Электрлік жүйелер мен желілер және олардың техника қауіпсіздігін жоғарылату

Анықтамалар ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 6
Қысқартулар мен белгілер ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... . 7
Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 8

1. Электрлік желілер сипаттамасы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... . 9
2. Электр тасымалдау құрылғылары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... . 11
3. Электр құрылғыларының техника қауіпсіздігін жоғарылату (жерге қосу, нөлдендіру) ... ... 14
4. Өндірістік мекемеде темір бетонды фундаментті жерге қосу ретінде қолдануды бағалау ... ... ... 17
5. Еңбекті, қоршаған ортаны және техника қауіпсіздігін сақтау ... ... ... ... ... ... .. 20

Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 25 Пайдаланылған әдебиеттер ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... . 26
Қосымшалар ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... . 27
        
        Мазмұны
Анықтамалар.............................................................
................................................... 6
Қысқартулар мен ... ... 8
1. ... ... ... ... ... ... ... ... ... қауіпсіздігін жоғарылату (жерге қосу,
нөлдендіру)
...........................................................................
.................................... ... ... ... темір бетонды фундаментті жерге қосу ретінде
қолдануды бағалау
...........................................................................
.............................................. ... ... ... ... және ... қауіпсіздігін сақтау
.......................... 20
Қорытынды..................................................................
.................................................. 25 ... ... ... желі – ... ... ... ... халық
орналасқан пункттердегі арнаулы құрылғылардың және оларды қосатын электр
сымдарының және ... ... ... ... – ток ... ... денені жоғары температурада
қыздыру нәтижесінде дененің жеке бөліктерінде күйік пайда ... ... бір ... ... әкеліп соқтыруы мүмкін.
Токтың механикалық әсері – электродинамикалық әсер нәтижесінде терінің
қабатталуына және жарылуына әкеп соқтырады, сонымен қатар тері арқылы ... және ... ... болуы мүмкін.
Қорғану жерге қосу – электр ... ... ... ... ... ... ... теңестіру – электр құрылғыларының электр тогын өткізбейтін нөлдік
өткізгіштермен байланысы.
Өрт - арнайы емес ... ... ... ... ... төтенше жағдай.
Су - өрт сөндіруге арналған кең тараған және қолайлы құрал.
Қысқартулар мен белгілер
ТҚ – техника ...... ... – адам денесінен өтетін электр тогы
U – ... – адам ... ... – жеке ... ... ...... кернеудің өлшем бірлігі
А – Ампер, токтың өлшем бірлігі
Гц – Герц, жиілік өлшем бірлігі
Ом – Ом, ... ... ...... ... өлшем бірлігі
Кіріспе
Қазіргі кезде адамның барлық материалдық және рухани қажеттігі, құрал-
жабдықтары электр энергиясын пайдалану және қолдану ... ... ... ... ... адам қолданымындағы басқа энергия түрлерімен
салыстырғанда ... ... ... ... ... ... ... басқа
энергияларды түрлендіру арқылы оңай ... аса көп ... ... ... және ... ... оңай таратуға болады.
Адамзат өмірінде электр энергиясын кеңінен ... оны ... ... ... ... бұрынғы КСРО-да 1935 жылы 26млрд. кВт. сағатына электр
энергиясы өндірілсе, 1990жылы ол 1725 кВт. ... ,ал ... кВт. ... ... Бұл ... ... 78%-і жылу электр
стансаларында, 14%-і су ... ... 8%-і атом ... ... да 62,3 %-і ... 2,1%-і ... ... 11%-і ауыл шаруашылығында, ал 14,8%-і тұрмыстық қажеттіліктер
үшін қолданылады. [1]
Электр энергиясы негізінен әртүрлі органикалық отынның (көмір, ... т.б.) ... ... ... ... жылу ... ... судың,
желдің, радиоактивті элменттердің атомдарының ыдырау, жер ... ... ... ... ... заттардың ыдырау энергиясын
түрлендіру арқылы алынады.
Су электр стансалары басқа ... ... ... ... көп ... ... пайдалануға оңай және экологиялық ... ... ... ... құрлықтағы су энергетикасының қоры аз
болғандықтан қажетті электр энергиясын тек қана су электр стансаларында ... ... Оның ... су ... ... ... ... жарамды үлкен аудандарды алып жатады және балық шаруашылығына
едәуір зиянын тигізеді.
Тұтынушылардың сұранысын қанағаттандыру барысында қазіргі таңда ... ... ... да көп. ... барлығы өндірілген энергияны
электрлік желілер мен жабдықтардың көмегімен жеткізіп, жүзеге асырады.
Электрлік желілер дегеніміз электр энергиясын ... және ... ... ... мен ... қосатын электр сымдарының және ... ... ... ... ... ... және ... түріне байланысты бөлінеді.
Сонымен қатар электр энергиясын жеткізу ... ... ... құрылғылары қолданылады. Оларға трансформатор, тұрақты ... ... ... және т.б. ... ... ... ... жұмыс жүргізгенде,
сонымен қатар электр энергиясын тасымалдау барысында техника және ... ... ... ... ... ... ... мақсатында
түрлі шаралар жүргізіледі. Олар, жерге қосу және нөлге теңестіру жұмыстары.
1 Электрлік желілер сипаттамасы
Электрлік желі – электр энергиясын ... ... ... ... арнаулы құрылғылардың және оларды қосатын электр
сымдарының және стансалардың ... МЕСТ 24291-90 ... ... ... ... ... ... Электрлік желі – электр
энергиясын таратуға және ... ... ... ... мен оларды
қосатын электр сымдарының және стансалардың жиынтығы.
Электрлік ... ... ... ... және ток ... сипаттау қабылданған.
Қолдану аймағына байланысты
Жалпы қолдануға арналған желілер: ... ... және ... ... ... қамтамасыз ету.
Автономды қолданылатын электрмен қамтамасыз ететін электр желілері.
Технологиялық объектілер желісі: өндірістік объектілерді және басқа да
инженерлік ... ... ... ... ету.
Байланыс желілері: қозғалушы транспорт жүйелерінде электр ... ... ... желі ... ... ... ... байланысты электрлік желілер
Магистральді желі: жеке аудандарды, ... және ... ... және пайдалану орталығын байланыстыратын желі. Жоғары дәрежелі
кернеумен және қатаңдық ағымында ... ... ... (гигаватт).
Аймақтық желі: аймақтық өлшем ... ... ... ... ... алады және өзіндік аймақтарды қамтамасыз ету
көзіне ие, ауқымды тұтынушыларды қамтамасыз етеді (қала, аймақ, транспортты
бөлім). Орта ... ... және ... ... ... істеуімен
сипатталады (жүздеген мегаватт, гигаватт).
Аудандық желі, анықтаушы ... ... ... ... ... Алайда
жеке өзіндік қамтамасыз ету көзіне ие емес, орта және кіші ... ... ... және ... ... ... ... желілелрі). Орта және төмен дәрежелі кернеумен және орта қатаңдық
ағымында жұмыс істеуімен сипатталады (мегаватт).
Ішкі желілер: электр энергиясымен ... ... ... ... ... ... квартал, завод. Ішкі желіде 1 немес 2 қаматамсыз ету
көзіне ие. ... ... және орта ... ... істеуімен
сипатталады (ондаған және жүздеген киловатт).
Электр сымдары: ең төменгі дәрежелі желі: жеке мекеме, цех, ... Ішкі ... ... ... ... ... және ... және төменгі қатаңдықта жұмыс істеуімен сипатталады ... ... ... істеу принципі: электрлік желі ... ... ... ... ... ... және басқа желілер арқылы
жеткізу мақсатында қолданылады.
Желі құрылысы. Электр желісі ... ... ... ... ... ... ... құрылысқа ие болуы мүмкін.
Желіде стансаларды біріктіретін жеткізу сымдары анықталады. ... ... ... болуы мүмкін. Станса ішінде құрылғыларды және сымдарды қосу
үшін электрлік ... әр түрі ... ... ... ... көрсету мақсатында арнайы сызбалар қолданылады. Онда үш
өткізгішті үш фаза бір желі ... ... ... ... ... ... қорғану құрылғыларының жүйесі сипатталады.
Электрлік желі құрылысы коммутатор қосылуына байланысты ... ... ... ... ... ... қамтамасыз ету желісі қамтамасыз ету көзі мен ... ... Бұл ... ... ... жүзеге асады. Оларға трансформатор, ... ток ... ... және т.б. жатады.
Трансформатордың қолданылуы
Трансформатор дегеніміз электр энергиясын кернеуі бойынша түрлендіруге
және кернеуді реттеуге арналған электромагниттік құрылғы.
Трансформатор ... ... ... ... сөз. ... трансформаторларды мадияр оқымыстылары М.Дери, О.Блати және
К.Ципорневскийлер 1885 жылдары ойлап ... ... ... ... оны ... кездегі
шығынын азайту және сымдық материалды үнемдеу мақсатынан келіп туған.
Егер электр энергиясын алысқа беруде кернеудің деңгейін ... ... ... ... ... және ... материал үнемделеді. Осы мақсатта
кернеудің деңгейін реттеу үшін трансформатор ойлап табылған.
Өндірістің және техниканың ... ... ... ... әр ... ... ... 50...70В-тік кернеуде жұмыс істейтін
трансформаторлары, ... ... ... шамдары,
түрлендіргіштер, электрондық құрылғылар және т.б. осы ... да ... ... ... ... жұмыстарында
кернеулік және токтық өлшеуіштік трансформаторлар пайдаланылады.
Электрмен жабдықтау жүйелерінде, электр тораптарында қолданылатын
трансформаторларды күштік трансформаторлар деп ... ... ... жоғарылатқыш күштік трансформаторлар қойылса, электр қабылдағыштар
қасында төмендеткіш күштік трансформаторлар қойылады. Өйткені ... мен ... 10 кВ ... дейін ғана есептелініп
жасалған. Әдетте генераторлардың кернеуі 6,3 немесе 10,5 кВ ... ... ... энергияның шығыны өте үлкен және көп ... ... ... ... энергиясын алысқа беруге жарамайды. Сондықтан
трансформаторлардың кернеулері әр түрлі және ... ... ... ... ... ... ... қуаты 10 кВА-
ден 1млн.кВА-ге дейін үлкен аралықты алып ... аз ... да ... ... олар ... ... аз ... құрылғыларда, радиотехникада және ... ... ... ... ... ... бір фазалы
және үш фазалы, кернеуді реттеуіне қарй жоғарылатқыш және төмендеткіш болып
бөлінеді.
Трансформаторлар әр түрлі міндет атқарғанымен олардың негізгі құрылысы
және ... ... ... ... ... ... және әр ... әлпілерін бір фазалы трансформаторлар арқылы
қарастыруға болады.
Трансформатор ферромагнитті магнит өткізгіш өзектен және кем ... ... ... ... ... ... қарай өзекте
бірінің үстіне екіншісі, қатар ... әр ... ... ... бірі ... көзіне қосылады да кірмелік орама деп, ал
екіншісінің ... ... ... қосылады да шықпалық орама
деп аталады. Орамалардың ... ... және ... ... ... 0,3...0,5мм трансформаторлық болат табақшалардан
жиналған. Энергияның өзектегі шығынын азайту үшін ... ... ... ... ... парқы осылай түсіндіріледі.
Бұл жерде ескеретін бір нәрсе-трансформатордың тек қана ... ... ғана ... ... ... яғни ... ... ғана
түрлендіретіндігі. Себебі тұрақты магнит өрісін қоздырады. Ал ... ... ... ... ... ЭҚК ... ескеретін жәйт – ол трансформатор ... тек ... ... ... ... ферромагнитті емес
материал (мысалы, ... мыс, ... т.б.) ... сондықтан ол
магнит өткізгіш бола алмайды.
Тұрақты ток машиналарының қолданылуы.
Тұрақты ток машиналары қуаты онымен бірдей айнымалы ток машиналарына
қарағанда ... ... ... ... ... ... және ... жиілігін қарапайым тетіктерімен біртіндеп реттеуге болады. Міне осы
артықшылықтарының ... ... ток ... ... әртүрлі
салаларында қолданылып келеді.
Тұрақты ток машиналары генераторлар және қозғалтқыштар болып бөлінеді.
Генераторларда ... ... ... ... ... ... электр энергиясын пайдаланып механикалық энергия алынады.
Тұрақты ток машиналары металл сығымдау тұрақтарында, автомобиль, ұшақ,
троллейбус, ... ... ... ... ... және ... ретінде) қолданылады. Бұдан басқа тұрақты
ток машиналары автоматты басқару құрылғыларында және әртүрлі ... ... ... қолданылады.
Тұрақты ток машиналарының кернеулері мен қуаты әртүрлі болып келеді:
мысалы автомобиль генераторларының кернеуі 12 В те ... ... ... және ... ... ... ... 550 В те
қуаты 45 кВт-қа дейін, электрлі ... ... ... 3 кВ ... 450...550 кВт.
Өндірісте көп тараған тұрақты ток машиналарының бірі П ... ... ... 110, 220 және 440 В, ... 0,7...180 кВт, ал
айналу жиілігі 750, 1000, 1500 және 3000 айн/мин. [2]
Тұрақты ток машиналарының ... ... ... тез ... және онда ... ... ... болатындығы. Электр ұшқынының
әсерінен коллектор тіліктері қатты қызады, жанып та кетуі мүмкін, үстері
бұдырланып тегіс ортамен ... ... ... және ... ... ... бар жерлерде қолдануға болмайды. Мұнымен қатар, ... ... ... ... ... ток машиналарына қарағанда қымбаттырақ.
Тұрақты және айнымалы ток ... тән бір ... яғни бір ... ... әрі ... ... әрі
қозғалтқыш әлпінде жұмыс істей алатындығы. Әрине, бір әліпке ... ... ... ... басқа әлпіндегі сипаттамаларынан
жақсырақ болатындықтан электр машиналарын жасайтын ... ... ... ... етіп қана ... ток машиналарының құжаттық жапсырмаларында машинаның аты,
түрі, номинал қуаты Рн, номинал кернеуі Uн, ... тогы Iн, ... ... nн, қоздыру түрі, қоздыру кернеуі Uқ, изоляцияланған класы,
жұмыс әлпі, салмағы, т.б. негізгі деректері беріледі.
3 Электр құрылғыларының техника қауіпсіздігін ... ... ... құрылғыларының техника қауіпсіздігін жоғарылату жерге қосу,
нөлдендіру жүйелерін, сақтандырудың басқа да әдістерін, ... ... ... плакаттарын және қауіпсіздік белгілерін қолданумен жүзеге ... ... ... ... ... ... және басқа да
кейбір жағдайларда ... ... ... ... қосу – ... және ... ... электр
құрылғысына қойылатын талаптар: қалыпты кернеу 380 В және ауыспалы ... ... ... 440 В және тұрақты токтан жоғары.
Сақтандыру жерге қосу жерге қосылған электр құрылғыларының металлды
бөліктерімен ... оның ... ... (су ... және т.б. ) ... ... ... электр өткізгіш бөліктерді оқшаулау
кезінде ол Uф фазалы кернеуге ие болады. Бұл жағдайда адам денесінен өтетін
электр тогы,
I4=Ucp/ ... R4 – адам ... ... Rжққ – жеке ... ... жеке ... құралдары болмаған жағдайда Rжққ = 0. [3]
Жерге қосу кезінде электр тогына жақындау кернеуі ... және ... адам ... ... ... тогы ... қосылмаған құрылғыларға
қарағанда аз болады. Жерге қосылған құрылғы корпусында кернеу аз болу үшін
жердің кедергісін шектейді. 380/220 В ... ... ... ... 4 Ом көп ... тиіс, ал 220/127 В кернеумен жұмыс
істейтін құрылғыларда 8 Ом көп болмауы керек. Егер қамтамасыз ету ... 100 кВА көп ... ... ... 10 Oм ... ... қосу құрылғысында бірінші ретте табиғи жерге қосу ... ... ... ... ... ... ... мүмкін.
Табиғи жерге қосу құрылғылары болмаған жағдайда қосымша жерге қосу
құрылғыларын қолдануға ... ... ... ... ... ... ... т.б. Жерге орнатылғаннан кейін олар жерден
100...200мм биіктікте болуы керек, ... ... ... ... қосу
құрылғысы ретінде жанғыш сұйықтармен және газдармен өткізгіш трубаларды
қолдануға категориялы түрде рұқсат етілмейді.
Жерге қосу ... ... ... ... ... ... ... 1). Егер тұйықталу болған ... кез ... ... ... ... ... орнатылады. Ол контурлар үлкен ток
күшіне ие, яғни өткізгіштің жұмысын жалғастырады. Осылай электр құрылғылары
қамтамасыз етіледі.
Электр ... ... ... ... ... ... мүмкін
қауіп төнген кезінде электр тогын қолданатын автоматты түрде өшетін
құрылғыларды ... ... ... ... ... ... әр түрлі болады. Барлық жағдайда жүйе электр
желісінде қандайда бір параметрлерде ... ... ... ... ... ток ... ... арқылы автоамтты түрде
ажырату сұлбасы да ... ... ... ... ... ... ... қорғаныш және
сигналды қорғану құралдарын қолдану жолымен де ... ... ... ... құралдар негізгі және қосымша ... ... ... ... қорғаушы құралдар электр құрылғыларында
ұзақ уақыт бойы жұмыс кернеуін ұстап тұра алады. Мұндай құралдарға : 1000В
кернеуге дейін жұмыс істей ... ... ... тогын өткізбейтін
резиналы қолқаптар жатады, сонымен қатар 1000В ... ... ... ... ... оқшаулағыш штангілер, электр өлшегіш сымдар жатады.
Қосымша оқшаулағыш электр қорғаушы құралдар электр ... ... ... ... сол себепті өздігінен адамды электр тогы кернеуінен құтқара
алмайды. Олардың міндеті негізгі құралдармен бірге қорғану әсерін ... ... ... кебістер, кілемшелер, оқшаулағыш ... ... ... тогы өтіп ... ... уақытша шектеуге
арналған.
Сигналды құралдарға алдын алу белгілері, ... ... ... ... ... ... плакат қолданылады.
Қорғаныш құралдары жұмысшыларды жылулық, жарықтық және механикалық
әсерлерден ... ... ... қорғаныш көзілдіріктер, противогаздар,
арнайы қолқаптар және т.б. жатады.
Электр құрылғысы құрылымының негізгі заңдылығы ... ... ... ... ... құрылғысының құрамына машина,
аппараттар, қосымша құрылғылар желілері (өздері құрылған бөлмемен бірге),
өндіріске ... ... ... ... ... ... Олар ... дейінгі және 1000В-тан жоғары құрылғыларға бөлінеді,
сонымен қатар оқшауланған немесе жерге қосылған болуы мүмкін.
Стандартқа сай ... ... ... және ... қауіптілігіне
байланысты барлық бөлмелер қауіпті, өте ... және ... ... ... ... ... (75%-тен жоғары) немесе ... ... ... ... ... Ток өткізгіш шаңдар және
бір мезгілде жермен байланысқан элементке жақындау ... ... ... ... ... элетр құрылғылары бар бөлмелер қауіпті
бөлмелер класына жатады.
Өте ... ... ... қатысты ылғалдылық (100%-ке жақын)
болатын, химиялық белсенді орта немесе қауіпті бөлмеге сай бір ... ... ... шарттар орындалатын бөлмелер жатады.
Қауіпсіз бөлмелерде жоғары шартты қауіптіліктер болмайды. Бірақ электр
қауіптілігі электр құрылғысын ... ... ... ... ... ... қауіпсіз деп атауға болмайды.
Электр қауіпсіздігін қамтамасыз ету
Ток күші – зақымдану ... ... ... фактор. Ол кернеуге
тура пропорционал және сымның кедергісіне кері пропорционал.
I = U/R.
Адамды электр тогымен зақымданудан сақтау әдістері:
. жұмыс ... ... ... ... ... ... ... (жермен байланыстыру немесе нөлдендіру);
. электр желілерін жоғары және төмен ... ... ток ... ... ... көбейту (жұмыстық, күшейтілген,
қосымша, еселенген, және т.б. );
. жеке және жиынтықты қорғаныс құралдарын ... ... ... қауіпсіздік белгілерін және т.б.).
Электр желісімен жұмыс істеу кезінде туындайтын жанама әсерлер
Электр желілерімен және электр тогымен жұмыс ... ... ... ... ... ... электр қауіпсіздігін сақтау керек.
Себебі электр желілерінен және электр тогынан туындайтын ... ... ... ... және ... ескіруінен болады. Электр
тогымен және электр желісімен жұмыс істегенде туындайтын ... ... ... электр тогымен зақымдануы, өрттің пайда болуы және оның
қоршаған ортаға әсері.
Өрт арнайы емес ... ... ... ... ... ... ... Ол ашық от пен ұщқынның болуымен сипатталады.
Ал, электр желісінен туындайтын өрт ... ... ... ... және
өткізгіштердің тұйықталуы мен құрылғылардың тозуынан болуымен сипатталады.
Өртті сөндіру құралдары және оның жолдары.
Өртті сөндіру үшін өрт болып ... ... ... ... ... ету ... сонымен қатар осы орында ... ... Өрт ... құрылғыларына су, химиялық және механикалық ... ... ... және ... ... сулы булар, құрғақ
ұнтақтар жатады.
Су - өрт сөндіруге арналған кең тараған және қолайлы құрал. Су ... соң ... буға ... Суды ... ... ... кеңінен
қолданады.
Көбіктер негізгі екі түрі бар: химиялық және механикалық.
Химиялық көбік өртке ... соң ... және ... ... ... ... сөндіреді.
4 Өндірістік мекемеде темір бетонды фундаментті жерге қосу ретінде
қолдануды бағалау.
Өндірістік мекемеде темір бетонды фундаментті жерге қосу ... ... ... ... ... ... R мына ... бойынша
анықталады.
(1)
Мұнда: S –периметрмен шектелген мекеме ауданы, м2;
ρЭ – ... ... ... ... ... есептеу үшін келесі формула қолданылады
(2)
Мұнда: ρ1 – жердің жоғарғы қабатының электрлік ... ...... ... қабатының электрлік кедергісі, Ом·м;
h1 – жердің жоғарғы қабатының қатаңдығы, ...... ... ... ... ... өлшемсіз коэффициенттер.
Егер ρ1> ρ2, a = 3, b = 0,1;
Егер ρ1< ρ2, a = 1,1*102 , b = ... = 500 ... ρ2 = 130 ... h1 = 3,7м, = 55 мм ... (2) ... ... мынаны аламыз
Мына есептеуден жердің жоғарғы қабатының ρ1 кедергісі ... ... ρ2 ... кедергісінен 2есе көп екенін байқаймыз.
110 кВ-тан 750 Кв-қа дейінгі кернеумен ... ... ... ... ... Егер ол мына ... сай болса
Мұнда, Iк.з – мекеме фундаментінен «жерге» өтетін, бір фазалы тұйықталудың
есептелінген ток күші, кА.
Темір бетонды ... ... ...... ... 2 – ... оқшаулау , 3 – колона арматурасы, 4 – жерге
қосуға арналған ... ... ... , 5 – ... ... колоннаны темір бетонды фундаменттің арматурасымен қосу
1 – табан арматурасы, 2 – фундамент ... 3 – ... 4 ... ... ... ... болттары (екеуден кем емес), 5 –
құрышты ... 6 – ... қосу ... жалғастыратын пластиналар.
5 Еңбекті, қоршаған ортаны және техника қауіпсіздігін сақтау
Еңбек қауіпсіздігі (ЕҚ) – өндірістегі жұмысшыларға ... ... ... ... ... факторлардың әсер етпеуін қамтамасыз ету,
жұмысшылардың қауіпсіздігін сақтау.
Еңбек қауіпсіздігі шарттары – ... ... ... ... ... ортаның және еңбек процесінің ... ... сай ... қауіпсіздігі (ТҚ) - өндірістік қауіпті факторлармен ... ... ... ... ... қауіпсіздігінің жиынтығы.
Өндірістік санитария - өндірістік қауіпті факторлармен жұмыс ... ... ... ... азайтатын санитарлы-гигиеналық жүйе.
Қоршаған орта қауіпсіздігі - өндірісте және ... ... ... ... ... ... ... зиянды, улы заттардың
бөлінбеуін қамтамасыз ету.
Электр тогының адам организміне әсері
Электр ... адам ... ... ... және ... ... Адам организміне өту арқылы, электр тогы жылулық, ... және ... әсер ... ... ... – ток ... жатқан денені жоғары ... ... ... жеке ... ... ... ... және
белгілі бір функционалды өзгерістерге әкеліп соқтыруы мүмкін.
Электрлік әсер ету қанның, плазманың, ... ... ... ... ... тіршілігін тоқтауымен сипатталады.
Токтың механикалық әсері – электродинамикалық әсер ... ... және ... әкеп соқтырады, сонымен қатар тері арқылы тері
сұйықтықтарының және қанның ... ... ... әсер нерв ... және ... да ... ... қатар ішкі биологиялық процесстердің бұзылуымен
байланысты.
Адам зақымдалғанда электр желісінен өздігінен босап кете алатын ... ток деп ... Оның ... ... адам ... ... ... әсер ету ұзақтығы 10 с және одан көп болса – 2мА, 10с
және одан төмен болса – 6мА, егер адам ... ... ... ... ол ... ... ... тогы деп аталады.
Ауыспалы ток тұрақты токтан қауіпті, бірақ жоғары ... ... ... ток ... болады.
Гигиеналық нормаландыру МЕСТ 12.1.038-82 адамның токпен ... ... ... ... анықтайды. Сонымен қатар ... ... ... ... ... ... және ауыспалы токтың
жиілігі 50 және 400Гц ... ... ... ... мәнін де белгілейді.
(Кесте 1).
Кесте 1. Ток кернеуінің шектеп белгіленген деңгейі
|Ток түрі |Нормаланған|1с уақыттан аспайтын әсер ... ... ... |
| ... ... Iа, с. |
| | |0,01 0,08 |
| | | |
| | | ... |Ua, B | ... |Ia, мА | |
| | | ... лы, |Ua, B | ... Гц |Ia, мА | |
| | | ... |Ua, B | |
| |Ia, мА | ... | | ... |Ua, B | ... | | |
| | | ... | | ... жарты |Ua, B | ... | | ... |Аз ... ... тағы сол әсер ... 2-3с ... кейін |
| | ... ... ... |
| | ... ... 2-3с ... ... ... ұзақ әсер етуінің |
|0 ... ... ... ... ... ... ... талмасы ... да ... ... және ... босай |Қолдың қалтырауы, тыныс алудың|
| ... ток, ... ... ... |
| ... | ... |Қолдың қалтырауы, қиын, бірақ |Қызудың күшті әсері |
| ... ... ... | |
| ... | ... |Қол ... бастамасы |Қызу әсері ... ... әсер ... ... да ... |Әсер ету бастамасы, саусақтардың|Әсер жоқ |
| ... ... | ... ... ... ... ... жолдары болуы мүмкін. Токтың
адам денесі арқылы өтуінің 18 түрі анықталған. Олардың негізгілері:
- бас арқылы;
- аяқ арқылы;
- қол – қол ... ;
- оң қол – аяқ ... сол қол – аяқ ... аяқ – аяқ ... ... ... зақымдануы мынадай жағдайларда болуы мүмкін:
• адамның кернеуге ие электр ... ... ... ... ... ие электр құрылғысының токтан қорғалмаған бөлігіне адамның
жақындауы;
... ... ... токқа қосылмаған, тұйықталу нәтижсінде
кернеуге ие электр құрылғысының металл бөлігіне ... ... ток ... ... әртүрлі потенциалдағы екі фазалы токқа
жақындауы («қадамдық кернеу»);
• толқындық соққы;
• электрлік ... ... ... ие ... адамды босату.
Электр тогымен зақымдалғанда көрсетілетін алғашқы көмек
Электр тогымен зақымданған адам өмірін сақтап қалу ... ... ... тез және дұрыс қимылына тәуелді. Дәрігерге дейінгі көмекті,
яғни алғашқы көмекті көрсету және бір ... ... ... ... ... зақымдалғанда ең бірінші адамды ток көзінен босату
керек. Бұл үшін ең ... ... ... ... егер бұл ... ... қолға құрғақ немесе резиналы шерст материалдан ... киіп ... ... құрғақ матамен орап, кебіс кию керек, және жерден
оқшаулау үшін құрғақ тақтайдың үстіне немесе құрғақ ... тұру ... ... ... ... ... ... ұру арқылы ажырату керек.
Зардап шегушіні ток көзінен босатқаннан кейін оған көрсетілетін көмек
оның ... ... Егер ол ... айырылмаған болса, оған біраз
уақыт тыныштық беру керек, яғни қозғалтпай тыныш отырғызу керек.
Егер зардап шегуші ... ... ... ... ... ... тұрса, сол
кезде жасанды жолмен демалдыру керек. Егер дем алмай, тамыр соқпай ... ... ... ... емес ... жүрек массажын жасау қажет.
Егер электр күйігі болса, таңғыш қолдану арқылы оны бинтпен ... ... ... Кез ... ... шариктерді жасыруға және пайда болған
затты жоюға болмайды. Егер ... ... ... бор ... суық ем ... оны дәрігерге жіберу керек.
Алғашқы көмекті дәрігердің келуіне дейін көрсету керек.
Қорытынды
Қорыта ... ... ... өндіру мақсатында қолданылатын
электрлік ... өте ... ... Олар өзіндік күрделі сипаттамаға,
құрылысқа және құрылымдарға ие. Оны осы жобада ... ... ... ток түріне қарай сипатталуынан және ... ... көп ... ... ... ... ... тұрақты
ток машиналары, асинхронды машиналар және т.б. жатады.
Трансформатор дегеніміз ... ... ... бойынша түрлендіруге
және кернеуді реттеуге арналған электромагниттік құрылғы. Трансформатор
латынша түрлендіру дегенді ... сөз. ... ... ... оны таратқан кездегі шығынын ... және ... ... мақсатынан келіп туған. Электрмен жабдықтау жүйелерінде,
электр тораптарында қолданылатын трансформаторларды күштік трансформаторлар
деп атайды.
Тұрақты ток машиналары ... ... ... ... ток ... ... жүргізіп жіберу иінкүшін (моментін) туғызады және олардың
айналу жиілігін ... ... ... ... болады. Міне осы
артықшылықтарының арқасында тұрақты ток машиналары өндірістің әртүрлі
салаларында қолданылып ... ток ... ... және қозғалтқыштар болып бөлінеді.
Генераторларда механикалық энергия жұмсап электр энергиясы, ... ... ... ... ... ... ... жобаның негізгі мақсатының бірі электр ... ... ... ... ... Осы мақсатта айтатыным
негізгі техника қауіпсіздігін арттыру үшін ... ... ... қосу және ... ... ... қатар, осы
мақсатта табиғи жерлендіру ... ... ... ... ... ... ... бетонды фундаменттерді жерге қосу ретінде қолдану
бағалау туралы айтып өттік. Темір бетонды фундаментті қолдану құрылғыларды
жерге ... ... ... ... ... ... жұмыс орнында, электрлік жұмыстарда техника,
еңбек қауіпсіздігін сақтау басты міндет. ТҚ - ... ... ... ... ... ... ... құралдар
қауіпсіздігінің жиынтығы. ЕҚ – ... ... ... істеу
барысында зиянды немесе қауіпті факторлардың әсер етпеуін қамтамасыз ету,
жұмысшылардың қауіпсіздігін ... ... ... ... ... 2007 [1. 114-144 ... ... В.И.Полищук «Электротехника және жалпы автоматика».
Алматы, 2007ж. [2. 100-115 ... ... ... и ... ... ... ... В.Е.Манойлов «Основы электробезопсности»
5. Ф.И.Седельников «Безопасность жизнидеятельности»
6. Бауман ... [3. 122-174 ... ... ... ... ... микроэлектроники. Москва,
«Высшая школа», 1991
8. А.С.Касаткин ... ... ... ... ... төрт ... ... жерге қосу арқылы нөлдендіру сұлбасы
1 – трансформатор, 2 – ... 3 – ... 4 – ... ... ... қозғаушы корпусы, 6–нөлдендіру өткізгіші, 7 – нөлдік қорғаушы
өткізгіш, 8 –жерге қосу кедергісі
Қосымша 2.
Қорғаныс ажырату құрылғысының сұлбасы:
1– ... ток ... 2– ... тогы ... 3– ... ... 5– ... қозғаушы, 6–қосқыш, 7–байланыс блогы, 8– жүрек,
9–қосқыш катушкасы, 10, 12, 13 – ... 11 – ... ...

Пән: ОБЖ (Основы безопасности жизнедеятельности)
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 18 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 400 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Ересек және үлкен жастағы адамдардың дене тәрбиесі10 бет
72 пәтерлі тұрғын үй, дүкені мен офис және шаштараз жобасы60 бет
«Новый» 110/10 кВ қосалқы станциясын жобалау54 бет
Айналдырғыш электржетегін модерлендіру және құру74 бет
Блокты автоматтандырылған демульсаторлар42 бет
Еңбекті қорғау негіздері, электр қауіпсіздігі және өрт қауіпсіздігі19 бет
Мұнай және газ өнеркәсібіндегі компрессорлар15 бет
Мұнай эмульсияларын қыздыруға арналған қыздыру блоктары66 бет
Мұнайлы ұңғымаларды пайдалану19 бет
Скважинаның газлифті жабдықтары21 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь