанымдары. | ... ... ... негізінде құрылған 2
таблицада мемлекеттік секторды реформалауды ... ... ... ... ... ... және шиеленістер келтіріледі. Бірінші буын
мәселелеріне қатысты өтпелі экономиканың реформаларының ерекшеліктерін
нақты тұжырымдауға болады. Осы ... ... ... ... ... ... қолданылмағандықтан, мемлекет өндірістің айтарлықтай
бөлігін өз ... ... ... мақсаттар мен микро
деңгейдегі ... ... ... ... ... негізге алып ұлттық
өнімді орналастыру. Әрі мемлекет қажетті кезде ... ... ... ... ... мемлекеттің экономикаға араласу масштабы ... ... ғана ... ол мемлекет сектордың ұлғаюынан
пайдалылық пен шығындарды (тек экономикалық ғана емес, сонымен бірге тура
өлшемге келмейтін ... ... ... ... ... ... экономикаға араласуының дәрежесі уақытымен аусады. Бір даму
деңгейінде ... ... де ... ... араласуы әртүрлі
деңгейде болуы мүмкін.
Мемлекеттік және жеке сектор ... ... ... мемлекеттің рөлімен анықталады. Бір жақтан, мемлекет қоғамдық
молшылықты өндіруге бағытталған ... ... ... қамтамасыз етеді
және оларға қоғамның барлық мүшелеріне мүмкіндік. ... ... ... ... ... оны өндірудегі және орналастыруда
мемлекеттің рөлі өседі, мемлекеттің қолында толық жиналғанына ... ... ... ... ... ... ... Әлеуметтік
тұрақтылықты қамтамасыз ету үшін қоғам ... ... ... ... ... ... мемлекет әсіресе теңдіктің
өсуіне себепші болатын молшылықтарды өндіруге қызығады. Осы ... 2 ... ... 2 ... ... ... нарық молшылықтың
дәрежесі үдемелі қалтырылады, сондықтан он жақтан – таза қоғамдық молшылық,
сол жақтан – таза ... ал ...... ... ... ... тауар мен қызметтерге әсерін бейнелейді: молшылықтың
неғұрлым жоғары болса, соғұрлым оны ... ... ... ... бірқалыпты таралады. Пунктирлық сызық мемлекеттік және жеке сектор
арасындағы шекараны көрсетеді. Келтірілген ... ... ... және жеке ... ... ... еске сала кететін
молшылықты өндіруді мемлекеттік пен жеке сектор ... ... ... өте ... және ... даму ... ... елге
ауысады.
1.2. Мемлекеттік сектор мемлекеттік саясатты өткізу объекті ретінде.
Меншіктің құрылым мен қарым-қатынастың өзгеру облысындағы мемлекет
саясаты ... ... ... ... ... және ұзақ
мерзімді міндеттерді негіздеуді қамтитын, ... ... ... ... құрамы ретінде көрсетеді және тұжырымдалған негіздерді
жасап, оны іске ... Оның ... ... қатынастарының жүйесін дамыту
және жетілдіру бағытының приоритеттерінің қалауы ... ... ... әлеуметтік-экономикалық жағдайларға бейімделу
мақсатында.
Мемлекеттік саясаттың қалыптасуына оның мақсаттары мен ... ... ... ... әсер ... Ол мемлекеттегі
экономикалық және саяси жағдайы, өкімет пен меншіктің ара ... ... және оның ... ... ... экономикалық
айналымның және ғылыми-техникалық прогресстің ... ... ... мен ... ... ... ... әлеуметтік күштердің
ара қатынасы, елдің ұлттық мақсаттары және оның қауіпсіздігі, әлемдік
экономикалық ... ... және ... ... ... ... ... дамудың кез келген этапында, кез келген елде
меншік қатынастарын ... ... алып қою ... ... ... мүмкін. Қойылған міндеттерді шешу және белгіленген
мақсаттарға жету әдістері макроэкономикалық тұрғыда болған жағдайда ... ... ... ... ... нарықтық саясатқа көшу жағдайында меншік
қатынастарының түрлендіру саласындағы разгосударствление процессі маңызды
болады, ол ... ... ... барлық салалардан мемлекеттік
монополияны жойып, шаруашылық субъектілерінің ... ... ... ... ... ... ... мемлекет сектордың өзгеруі 1991 жылы ... ... және ... ... ... ... алуы
және орталықтандырылған жоспарланған шаруашылықтардан нарыққа көшу атты
ауыр ... ... ... ... ... жаңа өндірістік
қатынастарының дамуының, институционалды нарықтық өзгертулердің ... ... ... ... болып табылады. Көбінесе ол жоғарыдан
нұсқаулы жолмен іске асырылған, бұрыңғы меншік ... ... ... ... ... ... ... бастамасына аз дәрежеде
сүйенді.
Қазақстанда, басқа да ... ... ... ... ... қатынастарының өзгертудің негізгі құралы ретінде нарықты
экономика ... ... ... ... елеулі айрықша, жұмыс
істейтін кәсіпорындарды жекешелендіру және разгосударствление ... Осы ... ... ... ... еш ... және ... жекешелендіру процесінің теориялық дайындылығы болмау шарттарымен
түсіндірілді. Арасынша үлкен ... ... ... ... имандылық, экономика салаларындағы күрделі сұрақтар толық жиынын
қозғайды.
Қазақстан Республикасындағы меншік ... ... ... ... ... ... ерекшеліктер үлкен әсер
тигізді.
Біріншіден, реформаға дейінгі кезеңде негізінде мемлекеттік меншік
басым болды, негізгі қорларда мемлекеттің бөлігі 80% жуық ... ... орын ... және ірі, орташа, шағын кәсіпорындардың оптималды
қиюласудың ... ... ... ... ... ... орналасқан ірі кәсіпорындардың жеке ... ... ... ... өте ... ... ... меншікті сатып алатын және оны тиімділікпен
пайдаланатын жеке капиталдың мүлдем болмауы. Төртіншіден, ... ... ... ... ... және де өндіріс
құралдарды сатып алуға ақша қаражаттарының ... ... ... ... ... ... меншікті реформалаудың
мақсаттарына, қарқынына және масштабтарына және де түрлері мен әдістеріне
өз ісін қалдырды.
Бірінші разгосударствление және ... ... ... ... ... экономикалық саясатының негізгі міндеті отандық
кәсіпкер – жеке ... ... ... ... ... ... ... және орта объектілердің жоғары масштабтағы
жаңарту болды. Нәтижесінде, 1992 ж. соңында сол ... ... ... құны 41 ... ... жоғары 6198 объект жаңартылды. Сол кезеңде
нарықтық ... ... ... және ... ... ең сай ... жаңартылған объектілердің ішінде ең
таралғаны ұжымдық және жалданған кәсіпорындар(55.5%), ... ... ... меншікте негізділген және де шаруашылық қызмет формаларына
келе-келе өтуге мүмкіндік берді. Бірақ та ... ... ... ... бірінші этапында мемлекет пен халық үшін күтілетін нәтиже
әкелмеді. Іс жүзінде ... ... ... бір ... екінші
деңгейге берілді, ол мемлекеттік монополизмді өту, ... ... ... ... және инвестицияларды өсіру, бәсекелік пен жеке
секторды дамыту және меншік қатынастардың ... ... ... ... ... ете ... Одан да сол кезеңде материалды
өндіріс ... ... ... ... ... ұжымдарға ақысыз
берілуі экономикадағы шынайы ахуалға сай келмеді.
Осы жағдайлар мен ұлттық шаруашылықтың әртүрлі саларында экономикалық
жаңартудың ... ... ... қайта құру мемлекеттік
саясатына ... ... ... және ... іске ... ... мен амалдарға өзгешеліктер кіргізілді.
Қазақстан Республикасындағы меншік қатынастарын реформалаудың екінші
негізгі этапы 1993 ж. коммерциялық конкурстарда және аукциондарда заң ... ... ... ... мемлекеттік сауда кәсіпорындарының,
қоғамдық тамақтың, тұрмыстық қызмет етудің және коммуналды ... және ... ... ... ... ... – 1995 ж.ж. 9378 ... сатылған 720 аукциодық – конкурстық
саудалар ... ж. ... елде ... ... ... ... ... және
коммуналдық қызмет көрсету жүйесі толығымен жекешелендірілді. ... ... иесі тап ... ... ... ... ... стереотипі елеулі
өзгерді.
Осы этапта жаппай жекешелендірілу толығымен аяқталды: Қазақстандағы
меншікті реформалаудың екінші этапында ең негізгі ... оның ең ... ... ... ... Ол ... меншіктің ірі және орта
объектілерінің келе келе жекешелендірілуін қарастырды. Онда ... іске ... ... ПИК үшін ... ... және 1600 ... кәсіпорындардың жарғылық қордың номиналдық құны 1261,5млн. тенге
құрайтын акциялары өткізілді.
Жекеше жобалар бойынша әлемдік ... ... ... ... ... монополист және арнайы халық-шаруашылық мағынаға ие,
5 мыңнан астам адам ... ... ... ... ... кезеңде бәсекеге түсе алатын өнімді шығаратын елдің ірі
кәсіпорындарың ... ... ... шығындардың болуы, несие
берушілерге және ... ... ... ... ... қиындатты.
Бастықтардың механикалық аусуы мемлекет жағынан ... ... ... ... ... алу ... ... Осы кәсіпорындардың
болашақ дамудың ең ықтимал ... бірі ... ... ... ... болды.
Ол елдің экспорттық потенциалдың негізін құрайтын және салық ... ... ... ... ... істеуді қайтадан қалпына
келтірумен байланысты болды. 1995 ж. кәсіпорындарды сенімді ... ... ... ... капиталына қаражаттарды инвестициялау
және кәсіпорын жұмысшыларына қарызды төлеу ... ... ... дара жекешелендіру процесінде 5 кәсіпорын сатылды, 44 -
сенімді ... ... ... ... 12 – ... субъектілерге.
Жекешелендіру процесінде ерекше орын агроөнеркәсіпке берілді.
Агроөнеркәсіптік ... ... ... меншік түрлерінің
өзгеруінің белсенді процесі іске асырылып жатыр, мемлекеттік ауылшаруашылық
кәсіпорындар меншігінің кейіптелуі ... ... ... ... және қызмет көрсететін
кәсіпорындарды акционерлеу жүргізілді. Өтпелі кезеңге мемлекеттік реттеуді
қамтамасыз ету мақсатында агроөнеркәсіптік кешенде 1449 ... ... 14 ... ... ... ... ж. ... дейін агроөнеркәсіптік кешенді жекешелендіру в рамках
1967 кәсіпорын сатылды, ол агроөнеркәсіптік ... ... 93% ... – 1995 ж.ж. ... ... ... астам кәсіпорын
жекешелендірілді және бюджетке 2 млрд. 408 ... ... ... ... ... ... ... қатынастарды реформалау
процесі 1996 – 1998 ж.ж.(III этап) мемлекеттік меншікті ... ... ... іске асыруында жалғасты. Жобаның басты мақсаты
мемлекеттік ... ... ... өндіріске қаржылардың тура
инвестицияланумен бірге жүретін реструктуризациялау нәтижесінде экономикада
жеке сектордың басым ... жету және оны ... ж. ... ... меншігінің кез келген жекешелендірілуі тек
ақша қаражаттарына ғана іске асырылды. Жекешелендірудің негізгі түрлері
саудада (аукциондар, тендерлер) сатылу және тура ... ... ... ... отын-энергетикалық кешенінің, көлік, денсаулық сақтау,
білім беру, ғылым мен мәдениет ... ... ... айтарлықтай кеңейтілді.
Мұнай мен газ өнеркәсібінде, энергетикада, көлікте, байланыста, қара
және түсті металлургияда ... ... ... ... дара ... ... объектік жекешелендірудің арнайы
бағдарламалары әр сектор бойынша ... ... ... құйылуы экономиканың мемлекеттік сектордың
бірқатар кәсіпорындарды сауықтыруға мүмкіндік берді. Олар өндіріс ... ... ... ... ... кезінде республиканың маңызды
кәсіпорындарын шетелдік басқаруға беруі және ... ... ... ... реалды секторының қаржылық сауықтырудың тиімді
құралы болғанын мойындау керек, өйткені ... ... ... қарыздарын толығымен бюджетке қайтаруға мүмкіндік берілді,
ал кәсіпорындардың өздері айналым қаражаттарды және ... ... ... ... жұмысшылар санын сақтады және өндірісті
өсіре бастады.
Өңдеу өнеркәсіптік кәсіпорындардағы өндірісті тірілту үшін ... және ... ... туралы іс-шаралар жүргізілді.
Қазақстан республикасының өнеркәсібің жекешелендіруі тарихи қысқа
мерзімде экономиканың отандық жеке ... ... ... өндірісіне шетелдік және ұйымдастырушылық капиталды ... ... ... ... ... ... бұрын белгіленген
мақсаттарына қол жете алмады. Тиімді шаруашылық субъектілері сияқты жеке
меншік иелерінің кең ... ... қол жете ... көп
кәсіпорынның өндірістік ... және ... даму ... ... ... ... ... болды;
экономиканың құрылымдық қайта құруы кәсіпорын жұмысының тиімділігін
арттыруына әкелмеді, осының ... ... ... ... және
әлемдік нарықтарда олардың бәсекелік жағдайын сақта алмады.
Әрі, жекешелендіру процесінің дамуы және республикадағы ... ... ... объектілердің құрамын өзгертудің,
орталықтар мен ... ... ... ... ... сонымен қатар шикізат тауарларға әлемдік бағаның түсуі, 1998
ж. дамыған нарықтардың қаржылық ... ... ... ... мемлекеттік меншікті билеу саясатын өзгертуді талап етті.
Жекешелендіру процесін және оны іске ... ... ... ... заңдық және нормативтік актілер жаңа талаптарға толық
мөлшерде қалыптасқан нақтылықпен сай келуі ... ... ... және ... көп ... заңды түрде реттелмеген болды.
Экономикадағы болып жатқан процестердің дамудың жоғары деңгейіне байланысты
жекешелендірудің ... мен ... ... ... етті. Одан да,
біріншіден, инвестициялық міндеттерімен, және де сенімді басқаруға берілу
туралы жасалған келісім ... ... ... ... жүргізілген,
өткізілген жекешелендірудің нәтижесінде пайда болған қатынастардың ... ... ... ... ... ... әсерлі жағдайларды жою және ... ... ... және иелік істеу мемлекеттік саясатын тиімділігін
жоғарлату жекешелендіру саясатының, оның мақсаттары мен ... ... ... ... ... Алғашқы этаптарында
экономикалық тиімділігін жақшаның сыртына шығарып, ал басымдылықтың ... ... ... ... ... берілуден
өзгешеленетін, жекешелендірудің және ... ... ... ... ... ... ... елде меншік
қатынастарының өзгеруі өзінің жаңа сапалы (төртінші) этапқа көшуді бастады.
Республикалық және коммуналдық ... ... ... ... ... жүргізілді. Өз кезегінде республикалық
меншіктің барлық объектілері ... ... ... ... ... сақтауды көздейтін, ұлттық компаниялар;
«көкшіл фишкалар» - ... ... ... ... ... саладағы жоғары өтімді кәсіпорындар, және де «Қазақстанның
халық жинау ... ең ... ... ... ... ... электроэнергетика саласының 45 акционерлік қоғамы кіретін
жекешелендірудің ірі объектілері.
“Көкшіл фишкалардың” ... ... ... ... асырудың негізгі әдістемесі ретінде жарыс негізінде осы компанияларға
экономиканың осы секторында ... ... ... келетін және
корпоративтік басқару және транспоренттілік ... ... ... ... ... тарту.
“Көкшіл фишкалардың” акцияларын нарықта өткізу үшін алдын-ала
дайындық ... ... ... “көкшіл фишкаларды” акцияларын
орналастыру құқығына инвестициялық ... ... ... тендер
өткізілді, тендердің жеңімпаздары анықталынды, олармен келісім ... ... та ел ... осы ... ... ... қабылдауға
асыұпады. Ол 1988 ... ... ... ... ... ... мен шикізат нарықтарында беталыстың теріс ... ... пен ... болмауымен, қазақстандық экспорттың көптеген
шикізат тауарларына сұраныстың түсуіне байланысты болды. ... бәрі ... ... ... ... акция пакеттерін аз бағаға
сатуды жөнсіз іске асырды.
Әрі кей кәсіпорындарда портфельдік ... үшін ... ... ... әкелген үкімет пен ...... ... ... таластар мен талқыласулар
басталды. Нәтижесінде “Көкшіл фишкаларды” жекешелендіру бағдарлама ... ... ... ... ... жету ... ... ірі объектілерінің акция пакеттерін сатуы де ... ... ... реформаларының басты бағыты ретінде
1999 жылы мемлекеттік тапсырыс және мемлекеттік мекемелерінің ұйымшылдық-
құқықтық түрлерді өзгерту ... ... ... ... ... көшу және сапаға талаптарын өсіріп және көрсетілетін қызметтерінің
көлемемін сақтап оларды асырауға кеткен бюджеттік ... ... ... ... ... ... медициналық-сауықтыру, ғылыми,
мәдениет және т.б. қызмет түрлерінің ... ... ... ... ... ... ... Білім беру, ғылым және
денсаулық сақтау объектілерін жекешелендіруге даярлық басталды.
Осы кезеңде Қазақстан үкіметі борышты ... ... ... ... ... сенімді басқаруына беру ... рет ... ... ... ... үшін 7 млрд. теңге
мөлшеріндегі ... жабу үшін ... ... ... ... ... пакеті (87,9%) “Мангистаумұнайгаз” ашық акционерлік
қоғамға берілді, ал ... ... ... ... ... 50%-ті ... ірі жеке банкіге берілді, және де оған мемлекеттік ... ... ... ... ... ... осы ... постприватизация бақылауын
жүргізу негізінде мемлекеттік ... ... ... ... кәсіби бағалаумен және инвестициялық ... ... ... істе ... ... және ... фирмаларды анықтау
бойынша жүргізілді. 2000 жылы 70 жекешелендірілген ... ... ... және ... да ... ... инвестициялық тендерлерде жекешелендірілген объектілердің ... ... ... анализді қоса алғанда тексерулер
откізілді.
1991 жылдан ... ... ... мен ... ... ... ... нәтижелерін толығымен бағалай отырып,
мемлекет иелігінен Алу және жекешелендіру процесі негізінде ... ... ... мемлекеттің монополияның жойылғандығы
және елдің экономикасында жеке сектордың қалыптасқандығы, орта және ... ... ... құрылғандығы, экономиканың сәйкес секторларында
нарықтық қатынастардың құрылғандығы туралы айтуымыз керек.
2 тарау Қазақстан Республикасының ... ... ... жағдайында.
2.1 Қазақстан Республикасы мемлекеттік секторын қазіргі замандағы талдау.
Елде экономиканы қалпына келтіру шараларды қабылдау, 2010 жылына дейін
Қазақстан Республикасының даму дың ... ... ... мен ... ... ... ... мен иелік істеудің
әдістемелерің әрі қарай дамытуды талап етеді.
Мемлекеттік мүлікті басқаруды әрі қарай дамыту, ... ... ... және ... іске қосу ... Қазақстан
Республикасының 2002 жылдың 21 мамырдан ... ... ... ... ... ... заңдылық актілерге өзгерістер
мен толықтырулар енгізу туралы ” заңың қабылдады.
Қазақстан Республикасының азаматтық кодексіне ... ... ... ... енгізілді, Қазақстан Республикасының 1998 жылдың 10
маусымнан “Акционерлік қоғамдар ... ... ... ... жылдың 22 сәуірден “ Қосымша және ... ... ... ... 1995 жылдың 23 желтоқсаннан № 2721 ... ... ... ... заң күші бар ... ... 19 ... № 2335 “Мемлекеттік кәсіпорын туралы”
Қазақстан Республикасының ... ... күші бар ... ... ... кәсіпорындардың жауапкершілігін арттыру мақсатында,
олардың қаржылық-шаруашылық қызметінің бақылауын күшейтуге бағытталған
толықтырулар енгізілді.
Заң қабылдағанша ... ... ... ... заңды
тұлғалардың жарғылық капиталдағы бөлігін және қаражаттары ... ... ... және де осы ... өткізуден алған ақша
қаражаттарды өз ойынша ... ... ... ... ... иесі
ретіндегі мемлекеттің мүддесін бұзды және мемлекеттік мүліктің қағажыту
бақыланбайтын процесіне ... сай, ... ... ... ... ... мемлекеттік мүлікті орналастыру өкілетті мемлекеттік органның шешімі
негізінде ғана сатылады, ал кей ... ... ... ... Осы ... жекешелендіруден түсетін қаражаттары
мемлекеттік бюджетке түседі.
Қазақстан Республикасының 1998 жылдың 22 ... ... ... ... серіктестіктер туралы” заңына өзгерістерді енгізу
жауапкершілігі шектелген серіктестіктердің жарғылық капиталында мемлекеттік
кәсіпорындардың қатысуына тиым ... ... ... ... ... 1998 жылдың 10 маусымнан „Акционерлік
қоғамдар туралы” заңға енгізілген өзгерістер мен толықтырулар негізгілері:
- ... ... ... ... ... ... ретінде болуға тиім салу;
- „алтын акция” иесінің құқықтарын нығайту және ұлғайту: жалпы
жиналыстың, басқарманың және ... ... ... салу ... осы егер ... ... акцияның”
иесі болған кезде бақылаудың қосымша әдісі ретінде болады.
Сонымен қатар ... де, ... ... сай ... акциямен” куәландыратын вето құқығын
біреуге тапсыруға болмайды;
- акцияларының бақылау пакетіне ... ... ... ... ... ... қоғамның
қызметінің қаржылық-шаруашылық орта мерзімді және ағымды
жоспарларды ... ... ... ... ... қарастырылу;
- көрсетілген акцияларымен пайдалану және иелік ету құқығы
бар ... ... ... ... ... ... ... мөлшерінің жобалық
көрсеткіштерімен таныстыру міндетін қоғамның ... ... ... ... кеңесінің міндетіне кіретін сұрақтарды шешу үшін
қоғамның директорлар кеңесінің ... ... ... шақыртып алу құқығын беру.
„Жекешелендіру туралы” жарғының мемлекеттік ... ... ... турлы ереженің әрекетті рөлдері биржалық сауданы ... ... ... ... ... қор ... ... ететін бағалы қағаздар нормаларын толықтырды және бөлек статьяда
белгіленді.
Мемлекеттік меншікті сатып алушылардың „Жекешелендіру туралы” ... ... ... сәйкесінше міндеттерді іске асыру бақылаудың
тиімділігін арттыру мақсатында ... ... Ол ... ... ... алынған міндеттерді тиісті орындауды қамтамасыз етуге
бағытталған.
Мемлекеттік мүлікті басқарудың ең негізгі рычагі ... ... ... ... табылады. Істеп тұрған заңдарының міндеттеріне
сәйкес келетін мемлекеттік меншікті (республикалық та, ... ... ... және ... ... ... ... тексерісін жасау.
Тұрақты экономикалық өсуге және мемлекеттен тыс әлеуметтік бағытталған
экономиканы түрлендіруге ... ... ... шаруашылықты құруының жаңа
стратегиялық міндеттерді шешу және экономикалық ... ... ... ... ... басқару және меншік қатынастарын
жаңарту сұрақтарына жаңа әдістемелер қажет етті. Жекешелендіру облысында
мемлекет ... ... ... ... ... ... ... ету тиімділігін арттыру аталды. Онда да жекешелендіру мемлекеттік
мүлікті басқаруының ... ... ... ... ... ... Ол саясат салық салу негіздің үлкейту
түрінде ... ... ... орта ... және ұзақ ... ... алуға, қосымша жұмыс орындарын құруға, отандық нарықты
отандық өндірушілердің тауарлармен және ... ... ... ... ... ... ету тиімділігін арттыруға бағытталған.
Қойылған міндеттерді шешу үшін мемлекеттің стратегиялық мақсаттарымен
саналатын, мемлекеттің меншік қатынастарын жаңарту саясаты ... ... ... ... Онда да ... ... дамуына бағытталған инвестициялар мөлшерінің және әлемдік
деңгейге ... ... ... ... құны есебімен кәсіпорын
сатылудан бюджетке түсетін қаражаттар мөлшерінің арасында балансты орындау
есебімен жекешелендірілу керек.
Мемлекеттік меншік объектілерін ... ... үшін ... ... осы деңгейде мемлекеттік мүлікпен қамтамасыздандырылған
туынды бағалы қағаздардың пайдалануы, ... және ... ... бағалы қағаздардың сатып алуы мен сатылуы, ... сату ... ... ... ... ескертеді.
Мемлекеттік мүлікті пайдалану қатынасында тәуекелді кеміту үшін ... ... ... ... ... ... орындау және
жоспарланған көлемде және белгіленген мерзімде жекешелендіруден ... алу үшін ... ... тек ... өткізу жүрісінде
ғана емес сонымен де постприватизацияда да орындауды қарастырады. Осы қажет
кезде және сай ... ... болу ... ұлттық мәні бар
объектілерді, сонымен қатар мемлекетке үлкен ... ... ... ... бар ... құқықтық негізде мемлекеттің ... ... ... өткізуге шарт жасайды.
Деприватизацияды өткізу жөнділіктің, оның масштабы мен түрлері туралы
сұрақтары саяси ... және ... ... емес ... ... және прагматикалық ойдан шығып шешілу керек. Ол ... ... ... ... және нақтылы ... ... ... ... Оның ... ... ... жылдары Қазақстан Республикасында Деприватизациялау процесі іс
жүзінде басталды. Осыны куәландыратын ... ... ... Атырау мұнайөндіретін зауыттың акцияларының бақылау пакеті
сатып алынды; Павлодар мұнай ... ... „ССL OIL ... ... ... ... ... „Трастбель” бельгия
компаниясынан АӨК акциялар бақылау пакетін сатып алу, инвестициялық
міндеттерді ... үшін ... ... ... „Актобемұнайгаз”
акционерлік қоғамда талқыласу; „ШНОС” ашық акционерлік қоғамның экс-
председателі инвестициялық ... ... үшін және ... ... ... „Харрикейн хайдркарбонс” Канадалық компанияны
айыптауы; фирмаларды басқарушылармен келісім ... ... жер ... лицензияны алып қоюы және т.б.
Қазақстандағы меншік қатынастарын жақсартудың ... ... ... ... ... ... ... меншікті
жекешелендірудің бағыттары өзгерді, енді тек шетел инвесторларды іздеумен
қана қоймай сонымен қатар ... ... ... қамтамасыз ете алатын
отандық инвесторларды де тарту болды. Осының нақты дәлелі ... ... ... ... ... болды. Мемлекеттік акциялар пакеті
„Қазақстанның халық ... ... ашық ... қоғамның жарғылық
капиталдан 33,33% және „Казахмыс” корпорацияның мемлекеттік ... ... ... ... деңгейде Қазақстандағы меншік құрылым мен қатынастарды
жаңарту облысындағы ... ... іске ... ... мөлшерлік көрсеткіштерге (жекешелендірілген кәсіпорындардың саны,
жекешелендіруден бюджетке ... ... және т.б.) ... ... ... яғни экономиканың нақты секторының қызмет ету
тиімділігін арттыруға, салық салу ... ... ... жаңа ... ... ... мемлекеттік мүлікке асыру үшін
бюджеттік шығындарды қысқартуға, менеджменттің және кәсіпорындарды басқару
тиімділіктің ... ... жаңа ... ... ... өндірістік қызмет ету нәтижелерінің міндеттерін ... т.б. ... ... жеке ... ... ... бас ... әдістің пайдасына шешілді, осы объектінің сатар алдындағы
дайындығын ... ... ... яғни ... жағдайды
бағалауынан мүмкін стратегиялық инвесторларды іздеу мен ұлттық қауіпсіздік
мақсаттарын ... ... жылы ҚР ... ... ... ... ... комитетімен, оның аймақтық бөлімдерімен 37 сатуға шығарылған,
оның 34 27 435 124 мың тенге сомасына ... ... ... қоғамының мемлекеттік акциялар пакеті сатылды.
Осы кезеңде коммуналды меншікте болған сатуға 38 ... ... ... 899 911 мың ... 31 ... ... ... пакеті мен шаруашылық серіктестіктердің мемлекеттік бөлігі
сатылды.
4 ... ... ... ... ... шаруашылық
бірлестіктеріндегі мемлекеттік бөліктерін және акционерлік қоғамдардың
мемлекеттік ... ... ... ... ... мүліктік кешендерді жекешелендіру облыстар бойынша
көрсетілді.
Есеп беру кезеңде ҚР ҚМ ММЖК аймақтық ... ... ... ... оның ... ... құрылыс, қозғалмайтын мүлік,
машиналар, құрал саймандар және т.б. 940 662 288 мың тенгеге ... ... ... ... шығарылған Алматы (158 ... ... ... ... 13,4% ) және ... Қазақстан (104 немесе
шығарылған объектілердің ... ... 13,4% ) ... көп объект сатылған Алматы (127 немесе шығарылған объектілердің
жалпы мөлшерінен 13,5% ), ... ... (90 ... шығарылған
объектілердің жалпы мөлшерінен 9,6% ) облыстарында.
Жергілікті іске асырушы органдарымен есеп беру кезеңінде 1972 сатуға
шығарылған, оның ... ... 387 505 мың ... ... ... ... 1067 ... сатылды.
Солайша, республикалық және коммуналды меншікті жекешелендіруден
түскен ... ... 7 ... ... болады.
Сала бойынша құрылыс, жылжымайтын мүлік, ... ... ... 3-ші кестеде көрсетілген.
Қазақстан Республикасының “Бюджет жүйесі туралы” Заңына енгізілген
өзгерістерге ... 2003 ... ... ... ... ... ... /профицитті пайдалану/ қаржыландыру көзі ретінде
қарастырылады. ... ... ... ... ... ... активтерін басқару, жаңадан қарыз беру ... ... ... ... ... ... ... жекешелендіру саласында өз шешуін қажет ететін негізгі
міндеттер мынандай:
- мемлекеттің стратегиялық мұқтажына байланысты жекешелендірудің тиімді
әдістерін қолдану ... ... ... ... ... ... ... тарту;
- мемлекеттік мүлікті жекешелендіру процессінің ашық болуын ... ... ... ету.
2004 жылдың 1 қаңтарына дейін қалыптасқан жағдай ... ... ... алу ... 330 ... шарт ... алынуға тиісті.
Тәжірибе көрсеткендей, қабылданған шараларға ... ... ... жасалған келісім шарттардың кемшілігін,
заңнаманың кейбір салаларындағы ақаулықтарын сатып алушылар өз пайдасына
қаратып отыр. Соның бәрі ... өз ... ... ... ... ... ... кейбір кезде жауапкершіліктен құтылып
кетуге мүмкіндік береді.
Жаппай жекешелендіру кезінде сатылған аса ірі объектілерді, және ... ... ... жекешелендірілген объектіліерді сатып алушылардың ... ... ... ... ... ... ... мақсатында осы іске экономика,
юриспруденция, технологиялар және басқа салалардағы кәсіпті мамандарды
тарту ... ... Бұл ... консалтингтік ұйымдарды жұмысқа
тарту механизмі арқылы жүзеге асты.
Консалтингтік ұйымдар, ағымдағы заңнамаларға сәйкес мемлекеттік өкілетті
органдары өткізген ... ... ... органмен жасалған келісім шарттың негізінде консалтингтік ұйым
сатып алушының шарт бойынша жүктелген міндеттерін ... баға ... одан әрі ... ... ... ... ... Консалтингтік ұйымның есептемесін, ... ... ... ... құрылған ведомствоаралық комиссия қарастырады.
2001 жылдың басынан бастап осы ... 23 ... өтті және ... бойынша 74 сатып алу келісім шарты аяқталған болып ... ... ... бойынша қосымша келісім жасалды.
Консалтингтік ұйымдарды жекешелендірілген объектілерді сатып алу келісім-
шарт талаптарын орындауды тексеруге тарту тәжірибесі, постжекешелендірулік
бақылаудың осы ... ... және ... оны одан әрі ... көрсетті.
Экономиканың стратегиялық /мұнай-газ, тау-кен металлургия, көлік және
коммуникация, энергетика, машина жасау/ ... ... ... күшейту мақсатында Қазақстан Республикасының үкіметі
2002 жылдың 3 мамырында “Қазақстан Республикасы экономикасының стратегиялық
салаларындағы жекешелендіру ... ... ... ... туралы” № 491 қаулы қабылдады.
2.2 Қазақстан Республикасында мемлекеттік мүлікті басқару.
Қазақстан Республикасы қаржы ... ... ... ... ... ... /ендігіде – Комитет/ мемлекеттік мүлікті
басқару бойынша 2003 жылы ... ... ... ... басқару және жекешелендіру саласында нормативтік
актілерді жетілдіру жолында төмендегідей құжаттар қабылданды.
1. Қазақстан Республикасының 2010 жылға дейінгі ... ... ... Республикасында мемлекеттік мүлікті ... ... ... одан әрі ... ... мақсатында
2003 жылдың 3 ақпанында Үкіметтің № 118 қаулысымен ... ... ... ... және ... ... Салалық бағдарламасы бекітілді. Онда мемлекеттік мүлікті
басқару жүйесін одан әрі жетілдіруге бағытталған кешенді ... ... ... ... ... бағдарламасына сәйкес
Қазақстан Республикасының “Экономиканың, стартегиялық маңызы ... ... ... мониторинг жасау туралы” Заңы
қабылданды. Заң, экономиканың стратегиялық ... ... мен ... ... ... процесстер, және де
еліміздің экономикалық ... және ... ... ірі ... ... ... процесстер жайлы шынайы
ақпарат алуға мүмкіндік береді. ... ... ... ... ... ... бар ... мүлікке мемлекеттік мониторинг жасау ... ... ... тиісті министрліктерге келісілуге
жіберілді.
3. Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2003 жылғы 21 ... ... ... ... 2002 ... 7 ... №336
қаулысына өзгертулер мен толықтырулар енгізу туралы” №67 қаулысымен
республикалық мемлекеттік кәсіпорындардың шаруашылық атқаруындағы
немесе жедел басқаруындағы мүлікті, оның ... ... ... ... ... мүліктік жалға беру
жөніндегі Ережелеріне өзгерістер мен толықтырулар енгізілді. Ол
өзгерістер ... ... ... ... ... ... ... аумақтық комитеттермен келісім арқылы
бекітуді және тендерлік комиссиялар құрамына осы комитет өкілдерін
енгізу мәселелерін қамтиды.
4. Қазақстан Республикасы ... 2003 ... 22 ... №81
қаулысымен мемлекеттік мүлікті мемлекет меншігінің бір түрінен
екінші түріне беру ... ... ... ... мемлекеттік кәсіпорындар мен акцияларының
бақылау пакеттері мемлекетке ... ... ... шығындарына мониторинг жүргізу механизмі бекітілді
/Қазақстан Республикасы үкіметінің 2003 жылғы 10 ... ... ... ... 1 бабының 2/ ... ... 2003 ... 18 тамыздағы №261 бұйрығымен ... ... ... ... әкімшілік шығындар сметасын
орындау жөніндегі есептеме және түсініктеме жазу ... ... ... Министрлігінде 2003 жылдың 9 қыркүйегінде ... ... ... ... 2003 жылғы 4 ... ... ... ... ... ... отырған
республикалық мемлекеттік меншік объектілерін кейін ақысыз меншікке
беру құқымен, мүліктік жалға /арендаға/ немесе ... ... беру ... бекітілді.
7. Жарғылық капиталында мемлекеттің ... бар ... ... ... ... ... ... есептеу
тәртібін белгілеу мақсатында Қазақстан Республикасы үкіметі 2003
жылдың 25 ... ... ... ... ... ... ... және мемлекеттіктің қатысу үлесіне пайда
есептеу туралы” №404 қаулысы қабылданды.
8. Қазақстан Республикасының 2002 ... 21 ... ... ... жөніндегі Қазақстан Республикасының кейбір заңдық
актілеріне өзгерістер мен толықтырулар енгізу ... ... ... ... ... Республикасы үкіметінің 2003 жылғы 11
сәуірдегі №350 ... ... ... сату
Ережелеріне өзгерістер мен толықтырулар енгізілді. Соған сәйкес
сатулар тек қана аукциондар және ... ... қана ... ... екі ... ... ... байқаулар түрінде де
өткізуіне болады. Аталған байқау, Қазақстан Республикасы үкіметінің
шешімі бойынша, қаржылық ... ... ... ... – баға приоритетін және жекешелендірудің басқа да шарттарын
анықтау.
9. Қазақстан Республикасы ... 2003 ... 1 ... №327
қаулысымен, Қазақстан Республикасы үкіметі 1995 жылы ... №1297 ... ... ... ... ... ... таза пайдасын бөлісу
нормативтерін белгілеу, келісімдеу және ... ... ... Осы ... ... мемлекеттік басқару
органдары, шаруашылық атқару құқындағы мемлекеттік кәсіпорындардың
таза пайдасын мемлекеттік ... ... ... келісімдеу
кезінде, қаржы Министрлігіне /жергілікті ... ... ... таза ... нақты бөлігін өндірісті дамытуға
пайдаланудың экономикалық негіздемесін ұсынуға тиіс.
10. Қазақстан Республикасы үкіметінің 2003 ... 10 ... ... ... ... ... байқау негізінде
іріктеу, тағайындау және аттестациялау, және мемлекеттік кәсіпорын
басшысымен жеке еңбектік ... ... ... тәртібін реттейтін
Ереже қабылданды.
11. Біріге бақыланатын ұйымдар, ұлттық ... ... ... ету ... ... ... ... 2003
жылғы 30 маусымдағы №630 қаулысымен, Қазақстан Республикасы
үкіметінің 2001 жылдың 28 ... ... ... ... мен ... ... кәсіпорындар /ұлттық
компаниялар/ қызметін бақылауды және тиімді басқаруды ұйымдастыру
бойынша шаралар ... №290 ... ... ... ... ... ... Президентінің 2003 жылғы 22 сәуірдегі №01-
8,4 хаттамалық тапсырмасына сәйкес Үкімет 2003 жылдың 31 ... ... ... ... акционерлерінің
/құрылтайшыларының/ құрамынан шығуы туралы” №767 ... ... ... ... ... шиеленісті азайту және
“Карагандашахтуголь” ... ... ... ... ... ... және мүліктік кешендері, 1996 жылдың
28 маусымдағы біріккен мүлікті кешенді сату-сатып алу ... ... ... АҚ ... ... қарыздары
бойынша құқық иеленушілерді анықтау мақсатында ... ... 2003 ... 15 ... ... жабық түрдегі акционерлік қоғамының кейбір
мәселелері туралы” №690 қаулы ... ... ... ... ... ... ... қоғамын, құрамына
39 кәсіпорынды қосу арқылы қайта ... ... ... ... ... ... 2003 жылдың 11 ақпандағы
№56 бұйрығымен, Қазақстан Республикасы қаржы Министрі 2000 ... ... №470 ... ... ... ... ... иелігіндегі мүлікті қолданудан шығару тәртібі туралы
Нұсқамаға өзгертулер мен толықтырулар енгізілді.
15. Қазақстан Республикасының 2002 жылдың 24 ... ... ... ... есеп ... ... күші
бар Жарлығына өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы” Заңымен
сәйкестендіру мақсатында 2003 ... 2 ... ... ... ... “Қаржылық ақпарат формыларын толтыру
жөніндегі Нұсқаманы, Мемлекеттік кәсіпорындар қызметіне талдау
жургізу ... және ... ... мемлекеттің қатысуы бар
мемлекеттік емес заңды тұлғалар қызметі тиімділігінің негізгі
көрсеткіштерін анықтау ережелерін ... ... №135 ... ... ҚР ... Министрлігінде 2003 жылдың 28 сәуірінде
№2250 тіркелді/.
16. Мемлекеттік мүлік және жекешелендіру Комитеті, Салық комитеті,
қаржылық ... ... және ... ... ... емес түсімдер бойынша өзара мәлімет алмасу тәртібін
белгілеу ... 2003 ... 7 ... ... ... ... ... пайдаланудан түскен салықтық
емес түсімдер жөнінде ақпарат беру тәртібі ... №188 ... ... ... ... ... 2003 жылдың 23 қазандағы
№376 бұйрығымен акцияларының бақылау ... ... ... тиесілі акционерлік қоғамдардың /жауапкершілігі
шектеулі серіктестіктердің/ ... ... ... де ... ... мен ... Республикасының Ұлттық
банкі қарамағындағы кәсіпорындардан басқа ... ... ... ... ... және ұсыну
ережелері бекітілді /Бұйрық ҚР әділет Министрлігінде 2003 ... ... №2552 ... ... 2003 ... 31 наурыздағы №30 бұйрығымен “Республикалық
меншік объектілерінің құнын ... ... ... ... бекітілді.
19. Комитеттің 2003 жылғы 9 сәуірдегі №111 бұйрығымен ... ... ... ... ... жиналыс шешімдерін /актілерін/
безендірудегі Методикалық ұсыныстар” бекітілді.
Акциялардың мемлекеттік пакетін / мемлекет үлесін/ ... 2004 ... ... ... қалыптасқан жағдай бойынша республикалық меншік иелігінде
194 акционерлік қоғамның /серіктестіктің/ акцияларының ... ... ... бар. Қазақстан Республикасының 1999 жылғы 27 мамырдағы
“Мемлекет меншігіндегі ұйымдардың акцияларының ... ... ... үлесін иемдену және пайдалану құқығын беру туралы” №659 қаулысына
сай салалық ... мен ... 127 ... ... акцияларының мемлекеттік пакеті мен мемлкет үлесін иемдену
және пайдалану құқы берілді.
Комитет, мемлекет ... бар 67 ... ... ... ... ... мен ... үлесін
басқаруды атқаруда. Олардың арасында: 22 акционерлік қоғамның ... ... ... ... ... ... бюджетте акцияларының мемлекеттік пакетіне түсетін
қосымша табыс мөлшері 5 986 086 ... ... ... 2003 ... табыстың көлемі 6 080 110 тенге немесе ... ... 101,6 % ... ... ... да салықтық емес түсімдер ретінде республикалық
бюджетке, 1997 жылғы 17 маусымдағы ішкі және ... ... ... ... жалға беру шартына сәйкес “Интергаз Центральная Азия”
ЖАҚ таза пайдасының бір бөлігі - 2 678 460 мың ... ... ... ... “2004 ... ішкі және ... саясатының негізгі
бағыттары” Жолдауын жүзеге асыру мақсатында Укімет, даму институттарын
құру ... ... ... ... ... ... Комитет төменде
көрсетілген акционерлік қоғамдарды құрды:
1/ “Қазақстаннның инвестициялық қоры” Инвестициялық компаниясы” АҚ –
Комитеттің 2003 жылдың 6 ... №188 ... / ... ... 2003 ... 30 ... ... инвестициялық қоры”
акционерлік қоғамын құру туралы” №501 қаулысын орындауға орай/
2/ “Экспорттық несиелер мен ... ... ... ... ... АҚ - Комитеттің 2003 жылдың 23 шілдедегі
№235 бұйрығы / Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2003 жылдың 12 ... ... ... мен ... ... ... мемлекеттік
сақтандыру компаниясы” акционерлік қоғамын құру туралы” №442 ... ... ... ... ... АҚ - ... 2003 ... 26
маусымдағы №213 бұйрығы / Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2003 жылдың 30
мамырдағы “ "Ұлттық инновациялық қор” ... ... құру ... ... ... орай/;
Тұрғын-үй құрылыс жинақтары жүйесін құру шаралары көлемінде «
Қазақстанның тұрғын үй ... ... ... ... ... құрылды
- Комитеттің 2003 жылдың 12 маусымдағы №196 ... / ... ... 2003 ... 16 ... “ Қазақстанның тұрғын үй
құрылыс жинақтағыш банкі” акционерлік қоғамын құру ... №366 ... ... ... ... ең төменгі мөлшерін
ұлғайтуды белгілеген, Қазақстан Республикасының “Акционерлік қоғамдар
туралы” ... ... ... Комитет, министрлік және
ведомстволармен біріге, жарғылық капиталды толыктру мақсатына ... ... ... ... акционерлік қоғамдарды анықтау жұмысын жүргізді.
Мемлекет қатысуы бар акционерлік қоғамдардың жарғылық капиталын толықтыруға
мемлекеттік ... 213 030 мың ... бөлу ... ... ... орынбасарының 2003 жылғы
17 қыркүйектегі №17-81/6582 тапсырмасына сайкес, министрліктер мен
ведомстволардың ... ... ... ... және пайдалану
құқықтарын жүзеге асыру жөніндегі есептерін тыңдау жұмысы басталды. Салалық
министрліктердің /ведомстволардың/ есептемелерін ... ... ... ... жүйесін жетілдіру мақсатында, Комитет мемлекет
активтерін басқару эөніндегі құрылымдық бөлімдерді құру ұсынды.
Ұлттық ... 2003 ... 7 ... ... ... ... Орынбасарында ұлттық компания
басшыларын, компаниялардың 2002 жылғы және 2003 ... 1 ... ... ... ... ... ... 2003 барысында
аталған компания басшыларының есептемелері тыңдалды.
Қазақстан Республкиасы Премьер-Министрінің 2003 жылдың 29 тамыздағы
«Қазақстан Республикасының ... ... ... ... ... асыру
жөніндегі шаралар туралы” №194-р ... ... ... ... ... ... ... жобасы жасалып Үкіметке жолданды.
Қазақстан Республикасы Үкіметінің мемлекет активтерін басқаруға
қатысты ... ... ... ... ... ... ... 2004-2006 жылдарға арналған даму ... ... ... 6 ұлттық компанияның Даму жоспарларының жобасы қаржы
Министрлігімен келісіліп, 9 ... ... ... ... ... ... ... Комитеттің қарауындағы 67 акционерлік қоғам ішінде
22 акционерлік қоғамның мемлекеттік пакеттері сенімдік ... ... ... сыртқары мемлекет меншігіндегі 3 объект ... ... ... ... ішкі ... газ ... ...
Жетісу қонақ үйі” мемлекеттік кәсіпорны және “ ... ... және ... ... ... беру мекемесі.
Қазақстан Республикасы Үкіметнің 2003 жылдың 8 шілдесінде болған
мәжілісінің № 19 ... ... және осы ... ... электр
қуатының көтерме және бөлшек рыногын дамыту Концепциясына орай, ... ... ... ... ТЭК ... оларды жекешелендіру мүмкіндігі талданды. ТЭК-тардың қаржылық
ахуалы жөніндегі құжаттар мен талдау Қазақстан ... ... ... және минералды ресурстар Министрлігіне жолданды.
2003 жылдың 6 ... ... ... ... ... бекітті. Аталған жоспарға сәйкес мынандай жұмыстар атқарылды.
- компания басқаруымен, объектілерд ісатқаннан кейін ТЭК-дың акцияларының
мемлекттік ... ... ... ... өз ... ... жөнінде
келісімге қол қойылды;
- /ТАТЭК/ ААҚ-ның, оңан Алматы облысы әкімінің өтініші ... ... 10 ... ... ... қосу ... қайта ұйымдасмтыру
аяқталды;
- ТЭК-ды жекешелендру шарттары бойынша ... ... ... ... және ... ... ... индистрия
және саула Министрлігінің және табиғи монополияларды реттеу ... ... ... ... құру ... ... ... Жұмысшы топ мәжілістерінде Қазақстан Республикасы Үкіметінің / Кейбір
аумақтық ... ... ... ... ... ... ... жобасы қаралып, қолдау тапты.
Компаниялардың қаржылық ахуалының ... ... ... ... ... пакетті заңмен белгіленген тәртіппен,
акционерлік қоғамдардың тұрақты жұмыс ... ... ету ... ... сатуға ұсыныс берді.
Сонымен қатар, топ энергетика және минералды ресурстар Министрлігу мен
Комитетке, коммуналдық ... ... ... ... ... ... ... Президентінің 2003 жылдың 28 тамыздағы №1178
«Қазақстан Республикасы Президентінің жанындағы Қазақстанның менеджмент,
экономика және ... ... ... құру ... Жарғысы мен Қазақстан
Республикасы Үкіметінің 2003 ... 14 ... № 1148 ... ... жанындағы Қазақстанның менеджмент, экономика
және болжау ... ... құру ... қаулысы қол қоюға дайындалды және
жарияланды.
«Байқоңыр» кешенін жалдаушымен қатынастарды жетілдіру аясында Ресей
жағына Қазақстан ... ... мен ... Федерациясы Үкіметі
арасындағы «Байқоңыр» кешенінің объектілері мен мүлкін қолда болуын сақтау,
пайдалану ... және ... ... ... тәртібі туралы
келісімдердің жобалары дайындалып, ... ... ... 1 ... дейін қалыптасқан жағдай
бойынша Қазақстан Республикасында 424 республикалық мемлекеттік кәсіпорын
есепте ... Оның ... 276 ... ... құқындағы кәсіпорын (РМКК) және 148 шаруашылық атқару
құқындағы кәсіпорын (РМК). Ал коммуналдық ... саны – 4999, ... ... басқару құқында (КМҚК), 900 шаруашылық атқару құқында (КМК.).
Мемлекттік кәсіпрорындардан 2003 жылы ... ... ... ... ... 504 094 мың ... көлемінде белгіленді. Мемлекттік
кәсіопрындардың пайдасына түсер үлестің 2003 жылғы көлемі 2002 ... (636 934 мың ... 17,2% ... жоспарланған жылдық
көрсеткіштің 148% құрады.
Мемлкеттік мұлікті жалға беру. ... ... ... ... ... жедел басқаруындағы мүлікті
жалға (аренда) беру монитоингін жүргізу Қазақстан Республикасы Үкіметінің
2001 жылдың 7 ... №336 ... ... ... ... ... атқаруындағы немесе жедел
басқаруындағы мүлікті, соның арасында жекешелендіруге ... ... ... ... ... беру ... сәйкес атқарылады.
Атаулы Ережелерге сай, министрліктер мен ведомстволдар тоқсан сайын
Комитетке, өздеріне ... ... ... өз ... ... беру ... ... есептеме береді.
2003 жылы 21 министрлік пен ... ... ... ... 2482 ... ... беру шартын жасаған, мүліктік
жалға көлемі 304,6 мың ... метр ... 2104 ... және 23,4
мың гектар жер беріліп, РМК-дар кіріс бөлігіне 763,5 млн. тенге ... 25 ... ... ... иелігіндегі объектілерді мүліктік
жалға беруге мониторинг жасау, Комитеттің 2001 ... 3 ... ... ... А-1, А-2, А-3 ... ... ... бойынша 2003 жылы мемлекеттік мүлік пен ... ... ... ... ... 264,4 мың ... метр ... үй емес қорынан ғимараттарды мүліктік жалға беру бойынша 1896 шарт
және Рееспубликалық меншіктің басқа объектілерін жалға ... 44 ... ... ... 240,2 мың теңге аударылды /20, 15 б./.
Коммуналдық меншіктегі мемлекеттік тұрғын үй емес қорының объектілерін
мүліктік ... ... ... ... және ... қаладарының
колммуналдық меншікті басқару және жекешелендіру департаменттері 2003 ... ... 572,1 ... метр коммуналдық меншік нысандарын, 437 ... ... ... беру жқнінде 7649 шарт жасасты. Жергілікті бюджетке
545000 мың ... ... ... ... ... ... ... беру шартын жасады, мүліктік жалға 75,2 мың ... ... ... ... ... коммуналдық мемлекеттік кәсіпорындар
кірісіне 69400 мың теңге аударылды. 2003 жылы мемлекет меншігіндегі мүлікті
жалға беру және ... ... ... көлемі 663481 мың теңге көлемінде
жоспарланды. 2003 жылы мүлікті жалдаудан түскен ... 2002 ... (691865 мың ... 13,5% ... 785253 мың теңге құрады
немесе жылдық жоспарланған көрсеткіштің 118,4% құрады.
Коммуналдық меншікті ... ... ... Үкіметінің 2003
жылғы 3 ақпанда №118 қаулысымен бекітілген 2003-2005 жылдары мемлекеттік
мүлікті ... мен ... ... ... ... ... асыру бойынша 2003-2005 жылдарға ... ... ... ... ... ... облыстардың, Астана мен Алматы
қалаларының ... ... ... мен ... тиімділігін
арттыру Бағдарламалары келісілді. Коммуналдық меншік нысандарын мақсатты
және тиімді пайдалануды бақылауды және жинақты есепті ... ... 2003 ... 8 ... №157 ... қабылдады. Осы бұйрықпен
«Негізгі қаржылық көрсеткіштер», ... және ... ... ... ... ... ... бекітілді.
Облыс әкімдеріне, коммуналдық мемлекеттік кәсіпорындар мен акциялар
пакеті коммуналдық меншіктегі акционерлік ... ... ... ... ... және ... аталған формалар бойынша
аумақтық комитеттерге ақпарат беру жөнінде секерту жолданды. Өз кезегіне,
аумақтық комитеттерге ақпаратты ... ... және ... ... ... жолдау тапсырылды.
Ақпарат аумақтық комитеттердің бәрінен келіп түсті.
Кәзіргі уақытта Комитет коммуналдық меншік нысандарын қайта құру, ... ... ... ... ... ... ... Республикасы Үкіметенің 2003 жылға 10 ... ... және ... ... ... ... иеліндегі
акционерлкі қоғамдардың әкімшілік шығындарына мониторинг жүргізу механизмін
аныөтау туралы» қаулысын орындауға орай, ... ... ... ... шығындар сметасын орындау туралы есептеменің және
түсініктеме баяндау формаларын ... ол ... 2003 ... ... №261 ... ... Кәзіргі уаөытта комитет жоғарыда
аталған коммуналдық және республикалық меншік ... ... ... жөніндегі ұсыныстарды дайындау үшін ақпараттар
жинақтауда.
Сонымен бірге, Салалық ... ... ... орындау
жөніндегі ақпаратты ұсынуды жүйеге келтіру ... ... ... басқару бойынша ақпарат беру формасын жасады.
2.3 Қазақстан Респрубликасындағы мемлекетік секторды тиімді пайдалану
саласындағы мемлекеттік саясаттың негізгі ... ... ... қатысатын мемлекеттік мекемелер мен заңды
тұлғаларға қатысты бірқатар нақты шавраларды жүзекге ... ... ... ... ... ... келесідей
міндеттер атқарады:
- мемлекеттік кәсіпорындар қызметінің басымды бағыттарын анықтау;
- мемлекеттік кәсіпорындардың ... ... ... ... ... ... және ... Белгіленген мерзімде өкілетті органға тиісті еспетемелерді ұсыну арқылы
мемлекттік ... ... ... ... ... талдау және бақылау;
- Қазақстан Республикасының Үкіметі ... ... ... ... ... әкімшілік шығындарына мониторинг
жасау;
- Қазақстан Республикасының Үкіметі белгілеген тәртіппен, ... ... ... және ... ... ... Мемлекеттік кәсіпорын мүлкін тағаындалу бағыты бойынша пайдалану және
оның сақталуына бақылау жүргізу;
- Қазақстан ... ... ... ... ... да ... бойынша шешімдер қабылдау.
Мемлекеттік кәсіпорынның таза табысын бөлісудің нормативтерін орнатудағы
ретелмеген мәселелерді шешу ... ... ... ... ... келісімдеу және бекітудің ережелері жұмыс істей бастайды.
Мемлекеттік кәсіпорындар бюджеттік шектеулер шеңберінде өз ... ... ... ... ... үшін ... басқару
органы тиісті кіріс және шығыс (бюджет) сметасын бекітетін болады.
Акцияларының мемлекеттік ... ... ... үлесін) иемдену
және пайдалану құқығына ие мемлекеттік органдарға келесідей ... ... ... ... ... үлесі) иемдену және мемлекетке
тиесілі және де ... ... ... ... ететін
акционерлік қоғамдардың (жауапкершілігі шектеулі серкітестіктердің)
қаржылық-шаруашылық қызметіне талдау жүргізу және ол ... ... ... Қазақстан Республикасы Үкіметі белгілеген тәртіппен ықшамдау мақсатында
акцияларының бақылау ... ... ... ... және ... кәсіпорындардың әкімшілік шығындарына мониторинг жүргізу;
- акцияларының бақылау пакеті (қатысу үлесі) ... және ... ... ... қызметінің жоспарларының
орындалуын бақылауды қамтамасыз ету.
2003 жыл бойы ... ... ... ... ... капиталда мемлекет үлесі бар ... ... ... есептеу тәртібі;
- жарғылық капиталда мемлекет үлесі бар акционерлкі қоғамдардың кіріс және
шығыс сметасының үлгідегі формасы.
2003-2005 жылдары жекешелендіру, ... ... ... ... ... ... ... элементі ретінде қарастырылатын
болады; жекешелендіру көлемінің ... ... ... ... ... ... болады.
Мемлекеттік мүлікті басқару саласындағы мемлекет саясаты ... ... ... ... ... және оған ... ... мүлік құрылымын ықшамдауға бағытталады.
Қолда бар мемлекеттік мүлік, ел экономикасы үшін маңыздылығы
дәрежесіне сай 3 ... ... ... - ... ... мемлекеттік меншік
нысандары. Қазақстан Республикасы Президентінің 2000 жылдың 28 ... ... және ... ... ... 2000 ... ... №1587 қаулысымен жекешелендіруге жатпайтын мемлекеттік меншік
нысандарының тізімі белгіленді. Осы тізімге, Республиканың ... ... ... ... бар ... меншік нысандары енді. Олар: ... ... ... ... ... ... ... халықаралық тораппен байланысқан республикалық маңызы бар жалпы
қолданыстағы автомобиль жолдары, ... ... ... магистральді
мұнай және газ құбырлары, аумақаралық электр желілері (қуат ... ... ... шешуге арналған мемлекеттік меншіктегі
объектілер (балалар үйлері, ... ... орта ... ... ... мекемелер және т.б.)
Екінші категорияға жататын мемлекет ... ... ... ... ... ... мен газ, ...
металлургия, көлік-коммуникация, энергетика, машина жасау салалары). Ондай
ұйымдар қатарына, Қзаақстан Республикасы Үкіметінің шешімімен экономиканың
стратегиялы ... ... ... ... ... Ол
компаниялардың тізімі Ұкіметтің шешімімен бекітіледі. Ұлттық компанияларға
жататын кейбір ... ... мен ... кәсіпорындардың
акцияларының мемлекеттік пакетінің бөлігін жекешелендіру мемлекет мұқталы,
экономикалық саясатты ескере жүргізіледі.
Үшінші категорияны, ... екі ... ... мемлекеттік
меншік объектілері құрайды: акционерлік қоғамдардың ... ... ... ... ... жарғылық
капталындағы мемлекеттің қатысу үлесі, ... ... ... аяқталмаған мүліктік кешендер және басқа да мүлік.
Нарық субъектілері болып келетін, тауарлық нарықтағы ... ... ... үшін ... мағынаға ие мүліктік кешендердің
және ұйымдардың мемлекеттік акцияларын жекешелендіруі жекешелендірудің
неғурлым тиімді түрлерін ... ... ... Үкіметінің шешім
негізінде асырылады.
2003-2005 жылдары үшінші категорияға қатысты ... ... ... ... ... жөнділігінің принципімен
жүргізіледі. Осымен, мемлекет республика экономикасындағы жеке сектордың
өсіруіне, өндіріс көлемін ... ... салу ... ... жағдай
жасайды.
3 тарау Қазақстан ... ... ... ... мен ... ... мемлекеттік меншікті басқарудың стратегиясы.
Нарықтық экономикаға көшу – ... ... ... ... ... бастау нүктесіне айналған күрделі де
қарама-қайшы процесс. «Біздің стратегиялық міндетіміз, - деп атап ... Н.Ә. ... ... ... ... - ... ... қатарынан лайықты орын алу. Сондықтан да мемлекет пен жеке меншік
сектор өзара сенім мен тиімділікке ... ... ... қоюы ... Біз ... жол ... ... Бұған бүгінгі қолымыз
жеткен нәтижелеріміз аықын дәлел бола алады. Осы негізде өзіміздің ілгері
басқан жүрісімізді одан әрі ... ... ... ... ... ... ... әрі көркейген елдердің қатарына қосатын жыл
осы».
ҚР Президенті назар аударып отырған қиындықтарды жеңу үшін ... ... ... түрлі салаларындағы істің жайына, сондай-ақ
тұтастай республика бойынша тұрақты түрде талдау ... ... ... ... ... көшу ... біздің еліміз үшін негізгі ... ... ... ... ... ... үшін ... жеделдетің қалыптастыруы, қолайлы кәсіпкерлік ахуалды құру
мәселелеріне аудару қажет болды. ... ... ... экономикаға
көшу барысында экономикалық реформалардың өзекті мәселелері ... және ... ... ... ... табылады.
Мүлікті басқару институтын кеңінен қолданудың инициаторы ... ... Ал бұл ... ... ... жекешелендіру түрткі
болды. Қазақстан Республикасы Президентінің 1993 жылғы 5 ... ... ... ... ... ... (2-ші ... мемлекеттен бөлу және жекешелендірудің Ұлттық
бағдарламасы жеке жобалар бойынша жекешелендіру шеңберінде ... ... деп ... Басқаруға шарт жасау бағдарламасына сәйкес пайдалану
құқықтарын заңды немесе жеке ... беру ... ... ... Мұндай
әдіс (басқаруға шарт жасау) жекешелендіру объектісі экономикалық жағынан
пайдасыз немесе ... ... ... ғана ... Шарт ... жеке ... ... емес заңды тұлғаларға таңдау конкурстық
негізде жүргізілуі мүмкін. Бағдарламаны орындау үшін ... ... ... ... ... ... ... (Қазақстан республикасының
Министрлер кабинетінің 1993 жылғы 20 шілдедегі №633 қаулысы) белгіленді.
Шарт ... жеке ... ... ... жекешелендірген кезде онымен шарт
жасалғанда, басқарушылар ретінде шақырылған жеке ... ... ... дәрежесін айғақтайды және мына негізгі шарт – ... ... ... ... ... ... шығарылатын өнім мөлшерін
сақтау;
- демонополизациялау жөніндегі шараларды орындау;
- кәсіпорынның мүліктік кешеніне кіретін (үміткер үшін шарт
жасауға өте ... ... және ... ... ... де аса ... емес), әлеуметтік жүйелер объектілерін
қаржыландыру. Үкіметтік бағдарламада мынадай мақсат ... ... ... ... алып, мемлекетке
беруі, әйтсе де жеткілікті ... ... ... ... кәсіпорын (объекті) қызметкерлеріне әлеуметтік кепілдіктерді
қамтамасыз ету;
- жұмыс орындарының барлығын немесе шартта белгіленген пайызын
сақтау;
- ... ... және оның ... ... ... жеке ... ... шарттары кәсіпорынның ерекшеліктеріне
байланысты өзгере немесе толықтырыла алады. ... ... ... ... ... ... ең ... бағдарлама ұсынған және ең көп балл
жинаған үміткер ... ... ҚР ... 1995 ... ... ... 1993 жылғы 5 наурыздағы №1135 Жарлығына өзгертулер
мен қосымшалар енгізу ... ... ... орай ... ... сияқты жеке жобаны іске асырудың мұндай әдәсі мемлекеттен бөлу ... (2-ші ... ... бағдарламасынан алынып тасталды.
Мүлікті басқару институтын дамытудың келесі кезеңі: ҚР Президентінің
Заң күші бар 1995 жылғы 23 желтоқсандағы «жекешелендіру ... ... ... ... ... бұдан былайғы құқықтық
қатынастарды «сенімді» термині қолданыла басталды. Бұл бірқатар себептерге
байланысты ... 1) ... ... ... бар өнеркәсібі жағынан
дамыған шет елдер тәжірибесі; 2)мүлікті сенімді ... ... ... ... елдерінің тәжірибесі. Сенімді басқаруға берудің
өзі мемлекеттік мүлікті тікелей сатуға апаратын іс-қимыл ... ... оның ... ... ... өзі ... алғышарты
екендігін аңғартады. Сенімді басқарушы жекешелендіру туралы Заңға сәйкес
тендер негізінде таңдап ... ... ... ... ... ... ... пакетін сенімді басқаруға беру ҚР үкіметі
өкілінің сенімді басқарушымен бірлескен тиісті ... ... ... ... және ... ... орындағанда кәсіпорын ,
акциялардың мемлекеттік пакеті сенімді басқарушының меншігіне ауысатындығы
ескерілуі керек. Жоғарыдағы ... ... ... жағдайда
сенімді басқаруның объектілері тікелей адрестік сатуға жатады.
Ендеше ... ... ... ... ... ... Алғашқы жағдайда басқарушы құқығы шектелген субъект ретінде әрәкет
жасайды, өйткені аздаған деген шешімдердің өзін тек меншік иесі ... ... ... ... ... басшысы мен өкілді
мемлекеттік орган арасындағы басқаруға жасалған типтік шарт болып ... ... ... ... ... әс-қимыл жасайды, тек басқарма
құрылтайшысы белгілеген деңгейде ғана ... Бұл шек ... ол ... ... ... қатысы болмайды. Ең ...... ... ... ... рәсімделген құрылтайшының еркін
орындау.
Сенімді басқарма ... ... ... жаңа ... ҚР ... жылғы 27 ақпандағы №246 «Қазақстан Республикасындағы ... ... ... бағдарламасы туралы» қаулысы болды. Бұл
құжат мынаны белгілеп берді, кәсіпорынды қамтитын, өзінде 5 ... ... ... ... , жеке жекешелендіру шегінде 5 кәсіпорын болды, 44
кәсіпорын сенімді басқармаға, соның ішінде 12-сі ... ... ... ... 1996-1998 жылдарға арналған
жекешелендірудің осы ... мен ... ... ... ... ҚР ... жеке сектордың
негізінен жекешелендіру процесін аяқтау жолымен басымдылыққа қол жеткізіп,
оны нығайтуға ... атап ... ... ... ... жүзеге асыру, мемлекеттік меншікте қалатын объектілердің
құрылымын қайта өзгертумен қатар жүргізіледі. Сөйтіп, осы ... ...... мен құрылымын қайта өзгерту жеке секторда да,
мемлекттік секторда да тиімді меншік иесінің қалыптасуына ықпал ... жылы ... ... ... ... ... банктің қатал монетарлық саясатының және ақша эмиссиясын шектеудің
нәтижесінде ... ... ... ... ... ... ... дәрежесінде болып отыр.
Республиканың қаржы нарықтағы қазіргі ахуалының басты сипаты ... ... және кадр ... бола ... ... ... ... секторын инвестициялау үшін қаржы ресурстарының зәрушілігі
байқалып отыр. Қаржы нарығының саяздығы және өипелі ... ... ... салаларының өндірістік - техникалық потенциалының
дағдырысқа ұшырауына әкеліп соқты. Негізгі фондтардың тозуы қиын ... ... мир» ... ... ... ... 35000-нан
астам өнеркәсіп кәсіпорындарында негізгі қорлардың тозуының орташа
дәрежесі 38,3 ... ... ... ... бұл көрсеткіш
тіпті жоғары. Мысалға, ақпараттық-есептесу ... тозу ... ... ...... ... инвестициялық циклге – таза ... ... ... ... басқа формаларға орай
көзқарас, айырмашылығы байқалуда. Мұның бәрі ішкі ... ... жаңа ... ... ... іске
асыруға себепші болды. Экономиканы одан әрі тиімді ... үшін ... ... қаржы ресурстарын қажетсінеді. Ал өз бюджеттік ресурстары
өте шектеулі. Үкімет шетелдік инвестицияларды ... ... ... ... ... ... ... деп қойып отыр.
Тап сондықтан да сенімді басқарманы мемлекет инвестицияларды ... ... ... ... берудің негізгі себебі: акционерлік қоғамдарда
акцияларының мемлекттік пакеттерінің, ... ... ... үлестерінің басқарудың ... ... ... болып табылады. 1993-1995 жылдарға арналған ... ... бөлу және ... жөніндегі ұлттық бағдарламаны
іске асырудың басында ұлттық акционерлік компаниялар, мемлекеттік ... және ... ... ... ... басқарудың жаңа
жүйесін қалыптастыруға бағыт алынды. Бірақ келесі ... ... ... ... ... ... басталды. Сонымен бір мезгілде
акциялардың мемлекттік пакеттерін ақшалай қаражаттарға сату ... ... бірі сол, ҚР ... мүлікті басқару жөніндегі мемлекеттік
комитетінің акциялардың мемлекеттік пакеттері қалатын жүздеген акционерлік
қоғамдарда нақты басқаруға мүмкіндігі жоқ. Өйткені, тиімді ... ... Ал ол ... ... жоқ. ... кезеңде мемлекет акцияларындың
мемлекеттік пакеттеріне дивидендтердің 1996 ... ... ... жататын акциялар пакетінің тіпті бірден бес бөлігінің де түсуін
қамтамасыз ете алмайды. Сол ... бұл ... ... қою ... ... немесе басқа негіздерге байланысты сатуға жатпайтын мүлікті
басқармаға беру керек. ... және ҚР ... ... ... ... ... факторы тиімсіз менеджмент, нақты меншік иесінің
жоқтығы, деп тура ... ... ... ... ... мемлекеттік басқару туралы
айтылғанын ескере отырып, жоғарыдағы мәлімдеменің өзінің қауқарсыздығын
мойындағаны деп айта алмаймыз.
Тәжірибе көрсеткендей, бүгінгі ... беру ... ... шеше ... ... фирма басқарушылары негізгі қорлар мен
технологияны ... ... ... ... ... ... ... Сондықтан да ... ... ... – жарты жылдан немесе бір жылдан ... ... ... ... ... соң саңалылықпен жекешелендіруге барды.
Жоғарыда аталған механизмді жүзеге асырудың өзі ... ... ... яғни ... сату ... түсірді. Сөйтіп, бастапқы
кезде басқармаға шарттың әрекет мерзімі сақталмады. Біздің ... шарт ... ... қажет еді, екіншіден, басқарушы қандай
жағдайларда шарт мерзімі аяқталғанға дейін басқару объектісін ... ... бар деп ... айту ... еді. ... ... ... шарттары бойынша
нақтылы сенімді басқармаға «өте алмаймыз», өйткені бұл құжаттардың шарттары
конфиденциалды болып табылады. ... ... ... ... ... мәнін ескере отырып, мұның ашық болғандығын қалар едік.
Басқармаға базалық салалардағы ірі кәсіпорындарды (тау-металлургия
кешені) берудің өзін үкімет өнеркәсіп ... ... ... бір
тиімді шаралары деп саналады. Басқару субъектілері (фирма ... ... ... және ... қабылданған (келісімнің
басты тиімді шарты) кәсіпорындарды сауықтырудағыөз қызметініне артықшылық
бере отырып, ... бір ... ... ... ... ... тағы бір ... жағы) іске асырды.
Үкіметтің вице-премьері Г.Штойканың деректері бойынша 1995 жыл бойы фирма
басқарушылары өнеркәсіпке 171,3 млн ... ... ... объектілерді басқарудың меншік құқығына берудің себебі,
басқарманың (меншік иесінің) дайын өнімді өткізуісін жолға қоя ... ... ... ой ... ... карметкомбинатын
«Испат- Интернешнл» ... ... ... ... ... ... (немесе жоқтығы) себепті өнімді ... ... ... ... қоса, үкіметтің мақсаты (тиісінше,
басқармағакелісім шарттарына ... ... ... ... ... ... ... орташа еңбекақыны
көбейту, еңбекақы жөніндегі берешекті қысқарту, дамып келе ... ... ... ... көрсетіп отырғандай, потенциалды инвесторларды
табу болып табылады, сонда мемлекеттік кәсіпорындар сатуға шығарылды ... ... ... ... ... көп ... және ... тырысатын болады.
Осы арада мұндай ой туындауы мүмкін, бұл институтта тек бір ғана
меншік иелері – мемлекет қана ... ... ... бұл олай ... ... ... иесі тап соншалықты мүдделі. Біздіңше, мемлекет
инициативасы мынаған ... ... ... ... ... тиімділігін
төмен, меншік иелерінің топтары – ... – осы ... ... ... әлі сын ... ... алған жоқ.
Мұндай беруге деген қажетсінушілік өз ... ... ... де ... мүмкін. Қазіргі уақытта оның құрамына тұтастай
мүліктік кешендері – кәсіпорындар, ... ... т.б. кіре ... ... ... ... тартуға ыңғай білдіреді. Сондай-ақ әлде біреуге
«жақсылық жасауға» басқа да қайырымдылық көрсетуге ынтабілдіреді. ... ... ... бұл ... таза ... ... ... жасауға тиіс» қағидасында ... ... ... ... ... ... ... кепілдік
жарналарын сенімді басқармаға береді.
Сенімді басқарманың түсінігін байытудың жаңа кезеңі ҚР ... ... 27 ... №246 ... ... ... ... меншікті жекешелендіру құрылымын қайта өзгерту
бағдарламасы туралы» қаулысын қабылдау ... ... ... ... ... ... ... объектілер аумағының кеңейту жаңа
кезең болып саналды. Егер бұрыңғы кезеңде мемлекет ... ... ... ... ғана ... ал жекешелендіру
құрылымын қайта өзгерту ... ... ... ... ... жататын мемлекеттік кәсіпорындар да берілуі
мүмкін.
ҚР Заңы бойынша адрестік сату қарастырылады. Егер ... ... ... ... алу құқын иеленіп, жалға беруді қосып алса,
болмаса тендер негізінде акциялардың мемлекеттік пакетін ... ... ... басқармаға акционерлеуге беретін ... ... ... ... сатуға түсе алады.
Кәсіпорынды (акциялардың мемлекеттік пакетін) сенімді басқармаға
берудің өзі мынадай ... ... ... объектті диагностикалаудың
алдын алуға болатындығын бағдарламада көрсетілді:
- мүліктің және мүліктік ... жайы мен ... ... ... ... және ... қызмет және өндірілетін өнім профилі(жұмыс және қызмет);
- ... ... ... және ... ... ... қаржы – экономикалық жайы (бухгалтерлік есеп
деректері) (36,27б.).
3.2 ... ... ... ... ... ... ... Республикасын 2010 жылға дейін дамытудың және Қазақстан
Республикасында мемлекеттік мүлікті және ... ... ... ... ... ... ... меншікті
басқару саласында мемлекеттік ... ... қол ... мемлекеттік мүлікті басқарудың тиімді жүйесін қалыптастыру;
- мемлекеттік мүлікті тиімді пайдалану есебінен республикалық
және ... ... ... ... ... ... ... кәсіпорындардың заңды
тұлғалардың қызметінің қаржы – экономикалық көрсеткіштерін
жақсарту;
- мемлекеттің белгілі ... және ... ... ... мүдделеріне орай мемлекеттік меншік
құрылымын оптимизациялау.
Қойылған мақсаттарға қол жеткізу үшін мына міндеттерді шешу қажет:
- жарғылық ... ... ... мемлекеттік
кәсіпорындардың және заңды тұлғалардың қаржы-шаруашылық
қызметін басқару жүйесін жетілдіру;
- мемлекеттік меншік ... ... ... ету және ... нәтижелері бойынша деректер
базасын құру;
- мемлекеттік актілерді басқару жүйесін құру, мемлекеттік
активтер мен міндеттемелердің баланс ... ... ... ... есеп ... ... ... стратегиялық салаларында жекешелендірілген
объектілерді басқару тиімділігінің мониторингін қамтамасыз
ету.
Қазақстан Республикасының 2010 жылға дейін ... ... ... еліміз экономикасы үшін стратегиялық мәні бар объектілер
болып табылатын ұлттық ... ... ... ... ... мемлекеттік жүйесін ұйымдастыру мемлекеттің алғы міндеттері
болып табылады. ... ... ... ... жұмыс істейтін
отандық ұлттық компанияларды кәсіби менеджмент және озық ... мен ... ... ... ... түбінде Қазақстанның да
нарық жағдайында шетелдерде бәсекелестікке қабілетті мемлекет ретінде ықпал
ету жүйесін кеңейтуге ықпал етуі ... ... шешу үшін ... ... ... ... ... холдингтерді құруға ықпал ететін болады. ... ... ... ... ... ... ... қызметін басқару болып табылады. Холдингтерді басқару
негізіне шығындарды оптимизациялауға мүмкіндік ... ... ... ... ... кәсіпорындардың сала шегіндегі қызметін
үйлестіруді қамтамасыз етумен корпоративтік басқару принципі жатады.
Ұлттық ... ... ... ... ... мәнін
күшейтетін мемлекеттік стратегиясын жүзеге асыру механизмін Қазақстан
Республикасының 2010 ... ... ... саясаты концепциясын (әрі қарай
концепция), жасап шығару қажет. Ол Қазақстан Республикасы ... ... ... ... ... (әрі ... ... Бағдарламасы) жүзеге
асыру жөніндегі шаралар жоспарына сәйкес келеді және Қазақстан Республикасы
Үкіметінің 2002 жылғы 24 ... № 470 ... ... ... ... ... экономикалық өсуді қамтамасыз ету,
өнеркәсіп салаларының құрылымын ... ... ... ... – техникалық жағдайлар құру негізінде сапалық ... ... және ... ... ... ... керек, жекелеген ұлттық компаниялардың өзі тектес
ұйымдары бола, өз кезегінде сондай-ақ олардың да өзі ... ... ... тік интегралды холдтнгтер құрылады да, мұнда үйлестіру және
жалпы басқару ... бас ... ... ... ... мемлекет,
акционер ретінде аталмыш кезеңде холдинг ... ...... ... туралы толық ақпарат ала алмайды. ... ... ... ...... қызметінің
айқындылығының жеткіліксіз дәрежесі;
- акциялардың мемлекеттік пакетіндегі ... ... ... ... ... түсетін олардың
алатын таза кірісімен салыстырғанда оншалықты көп емес;
- ұлттық компанияларда ... ... ... мен мөлшерін, оларды өткізудің
мониторингін ... ... ... анықтау жөніндегі
критерийлер жоқ.
Ұлттық компанияның қаржы – шаруашылық ... ... ... ... ... компаниялар тоқсан сайын Қазақстан Республикасы
Үкіметіне өзі тектес және ... ... ... ... беріп тұратын
болады. Ұлттық компанияның бірінші басшылары өзі тектес, тәуелді ұйымдарды
және активтерді, мемлекетке компанияның жарғылық капиталы ... ... ... ... ұлттық компаниялардың даму ... ... ... ... ... есеп береді. Аталған шаралар
ұлттық компаниялардың оларға тектес ұйымдардың қаржы ... ... ... ... ... ... инвестициялық бағдарламаларын және
дивиденд саясатын анықтауда экономикалық ... ... ... ... жылы ... ... инвестициялық бағдарламаларын
жасаудың, келісудің және бекітудің тәртібін реттейтін нормативті ... ... ... ... ...... қызметіне мемлекет тарапынан
бақылауды күшейту, олардың өзі ... ... ... ... ету үшін ... ... директорлар
кеңесі бірқатар мәселелерді анықтап, солар бойынша тектес ... ... ... кеңесімен олардың құзырына сәйкес шешім жобаларын
жазбаша келісіммен қамтамасыз етуге міндетті.
Ұлттық компаниялардың қаржы – ... ... ... әкімшілік шығындардың, оларды оптимизациялау және ... ... ... ... ету мақсатымен ... ... ... ... ... ... Үкіметінің 2001 жылғы 24 шілдедегі № 998
«Мемлекеттік меншік объектілерін, сондай-ақ мемлекеттің ... ... ... ... ... және ... ... кешенді мониторингі
жүйесін енгізу туралы» қаулысына сәйкес өкілді орган тарапынан шаруашылық
субъектілерінің кешенді мониторингін ... ... ... ... ... ... ақпараттық базасын құру жөнінде жұмысын күшейте
түседі. Бұл жағдайда ... ... ... ... табылады:
- мемлекеттік кәсіпорындар, мекемелер;
- мемлекеттің қатысуымен жарғылық капиталдағы ... ... ... ... ... табылатын, соның ішінде сенімді
басқармадағы, жалдағы, концессиядағы мүліктің ... ... ... ... ... ... ... жасап, сапалық және сандық жайына аналитикалық,
технологиялық, қаржы – ... ... ... ... баға
беріп, кемшіліктердің алдын ала ... ... ... ... ... мен ... шығаруға ықпал етеді.
Мемлекеттік мүлікті басқару саласында қойылған міндеттерді ... ... және ... ... ... айырықша мәні бар.
Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2002 жылғы 28 мамырдағы № ... ... ... 1998 ... 21 ... № 246 қаулысына
өзгертулер мен қосымшалар енгізу ... ... ... ... ... енгізілуі, мемлекеттің қатысуымен мемлекеттік кәсіпорындардың және
заңды тұлғалардың қаржы – шаруашылық қызметінің нәтижелерінің мониторингін
қамтамасыз ету үшін ... ... ... ... ... ... толықтыру және мерзімдік жаңарту үшін дәрежелерді көрсеткендігі
үшін жауапты ... ... ... ... ... есеп
жүргізу механизмін іске ... ... ... Осы ... ... тарапынан қажетті ақпаратты көрсетудің тәртібі мен мерзімі
реттелетін ... ... ... ... ... ... ... экономиканың стратегиялық салаларында жекешелендірілген
объектілерді басқару тиімділігінің мониторинг ... ... және ... шешу ... ашу мақсатымен
кешенді мониторинг құрылымымен жекешелендірілген
кәсіпорындардың қызметі ... ... және ... ... алу;
- постприватизацияланған бақылауды құқықтық қамтамасыз етуді
жетілдірілу;
- меншік иелерінің қабылданған ... ... ... ... ... ... инвесторлармен конструктивті диалог жүргізу, туындаған
проблемалар ... ... ... және ... экономиканың стратегиялық салаларындағы жекешелендірілген
кәсіпорындардың қызметін бейнелейтін деректердің электрондық
базасын құру, оны мерзімдік жаңарту.
Жекешелендіру ... ... ... ... ... Заң күші бар 1995 ... 23 желтоқсандағы
«Жекешелендіру туралы» № 2721 жарлығына сәйкес ... ... ... ... ... ... екі кезеңді процедура жолымен конкурс
туынды бағалы қағаздар сату енгізілді.
Конкурс кәсіби қаржы кеңесшісінің қатысуымен екі ... ... және ірі ... маңызды объектілерді жекешелендіруде қолайлы
әдіс болып табылады. Өйткені, бұл потенциалды сатып алушылар (инвесторлар)
арасындағы ... ... ... ... ... бұл ... келіссөз жүргізу барысында объектілерді сатудың бұрын
ұсынылған шарттарын жақсартады және сапалық ... ... ... ... ... ... ... экономикасын ойдағыдай қызмет
етуінің негізі, жекелеп айтқанда, қазіргі ... ... ... жағдай, ол нарық экономикасының мемлекеттік және жеке меншіктің
ұтымды ара ... ... ... ... ... және ... шекарасының ұтымды балансын анықтауда, әсіресе ... ... ... ... институттарының шекараларын
анықтауда. Батыс елдерде бірін бірі ... ... ... ... ... ... алу ... екі форманы да даму модельдері
шекараларының қозғалмалы ... ... ... ... ... ең бір ... ... мемлекеттік
меншктің тиімді формаларын жүзеге асыру арқылы ... ... ... ... ... негізгі индикаторларының ішінде
реформалаудың тиімді жолдарын таңдау.
1. Қай ... ... ... ... сектор оны реттеудің
маңызды құралы және ажырамас ... ... ... Мемлекеттік
сектордың атқаратындарын орындауға бірде бір жеке құрылым
дәрменсіз. ... ... ...... іске ... және қоғамның өмірлік маңызды қажеттерін
қанағаттандыру болып табылады.
2. Республикада ... ... ... ... ... ... ету және қоғам мүддесін
қорғауға қатыстырылады. Мемлекеттік кәсіпорын экономиканың жеке
құрылымдары қамтыған ... ... ... ... ... қамтамасыз етеді. Кәсіпорын мемлекеттік монополияға
жататын немесе мемлекеттің функциясы саналатын салаларда қызмет
жасайды. Мемлекет өтпелі ... ... ... ... және ... ... ... түрлерінің
тендігін, олардың экономикалық және әлеуметтік қауіпсіздігін
қамтамасыз етуде маңызды рөл ... ... ... ... ... ... ... еліміздің
негізгі қорының 1/3 бөлігі келетін болса ғана ол ... ... Бұл тек ...... ... қорының
молдығына байланысты емес, соңғы өнімдерді өңдіруді дамытуда
мемлекеттік меншіктің ... ... да. Бұл ... ... – 1998 жылдары шет елдік фирмаларға берілген бірнеше
ірі кәсіпорындарды мемлекет қарамағына қайтаруды қажет етеді.
Мемлекеттік сектор отандық өндірістің ... ... ... Қазақстан өндірісінің инновациялық дамуының
бастаушысы болуы керек; қай ... ... да шет ел ... ... ... ... ... меншік Қазақстан республикасындағы нарықтық
экономиканың ажырамас элементі ретінде тиімділікке қол жеткізу
үшін ... ... ... ... жұмыста Қазақстан
Республикасындағы мемлекеттік меншіктің ... ... ... ... ... ... Мемлекеттік меншік қызметінің тәсілін және басқару, бақылау
жасайтын мемлекеттік ұйымдық құрылым ... Бұл ... ... ... түрде сақтау қазіргі шаруашылық ... ... ... алып отыр.
6. Мемлекеттік меншік нысандары тиімділігін арттыру үшін мына
шараларды қабылдау қажет: ... ... ... ... ... ... ... пакеттері министрліктер
басқаруындағы АҚ қаржы – шаруашылық қызметіне ... ... ... ... ... алу). ... тек ... тауып қоймай, басқару ... ... ... ... қажет. Тіпті ең жақсы басшы бақылауды
қажет етеді. Пайда жолын бақылау керек. Пайданы пайдаланылатын
сызбасы мөлдір болуы ... ... ... ... ... ... үшін ... мүлік есебінің тиімді және іскерлік жүйесін
жолға қою қажет. Бұл үшін тізімге республикалық және коммуналды
мемлекеттік ... ... ... ... ... және т.б. қатысуының мемлекеттік
үлесіенгізілетін ... ... жаңа ... жасау
керек.
8. Мемлекеттік кәсіпорындардың және заңды ... ... ... ... ... үшін ... мониторинг
және қаржы – шаруашылық қызметінің ... ... ... ... ... ... асыруға тиіс.
9. Мемлекеттік меншіктің қызмет ету және басқару тиімділігін көтеру
үшін үкіметтің, мемлекетік басқару органдарының және мемлекеттік
үлесі бар кәсіпорындарда ... ... - ... күшейткен жөн. Акциялардың мемлекеттік пакетіне
дивидендтердің түсуіне мемлекеттік басқару органдарының
бақылауын күшейту ... ... ... ... ... ... ... мен бюджеттерді бекіту; олардың қаржы – шаруашылық
қызметінің және қабылдаған шешімдердің айқындылығын қамтамасыз
ету, топ – ... ... ... ... қор ... ... және мөлдірлігін қамтамасыз ету
қажет. Оған шоғырланған қорлар еліміздің ұлттық байлығынан
алынған республика ... ... ... ... ... ... ... ешқашан да үкіметтің ақшасы болуға тиіс емес.
12. Тұрақты негізде республикалық меншікте болатын акциялардың
мемлекеттік пакетінің ... ... ... ... Ол тауарлар мен қызметтер өндіретін, еліміздің ұлттық
қауіпсіздігі үшін стратегиялық мәні бар акционерлік қоғамдардың
бақылаушы (50% ... ... ... ... енгізуге
тиіс.
13. Республика есеп комитеті мемлекеттік меншігі бар бүкіл ұлттық
компаниялардың, РМК, акционерлік ... ... ... жүзеге асырауға тиіс.
14. Мемлекеттік мүліктен мемлекеттік бюджетке түсімдерді көбейту
(дивидендтердің акциялар мемлекеттік ... ... ... ... және ... таза ... ... жалға ақы және т.б.).
15. Мемлекеттің қатысуымен мемлекеттік кәсіпорындар, заңды тұлғалар
қызметінің қаржы – ... ... ... ... ... ... жүйесін әрі қарай дамыту.

Пән: Экономика
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 71 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
«Қазақстан Республикасының мұнайгаз секторындағы шетел инвестициялары»105 бет
Банк секторындағы кәсіпорынның стратегиялық жоспарлау жүйесі36 бет
Шетелдік инвестицияны экономиканың нақты секторына тартудың және инфляцияны төмендету мәселесі теориялық және практикалық мәселелерін зерттеу56 бет
Экономиканыц нақты секторына инвестициялар, жаңа технологияларды игеру және құрылымдау36 бет
Экономиканың нақты секторын инвестициялау, жаңа технологияларды игеру және қайта құру27 бет
Қазақстан мұнай-газ секторына Қытайдың қатысы9 бет
Қазақстан Республикасының мұнай газ секторы77 бет
Қазақстан Республикасының Мұнай-газ секторындағы шетелдік инвестициялардың тиімділігін бағалау59 бет
Қазақстан Республикасының экономикасының нақты секторын белсендірудегі бағалы қағаздар нарығы71 бет
Қазақстан Республикасының қаржы секторын дамытудың 2007-2011 жылдарға арналған тұжырымдамасы69 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь