Интеллектуалдық ойын құралдары арқылы танымдық белсенділікті дамыту технологиясы

КІРІСПЕ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .2.3

I. ТАРАУ. Оқушылардың білімін бақылауда ойындарды қолданудың психологиялық. педагогикалық негіздері
1.1 Оқушылардың білімін бақылау әдістері, түрлері мен формалары ... ... 4.11
1.2 . Ойын түсінігі және оның жіктелуі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..12.14

2. ТАРАУ. Интеллектуалдық ойын құралдары арқылы танымдық белсенділікті дамыту технологиясы
2.1 Оқушылардың танымдық белсенділігін дамыту және интеллектуалды ойынды ұйымдастырудың ерекшеліктері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..15.17
2.2 Интеллектуалдық ойын . білім бақылаудың бір түрі ретінде ... ... ... ... ...
2.3. Информатика курсы бойынша интеллектуалдық ойындар жасау әдістері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..18.21
2.4 Электрондық бақылау құралы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...21.

ҚОРЫТЫНДЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
        
        МАЗМҰНЫ
КІРІСПЕ.....................................................................
........................................2-3
I. ТАРАУ. Оқушылардың білімін бақылауда ойындарды қолданудың психологиялық-
педагогикалық негіздері
1. Оқушылардың білімін бақылау әдістері, түрлері мен формалары........4-
11
2. . Ойын түсінігі және ... ... ... ойын ... ... ... ... технологиясы
2.1 Оқушылардың танымдық белсенділігін дамыту және интеллектуалды ойынды
ұйымдастырудың ерекшеліктері….……….....................................15-17
2.2 ... ойын – ... ... бір ... ... курсы бойынша интеллектуалдық ойындар жасау
әдістері....................................................................
..........................................18-21
2.4 Электрондық бақылау құралы
...................................................................21-
ҚОРЫТЫНДЫ...................................................................
....................................
ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР
ТІЗІМІ........................................................
ҚОСЫМША А
............................................................................
.......................
Кіріспе
Бүгінгі таңдағы білім беру ... ... ... ... ... ... қана емес, сол білімді жеке тұлға ... өз ... ... ... ақыл-ой мүмкіндігіне
қолдануын бағыттауды қамтиды.
Осыған орай, мұғалімдер қауымының алдында тұрған басты ... ... жан ... бай, жан-жақты дамыған, жеке тұлғаны қалыптастыру
екендігі ... ... ... ... ... өз кәсібін
шығармашылық деңгейде жетік меңгерген кезде ғана ... ... ... кәсіптік жұмыста мұғалім үшін зерттеушілік біліктіліктер мен
дағдыларды меңгеру ... орын ... Ол кез ... әдіс-тәсілді оқу-
тәрбие үдеріснде кәсіби тұрғыдан жүзеге асырумен ... ... ... ... ... ... анықтап отыру, мұғалімнің
педагогикалық-психологиялық тұрғыдан білімнің зеректігін көрсетеді.
Мұғалімнің интеллектуалды, біліктілігі шеберлігінің шыңдалуы:
• Өз пәнін ... ... ... ... ынта – ... артуы.
• Өз пәніне қатысы жоқ ғылымдармен танысып , өмір ... ... ... ... қойылатын талаптардан мұғалімнің үнемі хабардар
болуы.Сабақтарды бүгінгі заман талабына сай ... ... қыр – ... біліп, оны тәжірибеде қолдану.
• Сабақты әр ... ... ... ... ... ... тиімді қолдану.
• Сабақта түрлі ойын элементтерін қолдану.
• Оқытудың практикалық жағына көңіл ... Екі ... ... ... ... мамандық шеберлігін, жеке басының ... ... ... етене араласып, тіл табысу ... ... ... ішкі ... ... ... үшін ашылмаған арал тәрізді. ... ... ... ... ... ... нәзік жіп
тәрізді тәжірибені түрлендіру мұғалімге ешқандай қиындық ... ... ... тән ... ден қойса болды Педагогикалық
үдерісте оқыту мен тәрбиелеу әдістерін тиімді пайдалану ... ... ... ... ... ... оқу ... оқу құралдарын жетілдіру, дер кезінде жаңарту, пән бойынша
сабақ берудің сапасын арттыру, оқушылардың шығармашылық ... ... ... және ... ... ... ұтылмайды. Өйткені, мұндай оқыту үдерісінің жемістері нәтижелі
болады.
Бұл мәселені шешудің құралдарының бірі ... ... ... мен ... соның ішінде интеллектуалдық ойындарды қолдану
болып табылады. Ойындарды әр ... ... ... ... оны
білім беру және білімді тексеруде бірден бір тиімді әдіс екенін ... ... ... ... (дәстүрлі сөзжұмбақ ... ... ... ... үнемі қолданып келеді. Осы
уақытта интеллектуалдық ойындардың кең таралуы, ... ... ... ... ... ... ... көбінесе теледидар мен басқа да
бұқаралық ақпарат құралдары (БАҚ) тарапынан қолдау тауып ... ... ... ... осы ... ... жұмыс кезінде
қолдануға дайын. Сонымен қатар бұл ... ... ... өте ... ... ОРТА ... ... БІЛІМ БАҚЫЛАУ МӘСЕЛЕЛЕРІ
3. Оқушылардың ... ... ... ... мен ... ... біліктілігін және дағдысын бақылау оқу процесінің
құрамдас бөліктерінің бірі болып табылады. ... ... ... ... оқу ... жетістіктерін көруге болады.
50-жылдар әдебиеттерінде оқушылар оқу материалын сабақта ... ... ... ... ... ... солай меңгереді деп
көрсетілген. Педагогика ғылымында бақылау мәселесінің әр түрлі ... ... ... ... ... ... В.И.Михеева, Б.П.Есипов, Т.И.Ильина, ... ... ... және тағы ... ... беру саласындағы бақылау мәселесі көптеген ғалымдардың
зерттеулерінде талай жылдан бері орын алып ... ... ... бақылау мәселелері Қазақстандық ғалымдар
Ғ.М.Мутанов, Е.Ө.Медеуов, Е.Ы.Бидайбеков, Т.О.Балықбаев, С.С.Жүзбаев және
т.б. еңбектерінде зерттелді.
“Бақылау” ұғымы оқушылардың ... ... ... ... ... ... ... білдіреді. Айқындау және өлшеу тексеру деп аталады.
Сондықтан мұғалімге оқушы біліміндегі жетіспеушілікті дер кезінде анықтауға
мүмкіндік ... ... оқу ... ... ... ... ақпарат беретін тексеру бақылаудың құрамдас бөлігі болып табылады.
Тексерудің мақсаты – оқушылардың білімді ... ... мен ... ғана ... ... ... алған білімінің көлемін де ... ... ... ... ... ... және ... бағасын қамтиды. Бақылаусыз жеке ... ... ... ... етуге болмайды. Бақылаудың психологиялық-педагогикалық
мәні – оқушыларға дер кезінде көмек көрсету, олардың ... ... ... ... ... оқу ... нәтижелі етіп орындау
үшін ынталандыру және іске жұмылдыру. ... ... ... ... ... ... ... сезімін білдіруі керек. Бақылау процесінде
оқушылардың алған ... ... және оның ... ... оқу ... ... ... мәлімет алу өте қажет.
Бақылау әдістері, функциялары, ролі мен ... орны ... ... ... ... қатар шетелдік мамандар еңбектерінен орын алды.
50-жылдардың аяғында Е.И.Перовский кеңес мектебінде жинақталған
тәжірибені ... ... ... ... ... қағидалары
мен қызмет ету аясын тұжырымдады, сонымен қатар бақылаудың тұрпаты ... ... ... ... ... ... ... бақылаудың диагностикалық, үйретуші,
дамытушы және тәрбиелеуші сияқты негізгі міндеттері көрсетіледі [2, 3, ... ... ... ... ... бекітуші және жалпылаушы
қызметтері бөлініп көрсетілді. Оқушының білімін және біліктілігін бақылау
мәселесі ... ... ... ... бірі ... әрбір
қызметінің мәнін көп қырынан айқындау болып табылады.
Диагностикалық қызмет бүкіл бақылау мәселелері үшін ... және ... ... ... ... Оқушының үлгерімі – оқыту тиімділігінің
маңызды өлшемдерінің ... Оның ... ... ... кезеңінде білім
мен біліктілікті игеру барысын ... ... ... оқу ... арттыруда қолданылатын құралдар мен әдістердің тиімділігін
салыстыруға мүмкіндік береді.
Бақылаудың маңызды ... бірі ... ... ... ... аясын оқушылардың жаңа білім мен біліктілікті меңгеру және оларды
бақылау ... ... ... ... ... деп түсіну
қажет. Білімді жетілдірудің өзі толықтыру, түзету, нақтылау жолдары арқылы
жүзеге асады. Бақылау ... ... ... ... өткен
материалды ой түйінінен өткізіп, оның жеке бөліктерін тұтас біртұтас ... ... ... ... бақылау процесінде оқыту ұғымымен
түсіндіру қажет. Бұл ұғым мынадай құрамдас бөліктерден: бақылау ... ... ... алу; басты және қосымша ұғымдарды ажырату; білімді
тереңдету; түсініктерді ... ... ... алу; жаңа ... ... қолдана білу; алынған білімді шығармашылықпен түйіндеу; білімді
күнделікті ... ... ... ... барысында мұғалім оқушыдан дәлелдеуді, негіздеуді, дәйектеуді,
себеп-салдарлық байланыстарды анықтауды талап еткен жағдайда ғана дамытушы
қызмет көрінуі мүмкін. Бақылау ... ... ... ... өйткені
бақылаудың кез-келген түрінде оқушыға жұмыс істеу, қажетті білімді ... және оны ... ... Бұл процестердің барлығы ойлануды қажет етеді.
Оқу сапасын бүтіндей жақсартуды ... ... және ... ... ... ... ... деңгейде қарастыруды, оқу
материалын қайталауды бақылаудың жалпылаушы ... ... ... ... ... және оны ... бақылаудың басқарушы қызметі
қамтамасыз етеді.
Білім мен біліктілікті ... ... ... қырларының бірі
оның барлық қызметтерін табысты жүзеге асыруға мүмкіндік беретін шарттар
мен құралдар ... ... Ол үшін ... ... ... мен
түрлерін жүйелі түрде қолдану жеткілікті.
А.С.Аванесов, В.П.Беспалько, Р.М.Соколов және тағы басқа зерттеушілер
оқытуды бақылаудың ... ... ... ... ... ... ... бақылау әдісі бола бермейтінін атап көрсетті.
Бағаның субъективтілігі, бақылау қорытындыларын қайта ... ... ... ... және ... шешімдерді
қабылдаудың және оны жетілдіру жолдарын табу мүмкін еместігіне әкеледі,
демек, педагогикалық бақылаудың ... ... ... ... бақылауды ұйымдастырудың үш негізгі түрін ... ... ... және білімді бақылаудың: алдын ала,
күнделікті, ... және ... ... ... төрт ... ... әр түрі ... міндетін орындайды, сонымен қатар олар бір-
бірімен және оқыту процесінің құрамдас ... ... ... ала ... мұғалімді материалдың күрделілігінің мүмкін болатын
көлемін шамалауға бағдарлай отырып, ... ... ... диагностика
жасауға қызмет етеді және алдын ала табысты жоспарлау мен ... ... ... табылады.
Күнделікті бақылау оқыту процесінің оқушының оқу материалын меңгеру
дәрежесін анықтайтын табиғи бөлігі болып ... ... ... ... 1) ... ... ... көлемін, сапасы мен
тереңдігін анықтау; 2) білімдегі бар олқылықтарды анықтап және оларды ... ... 3) ... өз бетінше жұмыс істеу ... ... ... және ... ... ... белгілеу; 4) оқушылардың
пәнге деген қызығушылығын арттыру.
Жеке тараулар мен ... оқу ... ... ... ... ... Егер ... бақылау меңгерудің бірінші деңгейін, яғни
тақырып бойынша жалпы бейімділігін ... ... ... ... бақылау алынған білімді меңгерудің ... ... ... ... ... ... ... Тақырыптық бақылау пәннің
көлемді тарауларын, бөліктерін қамтиды, бақылау жалпылаудың ... ... ... ... ... ... ... бақылау оқушыларға
бағдарлама тақырыбын толық ... және ... оның ... ... ... ... береді, мұның өзі оқушы білімін
бір жүйеге келтіруге ... ... ... ... алған білімдерінің мазмұнын сапалылығы,
тереңдігі және көлемі бойынша ... оны іс ... ... ... ... ... ... бақылау бақылаушылық
міндетін басқа бақылаудың түрлеріне ... ... ... ... ... ... бақылау әртүрлі әдістермен, атап айтқанда, ауызша,
жазбаша, бағдарламалы және тестік бақылау түрінде іске асырылады.
Бақылаудың ауызша ... ... ... ... ... ... ... көзбен шолып бақылау (ескерту, талқылау, баяндамалар),
оқушылардың өзара бақылауы, сынақ, емтихан.
Білім берудің қазіргі ... ... ... ... ... түрі бақылаудың ауызша түрі болып табылады. ... ... ... ... ... ... ... тақырыбын қалай меңгергендігін
қысқаша бақылау ... ... ... ... алдында ауызша
бақылау көбірек өткізіледі және жеке-даралық сипатта болады. Барлық ресми
емтихандарда бақылаудың ауызша түрі ... роль ... ... ... бақылаудың аз зерттелген түрі болып табылады, өйткені ауызша жауап ұзақ
уақыт бойы оны қайтадан талдауға мүмкіндік беретін түрде ... ... ... ... ... ... ауызша түрі нақты
(валидті), сенімді және объективті ... ... ... ... нашар
оқитын оқушыдан кейін жақсы оқитын оқушы ... ... ... немесе
керісінше жағдайда балл шашыраңқылығы 2,95-тен 3,84 (5 балдық шкалада)
береді. “Сөйлеу ... ...... баяу – 2,51-ден 3,38-ге дейін.
Мұғалім оқушының ... ... ... оның ... ... ... жоғарлығының белгісіндей көрінеді. ... ... ... бақылау кезінде әрбір оқушыға әр ... ... ... ... бұл ... ... ... қате қабылдайтыны дәлелденгенін үнемі есте ұстауы
қажет. Өткен материалды қайталау мақсатында өткізілетін мұндай ... ... ... ... ... ... бір күнде бірнеше ауызша емтихан қабылдауға болмайды,
өйткені “жауап ... ... ... ... емес. Сонымен, оқушының
үлгерімін бақылауда ауызша бақылау жарамсыз құрал ... ... ... ... ... және ... тұрып, ауызша
сұрау бақылаудың объективті, нақты емес және ... ... түрі ... ... ... ауызша сұрау үлкен роль ... ... ... өз ойын ... ... мүмкіндік береді. Оқушы өз
ойын сауатты түрде айтып үйреніп, сонымен қатар ойлай ... де ... ... ... ... мәселесін көтергенде мыналарды ескеру керек: 1)
жауапта барлық ... ... ... ма; 2) оқулыққа не қосылды; ... ... 4) ой ... ... ... ... 5)
оқушының сөйлеуі. Оқушы жауабының мынадай ... ... ... 1) ... сөз ... 2) не алынуы керек; 3) бұл қалай ... ... ... ... жұмыстары, диктанттар, рефераттар,
карточкалар бойынша жауап беру, тәжірибе жұмыстары, сынақ, емтихан жатады.
Білім беру ... ... ... ... ең жиі қолданылатын
бақылау құралы болып табылады. Барлық зерттеулерде бірауыздан дәстүрлі
жазбаша білімді ... ... ... ... ... және ... сыныпқа, пәннен пәнге өткен ... баға ... ... ... ... ... ... жұмыстарының
әділдігі жеткіліксіз екенін көрсеткен зерттеулердің қорытындысын жалпылай
келе, барлық пән бойынша емтихан жұмысының бағасына мыналар әсер ... 1) ... ... ... түрі; 2) бағалаудың реті; 3) сыналушы
туралы белгілі болған ақпараттың сипаты; 4) ... ... ... 6) ... ... 7) ... ... деңгейіне қатысты
бағалаудың салыстырмалы жүйесі. ... ... ... мен
нақтылығын зерттеу де жағымсыз қорытынды ... Баға ... ... абсолюттік ауқымына емес, сынып үлгеріміне бағдарланған жеке сапа
ауқымын алады. Оқушының біліміне алған бағасы оның білімінің ... ... ... ... ... және ... ... оқушыны бағалаушы
мұғалімге де тәуелді болады. К.Ингенкамп өзінің зерттеуінде [6] бір пәннің
өзі, егер ол ... ... ... әр ... ... яғни ... оның ... тәуелді емес екендігін дәлелдейді.
Бақылаудың бағдарламалы түріне ... ... ... ... ... әр ... ... жатады. Бағдарламалы
бақылау оқу процесінің табиғи бөлігіне айналды, ол ... мен ... кері ... ... ... ... ... табылады. Әрбір
оқушы бір тақырыпты меңгергеннен ... ... ... ... ... ... яғни оқыту саралап оқыту сипатына ие болды. ... ... ... ... пәннің меңгерілмеген тақырыптарын қайта оқуға мүмкіндік
алады, оқыту қарқыны жекешелендіріледі. Бірақ ... ... ... ... ... ... ... көп
таратылмаған.
Тестік бақылау – оқушының жетістіктерін неғұрлым әділ ... ... ... жасалған ғылыми-ұтымды процедура.
Педагогика ғылымы саласында білім, білік, дағдыны бақылаудың көптеген
түрлері кең тараған. Мысалы, ғалым-педагогтар Ю.К.Бабанский, ... ... ... ... ... ... ... Ал
Г.И.Щукина – күнделікті, тақырыптық, оқтын-оқтын, қорытынды және ... ... ... Е.А.Дмитриев – күнделікті, тақырыптық және
қорытынды, нәтижесі деген тұжырымға келген.
Профессорлар Ж.Б.Қоянбаев, Р.М.Қоянбаевтың “Педагогика” ... ... ... ... ... және қорытынды бақылау ... ... ... ... күнделікті қолданылады және сабақ
барысында оқушылардың оқу-танымдық әрекетіне басшылық жасайды. Ол ішкі және
сыртқы байланысты жан-жақты ... ... ... туғызады, соның
негізінде оқушылардың келесі оқу әрекетіне ықпал етеді.
Күнделікті бақылау мұғалімнің ... ... ... ... жұмысына
жүйелі түрде бақылау жасау көмегімен жүргізіледі. Бақылаудың бұл ... ... ... үй ... өз бетінше орындауға деген
ниеттері мен ... ... ... ... ... ... және
жауапкершілдік сезімін ынталандыруда үлкен маңызға ие болады.
Тақырыптық бақылау – оқу бағдарламаларындағы белгілі тақырыптар бойынша
өткізіледі. Сабақтың тақырыбы және ... ... ... ... іскерлікті, дағдыны игеруі тексеріледі. Сонымен бірге, мұғалім
жаңа тақырыптық ... ... ... ... сабақтардағы оқу
материалдарымен толықтырады, кейбір ұғымдарды, анықтамаларды, ... ... ... ... ...... пәндер бойынша жыл аяғында өткізіледі.
Бақылау процесінде тақырыптық және тарау бойынша бақылау ... ... ... жыл ... ... теориялық және тәжірибелік білімдері
анықталады. Сондықтан қорытынды бақылаудың негізі емтихан және ... ... ... ... Емтихан мен жылдық үлгерім бағаларынан
педагогикалық кеңестің шешімі бойынша қорытынды бағалар шығарылады. ... ... ... жұмысының тиімділігі мен мазмұны туралы кері
байланыс қамтамасыз ... ... ... ... жазбаша және
графикалық бақылау әдістері жатады. Бұл әдістерге қарағанда бағдарламалап
бақылау ... ... ... бар. Олар ... және машиналы
бағдарламалап бақылау әдістеріне бөлінеді.
Машинасыз бағдарламалап бақылау әдістері бойынша перфокарталар және
бақылау карталарын ... ... ... және ... ... ... оқыту және білім беру мазмұны бөлімі бойынша
20-25 сұрақтар дайындап, әрбір сұраққа 4 ... ... ... ... ... бір сұраққа ғана дұрыс жауап беріледі. ... ... дәл ... ... емес ... ... ... ұғымдарға
сәйкес келеді”.
Бақылаудың тағы бір бөлігі, кейбір жағдайда, тапсырмалар түрі ... ... ... ... тесталық жұмыс, зертханалық-тәжірибелік
жұмыс, зачет, шығарма, диктант т.б.) немесе оқушылар ... түрі ... ... ... ... ... ... жауап беру т.б.).
Білімді бақылау және бағалау ғылыми дәлелденген, ... ... ... ... ... жан-жақтылық, жүйелік, жеке-
даралық, дифференциалдық және тәрбиелік.
Әділдік, шындық (білім сапасының нақтылығы, баға ... мен ... ... – бұл ... ... ... ... бірізділік – әрбір сабақ, тақырып бойынша оқушылар ... ... ... байланыстыра қаралып, оқыту процесінің барлық
кезеңдерінде бақылау жүргізуді көздейді: түйінді сұрақтар бойынша оқыту
нәтижесін ... ... ... ... бойынша балл қою
т.с.с.)
Жеке-дара қатынас – әрбір ... ... ... ... қабілеті,
бейімділігі, денсаулығы, оқу әрекеті т.б.) қарастырады.
Жан-жақтылықта – бақылау оқу бағдарламасының барлық бөлігін қамтиды,
оқушылардың теориялық білімдерін, ... және ... ... дағдысын бақылауды қамтамасыз етеді.
Дифференциалдық қатынас – әрбір пәннің ерекшелігін, ... ... ... оқушылардың жеке-дара қасиетін ескеріп, соған
сәйкес бақылаудың әр түрлі әдістері мен ... ... ... ... ... ... талаптарды орындау, ең алдымен бақылаудың
сенімділігін және оқыту ... ... ... ... міндеттердің
орындалуын қамтамасыз етеді, ... әр ... ... ... болмауына кепілдік жасайды.
Оқушылардың білім, білік және дағдыларын бақылау, бағалау педагогика
ғылымы мен практикасында ... бір ... ... ... ... Олар мыналар:
– ауызша баяндау (әңгіме, жеке-дара, топтық, фронтальдық сұрақ).
– жазбаша бақылау (диктант, шығарма, таблица, схема, ... ... ... ... жұмыстарын, еңбек
операцияларын орындау, тәжірибе жүргізу).
– машиналы бағдарламалап ... ... ... ... ... ... қолдану).
– өзін-өзі бақылау, бағалау (қателерді болдырмау, оларды түзеу,
оқудағы өз жетістіктерін бағалау, ... ... балл ... ... ... ... топтық және дербес формалары
қалыптасқан. Оның тиімділігі – мұғалімнің оларды дұрыс ұйымдастыруына
байланысты.
Фронтальдық ... ... ... ... оқушыларға сұрақтар
немесе мазмұны бірдей тапсырмалар беріледі. Оларды ... ... ... ... жолдастық сезім пайда болады, бір-біріне
сұрақтар қойып, ... ... ... ... өзара
тексеріп, іске асырады. ... ... ... әлеуметтік құнды
мотивтер қалыптасады.
Топтық бақылауда ... ... тобы ... барысында мұғалімнен
тапсырмалар алып орындайды. ... ... ... ... ... (сабақ жіберу, нашар үлгеру, ауыру т.б.), қосымша көмекті қажет
етулері мүмкін. Сондықтан, олардың жұмысын ерекше еске алған жөн.
Бақылаудың ... ... ... ... ... ... ... терең, жан-жақты анықтауға мүмкіндік береді. Дербес бақылау
бағдарламалап және ... ... ... жақсы нәтиже береді.
Дербес бақылауда оқушылар ... ... ... олар өз
пікірлерін қалай пайымдайды, қалай ... ... осы ... аса
көңіл аудару керек.
Оқыту процесінде оқушылардың ... ... өте ... ... олардың оқу бағдарламасы материалы мен игерген іскерлігі және
дағдысының беріктігі жайлы ақпарат алуын қамтамасыз ... ... ... ... ... ... ... артады, орындаған жаттығу, есеп
шығару және тәжірибе жұмыстарының нәтижесін бағалайды.
Баға білімді есепке алу ғана ... ол ... ... оқушы білімін бағалауда немқұрайлылыққа салынуға болмайды.
Баға “балл” ... ... ... ... баға және оның ... ... тоқталамыз. Қазіргі кезде білім беру саласының ... ... ... ... анықтайтын дәстүрлі “5” балдық
жүйелер қолданылады.
“5” ... – оқу ... ... дәл ... бірізділікпен
айтылған жауапқа қойылады;
“4” бағасы – оқу ... ... ... ... болар-болмас кемшілігі
бар жауапқа қойылады;
“3” бағасы – жауабы негізінен дұрыс, бірақ толық емес, білімінде кейбір
проблемалар еске алынбаған жауапқа қойылады;
“2” бағасы – ... ... ... білімінде елеулі кемшіліктер бар
жауапқа қойылады;
“1” бағасы – тексерілген оқу материалы бойынша білімі жоқ, толып ... ... үшін ... ...... бақылаудың айрықша түрі, ол белгілі бір тарау
немесе тақырып бойынша атқарылған оқу жұмыстарының бүкіл өн бойында ... ... ... түрлерін ескере отыра қойылады. Ол (1959 жылдан
енгізілген) оқу ... ... ... және ... ... ... ... келтіру, тереңдету міндеттерін шешеді.
Емтихан – оқушылардың білімін қорытынды тексерудің және бағалаудың
арнаулы формасы. Ол (1944 жылдан ... ... ... ... бір жүйеге келтіруге, оларды оқу жылы бойынша оқуға ... ... ... ... көмектеседі.
Емтихан мен жылдық үлгерім бағаларынан педагогикалық кеңестің ... ... ... ... Ойын ... және оның жіктелуі
Ойын адамзаттың бүкіл тарихында мәдени мінез-құлқымен, ... т.б. ... ... ... ... ілесіп келеді. Ойын
бәріне тән, тіпті жануарларға да. Ойынды мәдениеттанушылар, этнографтар,
педогогтар ... ... кіші ... ) ... ... мен ... іс ... зерттейді. Ойын негізі ынта оның
нәтижесінде емес, ... ... ... қызмет түрі.
Ойынның жаттығумен және демалумен байланысы бір уақытта оның дау-дамай
тудыру қабілеттілігіне негізделген, ал мұндай қақтығыстар ... ... ... не ... түседі, не мүмкін емес. Сондықтан ойын ... дене ... ... ... ... ... өмірге психологиялық
дайындық құралы болып табылады.
Туындаған қайшылықтың ... бір ... ... де, ... психикалық жағдайы, оның өзін-өзі ұстауының екі жоспарлылығы
ойынды мәдениетпен жақындастыра түседі. Ойын мен ... ... Кант ... ойын өмір сүрудің артықшылығы бар арнайы формасы
деп есептейтін.
Ф.Шиллер ... ... ... ... адам деген
атқа толық сай болғанда ғана ойнайды және ол тек ойнай ... ... адам бола ... ойын мен ... ... ... ... бар:
ойын шеберлікті, жаттығуды, қызметтің реттелуін қажет етеді. Сондай-ақ
айырықшы белгісі ... ... ... болғаны.
Мектепте әр оқушының сабаққа қатысу белсенділігін қамтамасыз ететін
оқушылардың білім ... мен жеке ... ... ойын ... орын ... Ойынның бала өміріндегі мәні қаншалқты зор болса, ересек
адамның қызметінеде, жұмысында да сондай ... Ойын ... ... ... ... ... ... Ал, шындығында ол ойыншының барлық
энергиясын , ақылын, шыдамдылығы мен өз бетінше әрекет етуін талап ... ... ... ... ... ... ... мәні
туралы айтқан:
«... алған әсерді бойға сіңіруге көмектесетін өзіндік еліктеу ойндары ... ие , ... бір ... ... ... роль ... көбі ... оқу материалы негізінде ... ... ... ... ... ойынында байқалатынын жазған.
Баланың танымдылық белсенділігін, интелектілігін дамытатын ойындардың
жіктелуі бар:
1. Құралдық (заттық) ойындар: ойыншықтар мен заттарды пайдалану ... ... ... балалар форманы, түсті, ... ... ... мен адамдар әлемін, т.б. таниды.
2. Шығармашылық, ... ... ... сюжет-зияткерлік іс-
әрекеттің формасы.
«Брейн-ринг», «Не?, Қайда?, ... ... оқу ... ... ... сабақтан тыс танымдық сипаттағы жұмыстың маңызды құрамдас
бөлігі болып табылады. ... ... ... ойындар
оқу үрдісінде тек ойын-сауық ... ... ... ұйымдастыру
тәсілі. Ойында үлкен эвристикалық және сендірушілік потенциал бар. Ол
«бірдей» нәрселерді ... және ... да ... де ... мен ... нәрселерді жақындастырады.
Саяхат ойынын мысалға алсақ , бұл кітап, карта, құжаттар бойынша
жүргізілетін ... ... ... зерттеу «экспедиция» сипатына
ие. Осылардың барлығын оқушылар ақыл-ой ... ... ... мен қобалжуларды ойындағы рөлдерімен анықтайды: геолог, зоолог,
экономист, топограф және т.б. ... ... ... ... хат ... танымдық сипаттағы түрлі материалдарды жинайды.
Бұл хаттарда материаллдық істің ... ... ... ... ... сол - іс -әрекеттің өзіндік ... ... ... белсенділігі, ойын нәтижесінде балаларда шығармашылық ойлаудың
теориялық әрекеті туындайды.
3. Дайын ережелері бар ойында , әдетте ... ... ... ... сай , бұл ... ... ... шешімін табу, ең
негізгісі –пәнді білуін талап етеді.
4. ... ... ... ... ойындар. Бұл ойындар
ересектердің профессионалдық іс-әрекетін көрсетеді. Бұл ойындарда
қатысушылар тану процессін ... Олар өз ... ... ... ... ... үйренеді, өзінің және өзгенің
әрекетінің нәтижесін бағалауды үйренеді.
5. ... ... ... ... ... әсер етеді.
Жарыстың негізгі ... олар ... ... ... ... ... ... , жаттығу деңгейін көрсетеді, өзін шыңдау
жолын көрсетеді, яғни олдардың танымдық белсенділігін оятады.
Өз жұмысында осы ... бес ... де ... ... ... ... ... үлкен қоры бар деп есептеуге болады.
Ойын сюжетінде болып жатқанның бәріне баланың сенуін немесе сенбеуін
қамтитын ойынның ... оның ... ... Көп ... функциясы» қатаң шарттар түрінде немесе аксессуар-заттар
түрінде, немесеойынның интригасы түрінде ... ... А.М. ... ... ... кеңірек, өзіне қатысы жоқ шынайы ортамен тек ... ... ... ... және ... ... ете отырып, бала өзін-өзі жеке тұлға
ретінде таниды. ... үшін ойын – ... ... ... оның ... және ... пікір білдіруінің себепкері. Ойын
өте ақпаратты және ол баланың өзіне ол ... көп ... ... ... өзін ... арасында, қоғамда адамдр арасында, ... ... жолы , ... ... ... , ... және ... шығаратын жол, түсінуге болатын әлеуметтік тәжірибені қайталау.
Ойын- бұл баланың барлық ... ... ... Ойын ... онда ... әрі ... әрі ... ойындары қазіргі заманғы психологиялық, ... ... ... ... ... ие. ... ... басқа да
дамыған елдерде іс-ойындары немесе оқытудың ойын -әдістері қолданылмайтын
оқу орындары жоқ. Педогогтар, психологтар және ... ... ... ойын ... ... ережелер қатарын көрсетуге болады:
1. Ойын – түрлі жастағы балалардың іс-әрекетін дамытудың өзіндік түрі
болады;
2. Балалардың ойыны ... ... ең ... ... ... ... ... жеке шығармашылық үшін, белсенділік, ойын
білдіру үшін ауқымды кеңістік ашылады.
3. Ойын –мектепке дейінгі баланың алғашқы баспалдағы, оның ... ... кіші ... жас ... жас балалардың
есеюіне байланысты өз мақсаттарын өзгертуші нормативтік және ... ... Ойын ... тәжірибесі. Балалар дамып келе жатқандықтан ойнайды және
ойнағандықтан дамып келеді.
5. Ойын- өзін ... , ... мен ... ... отырып өзін ашу,
өздігінен даму еркіндігі.
6. Ойын- балалардың ... ... ... ... онда ... ... ... мәселелері ашылады. Адамдардың қарым-
қатынасының тәжірибесі жинақталады.
2. ТАРАУ. Интеллектуалдық ойын құралдары арқылы танымдық белсенділікті
дамыту технологиясы
2.1 Оқушылардың танымдық белсенділігін ... және ... ... ... ойын – жеке ... ... тапсырманы орындау.
Жарысуда берілген уақыт ішінде тез ойлануды қолдану. Интеллектуалдық
ойындар ойын ... және ... іс- ... ... ... ... ойлануды дамытады. Түсінгенді тұжырымдауды ... ... ... ... ... Бір ... бұл әрекет мақсат емес.
Ойын нәтижесін алу әдісі. Педагогтар ... ... ... ... ... және нақты қиыншылықтың бірігуіне қарай ... ... ... ... ... ... өмірлік
тәжірибемен байланысуы интеллектуалдық ойын оқушыдан хронотоптың дамуын
талап етеді. ... оның ... ... бірі. Уақытты үнемдеу
топтық оқытудан басқа ... ... ... жеке ... да ... ... консультациялық сабаққа жатпайды. Әр ... ... ... ... ... жеке тапсырмасын алады. Бұл тапсырмалардың
тұжырымы ... ішкі ... ... ... ... оқушы
мұғалімнің көмегіне жүгінеді. Оқушылармен қатемен жұмыста басты мәселе
топтық ережелерге кіріспе қатемен ... ... Бұл ... ... ... белсенді қорғаныс әрекетін тудырады. Педагог оқушылардан өз
бетінше жұмыс ... ... ... ... іс- әрекетіне жауапкершілігін
түсіну ол жасөспірімге күш беріп эмоционалды- қиын әрекеттерді істей ... ... қиын ... қиын ... өзін ... процесс
ретінде қабылдайды. Барлық интеллектуалдық ойынды екіге бөліп қарастыруға
болады.
Элементарлық және ... ... Өз ... ... ... ... байланысты классификациялауға болады. Осыдан ойыншы дұрыс жауап
таңдайды. Барлық интеллектуалдық ... жеке ... ... ... Қарапайым интеллетуалдық ойындар тест ойындары берілген ... Бұл ойын ... ... ... қолданылады. Залмен немесе
негізгі интеллектуалдық ойындардың арасында ойнатылады. Оның ... ... Бұл ... ... емес ... ... мүмкін ең қиын ойындардың
бірі «Қызық ... ... ... тез ... топ көп ұпай ... ... ойындар. Кештер өткізгенде сценарий ортақ идеямен
әр түрлі ... ... Ол ... және ... ... үшін ... ... бұл ойындар нақты элементарлық
интеллектуалдық ойындарының үйлесімі.
Интеллектуалдық ойындар бос уақытты ... ... ... ... ... ... ... әр жастағы жанкүйерлер пайда
болады.Барлық біріккен қоғамдар, ... ... ... ... ... уақыт ұйымдастыру үшін қолданады.
Ойын көп құрамды.Біз тек дидактикалық ойынға танымдық, оқытушы,
дамытушы, функцияларына ... ... ... бұл ... ... тең құқылы,дидактикалық бөлімдерге бағыталған. Ол оқушылардың
пәнге ... ... және ... жеке ... ... ... ... ойынның құндылығы баланың
іс-әрекетімен ... әр ... ... ... ... ... оның жүйелі қолдануынан,
екіншіден бағытталған ойын программасының дидактикасын жаттығулармен, ойын
кезеңімен , формамен және әдіспен үйлесімі.
Ойын ... ... ... және ... үшін ... ... ойын
кезеңдері оны бастауыш сыныпттарда қолданған ыңғайлы, бірақ оқытудың билік
баспалдағына өткенде бесінші сыныпта қолдануға болады.
Ойын әдістері.Оқыту екі ... ... ... ... ... ... қабылдау.Бұл компоненттер оқушыларға дидактикалық тәжірибе
қамтамассыз етеді.Бірақ тәжірибелі қалыптастыру көп уақыт ... ... ... ... ... ... алған білімін
жаттықтырады. Бұл жерге психологиялық дамыту орындары: сөзжұмбақ, сұрақтар,
ребустарды, криптограмманы кіргізуге ... Ойын ... ... - ... ... Ойын ... оқушылардың зерттеуге ынталандырады.
Пайда болуды құрып, зерттейді. Бұл - өнер! Ойын оқудың қажетті құрамын
тудырады – оқу, білу ... ... ... материалды қортындылауға
және жаңа материалды оқытуда ... ... ... ... қолдану оқушылардың сол сабаққа қызығушылығын арттырады.
Ойын формаларымен оқыту барлық деңгейде ... ... ... ойын ... ... ... еркіндігі, қатысу еркіндігі дамуда өз ... ... ... ... Оқу ... құрамы және қатысушының барлық даму мазмұнына дарынды
балаларды ... ... ... көп ойындар ойлау қабілетіне
жоспарланады да жақсы елес ойындар пайда болады. ... ... ... ... ... екі ... қарастырылады. Ойын элементтерін сабақта
қолдану. Ойын сабақ . Ойын түрінде ... ... ... ... ... Алдын- ала дайындалу. Сұрақ және ... ... ... ... ала ... ... керек. Ойындағы міндетті атрибуттар:
Сәнділеу, сәйкес қойылған жиҺаздар, ... қазы ... Ойын ... ... негізгісі оқушыға деген сыйластық, жұмысқа қызығушылығын
жоғалтпау, керісінше оны дамыту, өзінің ... ... ... Ойын
формалары ойын моменттерімен және әдістерімен қиынырақ. Олар ... ... ... ... ... соңында тексеріп баға қояды, қортынды
шығарады, жақсы ... ... ... ... тек қана ... ... ... емес ол сыртқы өмірмен
байланысу әдісі. Онымен қарым –қатынасын ... . ... ... ойын құрастыра алады. Ойын оқушылардың сақтау, ойлау
қабілетін жақсартады. Ойын тәрбиелеудің және ... ... ... Егер ол ... ... процеске қосылса ойынды
басқара отырып , ... ... ... ... онда ... ... ... тәртібіне әсер етеді.
Қазіргі уақытта педегогика ғылымында бір бағыты- ойын педегогикасы, ойынды
тәрбиелеумен оқытудың жетекші әдістерінің бірі санайды.
Дидактикалық ... ... адам ... ... ... онда адам әсер ... ... мақсатты
көздемейді. Табиғат балалар ойынын өмірге дайындау үшін жасады.
Дидактикалық ойындарды бірнеше түрге бөлуге ... ... ... ... ойыны
3.Пайымдау ойыны
4. Әңгімелесу ойыны
Серуендеу ойыны – ертегіге ұқсас. Серуендеу ... - ... ... ... ... ... қарапайымды ерекшелікпен, оңайды
жұмбақпен, ... ... , ... ... ... ... ... іс-әрекетінде көрініп, оқушыға жақынырақ болып оны қуантады.
Серуендеу ойынының мақсаты ... ... ... ... білу және ... жету.
Бұйыру ойыны. Бұл ойын құрылымымен ... ... ... ... бұл
жерде мазмұны оңай және қысқа.
Жұмбақ ойын. ... ... ... ... ойын. Оларды халық өзі
құрастырған . Ол ... ... ... ... ... ... ... шешу ойыны оқыту ретінде қарастырылады.
Әңгімелесу ойыны – мұғалімнің оқушылармен әңгімесі немесе ... ... ... ... ... ... ... үйретеді. Сұрақтар
және оқушылардың жауабы, әңгіменің мазмұнына назар аударуға, айтылғанға
өз ойын ... ... ... ойын ... ... ... ... тұру керек:
Дидактикалық материалдың актуалдылығы
Оқушылардың тапсырманы ойын ретінде қабылдауы, дұрыс жауап алуына талпынуы.
Ұжымдылық ... ... ... жоғарғы деңгейлі тапсырмаларды
шешуге талпынады.
Жарысушылық оқушылардың тапсырманы өзінің қарсыласынан тез және ... ... ... ... білім бақылаудың бір түрі ретінде
Адам бала кезінен қалыптасады. Мектеп жасынан бастап баланың болашақ
тұлға, өз елінің азаматы ретінде ... ... ... ... ... ... ... деген сүйіспеншілікті тәрбиелеу.Бұл адамгершілік ... ... ... ... ... ... жеткіншектерді адамдармен, туған жерімен байланыстырып,
олардың тұлға ретінде қалыптасуына шешуші ықпалын тигізеді.
Балаларды ойын ... ... ... ... ... ... рухани өмірінің үйлесімді болуы барлық ... ... ... құндылығына қол жеткізуі үшін мүмкіншіліктерді
кеңейтеді;
• білім мен мәдениеттің одан әрі көтерілуін қамтамасыз етеді;
Ойын ... ... ... ... ... ... ... принциптерді ескеру қажет. ... ... мен ... ... ... ... ретінде ғана болады дегенді білдіреді, алайда
сабақта шешілетін міндеттер бұл мақсатпен шектеліп қалмайды.
Балалардың ойлау мүмкіншіліктерінің даму ... ... ... мен ... берудегі рөлі күннен күнге ... – бала ... ... ... ... ... қатар
ойын еңбек пен оқу сияқты адам іс-әрекетінің негізгі түрлерінің бірі.
Дәл ... ... бала ... білдіріп, жеке қасиеттерін көрсете алады.
Оқушыларды ойынға тарту ... ... ... ... ... ... дамыту мәселесін шешуге көмектеседі.
«Педагогикалық ойын технологиясы» түсінігі түрлі педагогикалық ... ... ... ... көптеген әдіс-
тәсілдерін біріктіреді. Педагогикалық ойындардың басқа ...... ... ... ... ... ... анықталып,
негізделетін және оқу-танымдық бағытымен сипатталатын ... ... ... ... түрі – ... ... ... ой-
қиялдары еркін самғайтын, үлкендер тарапынан реттеуді ... ... ... ... ... ... Ойын тапсырма, не міндет, немесе заң емес. Бұйрық бойынша
ойнауға болмайды, тек ... ... ... ... ... күйге көшу. Тек ойын ережесіне бағына отырып, адам ... ... ... бола ... Ойын ... ... ... қиыншылықтарын жойып, оны еркін, әрі көңілді ... ... ... ... ... ... Ойында тәртіп жүйесі абсолютті және күмәнсіз. Тәртіпті
бұза отырып, ойынға ... ... ... ... ... әлемімізде өте бағалы болып отыр.
• Үйлесім тудырады. Жетістікке жетуге ұмтылыс тудырады. Алайда ойында
шешім табуға қарама- қарсы белгісіздік элементі ... ... ... Ол ... ... ... оның ... етеді.
• Ұжым құру және ... ... ... ... ... ... ойын ... қарым- қатынасы
толық, әрі тереңдігі соншалық, ойын ... ... де ... ... қалу ... ... Ойды оятып, белсенді етіп, оңтайлы шешім іздеуді қалыптастыратын
белгісіздік элементі.
• Шыншылдық туралы түсінік. Кім жеңетіні маңызды емес, ең ... ... ... ... ... ойында жігерлілік,
ақылдылық, шыншылдық және қайырымдылық қасиеттерін көрсету арқылы
ие болуы ... Ұжым ... үшін өзін ... және ... ету , себебі «тату»
ұжым ғана ... пен ... ... ... ... шығармашылық дағдысын көрсету немесе жетілдіру мүмкіндігі.
• Ойлау қабілетін жетілдіру, ол жаңа ... миф, ... және ... ... ... ... ... әдебиетке қызығушылық, себебі, рөлдік ... ... ... ... ... Өз ... құру үшін алдын ала
басқалары жайлы да оқу керек.
• Өз ақылыңды дамыту мүмкіндігі. Себебі жаңа нәрсе ойлап ... ... ... ... Тапқырлықты дамыту, себебі ойын үрдісі мен кеңістігі міндетті түрде
қызықты ситуация туындағанын ... ... ... ... Ойын тек ... қана емес, театр
өнері, мұнда бір бейнені таңдап, оны соңына дейін жеткізу қабілеті.
• Алғыр ... ... ... ... рет ... ... нақты өмірдегі жағдайларға бейімделу.
• Психологиялық төзімділік. Алаңдаушылықты ... ... ... ... ... ... мақсатқа жетуде табандылыққа
үйретеді.
Жүйелі түрде оқытуға дайындауда ересек адамдар балаға ... ... ... сюжетті-рөлдік ойындарға басшылық ету, ойын барысы мен ойын
барысында ... ... ... ... ... ... көңілін ересектердің өзара қарым- қатынасына, құқығына, міндетіне
аудару.Тек сюжетті-рөлдік ойынды басқаруда ересектер ... ... өте ... ... керектігін ескеру керек. Ересектер тек ... ... ... арбитр және кеңесші ретінде ғана араласа ... ... ... ойын- балалар ойынының жалғыз түрі емес.
Оқу процесін ұйымдастыруда, әсіресе білім ... ... ... ... ... ... бір тиімді әдіс болып табылады.
Дидактикалық ... ... ... ... ... етеді, осы арқылы оқушы
бұрынырақ алған дағдылары мен шеберліктерін ... ... ... ... саналы үрдістерді дамытуға бағытталған: көңіл аудару,
есте сақтау, ойлау, сондықтан жаңа білімді игеруге ынталандырады.
Таным әрекеті сипаттамасы ... ... ... ... жатқызуға
болады:
• Балалардан орындаушылық іс- әрекетін талап ететін ойындар;
осылардың көмегімен балалар үлгі бойынша жұмыс ... ... ... ... келтіру әрекеттерін орындайтын
ойындар;
• Оқушылардың бақыланатын іс-әрекеттері бағдарланған ойындар;
• Көмегімен ... ... ... ... ойындар;
• Іздеу элементінің әрекеттерін қамтыған ойындар.
Оқушылардың ойындағы әрекеттерінің сипаты ойынның сабақтағы рөліне
байланысты. Егер ойын жаңа ... ... ... онда ... ... мен ... тобымен жасайтын әрекеттерінің
бағдарламалары жасалуы керек. ... ... ... ... еске ... ойындарын қолданған маңызды.
Ойындарды таңдау кезінде керекті шарттарды орындау қажет:
• Ойын жалықтырғыш әрі ... ... ... Ойын сабақ мақсатына сай болуы керек;
• Ойын тәртібі анық болуы керек;
• Барлық балалардың әрекеттерінің ... ... ... ... ... Ойын соңында қорытынды шығарылуы керек;
• Ойын өткізу үшін балаларды құрал- жабдықпен қамту керек;
• Ойын дамыту ойыны болуы керек.
Дидактикалық ойын – ... ғана ... ... ол – оқыту, балаға
білімді жеткізу, дағды мен біліктілігін қалыптастыру әдісі. Дидактикалық
ойындағы ... ... ... өзі ... ... сәттері бар,
қандай да бір сюжетті жағдайды талқылайды) немесе ... ... ... ... тікелей оқытудан айырмашылығы, ойынның қорытындысы
баланы тартады, балаға әрекетті ... ... ... ... ... игеру бұл жағдайда тиімді эффект ретінде болады. Үлкендер ойынды
ұйымдастырушы (кейде қатысушы) ретінде ойын ... ... ... ... ... ... ойын ... бағалайды.
Тапсырманы қызықты ете түсу үшін оларды ойын сюжетіне қосып, балаға
белгілі рөл ұсынуға немесе жарыс кезеңін ... ... ... ... ... ... ... ұсына алады,
алайда ойынға барлық балаларды тартып, олардың әрекеттерін бақылап отыру
қиынға соғуы мүмкін. ... ... ... ... ... қиындықтырды жеңуге мүмкіндік береді.
Білім беру барысының берілген фрагменті үшін оқу сағатының ... ... ... мен ... ... ... ... ойын кешенін ұсыну.
Білім беру барысының фрагменттері:
• Мінез- құлық ережесі мен қауіпсіздік техникасы.
• Алгоритм туралы түсінік. Алгоритм ... ... ... ... ... ... ... орындаушы ретіндегі компьютер. Компьютнрдің негізгі
қондырғылары.
• Компьютердегі ақпаратты ұйымдастыру. Компьютерде қолданылатын
бұйрықтар.
• Қарапайым операциялар (файлды ... ... ... ... Компьютердің көмегімен сандық, мәтіндік, графикалық ... ... ... Компьютердің көмегімен
ақпаратты беру. Компьютерлік желілер.
2.3 Информатика ... ... ... ойындар жасау
әдістері
Оқушылардың білімін, біліктілігін және дағдысын бақылау оқыту және
тәрбиелеу үдерісінің маңызды элементі болып табылады, оның көмегімен ... мен ... ... Білімді бақылау – оқушының тұлғалық оқу
іс-әрекетінің нәтижесі бойынша бағалауды іске ... ... ... ... ... ... ... жыл бойына жүйелі түрде жүргізіліп
тұруы керек, сонымен қатар ол бағдарламаның барлық тарауларын қамтитындай
жан-жақты болуы қажет. Бақылау ... ... мен ... ... ... алып ... ... білімдерін практикада қолдана алуына,
олардың білімін жалпылау мен ... ... ... ... ... ... кезінде кеткен кемшіліктері болса дер кезінде анықтауға
мүмкіндік ... ... ... ... барысында оқыту үдерісін
жетілдіруге жаңа ... ... ... бақылау оқушылар білімінің
тереңдігін бақылап қана қоймай оқушылардың жеке ... ... ... ... ... ... ... жағдайында оқушының жеке ... ... ... өмір ... ... ... оның ... дұрыс бағдар жасап, тиімді шешім табуына ... жаңа ... ... алу және ... қолдану қабілетін қалыптастыруда
информатика пәнінің ... ... ... екені белгілі.
Информатиканың өзіне тән пәндік ерекшелігіне қарай ... ... және ... ... ... ... ... алуға
болады. Теориялық білімді тексеру үшін ауызша сұрау, ... ... ... ... ... түрлерін, ал практикалық дағдыны бағалау
үшін практикалық жұмысты қолдануға болады. Информатиканы оқыту ... ... ... үшін осы ... ... қатар бақылаудың
дәстүрден тыс түрлері рефераттар, ... ... әр ... ойындар да қолданылады.
Интеллектуалдық ойын – бұл күрделі, ... ... Ол ... ... ... білімді бақылау әдісі болуы мүмкін.
Информатика бойынша білім бақылауда интеллектуалдық ойындарды
қолдану оқушылардың өзіндік тұлғалық ... ... ... ... ... ... ... ал мұғалімге оқушылардың білімінде
кеткен кемшіліктерді дер кезінде жөндеуіне мүмкіндік береді. Ойын барысында
оқушыларда ... бір ... шешу ... өз ... ... қабілеті,
білімге деген құштарлығы оянады. Оқушылардың ойынға қызыққандары соншалықты
олар қойылған мәселені шешуге барынша ынтасымен тырысып, өз ... әрі ... ... Интеллектуалдық ойындар мен ойын кезеңдері дәстүрлі
оқытумен де жақсы үйлесіп кетеді.
Информатика курсы бойынша оқушылардың білімін бақылауда қолдануға
болатын ... ... ... ... курсында бірқатар тақырыптар ... ... ... және т.б.) ... ... ... ... етеді, сондықтан да білім бақылаудың бастапқы
кезеңінде мына тапсырмаларды қолданған ыңғайлы.
«Таныс ... ... ... ... компьютермен танысу).
1-мысал. Берілген терминдердің ішінен компьютердің құрылғысы ... ... ... ... модем, кэш-жады, пернетақта, тышқан, принтер, монитор,
винчестер, ... ... ... компьютерлік технологиялар,
тасымалдаушы, жедел жады, факс-модем, контроллер, микропроцессор, жүйелік
шина, аналық плата, қоректендіру блогы.
Оқушылар ... ... ... ... ... ... ... өзара дәптерлерін алмастыра отырып, бірінің жұмысын бірі ... ... ... ... ... да ... ... үй тапсырмасына осы терминдер бойынша әңгіме, тақпақ
немесе ертегі құрап ... ... ... болады. Мұндай жұмыстарды
шығармашылық сипаттағы жұмыстарға жатқызуға болады. ... ... ... ... жеке ... ... ... болады.
Оқушылардың білімін бақылауда интеллектуальдық ойынның бір түрі болып
табылатын кроссвордтарды қолдануға ... Оның ... ... ойлау
қабілетін дамыту, оқушыларды белсенді ойлау іс-әрекетіне жетелеу және
шығармалығын дамыту. ... шешу ... ... өз ... өзі
бақылай алады, ал мұғалім әр оқушының жұмысын бағалай алады. Сонымен қатар
оқушыларды тек қана ... ... ғана ... өз ... ... ... де ... қажет. Кроссвордтар құрғанда
ескерілетін жайттарды оқушыларға мұғалім алдын-ала түсіндіргені ... ... ... ... екі топқа бөлінеді. Әр топқа кроссворд беріледі. Кроссвордтың
тапсырмалары әр топқа әр түрлі етіп таратылады.
|  |  |  |  |  |5 |  |  |  |  |
| |р | |и | |й | |о | |а |
|2 |и | |ц |6 |к | |с | |к |
| |н | |а | |а | |р |10 |т |
| |т | |м | |р | |у | |о |
| |е | |и | |т |8 |к | |р |
| |р | |н | |р | |и | |а |
| |н |4 |а | |и | |т | |п |
| |е | |қ |7 |д | |с | | |
|3 |т |ы |ш | |ж |о |й | | |
2- ... ... ... ... ... ... ... компьютерлер торабы
c. Компьютердегі командаларды басқару үшін қолданылады
d. Графикалық ... ... ... ... орысшасы
f. шығару құрылғысының сиясы
g. Компьютердегі ойынды басқару құрылғысы
h. Ағымдағы көрсеткіш
i. Текстік, графикалық ... ... ... ... алмасу желісі.
Анаграмма
Анаграмма (грек сөзінен – anаgrammatismos - әріптерді ... ... (ana – пере және gramma - ... сөз ... сөз ... ... қоюмен құрастырылады. Қарапайым ойда ... ... ... ... ... өте ... Бізге бір
сөздің өзі терең мағына бере отырып, әртүрлі бағытта ... ... Алда ... ... ... сөздер дәйек болады біздің
ойынымызға. Онда алда жасырылған ... ... ... ... ... ... MS Office ортасында мәліметтер қорымен жұмыс істеуге мүмкіндік
беретіндердің бірі?
SESC + ACSM = ... ... + ... = ... СЕТ + ЕК = ... ТЕМ + ӘЛІМ = ... ІС + РӨ = ... МКРО + АС = ... ҰРАН + СЫС = ... ЫПТА + РҰСУ = ... ЛУД + ОМЬ = ... ЗЕРЕ + ЕТ = ... ... сөз табу ... 1 | | | |
| 2 | | | |
| 3 | | | |
| 4 | | | |
3- ... ... ... ... ... Математикалық логиканың негізін қалаушы.
2. Компьютердің аппараттық құрылымының «жаргон» атауы
3. Ат берілген буманың атауы
4. Web- ... ... ... ... ... ... барлық сөздің бір бөлігі бірдей болады. (4,5- сурет.)
| | | | | | |
| | | | | | | | |
| | | | | |
4- ... ... ... Грек ... ... Тілде қолданылатын символдардың жиынтығы. (Алфавит)
3. Белгілі бір ... ... ... ... ... жиыны. (Файл)
Кілт: Нота
| | | | | | |
| | | | | | | | ... ... ... ... Модулятор және демодулятор құрылғысы. (Модем)
2. ... ... ... ... ... ... ... бейнелей алатын стандартты құрылғы. (Монитор)
Кілт: Мо
Антианаграмма
Анаграммада бір әріпті екі рет ... ... Ал ... болады.
1. Ад, ре, пат. 2.Ар, сед. 3. Ит, ал, горм. 4.Фирма, метро. 5.Кий, Бес.
6.Арбуз, ре. ... век. ... дис. ... ине, фйс. ... ... кйо, ит. 12. май, бет, аг. 13. Сан, ерк. 14. Сор, пор, цес. 15.Ет,
фон,ле.
Жауабы: ... ... ... ... ... браузер, вектор,
дискета, интерфейс, идентификатор, килобайт, мегабайт, сканер, процессор,
телефон.
Терушілер
Бұл ойында қатысушылар ... ... ... Ойыншылар кез-келген
информатикаға байланысты ұзынырақ сөз ... ... ол ... ... ... ... ... Мысалы: Информатика ... сөз ... ... ... ат, ... ... от, норма, ана, тор, ит,
ритм.
Қайсысында көп сөз сол ... ... ... ... ... төрт ... ойнаса онда бір ойыншымен табылған сөз 3 ... Екі ... – екі ... ... – 1 ұпаймен ал егер сөздер
бір- біріне ұқсас болса онда ... ... (0 ... ... ... ... үш әріпті атын табыңдар (6,7-
сурет)
1-нұсқа
|K |G |F |C |X |E |T |
|A |O |D |O |C |X |M |
|B |M |P |M |P |E |P |
|A |G |I |F |I |N |I |
|T |A |D |L |L |T |W |
|S |Y |S |L |X |X |A |
|W |M |F |C |J |T |V |
6- ... ... ... нұсқа
|K |G |T |C |F |G |L |
|A |A |O |A |E |L |M |
|B |M |P |T |D |X |A |
|F |I |G |X |O |T |E |
|S |W |N |T |C |M |W |
|Y |Y |A |I |W |P |L |
|X |L |S |V |W |M |F |
7- ... ... ... BAK, BAT, BMP, CFG, COM, DAT, DLL, DOC, EXE, GIF, INI, PCX, ... TXT, WAV, WMF, XLS.
Сөзжұмбақ
Жалпы информатика курсы бойынша (8- сурет)
| | |
| |21 |100111 |
| |6 |10010 |
| |39 |1110 |
| |12 |110 |
| |27 |1001 |
| |18 |11001 |
| |9 |10101 |
| |36 |11011 |
| |14 |100100 |
| |25 |1100 ... ... ... ... ... 1-7, 2-4, 3-1, 4-10, 5-8, 6-2, 7-5, 8-9, 9-3, ... ... жүйесі |
| | |
| |10 8 |
| |21 |37 |
| |37 |31 |
| |18 |32 |
| |9 |40 |
| |25 |17 |
| |32 |22 |
| |15 |26 |
| |26 |15 |
| |31 |11 |
| |22 |45 ... ... ... сандарды тап.
Жауабы: 1-8, 2-10, 3-6, 4-9, 5-2, 6-4, 7-5, 8-3, 9-1, ... ... ... пішіні квадратқа ұқсайтын кроссворд. Квадвордта
тік жолмен информатикаға байланысты сөз жасырылады. (12-сурет.)
| |
|1 | | |
|2 | | | | |
| |3 | | | | | |
|7 | | | | | |
| | | | | ... ... ... ... ... ... күйінде сақталатын деректер немесе программалар жиынтығы.
3. Мәліметтерді магниттік таспада сақтауға арналған компьютерлік
магнитафон.
4. Вирустарды тауып оларды жоятын программа.
5. ... ... тиіс ... ... Программаның немесе хабарламанының информациялық мазмұны болып
келетін символдар тізбегі.
7. ... ... 1.Три 2. ... ... 4. Антивирус 5. Команда 6. Мәтін
7. doc
Тігінен жазылған сөз: Архиватор
Баспалдақ
Әр баспалдаққа сөз жазылуы керек. Сөздердің барлығы бірдей әріптен
басталуы ... (13- ... | |
|2 | | |
|3 | | | |
|4 | | | | |
|5 | | | | | |
|6 | | | | | | |
7 | | | | | | | | | |8 | | | | | | | | | |9 | | | | | | | | | | |10 | | | |
| | | | | | | | |11 | | | | | | | | | | | | |13- ... ... шеш.
1. Өзінің жұмысын өте жақсы атқаратын адам.
2. Әлемдегі бірінші программист - әйел атынан ... ... ... Ең биік ... ... ... ... тағайындайтын команда
4. Сығылған күйінде сақталатын деректер немесе программалар жиынтығы.
5. Компьютердің шинасының жұмысын басқаратын құрал және спорттағы
судья.
6. ... ... ... ... яғни ... ... Ол батырманы басқанда сол программа туралы ақпарат береді.
8. Сығуға ... ... ... есептеуіш құрал.
10. Желінің түрі.
11. Құжаттар мен қолданбалы программалар арасында мәтіндік немесе
графикалық информация алмасуға ... ... ... ... 1. Ас 2. Ада 3. Авто 4. Архив 5. ... ... 7. ... Архиватор 9. Арифмометр 10.Ауқымды желі 11. Алмасу буфері.
Абракадабра емес-аббревиатура
Аббревиатура- қысқартылуы қиын сөздердің ... ... ... ... ... ... берілген сөздерден информатикаға байланысты сөзді
тауып, анықтама беріңдер.
ЭЕМ, EXCEL, CD-ROM, ҚМДЖ, ФИО, HTML, BIOS, CCCP, WWW, TCP/IP, ... OLE, DDE, ... ... магниттік дискідегі жинақтауыш, OLE (object linking
and Embedding)-объектілерді ... ... ... DDE ... ... ... ... HTML- Hyper Text Markup
Language. BIOS- Base Input- Output System. WWW- World Wide Web. ... Control ... Internet ... ЭЕМ- ... машина. CD-ROM- Compact Disk - Read Only Memory. RAM - random
access memory.
Сөздік ребус немесе ... ... ... Информатика
3. Программа
4. Интерпретация
5. Компиляция
6. Семантика
7. Форматтау
8. Модельдеу
9. Кодтау
10. Модем
Мүмкін болатын жауаптар:
АЛГОл + ... + ... + ТИ+ ... + ... + ... + ПРограмма+ ЕТ+ информАЦИЯ
КОМпьютер + ИЛ+ транслЯЦИЯ
СЕрвер + ... НТИ+ ... ... ... ЛЬ+ ... мУльтимедиа
Курсор+ мОДем+ ТАУ
МОнитор+ ДЕМодулятор
Осылайша информатика пәні бойынша оқушылардың білімін бақылауда
интеллектуальдық ойын ... ... ... танымдық
белсенділігін, пәнге деген қызығушылығын ... ... ... ... ... ... ... жетелейді деп есептейміз. Басқа ... ойын ... ... ... ... ... еншісінде.
Қорытынды
Қазіргі қоғамның әрбір мүшесінің өмір сүру тәсілі белсенділік ... ... ... ... Өскелең ұрпақты тәрбиелеуде орта
мектеп үлкен роль атқарады. ... ... тек ... ... білім беріп
қана қоймайды, сонымен бірге олардың бойындағы өз ... ... ... ... ... сүйгіштікке тәрбиелейді.
Оқу сапасын жақсарту мақсатында сабақтан тыс ... ... ... ... ... ... ... жан- жақты
дамуын қамтамасыз етуге арналған. Үздіксіз оқыту мен өзін- өзі ... ... ... мен ... ... ... маңызды роль
атқарады. Сонымен қатар балалардың жас ерекшелігін ескеру әдіс-тәсілдерді
таңдаумен сай ... ... ... ... ... қойылады.
Адам мәдениеті ойын арқылы дамиды, демек балалық шақтан бастап,
қартайған кезге дейін адамды ойын жетелеп отырады. ... ... ... ойын ... ... технологиясы
арқылы баланың оқу ынтасын арттыру жеңіл болмақ..
Ойын—қоғамдық тәжірибені қалыптастыру бағытындағы іс-әрекеттің бір
түрі, яғни тәртіпті, өзін-өзі басқаруды ... Адам ... ... ... ... ... рахат беру, демалдыру,
қызығушылығын тудыру.
Информатикалық ойындардың негізгі ... ... ол ... мен ... ... ала отырып, оқушылармен келісе ... ... ... ... ... ... теориялық жағынан зерттеу оны ... оқу ... ... ... ... ... өткізілетін ойындардың өнімділігі- бітіруші түлекті болашақ
өмірге дайындауда негізгі роль атқарады.
Информатиканы оқытудың ... ойын ... ... қана ... керек, оны практикада қолдана білу керек.
Бұл жұмыс бітіруші түлектер, яғни ... жас ... ... ... ойын ... құрайды. Қосымшасында осындай ойындардың
неғұрлым жаңа қызықты формалары берілген, оны толығымен пайдалануға немесе
басқа іс- ... ... ... алса ... ... ұйымдастырылатын ойын сабақтарының өзара
байланысы ... өз ... ... ... ... маңызды
дидактикалық құрал болып табылады.
Бұл курстық жұмыста «Программалау- компьютермен ... ... ... мен ... ... ... термин», «Детектив
сабақ», «Информатикадан интеллектуалды ойын» атты ... ... ... сценариі жасалып, бірнеше сөзжұмбақтар мен ребустар
ұсынылып ... ... ... ... Л.Ф. ... ... способностей школьника",
Ярославль "Академия развития" , 1996. –234 с.
2. http://festival.1september.ru/2004_2005/index.php
3. Агеева И.Д. ... ... по ... и ... пособие. –М.: ТЦ Сфера, 2009. –240 с.
4. Зубрилин А.А. ... ... в ... ... // Информатика
в начальном образовании. 2001. № ...

Пән: Педагогика
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 57 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 900 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Бастауыш сыныпта дамыта оқыту технологиясын қолдану42 бет
Мектепке психологиялық даярлық5 бет
Оқыту процесінде оқушылардың танымдық белсенділігін арттырудың педагогикалық шарттары (5-6 сынып ағылшын тілі сабағында)25 бет
Экономика сабақтарында компьютерлік технологияны пайдалану арқылы оқушылардың танымдық белсенділігін арттырудың дидактикалық мүмкіндіктері55 бет
"көркем бейненің танымдық, эстетикалық мәні"12 бет
«Қыз Жібек» жырындағы сын есімдердің танымдық сипаты114 бет
Іскерлік белсенділікті салықтық ретеу114 бет
Іскерлік белсенділікті салықтық реттеу140 бет
Адамның дүниеге танымдық көзқарасы4 бет
Ақжан Әл-Машанидің ғылыми-танымдық публицистикасы63 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь