Басқару құжаттарын рәсімдеудің жалпы ережелері

КІРІСПЕ 4

1.ТАРАУ Басқару құжаттарын құрастыру және ресімдеу талаптары ... ... . 6
1.1.Құжаттар қызметінің маңызы .6
1.2.Басқару іс қағаздарының тілі 23

2.ТАРАУ Басқару құжаттарын рәсімдеудің жалпы ережелері ... ... ... ... 30
2.1. Іс қағаздарының стилі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 30
2.2.Құжаттарды дайындау және ресімдеудің жалпы ережелері ... ... ... ... ...43

3.ТАРАУ Әл.Фараби атындағы Қазақ Ұлттық университетінің іс қағаздарын басқару жүйесі 55
3.1.Мекемедегі іс жұмысын жургізу ерекшеліктері 55
3.2.Ұйымдағы құжат айналымын жақсарту бағыттары 65

ҚОРЫТЫНДЫ 68
ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР 70
ҚОСЫМШАЛАР ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...73
        
        тақырыбы: «Басқару құжаттарын құрастыру және ресімдеу талаптары»
МАЗМҰНЫ
КІРІСПЕ 4
1-ТАРАУ Басқару ... ... және ... ... 6
1.1.Құжаттар қызметінің маңызы .6
1.2.Басқару іс қағаздарының тілі 23
2-ТАРАУ ... ... ... ... Іс ... ... және ... ... ... ... ... ... ... іс қағаздарын
басқару жүйесі 55
3.1.Мекемедегі іс жұмысын жургізу ерекшеліктері ... ... ... ... бағыттары 65
ҚОРЫТЫНДЫ 68
ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР 70
ҚОСЫМШАЛАР................................................................
...............................73
КІРІСПЕ
Кез-келген ... ... ... тиімді қызметі оның кұжаттармен
жұмысының дұрыс деңгейге қойылуына байланысты. Іс ... ... ... ... мен қабылдауға байланысты бір де бір технологиялық
басқару функциясы ... ... ... және рәсімдеу процесі –
құжаттаусыз іске асырылмайды.
Техникалық орындаушылардан бастап барлык, буындағы ... ... ... бүкіл жұмыскерлерінің қызметі кұжаттаумен байланысты.
Біреулері құжаттарды жасайды, басқалары олардың рәсімделуін және берілуін
қам-тамасыз ... ... сол ... ... ... ... шешімдер қабылдайды.
Кәсіпорындардың күнделікті жұмысында өндірістік, шаруашылық, ... ... ... сан қилы ... бойынша кұжаттар жасалады. Ол
бұйрықтар, шешімдер, хаттар, ... ... ... жеделхаттар, анықтамалар және т.б. Кәсіпорындарда жасалатын
құжаттар әдетте хат-хабар деп аталады.
Құжаттардың ... ... ... ... ... ... мен ... байланысты жұмыстардың жиыны іс жүргізу деп
аталады.
Қазақ КСР-дағы іс жүргізу жүйесі барлық шаруашылық субъектлерінің ... ... ... ... ... ... мен ... реттеледі. Жаңа экономикалык қатынастарға көшу кезеңінде, әр ... және жеке ... ... жаппай сахнаға шығу жағдайла-
рында бұл ережелер үміт ... және де ... ... бұл ... ... да ... ... байқалғанымен, әрбір жеке меншік фирма
құжаттарды рәсімдеп, дайындап және ... ... өз ... Бүл ... 11.07.97 ж. № 151-1 ҚР «Тіл ... ... іс
жүргізуді қазақтіліне аудару талабымен күрделене түседі.
Қазақ тілін іс жүргізуге ендіру тәжірибе ... ... ... ... ... ... ... бүкіл іс жүргізу жүйесі орыс тіліне негізделген, ал хат-
хабарды қазақ тілінде рәсімдеу ... ... ... техникасын,
қажетгі сөздіктерді, анықтамалықтарды, сондай-ақ мемлекеттік және жеке
меншік кұрылымдарда құжаттарды жасаудың ортак ... ... ... етеді. Тілден тілге көшу процесін терминдерге әр түрлі түсінік беру
және әсіресе нарық-тық өзгерістерге ... ... ... ... ... ... сөздерді іздестіру сияқты тіл мәселелері де тежейді.
Әрине, бұндай жағдайда құжаттаманы ең алдымен орыс тілінде бірыңғайлау
қажет, сосын ғана оны, ең ... ... және ... кеп ... мен ... ... ... аударған жөн.
Қолданыстағы ресми құжаттарға ... ... осы ... орыс және ... ... ... негіздері бойынша аз
ғана білім беруге талпыныс жасады, оны іс жургізумен айналысатын кез-келген
маман ... ... сан қилы ... ... ... ішкі кұрылымы алгоритмдер принципі ... ... ... ... ... іс ... ... бойынша фирманың
ішкі құжатын, яғни «Іс жүргізу бойынша нұсқаулықты» уақытты үнемдей ... ... ... мүмкіндік береді.
Жасалған жұмыс екі тараудан тұрады, кіріспе, ... және ... ... ... ... құрастыру және ресімдеу талаптары.
1.1.Құжаттар қызметінің маңызы
«Құжат» — латын тілінде «куәлік», «дәлелдеу тәсілі» деген мағына береді.
Бүгінгі қолданыста оның негізгі үш ... ... ... бір ... не бір ... деген құқықты (мысалы, жол жүруге
деген) растайтын іс қағазы;
2) жеке басты ... ... ... ... ... бір ... туралы жазбаша куәлік (мысалы, ескі грамоталар).
Кәсіпорынды басқару — мәліметтерді ... алу және ... ... оны орындау сияқты белгілі бір дәрежедегі ақпараттық процесс болып
табылады. Дұрыс шешім қабылдау үшін ... ... ... және ... керек болады. Құжат акпараттың осы талабына жауап беруі тиіс.
Дегенмен хабардың толықтығы оның көлемімен ғана емес, ... ... ... де ... мәселелерін көрсетумен бағалынады. Яғни, ақпараттың ... ... ... ... оның ... жедел орындауды қажет ... ... оны ...... ... ... түсіруді керек
етеді. Осы жұмыстың бәрін құжатты толтырушы атқаруы тиіс. Құжаттың сапасы
оның ... ... және ... ғана емес, сондай-ақ оның
ықшамдылығымен, көрнектілігімен және қолайлылығымен айқындалады.
Сондықтан құжаттар тікелей катынас ... ... ... ... ... жақсы жабдықталып, нақты ... онда олар ... ... ... жағдай жасайды. Іс жүргізу
құжаттары сонымен қатар хабар-мәліметтің қайнар көзі және таратушысы, ... ... істі ... тәсілі де болып табылады. Басқарудың
құралы ... ... ... ... ... ... ... мен есеп беруде, оперативті басқаруда, ... ... ... қамтамасыз
6
етуде т.б. қолданылады. Құжаттарда мемлекеттік құрылым белгіленеді, олар
мекемелер, ұйымдар, кәсіпорындар және азаматтар арасындағы, заңды және жеке
тұлғалар арасындағы қатынастар үшін ... ... ... ... ... күші бар ... ... сотта бизнес бойынша
әріптестерімен шаруашылық дауларын немесе халықтық ... ... ... ... бір ... негізгі дәлелі ретінде қызмет етеді.
Кәсіпорынның немесе ... ... ... бір ... ие, ... ... қорының бөлігі болып табылады, сондықтан
олар мемлекеттік архивтерге тапсырылуы тиіс.
Құжат ... ... ... ... ... ... және ... келісім министрлігінің архивтер мен құжаттарды
басқару комитеті белгілейді. Мұндай ... ... 1992 жылы 30 ... ҚР
Министрлер кабинеті бекіткен «Қазакстан Республикасында барлық ... ... ... мекемелер мен ұйымдарда құжат толтыруды
баскару және құжат ... ... ... деп аталатын № 562 қаулысы
болып табылады. «Ережелерде» ... ... және ... ... ... ... (17, 109). ... топтастыру — оларды
ұқсастықтары мен айырмашылықтары бойынша бөлу болып табылады.
Белгілеу тәсіліне ... ... ... графикалық, акустикалық (фото,
кино- бейнеқұжаттар) болып бөлінеді.
Мазмұнына қарай — ұйымдық-өкімдік, қаржы-есеп, жабдықтау-өткізу құжаттары
болып бөлінеді.
Атауына қарай көптеген ... ... ... ... ... жарғылар, арыздар, хаттар т.б.
Түріне қарай құжаттар типтік, үлгілік, ... ... ... ... ... орнына қарай құжаттар ішкі және сыртқы ... ... ... ... ... ... жедел және жедел емес (жай) болып
бөлінеді.
Шығу тегіне қарап ... ... және ... жекелік (атаулы) болып
бөлінеді.
Жариялылық дәрежесіне қарай құжаттар қарапайым, ... ... үшін және ... ... бөлінеді.
Заңдылық күшіне қарай шын және жалға кұжаттар болып бөлінеді.
Жасалу ... ... ... (бірінші данасы) және көшірме құжаттар
болып бөлінеді. Көшірменің өзі іштей отпуск — ... ... ... ...... бір бөлігінің көшірмесі және дубликат -—
құжаттың жоғалғанда берілетін екінші ... ... ... ... ... құжаттардың мынадай түрлері болады: 10 жылдан ... ... ... және 10 ... дейін уақытша сақталатын. ГОСТ
6.10.1-88 бойынша Қазакстан ... ... ... қарай
«Құжат толтырудың бірыңғай жүйесі, негізгі ережелер» (А. 1992) белгіленген.
Осы мемлекеттік стандартқа сәйкес ... ... 16 ... ... ... есептік-санақтық, алғашқы есептеу, қаржылық және бухгалтерлік-
есептік, ақшалай есеп ... ... баға ... бойынша,
материалдық-техникалық жабдықтау мен өткізу бойынша, сауда бойынша, сыртқы
сауда бойынша, кұрылыс жобасы, өнер тапкыштык және жаңалықтар ашу ... ... ... еңбек және әлеуметтік мәселелер бойынша
транспорт жүйесін жедел жоспарлау және ... ... ... ... ... көрсету бойынша.
Ұйым өзінің қлыпты қызмет етуіне қажет салалық құжаттар ... ... ... ... ... ... ... түрлері де,
сондай-ақ есептеу техникалық құралдары аркылы жасалған ... де ... ... ... ... ... ... бірдей іс
номенклатурасын жасап шығарады. Қағаз ... ... тыс ... ... көп күш, уақыт кетеді, Мұның өзі тікелей іске, ауызша
түрдегі
8
жеке ... ... ... ... және ... мөлшерде болуы, оларды
толтырудың біркелкілігі нақты жұмысқа көп уақыт бөлуге мүмкіңдік береді.
Бірақ бұл — ... ... ... бөлмеу керек деген сөз емес. Фирманы
басқарудағы жазба құжаттардың үйлесімді жүйесі бірте-бірте қалыптасады және
ол тұрақты түрдегі заңдылықты жолға қояды.
Әрі карай біз ... ... оны ... жеке ... ... басқару
және хат жазысу туралы айтамыз.
Құжаттың жеке құрамды бөліп деректеме (реквизит) деп аталады:
-қүжаттардын міндетті деректемелеріне мыналар жатады:
-ұйымның атауы — ... ... коды — ... ... ... басқа) атауы;
-тақырыбы;
-құжат түрінің коды;
-құжатты толтыру мерзімі;
-индексі;
-мәтіні;
-бұрыштамасы;
-қоиылған қолы;
Құжаттың орындалғаны және іске тіркелгендігі ... ... ... (ережелер, штаттық кестелер, бұйрықтар т.б.) ГОСТ
6.38.90 бекіткен ... ... ... ... ... ... ... атты мемлекетік стандартқа сәйкес ... Бұл ... ... ... ... тізбелерінің орналасуы мен
мазмұнын, құжат деректемелерін, бланкілерге, мәтіндерге және олардың
машинкаға ... ... ... ... 6.38.90 ... кұжат деректемелерінің мынадай
9
құрамын белгілейді:
1 — Қазакстан Республикасының Мемлекеттік ... ... ...... бейнесі;
4 — ұйымның коды;
5 — құжаттың коды;
6 — министрлік пен ... ...... ...... ... ... — байланыс кәсіпорнының индексі, пошта және телеграф
мекен-жайы, телефонның, басқа ... ... ... ... нөмірі;
10 — құжат түрінің атауы;
11 — мерзімі;
•12 — индексі (ішкі нөмірі);
13 — кіріс құжаттың мерзміне сілтеме;
14 — ... ... ... орны;
15 — құжатты алуды шектейтін арнайы белгі (гриф);
16 — мекен-жайы;
17 — ... ... ... ...... куні;
19 — мәтінің тақырыбы;
20 — бақылау туралы белгі;
21 — мәтін;
22 — қосымшаның бар екені туралы белгі;
23 — қолы;
10
24 — ... ... ...... (виза);
26 — мөрі;
27 — көшірмесін растайтын белгі;
28 — құжатты толтырушының тегі мен ... ...... ... мен іске ... туралы белгі;
30 — барлық мәліметтердің компьютерге енгізілгені туралы белгі;
• 31 — құжаттың келіп түскені туралы белгі (17, ... ... және дәл ... ... ... әрі ... стандарт бойынша толтырылуға тиіс. Үлгі ретінде кейбір
реквизиттердің толтырылуын көрсетейік.
Мекен-жай. Құжаттар ұйымдарға, олардың ... ... ... ... ... электромеханика зауыты Қамтамасыз ету және өткізу бөліміне
"Эталон" зауытының директоры
К. Ыбраев мырзаға
Егер құжат бірнеше бірдей ұйымдар мен бөлімшелерге жіберілсе, ... ... ... ... ... ... көп ... жібергенде, тізім жасалады және әр құжатта
бір ғана мекен-жай көрсетіледі.
«Мекен-жай» тізбесінің кұрамына өз тәртібі ... ... ... да ... мумкін. Жеке тұлғаға жіберілген құжатқа мекен-жай
міндетті түрде қойылады. Мысалы:
480025, ... ... ... ... . ... сурет «Мекен-жай» тізбесі.
11
Құжатты толтыру не шығару орны әкімшілік-аумақтық бөлініс бойынша
толтырылады. Мысалы: Алматы қ-сы; Талғар қаласы, Алматы облысы; Үшарал
қалаласы, Алматы ... ... ... ... сөзі, лауазым аты, жеке қолы, тегі мен
аты-жөні және күні жазылады. Мысалы:
БЕКІТЕМІН ... ... ... А. ... ... Бекіту Грифі.
Егер кұжат арнайы бланкіде толтырылмаса, лауазым атына кәсіпорының атауы
қосылады (соңғы мысалдағыдай). Құжатты бұйрықпен немесе хаттамамен
бекітіледі бекіту ... ... ... ... ... ... ... түрлері өте көп, олардың негізгі түрі ... ... ... ... ... ... ... т. б.
ерекшеліктеріне қарап топтастыруға болады. Ұйымдар мен мекемелердің іс
жүргізу ... ... орын ... құжаттарды жалпы мақсатына қарай
ұйымдық-өкілеттік ... деп ... ол ... ... топқа топтауға
болады. Сондай-ақ. іс қағаздары мазмұны мен қызметіне қарай жеке ... және ... іс ... деп ... бөлінеді. Формасына қарай
типтік және трафареттік болып бөлінеді. Ал жасалу орнына ... ... іс ... және ... ... ... іс ... болып бөлінеді.
Шығу, салу сатысына қарай түпнұскалық және көшірмелік болып бөлінеді.
Алқалық ... ... іс ... бір түрі ретінде каралады.
Енді осы топтардың әр қайсысына жеке-жеке ... ... ... ... ... және ... ... үшке бөлінеді.
Ұйымдық құжаттарға мекеменің ұйымдастырылу құрылуына қатысты құжаттар,
басқару аппараттық құрылымы, ... штат ... ішкі жүйе ... бөлімшелер жағдайы, міндеттер, жарғы, ереже,
нұсқау (инструкция) т.б, құжаттар жатады.
Мекеме мемлекеттік тіркеуге алынған сәттен ... ... ... болып
саналады. Тіркеуге алынған ... ... ... ... ... ... ... әрекетіне қарай мекеменің
ұйымдық құжаттарына мекеме ... ... ... және ... емес ұйымдарда жалпы ережелер жатады. ... ... ... ... ... ... ... бекітіледі.
Жарғыда мекеменің іс-әрекеті, негізгі бағыты, басқа бірлестіктер, жеке,
занды тұлғалармен қарым-қатынасы, ... мен ... ... ... ... оның атын, мекен-жайын, басқару органың,
бақылаушыларын, мекеменің қайта құрылуын, ісін ... ... ... мекеменің көздеген ... ... ... ... мен мүмкіндіктерін, келісім-шарт
уақытын белгілейді.
Жарғы негізінде мекеменің құрылымдық жүйесі мен ... ... Штат ... ... ... мен ... ақылар көрсетіледі.
Мекеменің бірнеше құрылымдық бөлімдері болған жағдайда кұрылымдық
бөлімшелердің құқықтық ... ... ... міндеттерін,
қызметтерін белгілейтін бағыттағы ереже жасалады. ... ... ... ... ... ... және ол ішкі тәртіп
ережелерінен көрініс табады. Мекеменің ... ... мен ... ... бұл кұжат ішкі тәртіп ережелерінің типтік үлгісін басшылыққа ала
отыра жасалады.
Ішкі тәртіп ережесінщ тексін ... ... ... ... ... ... және ол еңбек ұжымында өткізілетін
жалпы мәжілісте талқыланады, соңынан мекеме жетекшісі бекітеді.
Кейбір мекемелерде қызметкерлер құқығы жайында ережелер ... ... ... жұмыс барысындағы құқықтық қарым-қатынасын,
мекеме жетекшісі мен қызметкердің құқықтық қарым-қатынас-тары және т.б.
мәселелер ... ... ... ... ... ... айқындайды. Өкілеттік ... ... ... және кызметкерлеріне байланысты ... мен ... ... ... ... ... ... бірлестік
жетекшісі қол қояды. ... ... ... ... бағыттағы мәселелері жазылады. Сондыктан оларды безендіруде,
сақтауда нактылы талаптар қойылады.
Бұйрықтар жобасын дайындауда реквизиттер ... ... ... тиіс ... ... мен оған қол қойылуы белгіленген тәртіп бойынша
жүргізіледі.
Бұйрыққа қол қойылған соң ол ... ... ... ... ... я үзіндісі бұйрықты орындаушыларға беріледі және ... ... ... ең ... ... - оның мәтіні. Бұйрық мәтіні
өкілеттік бөлімдерден кұралып, ’’БҰЙЫРАМЫН’’ ... ... ... және
жеке жолға жазылады.
Орындалуы міндетті бүл өкілеттік құжат мәтіні ... ... ... Онда ... орындалу мерзімі, орындаушының аты-жөні
көрсетіледі. Бұйрықта түсініксіз сөз орамдары мен сөйлемдер болмауы ... ... ... ... ... ... болса, мәтіннің
өкілеттік бөлігі пункттерге ... және олар араб ... азат ... ... ... ... орындаушы көрсетілсе, онда оның аты-жөні, фамилиясы,
қызметі толық жазылуы тиіс.
14
Бұйрықтың ... ... іске асып ... ... ... ... уақытына шек қойылмайды яғни мерзімі көрсетілмейді. Бұйрықтың
соңында жауапты адамның аты-жөні, фамилиясы жазылады.
Бұйрықтың соңғы ... оны ... ... және ... ... ... құжат мәтіндершің тақырыптары "...туралы ", ... ... ... ... ... сөз тіркестерінен тұрады.
Тақырып аттары мейлінше ... ... ''не ... ... сұракқа жауап
беретіндей сөз тіркестерінен құралады. Мысалы, "...өзгеріс енгізу туралы",
"...қайта қарау жөнінде", ... ... ... ... ... құжаттардың көп кездесетін түрін анықтама-ақпараттық
құжаттар жатады. Олар: хат, ... ... ... ... анықтама және т.б. қызметтік хаттар. Бұл құжаттардың барлығы ... ... ... және ... ... ... да бір іс-әрекеттен
ұштастырады, кейде белгілі бір ... ... ... ... Хат, ... ... ... мекемелер арасында ақпарат
алмасуы болады, ұсыныстар ... ... ала ... ... ... ... ресми байланыс жасайды.
Анықтама-ақпараттық құжаттардың бірі — акт. Ол мекеме жетекшісінің
тағайындалуымен құрылған тексерушілер тобы және ... ... ... ... ... ... кездеседі. Олар:
материалдық құндылықтарды жарамсыз деп санау, іс қағаздарын қабылдап алу,
өткізу, материалдық құндылықтарды қабылдау, өткізу т.б.
Құжатқа акт жазушылардың аты-жөндері ... ... ... ... мен ... актіде белгіленбейді. Тексеруші топ
мүшелері тегіс қол қояды. Кейбір актілерге мекеме жетекшісі қол қояды
және мекеме мөрі басылады.
Іс ... ... мен ... ... жеке ... ... және
15
қызметгік деп бөлінеді. Қызметтік іс қағаздары мекеме немесе сол ... ... ... ал жеке іс ... жеке азаматтар атынан
жазылады. Жеке адамға ... іс ... ... ... ... ... қолхат, хат, төлқұжат, куәлік, білімі туралы куәлік т.б.
төлкұжат, куәлік, ... ... ... сияқты құжаттарды мекемелер
азаматтардың өз қолына ... ... іс ... ... мен
ұйымдардың іс жүргізу барысында дайындайтын барлық құжаттарын
жатқызуға болады. Мысалы, қызметтік хаттардың барлығы, бұйрық, хаттама т.б.
Іс қағаздары формасына қарай типтік, ... және ... ... ... ... іс ... деп қалыптасқан мәтін үлгі бойынша жазылатын
іс қағаздарын айтамыз. Мысалы, арыз, ... т.б. ... іс ... ... ... бір ... алдын ала типографиялык әдіспен басылып
дайындалған құжаттарды айтамыз. Мәтіннің алдын ала ... ... ... ... ... студенттің белгілі орнында оқитынын
растайтын анықтама. Мұнда студенттің аты-жөні, фамилиясы, оқитын бөлімі мен
курсы ... ... орын ... ... ... ... ... алдын ала дайындалады. Еркін мәтінді іс қғаздарына қлыптасқан үлгі
бойынша емес, оны ... ... ... ... ... ... ... Еркін мәтінді іс қағаздарын безендіруде де ... іс ... ... ... ішкі іс ... мекеменің қызмет ету барысында, оны кұжаттау
процесінде мекеме ішінде дайындалған іс ... ... ... ... мен ... ... ... кұжаттар сырттан келіп түсетін іс
қғаздарына жатады.
Шығу, ... ... қрай іс ... ... және көшірмелік
болып бөлінеді. Тұпнұсқалық іс қағаздарына кез-келген құжаттың бірінші рет
жасалған нұсқасы (оригинал) ... Ал ... іс ... мәтіні сол күйіңде, өзгеріссіз сақталып алынған толық нұсқасы
немесе белгілі бір бөлігі жатады. ... іс ... ... ... ... ... бұйрықтың көшірмесі т.б.), үзіндісін
(хаттамадан үзінді, бұйрықтан үзінді т.б.), дубликатын жаткызуға болады.
Үзінді - ... ... ... ... ... ... ... нұсқасы.
Дубликат - құжат жоғалған кезде берілетін құжаттың ... ... ... мекеме тек өзінде жасалған құжаттың ғана көшірмесін беруге
құқы бар. Құжат көшірмелерінің ... ... ... расталып қол
қойылғанда ғана күш бар. Егер көшірме мекемеден тыс жерге берілетін болса
оған мөр ... ... ... ... ... кеңселер
куәландырады. Нотариалдық кеңселе жоқ елді мекендерде ... ... ... ... ... салыстыра отырып куәландырады,
Азаматтардын мүліктік, ... ... ... ... байланысты
құжаттардың ғана көшірмесі алынып куәландырылады.
Төлқұжаттың, марапатталғаны туралы құжаттың, депутаттық мындеттың, эскери
билеттің көшірмесін куәландыруға тыйым салынады.
Алқалық ұйым іс қағаздары. ... ... - ... ... ... адамдар тобынан тұратын әкімшіліктік, кеңестік немесе өкілеттік
ұйым.
Алқалық ұйымның барлық отырысы күн ... мен ... ... ... ... сәйкес өткізіледі. Өндірістік қажеттілік
болған жағдайда алқалық ұйым төрағасы күн тәртібіне өзгерістер мен
толықтырулар ... ... Күн ... алқалық ұйым мүшелеріне ең күрделі
деген мәселелер жөнінде ақпарат жазылған анықтамамен және лешім ... ... Кей ... ... ұйым ... ... ... сөйлеушілер сөзінің тезисі де жіберіледі. Бұл материалдармен алдынала
танысу — ... ... ... ... ... ... Отырыстың күн тәртібіндегі мәселелердегі талқылаудың қорытындысы
бойынша қаулылар мен шешімдер қабылданады. Отырыс барысы бойынша ... ... ... ... мен ... ... ... жауапты болады. Хаттама қысқа да. толық түрде де жазылады. Толық
жазылған хаттама алқалық ұйымның ... ... ... ... танысуға мүмкіндік береді.
Алқалық ұйым хаттамасы осы құжат үлгісіне сәйкес ... ... ... ... күн емес, отырыс өткізілген күн ... ... ... ... ... ... онда ... күн мен соңғы күн
көрсетіледі. Осы күндер аралығында өткізілгендігі жазылады.
Мысалы, 12-14.11.1999ж.
Хаттамалар жыл ... ... ... ... жылы ... ... нөмірленеді.
Хаттама тақырыбы ретінде алқалық ұйым аты және ... ... ... Ол ... ... ... жазылуы керек. Мысалы, педагогикалық
кеңес отырысы.
Хаттама мәтіні екі бөліктен тұрады: кіріспе және негізгі. Кіріспе ... ... ... ... күн ... ... ... мәлімет жазылады. Фамилиялар алфавит тәртібімен, ... ... я ... ... ... саны керсетіледі. Ал ат-атымен
жазылтан тізім ... ... ... Мысалы, қатынасқандар саны: 43
(тізім беріледі),
Белгілі бір кворум болу міндетті отырыстарда қатынасушылардың жалпы саны
және ... ... тиіс ... саны ... ... ... ... қарай нөмірленіп беріледі.
Хаттаманың негізгі бөлігі мынадай үш пункттен түрады; 1. ТЫҢДАЛДЫ. ... 3 ... ... ... ... ... мәселе сөз
болады, "ҚАУЛЫ" бөлімінде шешім жазылады. Бұл сөздер бас ... ... ... Сөз ... ... ... үшінші жақ, жекеше
түрде жазылады Қаулы мәтіні нақты және не істеу керектігі, орындаушысы,
мерзімі көрсетіледі.
Толық редакцияланған және ... ... ... ұйым ... ... қол ... ұйым шешімдері орындаушыларына өкілетті құжат ретінде ... ... ... ... ... я ... ретінде жеткізледі.
Хаттаманың үлгісі Мекеменің
аты, жөні Хатшы аты, ... ... ... ... ... ... ... заңдар өздері реттейтін қатынастарға қатысушылардың теңдігін,
меншікке қол сұқпаушылықты, шарт еркіндігін, жеке ... ... ... да
озбырлықпен араласуына жол беруге болмайтындығын, азаматтық қүқықтарды
кедергісіз жүзеге асыру, нұқсан келтірілген ... ... ... ... ... қамтамасыз ету қажеттігін
тануға негізделген» (9, 154) деген ... ... ... ... ... толық қолданылған. Мұнда «тағы
басқалар», «тағы сол сияқты» ... ... ... ... ... ... ... түрде меңгеру үшін, оны 2-3 рет оқу керек.
Бұл мысалда сондай-ақ дерексіз сөздер, ... ... ... көп
кездеседі. Жазба түрдегі әкімшілік тілінің әрбір жанры белгілі мәліметтер
(церектер) тізбесін қамтиды және оның ... ... ... ... құрамы мен грамматикалық құрылымдарының стилистикалық бірлігі
қүжаттың қажетті үлгіде құрылуын, берілетін ақпараттың дәлдігі мен
толықтығын, қисындылық ... т.б. ... ... ... ... ... ... және жазба түрін меңгеру белгілі мерзімді ... ... ынта ... ... ... Басқарушының меңгеруге тиісті құжат
түрі -- оның ... ... ... ... керекті
терминдерді меңгеру, жалпы мәдени сөздік қор, соңдай-ақ құжаттарды ... ... ... ... болмайды, қайта оған жүйелі түрде ... деп күш ... ... ... Сондықтан, іскерлік хал: жазу өнерін
меңгерудің алғашқы сатысы оның теориялық моделін ... ... ... ... - латын сөзі, қазақ тіліне аударғанда жазу құралы деген
мағына береді. ... ... ... ... сөзі ... мәнері" деген
мағынада қолданылатын болған. Лингвистикада "стиль" жазу мәнері сөзге
сендіру тәсілі, ... ... және ... бір ... ... тән тілдік
қүраддар жүйесі деген сияқты көптеген мағынада қолданылып келді. Стиль деп
белгілі бір тілдегі ... ... және ... ... принциптерін айтамыз. Бір ұғымды айтып, не ... ... ... ... тәсілдерді сүрыптап қолдануға болады.
Қолданылу ерекшеліктеріне қарай жалпы халықтық тілдің ауызша және
жазбаша түрлері болады. Ауызша сөйлеуде әр ... ... үн ... яғни
адамдар айтайын деген ойын бір-біріне үнді тіл арқылы жеткізеді. Сөйтіп,
бірінің айтқанын бірі естиді. Сөйлеуде есту сезімі қатысады. Ауызша сөйлеу
интонациялық құбылмалылықка ... ... Ол ... әр ... мәнерлілік,
әуезділік сипат береді. Интонация ұғымына сөйлеу темпі, сөйлеу сазы,
дауыстың құбылуы, ... т.б. ... ... бұл ... ... ... Өйткені, онда ой
қағазға жазылып жеткізіледі. Яғни жазу ... ... ... белгілері
(дыбыс құрамы, сөз тіркесі) арқылы адам ойын жеткізу тәсілі ғана. ... — ол ... бір ... Бұл ... ... ... журнал, кітаптағы
материалдар) әр
жай-күйді білдіріп хабарлайды. Ал, хабар — тіл фактісі. ... ... ... ... ... ... байланыста болады.
Жалпыхалықтық тіл негізгі қатынас кұралы түрінде өмірдің барлық саласында
пайдаланылады. Осы негізгі қатынас құралы жалпыхалықтық ... ... ... ... ... ... тіл. ... тіл жалпы халықтық тілдің
ауызша және жазбаша түрлерінің негізінде қалыптасады. ... ... ... ауызша және жазбаша формалары стильдердің қалыптасуына
негіз болады. Стилистика жалпыхалықтық ... ... және ... ... оның ... ... ... (сөз, сөз тіркесі, сөйлем) қалай
қолдану қажет ... ... ... ... ... ... ... болғандықтан,
тілдік белгілердің дұрыс қолданылу нормасын ... ... ... ... ... ... қоғамдық үлкен мәні бар. Тілдік белгілерді
сүрыптап қолдану зандылықтары әдетте айтылатын ойдын ... ... ... ... тіл сөз ... ... Ал сөз арқылы
жеткізілетін ой мен онын мазмұнының арасында тығыз ... ... ой ... болса, онда сөзде түсініксіз шығады. Сондықтан ауызша не
жазбаша түрде айтылатын ... ... ... ... ... ... оның мазмұнын дәл бере алатын тілдік қүралдарды ... ... ... ... әдеби нормадан ауытқымай, тілді тек дұрыс қолдануды ... ... ... ... ... ... арттыру жолын
көрсетеді. Стилистика жалпы халықтық тілдің ... және ... ... әр ... стильдерін зерттеп, олардың бір-бірінен айырмашылықтары мен
өзіндік ерекшеліктерін ... ... ... ... ... ... оған сипаттама береді.
Қоғамдық өмірде қатынастың көптеген түрінің болуына байланысты онда ... ... ... адамдардың қатынасы әр түрлі жағдайда
жасалады. Әр жаг-дайда әр түрлі сөйленіп, әр түрлі жазылады. Мысалы:
"Тыңданыздар, Алматыдан ... ... бен "Әй, ... ... ... әдеттегі, күнде радио дан естіп жүрген ресми хабар
түрі де, екіншіде -үйреншікті ауыз екі ... тілі бар. ... ... де ... ... ... ... әр басқа. Немесе, мынандай
фактіні алайық: ғылыми стильде окулық ... және ... ... ...... ... — ауызша, яғни, тілдің әр ... ... ... ... ... сөз ... мен ... ұғымдары бір емес. Форма — ол
тіл құралдарынын көмегімен болатын ... ... ... ... - ол
белгілі бір қатынастың түрінде ... ... ... ... ойды ... ... ... — тұрақты ұғым. Мәселен тілдің ауызша түрі адам қай кезден бастап
сөйлесе, содан бері жасап ... және ... ... да ... ... ... ... категория. Сондықтан тарихи бір кезеңде стильдердін болмауы
ол заңды құбылыс деп саналады. Стильдер жасалатын ... ... ... единицалардың сұрыпталып қолданылу нәтижесінде дамып жетіледі.
Демек сөйлену, жазылу жағдайына байланысты, әр
алуан стильдік ... бар ... ... пайда болады.
Жазба тілдің жетіле түсуі ғылым мен техника, әдебиет пен өнер салаларының
дамуына байланысты. Ғылым мен мәдениет ... ... жаңа ... болуына ықпал жасайды. Ол жанрға сай тілімізде жаңа ... ... ... ... тек грамматикалық қүрылысы жетіліп,
лексикасы молығып қана қоймай, сонымен бірге, қазақ ... ... ... ... ... де дамиды.
1.2.Басқару іс Қағаздарының тілі
Заң Қазақстан ... ... ... құқықтық
негіздерін, мемлекеттің оларды оқып-үйрену мен дамыту үшін жағдай жасау
жөніндегі міңдеттерін ... ... ... қолданылатын
барлық тілге бірдей құрметпен қарауды қамтамасыз етеді.
Заңда мынадай ұғымдар ... - ... ... шығу ... ... елде ... жатқан халықтың
бір бөлігі (этникалық қауымдастық);
опомастика - тіл білімінің жалпы есімдерді, олардың ... ... ... ... ... бөлімі;
орфография - дұрыс жазу ... ... ... ... ... ... ... беру тәсілдерінің бірізділігін
белгілейтін ережелер ... - ... ... ... атауларын, олардың
пайда болуы, өзгеру, қолданылу зандылықтарын зерттейтін бөлімі:
трапслитерация - бір ... ... ... мен жекелеген сөздерді
басқа графиқалық жүйенің құралдарымен әріппе-әріп ... ... емес ... мен ... ... ... қызметінде тілдерді қолдануға байланысты туындайтын ... осы Заң ... ... ... ... Заң ... арасындағы қатынастарда және діни бірлестіктерде тілдердің қолда-
нылуын реттемейді.
Қазақстан Республикасындағы тіл ... ... ... Республикасының
Конституциясына негізделеді, Заңнан, тілдерді қолдануға және дамытуға
қатысты Қазақстан Республикасының өзге де нормативтік құқықтық ... ... ... ... ... азаматтарына, Қазақстан
Республикасында тұрақты тұратын шетелдіктерге және азаматтығы жоқ адамдарға
қолданылады.
Казақстан Республикасының мемлекеттік тілі - ... ... тіл — ... ... ... қоғамдық
қатынастардың барлық саласында қолданылатын мемлекеттік басқару, заң
шығару, сот ісін ... және іс ... ... ... ... ... аса ... факторы болып табылатын
мемлекеттік тілді меңгеру — Қазакстан Республикасының ... ... өзге де ... ... өкілді және атқарушы органдар:
Қазақстан Республикасында мемлекетгік тілді барынша дамытуға, ... ... ... ... ... ... ... тілді еркін
және тегін меңгеруіне қажетті барлық ұйымдастырушылық, материалдық-
техникалық жағдайларды ... ... ана ... ... және ... үшін ... көрсетуте
міндетті.
Орыс тілін қолдану мемлекеттік ұйымдарда және жергілікті өзін-өзі басқару
органдарында орыс тілі ресми ... ... ... тең ... тіл ... ... Қазақстан Республикасының азаматының
ана тілін қолдануына, қарым- қатынас, тәрбие, оқу және шығармашылық тілін
еркін тандауына құқығы бар.
Мемлекет ... ... ... оқып үйрену мен дамыту үшін
жағдай туғызу жөнінде қамқорлық жасайды.
Ұлттық топтар жинақты тұратын ... ... ... ... ... пайдаланылуы мүмкін. Тілдердің қолданылуына ... жол ... ... ... ... ... азаматтардың
құқықтарын кемсітуге жол берілмейді.
Қазақстанда мемлекеттік тілдің және басқа да тілдердің қолданылуына және
оларды үйренуге кедергі келтіретін лауазымды адамдардың іс-әрекеттері
Қазақстан ... ... ... жауаптылыққа әкеп соқтырады.
Тілдердің қодданылуы мемлекеттік тіл Қазақстан Республикасы мемлекеттік
органдарының ... және ... ... басқару органдарының
жұмыс және іс-қағаздарын жүргізу тілі болып табылады, орыс тілі ресми түрде
қазақтілімен тең қолданылады.
Мемлекеттік емес ұйымдардың жұмысында ... тіл және ... ... басқа тілдер қолданылады, ... ... ... ... ... ... ... болған жағдайда,
мүмкіндігінше, басқа тілдерге аударылуы қамтамасыз етіле ... ... орыс ... ... ... Республикасының мемлекеттік органдары жүйесінде, ұйымдарында,
меншік ... ... ... ... және ... ... мемлекеттік тілде және орыс тілінде қамтамасыз етіледі.
Мемлекеттік және ... емес ... ... ... мен
басқа да құжаттарға қайтаратын жауаптары мемлекеттік ... ... ... ... ... Қазақстан Республикасының Қарулы Күштерінде,
соңдай-ақ әскери және ... ... ... ... ... мен ... азаматтарды құқыктық ... және ... ... мемлекеттік тілдің және орыс тілінің ... ... ... сот ісі ... ... жүргізіледі, ал,
қажет болған жағдайда, сот ісін жүргізуде орыс тілі немесе басқа ... ... тең ... ... ... туралы істер мемлекеттік тілде, ал қажет болған
жағдайда, басқа да тілдерде ... ... жеке және ... ... ... ... ... мәмілелері қажет болған жағдайда басқа
тілдердегі аудармасы қоса беріліп, мемлекеттік тілде және орыс ... Тіл - ... беру ... Қазақстан Республикасында мемлекеттік
тілде, ал ұлт топтары жинағы тұратын жерлерде ... ... ... ... ... ... ... құру қамтамасыз етіледі.
Балалар үйлерінде және оларға теңестірілген ұйымдарда оқыту, тәрбие ... ... ... ... ... ... ... құрамын
ескере отырып белгілейді.
Қазақстан Республикасы орта, арнаулы орта және жоғары білімді мемлекеттік
тілде, орыс тілінде, ал ... ... және ... ... ... да тілдерде алуды қамтамасыз етеді. Мемлекеттік те, мемлекеттік емес
оқу орындарында мемлекеттік тіл мен орыс тілі ... оқу пәні ... және ... ... ... ... ... тізбесіне. Тіл -
ғылым және мәдениет саласында Қазакстан Республикасында диссертацияларды
ресімдеу мен қорғауды қоса ... ... тіл мен орыс ... ... ... ... ... тілде және қажет болған жағдайда басқа ... ... ... ... ... ... мен
бұқаралық ақпарат кұралдарында мемлекеттік тілдің, ... да ... ... ... тілдік ортаны жасау және мемлекеттік тілдің толыққанды қолданылуы
мақсатында, олардың меншік нысанына қарамастан, телера-дио ... ... ... ... ... ... уақыт жағынан басқа
тілдердегі хабарлардьщ жиынтық көлемінен кем болмауға тиіс.
Топонимикалық атауларды, ұйымдардың атауларын пайдалану ... ... ... ... сондай-ақ басқа да физика-
географиялық объектілердің дәстүрлі, тарихи қалыптасқан ... ... ... ... ... ... ... тиіс.
Мемлекеттік ұйьтмдардың, олардың құрылымдық бөлімшелерінің ... ... және орыс ... ... ... шетелдік
ұйымдардың атаулары мемлекеттік тілде және орыс ... ... ... ... ... ... және ... ресми құжаттарда жазу Қазақстан
Республикасының заңдары мен ... ... ... ... ... ... мен ... акдарат тілі мемлекеттік органдардың мөрлері
мен мөр таңбаларының мәтінінде олардың атаулары мемлекеттік тілде жазылады.
Меншік нысанына қарамастан, ... ... мөр ... ... тілде және орыс тілінде жазылады.
Бланкілер, маңдайшалар, хабарландырулар, жарнамалар, прейскуранттар, баға
көрсеткіштері, ... да ... ... ... ... және ... ал қажет болған жағдайда басқа да тілдерде жазылады.
Қазақстанда өндірілетін ... ... ... көрсетілген
тауарлық. жапсырмаларында ... ... ... ... және орыс ... ... ... болуға
тиіс.
Шетелде өндірілген тауарлардың арнайы мәліметтер көрсетілген тауарлық
жапсырмалары ... ... ... ... ... ... ... тілдегі және орыс тіліндегі
аудармасымен ... ... ... ... ... ... ... мемлекеттік тілде -сол
жағына немесе жоғарғы жағына, орыс тілінде он ... ... ... ... ... ... әріптермен жазылады. Қажеттігіне қарай көрнекі
ақпараттың мәтіндері қосымша басқа да ... ... ... ... ... ... ... құқықтық актілерде белгіленген
талаптардан ... ... ... ... ... ... мемлекеттік
тілде, орыс және қажет болған жағдайда, басқа да тілдерде беріледі.
Почта-телеграф ... ... ... шегінде
мемлекетгік тілде немесе орыс тілінде, ал ... тыс ... ... ... сәйкес жіберіледі.
Қазакстан Республикасында мемлекеттік тіл және барлық басқа тілдер
мемлекеттің қорғауында болады. Мемлекеттік органдар бұл ... мен ... ... ... ... ... ... тілдің басымдығын және іс қағаздарын жүргізуді
қазақ тіліне кезең-кезеңмен көшіруді көздейтін Мемлекеттік ... ... ... белгілі бір көлемде және біліктілік талаптарына сәйкес
білуі қажет кәсіптердің, ... және ... ... ... ... белгіленеді.
Қазақстан Республикасының үкіметі терминология, ономастика жөніндегі
тиісті мемлекеттік ... және ... ... ... ... ... ... Тіл туралы зандарды бұзғаны үшін жауаптылық
Қазақстан Республикасының тіл туралы ... ... ... ... кез келген меншік нысанындағы ұйымдардың бірінші
басшылары, сондай-ақ заңды және жеке ... ... ... ... ... ... адамның мемлекеттік тілді білмеу желеуімен азаматтардың
өтініштерін қабылдаудан бас ... ... ... тілді және басқа
тілдерде қызмет атқарылатын салада олардың қолданылуына кез келген
кедергі келтіру Қазақстан ... ... ... ... соғады. Қызметі Қазақстан Республикасының Үкіметі
бекіткен тиісті Ережемен реттеліп отыратын ... ... өз ... дамыту саласында бірыңғай мемлекеттік саясаттың жүргізілуін
қамтамасыз етуге;
тілдерді қолдану мен ... ... ... ... ... ... асыруға;
тіл туралы заңның орындалуын бақылауға, оны бұзу фактілерін қарауға және
олар бойынша шешім кабылдауға;
Қазақстан Республикасында ... және ... ... ... орган: өз құзыретіне сәйкес тіл туралы заңның орындалуына
мемлекеттік бақылауды жүзеге асыруға: министрліктерден, ... және ... ... ... меншік нысанына қарамастан
ұйымдардан заңдардың, тілдерді қолдану мен ... ... ... ... ... мәліметтер, құжаттар сұратып
алуға; заңдарда белгіленген өзге де функцияларды атқаруға құқылы.
Заңның ережелерін іске асыруды кадрлар, материалдық-техникалық, ... ... ... ету ... ... ... өзге де мемлекеттік органдарына жүктеледі.
Қазақстан Республикасының ... ... мен ... ... ... ... ... қызметі
мемлекеттік тілде, қажет болған жағдайда басқа да тілдерді пайдаланып
жүзеге асырылады.
Екі ... ... ... әдетте, уағдаласушы тараптардың
мемлекеттік тілдерінде жасалады, көпжақты ... ... ... ... ... тілдерде жасалады.
Қазақстан Республикасында басқа мемлекеттер өкілдерімен өткізілетін ресми
қабылдаулар мен өзге де шаралар басқа тілдерге аударылып, мемлекеттік тілде
жүргізіледі.
2 ТАРАУ ... ... ... ... Іс ... ... дегеніміз - өмірдің белгілі бір саласында қолданылып, тарихи
калыптасқан тілдік құралдардың жүйесі.
Жазба стильдер ... ... ... ... ... ... қатынастың жазбаша формасында жиі жұмсалатындықтан мұнда
тілдік құралдар сұрыпталыл қолданылады. Сондықтан, онда ... ... ... іс ... ресми құжаттар және басқа да осылар сияқты
қоғамдық маңызды мәселелер жан-жақты толық қамтылып, ... ... ... ... ... нақтылы, дәл жазылуы керек. Мұңдай талап
жазба стильдердің бәріне бірдей қойылады. Ол ... қай ... ... ... ... қатал ескеріліп, өздеріне тән
сөз қолдану заңдылықтары ... ... ... ... ... ... ... болса публицистикалық стильде саяси-
әлеуметтік мәні бар сөздердің жиі қолданылуы ... ... Әр ... ... ... ... тән осындай ерекшеліктерімен бірге,
олардың ортақ ... де ... ... ... ... ... ғылыми және
публицистикалық стильдерден байқалады. Ол стильдерде жалпы ... ... ... ... сай ... Ал ауызекі сөйлеу стилі мен көркем
сөз стиліңде жалпы халықтық тіл ... ... ... ... ... Бұл ... пайда болуы ғылым мен
техниканың дамуымен тікелей байланысты. Бұған ... ... әр ... ... ... жатады. Ғылыми стильде зерттеу объектісі
болатын зат не құбылыс ғылыми негізде сипатталып, дәлелдеуді ... ... ... дұрыстығын дәлелдеу үшін мұнда логика заңына, яғни дұрыс ойлау
заңына ... ... ... ... ... ... ... ерекше.
Ғылыми шығармалар жалпыхалықтық әдеби тілде жазылады. ... ... ... оның ... ... ... ... лексикасындағы ерекшелік – сөз тек өзінің негізгі
мағынасында жұмсалады. Сөздің көп ... ... ... ... аз
кездеседі. Ғылым салаларының ерекшеліктеріне қарай әр саланың арнайы термин
сөздері болады. Сонымен бірге ... бір ... ... ... ... ... ... кейбір сөздері термин сөзге айналады. Ғылым
ылғи алға басып дамып ... ... ... ... ... ... туып отырады,
Ғылыми стильде жалпы жазу тіліне тән синтаксистік кұрылыс пайдаланылады.
Бұл стильдің негізгі ерекшелігі - мұнда ой ... ... ... және ... негізделуінде. Сонымен бірге, әрбір ... ... ... ... ... ... өзгешеліктері болады.
Мысалы, қоғамдық ғылымдарда тіл еркін және ... ... ... ... ... ... ... әлеумет
мағынасын береді. Қазір қоғам өмірі үшін маңызды мәселелерді талқылау деген
ұғымда жұмсалады. Публицистикалық стильге газет-журнал ... ... ... ... әлеуметтік памфлет, очерктер тілінің стилі жатады.
Қазіргі әдеби тіл ... ... ... ... тән ... ... ілгері дамып келеді. Бұл - ... ... ... ... ... ... ... айғағы.
Қазіргі публицистикалық стильдің негізі қазақ тілінде шыққан ... ... ... ... ... ... жылдары (1911-1916)
салынды. , Публицистиканың қоғам өмірімен тығыз байланыстылығы оған үгіт-
насихаттық ... ... ... ... әр ... Сол жанрдың
түріне, өзгешелігіне қарай оның тіл ерекшелігі болады (бас ... ... ... ... ... памфлет, радио мен
телевизордан берілетін хабарлар т.б.).
Публицистикалық ... ... ... ... ... ... қағаздар тілдеріне тән стильдік элементтер кездесе береді, бірақ оның
өзіндік ... сөз ... да, ... құрылысынан да анық
байқалады.
Көркем әдебиет тілінің стилі. Тіліміздегі басқа стилъдерге ... сөз ... аясы кең. ... ... ... ... ... тәсілдер көркемдік мақсатта жұмсалады. Образды сөздер жиі
қолданылады. Әр жазушының өзінің талғамына қарай тіл ерекшелігі, ... ... Ол ... бәрі ... ара ... ... ... стилінің басқа стильдерінде қайталанбайтын, айрықша жүйесін
жасайды.
Көркем әдебиет тілінің стилі ... ... сөз — ойды және ... ... ... айрықша өнер. Тіл көркем шығармада ерекше эстетикалық
қызмет атқарады. ... ... - ... өмір ... ... ... өмір фактісін жинақтап, қорытып, бейнелі тілмен
жазу мәнерінен болады. Сөйлеу ... ... ... ... қалыпта жұмсалады, ал көркем шығармада сөздер сараланып, белгілі
стильдік мақсатта қолданылады.
Әдеби шығарманың көркемдік құралы — тіл. Тіл ... ... ... ... ... ... ... суреттің көп түсті бояуындай,
әдеби шығармада ... ... ... мен ... де ... ... ... біртүтас картина жасайды. Сондықтан көркем
шығарманың ... ... ... ... ... сол ... салынған
суреттің бай мазмұнында.
Ауыз екі сөйлеу тілі стилі. Сөйлеу стилі белгілі бір ... ... ... ... ... ол сөйлеудің ауызша формасымен тығыз
байланысты. Ауызша сөйлеуде ... ... ... ... ... ... бар. Оған қатысты сөздер 1) адамның
күнделікті ... ... ... ... ... әңгіме үстінде
қолданылады, 2) алдын-ала сүрыпталмай, сөйлеу үстінде әңгіменің ... туып ... 3) ... аясы өте кең, яғни ... ... шек
қойылмайды, қоғам, табиғат, адам өмірінің барлық ... да ... ... ... ... ... ... лексика да, варваризмдер
де, әдеби сөйлеу лексикасына тән сөздер де болады.
Тұрмыстық ... ... ... ... ... ... қолданылатын, жалпы халыққа белгілі, сөйлеу ... ... ... ... ішінде бір нәрсенің бағасын кеміту, құнын ... ... ... ... бар ... ... ... қарғыс-алғыс мәнді сөздер көп кездеседі. Варваризмдер тілге етене
болып сінбеген, соншалықты зәрулігі жоқ, бөтен ... сөзі ... ... ... ... ... тек ... дөрекі,
тұрпайы сездерден, варваризмдерден тұрмайды. ... ... ... ... ... ғана бола ... ... әртүрлі
жағын қамтиды. Осыған орай сейлеу лексикасында әдеби сөздер де ... ... ... ... сұхбаттасушы адамдардың ой-өрісінің
кендігіне, инабатты, саликалы, салауаттылығына байланысты Мәдениеті ... ... ... ауыз екі ... әдеби тілдің нормалық
белгілерін сақтап тұрпайы, дөрекі, былапыт сөздерді араластырмай, өз ... ... ... ... ... ... адамдардың ауызша
сөйлеу мәдениеті, салауаты төмен, дөрекі адамдардын сөйлеуінен әлдеқайда
жоғары.
Ауызша әдеби сөйлеу адамдардың әр ... ... ... ... ... ... ... интервью бергенде, теледидардан сөйлегенде
қолданылады. Ауызша әдеби сөйлеу лексикасының қолданылу реті оның ... ... ... ... мәдениетті сөйлегеннің өзінде ауызша тілге тән
ерекшеліктер ... бет, қол ... ... ... ... ... ... үзіліс, кідіріс (пауза) жасалып отыруы т.б.)
қалайда қатысып отырады. Екіншіден, ... ... ... ... ... ... кездесетін абстракт сөздер мен ... ... аз ... өз ойын ... тым ... ұғымды, түсінікті жеткізуге
тырысады. Дегенмен, онда кейбір қарапайым-тұрмыстық сөздер орын ... ... ... ... ... қолда-нылмауға тиіс. Үшіншіден, ауызша
сөйлегенде сөздердің орын тәртібі жазба тілдегідей қатаң сақтала бермейді.
Баяндауышы бастауышынан бұрын, ... ... ... ... ... ... ... Сөйлемнің толық айтылмай қысқарып, ықшамдалып, толымсыз
түрде айтылуы жиі кездеседі.
Ресми, іс ... ... ... ... іс қағаздар стилі кейде кеңсе
стилі, ресми стиль, іс қағаздар стилі деп те ... ... ... ... ... ... оңда факті дәл көрсетіліп, бір ізбен жүйелі
жазуға айрықша мон беріледі. Өйткені іс ... да, ... ... ... ... ... ... болып саналады, Бұл стиль ел билеу, мемлекет
жұмыстарын жүргізумен байланысты. Қазақ елін ... Орда ... ... ... ... ... ор түрлі жарлық, шарт, қатынас қағаздар
болды. Бірақ ... ... ... ... тілінің ерекшеліктеріне
негізделмей, Орта Азия ... ... ... ... ... ... іс қағаздарының түрлері қазір екі тілде (орыс, қазақ) пайдаланылады.
Дегенмен ... іс ... ... ... ... орыс ... Олардың ішінде жарлық, заң, жарғы т.б. мемлекеттік құжаттар ... ... ... газетке басылып отырады. Сондықтан қазақ
тілінде қолданылып жүрген ... сөз ... ... ... ... ... қызу мақұлдау қызу қарқын, турмыстық қызмет,
қызмет көрсету, жүзеге ... ... ету, өз ... ... қол
жеткен табыс кең жол ашу, іске қосу, ... ... ... жариялау, сөзі
жариялау т.б.
Мұндай сөз орамдары іс қағаздары мен ресми ... ... ... ... ... ол ... үлгілеріне кеңселік сипат береді.
Көптеген сөздер белгілі бір стильге келулі болады да ... ... ... ... ... ... осы анықтама
берілді, қаулы етеді жарлық етеді, тусініктеме сияқты сөздер мен ... ... іс ... ... тән.
Ресми іс қағаздарында кейде бір заңның я ұғымның атауы ... ... әр ... аталады. Мысалы, адам деген сөз ресми құжаттарда — азамат,
жолдас, телефон станциясында -абонент, ательеде - ... ... да ... ... ... санаториде —демалушы тынығушы,
транспортта -жолаушы т.б. ... ... ... ... әр ... ... ... жазу үлгілері
жатады. Іс кағаздары белгілі бір ... ... ... Ол ... ... Іс ... ... өтініш, сенімхат, қолхат, анықтама
мінездеме, шақыру билеті, хабарландыру, қатынас қағазы акт, ... ... ... ... есеп т.б жатады. Іс қағаздарының
әрқайсысының бұрыннан белгіл бірынғай сөздері мен сөз ... ... ... Іс ... ... сол үлгі бойынша жазылады.
Ресми құжаттарда саяси-публицистикалық лексиканың әкімшілік терминдердің
қолданылуы басым келеді.
Ресми стильге ... ... ... жанр және ... ... әр
түрлі болып келгенімен, олардың барлығына ортақ жалпы сипаты болады:
Белгілі бір ... ... ... тәсілімен жазылады.
Лексика-фразеологиялық құрамы (саяси-публицистикалық сипатта, әкімшілік
терминдер мен күрделі ... ... ... ... ... ... ... сақтау мақсатымен сөйлем курделі
құрылады.
Тілдік стильдердің пайда болып,жеке өріс алуы тілден белгілі
жанрлардың дамуымен, өзіндік өріс алуымен тығыз байланысты.Мысалы XX ... ... ... ... ... ... көптеген
шығарылып, олардың өзіндік тілерекшеліктері қалыптаса бастауы), ғылым
техникаға байланысты әдебиеттердің жазылуы (аударма әдебиеттермен
қатар ана тілінде жазылған ғылыми әдебиеттердің де ... ... ... ... ... ... әр түрлі ресми іс қағаздары мен құжаттардың
жүйелі түрде қалыптасқан тілде жазылуы қазақ тілінің ресми стилін
қалыптастырып, жеке стильдік тармак деп ... ... ... ... ... ... саралап, нормаландыру үлкен роль
атқарады.
Қызметтік құжаттарды, хаттарды жазарда есте ... ... ... ... ... ... ... ресми түрде
жазылуы керек. ... хат жазу ... ... марапаталған,
мазақтайтын, немесе намысына тиетін, дөрекі сөздерді қолданудан аулақ
болған жөн.
Адресаттың сізден ... ... ... я ... қарамастан "тез
арада орындаңыз ", "кідіртпеңіз", Қызметтік хаттар мүмкіндігінше сирек ... ... ... ... бен сөздің көптігі істі жылдамдатуға септігін
тигізе қоймайды.
2.Хатыңыз ... ... ... ... ... жазылуы керек.
3.Қызметтік құжаттың қай түрін жазсаңыз да көп ойды аз сөзбен жеткізуге
тырысыңыз.
4.Іс қағаздарын жазарда орныққан сөз ... мен ... ... ... ... баяндауыш сонында, анықтауыш
анықталатын сөздің алдында тұратының да естен шығарманыз.
6. Ic қағаздарын жазуда көнерген сөздер, ... ... ... ... ... ... айналымнан шыққан тіркестер
қолданылмайды.
7. Жазылған құжатты қайтадан оқып ... ... басы ... алып ... ... ... ... я ашық кезде (пайдаланылады, қорғалады, қолдануда,
жүріп жатыр, ескертілді) я бұйрық кезде туруы керек (орындалсын, ... ... ... ... ... жазу ... жиі кездесетін сөздер мен синтаксистік
құрылымдар:
1. Ескерту мәнің беру үшін қолданылатын құрылымдар:
- ... 20-сы күні ... ... ... ... мәселе барысынан хабардар еткіміз келеді. -туралы ескертуді қажет
деп ... тағы да ... ... ... ... ... жылдың 1 желтоқсанынан күшіне енетіндігін
ескертеміз.
туралы келісімді өз ... ... ... ... ... мәселеге байланысты дәлелдер келтіру, себебін түсіндіру үшін
қолданылатын синтаксистік құрылымдар:
-сіздің мекемеге тәжірибе алмасу мақсатында жіберіліп отыр. - мекемеде
орын алып отырған ... ... ... ... ... ... қабылдануына байланысты - жөндеу жұмыстарының
аяқталуына байланысты...
алдын-ала қол ... ... ... ... орай ... әлі де орын алып ... ... қиындығына орай ...
3. Өтініш білдіру үшін қолданылатын синтаксистік ... ... ... ... қажет болғандықтан өтініп сұраймын.
Осы мәселенің дұрыс шешілуіне мұрындық болсаңыз...
- Сіздің мекеме өкілімен жасалған келісімді ескере отырып, бар
мүмкіндікті ... ... ... ... ... ... көмек беруіңізді сұраймыз.
4. Мәселенің шешілмейтіндігін немесе орындалмайтындығын білдіру
үшін қолданылатын құрылымдар:
- байланысты сіздің өтінішніз орындалмады.
өкінішке орай сіздің талабыңызды ... ... орай ... ... ... бере ... ... аталған тапсырманы орындау қазір мумкіншілігі жоқ.
5. Өкілеттік (бұйрықтық) ... ... ... деп табылсын.
Жауапты адам тағайындалсын.
Бұл мәслеге байланысты жауапкершілік (аты-жөні) - не жүктелсін.
Мәселені ... ... -не ... қолданылсын
қосымша мүмкіндіктер қарастырылсын.
жолға қойсын
бақылауға алынсын
өзгерістер енгізілсін
жол берілмесн
Публицистикалық стильге газет-журнал тілінің, әдеби сын мақалалар
тілінің, әлеуметтік памфлет, очерктер тілінің стилі жатады. Қазіргі ... ... ... ... тән ... ерекшеліктерімен
қалыптасып, ілгері дамып келеді. Бұл - ... ... ... ... қоғамдық санасының өскендігінің айғағы.
Қазіргі публицистикалық стильдің негізі қазақ тілінде шыққан ... ... ... ... ... ... ... (1911-1916жж)
салынды. Публицистиканың қоғам өмірімен тығыз байланыстылығы оған ... ... ... ... жанры әр алуан. Сол ... ... ... оның тіл ... ... (бас мақала,
информациялық хабар, очерк, халықаралық шолу, памфлет, ... ... ... ... ... ... де көркем әдебиет, ғылыми-техникалық әдебиет,
ресми, іс қағаздар тілдеріне тән стильдік элементтер ... ... ... ... ... сөз қолданудан да, сөйлем құрылысынан да анық
байқалады.
Көркем әдебиет тілінің ... ... ... стильдерге қарағанда
көркем сөз стилінің аясы кең. Мұнда барлық стильдердің ... ... ... ... ... ... ... сөздер жиі
қолданылады. Әр жазушының өзінің талғамына қарай тіл ... ... ... ... бәрі бір-бірімен ара қатынаста болып, ... ... ... ... ... ... ... жасайды.
Көркем әдебиет тілінің стилі немесе көркем сөз — ойды және сезімді ... ... ... өнер. Тіл көркем шығармада ... ... ... Көркем шығармалар - жазушының өмір ... ... ... өмір ... ... қорытып, бейнелі тілмен
жазу мәнерінен ... ... ... ... бұрыннан машықталған
ұйреншікті қалыпта жұмсалады, ал көркем шығармада сөздер сараланып, ... ... ... ... көркемдік құралы — тіл. Тіл ... ... ... ... ... палотноға салынған суреттің көп түсті
бояуындай, әдеби шығармада келтірілетін сөйлеу формалары мен стильдер де
көркемдік деталь ретінде пайдаланылып, ... ... ... ... шығарманың мәні, ондағы жекелеген сөздерде емес, сол сөздерден
салынған суреттің бай ... екі ... тілі ... ... ... ... бір ... тікелей
жасалатын қатынас стилі болғандықтан, ол сөйлеудің ауызша формасымен ... ... ... ... басым келеді. Сөйлеу лексикасының
өзіндік ерекшеліктері бар. Оған ... ... 1) ... ... ... ... ... сұқбат әңгіме үстінде
қолданылады, 2) алдын-ала сұрыпталмай, сөйлеу үстінде ... ... туып ... 3) тақырыптың аясы өте кең, яғни ... ... ... қоғам, табиғат, адам өмірінің барлық жағын да қамтуы мүмкін.
Сейлеу ... ... ... ... ... да, варваризмдер
де, әдеби сөйлеу лексикасына тән сөздер де болады.
Тұрмыстық қарапайым ... ... ... ... ... қолданылатын, жалпы халыққа белгілі, сөйлеу ... ... ... ... ішінде бір нәрсенің бағасын кеміту, құнын төмен-дету
мақсатында қолданылатын, стилистикалық бояуы бар ... ... ... ... ... ... көп кездеседі. Варваризмдер тілге етене
болып сінбеген, соншалықты зәрулігі жоқ, бөтен тілдің сөзі ... ... ... ... ... тек тұрмыстық-қарапайым, дөрекі,
тұрпайы сөздерден, варваризмдерден тұрмайды. ... ... ... ... ... ғана бола ... ... әртүрлі
жағын қамтиды. Осыған орай сөйлеу лексикасында ... ... де ... Олардың қолданылу дәрежесі сұхбаттасушы адамдардың ой-өрісінің
кеңдігіне, инабатты, салиқалы, салауаттылығына байланысты Мәдениеті жоғары,
білімді, парасатты ... ауыз екі ... ... ... ... сақтап тұрпайы, дөрекі, былапыт сөздерді араластырмай, өз ойын
мәдениетті түрде жеткізіп ... ... ... ... ауызша
сөйлеу мәдениеті, салауаты төмен, дөрекі адамдардың сөйлеуінен әлдеқайда
жоғары.
Ауызша әдеби сөйлеу адамдардың әр түрлі ... ... ... лекция оқыған кезде, интервью бергенде, теледидардан сөйлегенде
қолданылады. Ауызша әдеби ... ... ... реті оның ... бірдей болмайды. Біріншіден, қаншама мәдениетті сөйлегеннің өзінде
ауызша тілге тән ... ... бет, қол ... ... ... ... құбылып отыруы, үзіліс, кідіріс (пауза) жасалып отыруы
т.б.) қалайда қатысып ... ... ... әдеби тілде жазба ... көп ... ... ... мен ... ... аз ... өз ойын тыңдаушыға тым күрделендірмей, ұғымды, түсінікті жеткізуге
тырысады. ... онда ... ... ... орын ... бірақ дөрекі, тұрпайы сөздер қолданылмауға тиіс. Үшіншіден, ауызша
сөйлегенде сөздердің орын тәртібі жазба тілдегідей қатан сақтала ... ... ... ... ... ... кейін т.б.
келе беруі мүмкін. Сөйлемнің толық айтылмай қысқарып, ықшамдалып, толымсыз
түрде айтылуы жиі кездеседі.
Ресми, іс ... ... ... ... іс ... ... кейде кеңсе
стилі, ресми стиль, іс қағаздар ... деп те ... ... ... ... тілінің ерекшелігі, оңда факті дәл көрсетіліп, бір ... ... ... мән ... ... іс ... да, ... құжаттар да
ерекше қатынас жасау
құралы болып ... Бұл ... ел ... ... жұмыстарын жүргізумен
байланысты. Қазақ елін Алтын Орда ... ... ... ... ... әр түрлі жарлық, шарт, қатынас қағаздар болды. Бірақ олардың тілі,
құрылысы қазақ тілінің ерекшеліктеріне ... Орта Азия ... ... ... ... болатын. Ресми, іс қағаздарының түрлері қазір
екі ... ... ... ... ... ... іс қағаздарының
түрлері қазір көбінесе орыс тіліқде жазылады. Олардың ішіінде жарлық, заң,
жарғы т.б. мемлекеттік құжаттар орыс ... ... ... ... ... Сондықтан қазақ тілінде қолданылып жүрген қалыптасқан сөз
орамдарының көпішілігі орыс тілінің ықпалымен жасалған: қызу ... ... ... ... қызмет көрсету, жүзеге асыру, қамтамасыз ету, өз
күшінде қалдыру, қол ... ... кең жол ашу, іске ... ... ... ... ... жариялау т.б. Мұндай сөз орамдары іс қағаздары мен
ресми құжаттарда дайын тілдік единица ... ... ол ... ... ... ... сөздер белгілі бір стильге телулі болады да ... ... ... Мысалы, тағайындалсын, міндеттелсін, осы анықтама
берілді, қаулы етеді ... ... ... ... сөздер мен сөз
тіркестер ресми, іс қағаздар стиліне тән.
Ресми іс қағаздарында кейде бір заттың я ... ... ... орнына
қарай әр түрлі аталады. Мысалы, адам деген сөз ресми құжаттарда — азамат,
жолдас, телефон ... ... ... - ... ... шашатараз
да —клиент, ауруханада -наукас, санаториде —демалушы тынығушы, транспортта
-жолаушы т.б. ... ... ... ... әр ... мекемелерде жүргізілетін жазу үлгілері
жатады. Іс қағаздары белгілі бір форма бойынша жазылады. Ол форманың ... ... Іс ... ... ... ... қолхат,
анықтама мінездеме, шақыру билеті, ... ... ... акт,
мәлімдеме, хаттама, шарт, міндеттеме, бұйрық, есеп т.б ... ... әр ... ... белгілі бірыңғай сөздері мен сөз
тіркестері, ... ... ... Іс қағаздары көбінесе сол үлгі ... ... ... ... ... ... ... келеді.
Ресми стильге жататын мемлекеттік құжаттар жанр және ... ... ... ... ... ... барлығына ортақ жалпы сипаты болады:
1. Белгілі бір қалыптасқан үлгіде, баяндау тәсілімен жазылады.
2. Лексика-фразеологиялық құрамы (саяси-публицистикалық ... ... мен ... терминдер, қысқарған сөздер) өзгеше
болып келеді.
2.2.Құжаттарды дайындау және ресімдеудің жалпы ... ... ... және «Іс ... ... туралы»
нұсқаулықтың талаптарын ескере отырып, өздері ... ... ... ... ... А4 ... А5 ... әзірленген, заңды тулғаның-
құжат шығаратын автордың аты ... таза ... ... ... екі ... әзірлейді және қолданады:
хаттар үшін және басқа құжаттар ушін.
1.3.Бұл бланкілердің арасындағы айырмашылық мынадай: ... ... ... ... ... және
телеграфтың мекен-жайы,
факстің нөмірі, E-mail, СТН, телефон нөмірі,банктік шоттың ... ... ... ... ... мен күніне сілтеме» деректемесінің тұрақты
бөлігі жазылады, ал басқа құжаттарға арналған бланкілерде «құжат ... және ... ... ... ... ... ... үшін бос орын
қалдырылады.
Құжаттары көп мекемелерде мысалы, қаулы, шешім, бұйрық сияқты құжат
түрінің атауы ... ... ... ... ... арналған бланкілерді пайдалану ұсынылады.
Шетелдік әріптестермен жұмыс істейтін ұйымдар үшін деректемелері
әріптестің ... ... ... ... ... ... екі немесе одан да көп заңды тұлға жасайтын болса, онда
жалпы ережелерді қолдана отырып, қағаздың таза ... ... ... мен ... азат ... сол жағынан және жоғарыдан - 20мм;
- оң жағынан және төменнен - 10 мм ... ... ... ... ... ... ҚР-ның мәдениет,
ақпарат және қоғамдық келісім министрлігінің Мұрағаттарды және ... ... ... № 33 ... ... тәртіппен және санға сәйкес
болады.
Алайда, бұл ең жоғарғы жиынтық және ... ... ... ең аз ... қолданылады.
Тәжірибеде пайдаланылатын неғұрлым маңызды деректемелер:
01 - Қазақстан Республикасының елтаң-басы;
02- Қазақстан ... ... ... эмблемасы немесе тауар белгісі (қызмет көрсету белгісі);
04-құжат нысанының коды;
05- уйымның атауы;
06- уйым туралы анықтамалық деректер;
07- құжат түрінің ... ... ... құжаттың тіркеу нөмірі;
10- тіркеу неміріне және құжаттың күніне сілтеме;
11 - құжатқа руқсатты шектеу грифі;
12- адресат;
13- құжатты ... ... ... мәтінге такырып;
16- бақылау туралы белгі;
17- құқжаттың мәтіні:
18- қосымшалардың болуы туралы белгі;
19- қол қою;
20- құжатты келісу грифі;
21- ... ... ... ... кешірмелерді куәландырғаны туралы белгі;
24- орындаушы туралы белгі:
25- құжатты орындау және оны іске жіберу туралы белгі:
26- ұйымға құжаттың келіп түскендігі туралы ... ... ... ... ... «Қол ... «Мөр», «Құжатты бекіту грифі»
сияқты ... аса ... ... ... Олар ... ... күш
береді. Әрбір құжатты 3 негізгі бөлікке белуге болады: тақырыптық (оған
мәтінге дейін ... ... ... ... ... және ... ... туралы белгілер» кіреді). Ресімделуші
(құжат ... ... ... ... және
қосымшалардың болуы туралы белгілер кіреді).
А4 форматында деректемелердің ... ... ... ... схемада керсетілген. Егер бланкілер қазақ және орыс
тілдеріндегі деректемелермен дайындалса, онда ұзынынан ... ... ... ... ... елтаңбасын бейнелеуді -100% мем-лекеттік меншігі бар, ... ... ... ... ... ғана жасай алады.
Деректемелері бұрышта орналасқан бланкілерде мемлекеттік елтаңбаны
бейнелеу кәсіпорын атауы жазылған жол ... ... ... жоғарғы
жағына, ал ұзынынан орналасқан бланкілерде - жоғарғы жолдың ... ... ... 20 мм-ден аспауы тиіс.
Қазақ және орыс тілдерінде жасалған, ұзынынан орналасқан бланкілерде
елтаңба бланкінің ... ... ... яғни ... екі тілдегі
атауының арасында орналасады.
- наградаларды бейнелеу
Бланкілерде Қазақстан Республикасының наградаларын ... ... ... эмблеманы және үкіметтік наградаларды бір
мезгілде қатар бейнелеуге болмайды. Награда мен ... ғана ... ... ... эмблемасы және тауар белгісі (қызмет көрсету белгісі)
Ұйымның эмблемасы ... ... - ... ... ... ... кәсіпорын немесе фирма қызметінің бағытын ... ... ... ... ... эмблема ретінде тіркелген
тауар ... ... ... ... ... ... әріптік-
графикалық бейнелер және тағы басқалары пайдаланылады. Эмблеманың мөлшеріне
шек қойылмайды.
Эмблема құжатты іздеуді жеңілдетеді, құжаттың ... ... ... ... береді (егер ол тұрақты корреспондент болса), бланкінің
эстетикалық түрін ... ... ... ... ... есте ұстаған жөн. Шет елдерде эмблема, негізінен, ... ... ... сол ... оң ... ... бұрышта орналасқан жағдайда эмблема сол жағындағы жоғары
бұрышқа, ұзынынан (орталықта) - бет ортасының жоғарғы бөлігіне орналасады.
06 - ұйымның атауы.
Әрбір занды ... оның ... ... ... ... болады. Ұйымның атауы құрылтай құжаттарында (кәсіпорынның жарғысы
немесе ... ... ... ... ... ... сәйкес жазылады.
Атауда, әдетте, ЖШС (жауапкершілігі шек-теулі серіктестік), АҚ
(акционерлік крғам) және т.б. сияқты қысқартулар қолданылады.
Әдетте, ... ... ... ғана ... Осы деректемеден
басқа, олардың үстінгі жағында ұсақ ... ... ... ... ... ... тобының атауы болады.
Жоғары тұрған инстанция тікелей немесе әкімшілік бағыныштылығы бар
кәсіпорындар мен ұйымдардың бланкілерінде көрсетіледі.
Ішкі құжаттарда, ... ... ... хатта немесе
түсіндірме жазбаларда көбіне құрылымдық бөлімшелердің аты ғана ... ... ... ... ... деректемесіні
астына ... - ... ... деректер.
Осы деректемеде атап көрсетілген деректер жиынтығы кәсіпорынның заңды
адресі болып табылады. Осы ... ... ... ... ... және ... ... бойынша басқа мәліметтермен толықтырылады.
Хаттарға, факстерге арналган бланкілерде заңды адрес типографиялық ... ... ... (ДК) ... ... халықаралық бірлестіктердің, кәсіпорындардың, фирмалардың
бланкілерінің өз ерекшеліктері болады. Оларда бірлескен тараптарға кірген
елдің аты және оның ... ... ... ... екі тілде жасалады.
Бұл деректеме «Ұйымның атауы» дерек-темесінің астына, жоғары жақтағы
бұрышқа, құжаттың жоғарғы жолының бойымен немесе құжаттың ... ... - ... ... ... деректеме құжаттың мақсаты туралы жалпы көріністі білдіреді, оның
деректемелерінің құрамын, ... ... оның ... ... ... ... Ол «Ұйымның атауы» ... ... ... ... ... ... ... орналасады
және сол жақ жолдың шетінен бас ... ... ... ХАТТАМА және т.б. сияқты жазылады.Бұл деректеме
аса маңызды деректемелердің бірі болып табылады. Ол барлық құжаттарға, ... ... ... ... ... үшін ол тек: ... ХАТ ... қолданылады.
09 - құжаттың күні.
Құжаттың күні - оның заңдық күшін қамтамасыз ететін кез ... ... ... ... күндер бірнешеу болады, бірақ
олардың мақсаттары әр ... және ... ... әр ... ... ... қол ... күн (бұйрықтар, хаттар,факстер, анықтамалар үшін);
-оны бекіту күні (жоспарлар, есептер, ... ... ... ... күні ... ... хаттамалар,
актілер) болып табылады.
Бірқатар ресми құжаттар ушін оларды ... күні және ... ену күні ... |
Күнді құжатқа қол қоятын және бекітетін тұлға қоюға тиіс. ... мен ... ... ... күн ... Бұл ... ... жерде қанша уақыт болғанын, қай жерде кешіккенін анықтауға мүмкіндік
береді. Күн: «Құжатты келісу ... ... ... ... ... бұрыштамалары», «Құжаттың ұйымға келіп түсуі туралы белгі» және
«Құжатты автоматты түрде іздеу ... ... ... ... ... табылады.
Ұйымдық-басқару кужаттарында күн араб ... ... ... ... алты сан ... айға, жылға екі саннан) және екі ажырату
нүктелері беріледі. Егер сан біреу ғана болса, онда оның ... ... 0 ... ... ... ... ... ресімделген күн
құжаттарды автоматты турде өңдеу үшін код болып табылады. ... ... ... ... ... ... ресімдеу (2007 жылғы 8
шілде) қаржылық сипаттағы мәліметтері бар құжаттарда
рұқсат етіледі. Күнді ... ... ... іскер шетелдік
әріптестермен хат алмасу кезінде пайдалану ұсынылады.
Көптеген құжаттар үшін күн құжатты ресімдеуді аяқтағаннан кейін ... ... ... ... беттің жоғарғы тақырыптық белігіне
қойылады және сол жақтағы жолдың шетінен басылады.
Күн кұжатта көрсетілген заңды тулғаның немесе ... ... мен ... ... болуын, өзгеруін немесе тоқтатылуын
айқындау үшін қажет.
Кейбір құжаттарда күннің ... ... ... деп ... даусыз
негіз бола алады. Сонымен, ... ... күні ... ол
жарамсыз болып табылады.
10 - құжаттың тіркеу нөмірі. Құжаттың тіркеу нөмірі - ... ... ... ... ... ... ... сандық (кейде сөздік-сандық)
белгісі. Ол «Құжаттың ... ... ... [ ... ... ... және ішкі ... қойылады.
Реттік нөмір жыл басынан бастап есіп ... ... ... келісім-шарттары сияқты құжаттарға бірізділікпен қойылады, мысалы: ... №2, №3... ... ішкі ... ... оқу ... бойынша
жургізіледі. Жеке құрам және негізгі қызмет бойынша бұйрықтардың өз тобы
шегінде жеке нөмірлері болады. ... К-1, к/п және ... ... ... ... ... ... шартты
белгілерінен тұрады, олар жіберілген құжаттың көшірмесі және ... ... ... ... ... ... ... нөмірін
құрайтын құжаттар, мысалы, 04-19/194, мұнда 04 - ... ... ... 19 - ... бойынша істің немірі; 195 ... ... ... саны.
Коммерциялық келісім-шарттардың екі нөмірі болады, мысалы, №
18/42, мұнда 18
-бір фирмадағы құжаттың ... ... ... ... - осы ... ... ... сонымен бірге бірінші
сан шарттың жобасын дайындайтын фирманы керсетеді.
Реттік немірлер келіп тұскен және жіберіле-тін хаттарға бөлек беріледі.
Бірнеше заңды тұлға ... ... ... ... күн (қол
қоюдың ең соңғы күні) көрсетіледі және әрбір ... ... ... ... тіркеу нөмірі қойылады.
Кәсіпорындарда тіркеу журналдарын жұргізу ... ... ... құжаттарды тіркеу ушін, екіншісі жіберілетін құжаттарды тіркеу үшін.
Журнал бағандарында, мысалы, жіберілетін құжаттарды ... үшін ... ... ... осы құжатты тіркеген тұлға, оның қолданылу
мерзімдері және өзге де ... ... ... ... ... болған
кезде салық инспекциясының және соттын ... осы ... ... ... ... ... ... оңай болады, өйткені журнал
жыл басынан бастап бірізіділікпен жүргізіледі, оны ... ... ...... ... ... және ... сілтеме. Осы деректеме үшін
орын тек қана хаттарға арналған ... ... Ол ... бастама
(фирма алган) хатқа ресімдеу кезінде толтырылады.
Сілтеме үшін күн мен ... ... ... алынады және мынадай түрде
ресімделеді: № 25/01-25, 12.06.2007 ... ... ... хат ... қарсы агент-фирмаға бастама хаттың көшірмесін
тез табуға көмектеседі. «Тіркеу ... және ... ... ... ... күні» және «Құжаттың индексі» деректемелерінің
астындағы сол жақ жолдың шетіне орналасады.
13-қужатты алуды шектеу ... ... ... немесе конфиденциалды аппараты бар құжаттарға
қойылады.
Бұл деректеме «Адресат» және «Құжатты бекіту ... ... ... ... ... оң жақ бұрышына орналастырылады
және (Конфиденциалды» немесе «КҚ» ... ... ... осы ... ... ... қою керек.
«Құпия», «Аса құпия» грифтері мемле-кеттік кәсіпорындардың құпия
ақпараты бар құжаттарына қойылады.
14-адресат.
Адресатты көрсетудің нақтылығы осы ... ... ... алу ... және құжатта қойылған проблемалардың тез шешілуіне
байланысты ... ... ... ... мен жеке ... жіберілетін,
басшылыққа ұсынылатын (етініш, баяндау хат, түсініктеме) және құрылымдық
бөлімшелерге берілетін (өкім, ... ... ... ... ... ... ... және алушының
(адресаттың) почталық ... ... Бұл ... ең көп
жиынтығы мыналардан тұрады:
-атау септігіндегі мекеменің, ұйымның атауы;
-атау септігіндегі ... ... ... ... ... ... ... аты-жөні;
-почтаның мекен-жайы;
Осы деректеменің әрбір құрамдас бөлігі 1,5 ... ... жаңа ... ... Тыныс белгілері - нүкте, үтір
қойылмайды.
«Адресат» деректөмесінің құрамы ... жөне ... ... ... I сты ... Мысалы,
Қазақстан Республикасының Мемлекеттік кіріс министрлігі
Кеден комитеті
473000, Астана қ., Отырәр кешесі,69-1
Алушының лауазымы және ... осы ... ... ... адам
белгілі болған жағдайда ғана көрсетіледі.
«Қазцинк» АҚ
Орталық бухгалтерия
бас бухгалтер
СВ. Қонаев мырзага
320005, Өскемен қаласы,
Металлургтер көшесі, 45
басқаша түрде де жіберуге ... ... ... ... ... Абай даңгыла,59
Егер құжат бір мезгілде бірнеше адресатқа ... ... ... ... ... және ... ... сөз жазылмайды.
Республикалық бюджвттік багдарлама-лардың әкімшілігіне
Облыстардың, Алматы және Астана қалаларының ... ... ... жеке ... жіберілетін болса, онда бірінші мекен - жайы
керсетіледі:
642000, Петропавл қаласы,
Киров ... 154, ... Г.М. ... ... сөз ... ... ... Егер құжат үкіметтік
мекемелерге немесе тұрақты адресаттарға жіберілетін болса, онда ... ... ... ... жазу ... ... ... тәртіптегі ережелері қолданылады:
-ұйымның атауы (занды түлға үшін), аты-жөні (жеке тұлға үшін);
-кешенің аты, ... ... ... ... мекеннің аты (кала, поселке және т.б.);
-облыстың, ... ... ... ... ... ... ... үшін);
-почталық индексі.
Хатты бірнеше мекен-жайга жіберген кезде «кешірме» деген сөз мекен-
жайдың алдында жазылмайды.
15 - ... ... ... ... ... ... құжаттар бекітуді қажет етеді, содан кейін
ғана олардың заңдық күші болады. Осындай ... ... ... ... ... ... барлық ұйымдық құжаттар, сондай-
ақ жоспарлар, нұсқаулықтар, ережелер, кейбір актілер ... ... ... екі ... ... ... ... құжатын шығарумен
(қаулы, шешім, бұйрық) ... ... ... ... гри-фін қою
арқылы). Бекіту грифін жазудың екі нұсқасы болуы мүмкін:
«Гранит» АҚ акционөрлерінің
жалпы жиналысының қаупысымен
БЕКІТІЛДІ.
05.05.2007ж. № 17 Хаттама
БЕКІТЕМІН
Қазақстан ... ... ... ... ... және ... деген сөздер тырнақшасыз бас әріптермен
жазылады. Бекітудің түріне байланысты осы ... ... ... оның ... қолы мен ... ... керсетіледі. Басқа
құжаттарды бекіткенде құжаттың атау септігіндегі аты, күні және ... ... ... ... ... ... іс ... іс жұмысын жүргізу ерекшелігі
Әл-Фараби университеті мемелекеттік мекеме атқаратын кызметті өзіне тән
жарлығы арқылы кызмет етеді.
Жұмысшылар мен қызметшілердің еңбек құқын заң жүзінде ... ... ... ... ... қорғау мүмкін емес. Олай болса, біз ... ... ... түрі ... шарты арқылы осы міндеттерді
іске асыра аламыз. Жеке ... ...... мен жұмыс берушінің
арасында жазбаша нысанда жасалатын екі жақты келісім, бұл келісім ... ... ... ... ... ... белгілі бір мамандық
біліктілік немесе лауазым бойынша жұмысты орындауға міндеттенеді, ал ... ... ... және ... мен ... ... өзге де ... төлемдерді уақытында және толық ... ... ... ... мен ... шартта көзделген енбек жағдайларын
қамтамасыз етуге міндеттенеді.
Еңбек шартымен қатар қазір нарықтық ... ... ... ... ... пайда болды. «Контракт» ұғымы ... ... ... ... ... жүрген еңбек
заңдарында контракт еңбек шартының ерекше бір түрі ретінде аталғанымен оның
мазмұны мен құрамы ... ... ... ... Контрактының еңбек
шартынан айырмашылығы мынада:
•контрактының талаптарын тараптардың өздері белгілейді және онда нақты
жеңілдіктер мен артыкшылыктар белгіленуі ... ... ... зандарында белгіленбеген шаралар қолданылуы мүмкін,
мысалы, еңбекке ақы төлеу, жұмыс ... ... ... ... және
т.б.
Еңбекші бір кәсіпорынмен еңбек шартын (контрактісін) жасасқан күннен
бастап ол сол ... ... ... мүше ... әрі оның ішкі ... ... ... Осынысымен, еңбек шарты басқа азаматтық
құқығында қолданылатын шарттардан ажыратылады.
Еңбек шартының заңдық маңызы өте зор:
1)ол елімізде еңбек ресурстарын тиімді пайдаланудың, тұрақтандырудың және
тартудың ең ... ... ... еңбекшілердің еңбек құқығын жүзеге асырудың негізгі нысаны;
3) еңбек шарты еңбек қатынастарының ... ... ... ... ... бар факті;
4) еңбек шарты өзінің тараптары үшін қажетті ... ... ... ... негіз;
5) еңбек шарты арқылы еңбекші белгілі бір кәсіпорынның еңбек ... бола ... ... ... жеке ... келісімі болғандықтан ол еңбеккердін жеке
басын
заңсыз еңбек жағдайларынан қорғайды.
Әлеуметтік қамсыздандыру және еңбек кепілдіктері ... ... ... ... ... ... мақсатына жұмыс беру атынан және қызметкерлер мен бастама тобы атынан
өзара бірлесіп осы ұжымдық еңбек шартын жасайды.
Осы ... ... ... еңбек шартын белгілейді..
Кәсіпорын қызметкерлерінің ... ... ... ... ... ... шарттары Қазақстан Республикасының еңбек
жөніндегі заң актілерімен белгіленеді.
Кәсіпорында мамандардың төмендегідей санаттары ... ... - ... ... қатынасында тұрған тұлға; кәсіпорынның басшы
қызметкері - меншік иесі немесе директор тағайындаған қызметкер;
кәсіпорын кызметкері - кәсіпорынның ... ... ... ... басқа да жұмысшылары мен ...... ... ... ... ... кәсіпорынның барлық
жұмысшылары мен қызметкерлері.
Кәсіпорынның ... ... ... ... бас ... ... ... Жұмысқа қабылдау
Басшы қызметіне жұмысқа қабылданатын азаматтар мен шарт ... ... ал ... ... 5 ... ... жасалады.
Еңбек шарты лауазымын, жұмыс орның, еңбектегі құқықтық қатынастардың
туындау күні және лауазымдық жалақысының мөлшері көрсетіліп, ... ... ... мына ... :құрылтайшылардың шешімі бойынша басшы
қызметкерлердің шартын жаңа мерзімге, екіжақты ... ... ... ... ... ... ... қатынастардың туындайтын және еңбек шартының жасалу күні еңбек
шартында келісілген мерзім ... ... ... ... ... ... ... отырған қызметкердің сол
лауазымға лайықтылығын бакылау үшін сынақ мерзімге белгілінеді. Жеке еңбек
шарты қолданылу мерзіміне қарай:
- белгісіз мерзімге;
- ... бір ... ... бір ... ... уақытына немесе жұмыста уақытша болмаған
қызметкерді ауыстыру уақытына жасалуы мүмкін.
Шарттын нақты мерзімі қызметкер мен жұмыс ... ... ... ... жасалған шарт белгісіз мерзімге жасалған шарттан
тараптар үшін шарт мерзімі біткен ... ... да ... ... ... ... ... мүмкіндігімен ерекшеленеді.
Белгілі бір жұмыстың орындалу мерзіміне жасалған шарттар белгілі бір
мерзімдік шарттардың бір түріне ... ... бұл ... шарт ... оның мерзімі нақты күнтізбелік кезеңмен шектелмей, белгілі бір
жұмыстың аяқталуына ... ... ... бір ... ... уақытына немесе уақытша жұмыста жоқ
қызметкерді алмастыру уақытына, жұмыстың аяқталу мерзімі ... ... ... ... ... ... ... ауруы; нақты
объекті құрылысының аяқталуы т.б.)
Белгісіз мерзімге жасалған жеке еңбек шарты ... ... ... тұрақты жұмысқа қабылданғандығын білдіреді. Ал белгілі
бір мерзімге жасасқан жеке еңбек шартының нақты қолданылу ... ... ... ... ... Егер жеке ... оның қолданылуы мерзімі айтылмаса, шарт белгісіз мерзімге жасалған
деп есептеледі.
Шарт ... ... ... ... ... бойынша ұзартылуы
немесе жаңа мерзімге жасалуы мүмкін.
Жұмысқа қабылдау кезіндегі сынақ, онын нәтижесі
Заңда ... ... ... жеке еңбек шартын жасасу кезінде
тараптардың келісімімен сынақ өткізілуі мүмкін. Жұмысқа ... ... деп, ... ... ... ... сай ... мақсатында белгіленген мерзімді айтады.
Егер жұмыс беруші жаңа адамды жұмысқа сынақ мерзімімен ... ... ... ... жеке ... шартында көрсетілуге тиіс. Бұлай жасалмаса,
қызметкер өзін жұмысқа сынақсыз түпкілікті қабылдандым деп есептейді.
Еңбек ... 15 ... ... ... мерзімін үш айдан асыруға болмайды.
Дәлелді ... ... ... ... ... сынау мерзіміне
есептелмейді.
Еңбек заңының 37 бабына сәйкес ... ... ... ... ... ... белгіленбейді.
Жеке еңбек шартын жасасу тәртібі
Жеке еңбек шарты ... ... ... екі дана етіліп жасалады.
Тараптар қол ... ... оның бір ... ... ... ... 9 ... сәйкес жеке еңбек шартында мыналар көрсетілуге тиіс:
1) тараптардың реквизиттері: жұмыс беруші — заңды тұлғаның
тольтқ атауы және орналасқан жері, жұмыс ...... ... ... мемлекеттік тіркеу нөмірі мен
уақыты;
жұмыс берушінің (оның өкілінің) ... ... ... аты ... жеке ... ... ... және қызметі, ал жұмыс беруші — жеке
тұлға болған жағдайда оның тұрақты ... ... ... жеке ... ... ... ... берілген күні;
қызметкердің тегі, есімі, әкесінің аты (егер жеке басын ... ... жеке ... ... құжаттын атауы, нөмірі,
берілген күні; әлеуметтік жеке кодының ... ... ... ... ... (СТТН);
еңбек міндеті (белгілі бір қызмет, мамандық, кәсіп бойынша
жұмыс);
жеке еңбек шартының ... ... ... ... ... күн;
еңбек жағдаиларының сипаттамалары, қызметкерлерге ауыр дене
жұмысын немесе зиянды немесе қауіпті жағдайларда жұмыс
істегені үшін ... ... мен ... уақыты мен демалыс уақытының режимі;
еңбекке ақы төлеу және еңбекті қорғау жағдайлары;
жұмыс берушінің құқықтары мен ... ... мен ... ... ... ... бұзу және ... тәртібі;
өтемақылар төлеу мен кепілдіктер беру тәртібі;
тараптардың жауапкершлігі көрсетілуге тиіс.
59
Тараптардың ... ... жеке ... ... өзге ... енгізілуі мүмкін.
Жеке еңбек шартын жұмыс берушінің бастсмасы бойынша бұзу негіздемелерінің
толық тізбесі. Еңбек заңның 26 бабында көрсетілген. ... ... ... Осы негіздер бойынша шартты жұмысшылар мен қызметкерлердің барлық
санаттардың бұзуы мүмкін. ... ... ... шартты бұзудың дербес негізі
болып табылады.
Бұл бапта көзделмеген негіздер бойынша қызметкерді жұмыс берушінің
бастамасы ... ... ... ... еңбек шартын тоқтату
Еңбек туралы заңның 25 бабында жеке еңбек ... ... ... ... деген ұғымдар қолданылған. Көрсетілген ұғымдар мазмұны жағынан
бірдей емес. Жеке еңбек шарты ... ... ... ... және ... ... Жек ... шарты бұзылуы деген аясы әлде қайда тар.
Жеке еңбек шартын тоқтату мен бұзу негіздері Еңбек туралы заңының 25-ші
бабында белгіленген.
Жеке ... ... ... ... ... ... және ... бұрын
тоқтату деп екі түрге бөлуге болады. Жасасылған жеке ... ... ... ... әлде бір ... дәлелдемелерді талап етпей-ақ Еңбек заңның
25 бабы 1 тармағының 1 тармакшасы негізінде тоқтатылады.
Жеке еңбек ... ... ... ... емес ... ... ... тиіс:
1. қызметкерді әскери қызметке ... ... ... үш күн ... қызметкер жазаға тартылған сот үкімі заңды күшіне енген жағдайда
бұрынғы жұмысты жалғастыру мүмкіндігі болмағанда;
3. қызметкер ... ... ... ... сот ... ... ... хабар-ошарсыз кетті деп таныған жағдайда;
4. сот қызметкерді әрекетке қабілетсіз немесе әрекет ... ... ... ... ... бұрынғы жұмысын жалғастыруға мүмкіндігі
жоқ деп таныған жағдайда.
Жеке еңбек шартын мерзімінен бұрын бұзуды Еңбек заңның 25 бабының ... ... мына ... бойынша бөлген жөн: 1.тараптардың
келісімі бойынша; 2.тараптардың бірінің бастамасы бойынша;
3. заң ... ... өзге де ... ... ... жеке ... ... тараптардың өз ара келісімі
бойынша бұзылуы үшін олардың жазбаша келісімі болса жеткілікті. Жеке еңбек
шарты тараптардың бірінің бастамасымен, егер бұл ... ... ... ... ... ... ... мерзімде жазбаша ескерту жасаса
бұзылуы мүмкін. Тараптардың бірін-бірі ескерту мерзімі жеке еңбек шарты
бұзылған кезге дейін бір ... кем ... ... ... ... заң актілерінде көзделген өзге де негіздер бойынша
бұзуға мына жағдайларды жатқызуға болады:
- сот ... деп ... ... қатысқан қызметкерлер мен жеке еңбек
шартын бұзу;
- ... ... ... өтуден бас тартқан
қызметкерлермен жеке еңбек шартын бұзу;
- ... ... ... ... ... еңбек шартын бұзу мен тоқтату жұмыс берушінің бұйрығымен хатталып,
оны токтату мен бұзу негіздері ... ... ... ... ... ... ... 28 бабына сәйкес өз еркімен жұмыстан босанғысы келетін әрбір
қызметкер бұл жөнінде жұмыс берушіні бір ай ... ... ... ... ... ... мақсаты жұмыс берушіге жұмыстан өз еркімен
босайтын қызметкердің орнына жаңа ... ... ... мүмкіндік беру
болып табылады. Бұл мерзім біткеннен кейін қызметкер жұмысты тоқтатып,
онымен толық есеп айырысуды ... ... ... ... шығу ... ... демалыста жүргенде, не еңбекке
уақытша жарамсыздық кезінде де бере ... бұл ... ... ... ... уақыт бір айлық ескерту мерзіміне есептеледі.
Егер қызметкер жұмыстан босату ... ... ... кейін, өзінің бұл
талабын қайталамай, бұрынғы жұмысын істеп жүре берсе, және оның орнына
басқа ... ... ... онда ол өтінішін қайтарып ... ... ... жеке ... ... ... мерзімі бітпей-ақ
тоқтатылуы мүмкін. Сондай-ақ жұмыстан шығу туралы өтініш бергеннен ... осы бір ай ... ... ... шықпай қойса, бұл, қыдырымпаздық
болып есептелінеді.
Жұмысты жалғастыруды жоққа шығаратын немесе ... ... ... алған реттерде жеке еңбек шартын бұзу ... ... ... ... Бұл ... ... жатады:
денсаулық жағдайы; зейнеткерлік жас; басқа жерге көшу; жалақыны мерзімінде
төлемеу және өзге де ... ... ... ... ...
.қаласы
Еңбек ұжымының жиналысы Төраға Хатш
Қатътскдндар.
(лауазымы, аты-жөні)
Шақырылғандар
(лауазымы, аты-жөні)
Күнтәртібінде:
1.______________________
2._______
тыңдалды: ... ... ... мазмұны)
Сөзалғандар:
________(аты-жөні, лауазымы)
(сөзінің қысқаша мазмұны)
ҚЫЗМЕТТІК ХАТ
Кәсіпорынның атауы Директоры
Кәсіпорынның мекен-жайы Соколову А.Н.
тел.
факс.
121105,Мэскеу,
00.00.00 №21/1-3
Остоженка.9
... ... ... туралы
Құрметті Ержан Болатвич!
Біз Сізге 00.00.00-дағы № _ келісім-шарт бойынша келісілген үш офис
жиһазының комплектісін, өкінішке орай, уақытында жеткізіп бере ... ... ... ... мерзімнен бері екі апта уақыт өтіп
кеткенің естеріңізге саламыз. Бұдан әрі кешіктіретін ... ... ... ... ... Біз ... қажетті шаралар қолданып, оның
нәтижесі туралы бізге хабарлайды деген үміттеміз.
Директор қолы аты-жөні
Рудницкая 2345 ... ... ... ... жақсарту бағыттары Қызметтік
құжаттарды, хаттарды жазарда есте болатын кейбір жағдайлар: Қызметтік
құжаттар бейтарап ... ... ... ... ... керек.
Қызметтік хат жазу барысында адресатты марапаттап, мазақтайтын, немесе
намысына ... ... ... ... ... ... ... сізден қызмет дәрежесінің төмен я жоғарылығына қарамастан "тез
арада орындаңыз ", ... ... және ... ... ... Қағаз бен
сөздің көптігі істі жылдамдатуға септігін тигізе қоймайды.
Хатыңыз көпшілікке ... ... және ... ... ... ... қай түрін жазсаңыз да көп ойды аз сөзбен жеткізуге
тырысыңыз.Іс қағаздарын жазарда орныннан сөз ... мен ... ... ... ... басында баяндауыш сонында,
анықтауыш анықталатын сөздің алдында ... да ... ... Іс
қағаздарын жазуда көнерген сөздер, архаизмдер, диалект сөздер, қазіргі
қазақ тілінде ... ... ... тіркестер қолданылмайды. Жазылған
құжатты қайтара оқып шығып, сөйлемдегі басы артық сөздерді алып тастау
керек. ... ... я ашық ... ... ... ... жатыр, ескертілді) я бұйрық райда тұруы керек (орындалсын, ... ... ... т.б.).
Іс қағаздарын жазу барысында жиі кездесетін сөздер мен синтаксистік
құрылымдар:
Ескерту мәнің беру үшін қолданылатың ... 20-сы күні ... ... аяқталуын есіңізге саламыз.
Мына мәселе барысынан хабардар еткіміз келеді.
туралы ескертуді қажет деп санаймыз.
туралы тағы да есіңізге салғымыз ... ... ... ... 1 желтоксаны-
нан күшіне енетіндігін ескертеміз.
туралы келісімді өз тарапымыздан тоқтатуға
құқылы екенімізді ескертеміз.
2. ... ... ... ... ... себебін
түсіндіру
үшін қолданылатын синтаксистік құрылымдар:
- сіздің мекемеге тәжірибе алмасу ... ... ... орын алып отырған қазіргі қаржы тап-
шылығна байланысты
туралы шешімнің қабылдануына байланысты.
жөндеу жұмыстарының аяқталуына байланысты
алдын-ала қол жеткізген ... ... ... ... ... әлі де орын алып отыр.
- экономикалық жағдайдың қиындығына орай
3. Өтініш білдіру үшін қолданылатын синтаксистік құры-
лымдар:
Менің ... ... ... ... ... ... ... мәселенің дұрыс шешілуіне мұрындық болсаңыз...
Сіздің мекеме өкілімен жасалған келісімді ескере оты-
рып, бар мүмкіндікті қарастыруыңызды сұраймыз.
анықтауыңызды сұраймыз.
- ... ... ... ... ... ... шешілмейтіндігін немесе орындалмайтын-
дығын білдіру үшін қолданылатын құрылымдар:
байланысты сіздің өтінішіңіз орындалмады.
өкінішке орай ... ... ... орай ... ... информацияны бере алмаймыз, себебі. Мекеменің
аталған тапсырманы орындауға қазір мүмкіншілігі жоқ.
5. Өкілеттік (бұйрықтық) ... ... ... деп ... адам ... ... ... жауапкершілік (аты-жөні) жүктелсін.
Мәселені қарау (аты-жөні) тапсырылсын.
Шара қолданылсын
қосымша мүмкіндіктер ... ... ... ... ... жол ... ... жүргізудің дербес ғылым екенін тануыту,іс қағаздарының
жүргізудің тарих ,саясаттану,архив ... ... ... ... ... Негізінде іс жүргізу заң орындарында қолданылатын
термин болып қальтптасқан.
ҚОРЫТЫНДЫ
Жоғарыдағы жұмыстармен таныса отырып,қорытындыға ... ... ... тіл ... ... етуінің алғы шарттарының бірі — оның
қоғамдық ... әр ... ... ... етуі және ... орай ... қазақша жүргізілуі. Іс қағаздарының, ресми құжаттардың тілі
бір жүйеге түспей, стилъдік жағынан қалыптаспай, ... ... ... ... ... ... тілінде жазылмай, барлық құрылымдағы іс
қағаздары қазақ тілінде жүргізбей қазақ ... ... ... ... өрісін кеңейте алмайды.
Іс қағаздары қоғам өмірінде үлкен қызмет атқарады. Іс кағаздарының саяси,
тарихи, экономикалық маңызы өте зор. Мемлекет, республика, қала, ... ... ... ... іс ... ... табылмас қайнар көзі
бола алады. Құжаттар фактілерді, ... ... ... құбылыстарын
дәлелдейтін айғақ қызметін де атқарады.
Іс қағаздары — басқару қызметіндегі ... бір ... ... ... ... қызмет етуі барысында шығарған түрлі
шешімдері, басқару істері, атқарған қызметі іс ... ... ... ... ... ... жетілдіру, оны ұйымдастыру деңгеиін
көтеру онда құжаттармен жұмыс істеудің қаншалықты ғылыми негізделгеніне
тікелей ... Іс ... ...... ... ... бірі болып табылады. Мекемелер арасындағы ақпарат алмасу хат,
жеделхат, телефонхат сияқты ... ... іске ... ... басқару
істері жарғы, қаулы, нұсқау, ереже, бұйрық сияқты құжаттар ... Іс ... ...... жұмысының нақты құжаттармен,
деректермен реттелген ... ... ... ... ... ... көрсететін
құжаттарды жасау, толтыру. Бұған дайын құжаттармен жұмыс та, мекеме ... ... ... ... келген құжаттармен жұмыс та, сондай-ак, оларды қабылдау, тіркеу, ол
бойынша ... ... ... ... ... дайындау, архивке дайиындау сияқты толып
жатқан жұмыстар кіреді.
69
ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР
1. Гражданский ... ... ... ... 1998 ... . ... ... Казахстан «О свободе хозяйственной деятельности и
развитии предпринимательства» //Казахстанская правда, 1991- 5 января
3. А. Т. ... ... М. ... ... . А.Я. ... ... в ... и экономический
менеджмент. Санкт-Петербург, 1995.
5 . Адаме С. Красноречивая история. Концерн "Ларош" против
Стенли Адамса/Пер. с англ. — М.: Прогресс, ... . ... С. И. ... ... в ... ... в ... и за рубежом. 1998.- №1.- с.28-36.
7. Андреева О.Д. Технология бизнеса: ... ... - М.; ... ... ИНФР А ... 1997. -224с.
8 . Багиев Г.Л. Основы организации маркетинговой деятельности на пред
приятии. М.: ... и ... 1990. - 72 ... . ... О.С. ... управление; М.: 1995
10. Виханский О.С, Наумов А.И. Менеджмент: человек, стратегия,
организация, процесс; М.: Издательство МГУ, 1995
11. ... И.Н. ... - М.: ЗАО ... ... - 640 с. - ... . ... С. ... //Маркетинг. -М.: ЦМИМ. -1998.-№5.
-с.112-130.
13. Градов А.П. Организационная ... и ... ... ... Учебное пособие. СПб.: Наука, 1996. - 92с.
14. ... Е., ... X. ... маркетинг. Учебное
70
пособие.
/Пер. с нем. А.М. Макарова. Под ред. И.С. Минко. - М.: Высшая школа, -
1995.-225с.
15. ... А.П. ... в ... ... - ... ... ... аудит».-1997. - 464 с.
16. Kотлep Ф. Маркетинг менеджмент. /Пер. с англ. под ред. О.А. ... А ... Ю.Н. ... - СПб: ... ... . ... М.И. ... управление компанией. Учебник для
вузов. - М.; Русская Деловая Литература, 1998. - 396 с.
18 . Ламбен Ж.-Ж. ... ... ... /Пер. с ... - СПб.; ... 1996. - 589 ... . Маркова В.Д. Организация маркетинга на предприятии.// ЭКО.
-1995.№10-с.29-
20. М. X. Мескон, М. ... Ф. ... ... менеджмента.
Пер. с англ. М. Дело. 1992.
21. Ноздрева Р.Б., Цыгичко Л.И. Маркетинг: как ... на ... и ... 1991. - 304 ... . ... предпринимательской деятельности. Под ред. В.М. Власовой.
М.: Финансы и статистика, 1994. - 496 ... ... Е.П. ... ... в деятельности фирмы. - М.:«Ось-
89»,1996.-80с.
24 . Симановская М. А, Предпосылки и тенденции применения концепции
маркетинга в российской ... ... - М.: ЦМИМ ... ... ... ... //Маркетинг. - М.: ЦМИМ. - 1997. –
71
№3- с.37-42.1990
26 . Голубков Е. П. ... ... ... - М.: ЦМИМ -№6.-
1996.-С.106-119.
27. Голубков Е.П. Маркетинг: стратегия, планы, ... - ... Е.П. ... ... ... ... для
студентов заочной формы обучения. Ярославль. 1999. ... ... ... М.: ... Компания «ДеКА»,
1997
30.Мерсер Д. ИБМ. Управление в самой преуспевающей
корпорации/Пер, с англ. — М.: Прогресс, 1991.
31.Годовые отчеты СП «Беккер и К по ... 2003 ... 2002 ... К., Маурер Г, Паутина власти. Международные картели и
мировая экономика/Пер, с англ. — М.:Прогресс, 1984.
33.Морита ... ... в ... ... ... ... ... —М.: Прогресс, 1990.
34.Форд Генри. Сегодня и завтра/Пер, с англ. — М.: Финансы и
статистика, 1992.
72
ҚОСЫМШАЛАР 1
Қосымшалардың болуы туралы ... ... ... бар ... онда ... ... ... белгі қойылады. Деректеме мәтіннен кейін қолдың алдында сол жақ
жолдың шегіне орналасады.
Егер құжатта қосымшаның толық ... ... ... онда ... ... ... қыскартылған түрде ресімделеді.
Қосымша: 4-беттегі мәтін бойынша 3 данада.
Егер құжатта қосымшаның аты жазылмаса, онда қосымша туралы белгі
қою қажет. ... ... ... ... жобасы, 3 бет, 2
дана.
2.Жеткізушілердің тізімі, 2 бет, 2 дана.
Құжатқа қосымша қосымшасы бар құжат болып ... ... ... ... белгіде құжат түрінің атуы, оның қосымшалары туралы
ескертпе және беттің жалпы саны ... ... ... № 25 сатып алу-сату шарты және ... ... ... ... ... ... онда бет саны ... «Wella» катологы, 4 дана.
Егер құжат құжатта көрсетілген барлық мекен-жайларға
73
жіберілмейтін болса, онда қосымшалардың болуы туралы белгі мынадай ... ... ... 4 бет, 2 ... барлық қажетті деректемелері болуы тиіс:
-құжат түрінің атауы;
-тақырыбы;
-күні;
-қолы.
Қосымшаның оң жақ ... ... ... ... ол оның ... байланысын көрсетеді, мысалы:
«Гарант» АҚ директорының
21.03.2007Ж. № 18 бұйрығына
1-қосымша
Құжат-қосымшаның үш түрі болады:
- өзіндік мәні бар тиісті нормативтік құқықтық актілермен ... ... және т.б.) ... және ... ... ... ... мазмұнын толықтыратын немесе түсіидіретін (кестелер,
графиктер және т.б.); |
- ілеспе хаттармен жіберілетін (бизнес-жоспарлар, орындау үшін ... ... ... ... ... қою - кез ... қызметтік құжаттың міндетті деректемесі. «Қол
қою» деректемесінің ... ... қол ... лауазымды тулғаның атауы;
74
- жеке қолы;
- қолды (аты-жөнін) талдау кіреді.
... ... ... ... ... ресімделген жағдайда,құжатқа қол қойған ... ... ... ... ... ... ... Семенов
■ Құжатты ұйымның бланкісінде ресімдеген жағдайда ... ... ... ... ... ... тұлға қол қойған жағдайда «Қол ... ... ... ... ... байла-нысты бірінің
астына бірі бірізділікпен орналасады. Лауазымдардың атауы бір бірінен екі
жолдық интервал арқылы бөлінеді, ... ... ... қолы ... ... кызметі бойынша тең лауазымды тұлғалар қол қойғанда олар бір
деңгейге орналасады, мысалы:
ТОО» ... ... ... ... ... ... ... ... ... шегінде құжатқа қол қояды. Бір
адам басқаратын мекемелерде жасалатын кұжаттарға бір лауазымды тұлға ... ... ... ... ... екі
75
адам қол қояды. Сонымен, алқалық оргаңдардың құжаттарына (Құрылтайшылар
кеңесі, акционерлердін. жолпы жиналысы) осы ... ... және ... қол ... органдардың құжаттарында құжатты жасаған тулғаның қызметі
емес, ал комиссия құрамында ... бөлу ... ... ... және оған ... ... мүшелері қол қояды.
Екі және одан да көп қолдар мазмұнына бір неше тулға ... ... ... ... шартқа және келісім-шартқа келісуші тараптар
қол қояды.
Ақша-қаржы құжаттарына қолдары ... ... ... ... басшысы және бас бухгалтері қол қояды.
Қаржының шағын ... ... ... және құжат
айналымының негізгі ережелері 31.12. 97 № 455 ... ... № 24 БЕЖ ... қол қоятын басшы болмаған жағдайда, құжатқа оның орынбасары
немесе міндетін атқаратын ... қол ... Бұл ... ... ... ... тулғаның лауазымы, аты-жөні толық көрсетіледі. «Міндетін аткарушы»
немесе «орынбасары» деген түзетулер ... ... ... ... ... ... ... алдынан келбеу сызық қоюға немесе «үшін» деп
жазуға рұксат ... қою» ... ... ... «Қосымшалардың болуы туралы
белгі» деректемелерінен кейін орналасады.
Бір құжаттың үш данасы болған жағдайда ұйымда қалатын данаға қол қояды,
ал ... ... ... ... ... ... ... кұжаттардың мәтіндері қол қойғанға дейін мүдделі лауазымды
тұлғалармен және құрылымдық белімшелермен, оның ішінде
76
бухгалтериямен, әдетте, бас бухгалтермен келісіледі.
77

Пән: Іс жүргізу
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 63 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 900 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Соттағы іс жүргізу33 бет
Текелі қалалық әкімшілік ұйымдастыру, бұйрық жарлық құжаттарын талдау70 бет
Құжат құрылымы. Деректемелерді рәсімдеу ережесі.22 бет
Іс қағаздарын жүргізудің нормативтік базасы8 бет
"Кейіннен сараптау" патенттеу жүйесі7 бет
Азаматтың құқықтық субъектілері5 бет
Атқару құжаттарын қабылдау бойынша талаптар11 бет
Аудиовизуалды мұрағат құжаттарын пайдаланудың қазіргі заманғы технологиялық және құқықтық негіздері48 бет
Заңды тұлға51 бет
Заңды тұлға азаматтық құқық субъектісі ретінде10 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь