Отбасы және мектептің жағдайсыз отбасылармен бірлескен жұмысын ұйымдастыру

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..3

І. Отбасы тәрбиесі және педагогикалық ұжым мен отбасының бірлескен іс.әрекетінің ғылыми теориялық негіздері
1.1. Отбасы және отбасы тәрбиесінің бала дамуында алатын орны ... ... ... ... ... 6
1.2. Отбасындағы қарым.қатынас және оның бала дамуына тигізетін ықпалы ... ... ... ... .12

ІІ. Отбасылық қарым.қатынаста ата.ана ықпалын арттырудың педагогикалық шарттарын тексеру бойынша тәжірибелік.эксперименттік жұмыс мазмұны
2.1.Педагогикалық ұжым мен отбасының бірлескен қызметі негізінде ата.аналардың педагогикалық білімін арттыру бойынша жүргізілген жұмыстар ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .16
2.2. Ата.аналардың педагогикалық білімін арттыру бойынша жүргізілген жұмыстар нәтижесі ... ... ... ...21

Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...32
Әдебиеттер тізімі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..33
        
        Қазақстан  Республикасының Білім және ғылым Министрлігі
Батыс Қазақстан Инженерлік-гуманитарлық университеті
Батыс Қазақстан гуманитарлық академиясы
кафедрасы
Курстық жұмыс
Тақырыбы:
Орал, 2012жыл
Мазмұны
Кіріспе..................................................................................................................3
І. Отбасы ... және ... ұжым мен ... ... ... ... теориялық негіздері
+ Отбасы және отбасы тәрбиесінің бала дамуында алатын орны......................................................................................................................6
+ Отбасындағы қарым-қатынас және оның бала ... ... ... Отбасылық қарым-қатынаста ата-ана ықпалын арттырудың педагогикалық шарттарын тексеру бойынша тәжірибелік-эксперименттік жұмыс мазмұны
2.1.Педагогикалық ұжым мен ... ... ... ... ата-аналардың педагогикалық білімін арттыру бойынша жүргізілген жұмыстар............................................................................................................16
2.2. Ата-аналардың педагогикалық білімін арттыру бойынша ... ... ... тізімі..............................................................................................33
Кіріспе
Зерттеудің көкейкестілігі. Қазақстан Республикасының Конституциясында деп, отбасының міндеті анық көрсетілген. бағдарламасында балаларымызды алыс болашақта қандай ... ... ... айтылған. Сонымен бірге, отбасы туралы заң жоғары және орта білім тұжырымдамасында әрбір отбасына өзінің ұрпағын тәрбиелеп, қатарға қосу міндеті жүктелген. ... ... әуел ... - ақ ... тән ... міндетін орындау қажеттілігі бекемделе түсті.
Отбасы - ... ең ... ... ... ... ... мақсаты, оның құндылықтары не біліп, өзін қалай ... ... ... ... мағлұматтарды береді және онда тұлғалық бейнесі қалыптасады.
Отбасында әр түрлі жағдаяттар мен төтенше ахуалдарда бала өзін ... ... ... - ... реттеудің өлшемдерін меңгереді. Ата-аналардың мінез - құлқы, бір-біріне және балаға ... ... келе ... бала ... ... әсер ... Бала үлкендердің әрекеттеріне сезімтал болады, отбасының тәрбие үрдісінде алынған тәрбиені тез ... ... ... ... ... ... үйдегі ахуал, отбасының психологиялық тынысы арқылы балалардың әдеті, мінез-құлқы, ... - ... ... ... (критерий) қалыптасуымен бірге қандай қылықтары үшін сөгіс алып, не үшін жазаланатынын, әділдік пен адалдық туралы ұғымын түсіндіреді. ... ... ... құрылымы өзгеріп, ондағы мүшелер саны азайып, бала саны да кеми түсуде. Қоғамдағы әлеуметтік, мәдени, экономикалық жаңғырулар, әртүрлі сипаттағы ... ... ... алмасу отбасы қарым-қатынасы сипатына да өз әсерін тигізіп отыр. Өйткені әкеге бағыну, өзінен үлкен апа, ағаны сыйлау қазақ ... ... ... ... ... кезде отбасын асыраушы әке ғана емес, ана да оған елеулі үлес ... ... ... ... қызметі теңеліп, бұнымен байланысты жауапкершілік сипаты да өзгермелі күйге түсті. Көп жағдайда әке жауапкершілігі әлсіреп, ... ... ... үшін жауапкершілікті өз мойындарына алуда.
Осы заманның тағы бір ерекшелігі - ... емес ... ... ... ... ... ата, әже, ... жұрт, нағашы жұрт секілді т.б туысқандық байланыстар әлсіреді.
Отбасында бала тұлғасының қалыптасуына ата-ананың мақсатты ұйымдастырылған тәрбиесі мен саналы ұғынылған және ... ... ... ... шартталған қарым-қатынасы шешуші әсер етеді. Осыдан отбасы қарым-қатынас ерекшеліктеріне байланысты бала бойында әртүрлі тұлғалық сапалар, қасиеттер, әдет-дағдылар ... мен бала ... және деп ... ... және олар баланың отбасындағы дамуына тікелей әсер ... ... ... ... дамуы үшін ата-ана өзара қарым-қатынасын және баламен қарым-қатынасын саналы түрде ұғынуы қажет. Меніңше, , , ... ... ... , , ... - ... ... теріс қалыптасқан қарым-қатынас нәтижесі. Сондықтан, қазіргі қоғамдағы қиын ... ... ... мен ... тұлғалық дамып-жетілуіне әсер ететін факторларды теориялық тұрғыдан ... ... ... ... ... көкейкесті етеді.
Отбасында бала тәрбиелеу ешкандай дайындықты керек етпейтін қарапайым әрекет секілді болып көрінеді. Көпшілік қауымның ... ... ... оларға қойылған сұрақтар мен өткізілген сауалнамалар, әңгімелерден белгілі болды. Жалпы ... ... ... бала ... ... мектеп жасындағы бала тәрбиесі жан-жақты зерттеліп келгенімен ауылды жерлердегі ата-аналарды ... бала ... ... ... не ... ... психология саласынан элементарлы болса білім беріп, сауатын ашу мәселесі Отанымызда әлі күнге зерттелуге алынбаған. Сондықтан бұл мәселелер зерттеу ... ... ... ... - ... ата-ананың балаға тәрбиелік ықпалы.
Зерттеу пәні - бала мен ... ... ... ... арттырудың педагогикалық шарттары.
Зерттеу болжамы: егер, ата-аналар мен педагогикалық ұжым мүшелері арасындағы бірлескен іс-әрекетті жүйелі тұрғыдан ... ... ... онда ол ... ... ... көтеруге үлкен ықпалын тигізеді.
Зерттеу міндеттері:
* отбасы тәрбиесі және педагогикалық ұжым мен отбасының бірлескен іс-әрекетінің ғылыми теориялық негіздерін ... ... ... ата-ана ықпалын арттырудың педагогикалық шарттарын тексеру бойынша тәжірибелік-эксперименттік ... ... ... және ... ... болып - отандық және шетелдік педагогика-психология ғылымындағы ата-ананың балаға тәлім-тәрбиелік ықпалына қатысты ізгілікті философиялық ... ... ... ... ... ... ... сынды ғалымдардың ой-пікірлері мен ережелері.
Зерттеу көздері - ... ... ... , ... ... әлеуметтану ғылымындағы отбасы қарым-қатынасына қатысты еңбектер. , тәрбие туралы тұжырымдама; оқулықтар, оқу-әдістемелік құралдар, отбасы тәрбиесі ... ... ... ғалымдардың ата-аналардың бала тәрбиесі бойынша сауатын ашуға арналған бағдарламалары.
Зерттеу әдістері - ғылыми-педагогикалық, тарихи-әлеуметтік еңбектерге теориялық ... ... ... ... және ... ... ... бағдарламасы бойынша эксперименттік жұмыс; сауалнама және тест арқылы білім-білік тексеру; алынған нәтижелерді статистикалық зерделеу.
І. ... ... және ... ұжым мен отбасының бірлескен іс-әрекетінің ғылыми теориялық негіздері
1.1. Отбасы және отбасы тәрбиесінің бала ... ... ... бүкіл ғасырлар бойы адам баласы тәрбиесінің құралы болып келеді. ... ол адам үшін ең ... ... ие ... ... белгілі дәстүрлердің, жағымды өнегелердің, мұралардың сақтаушысы. Онда бала алғашқы рет өмір ... ... ... ... ... Сондықтан отбасылық өмір жеке адамның азамат болып өсуінің негізі.
Отбасы- оқыту мен ... ... ... ... Ол бала ... ... ... тығыз байланысты болуды өте жақсы түсінеді. Өйткені бала тәрбиесінің отбасында, мектепте нәтижелі болуы осындай ынтымақтастыққа негізделеді.
Отбасында басты ... ... ... ... ... ... ... баланың күн ырғағы, міндеттері, қойылатын талаптар, оның үй еңбегіне қатысуы, оқу- әрекеті бос уақытын ұйымдастыру жатады.
Отбасы, барлық уақытта да, өсіп келе ... ... ... ... ... ... мүмкіндіктерге ие болған. Қазіргі заманғы отбасының өсіп келе жатқан ұрпақтың тәрбиесі мәселелерін ... ... - ... ... және ... ... деңгейінің жоғары болуы.
Отбасы - болашақ азаматтың әлеуметтену жолындағы алғашқы қадамдарын жасайтын бастапқы адым. Ол балаға ... ... ... ... түсініктер береді, оны еңбекке баулып, өз-өзіне қызмет ету ... ... ... ... мен ... өмір сүру салты арқылы балаға дүниетанымдық, адамгершілік, әлеуметтік-саяси құндылықтар беріледі.
Отбасы тәрбиесінің қоғамдық және мемлекеттік тәрбиеге қарағанда артықшылығы ... ... ... ... ... ... жатқан әлеуметтік, экономикалық және демографиялық өзгерістер отбасына белгілі бір қиыншылықтар ... ... ... ... да ... ... орын алады. Мысалы:ата-аналардың білімі жоғары болған сайын олардың балалары мектепте жақсы оқиды. Қазіргі ата-аналар жұмыс басты болғандықтан бала тәрбиесі көбінесе ... ... ата мен ... ... ... жатқан тұрғындардың материалдық жағдайға байланысты жіктелуі отбасы тәрбиесіне материалдық жағдайы әртүрлі ата-аналардың қарым- қатынасына әсер етеді.Отбасында балаларға отбасылық бюджеттің 25-50%жұмсалады. ... ... мол ... ... ... ... ... алып барады. Тойынғандық дегеніміз- өмірге,өмірдегі материалдық және рухани құндылықтарға деген жеккөрінішті, ... ... ... ... ... ... бала ... азаюы да отбасы дамуының ерекшелігін құрайды. Қалалық отбасында бір-екі бала ғана тәрбиеленеді. Бала туудың азаюының себептері сан ... және өте ... олар ... жұмысбастылығын; мектепке дейінгі мекемелермен қамтамасыз етілмеуі;бала тәрбиесіне шығынның көп жұмсалуы; әйел ... ... тыс ... ... ... ... үйі; ... жағдайы; ата-аналардың "өзі үшін өмір сүруге"ұмтылған тоғышарлық ұмтылысы және т.б.Бала туудың азаюы- шағын отбасындағы тәрбие ... ... ... және ... проблеманы алуға тосады.
Қазіргі отбасы ажырасу санының едәуір артуымен сипатталады. Ажырасудың 90% тұрмыс қолайсыздығы мен дайындықсыздың ... ... ... ... жағымсыз баға беруге болмайды, өйткені кей жағдайда ажырасу баланың психикасына теріс әсер ететін ұрыс- ... ... ... ... алады.
Бір балалы отбасы көпшілікпен араласу, ұжымдық ... ... ... ... баланы қиын жағдайға қалдырады.Бұндай отбасыларда аға,әпке сияқты тәлімгер іні, қарындас ... ... ... ... болмауы ұжымдық туыстық қатынастар аясын мүлдем тарылта түседі. Осындай жағдайда баланың қызығушылығы мен қажеттілігін ... ... ... ... нормаларды сақтамауынан бастауыш сынып кезінен оның бойында тоғышарлық, ұжымды жатырқаушылық қасиеттердің қалыптасқандығын ... ... ... ... ... ... ... тұрғыдан ересектердің де, балалардың да жаңа құндылық бағыттарын қалыптастырып, отбасы өміріне елеулі ... ... ... мен мұғалімдердің міндеті - қоғамдық қатынастардың жаңа жүйесі ұсынып отырған ... ... ... ... ... пен ... ... тауар мен ақша қатынастарының мәдениетіне үйрету жұмыстарын ойластыру қажет, сондай-ақ ... ... табу ... ... ... ол ... ... үшін және өз қажеттіліктерін қанағаттандыру үшін құқықтық екі ... ... ... ... ... ... ... міндеті балаларымен біріккен коммерциялық қызмет-әрекетке қатысып, оны бақылау, оларды баланың адалдығын, адамгершілігін, ұқыптылығын ... ... ... ... орындауға үйрету. Нарық отбасы мүшелерінің алатын орнына жанама әсер ... ... ... жаңа ... ... ... ... және мемлекеттік тәрбие беделінің төмендеуі отбасы өмірінің тәрбиесіне қиындық әкеледі.
Өркениетті қоғам дамыған сайын отбасындағы бала саны ... ... Аз бала ... ... бір ... бар ... ішкі отбасылық тәрбиенің ең басты жағдайы жоқ, ол - балалар қарым-қатынасы. Бір ... ... ... ... күш салуды талап етеді. Жалғыз балаға деген ата-ананың, әжесі мен атасының артық қөңіл бөлуі оны белсенділігінен айырып, оның ... ... ... ... ... ... тұрған ата-аналар әлеуметтік және педагогикалық проблемалар тудырады. Мемлекет олардың ата-аналық құқықтарынан айырғанда балалардың ... ... ... ... бұл ... ... өмірі өз мәнін барынша жоғалтады, өйткені өмір сүру мен дамудың маңыздылығы кемиді.
Елдегі түбегейді ... ... ... ... ... жеке адамның баю мүмкіндігінің тууына байланысты материалдық жағынан ауқатты отбасылар пайда бола бастайды. Мұндай отбасыларда тәрбие ... бір ... ... ... ... ... бала ... ұжымдардан алшақ болады, оның ерекшелік сезімі қалыптасып, қоршаған адамдарға деген ... ... ... тууы ... ... ... ... отбасы жұмысын ұйымдастыруда қолаңсыз жағдайлар туғызады. Мектеп ... ... ... оның кемшіліктерін түзете отырып, бұл проблемаларды жеңуге тырысу.
Осылайша, демократиялық ... ... бала ... қызметі толығымен қалпына келетінін есте ұстауымыз керек. Алайда, қазіргі заманғы әлеуметтік-экономикалық жағдайлар бала тәрбиесінде қиыншылықтар туғызып отыр. Ата-ана отбасы тәрбиесінің ... ... ... бағыттарын, оның моральдық қасиеттерін қалыптастыру.
Балалардың күн ырғағы И. П. Павловтың іліміне негізделеді. Ол жұмыс қабілетін толық сақтау үшін еңбек пен ... ... ... ... екендігін көрсетті. Күн ырғағы баланы жинақтылыққа, тіл алғыштыққа, дәлдікке, мұқияттылыққа үйретеді, денсаулығын нығайтады, еңбек қабілетін жақсартады. Күн ... ... ата- ана ... ... үй ... ... ... мен сынып жетекшілерінің кеңесін, отбасы мен мектеп ырғағының бірлігін еске алуы тиіс. Отбасында күн ... ... ... ... ... ойын, сабаққа дайындалу, тамақтану, ұйқы т.б. дұрыс алмасып отыруы қажет. Күн ... ... ... мидың үлкен жарты шарының қабында рефлекстер жүйесі (динамикалық стереотил) пайда болады. Мысалы: бала белгілі бір ... ... ... оның ми ... тежелу процесі басым болады да тез ұйықтауға кіріседі. Сондықтан ата- аналар балалардың белгілі бір уақытта сабаққа дайындалуға, ... ... яғни ... ... берік орындалуы тиіс.
Сонымен, дұрыс ұйымдастырылған күн ырғағы белгілі дағдыға үйретеді, дағды әдетке айналады, ал әдет ... бала ... ... ... ... және ... жас ... ескере отырып, оны ата- аналар түрлі еңбек іс- әрекеттеріне үйретулері қажет. Бала отбасы мүшесі, оның өз ... адал ... ... ... Бала ... мүшесі, оның өз міндетін адал ниетпен орындауы зор қуаныш. Отбасының бала еңбегіне артық салмақ түсірмей, парасатты ұйымдастырғаны жөн. Үйге берілген оқу ... ... ... ... ... ... ... балаларды өз бетімен жұмыс жасай білуге үйрету.
Балалардың бос уақыты- бұл шығармашылық елігу, қызығу дүниесі. Бала бос ... ... ... ... спорт ойындарына, кинофильмдерге, спектакльдерге қатысады.
Көптеген отбасыларында ата- аналардың балаларымен бірігіп ... ізгі ... ... Егер ата- ... ... ... және өз өлкесінің көз тартарлық көрнекі орындары жөнінде әңгіме ... ... ... ... ... зор ... ... басты жағдайларының бірі-бұл ерлі- зайыптының өзара махаббатына, көзқарасының, ... ... және ... іс- ... бірлігіне негізделген татулық. Мұндай ортада қиыншылықты жеңе білетін қабілетті, байсалды, ақжарқын адамдар өседі. Олар ұжымды жеке басының ... ... ... ... үшін де өмір сүре ... балалардың тәрбие процесіне табысты ықпал жасауда басқа да жағдайларды сипаттайтын белгілерді атауға ... Ж. Б. ...
Р. М. ... ... ... мына ... ... Отбасының этикалық құрамы және құрамы: толық емес отбасы, бір балалы, көп балалы отбасы, бір ұлттық, көп ... ...
* ... ... және ... ... отбасы мүшелерінің білім дәрежесі, еңбектану, кәсіптік құрамы, бюджеті, жалпы материалдық әл- ауқаты, селолық және қалалық отбасы:
* Отбасының мәдени ... ... ... ... ... күн ырғағы, демалыс, оның формалары, кітапхананы, теледидарды, музыка аспаптарын пайдалана білуі, спортпен айналысу, ... ... ... Ішкі ... қатынастар отбасы микроклиматтарының сипаттамасы, үйелменде көзқарастың бірлігі және айырмашылығы,
отбасы мүшелерінің өз міндеттеріне көзқарасы;
* Қоғамға ... ... және ... ... қоғамдық тәрбие институттарына қатысы;
* Отбасының тәрбиелік потенциялы: отбасылық тәрбие, қолданылатын әдістер, ата- аналардың және ... ... ... ... ... ... осы ... отырған ерекше белгілерінің тәрбиелік ықпалы өте күшті, оларды тәрбие барысында ескеру қажет.
Отбасының өзіне тән ... ... бар. ... ... ... ... ... ұрпағын әрі қарай жалғастыру, қажеттілік- шаруашылық функциясы, отбасының тәрбиелік функциясы отбасы мүшелерінің өзара және туған- ... ... ... ... ... ... ... жағдайда іске асырылып отырмайды. Зерттеу мәліметтеріне қарағанда отбасылық тәрбиенің сәтсіздікке ұшырауының басты себебі- үлкен адамдардың педагогикалық көзқарастарының қауқарсыздығынан ... ... ... ... ... ... ... өзі билеушілігінен айырады, әрбір қадамына бақылау жасайды, ол өз ... ... ... және ішкі жәй- күйі ... ... ... еркелетушілік, бетімен жіберушілік, ата- аналардың бәрін кешірушілік сүйіспеншілігіне ... ... ... ... еркіне жіберушілік өзімшілікке тәрбиелейді.
Үшіншіден: әке мен ананың және басқа отбасы мүшелерінің тарапынан бірыңғай талаптың жоқтығы. Осының нәтижесінде ата- ... ... ... ... мүшелерінің көзқарастарындағы алалықты пайдаланып, бала екі жүзді және жағымсыз нәрсеге бейім болып ... ... ата- ... ... ... қарым- қатынас жасаудан, өмірден аулақтауға тырысады, бөгет жасайды. Бұл баланың қалыптасуына, ... ... әсер ... ... егер әке мен ана өз ... іс- ... немқұрайлы, жауапсыздықпен қараса, онда соны пайдаланып, кездейсоқ, күмәнді адамдармен танысуға мүмкіндік алады.
Осымен бірге тәрбие процесінде жалған беделдерде ... А. С. ... ... ... ... ... "Басу беделі", "Мейірімділік беделі", "Сатып алу беделі", "Тақуалық беделі" т.б.
Отбасы тәрбиесінде халқымыздың ғасырлар бойы қалыптасқан тәжірбиесін, ұлттық ерекшелігін есепке алу өте ... ... ... бар ... әлеуметтік орны біздің халықта өте терең жіктелген. Мысалы, ата мен әже, әке мен шеше, аға мен апа, іні мен ... ... ... ... ... құда мен ... құда бала мен құдаша, қайын мен қайынсіңілі, жезде, бажа, т.б. жеті ата мен одан ... ... ру, жүз, ... ... ... ... сырына терең үңілсек, адамгершілікті адамның тұлғалық жан дүниесінен орыналатын ... ... ... ... ... өмір ... құрайтын іс-әрекет пен тұрғысынан қарасақ, біздің халықта бұл мәдениет әр адамның әлеуметтік орнына қарай қалыптасқан қарым-қатынастың іс-әрекеттік байлығы адам тұлғасының ... ... ... ... көзі ... табылады. Отбасында, мектепте бұл қатынастар тәрбиенің пәрменді құралына айналуы қажет.
Біздің халқымыздың отбасы жағдайында жас ... ... ... буын ата әже ... ... ... Себебі, отбасында әке мен шеше негізгі еңбек иелері, отбасы қажеттілігін қамтамасыз етушілер. Ал ата мен әженің өмір ... өз ... ... ... ... ... ... денсаулық бағбанының, орынды тәртіп пен мінез-құлықтың мектебі болып табылады.
Қорыта айтқанда, күнделікті ертемен маңдайынан иіскемеген, әже ... ... ... ... ... ... жан дүниесіне нұсқан келе береді.
Отбасы- қоғамның алғашқы ұяларының бірі. Отбасында баланың айналасын қоршаған дүние ... ... ... көзқарасы, сезімі, әдет- дағдылары бой көрсетіп қалыптасады.
Баланың дұрыс өсуіне қажетті жағдайлар жасау, оның орта ... ... ... ... ... көмектесу, еңбекке дағдыландыру, қоғам мен өз мүлкіне ұқыпты қарауға үйрету ата- ананың басты борышы.
Баланы бүгінгі өмір талабына сай азамат етіп ... үшін оған жас ... ... ... ... Ата- ана өз баласының неге қызығатының, нені жақсы ... ... ... қандай іс- әрекеттерге ынта- ықыласы барын, ... іске ... ... ... ... ... болу үшін ... түзе" деген ел сенімін ақтап, ата даңқын шығарар: білімді, парасатты, ұл- қыз, ... ... ... ұлы парызымыз.
"Неке және отбасы" туралы Заңда ата- аналардың балалары алдындағы міндеттері айқын көрсетілген. Мысалы, 62- бапта мыналар көрсетілген.
* ата- ... өз ... ... ... ... ...
* ата- аналар өз балаларын тәрбиелеуге құқығы бар және оған міндетті;
* ата - аналардың басқа да ... ... ... өз ... ... ... ... бар;
* бала тәрбиелеуші ата- аналар өздерінің қабілеттері мен қаржылық мүмкіндіктерінің шегінде оның дене, психикалық, адамгершілік және ... ... ... ... өмір сүру ... ... ету үшін ... жауапкершілікте болады; (41)
Міне осы заң арқылы қоғам ата- аналардың өз балаларын тәрбиелеудегі жауапкершілігін арттырып отыр.
Отбасы тәрбиесінің, ата-ананың ... ... ... ... ... ... бар. 1989 жылдың 20 қарашасында БӘӘ Бас Ассамблеясы қабылдаған ... ... ... ... ... - деп ... Конвенцияда.
Баланың өмір сүру, тіршілік ету және салауатты даму ... ... ... ... ... жеке ... дамуында өзінің дербестігін, даралығын сақтау құқығына ерекше көңіл бөледі. Сондай-ақ баланың ата-анаға деген құқығы да ескеріледі. Ата-ана ... ... ғана өз ... ... Конвенцияға қол қойған мемлекеттер мына міндеттерді орындауы тиіс: ... және ... ... бастауыш білім енгізу, орта және кәсіби білім ... ... ... жоғары білім алуға жол ашу. Конвенцияның 28 тарауында деп ерекше аталып кеткен.
Конвенция, сондай-ақ БӘӘ Бас ... 1959 ... 20 ... ... ; және ... да ... халықаралық құүжаттар ҚР Конституциясының ішкі отбасылық қатынастарды, баланың отбасы мен қоғамдық тәрбиесі және ағартушылығы мәселелерін ... ... ... ... ҚР Констинуциясының 27 тарауында былай делінген:
* Неке мен отбасы, аналық, әкелік және балалық мемлекет қамқорлығының аясында.
* Балаларды қорғау мен тәрбиелеу - ... ... ... және міндеті.
* Кәмелетке толған және еңбекке жарамды ... ... ... ... ... ... тиіс.
1.2. Отбасындағы қарым-қатынас және оның бала дамуына тигізетін ... ... ... деп, ... ... анық көрсетіледі. бағдарламасында балаларымызды алыс болашақта қандай сапада көруіміз керектігі ... ... ... ... ... заң ... және орта ... тұжырымдамасында әрбір отбасына өзінің ұрпағын тәрбиелеп, қатарға қосу міндеті жүктелген. Сөйтіп, отбасының әуел бастан-ақ өзіне тән ... ... ... ... ... ... - баланың ең жақын әлеуметтендіру ортасы қатарында өмірдің мақсаты, оның ... не ... ... ... ... ... ... мағлұматтарды береді және онда басқалармен қарым-қатынас орнатуына іс жүзінде дағдыланады. Сөйтіп, өзінің және ... ... және ... ... ... ... ... Отбасында әртүрлі жағдаяттар мен төтенше ахуалдарда өзін ұстаудың нормаларын, мінез-құлқын реттеудің өлшемдерін меңгереді. ... ... ... ... үлгі ... ... ахуал, отбасының психологиялық тынысы арқылы балалардың әдеті, мінез-құлқы жақсы-жаманды ... ... ... қалыптасуымен бірге қандай қылықтары үшін сөгіс алып, не үшін жазаланатынын, әділдік пен адалдық ... ... ... ... отбасының құрылымы өзгеріп, ондағы мүшелер саны азайып, бала саны да кеми ... ... ... ... ... жаңғырулар, әртүрлі сипаттағы әлемдік деңгейдегі ақпарат алмасу, отбасы мүшелерінің арасындағы қарым-қатынас сипатына да аз ... ... ... ... ... ... өзінен үлкен апа, ағаны сыйлау қазақ арасында жоғалмағанымен әлсірей түсті. Ендігі кезде ... ... әке ғана ... ана да оған ... үлес ... себепті олардың рөлдік қызметі теңеліп, бұнымен байланысты жауапкершілік сипаты да өзгермелі күйге ... Көп ... әке ... ... ... ... отбасы үшін жауапкершілікті өз мойындарына алуда.
Психолингвист ғалымдар бала болсын, ересек адам ... ... ... ... ... мән ... белгіленген. Олардың зерттеулері бойынша сөз арқылы қарым-қатынасқа енуде алдымен дауыс басымы не ырғағы көңіл-күйді білдіретін тұстарына, одан соң ... ... ең ... ... сөздің мәнін аңғартатыны туралы эксперимент түрінде дәлелденген.
Солардың ішінде А.Е.Личко, У.А.Блинков, К.С.Лебединская, И.С.Кон, Дж.Джанпайд, М.Ю.Долфтов т.б. ... ... ... оның ... ... ... келіспеушілік туындап, ол баланың психикалық кеселге ұшырауына: ашушаң, қырсықты, не болмаса ынжық, ез, ... ... ... қылықтардың қалыптасуына себеп болатынын эксперимент түрінде дәлелдеген. Олар осыған орай отбасы қарым-қатынасының дұрыс болмауынан келіп шығатын тәрбиедегі қателіктерді ... ... ... ... ... қайғысы секілді ішкі жан дүниесіндегі толқыныстарды көре тұра мән ... не оны ... ... ... ... пен ... жетіспеушілігін - гиперпротекция деп атаған;
* қызымырлық пен көзден бір елі таса қылмай, бақылаудың да ... ... ... оны әсіреқамқорлық (гиперпротекцияның) күшті түрі деп белгілейді. Бұдан душар ... ... өсе келе ... ... аңсайды да, оған қолы жеткен кезден бастап, жүгенсіз кеткен жылқы секілді алды-артына қарамай әртүрлі жағымсыз жағдайларға ұшырайды. Кейде мұны ... алу ... ... да, ... ... күмәнді істерге соқтырады;
* баланың жүріс-тұрысын мүлде бақылаусыз қалдыру, келтірген қателіктеріне ескертулердің ... ... ... ... ... пен ... ... тез сынып қалатын жігерсіздікке соқтырады;
* ауыруын, әлсіздігін сылтаулатып, ата-анаға дегенін ... ... ... ... ... ... қылықтардың қаншалықты назар аударуды талап ететінін нақты мөлшерлеу күрделі болса да, маңызды мәселе екенін ... ... ... баланың өзін қажетсіз сезінуі, ешкімге керек емес екенін түйсініп, сезінуі тұрлаусыз, секем алғыш секілді жүйке әлсіздігіне ... және ... ... бейімділігін арттырады;
* отбасындағы қаталдық: ата-ананың өзара қарым-қатынасындағы, олардың балаларға қатынасындағы қаталдық - ... пен ... ... ... ... ... істейтін бейбастық, содырлыққа соқтырады дейді қазақ, мұндай мінезді;
* балаға әлі жетпейтін міндеттер жүктеп, одан ерекше үміт күту ... ... ... ... сенімсіздік тудырады. Себебі, ол әке-шешесі күткен үмітті ақтай алмаймын-ау деген қорқынышта болып, шамасы келмейтініне көзі жткендіктен, өзін нашар, әлсіз сезінеді;
* ... ... ... бір сөз айтса, шешесі оған қарсы бір іс айтса, мұғалім ... ... де ... ... өз ... ... бала ... тілін аларын білмей, кімдікі дұрыс, кімнің айтқаны қате екенін ... ... дал ... да, ... өз ... ... ... Сөйтіп, ол ешкімнің ақылын тыңдамайтын, ересектердің ой-пікірімен санаспайтын тонмойын, тілазар болып өседі.
Отбасы тәрбиесіне байланысты ... ... ... ... ... ... ... әдебиеттерді зерттеу және өзіміздің практикалық жұмыстарымыздың нәтижесінде ата-ананың балаға ықпал ету әдістерін:
* ықпал ету арқылы ... ... ... ... ... ету арқылы баланың психикасын тежеу;
* ықпал ету арқылы қуаныш сезімін ояту;
* ... ету ... ... ... итермелеу деп топтастырдық (1-кесте).
1-кесте. ... ... ... ету ... топтастыру

Әдістер
Мазмұндық
көрсеткіштер
Нәтижелері
1
Ықпал ету арқылы баланың өзіне сенімін нығайту
Нандыру, сендіру, иландыру: ... ... ... нұсқау, қолдау, орынды көтермелеу, дәлеледеу, дұрыс бағалау, әділ ескерту, баламен санасу, пікірлес болу ... ... ... ету арқылы тежеу
Ата-ананың балаға өз дегенін күштеп істетуі, қақпайлау, ... ... ... ... ... ... т.б.
Тартыншақ, қорқақа, ырықсыз, жігерсіз, жалтақ, өтірік, қулық, т.с.с.
3
Ықпал ету арқылы ... ... ... ... ... ... көтеру, демалысын ұйымдастыру, керекті деңгейде қажетін өтеу, т.б.
Көңілі өсіп, марқаяды, батылдық, өзіне сенімі, өмірге құштарлығы, қабілеттері ашылады.
4
Теріс әрекетке түрткі болатын ... ... ... ... ... ... мән ... бақылаусыз қалдыру, жәбірлеу, зекіп, ұрысу, орынсыз кінәлау, алдау, мазақ ету, нашар үлгі көрсету т.б.
Қырсықты, ... ... ... ... ынтасыз, бірбеткей, қатыгез, зорлықшыл, озбыр, т.б.
Отбасы тәрбиесіндегі тәртіпке қатысты ғылыми-педагогикалық және психологиялық ... ... келе және ... бен практикалық жұмыстарымыздың қорытындысына сүйене отырып, біз отбасының күн тәртібі бала тәрбиесіндегі аса қажетті компонент екеніне көз жеткіздік. ... ... оның әр ... ... ... іс-әрекет және сөйлеу мәдениетін қамтитыны белгілі. Осыған орай, Ақжайық ауданындағы мектеп оқушыларының ата-аналары арасында жүргізілген сауалнама, әңгіме, сұхбат нәтижесінде ... ... ... ... деп ... ... келтірілген мағлұматтардан ата-аналардың тәртіпті, жалпы отбасына онша қатысы жоқ, көбінесе, мектепке байланысты мәселе ретінде ... ... ... ... бір де бір ата-ана, отбасы мүшесінің әрқайсысының өзіне ғана тиесілі күн тәртібі болуы ... ... ол оның ... іс-әрекетімен тығыз байланысты екенін ескермеген. Көпшілік ата-аналар тәртіп пен күн ... ара ... ... ... алмағаны байқалады. Олар сондай-ақ, отбасы гигиенасы мен санитариясы, әр адамның жеке гигиенасын тәртіпке жатқызбайды.
Осы және басқа да тексеру жұмыстарының ... ... ... ... ... ... ... жүйесіз екені, көпшілік ата-аналар бала тәрбиесіне әдеттегі нәрсе ретінде ... және ... күн ... ... ... өте ... ... екенін көрсетті.
ІІ. Отбасылық қарым-қатынаста ата-ана ықпалын арттырудың педагогикалық шарттарын тексеру ... ... ... ... ұжым мен ... ... ... негізінде ата-аналардың педагогикалық білімін арттыру бойынша жүргізілген жұмыстар
Қазіргі заман мектебі ата-аналарды да, балаларды да тәрбиелейтін, оларды өз тәрбие ықпалының ... ... ... ... бас ... Баланың жеке тұлғасының дара қасиеттерін қалыптастыруда отбасы үлкен мүмкіндіктерге ие. Олар ... ... ... ... ... мен ... ... шежіресі мен тарихы, отбасы мүшелерінің ортақ қызығуы мақсат-мүдделері ... іске ... Бұл ... ... ... ... - ... тәрбиенің тағы бір негізі.
Педагогикалық ұжымның оқушылардың ата-аналармен жүргізілген жұмыстарының негізгі түрлері мен әдістеріне сипаттама бермес бұрын отбасымен байланыс орнатудың бірқатар ... ... ... ... ... ... пен ... жетекшісінің отбасымен және жұртшылықпен жүргізетін жұмысының негізі ... ... ... және ... ... тиіс. Сынып жетекшісінің ақыл үйретушілік,көсемдік сөз сақтауы ... ... , ... ... ... "Міндетті","қажетті"деген үзілді-кесілді сөздерден соң ата-ананың ақыл-кеңес сұрауға деген ынтасы жоғалады.
Ата-аналардың ... өз ... ... ... бірақ тәрбие тәжірибесінде өз білгенін көңілдегідей қолдана алмауы мүмкін. Сондықтан оларға не істеу керек екендігімен бірге қалай істеу керектілігін білу де ... ... ... Ата-ананың тәрбиелік мүмкіндіктеріне сенім арту, олардың педагогикалық мәдениетінің деңгейін ... ... ... ... ... ... жағынан мектептің барлық бастамалары мен талаптарын қолдауға дайын. Тіпті педагогикалық дайындығы, білімі жоқ ата-аналардың өзі бала тәрбиесіне терең түсіністікпен және ... ... ... ереже. Отбасының өміріне орынсыз араласуға жол бермейтін педагогикалық әдеп. Сынып жетекшісі-ресми тұлға. Ол өз ... ... көп ... ... да, ... да отбасының өзгелерден "жасыратын" құпия сырларына куә болуы мүмкін. Жақсы сынып жетекшісі отбасы үшін бөтен емес, қайта ата-аналар одан ... ... ... сыр ... ... ... ... қандай болса да ата-аналар қандай тәрбиеші болса да мұғалім барынша әдепті болуы тиіс. Ол отбасы туралы барлық ... ... ... ... ... ізгі ... ... жұмсауы керек.
Төртінші ереже. Тәрбие мәселелерін шешуге өмірге құштар, көтеріңкі көңіл күйді ... алу, жеке ... ... дамуына бағыт ұстау, баланың жағымы қасиеттеріне, отбасы тәрбиесінің күшті жақтарына сүйену. ... ... ... ... ... және оқыс ... іске ...
Егер осының бәрі даму заңдылығы түрінде қабылданса онда қиындық, қайшылық және күтпеген нәтиже педагогты әбіржітпеуі тиіс.
Ата-аналармен, оқушы отбасымен ... ... ... ең ... ... ... байланыс орнатудың бір формасы оқушы отбасында болу. Бұл форма мұғалімдер мен ата-аналарға өте таныс болғандықтан оның екі ... ғана ... ... болу, шақыру арқылы іске асқан жөн. Статистикалық мәліметтер бойынша ... ... ... ... де, ... де жұмыс істейтін отбасыларда тәрбиеленеді. Демек кез келген мұғалім үшін ... бола ... ... ... үйге келуі ата-аналарды жұмыста қалдыруы; күн тәртібін бұзуы, алаңдатуы мүмкін. Шақыру бойынша отбасында болу ... да ... де ... құтқарады.
Ата-аналармен сынып жетекшісінің байланыс жасауының бір түрі ата-аналардың педагогикалық тапсырмаларды ... ... ... ... ... ... түрлерін атауға болады.
Тапсырманың бірінші түрі - белсенді тәрбиелік позиция, балалармен тікелей жұмыс жасаудан ... ... ... ... ... үйірмелерге жетекшілік жасау, дербес қамқорлыққа алу, тәлімгерлік және т.б.
Тапсырманың келесі түрі - мұғалімге, ... ... ... ... ... ... ... ұйымдастыруға ықпал жасау, қызықты адамдармен кездесу ұйымдастыру, Сынып кітапханасын жабдықтау, кітапқұмар клубын ... ... ... ... ... ... тәрбиесін насихаттауға ықпал ету.
Мектептің ата-аналармен жұмысын ұйымдастыру нысандары әр түрлі болуы мүмкін. ... бұл ... мен ... ... педагогикалық тұрғыдан негізделгендігі және ынтымақтастық пен өзара іс-әрекеттің бір тұтас жүйесінде бірін бірі ... ... өте ... ... ... ... әкімшілік-ұйымдастыру жұмыстары - мектептің және сыныптың ата-аналар комитеттерінің іс-әрекетін ұйымдастыру, ата-аналар қауымының өкіЛдерін мектептің жұмысшы ұйымдарына тарту (құқықтық ... ... ... ... өмір салты жөніндегі кеңес, т.б.).
Ата-аналар жиналысы - мектеп пен отбасының ... ... ең ... буын. Біз, мұғалімдер, ата-аналарды мектеп және сыныптың ата-аналар жиналыстарына түгел қатыстыру үшін жиі ... ... ... ата-аналар жиналысының бейімделген нұсқасы төмендегідей болуы мүмкін.
* Сәлемдесу;
* Балалардың осы білім ... ... ... үшін ... ... ... ... мәселелерді еркін түрде атап көрсету (, ). Осындай қиындықтар педагогтерге мәлім екендігі және оларды жеңуге болатындығы көрсетіледі;
* ... ... және ... ... салыстырғанда, неғұрлым тәртіпті болатынын түрде түсіндіру. Қарым-қатынас қарқынды болған жерде егеске ... де көп ... ... Ең ... ... ... әр ... әрқашан кездесетіндігін және педагогтер өз педагогикалық тәжірибесі мен біліміне байланысты, қиын жағдайларды ата-аналарға қарағанда неғұрлым дұрыс шеше ... айту ... ... ... ... ... кеңес пен көмек ала алатынына сендіру керек;
* Ата-аналар жиналысын серіктестердің кездесуі ретінде де өткізуге болады: өткен оқу жылында ... ... ... ... беру, туындаған мәселелерді айтып өту, шешілу жолдарын табу үшін ата-аналардан көмек сұрау. Ата-аналарға оқу пәндері бойынша не өтілгені, оқушылар ... ... ... ... өз ... ... көмектесе алатыны туралы ақпарат беру де дұрыс. Сонымен бірге, жалпы мектептік немесе сыныптық сипаттағы қандай іс-шаралар жобаланғаны, ... ... ... ... қатыса алатыны туралы мәлімдеме жасауға да болады. Бірақ, ешбір жағдайда ата-аналар жиналысында жеке ... ... ... ... керек, олар педагогтің оқушының ата-анасымен жеке кездесуінде талқылануы тиіс.
Психологиялық-педагогикалық кеңес беру ... ... ... ... ескеріп әрекет етуі қажет.
Сынып жетекшісі ата-аналарға ешқашан балалары үстінен шағымданбау, қолдануын талап етпеу керек. Ата-аналармен кездесу ... ... ... ... ... ... ... және іскерлік талқылау ретінде өтуі мүмкін. Сынып жетекшісі ата-аналарды оқушының жеке тұлғалық даму картасымен таныстырады. Бұл картада баланың оқуындағы, ... ... ... деңгейіндегі көрсеткіштердің қосындысы бойынша рейтингтік балы шығарылады.
Ата-аналарды педагогикалық ағарту үрдісі ата-аналар университетінің дәрістері арқылы ұтымды іске асады. Бұл ... ... әр ... ... ... Тағы бір шарт - ата-аналар университетіндегі дәрістерді және ... ... ... жиналыстарын біріккен іс-әрекеттің өзара белседі (интерактивті) түрлерін пайдалану арқылы өткізу. Олар: пікірсайыс, рөлдік және ... ... ... және ... тренингтер, т.б. Қызықты өткізілген дәріс - ата-аналардың келесі дәріске толық қатысуының ... ... ... ... ... ... көп қырлы болып келеді. Кәсіби іс-әрекетті білім мекемелерімен өзара іс-қимылды көздейтін маман - ата-аналармен кездесу ұйымдастыру мектепке де, ... да ... ... ... және ... ... сұраныс болса, ата-налар бұндай ынтымақтастыққа әзір екендігін тәжірибе көрсетуде. Пайдалы дәріс немесе пікірталас, ... ... ... немесе дәрігер ата-ана ғана өткізе алады деу дұрыс емес. Оқушыларға кәсіпқой жаттықтырушының да, ... да ... ... ... ... ... мектеп деңгейінде ата-аналар мен балалардың мәселелері талқыланатын диспут-клуб ұйымдастыруға болады. Клуб ресми және хаттамалы ... ... ... ... Ол ... ... ... мұғалімдердің және оқушылардың бірлестігі. Оқушылар әр кезде ... ... ... ... ... өз ұстанымын қорғау үшін дәйектер келтіруге қажетті мінбер бергеніміз артық болмайды.
Диагностикалық-талдау жұмыстарын ата-аналармен өзара іс-әрекеттің ең қызықты әрі ... ... ... ... ... педагогикалық ұжым мен отбасы қарым-қатынасының күрделі қиылыстарына тізгінді ... ... ... ... ... ... ... нәтижелерін біріктіріп талдау арқылы педагогтар ата-аналардың мектепке, ондағы оқу-тәрбие үрдісіне, педагогтердің жеке тұлғасына деген жағымды және жағымсыз көзқарасын айқындайды. ... ... ... ... ... жатқан құбылыстарға реакциясын сергек қабылдап, соның негізінде іс-әрекетін түзетіп, ұтымды арнаға бағыттап отыратын сынып жетекшісін жақсы педагог деп ... ... ... ... ... және ... ... мерекелері мен іс-шараларына мейлінше көбірек қатыстыруға бағытталды.
* Ата-аналар педагогтердың бөліп берген рөлдерін орындап ғана қоймай, идея тудырды, оның ... ... ... ... оны ... ... ... бөлді, жетістігі барлығы бөлісті;
* Өткізілген істің жүргізілуін және нәтижесін ... ... ... ... ... ... ... немесе ғана емес, басқа да іс-шараларға тартылып тұрса, мектептің және ... ... ... ... әрі ... ... көз ... Зерттеу нәтижелері және түзету жұмыстары
Зерттеудің екінші ... ... ... 2005 ... ... ... зерттелушілерге психологиялық диагностикалық әдістемелер жүргізіліп, нәтижелері алынды.
1. әдістемесі бойынша алынған нәтижелер:
а) Әкесі ... ... ... ... ... ... немесе мүлдем некеге тұрмаған балалардың көрсеткіші бойынша оларда жалғыздық сезімі, тұтас жалпы отбасы ұғымы қалыптаспағаны, үрейдің жоғарылығы, сенімсіздік эмоционалды ... ... ... ... ... ... ... іштей өзін кінәлауы байқалады, отбасы мүшелерінің арасында тұлғааралық арақашықтық үлкен. Бала өзін төмен бағалайды, болашаққа сенімсіздікпен ... ... ... ... ... суретті салғысы келмей қиналды және эмоционалдық жылулықтың жетіспеуінің белгісі - ... ... ... Бұл ... ... ... болашақтан үрейлену, тұйықтық байқалды. Олар ата-анасымен бірлескен әрекеттер ... ... ... ... бағалауы, өзіне сенімділігі төмен.
б) Бай және кедей ата-анасы бар балалардың суреттерінен оларға салыстырмалы түрде жоғары деңгейдегі жалғыздық, эгоцентризм, ішкі күйзеліс ... ... тән ... ... Қарт ата-анасы бар балалар өте ұяң, тұйық, ... ... ... төмен, өзбеттілік жетіспейді. Үнемі ата-ананың қамқорлығын қажет етеді, олардың отбасында ата-ананың билігі басым болады.
2. Ата-ана қатынасын анықтайтын ... ( ... - ... нәтижесі:
шкалалар
1
2
3
4
5
а) сурет-1
3,79
12,29
92,93
69,30
70,25
ә) сурет-2
92,40
3,46
47,93
69,30
93,04
б) сурет-3
77,21
5,67
86,63
69,30
70,25
в) сурет-4
53,79
7,88
86,63
96,83
99,37
1 шкала:
2 шкала:
3 шкала:
4 шкала:
5 шкала:
Сурет - 1
Сурет - ... - ... - 4
3. ... - Д.Харристің интеллект деңгейін анықтайтын әдістемесінің нәтижесі:
Зерттелушілер
Интеллект деңгейі - ... ... ... ата-анасы бар балалар
жақсы
ә) әлеуметтік бейімделмеген ата-аналары бар балалар
орташа
б) бай немесе кедей ата-аналары бар балалар
орташа
в) қарт ата-аналары бар ... ... көп ... тұлғалық сауалнамасының нәтижелері:
а) жалғыз басты әке немесе ана отбасында тәрбиеленген балалардың тұлғалық ... ... - ... факторы: (7 стен) сыртқа бағытталғандық, қарым-қатынасқа тез ... ... (6 ... ... даму ... жақсы, абстрактілі ойлау тән, ақылды (оқуға қабілеті жоғары);
С ... (4 ... ... ... ... ... тез бұзылады;
D факторы: (5 стен) шыдамсыз, тұрақсыз, демонстративті, белсенді;
Е факторы: (3 стен) ... жол ... ... ... ... өз ... мойындайды, ережелерді қатаң ұстанады, енжар, невротикалық синдромдарға шалдығуы мүмкін;
F факторы: (7 стен) ... ... ... толы;
G факторы: (8 стен) өзіне жоғары талаптар қояды, борыш ... бар, ... мол, адал ... етеді, ақылды;
H факторы: (7 стен) әлеуметтік-батыл, авантюралы;
I факторы: (10 ... ... ... ... ... тән ... бар, ... өзіне көңіл бөлгенді талап етеді, көмекті қажетсінеді, тәуелді, дөрекі адамдарды және мамандықтарды ұнатпайды, топтың іс-әрекетін баяулатуға және оның ... ... ... ... ... (7 ... ... депрессивті, кінә сезімі бар;
Q3 факторы: (9 стен) өз эмоциялары мен жалпы мінез-құлқын бақылауға жоғары тенденциялары бар, ... ... ... ... ... ... бейім болады;
Q4 факторы: (7 стен) қысымшылықты сезінеді, фрустрацияланған, жоғары-реактивті, қызба.
ә) әлеуметтік бейімделмеген ата-анасы бар ... ... ... ... - ... ... (6 стен) сыртқа бағытталғандық, қарым-қатынасқа тез түседі;
В факторы: (4 стен) интеллектуалды даму деңгейі орташа, нақты ойлау тән, оқуға қабілеті ... ... (7 ... ... ... ... өмірді дұрыс бағалайды, белсенді, есейген;
D факторы: (4 стен) шыдамсыз, демонстративті, белсенді, қызғаншақ;
Е ... (8 ... ... ... ... ... ... тәуелсіз, мінез-құлықтың өзіндік ережелері бойынша жүреді, жаугер және авторитарлы, өзгелерді басқарады, беделдерді мойындамайды;
F факторы: (4 стен) сақ, ... көп ... ... (4 ... уақытты ұтымды пайдалануды көздейді, әр жағдайдан өзіне пайда іздейді, ережелерді ... өз ... ... ... (7 ... ... ... факторы: (7 стен) әлсіз, тәуелді, өзбеттілігі жеткіліксіз, көмексіз, сезімтал;
O факторы: (6 стен) мазасыз, депрессивті, кінә сезімі ... ... (4 ... ішкі тәртібі жоқ, дау-жанжалға бейім (төмен интеграция);
Q4 факторы: (8 стен) қысымшылдыққа бейім, қызба.
б) Бай және ... ... бар ... ... ... ... - ... факторы: (7 стен) сыртқа бағытталғандық, қарым-қатынасқа тез түседі;
В ... (4 ... ... даму деңгейі орташа, нақты ойлау тән, оқуға қабілеті төмен;
С факторы: (4 стен) ... ... ... ... тез ... факторы: (6 стен) салмақты, флегматик;
Е факторы: (7 стен) тәуелсіз, агрессивті, қырсық (доминант);
F факторы: (6 стен) импульсивті, ... ... ... ... (7 ... ... ... жауапкершілігі бар;
H факторы: (3 стен) ұялшақ, оқшау жүреді, өзінің күшіне сенбейді, ойын ... ... ... ... ... қызметтерді қаламайды, тек 1-2 жақын достары бар, қоршаған ортада не болып ... ... ... ... (7 стен) әлсіз, тәуелді, өзбеттілігі жеткіліксіз, көмексіз, сезімтал;
O факторы: (8 стен) депрессивті, көңіл-күйі түсіңкі, мазасыз, қиын жағдайлардан үрейленеді, топ оны ... деп ... ... (7 ... ... ... ... дәл, -бейнесі бойынша жүреді;
Q4 факторы: (7 стен) қысымшылық сезінеді, фрустрацияланған, қозғыш.
в)Қарт ата-анасы бар балалардың тұлғалық ерекшеліктері ... - ... ... (4 ... ... сыншыл, салқынқанды (шизотимия);
В факторы: (3 стен) оқыған материалды баяу меңгереді, ақылсыз, ... ... ... ... оның ... интеллектісінің төмен екенін көрсетеді немесе психопатология нәтижесінде функциясының төмендеуінің салдарынан туындап отыр;
С факторы: (7 стен) эмоционалды тұрақты, шынайы өмірді ... ... ... ... факторы: (4 стен) салмақты, флегматик;
Е факторы: (7 стен) тәуелсіз, агрессивті, қырсық;
F факторы: (3 стен) асықпайды, ұстамды, кейде күңіренген, пессимист, сақ, өте дәл, ... адам ... ... ... (6 ... ... ... жауапкершілігі мол, сенімді;
H факторы: (4 стен) ұялшақ, ұстамды, сенімсіз, қорқақ;
I факторы: (6 ... ... ... ... ... ... ... қажет етеді, сезімтал;
O факторы: (8 стен) депрессивті, ... ... ... қиын ... ... топ оны қабылдамайды деп ойлайды;
Q3 факторы: (7 стен) өзін-өзі бақылайды, әлеуметтік дәл, -бейнесі ... ... ... (7 ... ... сезінеді, фрустрацияланған, қозғыш.
Сурет-5
Сурет - 6
Сурет - 7
Сурет - ... ... мен ... ... ... мақсатында жүргізілген психокоррекциялық әдістемелер:
1.
Мақсаты: Отбасыішілік өзара ... ... және ... ... ...
1) ... ... бір-бірімен еркін қарым-қатынас жасауға мүмкіндік беру;
2) Жайсыз эмоционалды көріністердің алдын алу;
3) Отбасы мүшелеріне ... ... ... ... ... ... ... мен тыныштықты сақтауға жағдай жасау.
Жүру барысы: Отбасы мүшелері бір жерге бір уақытта психологпен бірге жиналады. Кеңеске отбасының әр ... ... ... ... егер ... бас ... бұл адамды күштеп қатыстыруға болмайды. Әр отбасы ... ... ... ... ... қағазға жазып, оны бәріне үйреншікті бір жерге қояды, мысалы, тоңазытқыштың немесе үстелдің үстіне. Сұрақтар кезек-кезек талқыланады. Шешім қабылдауға кеңестің әр ... ... Әр ... ... ... Кеңесте тұлға мен мінез-құлықты талқылауға тыйым салынады, тек мәселе мен оны шешудің жолдары қарастырылады. Егер ... ... ... ... әр ... өз ... ... тиімді құралы ретінде қолдана алады. Осы әдістеме нәтижесінде отбасы мүшелері ... ... ... ... мен шешудің демократиялық тәсілдерін үйренеді.
2.
Мақсаты: ата-анасының санасы мен өзін-өзі ұғыну сфераларын және әлеуметтік-перцептивтік стереотиптер жүйесін, сонымен ... ... ... ... ... етіп өзгерту.
Міндеттері:
1) Адамдардың отбасылық өмір салты мен тәрбиелеу міндеттеріне қатынасын өзгерту;
2) Ата-ананың отбасылық қарым-қатынас психологиясы туралы білімін кеңейту, ... ... ... ... мен ... психологиясы туралы түсінік беру.
Жүру барысы: Семинар кезінде ата-аналар ... ... ... ... ... алмасады. Топтық талқылау барысында әр түрлі отбасылық ... ... ... ... Келесі арнайы тәсілдер қолданылады:
* Дәріс тәсілдері;
* Топтық дискуссия,
* Библиотерапия;
* Анонимді қиын жағдаяттар.
Бұл семинарды жүргізу нәтижесінде ата-аналар жаңа мәліметтермен қаруланады, өздерінің ... сене ... ... және ... жаңа ... ... тани ... игілігі үшін әрқашанда еңбек етіп, қоғам дамуының талаптарына сай жас ұрпақты тәрбиелеу ісінде егемендік идеяларын жүзеге асыру үшін мүмкін нәрсенің ... ... ... ... және ... ... ... барлық салаларын жаңарту жайлы шешімдер қабылдады. Солардың бірі отбасында балаларды тәрбиелеу ... ... ... ... ... ... балалы отбасыларға көмекті ұлғайту, әйелдердің еңбек және тұрмыс жағдайын жақсарту, балаларды күту, өсіру және тәрбиелуде ата- ... ... ... ... ... ... ... мен артықшылықтарды ұлғайту, мектеп жасына дейінгі балалар мекемелерін салу сияқты нақты шаралар белгіленді.
Балаларды тәрбиелеуді ойдағыдай жүзеге ... ... ... ата- ... өдіріс және еңбек ұжымдары, қоғамдық ұйымдар мен мекемелер ерекше орын алады.
Қазақстанда мектептер мен жұртшылықтың белсенді қатысуымен ата- ... ... ... ... ... және психологиялық білімді насихаттаудың басты формалары пайда болды. Ендігі кезек оларды пайдалануды дәсүрге айналдыру. ... ... ... ... ... ... ... берді:
* Отбасы тәрбиесінде ата-аналарды арнайы даярлаудың қажеттілігі өзекті мәселе екендігі және оны мектеппен ... ... ... анықталды.
* Ата-аналарға педагогикалық білім жетілдіру жұмыстарын ұйымдастырудың, әдістері, ... және ... біз icкe ... ... ... дәлелденді.
* Отбасында балаға ата-ананың ықпалын арттырудың педагогикалық шарттары негізінде жүргізілген жұмыстардың ... ... ... ... мен ic-әрекет нәтижелерін тексеру арқылы жүзеге асырылды.
Зерттеу жұмысының нәтижелеріне негіздей ... ... ... ... бүгінгі жастар, болашақ ата-аналар болғандықтан, оларды отбасында бала ... ... ... жолдарын айкындау;
+ отбасы педагогикасын барлық жоғары, орта арнайы оқу орындарына ендіру жолдарын қарастыру ... ... күн ... ... ... ... ... жұмысымыз отбасы тәрбиесіне байланысты барлық мәселелерді шеше алмайды, сондықтан ... кiшi ... ... ... ... ... жолдарын қарастыру.
Әдебиеттер тізімі
* Азаров Ю.П. Отбасы педагогикасы. М. 1985.
* Алтынсарин Ы. ... ... ... Байтұрсынов А. Ақ жол. Алматы, 1991.
* Болдыров Н.И. Сынып жетекшісі. Алматы, 1980.
* ... И.В. ... ... ... развития детей." М., 1982.Г.
* Жарықбаев К. Қалиев С. Қазақтың ... ... ... Ильина А.Т. Педагогика. Алматы, 1977.
* Қоянбаев Ж.Б, Коянбаев P.M. ... ... ... ... Ш.Х., ... Р.Ж., Ғалымова А.У., Ильясова Р.К. Педагогика. Астана , 2004.
* ... Ж.Б . ... ... ... ... А.С. Работа воспитателей. Сочинения, 5 том, 88-бет.
* Оразбекова К. Отбасы психологиясы. Алматы. 2000.
* Пинт А.О. ... ... ... Алматы, 1972.
* Сагындыкұлы Е. Педагогика. Алматы. 1999.
* Сухомлинский В.А. Ата-ана педагогикасы. Алматы,1983.
* Сухомлинский В.А. ... ... ... ... ... ... Ж. ... және балалар мен жетекшілер тәрбиесі. Алматы, 1990.
* Жарықбаев Қ, ... С. ... ... - ... ... ... ... В.С. "Пробуждение души" М.: Знание, 1990г.
* Петровского А. В "Возвратная и педагогическая ... М. 1979.
* ... X. ... и ... возраст". Мир 1994.

Пән: Педагогика
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 30 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Отбасы және балаларға әлеуметтік көмек67 бет
Проблемалы отбасыларда бала тәрбиесіне байланысты әлеуметтік әлеуметтік жұмыс37 бет
Әлеуметтік педагогиканың теориясы мен практикасы4 бет
Отбасы тәрбиесін жетілдірудегі педагогикалық ұжым мен отбасының бірлескен қызметі63 бет
Білім беру үрдісіндегі әлеуметтік институттардың өзара әрекеттестігі Педагогикалық процесті басқарудағы әлеуметтік институттардың өзара әрекеттестігі21 бет
Бұғы, еліктің тәуліктік белсенділігі. Миграция.Түлеу. Реттелген және реттелмеген миграция. Қарақұйрықтылар отрядының морфофизиологиялық мінездемесі5 бет
Ерлі-зайыптылардың құқықтары мен міндеттері14 бет
Ерлі-зайыптылардың құқықтары мен міндеттері жайлы19 бет
Жанұяның тәрбиелік мүмкіндігінің диагностикасы4 бет
Жеке тұлғаны қалыптастырудағы отбасы рөлі10 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь