Қатты тұрмыстық қалдықтарды жою мәселелері

Нормативтік белгі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 6
Анықтамалар ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .7
Белгілер мен қысқартулар ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...8
Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .9
1 Қатты тұрмыстық қалдықтарға сипаттама және оларды шығару көздері...11
2 Қатты қалдықтарды залалсыздандыру және қолданылатын қондырғылар ... 16
3 Қатты қалдықтардың биотехнологиясы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 20
4 Қатты қалдықтарды жаққанда пайда болатын ауадағы зиянды заттарды есептеу ... ... ..22
5. Қалдық тасығыш FAUN ROTOPRESS контейнерінің тиімділігі ... ... ... ... ... ... ... .23
Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .27
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...28
        
        Тұжырым
Курстық жоба «Инженерлік жүйелер желілер мен жабдықтар» пәнінен
«Қатты тұрмыстық қалдықтарды ... мен ... ... өңдеуге
пайдаланылатын жабдықтар» тақырыбына сәйкес дайындалды.
Курстық ... ... ... ... үшін ең ... да ... болып
отырған қалдықтарды залалсыздандыру және оларды қалай пайдаға асыру
керектігі жайлы мәліметтер мен қолданылатын ... ... ... ... ... ... қалдықтардың
түрлері, шығу көздері және де қазіргі кездегі ... ... жою ... ... жоба ... 5 негізгі бөлімнен, 1 қосымша, 2 көлемді
сызбадан тұрады.
Мазмұны
Нормативтік
белгі.......................................................................
............................ 6
Анықтамалар.................................................................
............................................7
Белгілер ... ... ... ... ... және оларды шығару
көздері...11
2 Қатты қалдықтарды залалсыздандыру және қолданылатын қондырғылар....16
3 ... ... ... ... қалдықтарды жаққанда пайда болатын ... ... ... ... тасығыш FAUN ROTOPRESS контейнерінің
тиімділігі..................................................................
....................................................23
Қорытынды...................................................................
..............................................27
Пайдаланылған әдебиеттер
тізімі......................................................................
.....28
Қосымша
............................................................................
........................................30
Анықтамалар
Қалдық –деп, тікелей қолдану орны жоқ және оны ... ... ... ... ... ... жоқ тастанды заттарды атайды.
Қалдықтарды жою- қалдықтарды көму және жою ... ... ... ... ... ... ... жолымен қалдықтардың қауіпті қасиеттерін азайту
немесе жою.
Қалдықтарды кәдеге жарату- қалдықтарды қайталама материалдық ... ... ... ... ... қалдықтарды шектеусіз мерзім ішінде қауіпсіз
сақтау үшін арнайы белгіленген орындарға ... ... ... ... ... қауіпті қасиеттерін
азайту үшін олардың сипатын өзгертетін, олармен жұмыс істеуді
жеңілдететін немесе ... ... ... ... ... алғанда, физикалық,жылу,химиялық немесе биологиялық процестер.
Қалдықтарды орналастыру- өндіріс және тұтыну қалдықтарын сақтау
немесе ... ...... ... ... және ... ... сәйкес оларды жіктеуге жатқызу тәртібі.
Қалдықтардың түрі – шығу көзіне, қасиеттеріне және ... ... ... ... ... бар, ... жіктеуіші негізінде
айқындалатын қалдықтар жиынтығы.
Қалдықтармен ... ...... ... ... ... ... оларды азайтуды, есепке алумен бақылауды, қалдықтардың жиналып
қалуын, ... ... ... ... ... тасымалдауды, сақтауды (жинап қоюды) және жоюды қоса
алғанда, қалдықтармен ... ... ... мен ... ... ... қалдықтар
ҚО-қоршаған орта
Қкж –қалдықтарды кәдеге жарату
Қк – қалдықтарды көму
Қт - қалдықтардың түрлері
аун - ... жану ...... ... ... пен қалалар, т.б. құрылыстар кешені суы мол, ... ... ... ... Ол үшін ... қырқылып құнарлы жерлер
пайдаланылады. Осының бәрі ... ... ... ... өндіріс
қалдықтары мен түрлі ... ... ... ... ... ... біз ... қоқыстар дейміз. Ал әрбір отбасындағы
бір адам тәулігіне 1,2-1,4 кг қоқыс шығарады ... Осы ... ... мынадай анықтама беруге болады:
Қалдық – тікелей қолдану орны жоқ және оны өңдеудің ... ... ... ... ... жоқ тастанды заттарды атайды.
Нағыз тұрмыстық қалдықтарға: қағаз, тамақ, шыны, металл, тоқыма бұйымдары,
пластмасса,резина өнімдерінің ... ... Осы ... ... ... ... орта ... кезде адамзатты толғандырып отырған аса
маңызды мәселеге айналды. Табиғатты, қоршаған ... жою ... ... ... ... жіберуге болатынын көптеген елдер түсіне
бастады. Біздің өмір ... ... ... ... ... ... жер ... аз уақытта айналып өтуі де, құрта салуда
оп-оңай. Сондықтан әлем ... ел ... ... ... ... ... тұруы қажет. Қазақстан табиғатының
өлшеусіз байлығын игере отырып, бізді қоршаған ортаны ... ... ... ... тұрған мәселе. Сырт ... ... бұл ... ... ... ... болады. Ол үшін
адамның менталитетін, оның моралдық, этикалық ... ... пен ... ... жаңа ... ... ... жүргізіліп жатқан әлеуметтік-экономикалық өзгерістердің
табысты аяқталуы да, ең алдымен ... ... ... байланысты.
Ол үшін ... ... мен жер ... жүдеушілігі су
ресурстарының тапшылығы, Арал, Балқаш көлдер сулары, ... ... ... да әскери полигондардың, Каспий жағалауының мәселелері, елді- мекенді
ауаны, топырақ пен судың ластану ... ... ... ... ... деңгейде қаралу керек.
Қазақстан жерінің табиғи байлықтарының азаюы ... ... ... ... ... іске ... қол ... болатыны
өзінен -өзі түсінікті.
Бізде бүгінгі экономикалық дағдарысқа ғылыми –техникалық өрлеу
кінәлі, ... даму ... ол ... тұрмайды деген бір
жақты пікір қалыптасқан. Ғылыми ... ... зиян ... ... ... ... мәселесі әлі шешілмей келеді.
Көптеген ... ... ... жерлерге салынған.
Өнеркәсіп ... ... ... ... ... оны ... ... Осының бәрі желмен, сумен ауаға , топыраққа тарап, қоршаған
ортаны ластап ... ... ... бойынша Алматы қаласында ғана
жүзеге асырылуда. Республика ... ... және ... да
қалдықтарды есепке алу, оларды ... мен көму ... ... ... Оның ... ... ... ешқандай қоршаусыз
ашық аспан астында ... ... ... ... қарап, қала
тұрғындарының деңгейі туралы төрелік айтуға болады. Тек ... ... ... ... ... пен рухани жағы да осыдан көрініп тұрады.
Өндірістік және тұрмыстық ... ... бола ма? Осы ... біз осы ... кеңінен қарастырамыз.
1 Қалдықтар оның ... және шығу ... ... ... елімізде 22 млрд. тоннаға жуық өндіріс және тұтыну
қалдықтары жинақталған. Бұның 16 ... ... ... техногендік
минералдық түзілімдер болса, 6 млрд. ... ... ... ... болып
отыр. Бұлар негізінен өндіріс ошақтарынан шығарылған улы химикатты
қалдықтар болғандықтан, ... ... да адам ... да ... ... ... өндіріс қалдығы жан басына шаққанда бір азаматқа 1 мың
381 тонна үлестен тиеді екен. Ал Германияда бір ... ... ... үлесі - 400 келі, оның үстіне бұл қалдықтың барлығы, яғни 100
пайызы қайта кәдеге жаратылады екен [1].
Елімізде экологиялық қауіпті, экологиялық ... ... ... тұжырым
жасалмайды. Әр аймақтың шаруашылығы, инфрақұрылымы ... ... ... ... ластаушы көздер де әртүрлі. Қазақстанның
экологиялық зілзала ... және ... ... ... ... ... ... бекітілген “Аумақтардың экологиялық ахуалын
бағалау критерийлері” ... ... ... Арал ... мен Семей
полигонынан зардап шеккен аймақтар ... ... ... ... ... ауаның жалпы жай-күйін айтатын болсақ, 2008 жылдың
қорытындысында атмосфералық ауаның ластану индексі бойынша ең көп ... ... және ... ... байқалған. Зымыран мәселесіне
келетін болсақ, 2006 - 2007 ... ... ... жағдайлар бойынша
“Қарағанды облысында 2007 жылы ... ... ... ... техногендік әсерге ұшыраған аумақты экологиялық ... ... ... мен ... облысында 2006
жылы ғарышқа арналған РС-20 зымыранының апаттық құлауы ... ... ... ... ... ... бақылау бағдарламасы”
жүзеге асырылуда.
Статистика бойынша жыл сайын елімізде 700 млн. тонна ... ... ... екен.Жыл сайын елімізде 700 миллион тонна шамасында
өнеркәсіптік қалдықтар пайда болса, бұның 250 миллион тоннаға жуығы ... ... ... ... алып ... ... ... ең
үлкен салмақ Қарағанды облысына тиесілі - 29,4 пайызды құраса, ... ... - 25,7, ... ... - 17,0 және ... 14,6 ... құрайтын өңірлердегі кен байыту кешендері
қалдықтарының ... ... ... ... ... 96 ... тонна
тұрмыстық қатты қалдықтар жинақталса, жыл сайын түзілетін көрсеткіш ... ... ... ... ... ... қалдықтар негізінен
сұрыпталмастан ашық қоқыстарға апарылып, жинақталады. Қоқыстардың 97 пайызы
табиғатты қорғау және ... ... ... ... келмейді.Ең
көп тұрмыстық қатты қалдықтар Павлодар облысында және Алматы қаласында
жинақталады екен. Республика бойынша ең аз ... ... ... ... (50 мың ... және ... (65 мың ... облыстарында байқалған.
Қазіргі уақытта Қазақстанда экология жағынан «таза» облыс ... ... алып ... кең-байтақ Қазақстанның барлық облыстары,
барлық өңірлері түрлі зиянды, залалды заттармен былғанған. ... ... ... ... облыс жоқтың қасы. Мәселен, орталық өңірді
қарайық - Арқа ... - ... ... - ... ... - ... Ақмола, Павлодар облыстарында уран өндірісінің үйінділері ... ... ... аймағындағы Атырау облысында күкірт үйінділері
мөлшерден тым ... ... ... 5 мың ... ... ... қарамайлы
жерлер батыстың барлық облысын қамтыған. Маңғыстау ... ... ... ... облысындағы ең қауіпті мәселе - ... ... 1 ... 1 млн. тоннадан астам өте қауіпті болып
табылатын фосфор қалдықтары жинақталған. ... ... ... ... ... ... ... проблема тудырып отыр. Бұдан басқа,
аймақта өнеркәсіп ошақтарының күлге ... ... ... ... табылады. Бұрыннан келе жатқан әскери полигондар, оның ішінде бірінші
кезекте Семей ... ... ... мен ... ... ... ... зор екендігі белгілі [3].
Елімізде 2009 жылдың 9 ... 3,5 ... ... ... қатты
қалдықтар жинақталған. Оның 93 мың тоннасы, яғни 2 пайызы  ... ... ... ... ... ... бойынша републикадағы 6 мың 325
елді ... тек 1 мың 558-і ... 25 ... ғана қалдықтары жинау және
шығару кәсіпорындарының қызметтерімен қамтылып отыр. Қалған 4 мың ... 75 ... елді ... ... қызмет көрсетулерден тыс қалған. Аталған
фактілер - апаттық қоқыстардың, елді ... ... ... ... және ... ... ... болып отыр [4].
Сонымен бірге, бұл осындай апаттық түзілімдерге қарсы күреске ... ... ... ... қаржының мардымсыздығын
көрсетеді.Қазақстанда тұрмыстық ... ... ... ... ... ... Ал ондай қоқыстардың 97 пайызы табиғатты
қорғау және санитарлық ... ... ... ... ... ... қалдықтардың жалпы көлемінің 5 пайыздан да ... ... ... ... ... бар тұрмыстық қатты қалдықтарға арналған 320 полигон алаңы
жылдан жылға аздық ете бастады. Өндіріс мен ... ... ... мен ... игеруді реттейтін заңдардың қолданылуына тексеру
жүргізіп жатыр.Бүгінгі күні ... ... ... ... ... өсуі жоғары деңгейде қалып отыр, соған орай тұрмыстық қатты
қалдықтарға арналған 320 ... ... ... ... ... ете ... ... қорытындылары көрсетіп отыр. Осыған байланысты өндірістік
қалдықтарды рұқсат етілмеген жерлерге төге салу оқиғалары етек алып ... ... ... ... ... ... ... төндіретіні түсінікті жайт.
Осы орайда жасалған бюджеттік жоспарлау мен ... ... ... ... ... ... ... пайдалануға әкеліп соқтырып
отыр.Мысалы, Павлодар, Солтүстік ... ... ... мен ... облыстық бюджеттен қатты және тұрмыстық қалдықтар полигондарын
салудың техникалық-экономикалық негіздемелерін жасау үшін ғана жылма жыл ... 10 ... ... ... ... ... полигондардың көпшілігінің қоршаған ортаны ластауға
арнайы рұқсаты жоқтығы анықталдыБұл орайда Шымкентте ... ... ... ... Онда аса ... ... ... өлген мал
өлекселері көмілген жерден небәрі 300-500 метр ... ... ... Ал заң ... ... ... арақашықтығы 2 шақырымнан кем
болмауы керек [6].
Ал Батыс Қазақстан облысында улы ... ... ... ... ... ... 11,5 тонна пестицид әлі жатыр. Ал ... ... ... ... әлі ... шара ... ... және Солтүстік Қазақстан облыстарында улы қалдықтарды ... де көп ... бері ... ... айта ... Оралда
пайдалануға жарамсыз пестицидтен бастап улы химикаттарға дейін көміп
тастауға болатын арнайы ... ... ... ... ... рұқсат
құжаттамаларының жоқтығынан ол пайдалануға берілмеген.
Соның салдарынан бұл ... ... ... ... ... ... ... жатыр. Мәселен тек 2007 жылы ғана
кәсіпорын ... 56 мың ... ... улы ... төгілген.Өкінішке
орай, әкімдіктер қалдықтарды орналастыратын жерлерді қоршаған ... ... мен ... ... ... ... ... және санитарлық-эпидиомологиялық талдаудың ... ... жиі ... жүр ... ... нәтижесі қалдықтарды және оларды орналастыру
мәселесін басқару жөніндегі жүктелген міндеттерді ... ... да, ... ... қорғау саласындағы уәкілетті мемлекеттік
органдар да ... ... ... ... көрсетті. Сонымен қатар
экологтар, санитарлық эпидемиологиялық қадағалау және әкімият ... ... ... ... ... ... аймақтары бойынша жиналған қалдықтар жөнінде ақпарат
 2009 жылдың 1 жарты жылы
|  |  |  |  ... ... ... ... ... тұрмыстық |
| | ... ... ... саны, |қалдықтардың жиналған |
| | ... ... ... саны, |
| | | ... ... ... қ. |527,202 |217,843 ... ... ... |64,602 ... |СҚО |552,801 |76,229 ... ... |1899.9 |69,2 ... ... |112550,0 |171,4 ... ... қ. |43,371 |227,8 ... ... |540,3 |250,2 ... |Атырау |25,36 |35,13 ... ... |67,109 |58,615 ... |150,78 |102,9 ... |39545,1 |493,57 ... |7860,0 |200 ... |3105,84 |141,46 ... |5,771 |58,622 ... |72275,5 |93,1 ... |24,1 |25,2 ... ... |263136,388 ... ... ... ... ... мекемелер немесе ұйымдар
қалдықтарды қала төңірегіндегі рұқсат ... ... ... төгудің
нәтижесінде, айналаны қоршаған ортаның ... ... ... ... ... ... соғып отыр.
Әлемдік тоқырауға қарамастан, Қазақстанның қаржы жүйесі әлеуетін жойған
жоқ. Петропавл қаласында құны қырық ... ... ... ... ... ... бастады. Соған сәйкес көше мен аула тазалығын сақтау
үшін қатты қалдықтар ... ... ... ... ... іске ... ... бей-берекет шашылып жатпайды. Мамандардың
сөзіне қарағанда, бұл шаруаға тұрғындарды бейімдеу - ... ... ... ... күрессе, қызылжарлықтар ірі қалалардағы өзекті мәселенің
бірі - аулалар тазалығын сақтаумен айналысуда [8].
Енді пластик бөтелкелер, ... ... - бір ... ... ... бөлек салынатын болады. Бұл — Экологиялық Заңмен бекітілген
талап. Қалдық төгетін алаңдардан түрлі ауру тарайды . Ауру ... ... ... ... ... өңдеуге келетінін бөліп алу қажет. Бұдан
коммерциялық пайда жасауға болады, әрі, ... де ... ... ... ... алаңда қазір 400 мың тонна ... ... ... ол — ... ... ... ... пайдаланылады.
Петропавл қаласында да жуырда осындай қайта өңдеу зауыты іске ... ... ... еліміздегі осындай арнайы ... ... ... ... ... ... қалдықтардың
бұрынғы жылдармен салыстырғанда көбірек жиналып жатқаны – соңғы кезде
облыста ... ... ... ... ... ... екен. Демек, тұрғындардың тұтыну қабілетінің артқаны.
Алайда, ... оң ... ... ... ... тұрмыстық
қалдықтардың мөлшері көбейіп, оларды сақтау барысында біржүйелілік қажет
екендігін де ... ... елді ... ... қалдықтар
полигондары негізінен жергілікті атқарушы билік қолында [9].
Бұл да, әрине, жетіскендіктен болып отырған жоқ. ... ... ... көп ... орынды өз күшімен пайдалануға құлшынып
тұрған кәсіпкерлер таптырмайды. Сондықтан, ... жылы ... ... ... ... он ірі елді мекенде тұрмыстық қалдықтарды ... ... ... құрылысын салу үшін жобалау-сметалық құжаттарын
жасақтауға қадам жасалды. Қазір бұл жұмыстар аяқталып, ... ... ... де, ... ... қолға алынып көрмеген
кешенді полигон тұрғызу бір-ақ сәттің шаруасы емес ... ... ... ... ... ... жинақтайтын орындардың
экологиялық талаптарға сай болғаны да жөн еді.
Алайда, қолдағы құжаттарға ... бұл ... ... олқылықтарға
жол берілген. Демек, қолданыстағы заңдылықтарға тиісті ... ... ... оның талаптары қатайғанда, жергілікті атқарушы
билік те, қазіргі қалдық ... ... ... отырған кәсіпкерлер де
оған дайын болмай шыққан[10].
Эколог-мамандардың пікірі бойынша қоқысты жою ... ... ... жете ... мен ... азаматтардың және заңды
тұлғалардың ҚТҚ-ды сыртқа шығаратын ұйымдармен келісім шарт жасасуға деген
енжарлығы мен мұны белгілі бір ... түрі деп ... ... ... ... ... өз кезегінде апатты қоқыс тастайтын орындардың пайда
болуына, сөйтіп, қоршаған ортаны және ... ... ... ... ... ... халықтың мәдени және адамгершілік деңгейін
көтерумен байланысты, аумақтардағы санитарлық тазалық ... ... ... ... белгілі бір нақты шаралар қолдануда. Қаншалықты
ауқатты болған сайын –қоқыста көп ... ... ... ... ... ... алмастырамыз.Мамандардың айтуы ... ... жыл ... млн ... ... ... ... шығарады екен[11].
2 Қатты қалдықтарды залалсыздандыру және қолданылатын қондырғылар.
Химиялық ... және ... ... ... ... көп ... болады. Бұл қалдықтар жер қорын ... ... ... ... және ... улы химикаттармен өңдегенде ғылыми
негізделген әдістер қолдану топырақты ... ... ... жатады.
Қатты өндірістік қалдықтарды залалсыздап көміп тастаудың мынадай
әдістері бар:
1.Табиғи ... ... ... тотықтыру;
2.Термиялық өңдеу;
3. Қалдықтарды жер бетінде қоймаландыру;
4.Аса зиянды қалдықтарды ... ... жоқ ... ... ... ... өңдеу-қатты қалдықтарды залалсыздап пайдаға ... ... ... Отқа жағу ... ... реакторда, пештерде жүреді.
Бұл пештер мынадай жағдайды ... ... ... ... және ... диффузиясын жылдамдату үшін
жақсы араластыруды;
- ... улы ... ... үшін ... жоғары
температураны.
Көбінесе барабанды және ... ... ... ... ... ... ... бар пештер қолданады. Қатты массаның жануы
(пештердің барлық түрінде) 6000С ... ... ... ... 0 С ... сақтап отырады.Циклондық және қалқыма ... ... ... ... ... араласатындықтан отқа жағу барынша
толық және ... ... ... ... ... ... ... әдісінің маңызы зор.
Пиролиздің өнімдері энергетикалық отын ретінде, сонымен ... ... ... ретінде қолданылады. Пиролизді тігінен орнатылған
цилиндрлі пештерде жүргізеді.
Жылу беруді электр доғасының, жоғары желілікті токтың немесе ... ... ... жүзеге асырылады. Пиролизді 300-900 С-те жүргізеді.
Керекті температура газ тәрізді өнімдердің құрамына байланысты таңдалады.
Газдың құрамы ... ... ... және ... ... болады. Күйе және улызаттар түзілмеу үшін ... ... буын ... ... ... қалдығы пластикалық массалар мен резина
жасау үшін толтырғыш және сорбент ретінде пайдаға ... ... ... сонымен бірге жоғары қысымда өңдейді.Жоғары қысымның
әсерінен қатты нығыздалған және күйген материалдар пайда ... ... ... ... ... ... Бұл ... ағаш
қалдықтары, күлдер,минералды шикізатты байыту қалдықтары өңделеді.
Қатты қалдықтарды жердің беткі қабатына көміп тастау- әзірше оларды
залалсыздандырудың ең көп ... ... Бұл әдіс ... ... ... ... ... бөліктерін тоздырады және жер бетіндегі, жер астындағы
суларды ластайды. Мысалы, ... ... ... ... жер
астына көміп сақтайды. Сода зауытының ... ... ... ... ... Жердің беткі қабатындағы қоймалардың негізгі түрі-шлам
сақтағыштар. Оларды ... ... ... ... ... ... ... жағалаудан, плотинадан және дрепажды жүйеден тұрады. Дренаж
жүйесі шлам ... ... жер ... сұйықты сіңіріп,
құрылысының ... ... және шлам ... ... ... мақсатымен ағызып шығарады[13].
Қалдықтарды консервациялау мен көмудің барлық әдістері зиянды, олар
пайдалы ... ... және ... шығын жұмсауды керек етеді. Бұл
әдістер, алдағы уақытта біртіндеп қатты қалдықтарды толық ... ... ... ... ... орын беру ... маңызды экономикалық проблеманың біріне ірі өндірістік
қалалардың қатты қалдығын шығарып ... мен ... ... ... ... ... асыру техникалық шешімін тапқан. Мысалы,
Санкт-Петербургтегі тұрмыстық ... ... ... зауыты жылына
450 млн тонна тұрмыстық қоқыстарды ... ... ... жеткізеді, конвейнерлерде жіктейді.
Қалдықсыз химия-технологиялық процестер-қоршаған ... ... мен ... қалудың негізгі жолы. Соңғы кезде, қалдықсыз технологияның басты
бағыттары айқындалып отыр.
Химиялық өндірістердің ... ... ... ... нәтижелі
әдістер арқылы тазартып, қайтадан процеске қосу. Тазарту кезінде ... ... ... ... ... тастайды. Жер астына
көмілген шламдар, мөлшерлері көбейген сайын, қоршаған ... ... ... мүмкін. Сондықтан, ағызынсыз технологиялық процестерді іске қосу-
қажетті болса да, қалдықсыз ... ... ... ... бөлігі
болып табылады [14].
Өндірістік және тұрмыстық қалдықтарды өңдейтін жаңа, ... ... ... Бұл жағдайда қалдықтар, қосалқы шикізаттың міндетін
атқарады,атап айтқанда, ... ... ... қажетті өнімдерді алуға
болады. Технологиялық процестің жеке ... ... ... қолдану арқылы, аз қалдықты технологияны іске қосуға мүмкіншілік
туады. ... ... ... ... ... өндірістің барлық сатыларында
шығатын зиянды ... ... ... немесе, зиянсыз өнімдерге
өңдеудің мүмкіншілігі жоқ. Яғни, кей ... ... ... тұрғыдан тиімсіз болып отыр [15].
Зат және энергияны дайын өнімге максималды тасымалдап, көшіретін жаңа
технологияны жасап, іске қосу. Бұндай процестер ... ... ... пен энергияны қолдану жөнінен тиімді болуы қажет, атап
айтқанда, зат пен ... ... ... ... биохимиялық
циклдарға жетіп, 95-98% мөлшерін құрауы тиіс.
Химиялық технологияның шаң- тозаң газ ... ... ... зиянды болып келеді. Бұндай қалдықтарды көп сатылы тазартудан
өткізіп, содан соң, биік мұржа арқылы ауаға ... ... де, ... ... ... бұл ... қоршаған ортаны улап, адам
және жануарлар өміріне зиян ... Осы ... ... ... ... газ
тастандыларды циклға толық тұйықтау.
Экономикалық тұрғыдан тиімді және экологиялық талаптарға сай ... ... ... тұйық циклдардың бірі- энерготехнологиялық
процессті ендіру мақсатымен, фосфор пештерінен шығатын газдар үшін ... ... ... ... ... отын жағу
қондырғыларына қажетті алғашқы және ... ... ... ... ... ... Ал, ... энерготехнологиялық әдіс
бойынша, бұл мақсаттарға ауа-осы цехтың аспирациялық ... ... бұл ... ... ... ... ауасының
температурасынан бірнеше (кейде ондаған) градус жоғары. Ол, жану ... жылу ... ... ... соғады. Екіншіден, аспирациялық
ауаның құрамындағы шаң-тозаң, кристалдау орталығының ... ... ... жеңілдетіп, тездетеді. Үшіншіден, аспирациялық үрлеу
вентиляторларының ... ... ... ... электр
энергиясының мөлшерін азайтуға ... ... ... ... ... ... тарататын, қысқа аспирациялық
мұржалар қажет болмай қалады[17].
Технологиялық процестер мен ... және жылу ... ... жағу үшін ... орнына техникалық оттегіне
қолданудың маңызы зор.
Әсіресе, жану өнімдері, сол ... ... ... ... ... жағдайда, техникалық оттегіні қолданудың пайдасы өте
үлкен.Оттегіні ... ... және ... ... алға ... ... ... Атап айтқанда, ... ... ... ... отынның қолдану дәрежесі 100% -ке
жетеді (отын күлінде ... ... ... ... жану процесіне
кететін отынның шығыны азаяды (бұның өзі, үлкен мөлшерде отынды ... ... отын ... қондырғылардың көлемін кішірейтуге
жағдай жасалынады (қондырғыны ... ... ... ... ... ... және ... қуаты артады. Әдетте,
жану процесі кезінде, ауаға улы азот ... ... ... ... оксидтерінен тазарту қиынға соғады. Техникалық оттегіні қолданғанда,
жану өнімдерінде азот қосылыстары өте аз мөлшерде қалады[18].
Қоршаған ... ... ірі ... ... бірі-энергетика.
Жылу электр станциялары (ЖЭС) қатты, сұйық және газ ... ... ... Жер шарында қатты отынның (көмір) мөлшері сұйық ... ... ... ... ... есе көп. Сондықтан,
келешекте жылу электр станцияларының тек қана ... ... ... ... ықтимал. Қатты отынды жаққанда ауаға ... ... ... ... газы және азот ... ... ... қалдықтарды механикалық және физика-химиялық пайдаға
әсасыру әдістерінің көптігінің қоршаған орьаны ... ... ... біле ... ... ... болмешақта алмастыратын биотехнологиялық
әдістер де бар екенін айта кету керек. ... ... ... ... ... көздері жаусылатындығымен де
байланысты: көмір, газ, мұнай, атом электрстанцияларының ... ... арта ... ... ... ... ... дайдаға асырып,
энергия шығынын азайтып қана қоймайды, сонымен ... ... ... ... ... оның ... парник құбылысып азайтады.
Қалдықтарды энергетикалық мақсатын пайдаға асырудың жалпы ережесіне
оларды анаэробтық ыдырату жатады. Анаэробтық ашыту- ... ... ... ол ... ... ... ... топтары көмегімен жүзеге асды. Қатты қалдықтардың микробтармен
жакасу уақыты ... ... ... ... 5-30 ... ... жағдайда қатты фаза заттардың 3-5% құрайды, олардың 75% ... ... ... ... ... ... биогазға айналады. Газ
65-70% ... 25-29% - ... ...... ... ... ... орташа өнімділік 1 кг биологиялық қышқылданатын
затқа – 1 л. Биогаздың жану ... ... – 22-24 ... ... пайдаға
асыру жолдары: жағу пештерінде жылу алу үшін пайдалану; газогенераторлық
қондырғылар көмегімен ... ... алу; ... ... ... ... ... газ үшін пайдалану.
АҚШ, Германия, Жапонияда жүздеген, Қытайда ондаған мың ферментерлер
иүрғын үй секторы мен ауыл шаруашылық фермаларында өндеріндегі және ... ... ... жеке ... ... ... алу
үшін қолданылады. Біздің елімізде биогаз өндіру әлі тәжірибелік-өндірістік
сатыда, бірақ осы бағытта, ... ... ... ... ... түседі[19].
3 Қатты қалдықтардың биотехнологиясы
Қатты тұрмыстық қалдықтарды полигондарда ... ... ... ... ... ... онда да биогаз алынады, байқалады. Катаболизмнің
алғашқы кезеңінде ТҚ Қалдықтарда аэробты микробты процестер физикалық және
химиялық ... ... ... шын ... ... ... Оттегі таусылған соң ТҚҚ t0 төмендейді, микроаэрофилдер,
факультативтік анаэробтар дамиды, олар ... ... ... ... ... ... жылдам пайда болады (жылына 3,1 деп 371 л/кг ... ... ... 10-20 мм кішіреюі метан бөлінуін 4 есе арттырады.
Литапогенезге жақсы әсерін ТҚҚ-ға аэрация ... ... ... ... себу биоматериалы (инокулянт) ретінде анаэробты
биодеструкциядан кейін, ... ТҚҚ ... 46 ... оның ... ... көпшілігі – метан (50-60%).
Қоқыстардағы биогазды полиэтиленнен алатын вертикаль ... ... ... ... ... пен шаңды алып тастағаннан кейін
оның ... 17-20 ... ары ... ... 34-37 ... ... күні өндіріс көлемінің азаюына қарамастан елімізде қалдықтардың
өсуі жоғары деңгейде қалып отыр.Осыған ... ... ... ... ... төге салу ... етек алып келе ... Ал мұның қоршаған ортаға елеулі ... ... ... қатты қалдықтардың шамадан тыс үйіліп қалуы, олардың
нормативтік ... сай ... ... санитарлық, экологиялық,
құрылыстық нормалар мен талаптарға сәйкес жақсартудың жоқтығы, ... ... ... қалдықтарға бақылаудың нашарлығы, олардың өзінен
өзі өртенуі, үйінділер санының қаулап өсуі, міне, бүгіндегі жергілікті өзін
өзі басқару органдарының ... ... ... ... [20].
Үстіңгі жақтан шлюз камерасы ... ... ... ... Ауа және бу ... ... беріледі. Газ-өнім
реактордың жоғарғы ... ал ... ... шығару төменгі
бөлімі ... ... ... ... ... ... ... су буы беріледі. ... ... газ ... ... байытылады. Реактордың орта бөлімінде газдандыру
процесі жүреді,1000-1200 0С температурада оттек, су және ... ... кокс ... ... ... жүреді, көмірқышқыл
газы толығымен СО және Н 2 ыдырайды.
Қажетті ... ... ... ... ... толығымен жанады. Қатты қалдықтар минералды қосылыстардың
негізінде ...... ... және ... ... қосылыстардың қалдықтары толығымен жанып кетеді және
көміртек, ... ... ... айналады. Реактордың ең төменгі
бөлімінде 1000 С дейінгі ... ... ... ... ... ... ... термиялық өңдеудің пиролиздік әдісінің маңызы зор.
Пиролиздің ... ... отын ... ... ... организмнің
синтезделуінің шикізаты ретінде қолданылады. Пиролизді тігінен ... ... ... ... электр доғасының, жоғары желілікті токтың ... ... ... ... ... асырылады. Пиролизді 300-900 С-те
жүргізеді. Керекті ... газ ... ... ... ... Газдың құрамы өңделетін қалдықтың құрамына және оттегінің
құрамына байланысты болады. Күйе және ... ... үшін ... су буын ... Пиролиздің қатты қалдығы пластикалық массалар
мен резина жасау үшін толтырғыш және ... ... ... ... ... ... ... сияқты өртеуге болады:
-құрамында көміртегі бар матнриалдар(күл,қазан күйінділері,топырақ,
көмірмен ... ... ... ... ... ластанған және мұнай
өнімдерімен,мұнай өңдейтін кәсіпорындардың кетулері;
-ағаш өңдейтін және целлюлоза –қағаз, орман ... ... ... және ... әртүрлі түрлері, биологиялық өңдеуден ... және ... ... қалдықтар;
өндірістердің және өнеркәсіптердің қалдықтары;
-ескі автомашина жабдықтары, ... ... ... ... ... ... ... заттармен ластанған топырақтың түрлері;
-әр түрлі ... ... ... ... ... процесі реакторда жүзеге ... ... ... ... ... ... ... Құйын тәрізді
қозғалыс алу принципі 1 кВт/сағ 1 тн материал өңдейді(2-сурет).
4 ... ... ... ... ... ... зиянды
заттарды есептеу.
Қатты отынды, мазутты , ... ... ... ... ... жылу агрегаттарында жаққанда ауаға бөлінетін
газды заттарды есептеуге арналған.
Қатты ... ... ... ... ... ... ... толық жанбаған кездегі,ауаға бөлініп шығатын бір ... ... күл ... ... мына ... =В *АjF * ... В-қатты отынның мөлшері (т/жыл, г/сек)
АjF – ... ... ... ұстағыштарда ұсталған қатты бөлшектердің
мөлшері.
j = аун /(100-Гун) ;
аун - ... жану ...... жанбай қалған заттардың ... ... ... ROTOPRESS контейнерінің тиімділігі
| |FAUN ... | |
| | ... ... ... |
| ... ...... тасығышының ерекшеліктері. ... ... ... ... ... ... жұмыстарына және |
|техникалық қызмет ... аз ... ... ... ... қалдықты тиеу хағынанда өте жоғары дәрежелі машина; ... ... ... ... ... қоқыстарды қарапайым |
|және қалдықсыз тиеу; |
| ... |
| ... ... ROTO PRESS- ... және ертеңгі күннің үнемділігі . ... ... және ... ... ... ... жылдамдықты және қысқа шанақты бұл ... ... қала ... ... аула ... оңай ... ... алады; ... ... ... ... ... |
| ... қызмет көрсету. ... және ... ... үшін – оңай ... ... беру ... ... қосу үшін және аялдамаларда тоқтауға арналған гидравликалық жүйе тетігі |
|Айналдыру барабандарды қосуға және нығыздауға арналған тетік ... ... ... ... ... ... анықтайтын құрал ... тиеу ... ... нагрузки (дополнительно) |
| |
| ... ... ... аз ... ... PRESS ... ... –салмағы 800 кг кем емес қалдықты жүк тиеушіде ... тией ... ... тиеу ... және түсіру кезінде |
|қолданылады. |
| |
| ... ... ... ... бұл ... ... суға күл мен қара |
|күйе сіңбеуін қамтамасыз етеді. |
| |
| ... ... ... |
|. FAUN – ... ... ... қымбатта күрделі жөндетуге патенті |
|бар: пресс-шнеканың ... ... ... ... ... оны ... жыл пайдалануға болады.Нақты ерекшелігі пайдалануға кеткен шығын |
|азаяды, ... ... |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| ... ... контейнерінің техникалық бейнесі ... ... ... ... бейнесі |
| ... ... ... Faun ... қосымша |
| ... ... ... ... ... т.б.) |
| |
| ... бөлігінің интегралдау блогының басқару есептегіші |
| |
| ... ауа ... ... ... ... шығармайды. Бұл жақсы тазалануға |
|мүмкіндік береді. |
| |
| ... 30731 ... үшін ... электрлік розетка |
| |
| ... ... 2 ... ... зат |
| |
| ... ... ... ... ауа ... ... фланец |
| ... осы ... ... ... келе ... ортамызды
ластамай таза ұстауымыз қажет екенін жете білдік. Егер де ... ... ... ... ... ... болсақ айналаның
барлығы да әр түрлі ... күл- ... ... ... ... ... ауру ... көбейіп жалпы айтқанда адамзат
атаулыға үлкен қауіп төнері ап- анық.
Технологияны ... ... және ... ... ... ... мал сүйектерін жем-шөп ұнына, құрылыс
қалдықтарын ... ... үшін ... мен ... ... металға, өңделген ... ... ... шиналарын стадионның жүгіріс жолын
жабу үшін, макулатураны картон және целлюлоза ... үшін ... ... ... ... ... ... тұрмыстық
және өндірістегі әрекетінің табиғаттағы тепе-теңдікті ... ғана ... ... ... қалдықты аз шығаратын ... ... тек ... ... ... ... жолы ғана емес, сонымен бірге, ол экономиканың тиімді жолы
болып ... ... ... өңдейтін зауыттар салуды
ұйымдастыру ... ... ... ... ... ... к закону Рос
сии. Коллектив авторов.— М., 1993.
2. Арустамов Э. А., Волощенко А. Е., ... Г. В. и др. ... ... ... ... М., ... 1 — ... 2 — 1999.
3. Арустамов Э. А., Гуськов Г. В., ... Н. А. ... ... ... ... и ее ... ... М., 1997.
4. Арустамов Э. А., Волощенко А. Е., Платонов А. П. ... ... ... М., 1996.
5. Арустамов Э. А., Волощенко А. Е., Платонов А. П. и др. Ор
ганизация ... ... ... и ... в РФ.
Лекция.— М., 1997.
6. Арустамов Э. А., Волощенко А. Е., Платонов А. П. Современный
мир и его ... на ... ... ... М., ... Белов С. В. и др. Охрана окружающей среды. Учебник для студен
тов технических вузов.— М., 1991.
8. Блинов А. О. ... и ... ... М., ... Гирусов Э. В. и др. Экология и экономика природопользования.
Учебник для ... М., ... ... В. А., ... С. С. По ... паркам мира.—
М., 1993.
11. Кормилицын В. И., Цицкишвили М. С, Яламов Ю. И. ... ... ... ... М., ... Лозановская И. П., Орлов Д. С, Садовникова Л. К. Экология и
охрана биосферы при химическом ... М., ... ... П. М., ... А. П. ... ... ... Учебник для вузов.— М., 1997.
14. Никитин Д. П., Новиков Ю. В. ... ... и ... ... ... В. В. ... ... России. Учебник.— М., 1995.
Проблемы экологии России. Под ред. Данилова-Данильяна В. И.—
М., 1993.
16. ... В. Ф., ... А. В. ... ... и ... в ... М., 1995.
17. Путилов А. В. Охрана окружающей среды.— М., 1991.
18. Репмерс Н. Ф. ... ... ... ... принципы и
гипотезы.— М., 1994.
19. Седов С. П. ... ... ... ... М., ... ... Г. В., ... О. И., Прохоров Б. В. ... ... для ... М., 1989.
21. Система стандартов в области охраны природы и ... ... ... М., ... Э. А. ... в природном разнообразии. Экология и жизнь,
1998, № 4.
23.Экологическое право России. Учебник под ред. Ермакова В. Д. и ... Я.— М., 1997.

Пән: ОБЖ (Основы безопасности жизнедеятельности)
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 18 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 400 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Ағылшын тіліндегі эпитеттердің стилистикада алатын орны12 бет
Батыс Қазақстан экономикалық ауданындағы отын-энергетика кешенінің даму мәселелері58 бет
Германияның орталық Азиядағы саясаты (1992-2009 жж.)167 бет
Германияның Орталық Азиядағы саясаты (92-2009 жж.)137 бет
Еңбек ақы төлеудің есебі60 бет
Каспий теңізі табиғат ресурстарын игерудің саяси-географиялық және экологиялық-экономикалық мәселелері95 бет
Көне жазба ескерткіштеріндегі гуманистік идеялардың көрініс табуы5 бет
Мемлекеттік мекемелерде бухгалтерлік есеп жүргізуді ұйымдастыру19 бет
Мұрагерлік құқық туралы ақпарат84 бет
Нығмет Сауранбаев18 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь