Коммерциялық банктің валюталық операцияларын басқарудың ақпараттық жүйесін тұрғызу

МАЗМҰНЫ
КІРІСПЕ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..3

1. «КОММЕРЦИЯЛЫҚ БАНКТІҢ АЙЫРБАСТАУ ПУНКТЕРІНІҢ ВАЛЮТА БАҒАМЫН ҚАДАҒАЛАУДЫҢ» АҚПАРАТ ЖҮЙЕСІНІҢ ҚҰРЫЛУЫН НЕГІЗДЕУ
1.1. Мәселенің экономикалық мәні ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..5
1.2. Ақпарат жүйесін құрудің мақсаты мен міндеті ... ... ... ... ... ... ... ... ... .62
1.3. Ақпарат жүйесіне қойылатын талаптар ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .. ...62
1.3.1. Ақпарат жүйесінің құрылымына қойылатын талаптар ... ... ... ... ... ...62
1.3.2. Ақпарат жүйесінің ресурстарына қойылатын талаптар ... ... ... ... ... ..63
1.3.2.1. Техникалық қамтамасыздандыруға қойылатын талаптар ... ... ... ...64
1.3.2.2. Бағдарламалық қамтамасыздандыруға қойылатын талаптар ... ... ..66
1.3.3. «Айырбастау пункті» ақпарат жүйесінің концептуалды схемасы ... 70

2. «КОММЕРЦИЯЛЫҚ БАНКТІҢ АЙЫРБАСТАУ ПУНКТЕРІНІҢ ВАЛЮТА БАҒАМЫН ҚАДАҒАЛАУДЫҢ» АҚПАРАТ ЖҮЙЕСІН ҚҰРУ
2.1. «Айырбастау пункті» есебінің қойылымы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..72
2.1.1. «Айырбастау пункті» есебінің сипаттамасы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .72
2.2. Кірістік ақпарат ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...72
2.2.1. Шығыстық ақпарат ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .73
2.3. Ақпараттық база ... ... ... ... ... . ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...73
2.3.1. Машина ішіндегі ақпараттық база ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..76
2.4. Бағдарламалық қамтамасыздандыру ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..78

3. АҚПАРАТТЫҚ ЖҮЙЕСІНІҢ ДЕҢГЕЙІН БАҒАЛАУ ЖӘНЕ ОНЫ ҚОЛДАНУДЫҢ МҮМКІН АУМАҚТАРЫ
3.1. АЖ.сін құруға кететін шығындарды бағалау, шығындарды есептеудің әдістемесі ..82
3.2. Ақпараттың өнімді коммерциялық жүзеге асыру бойынша нәтижелер мен ұсыныстарды талдау ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .86

ҚОРЫТЫНДЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 90
ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ... ... ... ... ... ..91
        
        Т. Рысқұлов  атындағы  Қазақ  Экономикалық  Университеті
«Инженерлі- экономикалық» факультеті
«Қолданбалы информатика» кафедрасы
ДИПЛОМДЫҚ ... ... ... ... операцияларын басқарудың
ақпараттық жүйесін тұрғызу»
Күндізгі оқу
бөлімінің 4 курс
студенті
Мамандығы:
Экономикадағы
Ақпараттық жүйелер
Беков Ерлан
Ғылыми жетекшісі:
аға оқытушы
Аманбаев А.А.
Дипломдық жұмыс
қорғауға
жіберілді:
«Қолданбалы
информатика»
кафедрасының
меңгерушісі
ф-м. ғ.
к., доцент Заурбеков Н. С.
Алматы 2007 ... ... ... ... ... валюта бағамын
қадағалаудың» ... ... ... ... ... ... Ақпарат ... ... ... мен ... ... ... қойылатын ... ... ... ... құрылымына қойылатын ... ... ... ... ... талаптар
......................63
1.3.2.1. ... ... ... ... Бағдарламалық қамтамасыздандыруға қойылатын талаптар ..........66
1.3.3. «Айырбастау пункті» ақпарат жүйесінің концептуалды схемасы ....70
2. ... ... ... ... ... бағамын
қадағалаудың» ақпарат жүйесін құру
2.1. «Айырбастау пункті» есебінің қойылымы
..............................................72
2.1.1. «Айырбастау пункті» есебінің ... ... ... ... ... ... Ақпараттық база ... ... ... ... ... ... ақпараттық жүйесінің деңгейін бағалау және оны ... ... ... ... ... ... бағалау, шығындарды есептеудің
әдістемесі
............................................................................
................................82
3.2. Ақпараттың өнімді коммерциялық жүзеге асыру бойынша нәтижелер ... ... ... ... ... енуi ... ... нарықтың құрылуын талап етедi. ... ... ... нарық материалдық өндiрiс пен қызмет көрсету салаларын ... ... етiп ... ... ... ... ... стратегиялық
ресурстың бiр түрiне айналды, және де ол ... ... ... ... ... айрылмас бөлiгi бола тұра, ақпараттық ... ... ... өз ... мен ... ... ... экономикасының ақпараттық аспектiсiнiң қызмет
етуi мен дамуы ... өте келе аса ... орын ... ... барлық нақты жағдайларын ақпараттық ... ... оны ... ... барлық ресурстарының тиiмдi
әсерлесуiн ... ... ... ... ақпараттық
технологиялардың көмегiмен басқаруға мүмкiндiк бередi.
Көптеген кәсiпорындар ... ... ... кез ... ... сақтауды, қорғауды және пайдалануды талап ететiн бағалы ... ... ... және ... ... басқаруға қажеттi
ақпарат алу мақсатында кәсiпорын бухгалтерлiк ақпараттық жүйесiн құрады.
Бухгалтерлiк есептегi ақпараттық жүйе – бұл ... ... ... ... ... ... ... өңдеу, қайта өңдеу және
оны сыртқа шығару жүйесi.
Бухгалтерлiк есептегi ақпараттық жүйесiнiң ... ... өте ... ... Оның даму ... келесiдей факторлар ... ... ... Республикасының экономикалық басқару құрылымдарын
қайта құрумен және ... ... яғни ... шағын
кәсiпорындардың, фирмалардың және әр түрлi мүлiк нысанындағы ... ... ... ... есеп саясатының, есеп әдiстемелерi мен әдiстерiнiң
өзгеруiне алып ... ... есеп ... сай, ... ... есеп ... жасалуы мен енгiзiлуiне
байланысты.
Үшiншiсi – бұл ... ... ... ... мен ... ... әкелiнуi.
Төртiншiсi – бұл телекоммуникация құралдарын ... ... және ... платформалардың енгiзiлуiне
негiзделген жаңа ақпараттық технологиялардың пайда болуы.
Бұл дипломдық ... ... ... ... ... жүйесiне
негiзделген.
Дипломдық жұмыстың мақсаты – кез келген уақытта ... ... ... алып ... ұйымдастыруға мүмкiндiк
беретiн, бухгалтерияда ... ... ... ... шығыстары есебiнiң ақпараттық жүйесiн құру.
Дипломдық жұмыс кiрiспеден, ... ... жүйе ... ... ... ... ... жобалау бөлiмдерiнен,
қорытындыдан, әдебиеттер тiзiмiнен және қосымшалардан тұрады.
ҚР Коммерциялық банкi мен оның ... ... ... ҚР
Коммерциялық банкiнiң бөлiмшелерiнде дебиторлармен жүргiзiлетiн операциялар
есебi келтiрiлген.
Экономикадағы ... жүйе ... ... ... ... мен ... ҚР Коммерциялық банкiндегi ақпараттық жүйенiң өмiрлiк
циклы, оның ақпараттық, ... ... ... және ... жабдықтаулардың құрылымына қойылатын
талаптар мен “Iссапарлар шығыстарының ... ... ... ... ... ... есебi” бөлiмiнде “Iссапарлар шығыстарының
есебi” есептер кешенiнiң орны анықталып, ақпараттық базаға, математикалық
жабдықтау, ... ... және ... ... ... «Коммерциялық банктің айырбастау пунктерінің валюта бағамын
қадағалаудың» ақпарат жүйесінің құрылуын негіздеу
1.1. Мәселенің экономикалық мәні
Елімізде ... ... ... ... ... банк ... екі деңгейден тұрады.
Қазақстан Республикасының Коммерциялық банкі — мемлекеттік орталық
банк ретінде бірінші деңгейді білдіреді.
Өзге банктердің барлығы ... даму ... ... - екінші
деңгейді сипаттайды, сондықтан да оларды іс-жүзінде екінші деңгейдегі
банктер деп ... ... ... ... ететін банктік жүйенің не бары он
алты жылдық тарихы бар. Бүл ... ... ... ... ... өз тәуелсіздігін алуының себеп болғандығын айта кету
керек. Содан бері банк жүйесінде түбегейлі реформалау жалғасуда. ... - ... ... ... ... ... ... отырғандығы да жасырын смес. Бүл талаптарға жауап бермейтін банктерге
басқа банктерге қосылу не банк операцияларының ... ... ... ... ... ... кажеттігі ұсынылады.
Қазақстан Республикасындағы соңғы ... банк ... ... ... ... ... несие жүйесі туралы мәліметтер кезеңнін соңына
|Несие жүйесінің ... |12.2004 |12.2005 |12.2006 |06.2007 ... ... ... |48 |44 |38 |35 ... |11 | | | ... ішінде: | | | | ... |1 |2 |2 |2 ... ... |1 |1 |- |- ... ... | | | | ... |16 |16 |17 |16 ... Ішінде: | | | | |
|- ... аса, |9/7 |9/6 |9/6 |10/4 ... ... |12 |11 |11 |10 ... ... | | | | |
* ... ... ... статистикалық бюллетенінен алынған N6 2003
маусым.
"ҚР-ғы банктер және ... ... ... ҚР ... 31.08.1995
1-кестеден көріп отырғанымыздай, банктеріміздің саны жылдан жылға
азаюда. 90-шы жылдардың басында ... саны ... ... сөйтіп банк
жүйесін реформалау нәтижесінде олардың саны 35-ке дейін (06.2003 ... ... ... ... ... ... (мемлекеттің 100%
қатысуымен қүрылған) саны - 2. Қазақстанның ... ... ... ... ... ... олардың саны — 16, яғни ... ... ... ... ... жүзінде Коммерциялық банкте барлык, кассалық резевтердің
шоғырлануы және олардың шаруашылық айналымына түсуі ... ... ... ... ... ... ... арқылы жүзеге
асырылады. Барлық банктер қолма-қолсыз есеп ... ... ... ... ... ... отырып, қажет жағдайларда Коммерциялық
банктен несие ала алады. Коммерциялық банк — бұл ... ... оған қоса ... алтын валюта резервтерден, ... ... ... ... ... ие ... табылатын заңды
тұлға.
Әлемдік тәжірибеде орталық банктің қызметін ... әр ... ... ... кездеседі:
- мемлекеттің 100% қатысуымен капиталын ... ... ... (мысалға: Ұлыбритания, ГФР, ... ... ... ... бір ... мемлекетке тиеселі ... ... ... ... формасында (Жапония,
Белгияда);
- орталық банктің функцияларын біртүтас ... ... ... ... ... ... ... мемлекет қатынаспайды, олардың
капиталы Федеральды резервтік жүйеге мүлік иесі болып келетін коммерциялық
банктердің қосқан ... ... банк ... ... мәні ... ... ұйым ... ал мемлекет тек оның жарғылық қорының иесі. Бүгінгі жарғылық
қордың мөлшері - 20 млрд. ... ... ... ... ... құрал-жабдықтардан, көліктік құралдар мен ... ал ... ... ... ... болып табылатын меншікті
ақшалай қаражаттардан тұрады.
2004 жылдан бастап, " Коммерциялық банкі туралы" ҚР ... ... ... мен ... кейінгі Коммерциялық банкінің басты
міндеті — еліміздегі баға тұрақтылығын қамтамасыз ету болып табылады.
Сол сияқты, Коммерциялық банкке ... ... ... ... ... ... саясатын жасау;
- төлем жүйесінің қызмет етуін қамтамасыз ету;
- қаржы жүйесінін тұрақтылығын қамтамысыз ету;
- банктік ... ... ... ... ... арқылы қарыз берушілер мен клиенттер мүддесін ... ... ... ... ... асыру.
Коммерциялық банктің несиелік ресурсы төмендегідей көздерден құралады:
- ... ... ... ... ... ... және ... ... ... ... ... каражаттар есебінен;
- ҚР төңірегінде тартылған қаражаттардан;
- арнайы мемлекеттік қорлар мен бюджеттің ... бос ... ... ... басқару құрылымы.
Қазақстанның Коммерциялық банкі - тігінен ... ... ... ... ... және Басқарма болып ... ... ... ... ... ... ... (Директорат) жатады.
Коммерциялық банктің оперативтік ... ... ... ... ... ... кеңесі құрамына
Коммерциялық банк ... оның ... және ... ... ... ... бастап, Үкіметтің қаулысымен Коммерциялық банктің
құрылымынан ... ... және ... ... ... ... ... жөніндегі Қаржы агенттігі бөлініп шықты.
Оның қүрамына: банктің қадағалау, бағалы қағаздар нарығын реттеу және
сақтандыру ұйымдарының қызметін реттеу департаменттері кіреді.
Осындай өзгерістерге ... ... ... ... қызметтері
де қысқарып, яғни тек қана классикалық қызметтер қалды.
Коммерциялық банк мынадай классикалық қызметерді атқарады:
- ... ... ... ... ... ... жүйесін үйымдастыру;
- төлем балансын құру;
- валюталық реттеу және валюталық бақылау. ... банк ... ... ... ... ... ... алты айлық қайтару
мерзімдегі міндеттемелерді қайта есепке алады;
- мемлекеттік бағалы қағаздарды ... ... және ... депозиттік ссртификаттармен қайтару мерзімі бір жылға жататын борыштық
бағалы қағаздарды сатып ... жөне ... ... жөне есеп ... ... ... отырып, бағалы
қағаздарды, басқа да қүндылықтарды сақтауға жөне басқаруға қабылдайды;
- қаржы ... ... ... ... ... кезінде банктерде жөне қаржы ұйымдарында шоттар ашады;
- чектерді жазып ... ... ... ... келмейтін өз міндеттемелеріне сай ... ... ... ... жүзеге асырады.
Ақша-несие саясаты
Қазақстан Коммерциялық банкі мемлекеттік ... ... және ... ... ... болып табылады.
ҚКБ ақша-несие саясатының басты мақсаты - ... ... яғни оның ... ... мен
басқа шетел валюталарына қатысты тұрақтылығын қамтама-сыз етуді көздейді.
Ақша-несие ... — бул ... ақша ... ... ... ... ... өзгертуге, жалпы банк ... ... ... ... ... ... макроэкономикалық деңгейдегі субъектісі -
Коммерциялық банк болып табылады. Ал ақша-несие ... ... ... ... ... ... қолма-қол және қолма-қолсыз
ақша массасының жиынтығы жатады.
Шаруашылық конъюктурасының жағдайына ... ... ... типі ... ... ақша-несие саясаты;
2. Экспанцондық ақша-несие саясаты.
Рестрикциялык ақша-несие саясаты - екінші ... ... ... ... шектеуге және қатаң шарт белгілеуге, ... ... ... арттыруға бағытталатын шаралар жиынтығы.
Экспанциондық ақша-несие саясаты - ... беру ... ... ақша-массасының өсуіне бақылаудың әлсіздігімен және ... ... ... ... жылдардағы ақша-несие саясатының басты ... ... ... және ... ... ... ету. Бұл
мақсатқа жетуде Коммерциялық банк қатаң ақша-несие ... ... ... ... банк мынадай ақша-несие саясатының негізгі
құралдарының көмегімен реттеледі:
... ... ... Ең ... ... резевтер нормасын белгілеу;
• мемлекеттің бағалы қағаздарын сатып алу және ... ... ... ... ... ... және ... несиелер беру;
• валюталык, нарықта интервенциялау;
... ... ... ... жекелеген түрлерінің
деңгейі мен ... ... ... ... ... ... жоғарыда аталған қүралдардың ішінде іс-жүзінде
қодданылып ... ... ... мөлшерлемелері, қысқа мерзімді
ноттарды эмиссиялау, ашық нарықтағы операциялар.
Коммерциялық банк өзінің ... ... ... ... ресми
сыйақы мөлшерлемелерді белгілейді:
- ресми қайта қаржыландыру мөлшерлемесі;
- ресми ... ... ... РЕПО және кері РЕПО ... бойынша сыйақы мөлшерлемесі;
- "овернайт " займдары ... ... ... ... займдар бойынша сыйақы мөлшерлемесі.
Ресми қайта қаржыландыру мөлшерлемесі - ақша ... ... ... ... ... мен ... инфляция және күтілетін
инфляция деңгейіне байланысты белгіленеді. Коммерциялық ... ... ҚР ... ... ... немесе ҚКБ Басқармасының жеке
қаулылары бойынша жүргізілетін заем операциялары бойынша қолданылады.
Ресми есептік ... ... - ақша ... жалпы
жағдайына, несиелер бойынша сүраныс пен ... ... ... және ... ... ... ... қайта
есепке алу операцияларында қолданылады. ... ... ... ... пайыздық мөлшерлеме болып табылады және ол ... алты ... ... ... ... қолданылады.
РЕПО және кері РЕПО операциялары бойынша сыйақы мөлшерлемелері —
жылдық пайыздық мөлшерлемелер, ішкі қаржы ... ... ... және ... ... ... операциялар жүргізуде
қолданылады. РЕПО-ның мақсатты мөлшерлемесінен ауытқу жағдайында ... ... ... ... жолымен РЕПО нарығындағы сыйақы
мелшерлемелерді реттеу арқылы сыйақы мелшерлемелердің ... ... ... ... ... ... - Коммерциялық
банктің екінші деңгейдегі банктерге, олардың ҚКБ-ш корреспонденттік
шоттары ... есеп ... ... ... ... барысында
бір түнге берілетін заемдары бойынша қолданылады.
Күндізгі заемдар ... ... ... ... ... екінші деңгейдегі банктерге, олардың ҚКБ-ғы теңгеде
ашқан корреспонденттік шоттары бойынша төлем ... ... ... жасауға қажетті ақша қаражаттары уақытша болмаған не жетіспеген
жағдайларда ... ... ... ... ... талаптар. Ақшалай нарықтағы тепе-тендікті
қамтамасыз етуде, банктерге берілетін несиелер ... ... ... ... ... және ... ... бойынша
төлемсіздікті төмендетуде, сол ... ... ... ... ... ... қорғау мақсатында Коммерциялық банк ең төменгі
резервтік талаптар механизмін қолданады.
Резервтік талаптар ашық нарықтагы операциялар және ... ... ... банктерді жанама ақшалай-несиелік реттеудің негізгі
құралдарының біріне жатады. Қазақстан банк ... ... ... резервтік талаптар, бір жағынан, сақтандыру институттарының жоқ
кезінде, коммерциялық банктердің депозиттерін сақтандыру ... ... ... ... ... ... реттеу қызметтерін
атқарады.
Ақша-несие саясатының бұл құралы 1993 жылы 1 қаңтарда енгізілген "ҚР
коммерциялық ... және жеке ... ... ... туралы"
нұсқауға сәйкес, міндетті резерв нормативі 18-20% мөлшерінде бекітілген
болатын. Қазіргі уақытта ол ... 6%-ды ... ... ... ... ... — бұл Коммерциялық банктің айналыстағы ақша
массасының көлемін ... ... ... ... ... ... ... сату және сатып алумен байланысты операциялары.
Бұл біршама ақша массасын, коммерциялық банктердің етімділігі ... ... ... ... ... бірі болып табылады. Оның
негізгі мөні ақша эмиссиясын тоқтату арқылы банктердің несиені эмиссия-
лауын шектеуді біддіреді.
Коммерциялық банк ... ... ... сату ... оны сатып
алушылардың резервтік шоттарынан тиісті ... ... ... ... ... ... беруді және ақша шығаруды ынталандыру мақсатында
Коммерциялық банк бағалы қағаздарды сатып алады да, ... ... ... ... ... ... ... Несиелеу және қаржыландыру операцияларына соңғы
жылдары Коммерциялық ... ... ... ... классикалық
қызметіне жақындауына байланысты тиісті шаралар қолданды. Қазіргі уақытта
екінші деңгейдегі банктерді несиелеу тек қана ... ... ... жүзеге асырылады. Бюджеттің тапшылығын жабу үшін Үкіметке несие
беру бюджет саясаты аумағында, яғни ... ... ... ... бас тарту мақсатында жүргізілді. Жеңілдікпен берілетін
несиелерді беру және көсіпорындардың несие үшін ... ... ... ... жоқ. ... банктін несиелерін орналастыру
аукциондар арқылы, банкаралық нарық арқылы, сол ... ... ... ... ... ... банктің валюталық интервенциясы — деп Коммерциялық
валюталық бағамына әсер ету ... ... ... ... ... ... сатып алу жолымен валюталық нарықтағы операцияларға араласуын айтады.
Коммерциялық банктің валюталық нарықтағы интервенция дербес ... ... ... және ... биржалар арқылы кез келген валюталық
мәмілелер ... ... ... ... ... банк ... ... бағыттарын бір жылға анықтап
келсе, 2006 жылдан бастап, алдағы үш жылға алдын-ала анықтау тәжірибесіне
көшті жөне әр жыл ... ... ... ... оған ... банк
псн ҚР Үкіметі біріге түзетулер енгізеді. Мұндағы негізгі мақсат ... ... ... өту, яғни ақша ... мен ... ... мақсатты көрсеткіштерден инфляция бойынша мақсатты
көрсет-кіштерге көшу.
Осындай ақша-несие саясаты қана ... ... ... ... саясатына толық жауап береді жөне сонымен қатар
жүргізілетін ақша-несие саясатына ... ... ... ... ... ... ... елдердің тәжірибесі көрсеткендей,
инфляцияның мақсатты керсеткіштерін енгізуге мынадай факторлар негіз бола
алады: ... ... ... ... ... қаржы жүйесінің тұрақтылығы, Орталық ... ... ... құралдары мен инфляция арасындағы өзара байланысты түсіну,
ақпараттың ашықтығы.
Ақша-несие саясаты қаржы нарығының түрақтылығын сақтауға, ... ... ... ... өрі ... дамуына және банк жүйесінің
нығая түсуіне, экономиканың нақты секторын банктердің несиелеуін өрі ... үшін ... ... ... ... ... қорларының
жетілдірілуіне мүмкіндік туғызады.
2004-2006 жылға арналған ақша-несие ... ... ... ... ... ... арналған ақша-несие саясатының негізгі көрсеткіштерінің
болжамы
|Көрсеткіштер |2003 |2004 |2005 |2006 |
| ... | | | ... ... | | | | ... ... % | |4-6 |3-5 |3-5 ... (ТБИ) | | | | ... ... % |6,5 |5-7 |4-6 |4-6 ... ... | | | | ... соңына, % |7,0 |6-6,5 |6,0 |5,5 ... ... | | | | ... ... | | | | ... АҚШ доллары |4852 |5156 |5679 |6438 ... % |54,5 |6,3 |10,1 |13,4 ... ... | | | | ... тенге |312 |411 |495 |574 ... % |50,0 |31,6 |20,3 |16,1 ... ... | | | | ... ... |1026 |1325 |1607 |1898 ... % |34,2 |29,1 |21,7 |18,1 ... ... | | | | ... депозитгері | | | | ... ... |780 |972 |1183 |1407 ... % |29,4 |24,6 |21,7 |18,1 ... ... ... | | | | ... | | | | ... ... |940 |1225 |1520 |1844 ... % |39,8 |30,3 |24,1 |21,3 ... ... ... |9,0-10,5 |8,0-9,5 |7,0-9,0 |
|теңгедегі мерзімді | | | | ... ... ... | | | | ... ... % | | | | ... тұлғаларға |14,5 ... ... | | | | ... ... ... | | | | ... мөлшерлемесі, % | | | | ... ... ... 2004-2006 жылға арналған ақша-несие
саясатының басты ... ... ... ... инфляцияны — 2004 жылы 4-6 %
және 2005-2006 жылдары 3-5 % шегінде ұстау.
Инфляциялық таргеттеу ... ... ... негізгі
құралдарының біріне "ашық нарықтағы операция", оның ішінде РЕПО ... ... ... ... алу ... ... 2003 жылы
Коммерциялық банк өзінің ресми ... ... ... РЕПО ... ... алу мөлшерлемелері бойынша) ролін нығайту үшін шаралар
қолданбақ. Бұл өз кезегінде ... ... ... ... ... ... ... үшін қызмет сттеді.
2003 жылы Қазақстан Республикасында ... ... ... ... ... ... шығуы мен ішке келуіне
жасалатын валюталық бақылау мен реттеу шараларын ... яғни ... ... ... ... үшін ... ... көздейтін сияқты шаралар жалғасын табуда. Жалпы алғанда, валюталық
режимді либерализациялау үш кезеңде ... 2 ... ... 2005 ... ... ... ... толығымен 01.01.2007 жылға
аяқталады деп күтілуде.
Жалпы 2006 жылы ақша-несие саясатын жүргізу қаржы ... ... ... сонымен қатар елде жоғары экономикалық өсуді
сақтауға белгілі бір дөрежеде ықпалын тигізді.
2006 жылы орташа жылдық инфляция 6,4% болды. Жыл бойы ... ... АҚШ ... ... ... ... ал эуро және ... рубліне
қатысты 6,9%-ға жөне 5,4%-ға құнсызданды.
2006 жылы Коммерциялық банктің таза халықаралық ... ... млн ... ... ... бүл 4,8 айдан астам уақыт ... ... ... ... ... ... ... етеді. Елдің халықаралық
резервтері түтастай алғанда 69,3%-ға 8565,2 млн. долл. дейін өсті.
Коммерциялық банктің таза ... ... өсуі ... ... алып ... ақша ... ... 316,9 млрд.
теңгеге дейін, ақша массасы — 26,8%-ға 969,9 млрд тенгеге дейін, ... ... 238,7 млрд ... дейін ұлғайды. Нәтиіжесінде 2003 жылы
экономиканы монетизациялау 17,3%-дан 22%-ға дейін өсті.
2006 жылы қаржы секторының негізгі ... — банк ... ... ... сақтадлы.
2006 жылы екінші деңгейдегі банктердің жиынтық активтері 46,5%-ға 1,7
трлн теңгеге дейін (11,7 млрд АҚШ доллларына жуық), ал ... ... - ... 233,9 млрд ... ... ... 2003 жылы халықтың
(резидент еместерді есептегенде) салымдардың өсуі жалғаса түсті, олар 33,4%-
ға 343,2 млрд теңгеге дейін (2,4 млрд АҚШ ... ... ... 2003 ... ресурстық базасының айтарлықтай өсуі банктердің ... ... ... ... ... 978,1 млрд ... ... (6,8
млрд долл. жуық) өсуіне ықпал етті.
ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНДАҒЫ БАНК ІСІН ... ЖӘНЕ ... ашу және ... ... ... коммерциялық банктер өз ... 1995 жылы 30 ... "ҚР ... ... және 1995 жылдың 31 тамызында қабылданған "ҚР-
ғы банктер және банктік қызмет туралы" ҚР ... ... ... ... - ... жүйенің екінші деңгейін білдіреді. Олар
банктік ресурстарды шоғырландыра отырып, ... және жеке ... ... ... ... мен ... қызметтерді жүзеге асырады.
Қазіргі коммерциялық банктер жүйесі 1990 жылдың аяғынан ... яғни ... ... жүйенің небары он төрт жылдық тарихы
бар. Коммерциялық банктердің соңғы сегіз жылдағы ... ... ... ... ... ... ... сандық құрамы *
кезеңнің басына
|Банктер түрлері |01. 1992 |01. 1999 |01. 2000 |
| | | ... ... ... |603,2 |37,7 |100,0 |100,0 ... ішінде: | | | | ... ... |214,5 |40,9 |39,1 |40,0 ... ... |361,7 |35,7 |60,9 |60,0 ... ... |352,5 |39,3 |57,8 |58,4 ... ... |250,7 |35,7 |42,2 |41,6 ... ... |220,4 |65,5 |30,4 |36,5 ... ... |382,8 |25,6 |69,6 |63,5 ... салымдары** |257,4 |38,8 |100,0 |100,0 ... ... | | | | ... валютада |67,5 |36,9 |26,6 |26,2 ... ... |189,9 |39,5 |73,4 |73,8 ... ету салымдар |45,3 |17,4 |20,8 |17,6 ... ... |212,1 |44,5 |79,2 |82,4 ... ... коммерциялық банктердің активтік эперацияларын
қаржыландырудың басты көзі рстінде ... ... ... ... ... ... саясатты белсенді түрде
жүргізе отырып, депозиттік ... ... ... ... ... ... барысында коммерциялық банктер баланс өтімділігін
сақтай отырып, мынадай талаптарды ... ... ... ... ... ... ... мен сомасына сәйкес келуі;
- ... ... банк ... ... ... ... алу үшін ... жасауға тиіс;
- депозиттік операцияларды ... ... ... мен ... салымдардың көбірек тартылуына көңіл
бөлу;
салым иелерінің санын өсіру ... ... ... түрлерін
ұлғайтып, қосымша қызмет көрсетіп, жеңілдіктер жасауға тиіс.
Банктің депозиттік емес ... ... емес ... ... ... мерзімді етімділігін
қолдау мақсатында тартылады. Оларға: банк-аралық несиелер, Коммерциялық
банктің несиелері, ... ... ... ... ... тартқан ресурстары, сондай-ақ отандық жөне шетелдік ... ... ... ... алынған ресурстары жатады.
Банкаралық несие - бұл коммерциялық ... ... ... ... несие бұл басқа ресурстармен салыстырғанда өте қымбат
ресурс болып табылады. Банкаралық несиенің негізін банкаралық ... ... ... - бұл банктердің бір-бірінде ашқан
корршотындағы қаражат қалдықтары.
Депозиттік емес қаражаттардың бір ... ... ... ... ... ... өтімділігін қолдап отыру мақсатында
беріліп отырған мынадай несиелерін жатқызуға болады: овернайт (бір тундік)
және кундізі заемдар.
Овернайт — ... ... ... ... шотында
дебеттік қалдықтың пайда болуына байланысты бір тунге берілетін несие,
Күндізгі заем — банктік жумыс куні ... ... ... ... ... ... уақытша қаражат жоқтыгына немесе
жетіспеуіне байланысты ақшалай аударымдар мен төлемдер жасау мақсатында
берілетін ... ... ... ... алу ... сату ... ... - қазыналық міндеттемелермен қамтамасыз етілетін қысқа мерзімді
займның түрін білдіреді.
Мүндағы қарыз алушының міндеттемесі, ягни ол келісілген күні жөне алдын ... ... ... сатқан бағалы қағазын қайта сатып ... ... ... ... есепке алу және несие беру —
бұл қосымша қаражатқа деген қажеттілікке байланысты коммерциялық ... ... ... вексельдерін кепілге бере отырып,
ресурстар тарту төсілі.
Банктер тек қарапайым вексельдерді гана ... Банк ... ... ... ... тауарлар ... ... үшін есеп ... ... ... ... алу барысында кепілдік ... ... ... жеке жөне ... ... ... алады; тертіншіден,
векссльдердін етімділігі жоғары; бесіншіден, вексельдер бойынша дисконт
мөлшерлемесі ... ... ... ... ... жеке ... ... шектеулік болмайды; жетіншіден, ... ... әр ... ... ... ... инвестицялаудың өзіндік ерекшелігі бар. ... ... ... - ... табу ... ... ... багытталган активтік операциялардыц жиынтыгы.
Ал, тар мағынада, банктік инвестиция - ... ... ... ... ақшалай қаражаттарды багалы қагаздарга жумсауы.
Сонымен қатар, банктік инвестициялау деп негізгі капиталға жүмсаған
қаражаттарды да түсінуге болады.
Банктің ... ... ... ... ... ... Инвестициялық саясаттың негізгі мазмүны қаражат жүмсау үшін
біршама тиімді бағалы ... ... ... өр ... кезеңіне
инвестиция портфелінің қүрылымын оңтайландырудан тұрады.
Банктердің инвестициялық саясаты - банк ... ... ... нөтижелілігін немесе пайда-лылығын, сондай-ақ ... ету ... ... ... ... стратегияларын
жасауға және іске асыруға бағытталатын шаралар жиынтығы.
Банктің инвестициялық саясатының басты бағыттары мынадай бөлімдерді
қамтиды:
... ... ... ... ... ... мен пассивіндегі квазиинвестициялық ... ... ... ... ... сапасы үшін жетекшілер ... ... ... құрамы мен қүрылымы;
• бағалы қағаздардың ... ... және өтеу ... ... портфелінің диверсификациялануына қойылатын негізгі
талаптар;
... ... ... ... механизмі;
• сақтау тәртібі жөне сақтандыру механизмі;
• пайдалар мен ... ... ... ... ... ... қызметі жаңа бағалы қағаздарға қаражат орналастыруға кепілдік
беру (андер-райтинг), сондай-ақ клиенттергс қандай бағалы қағаз түрін, қай
уақытта шығаруға және ... ... ... ... ... кеңес беруді
сипаттайды.
Бағалы қағаздар бизнесіндегі андеррайтинг — бұл бағалы қағаздарды
сатудан ешқандай да төменгі ... ... ... ... ... ... ... білдіреді. Мұндай жағдайда эмитент қор
құндылықтарын орналастыру ... ... ... операциясы бағалы қағаз-дармен жасалатын
операцияларды сипаттайды. Банктің инвестициялық операция жүргізетін бағалы
қағаздары екі ... ... қор ... ... және ... ... (коммерциялық вексель, чек, қоймалық, кепілдік куәліктер).
Қор бағалы қағаздарының өзін екі ... ... ... ... ... кагаздары;
2) мемлекеттік емес (корпоративтік) багалы қаеаздар.
Мемлекеттің бағалы қағаздары табыстылығына қарай үш түрге белінеді:
- ... ... ... ... ... нарықта
инвесторларғы жеңілдікпен (номинадцық қүнынан төменгі ... ... қүны ... ... 91 ... ... номиналдық құны 100 теңге тұратын
дисконттық бағалы қағазды 75 теңгеге сатып алсаңыз, онда одан мынадай ... = 25 ... ... 75 ... ... ... ... 100 % =33,3%
Сонымен қатар, егер 91 күнге салсаңыз, онда бір күндік табыс: 33,3%:
91 күн = 0,3659 % құрайды. ... бір ... ... 0,3659 % * 364 күн ... % ... ... яғни ... құнына пайызбен
бейнеленген табыс екелетін бағалы қағаздар. ... ... ... ... 2-
4 ретке дейін төленеді.
- Аралас, яғни купон жіне дисконт түрінде қатар ... ... ... Бұл ... ... табысы екі көзден: дисконт
түріндегі жөне ... ... ... ... ... ... ҚР-ғы екінші деңгейдегі банктердін инвестициялық
операцияларға бағытталған ... ... ... ... ... ... ... жасырын емес. Себебі, мүндай бағалы қағаздарға
салған активтер: біріншіден, өтімді, яғни банк ондағы қаражатты тез ... ... ... алады, екіншіден, олардан алатын табыс төмен
болғанымен төуекел төмен немесе жоқ десе де ... ... ... бір ... ... ... ... да орналастыруда. Корпоративтік бағалы қағаздарга мыналар
жатады:
• акциялар;
... ... және ... ... ипотекалық куәліктер;
• депозитарлық қолхаттар.
Осьшардың ішінде ... ... ... ... байланысты көп ... Ал ... ... әлі
өз деңгейінде дами қойған жоқ.
Акция — бұл акционерлік қоғамның жарғылык, капиталына улес қосқандығын
куәландыратын және ... ... ... құқык, беретін, сондай-ақ иесіне
табыс әкелетін бағалы қагаз.
Дивидент төлеу тәсілінің айырмашылығына ... жай ... ... ... Жай ... оның ... акционерлік
қоғамының табысына байланысты табыс әкеледі және қоғамды ... ... ... ... қатысуға құқық береді. Ал, артықшылықты ... ... ... ... ... ... ... құқық береді,
бірақ басқару ісіне араласуға немесе акционерлер жинылысына қатысуға құқық
бермейді. Артықшылықты акцияның келесі бір ... - ... ... ... ... ... жай ... иесінен бүрын алуға
мүмкіндік беруі.
Акциялар шығару формасына ... да ... ... ... және ... ... ... жазулар арқылы).
Облигация — оның иесінің ақшалай қаражат салғандығын куәландыратын
және эмитенттің осы ... ... ... ... мен ... ... туралы міндетемесін растайтын бағалы қазаз.
Қазақстандағы айналыста жүрген облигациялар табыстылығана қарай екі
түрге ... ... - ... ... ... ... алты айда ... жылына бір рет табыс әкелетін түрі;
Дисконттык, облиғация - инвестор-банктің облигацияны шығарушыдан
номиналдық ... ... ... ... ... оны өзінің құнымен қайта сату
арысындағы айырма түрінде банкке табыс әкелетін түрі.
Мысалғы, облигацияның ... ... 100 ... ... мөлшерлемесі — 10 %,
онда облигацияның ағымдағы табысы төмендегідей түрде есептеуге болады.
Купон/баға * 100 = ... = ... ... ... ... 150 ... ... онда ағымдағы табыс:
10/150*100 = 6.66%
БАНКТІҢ ЕСЕП АЙЫРЫСУ-КАССАЛЫҚ ОПЕРАЦИЯЛАРЫ
Есеп айырысу операциялары, олардың жіктелуі
Отандық банк ... ... есеп ... ... түрлерге бөлінеді:
• банктік шоттар ашу;
• Коммерциялық немесе шетел валютасында ... ... ... ... ... күні ... ... Коммерциялық
валютадағы аударым операциялары;
• төлемнің шартын өзгерту не қайтару;
• валюталық операцияларға бақылау жасау;
• шоттың архивін беру;
• шоттан қолма-қол ақша ... ұсақ ... ... беру;
• банктен кеңсеге дейін немесе керісінше ... ... ... ... беру.
Отандық банктер есеп айрысу операцияларын ұйымдастырушылар ... ... ... ... ... ... жіктеледі:
Есеп айырысу субъектілеріне қарай:
• банктік емес секторлар (шарушылық субъектілері) арасындағы банктер
арқылы есеп айырысулар;
• жеке сектор – үй ... ... ... есеп ... ... ... - ... есеп айырысулар.
Есеп айырысу объектілеріне қарай:
• тауарлы операциялар бойынша есеп айрысулар; бюджет жөне ... тыс ... ... банк ... ... және ... да ... бойынша
төлемдер.
Есеп айырысу аумағына қарай:
I. Мемлекет ішіндегі есеп айрысулар, оның ішінде: бір қаланың ішінде;
қаладан тыс ... ... ... және ... Мемлекет арасында (халықаралық) есеп айырысулар. Есеп айырысу
уақытына қарай:
- ... ... ... ... ... төлемдер;
мәміле жасалған соң, мерзімді төлемдер;
- коммерциялық ... ... ягни ... жасалған сон белгілі
бір уақыттан кейнігі төлемдер;
- мерзімінен бүрын, яғни келіскен мерзімге ... ашық шот ... ... яғни тауарларды алған сайын
үздіксіз төлемдер;
- мерзімі кейінге қалдырылған, ягни ... ... ... ... мерзімі өтіп кеткен ... яғни ... ... ... ... ... пошта байланысы арқылы; телеграф-телетайп байланысы арқылы;
- телефон байланысы арқылы; ... ... ... ... ... телекомуникация коғамы) жүйесі арқылы
Есеп айырысу формаларына қарай:
I. ... ... ... оның ... ... ... ашық шот ... аккредитив;
- инкассо.
II. ... ... ... жөне ... арқылы;
Есеп айырысу төсіліне қарай:
- толық есеп айрысулар;
- жартьшай есеп ... ... мен ... ... алу ... есеп ... Есеп ... құралдарына қарай:
I. Кредиттік ... ... ... оның ... ... ... ... аударымдар құралдарымен есеп айрысулар, оның ішінде:
- төлем талап-тапсырмасы, чек, вексель,
- ... ... ... ... ... есеп ... яғни бірде дебеттік, бірде
кредиттік аударымдар түрінде болатын: аккредитив, ... ... ... және ... айырысу шамасына қарай: ірі төлемдер; ұсақ төлемдер; Есеп айырысу
кезектілігіне қарай:
1) жалақы, ... ... жөне ... ... ... ... үшін төлемдер;
3) ссудалар үшін төлемдер;
4) сот шешімі айырысулар бойынша төлем құжаттарымен есеп.
Банктік ... ... ... ... ... ... ... клиенггердің банктердегі
ашқан ағымдық жөне басқа да шоттары арқылы жүзеге асады.
Қазіргі ... ... ... ... ... ашу ... 1998
жылғы 29 маусымдағы "Ақшалай төлемдер мен ... ... ҚР ... ... ... 2 ... ... банк Басқармасының N 266 ... ... ... ... ... ... ашу,
жүргізу және жабу тәртібі туралы" нүсқаулықта ... Осы ... ... ... шоттар мынадай түрлерге бөлінеді: ағымдағы, ... ... ... ... ... ... деңгейдегі банктерді шот ашу
мынадай құжаттар талап етіледі:
Резидент-заңды тұлғаларү шін:
• Жарғысының көшірмесі (нотариалды ... ... ... Мемлекеттік тіркеу (қайта тіркеу) ... ... ... СТТН ... Филиалдар мен ... ... ... тұлғаның
басшыларына берілген сенім-хаттьщ көшірмесі;
• Мемлекеттік бюджеттен қаржыландырылатын мемлекеттік ... ҚР ... ... ... ... Қол қою және мөр басу ... бар карточка (нотариалды
куәландырылған, 3 дана);
• Қол қоюшы тұлғаларға ... ... ... мен ... ... мен ... Банктік шот ашу туралы өтініш;
... шот ... ... Бейрезидент-зацды тұлғалар үшін:
• Мемлекеттік немесе орыс ... ... ... ... ... ереженің көшірмесі (нотариадцы куөландырылған);
... ... ... ... ... ... туралы куәліктің кешірмесі;
• СТТН ... ... мен ... ... ... ... ... берілген сенім-хаттың кешірмесі;
• Қол қою және мөр басу ... бар ... ... 3 дана;
• Жеке куәлігі (көшірмесі);
... шот ашу ... ... ... шот туралы келісім-шарт.
///. Шаруа (фермер) шаруашылгы:
... ... ... ... ... ... СТТН ... Жерді ... жер ... беру ... көшірмесі (нотариалды куәландырылған);
• Қол қою жөне мөр басу ... бар ... ... 3 ... Жеке ... ... Банктік шот ашу туралы өтініш;
• Банктік шот ... ... Жеке ... ... Жеке көсіпкерді мемлекеттік ... ... ... ... көшірмесі;
• СТТН көшірмесі;
• Қол қою және мөр басу ... бар ... ... 3 дана;
• Жеке куәлігі (көшірмесі);
• Банктік шот ашу туралы өтініш;
... шот ... ... ... ... және ... ... үшін:
• ҚР Сыртқы істер министрлігінен берілген, оның аккредитациясын
растайтын құжаттың көшірмесі;
• Қол қою және мер басу ... бар ... ... 3 ... Жеке ... ... Банктік шот ашу туралы өтініш; )
... шот ... ... Жеке ... ... Жеке ... ... СТТН көшірмесі;
• Қол қою және мөр басу ... бар ... ... 3 дана;
• Банктік шот ашу ... ... ... шот туралы келісім-шарт.
Есеп айырысу формалары мен құралдары
Банктің есеп айрысу-кассалық операциялары екі формада жүзеге ... ... мен ... ... есеп айырысу.
Қолма-қол ақшалармен есеп айырысулар — бұл нақты ақшалармен төлемдер
және аударымдар жасауды сипаттайды.
Мұндағы нақты ақшаларға: банкноталар жөне монеталар ... ... есеп ... ... ... ... көмегімен іске
асады.
Есеп айырысу операцияларының басым белігі қолма-қолсыз түрде жүреді.
Қолма-қолсыз ақшалармен есеп айырысулар — ... ... ... көмегімен, олардық тапсырмасы негізінде бір шоттан екінші бір ... ... ... қолма-қолсыз ақшалар - чектер, пластикалщ карточкалар
электрондык, аударымдар көмегімен ... ... ... ... (депозиттер).
Қолма-қол ақша мен қолма-қолсыз ақшалар арасынца тыгыз байланыс пен
өзара төуелділік бар. Ол ақшаның үнемі бір айналыс ... ... ... отыруынан байқалады. Айталық, қолма-қол ақшалардың банктегі депозитке
салынуы, олардың қолма-қолсыз ақшаға айналуын білдірсе, ал, банктен ... ... ... және ... ... үшін ақша ... қолма-қолсыз акшалар қолма-қол ақшаларға ауысуы байқалады.
"Қазақстан Республикасы ... ... ... ... ... төлемдер мен ақшалай аударымдарды жүзеге асыру ережесі" туралы
ҚР Коммерциялық банк Басқармасының 2000 жылға 25 ... ... N ... ... ... тұлғалар арасындағы 4000 айлкқ есеп көрсеткішінен
асатын, яғни 3488000 = (4000 х 872) ... ... ... ... ... тек қана ... төртіпте жүзеге асырылуға тиіс. Осы
ережеге сәйкес ... есеп ... ... ... ... ... ... төлем тапсырмасы;
• төлвм талабы-тапсырмасы;
... ... ... есеп ... ... есеп ... төлем қүжаттарының мынадай өзіне төн көрсеткіштері ... ... ... ... төлем қүжатының номері, толтырылған ... айы, ... ... аударушының (тәлеушінің) толық аты-жөні және жеке
идентификациондық коды;
4) ... ... ... ... ... жәнс ... ... бенефициардың (ақшаны алушының) толық аты-жөні жөне ... ... ... ... ... және ... ... төлемнің тагайындалу коды;
8) санмен және жазбаша түрде берілген төлем сомасы;
9) ... ... ... аударымды жасайтын
тұлғаның қолдары мен ... ... ... кағаз түрінде толтырылған
болса);
10) бенефициардың және ақшаның аударушының салықты төлеуші ретіндегі
тіркеу номері (СТТН)
Төлем ... ... жөне ... ... ... мүмкін. Төлем
құжаттарының дүрыс толтырылуына үлкен мен ... ... ... ... коды 1999 ... 15 ... "Қазақстан
Республикасыныңың Мемлекеттік классификаторы, төлемдердің тағайындалуының
бірдей классификаторын пайдалу ... ... ҚР ... ... ... N388 ... ... болуга тиіс.
Төлемдердің тағайындалуының бірдей классификаторы ... ... және ... ... ... ... телем
балгнсының параметрлерін, банк ... ... ... ... ... және ... сондай-ақ ақша ағыиын талдауға мүмкіндік беретін
көрсеткіштер жүйесін қалыптастыруға арналған.
Төлемдердің ... ... ... ... II III IV V VI VII VIII IX ... - ... ... резиденттік белгісі;
II - ақшаны аударушының экономит секторы,
III - бенефициардың резиденттік белгісі;
IV - бенефициардың экономика секторы;
V, VI, VII - валюта және ... ... ... - ... турі;
IX - төлемніц сипаты;
X - тәлемніқ ашып кәрсетілуі.
Резиденттік белгісі ... ... ... ... ... ... ... - резидент;
"2" - бейрезидент.
Экономиканыц секторының коды мынадай:
0 - Халықаралық үйымдар;
1 - Орталық Үкімет;
2 - ... және ... ... ... - ... (үлттық) банктер;
4 - Басқа депозиттік ұйымдар;
5 - Басқа қаржылық ұйымдар;
6 - Мемлекеттік қаржылық емес ұйымдар;
7 - ... емес ... емес ... - Үй ... ... керсететін, коммерция-лық емес үйымдар;
9 - Үй шаруашылықтары.
Телемнің тағайындалу коды операцияның турін анықтайтын 10 ... - ... ақы жөне ... ... - ... ... ... (спецификалық аударымдар);
2 - Шетел ... және ... ... операциялар;
3 - Депозиттер;
4 - Займдар;
5 - Қазақстан Республикасының бейрезиденттерінің шы-ғарған бағалы
қағаздары, ... және ... ... және ... ... - Қазақстан Республикасының ... ... ... және ... және ... ... ... - Тауарлар мен материалдық емес активтер;
8 - Көрсетілетін қызметтер;
9 - Бюджетке телемдер мен ... ... ... ... ... ... мынадай төлем
құжаттары жатады:
• төлем ... ... ... ... ... ... ... укімі;
• аударуга берген өтініш;
Төлем тапсырмасымен есеп айырысу - бүл ... ... ... есеп ... ... (1-қосымша).
Төлем тапсырмасы — ақшаны аударушының (төлеушінің) аталган тапсырмада
көрсетілген ақша сомасын ... ... ... ... ... ... ... тапсырмасымен есеп айырысу мынадай төлемдерді жүзеге асыру үшін
қолданылады: алынған тауарлары мен көрсеткен қызметтері үшін, ... ... ... жөне ... ... төлемдер, салықтык төлемдер,
банкке комиссиондық және т.б. төлсмдер) ... ... ... тауары жоне көрсетілген қызметтері үшін алдын ала төлеуге,
аванстық төлемдер.
Төлем тапсырмасы оны толтырған ... ... (оны ... күн ... он ... ... жөне ... шотында қаражат болған жағдайда
ғана іске асырылады. Екі жақтың келісуі бойынша төлем тапсырмасы мерзімді,
мерзімінен бүрын және ... ... ... ... ... - бүл
тауарды жөнелткенге дейін (3-сурет) төлеу арқылы жүргізіледі. Мерзімінен
бүрын жөне ... ... бүл ... қаржылық жағдайына зиян келмеуі үшін
жасалган келісім негізінде теленуі мүмкін.
Төлем тапсырмасын теңге және шетел ... ... ... ... ... ... талап-тапсырмасы — бенефициардың төлеушіге огаи қызмет көрсетуші
банкке багытталган, жөнелтілген өнім, атқарылган жумыстар жэне ... ... ... есеп айырысу қужаттары негізінде твлеу талабы.
Төлем талап-тапсырмасын берефициар толтырады да, оны коммерциялық
қүжаттармен ... ... ... банкіне жібереді. Аударушының банкі,
ол телем талап-тапсырмасьш төлеушіге береді. Ал ... ... ... бастап, үш күн ішінде төлем туралы банккс келісімін беруге тиіс.
Төлем талап-тапсырмасы банктегі аударушының ... ақша ... ғана ... ... төлем талап-тапсьірмасы 3 күннен ... ... N 1 ... ... ... ... бойынша төлеуден бас тартатын болса, оны осы үш
күн ішінде банкке хабарлайды. Сөйтіп телем ... ... жөнс ... бас ... хабарлайтын қүжатпен бірге тікелей
бенефициарга қайтарылады. Төлем талап-тапсырмасы бойынша есеп айырысудағы
қүжат айналымы ... ... ... жабдыкріау (қызмет кәрсету); 2-төлем ... ... ... ... айырысу қужаттары аударушыга келісім
беруі ушін беріледі; 4-твлеуге келісім ... есеп ... ... ... ондагы сома банкте сатып алушының шотынан щегеріледі; 5-
бенефициардың бапкіне қаражат аударылып, онОа ... ... ... ... ... ... келіп тускендігін хабарлайды.
Төлем тапап-тапсырмасымен есеп айырысудың мынадай артықшылықтары бар:
келісім-шарт төртібінің нығаюына мүмкіндік береді жөне ... ... ... ... ... толтыру үлгісі келесі бетте
берілген.
Инкассалық үкім — заң ... ... ... ... ... оның банктік ... ... алу ... ... қужаты.
Инкассачық өкім салық және кеден органдарына толенбеген толемдерді,
сондай-ақ соттың шешімі бойынша басқа да төлемдерді талап ету ... ... ... және ... ... ... өкімінен
басқасы міндетті түрде соттың шешімдері, бұйрығы, қарары жөне ... ... ... ... ... журеді.
Инкассалык өкімде төлемнің тағайындалуы ақшаны аударушының банктік шотынан,
оның келісімінсіз ... ... ... ... ... ... сілтеме
кәрсетіледі.
Салык және кеден органдарынан келіп ... ... өкім ... шотындагы қаражат колемінде төленуі мүмкін, яғни қаражат көлемі
толық жетпеген жағдайда, сол қүжаттың келесі ... ... ... белгі қойылуға тиіс. Қалған сома қаражаттың шотқа ... ... Тек қана ... ... ... ... ... шотта қаражат
соамсы жеткілікті болған жағдайда теленеді, керісінше жағдайда ол шоттағы
қаражат қозғалысына тиым салынады. ... ... ... ... ... ... тыс төленуге тиіс.
Чекті есеп айырысу барысында төлем ... ... ... жене ... ... алады. Чек арқылы есеп айырысудың қолайлылығы мынада:
• егерде төлеуші тауарды алғанға дейін телегісі келмей, ал жабдықтаушы
төлеуге ... ... ... ... ... жағдайда;
• сатушы белгісіз болған ... ... ... ... 1998 ... 5 ... ... банкі Баскармасының бекіткен N 266 қаулыға сәйкес жүзеге
асады.
Аталған ережеге сөйкес чектер ... ... ... чек - чек ... ... шотындагы қаражаттың
көлвміне байланыссыз чекте көрсетілген соманы төлеуге ... ... ... кепілін корсететін чек.
• Кепілдендірілмеген чек - чек ... ... ... ... ... ... чек — ... алдын ала салғаі депозитпен
қамтамасыз ... ... ... ... чек — ... ... етілген чек.
Ережеге сәйкес, чек - бүл чек берушінің чекті ... 1 ... ... ... ... чекте көрсетілгеч соманы чекті
устаушыеа ... ... ... ... төлемдерді жүзеге асыру және қолма-қол ақшал алу
үшін пайдаланылады. ... ... есеп ... тек қана ... ... ... Банктей қолма-қол ақшалар алуға ... ... ... чек ... Мұндай чектің түрін Коммерциялық банктің бекітілгеІІ
формасында 2005 жылдың 1 қаңтарына дейін ... ... ... ... ... ... бүгінгі күні кез келген коммерциялық
банк өзінің формасында чекті шығарып отыр. Чекті пайдалану ... ... £ ... негізінде іске асады. Чек алу ұшін шот иесі банкке ... ... ... ... ... ету ... тотырылған күнді есептемегенде он күнді құрайды.
Вексель қолма-қолсыз есеп ... бір ... ... ... ... ... ... — төлем құралы. Есеп айырысу барысында
пайдаланылатын вексельдің ... жай және ... ... ... сөзі ағылшынша Ьііі поіе — міндеттеме шоты ... ... - ... бір ... ... ала келісілген мерзімде және
белгілзнген жерде төлейтіндігі туралы борышқордың қарыздық мшдеттемесі.
Вексельдің екі түрі бар: жай және ... ... ... ... ... айналысы туралы" (28.04.97) ҚР заңында мынадай түсініктемелер
берілген:
Жай векселъ (соло) — вексельді ұстаушыға вексельде көрсетілген ... бір ... ... ... ... ... ... туралы вексель
берушінің еш нөрсемен негізделмеген міндеттемесін сипаттайтын вексель.
Аудармалы вексель ...... ... ... ... ... ... вексельді үстаушыға (ремитентке) төлеу туралы үшінші бір
тұлғаға (трассатқа) вексель ... ... еш ... ... ... ... және ... вексель - коммерциялық вексельдің түрлері ретінде
қарастырылады.
Вексель ... ... ... қолдаушылардың қатарында
Казкоммерцбанк төжірибесін атап кетуге болады. Бұл банк 1996 жылы ... ... ... ... ... ... 500, 1000 және 5000 ... "астық" вексельдерін айналымға шығарып, оларды несие қүралы
ретінде клиентеріне берді. Сол клиенттерінің ... атап ... ... сатумен айналысатын "Астық" акционерлік компаниясы 5000 АҚШ
долларындағы ... ... ... ... ... оны өзінің
жабдықтаушылары арасында төлем құралы ретіндс пайдаланды.
Сонымен ... осы банк 2005 жылы ... ... ... ... ... 200,0 млн теңгеге бағалаған вексельдерін өтеді.
Мұндағы, "домицилиант" — вексельде көрсетілген ... ... ... ... ... қатысатын банк.
Аккредитивтік есеп айырысу формасы. Аккредитивпсн есеп айырысу жиі
қолданылмайды, бірақ та ол нарық жағдайында ... ... есеп ... - бұл ... ... ... ... сатып алушының
(аккредетив ашушының) банкісіиіқ жабдықтаушының банкісіне аккредитивте
көрсетілгеп құжаттарды жабдықтаушы бергеннен соң және ... ... ... ... ... ... төлеуге берген шартты ақшалай
міндеттемесі.
Егер де ... ... ... ... ... бойынша
қаражатты жабдықтаушының банкіне ... ... онда ... барлық шарттардың орындалуы барысында төлемді жүзеге асыру үшін
жабдықтаушының банкінде "Аккредитив" жеке ... шоты ... ... түрлері болады:
• өтелген және өтелмеген;
• қайтарылатын және қайтарылмайтын.
Өтелген (қаражат ... - бұл ... ... ... ... ... ішінде төлеушінің меншікті қаражаты немесе
несиеге ... ... ... ... ... жабдықтаушының
банкісінде ашқан аккредитиві.
Өтелмеген (кепілденген) - бұл банктердің өзара ... ... ... ... ... ... ... шотынан қаражатты
шегеруге құқық беру арқылы ... ... ... ... ... сатып алушымен келісім-шарт
негізінде, сондай-ақ басқа ... ... ... қарым қатынас
жағдайына байланысты ашады. Ал енді, ... ... ... есеп
айырысу ерекшеліктерін қарастырып етейік.
Әрбір аккредитив қайтарылатын немесе қайтарылмайтын болуға тиіс. Ондай
анықтауыш белгіі болмаған жағдайда, ол ... ... ... ... ... ... ... өзгертілуіі немесе күшін жойы ... Бұл ... ... ... көздейді.
Қайтарьшмайтын аккредитив жабдықтаушының келісімінсіз өзгере немесе
күшін жоя алмайды. Себебі, мүндай ... ... ... болып табылады.
Аккредитив формасын пайдалану ... есеп ... ... есеп айырысудың барлық негізгі ... ... ... кейін барып төлем жүргізіледі; төлем төлеушінің келісіміімен
жүзеге асырылады, ' ягни оған аккредитивтің ашылуы дөлел болады; ... ... ... ... ... ... бас тартуға
құқық беріледі; аккредитив ... ... ... ... ... есебінен ашылады, егерде төлеушінің аккредитив ашуға қүкығы болса.
Аккредитивтің басты артықшылығы, оның телеуге кепіл ... ... ... бүл есеп айырысу формасында бірқатар кемшіліктер де ... ... ... аккредитивтің қызмет ету мерзімінің ішінде ... ... ... ... ... ... бөсендейді, яғни
жабдықтаушы аккредитивтің ашылғаны туралы хабар ... ... ... ... алмайды және оның сақталуы да ... ... ... ... нарығындағы Коммерциялық Банкiнiң қызметiне сипаттама
Банк банктiк қызметтердi нарықтың барлық салаларында және ... ... ... аумақтарында қызмет көрсетудi қамсыздандырып, оны
Қазақстанның кез – келген басқа банкiне ... ... ... және ... ... жүйесi Банктiң қызметтерiн елдiң барлық
аудандарында қолжетiмдiлiгiн қамтамасыздандырады, ал “ Интернет – Банкинг ”
жүйесiн қосқанда Коммерциялық Банкi әлемнiң кез – ... ... ... ... ... ... барлық салаларына
қатысты, корпоративтi және жеке клиенттерiне банктiк ... ... ... коммерциялық Банк болып табылады. Банк үлкен
қызмет көрсету сапасы ман технологиялық ... ... ... ... ... ... жүргiзуде бай салты мен
тәжиiрбесiне ие және жеке ... ... ... ... ... және ... ... Банк елдiң кең деңгейлi
тұрғындарына өзiнiң ... қол ... ... ... халықтың тартылған салымдары, компаниялар мен
кәсiпорындар қаржыларын салымшылардың, ... және ... ... ... ... мен ... ... кепiлдiк бередi.
Коммерциялық Банкi жеке тұлғалардың салымдарын кепiлдендiретi жүйенiң
қатысушысы болып табылады (№ 3 ... ж. дан ... ... ... ... ... мен ... – аралық
филиалдар жүйесiн игерiп, Қазақстан Республикасының әлеуметтiк мағынасы бар
банк болып табылады. Банк маңызды әлеуметтiк бағдарламаларды ... ... және ... ... ... дамыту бағдарламасы.
Халық – аралық нарықта iс – тәжиiрбесi бар, ол ...... ... әсер ... ... орналастыру туралы бағдарламаны
жүзеге асыруға қатысады, шағын және орта ... ... ... ... көмек көрсетедi.
Банк және қаржылық – корпоративтi iстерге қатысты барлық ... ...... банк үстi ... құру ААҚ ... ... ... қаржылық қызметтердiң кеңейтiлуiне үлкен мумкiндiктер
ашады.
ААҚ “Қазақстан Халық ... ... өзi және де оның ... ... ... ... кең салалы қаржылық қызметтер бер:
1. Инвестиция саласында
• Қазақстандық емитенттердi мемлекеттiк және корпоративтi ... ... ... ... ... ... Республикасының Коммерциялық Банкi мен , айналымдағы шығарылған
мемлекеттiк қысқа мерзiмдi (орта мерзiмдi, ұзақ ... ... ... ... ... ... ... мемлекеттiк
бағалы қағаздар; Қазақстан Республикасының акционерлiк қоғам –
емитентерiнiң ... ... ... ... ... ... нарықтың қаржылық құралдары
(форворд, фьючерс, опцион), басқада өндiрiстiк бағалы ұағаздар; Қазақстан
Республикасының банктерiнiң депозиттерi; ... ... ... ... ... эмитенттердiң ... ... ... ... ... ... мен ... бағалы
қағаздар.
• Шетелдегi қаржылық нарықтағы iшкi инвесторлардың қаржыларын тиiмдi
басқару.
• Тұрғындар мен Заңды ... қор ... ... ... ... ... салу ... мен ұжымдық инвестициялық
институттардың қаржылық активтерi, ... ... ... ... ... ... ... басқару дағдылары туралы сұрақтар бойынша
консалтинг
2. Қорлы нарық ... ... және ... ... ... ... әзiрлеу
бойынша келiсiмдер жасау, және басқада қор ... ... ... кеңестер беру.
• Қазақстандық тұтынушыларға андерайтингтiк iстер бойынша қызмет көрсету.
• Потенциалды тұтынушыға қорлы нарықта ... ... ... Е – ... және Е – бизнес саласында.
• Бюджеттiк төлемдер мен ... ... ... ... кәсiпорынның ақшалай қаражатын қолма – қол төлеудi қысқарту.
• Әртүрлi коммуникациялық қызмет көрсету (Интернетке шығуға ...... ... ... ... ... ұйымдар мен
коммерциялық банктердiң филиалдарына, әртүрлi ... қрал ... ... ... ).
• Жеке тұлғаларға интернет – банкинг қызметiн көрсету.
• Сату және лизинг, әртүрлi банктiк және компьютерлiк ... ... ... ... ... пен қаржылық емес институттарға қолданбалы программалық
қамтамасыздандыруды тұрғызу, енгiзу және жолдамалау.
... ... ... ... ... ... карточкалы
өнiмдерге қызмет көрсету мен аударымдарды қамтамасыз ететiн, банктiк
электронды төлемдiк жүйенi жасау және жеке ... ... ... ... ... мен ... корпоративтi электронды төлем жүйесiн
құру.
ААҚ “Қазақстан Халық Банкi” өзiнiң ... ... ... ... ... көрсететiн әмбебап, жанжақты Банк болып табылады:
• Депозиттердi теңге мен ... ... ... ... ... ... – есеп айрысу қызметiн көрсетедi;
• Жеке тұлғларды Интернет жүйесi арқылы қызмет көрсету;
• Шет ел ... – қол ... ... операциялары;
• Заңды және жеке тұлғаларға несие беру;
• Заңды және жеке тұлғалармен қолма – қол ... есеп ... ... ... және ... ... ... Зейнетақы мен жәрдемақыларды төлеу.
Жоғарыда көрсетiлген қызметтерден басқа Банк 50 ден астам әртүрлi
операциялар мен ... iске ... ... ... ... ... қағаздар нарығының
белсендi қатысушысы және ең бiрiншi делделды мен инвесторы болып табылады.
Қазiргi кезде Банк ... және ... ... ... ... ... ... тобы мен координарлық жүргiзушi комиссияның
уақытпен реттелген, өзара ... және ... ... ... мен ... ... ... өз күшiмен жобалау
кезiнде жоба жетекшiсiмен мүдделi бөлiмшелерден ... ... ... ... ... ... процессiнiң әр сатысы бойынша тапсырыс берушi
мен атқарушы арасында орындалатын жұмыстардың құрамы, ... ретi ... ... ... ... мен кезеңдердiң орындалу мiндеттiлiгi
(жоғарыда аталған Ережелердiң 15-қосымшасына сәйкес) бағыныңқы жүйенiң
типiне ... және ... ... ... ... ... ... жасау мен жұмыс жобасын жасау сатыларын тапсырыс
берушiмен келiсу арқылы техножұмыс жобасына бiрiктiруге болады.
Сатылар мен ... ... ... ... тән бағыныңқы жүйенiң типiне байланысты, және де ... ... ... ... ... да ... Жоғарыда
аталған Ережелерге сәйкес, бағыныңқы жүйе келесiдей типтердiң ... ... ... бағыныңқы жүйе, яғни бөлiмшелердiң несесе ... ... ... ... ... ... ... бөлiмшесiнiң бастамасымен, Коммерциялық банк пен оның
ведомстволық ұйымдарының ... ... ... жасалатын бағыныңқы жүйе;
2) сатып алынатын және ... ... ... ... ... ... ... программалар
пакетi, отандық және шетелдiк фирмалармен жасалатын, және соңғы
пайдаланушы үшiн ... өнiм ... ... программалық
жабдықтаулар;
3) Ақпараттық технологиялар бөлiмшесiмен және территориялық филиалда
компъютерлiк жүйелердi пайдалану бөлiмшесiмен Коммерциялық банк
бөлiмшелерiнiң ... ... ... жеке ... ... жасалатын локалъдi тапсырмалары.
Бағыныңқы жүйенiң типiн анықтау автоматтандырылатын ... ... және ... ... ... ... ... жүйеге қойылатын талаптарды құру кезiнде жүргiзiледi.
Жобалау алдында зерттеулер жүргiзу сатысы
Автоматтандырылатын ... ... ... ... ... немесе басқа ұйыммен ақпараттық технологиялар
бөлiмшесiнiң қатысуымен дайын программалар пакетi негiзiнде ... ... ... ... және ... анықталады, және де
программалық жабдықтауды жүргiзудi тапсыру немесе немесе жобалауды өз
күшiмен ... ... ... ... ... ... ... технологиялар бөлiмшесiнiң ... ... ... жүйенi жасауға/дамытуға тапсырыс бойынша қойылатын ... ... ... дәл уақыттылығына және
толықтылығына мүдделi бөлiмше жетекшiсiне жеке жауапкершiлiк ... ... ... ... ... ... объектiлердiң автоматтандырылу көзқарасы бойынша ерекшелiктерi
бекiтiледi;
2) алғашқы деректер мен ... ... ... ... қолданылатын деректердi өңдеу мен есептеу түрлерi;
4) пайдаланушылардың болашақта қолданылатын ... ... және ... ... қойылатын талаптары
жасалады;
5) енгiзiлетiн және шығарылатын, сонымен қатар, өңделетiн ... мен ... ... ... ... ... ... орнатылады;
7) автоматтандырылатын объектiде ұйымдастырылатын бизнес-процестердiң
тиiмдiлiгiне анализ жасалады және бағаланады.
Қолда бар ... ... мен ... ... ... ... ... жүргiзу кезiнде мыналардың ақпарат
көздерi ... ... ... ... пен ... периодика,
көрмелер, ақпараттық сайттар, тiкелей ұйым өкiлдерiнен – орындаушылары мен
дилерлерiнен ... ... ... есеп беру ... ... ... ... талаптар бойынша дайындалады. Есеп беруде жүргiзiлген
маркетингтiк зерттеулер ... ... ... және ... бар
жобалық шешiмдердi зерттеу нәтижелерi, объекттiң ... ... ... ... ... ... ... ету сапасының бағасы, пайдаланушылардың бағыныңқы
жүйеге қоятын жалпы талаптары, бизнес-процестердiң реинженерингiсi ... ... ... жүйелермен интеграциялану және бағыныңқы жүйе
жасау ... ... ... ... ... ... жоба ... мынадай мақсаттар үшiн
реинжениринг ұсынысы жасалады:
1) енгiзiлген ақпараттарды өңдеу уақытын қысқарту;
2) бөлiмшелердың функцияларын iрiлендiру мен ... және ... ... өте ... ... ... арасында және/немесе басқа ұйымдармен байланыстарды
оптимизациялау;
4) өнiмдiлiктi арттыру және ... ... ... ... рыноктың сыртқы факторларының өзгерiстерiне икемдiлiктi және/немесе
ептiлiктi қамтамасыз ету.
Есеп мүдделi бөлiмшенiң жетекшiсiмен ... ... ... ақпараттық технологиялар бөлiмшесiне жетекшiлiк ... ... ... де, жоғарыда аталған Ережелердiң 13-қосымшасына
сәйкес тапсыру актiсi бойынша ... ... ... ... ... ... ... үшiн, мемлекеттiк сатып алымдар
кезiнде, конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптарды даярлау ... мен ... ... ... ... ... қатар,
ақпараттық технологияларды дамыту мен ... ... ... ұсыныстар қажет болған жағдайда, ақпараттық
технологиялар бөлiмшесiнiң ... ... ... ... ... ... ... бағыныңқы жүйенiң жаңа нұсқасын
жасау туралы шешiмдi ... ... ... жетекшiсi
төмендегi жағдайлардың бiреуi орындалғанда қабылдайды:
1) бағыныңқы жүйенiң программалық жабдықтауының алдыңғы текстiнiң ... ... ... ... ... ... жүйенiң программалық жабдықтауының модификациясы деректер
базасының және/немесе бшрнеше модулъдердiң өзгертiлуiн талап етсе;
3) жалпы жүйелiк платформаны өзгертудi талап ... ... ... ... ... жобалау сатысы орындаушымен бағыныңқы ... ... ... ... ... сонымен бiрге,
техникалық тапсырмада жасалғандар мүдделi бөлiмшелермен келiсiледi.
Автоматтандырылатын объекттi зерттеу есебiнде көрсетiлген, ұсынылған
шешiмдерге ... ... ... жатқан ... ... ... төмендегiдей анықталған анализiн өткiзедi:
1) бағыныңқы жүйенiң функционалды құрамы анықталады;
2) ... ... ... ... ... жинақталған автоматтандырылған ақпараттық жүйелердiң (ЖААЖ)
бағыныңқы жүйелерiмен және ... да ... ... ... әрекеттесу мәселелерi қарастырылады;
4) ЖААЖ унификациялану мен қолданылу пәнi және басқа да бағыныңқы
жүйелерден алынуы ... ... ... ... ... саны мен ... енгiзiлетiн және шығарылатын құжаттар анықталады;
6) енгiзiлетiн ақпараттарды жинау мен бақылауға және шығарылатын
формаға (форматқа, ... ... ... ... ... жатқан жоба бойынша деректердi айқындау анализi жасалады,
және бағыныңқы жүйенi жобалаудың техникалық тапсырмасына кiретiн
бағыныңқы жүйенi құру ... ... ... жүйенiң құрылымы мен қызмет етуiне, қызметшiлердiң саны
мен жiктемесiне, қауiпсiздiгiне, ақпараттың қорғалуы мен ... ... мен ... ... сыртқы
жүйелермен өзара әрекеттесуiне қойылатын талаптар анықталады;
9) автоматтандырылатын объекттi бағыныңқы жүйеге iске қосу ... ... ... мен мазмұнына қойылатын талаптар
анықталады;
10) құжаттарға қойылатын талаптар анықталады;
11) экрандық формаларға және интерфейске, жалпы ... ... ... жабдықтауға, желiге, транспорттық ортаға
және ақпаратты қорғауға қойылатын талаптар жасалады.
Техникалық тапсырмада көрсетiлген талаптар ... ... ... ... жүйеге қоятын барлық талаптарын және
Коммерциялық банктiң нормативтi-құқықтық актiлерiнде қойылатын талаптарды
ескеру арқылы ... ... ... ... ... ... талаптарда алдын ала жасалған функциялардың
iске асырылуын ескере отырып, ... ... ... ... ... қажет.
Техникалық тапсырма қазақстан Республикасының Мемлекеттiк стандартына
ҚР СТ ... ... ... және ... ... ... жалпы мағлұматтар;
2) бағыныңқы жүйенi құрудың маңызы мен мақсаттары;
3) автоматтандырылатын объектiге сипаттама;
4) бағыныңқы жүйеге қойылатын талаптар;
5) ... ... құру ... ... мен ... ... ... қабылдау бақылау мен қабылдау ретi, ... ... ... құру ... ... дайындау
және оларды тапсырыс берушiге көрсету;
7) құжаттандыруға қойылатын талаптар.
Мiндеттi құжаттарға мыналар жатады:
Пайланушы жетекшiсi;
Администратор жетекшiсi;
Деректердi өңдеудiң технологиялық процессiне ... ... ... ... ... ... ... жасалынып жатқан жобалардың алгоритмдерiне сипаттама;
Деректер базасын құру мен жүргiзуге нұсқаулар;
Программа мен сынақтар ... де осы ... ... да бiр ... жоба спецификасының түрiне
пайдалануға болмаса, онда оны алып тасталу себебiн көрсетiп, алып ... ... ... және ... ... қатар, ақпараттық ағындар сызбасының үлгiлерi кiредi.
Техникалық тапсырмада жобаны жасау кезеңiнде бағыныңқы ... ең ... ... техноэкономикалық және т.б. шешiмдердi
анықтау мүмкiндiктерiнiң шарттары қарастырылуы тиiс. ... ... ... ... ... ... ... арқылы тапсырыс берушiмен келiсiлуi қажет.
Техникалық тапсырмаға енгiзiлетiн өзгерiстер техникалық тапсырмаға
қосымша ретiнде жасалады, және оның ... ... ... ... ... ... қР СТ ... сәйкес дайындалады.
Техникалық тапсырманың дауындалуы мен оның тапсырыс берушiге берiлу
ретi ... ... ... ... ... мен жасалған
жұмыстардың жоспар-графигiне сәйкес жүргiзiледi.
Техникалық жобаны құру сатысы
Техникалық жобаны құру сатысында бағыныңқы жүйе ... ... ... және ... ... құжаттарды дайындау жүзеге
асырылады.
Техникалық жобалау кезеңiнде ... ... ... ... техникалық жоба құру сатысында жүргiзiлетiн жұмыстардың ретi ... ... ... ... ... мен ... ... орындаушы
техникалық жобаны құру процессi кезiнде жиналыс өткiзiп тұрады;
3) өзара келiсiм бойынша жиналыста көрсетiлетiн материалдар ... ... және т.б. ... ... ... мүмкiн.
Бағыныңқы жүйе бойынша жобалық шешiмдердiң жасалуы кезiнде
орындаушымен ... ... ... ... ... ... ... функционалдық моделъдi жобалау;
3) ақпараттық (концептуалдық) моделъдi жобалау;
4) алгоритмдiк моделъдi ... ... ... құру.
Жобалық шешiмдер ұсынылған шешiмдердiң орындалуын, пайдаланушылардың
бағыныңқы жүйеге қоятын барлық талаптарын, Коммерциялық ... ... ... ... ... және ақпараттық технологиялар
бойынша халықаралық және Коммерциялық стандарттарды есепке алу арқылы жұмыс
тобы ... ... ... ... ... ... ... мен мақсаты
Ақпараттық жүйені құрудың мақсаты Коммерциялық Банкінің ... ... ... ... Бұл ... ... ... құжат түрлерін, объектілерін, субъектілерін,
заңдарын және т.б. сияқты жайттарды ... ... Бұл ... ... ... ... ... қажет.
Бұл талаптар мыналар:
• Ақпараттық жүйе құрылымына қойылатын талаптар
... ... ... ... ... ... жабдықтауға қойылатын талаптар
• Ұйымдастырумен жабдықтауға қойылатын талаптар
• Техникалық жабдықтауға қойылатын талаптар
• Программалық жабдықтауға қойылатын талаптар
1.3. Ақпараттық ... ... ... ... ... мәліметтер деп атайды, ... ... үшін ... көрсететін және материалдық ресурстар ретінде
көрсетіледі. ... ... және ... мәліметтер массиві жатады, сыртқы
зердесінде кіріс құжаттары жатады.
1.3.1. Ақпараттық жүйенің құрлымына қойылатын талаптар
Ақпараттың қолдануысыз ... ... ... болмағандықтан,
ақпараттық жүйеде ақпаратпен жабдықтауды ұйымдастыру өте ... ... (АЖ) – бұл ... ... қолданатын
экономикалық ақпаратты жіктеудің және шартты белгілеудің ... ... ... және ... ... ... ... болып табылады. Ақпараттық жабдықтаудың негізгі бағыты сақталуынан,
ақпараттың ... ... ... ... ... ... ... үшін кіріс ақпараттарының берілуінен тұрады. [Бралиева
Н.Б., Гагарина Н.Л., Байшоланова Қ.С. Экономикадағы ақпараттық ... ... ... ... ... ... ... қолданатын
экономикалық ақпараттар және құжаттар сыныптама-ларын, ... ... ... (НАА) ... база (АБ) – бұл ... ... ... кезінде
қолданылатын бір қалыпқа келтірілген ақпараттар жиынтығы.
Машинадан тыс ақпараттық база – ақпараттық жүйені ... ... ... мен ... ... ... ... адамға түсінікті болатын ақпарат базасының бөлігі.
Машинадан тыс ақпараттық базасына жіктеу мен шартты белгілеу жүйелері,
нормативті – анықтамалы құжаттар, жедел ақпарат ... ... мен ... ... ... ... жазып, ақпаратты есептеу желісінің
жадында тиімді іздеп және белгілеу үшін ... Ал ... ... ... – шартты-тұрақты ақпарат қатарына ... және ... бойы есеп ... өзгеріссіз қолданылатын әртүрлі тәртіптегі
мөлшерлеу-лерді, мөлшерлерді және ... да ... ... ... дегеніміз – ол субъектінің күйін осы уақыт ... ... ... ... ... ... ... әдетте бухгалтерлік және
жедел есеп мәліметтері жатады.
Машина ішіндегі ақпарат базасы – бұл ақпараттық жүйені жұмыс істеуде
қолданылатын, ... ... ... ... ... ақпарат қорының бөлігі. Мұндағы машиналық тасығыш – ... ... ... ... ... автоматты түрде ендіруде
пайдаланылатын материалдық объект.
Кесте 2
Ақпараттық жабдықтау
|Элементтер ... ... ... ... базасында негізделген ... ... типі ... ... ... |Фасеттік жүйе ... ... ... жұмыс істеу кезінде парольдер жүйесі |
| ... ... ... ... ресурстарына қойылатын талаптар
Автоматтандырылған ақпараттық жүйені тұрғызу мен жұмыс істеудің
негізгі шарты ... ... ... ... – ақпараттық жүйені тұрғызу мен ... ... ... әдістер мен жабдықтардың жиынтығы. Ол ақпараттық жүйені ... ... ... ең ... ... ... және ... байланысын, өзара әрекетін, ұйымдастыру құрылымын анықтайды,
сондай-ақ жүйе қызметін реттейтін ... ... ... ... ... Н.Л., ... Қ.С. Экономикадағы ақпараттық жүйелер.
Алматы, 2001]
Ақпараттық жүйені тұрғызу – ... ... ... ... мен ... құжаттарын өңдейді, жүйе элементтерінің әрекеттеріне
ену ретін анықтауды қарастыратын күрделі де жұмысы көп ... ... ... ... тиімді жұмыс істеу үшін өте
қажет. Бұл дегеніміз, нақты объектіні басқарудағы экономикалық негізге
сүйенген ... ... және ... арттыру үшін экономикалы –
математикалық әдістер мен үлгілерді, қазіргі ... ... ... ... ... ... өте ... екенін білдіреді. Жалпы
ұйымдастыру мен жабдықтаудың мақсаты жүйені тұрғызу мен әрі ... ...... негізін қалыптастыру. Оған ақпараттық
жүйенің функционалдық және жабдықтау бөлімдерінің ұтымды құрылымын ... ... ... ... ... ... ... таңдауды анықтайтын әдістер мен жабдықтар және құжаттар жатады.
Белгілі ережелерге бағындыру құжаттары ... ... ... істеу мен можернизациялаудың барлық деңгейлерінде мемлекеттік басқару
ұйымдары және ... ... мен ... ... ... өзара
қатынасты белгілі ережелерге бағындыратын ... ... ... ... ... ... мен жұмыс істеу мақсаттары, экономикадағы нарықтық
қатынастардың әсерінен және ... ... ... ... ... өсу ... ... өткен сайын, онымен ақпараттық ... ... ... ... тереңдетіле түсуде. Осының
барлығы ақпараттық жүйені тұрғызу мен ... ... ... ... ... және ... - ... шешімдеріндегі
ұйымдастырумен жабдық-тау есептерінің өзгеруіне әкеледі.
1.3.2.1. Техникалық жабдықтауға қойылатын талаптар
Техникалық жабдықтау – бұл ... жүйе ... ... ... ... ... Басқарудағы ақпараттық кезең жеке
операциялардың, олардың жиынтығының орындалуы ... ... ... ... үш ... ... ... Ақпаратты алу.
2. Ақпаратты түрлендіру.
3. Ақпаратты тұтыну.
Бірінші саты – экономикалық объектілердегі қызмет барысында ... ... ... және тіркеуді орындайтын операциялар тобын
қамтиды. Бұл операцияның мақсаты мекемелердің, кәсіпорындардың, ... ... ... ... ... ... саты – ... түрлендіру операцияларының тобы, кеңістік және
уақыт бойынша мәндердің, түрлердің, құрылымдардың өзгеруін орындайды.
Үшінші саты – операциялар тобын және ... бас ... ... ... әрі басқарудың ақпараттық кезеңдерін жалғастыру үшін
ақпаратты тұтынудағы маңызын біріктіреді.
Басқарудың ... ... ... ... ... ... ... қолданылады:
1. Ақпаратты жинау және тіркеу;
2. ақпаратты өткізу;
3. машиналық тасығыштарды дайындау;
4. ақпаратты ... ... ... ... және ... жабдығы бастапқы мәліметтерді тасығыштарға
тіркеуге арналған.
Ақпаратты өткізіп беретін жабдық мәліметтерді өңдеу орталықтарына және
оны қолдау орнына кеңістіктегі ығысу арқылы жеткізіп ... ... ... дайындау жабдығы, мәліметтерді машиналық
тасығыштарға, оның ішінде магниттік табақшаларға жазу үшін ... ... ... ерекшелігі сол, мәліметтерді магниттік табақшаларға
жазу кезінде оны бақылауға, ашып ... ... ... ... ... Н.Л., Байшоланова Қ.С. Экономикадағы ақпараттық ... ... ... құралдар кешені
|Техникалық құралдар атауы|Физикалық модуль ... ... Intel Pentium 4 ... |Intel, 2.4MHz |
| ... ... ... | |
| ... |512Mb |
| ... |80Gb |
| ... ... |19 ... |
| ... |102 ... |
| | |2 ... ... ... |HP LaserJet ...... ...... |Sony – 42S ... |Телефон ... ... ... жабдықтауға қойылатын талаптар
Программалық жабдықтау деп – техникалық жабдықтау ... ... ... ... ... ... жүзеге асыратын
программалардың бірігуін ұғуға ... Ол ... ... ... және оның нақты жұмыс істейтін пішіні болады.
Программалық ... екі ... ... ... ... және ... программалық жабдықтау. [Бралиева Н.Б., Гагарина
Н.Л., Байшоланова Қ.С. ... ... ... ... ... программалық жабдықтау – бұл жабдықтаудың кең көлемдегі
қолданушыларға есептелген және ... ... ... жиі кездесетін
есептеу кезеңінің “және – немесе ” ... ... ... ... ... ... жүйенің программалық
жабдықтаудың бөлмі.
Операциялық жүйе – ол ... ... ... ... және ... ... ... жадылы процессорды, арналарды және т.б.) тиімді
тиеуді орындайды. Бұл ... ... ... мен жеке ... мүмкіндігін кеңйтетін программалар жатады.
Есептеу кезеңін ұйымдастырудың тиімділігі ақпараттық жүйенің тәсілін,
оның генерациясының параметрлерін және оған ... ... ... (ҚПП) ... ... ... ... асырады. Әдетте
программалық өнімді тұрғызу жабдығы бар болып отырған операциялық ... ... ... ... ... жүйеде қамтылмаған көптеген
осы заманғы программалау жабдықтары да бар. Бұл ... ... ... жабдықтау өте қажет.
Сынаққа арналған программалар (тесттер) ДЭЕМ-нің жұмыс ... егер ... ... ... оны анықтап, машинаның немесе жүйе
жұмысының ақауына ат ... ... оны ... тоқтатады.
Арнаулы программалық жабдықтауға ҚПП мен бөлек функцияларды орындайтын
және ... ... әр ... ... ішкі ... нақты
есептерін шешетін программалар кіреді. ҚПП – ... ... ... ... екі ... ... Мұндағы жалпы жүйелік қолданбалы
программалар пакеті кез-келген ... ... ... ... ... ... ... арқылы:
• Мәліметтерді басқаруда ;
• мәліметтерді орындаудың типтік орындалу ретін;
• деректі программалық әдістерін;
• дискретті программалар әдістерін;
• үздіксіз ... шешу ... және ... ... әрі есептердің ... ... ... ... ... ... жабдықтауға нақты ақпараттық жүйені тұрғызудағы
оның қызметін жүзеге асыру үшін ... жеке ... ... және функционалдық ҚПП – ң бірігуі жатады.
Кесте 4
Программалық жабдықтау
|Тип ... ... ... ... ... ... ... Windows ... ... көп есепті |
| |NT Server 4.0 ... ... ОЖ, |
| | ... ... |
| | ... қолдау. |
| ... Windows NT ... ЭЕМ үшін ... ... ... 4.0 |көп есепті сенімді серверлері |
| |MS Office XP |ОЖ, ЛЕЖ ... ... |
| ... Windows ... ЛЕЖ үшін ... 32-битті|
| |ХР professional |ОЖ, ЭЕМ ... ... ... жабдықтау. ... |Delphi 7 ... және ... |
| | ... ... жасайтын |
| | ... ... ... ... |Paradox 7 ... база Paradox 7 ... |
| | ... кестелер құру, жалған |
| | ... ... ... |
| | ... ... ... ... |Желіге енуді бақылайды. ... ... |МБ ... ену құқын анықтайды. ... ... ... қауіп төндіретін әр түрлі вирустарға ... ... ... ... ... қойылатын талаптар
Математикалық жабдықтау – бұл ақпаратты өңдеудің ... мен ... ... ... ... математикалық
жабдықтауы белгілі бір нақты міндеттерді ... ... ... ету
керек және осы міндеттерді шешу барысындағы дербес ЭЕМ-ң қызметін ... ... ... ... ... ... ету ... [Бралиева
Н.Б., Гагарина Н.Л., Байшоланова Қ.С. Экономикадағы ақпараттық жүйелер.
Алматы, 2001]
Ақпараттық жүйені ... ... ... ... ... ... және жасалатын әдістемелер, ақпаратты өңдеу алгоритмі;
• Мәліметтерді іздеу және ... ... ... ... және ... және баспаға).
Ақпараттық жүйені математикалық жабдықтаудың жалпы талаптарына ... ... ... мен ... ... ... ;
• ҚПП–н көрсететін типтік әдістерді, алгоритмдерді, модель-дерді
және мүмкіндіктерді максималды қолдану;
• Қолданылған математикалық әдістер техникалық және программалық
құралдардың ... ... шешу ... мен есте ... бойынша төменгі мағынаға ие болуы қажет;
• Алгоритмдерді көрсетудің барлық түрі жіберіледі: ... ... ... сипаттау және т.б.
Математикалық жабдықтау алгоритмдері келесідей жалпы талаптарға ... ... ҚПП –де ... ... стандарттық, іздеушілік және
септеулік процедураларын максималды пайдалану;
• ақпаратты іздеудің шешімдерінің нақты мәнінің болмауы;
• өз сипаттамасында программа ... ... ... ... ... байланысын қамтамассыз ету;
• қатысты жай блоктарға бөлшектеп байланыстыруды енгізу;
• программаның орындауы жолына бақылау енгізу;
математикалық әдістер мен ... және ... ... ... ... бір ... және ... қамтамассыз етуі
қажет.
Лингвистикалық қамтамасыздандыруға қойылатын талаптар
Лингвистикалық қамтамасыздандыру – бұл ... ... ... ... АЖ ... ... ақпараттық
бірліктерді құру мен сәйкестендірудің, табиғи тілді қалыптастыру үшін
тілдік ... ... ... Н.Б., ... Н.Л., ... ... ақпараттық жүйелер. Алматы, 2001]
Бағдарламалардың көптеген пакеттері бағдарламалаудың бірдей
тіліне ие. Мұны бағдарламалау тілін таңдауда ескеру қажет. Бағдарлама-ларды
құру мен жүргізудің ... ... ... ... жұмыс
кезінде мәліметтерді орнатуды, ұйымдастыру мен көрсетуді қамтамасыз ететін,
мәліметтер анықтамалары мен сөздіктер жүйесі алдын-ала қарастырылуы керек.
Ақпаратты ... ... және ... ... ... қорғау дегеніміз – мәліметтер жүйесінде сақталатын орындалған
программаларға енуді басқаруға мүмкіндік беретін әдістер мен ... және ... ... ... ... – көп ... жүйелеріндегі ақпаратты ойланбай пайдалануды жою, мәліметтерді
пайдалануды қажетсіз орындарды анықтау және ... жою, ... ... ... ... ... және ... құралдарды қорғау жүйесі келесі сипаттарға
ие болу керек:
● қауіпсіздік – кездейсоқ және әдейіге емес ... ... ... ету, жүйе ... ... сақталынатын мәліметтермен
жұмыс істеуге пайдаланушының құқығын анықтауға мүмкіндік беретін әдістерді
ашу модификациясы немесе жиынтығы;
● ұқсастыру – пайдаланушыларға, ... ... және ... элементіне, есептерге, программаларға, мәліметтер ... ... (код ... ... ... берілген және олардың ... ... ... ... – ақпаратты жабық және қорғалуға жататын деп жариялайтын
құқығы;
● өкілеттілік – ... ... сол ... ... ... ... ... терминалдың немесе басқа объектінің құқығы;
● түпнұсқалық – қойылған идентификатордың объектіге қатыстығын тексеру.
Кездейсоқ бұзылулардан ... және ... ... ... ... ... ... қарсы программалардың болуы;
● пайдаланушылар үшін сапалы құжаттаманың болуы;
● жабдықтарды ... ... ... және ... ... ... ... үшін келесі бақылау шаралары қолданады:
● парольді пайдалану. Пакетте бекітілетіндер: пакетті ашу паролі,
әкімгер ... Бұл ... ... және ... – анықтамалық ақпараттың
өзгерісіне шектеу қоюды қамтамасыз ету;
... бір ... ... шектеу;
• пайдаланғаннан кейін ақпаратты есте сақтау құрылғысынан жою;
• техникалық ... және ... ... ... құралдардың құқықтарын анықтау (есептерді және
ақпараттық файлдарды пайдалануға келісім берілген жұмыс ... ... ... ... ... және ақпараттық файлдардың
пайдаланушыларынан ұқсастыру;
• шектеуі пайдаланудағы ақпараттарды өңдеу кезінде техникалық
құралдардың және ... ... ... ... ... ... ... әр түрлі бағыттағы көмекші программалар (бақылау және ... ... ... және т.б. ... ... ... пункті» ақпарат жүйесінің концептуалды схемасы
Концептуалдық схема ақпараттық жүйенің жалпы концепциясын көрсетеді.
|Коммерциялық Банкінің Айырбастау ... ... ... ... ... |
| Түрі |ИСС ... жүйенің байланысы |
|Тармақ ... ... ... ... ... ... ... | ... ... |
2. ... ... Айырбастау пунктінің ақпараттық жүйесін
жобалау
Ақпараттық жүйе – бұл экономикалық объектпен басқару үшін қажетті,
ақпаратты жинаудың, сақтаудың, жаңартудың, ... мен ... ... Н.Б., ... Н.Л., ... Қ.С. ... ... Алматы, 2001]
Құраушы элементтердің рөлі бойынша барлық ақпараттық жүйелер ... ... ... және жабдықтау бөліміне.
Функционалдық бөлік объектті басқару жүйесінің моделі болып
табылады.
Функционалдық жүйе – бұл ... ... ... ... функционалдық жүйе өз кезегінде есептер кешені мен есептерге
бөліне ... ... – бұл ... ... ... топтастырылған есептер
жиынтығы.
Есептер кешені Коммерциялық Банкінің бөлімінде шешіледі ... ... ... орындайды:
▪ жеке тұлғалар салымы есебі;
▪ жеке тұлғаларды несиелеу операциялары;
▪ салым немесе несие түрі ... ... ... ... ... ... қауіпсіздігін қамтамасыз ету;
2.1. «Айырбастау пункті» есебінің қойылымы
2.1.1. «Айырбастау пункті» есебінің сипаттамасы
Есептер кешені жеке тұлғалардың салымдары, ... ... ... ... ... ... ... арналған,
олардың негізінде корпоративті жазбаны ал , және ... ... ... ... ... ... ... мен оларды клиентке беру;
▪ Банкпен өз клиентіне берілетін , ақпараттың қозғалысын бақылау.
Есептің мақсаты – Айырбастау ... ... ... болып табылады.
Берілген есептің шешімі техникалық ... ... мен ... ... ... ... сонымен қатар, бұл
кезде бағдарламалау жүйесінің ортасы ақпараттың сақталуына келіп ... ... ... шешу мен ... толығымен
бағдарламаушыға жүктеледі. Осы есепті шешудің регламенті ... ... ... ... ... тоқтамсыз жұмыс жағдайында берілген есепті шешуді оператор
жүргізеді.
2.2. Кіріс ақпараты
Кірістік ақпарат – бұл ... ... ... ... ... пернелік тақтадан сигналдар, мәліметтер құжаттар түрінде
түсетін ақпарат. Кірістік құжаттар, яғни, және олардың ... ... ... ... - ... ... фактілерінің
бейнелейтін, оперативтілерге, материалдық, еңбектік, технологиялық және
басқа да нормалармен нормативтер, сондай-ақ, барлық ... ... ... өз ... ... түсетін ақпарат бақылаудан өтуі тиіс. Бақылаудың минималды
талабы болып қолданушы визуальды ... ... ... ... ... бағдарламалық бақылауда алдын-ала қарастырылған. Есептерді
шешуде бақылаудың қосымша әдістері мен ... ... ... ... ... ... – бұл ақпарат жүйе функцияларын орындаудың
нәтижесінде ... және ... ... ... ... басқа жүйелеріне құжаттар, бейнелер, мәліметтер мен ... ... ... ... модель
«Коммерциялық Банкінің Айырбастау пунктінің ақпараттық ... ... ... ... ... ... ... байланысын
көрсетеді, сондай-ақ, осы есепті жүзеге асыру ... ... ... ... модель ақиқаттылықты модельдеудің ... ... ... ... ... ... ... негіздерін жи
5-суретте сұлба түрінде көрсетілген.
Сурет 5 «Коммерциялық Банкінің Айырбастау пунктінің ақпараттық жүйесі»
есептер кешенінің ақпараттық моделі
Жіктеу мен ... ... ... ... мен ... жобалау -
ақпараттық жүйелерді, ақпараттық қамтамасыздандыруды құрастырудың маңызды
сұрақтарының бірі.
Ақпаратты жіктеу ... ... ... ... ... ... үшін ... Кодтаудың мақсаты құжатта мәліметтерді жазуда,
оларды машиналық тасымалдаушыға аударуда, өндеуді өткізуде, берілістер ... ... ... ... аса ... және ... пішімде
беруде.
Көп арналымды номенклатуралардың негізгісі оларды жіктеу болып
табылады. Жіктеу ... ... ... ... ... ... (заттардың , құбылыстардың , үрдістердің , түсініктердің) көп
мүшелерін көп мүшеліктерге үлестірудің жүйесі болып табылады.
Жіктеудің объекті жіктелетін көп ... ... ... ... ... деп жіктеу жүргізілетін объекттің ... ... ... ... ... ... алынған , объектілердің
көп мүшелері болып ... ... деп көп ... көп ... бөлудің ,
ережелер жиынтығы аталады. Иерархиялық және фасеттік жіктеудің жүйесін
бөледі.
Жіктеудің иерархиялық ... ... көп ... жіктемелік топтамаларға кезекті бөлу жүргізіледі; фасеттікте -
объектілердің көп мүшелерін тәуелсіз ... ... ... ... ... таңдалған кодтаудың жүйесімен сәйкестікте
ақпараттық бірліктерді кодтау орындылады.
Кодтау деп ... ... ... аса ... пішімде
көрсету мақсатымен символдық белгілеулерді (кодтық белгілеулер) ... ... ... деп ... ... ... ... иемденудің ережелер жиынтығы аталады.
Код – бұл белгілі ережелер бойынша құрылған , шартты ... және ... ... номенклатурасы үшін ортақ жүйе. Бұл кезде әрбір
код үшін ... ... ...... ... ... ... кодтың разряды – кодтық белгілеудегі белгінің орны;
▪ кодтың алфавиті – сандық , ... және ... ... , ... ... ... ... кодтың құрылымы – кодтың белгілеудегі ... ... ... ... ... ... сыймдылығын төмендетуге
мүмкіндік береді; мәліметтердің топтамасын оңайлатады; ақпаратты ... ... ... сериялық-ретті , кезектестікті , ... ... , ... және ... басқа жүйелері бар.
Ретті жүйе бір белгілік , тұрақты және қарапайым номенклатураларды
кодтау үшін ... Ол ... ... ... натуралды қатарынан номенклатурада олардың орналасуының ретінде
сандық нөмірлерді енгізуді ... Бұл ... ... кодтарды
құрудың қарапайымдылығы , олардың аз маңыздылығы , ... ... ... ... ... ретті кодтар белгілері бойынша обьектілерді
топтамалауды қарастырмайды , ал осы ... жаңа ... ... қабылданған жіктеуді бұзу жүреді.
Кодтаудың кезектестікті жүйесі ... ... ... ... ... ... ... топтаманың коды жоғары тұрған кодқа
элементтерді қосудың жолымен ... ... жүйе ... ... жүйе ... ... және жеке жіктемелік
белгілердің тәуелсіздігімен бір мезгілде сипатталатын , үлкен көп белгілік
номенклатураларды кодтау үшін ... Бұл жүйе ... ... ... ... ... қамтамасыздандырудың негізі ақпаратты жіктеуіш
болып табылады – жіктеудің осы жүйесінің жіктемелік ... ... ... ... ... шешу үшін ... ... құрастырылған:
▪ корпоративті клиенттің идентификаторы;
▪ шөт нөмірі;
▪ шөт валютасының коды;
▪ бөлімшенің нөмірі.
Валюта кодын кодтауда валюталардың ... ... ... ... ... ... ақша белгілерінің номиналы бағаланатын,
валютаның үш мәнді коды көрсетіледі.
Мысал үшін негізгі кең қолданылатын валюталар мен олардың ...... ... – АҚШ ...... рубль;
003 – Ағылшындық фунт стерлинг;
063 – Француздың франк;
824 – Жапондық иена.
Кодтардың құрылымдары 7 – 9 ... ... ... 7. Шот нөмірі кодының құрылымы
ХХ ... 8. Шот ... ... ... ... ішіндегі ақпараттық база
Машина ішіндегі ақпараттық база – ... ... ... ... ... ... ... пайдаланылатын
мәліметтер жиынтығын білдіретін , ақпараттық базаның бөлігі.
Машина ішіндегі ... база ... ... ... ... ЭЕМ-да немесе ДЭЕМ-да ақпаратты
автоматты енгізу үшін жарамды , материалдық ... ... ... ... ... ... , жұмсақ ... ... , ... ... , ... карталар , фотохромдық
тасымалдаушылар , ... , ... , ... және
тасымалдаушылардың басқа түрлері жатады. Қазіргі уақытта жұмсақ магниттік
дисктер (дискеттер) кең қолданылады.
АЖ-нің ... ... ... ... ... өзінің
функционалдық міндетімен анықталады , қолданушылар мен АЖ-нің функционалдық
есептерінің талаптарын максималды қанағаттандыруы қажет және ... ... ... ... ... ... – белгілі тәсілмен аталған және ұйымдастырыл-ған,
өзара семантикалық түрде байланысқан мәліметтердің жиынтығы. Ақпараттық
массивті ұйымдастыру – бұл оның ... ... ... ... әрбір ақпараттық массив үшін ... ... ... ... ... ... және әр реквизиттің ұзындығын
анықтайды. ... ... ... ... ... ... және
ішкі болып бөлінеді. Кірістік массивтер баспаға (принтер) енгізу ... ... ... Осы ... ... ... қабылдайды, яғни, осы ақпаратты пайдаланады.
Машина ішіндегі ... ... ... сақталатын,
оперативті және қызметтік ... ... ... ... ... ... ... құжаттардан және
анықтамалардан алады, мәліметтерді өңдеуді бастағанға дейін қалыптасады
және ақпараттық ... ... ... ... ... ... массивтеріне жіктеуіштер, анықтамалар, шартты-
тұрақты ақпарат жатады.
Сақталатын массивтер басқа өзара байланысқан есептерді шешу үшін,
не осы ... ... шешу үшін ... ... ... ... ... оперативті құжаттардың негізінде құрылады,
яғни жаймен жиналатын, ... ... ... ... оперативті
массивтердің мазмұны өңдеу циклінің ағымында өзгеріп отырады.
Қызметтік массивтер массивтерді автоматтандырылған өңдеу үшін
қажетті , ... ... ... базасы (МБ) тікелей қол жеткізудің (магниттік дискілер)
есте ... ... ... ... ... ... ... құрылымданған жиынтығын білдіреді және АЖ-нің басқару
функцияларының жүзеге асырылуын қамтамасыз ... ... ... ... ... ... қысқарту,
мәліметтердің қарама-қайшылығы мен сәйкессіздігін жою, МБ-да ... ... және тағы ... ... табылады.
Мәліметтер базаларын қолдану мәліметтер базасында тұрған,
мәліметтерді басқарудың ... ... бар ... ... ... ... мәліметтер базаларын басқарудың жүйелері деп аталады.
Мәліметтер базасын басқарудың ... – бұл ... ... ... ... мәліметтерге қол жеткізуді
қамтамасыз ететін, енгізу-шығару, жүктеу, ақпараттық массивтерді ... ... ... ... ... базасы мәліметтер базасын басқарудың жүйесімен бірге
мәліметтер банкі деп атайды. Мәліметтер ... ... екі ... ... ... және ... ... басқарудың жүйесі.
Машина ішіндегі ақпараттық база, берілген есептің мәліметтер базасы
қатты және ... ... ... ... ... (файлдардың)
массивтерінен тұрады.
Жазбаларға тікелей қол жеткізу массивтерді өңдеуде ... ... ... ... ұйымдастырылған.
Ақпараттық массивтер мен мәліметтер базаларының ... ... ... қайта кодтау үрдісінде, мәліметтер базаларын
толтыруда, айнымалы ... ... ... ... ... ... ... кешенін жүзеге асыру үшін қолданылуы мүмкін, қолда ... ... ... ... ... қамтамасыздандыру мәліметтерді өңдеу
процедурасын – бағдарламалау, машина ресурстарымен басқару, мәліметтерді
өңдеу ... ... және ... ... қамтамасыз ететін,
бағдарламалар кешенін білдіреді. Бағдарламалық қамтамасыздандыру (БҚ) ... ... ... ... ... және ... ... және арнайы
бөлінеді.
Дербес компьютерлердің БҚ құрамына әмбебап құралдармен қатар, жеке
проблемалық аумақтарға бағытталған, бағдарламалар мен ... де ... ... үш ... тобын бөлуге болады:
- қолданушыларға қажетті жұмыстарды (мәтіндерді ... салу , ... ... ... және тағы ... қамтамасыз ететін, қолданбалы пакеттер және бағдарламалар
, қолданбалы БҚ;
- ... ... ... (операциондық жүйелер , драйверлер,
бағдарламалық-қабықшалар және көмекші бағдарламалар (утилиттер)).
Орындайтын ... ... ... ... ... ... ... яғни, компьютер үшін жаңа бағдарламаларды
қамтамасыз ететін бағдарламалау ... ... ... ... сол ... ... ... үшін, оқыту немесе ойындар үшін шын мәнінде ыңғайлы ... ... ... ... бағдарлама қандай да бір аумақта жұмыс
істейтін маманға, бағдарламалаушыға-қызығушыға немесе жай ғана ... ... ... Қолданбалы бағдарламалар кең профильді бола
алады, мысалы, құжаттар ... ... ... ... үшін ... бірақ олар және де тармамандандырылған болуы мүмкін.
Қолданбалы БҚ есептерді шешу үрдісінде ... ... ... ... үшін ... Қолданбалы бағдарламалардың
жиынының есебінен бағдарламалау тілдерінің ... ... ... ... ... асырылуы мүмкін. Басқа жағынан
алғанда, ҚБП интерактивті ортаны (диалогты режим) келтірудің принципі ... ... ... ... алады. Мұндай ортада ... ... ... ал осы ... орта ... сол
пәндік аумақтың объектілері мен түсініктерімен жұмыс істейді.
Қолданбалы бағдарламаларды құрастыру үшін ... ... ... ... ... Осы мақсаттар үшін Delphi, BORLAND C + +
және басқа да тілдер аса кең ... ... ... ... ... ... ... бағдарламалаудың негізгі аспап етіліп таңдалатын,
белгілі қасиеттермен сипатталады. Аспаптық құралдар категориясына ... ... ... ... ... ... ассемблерлер,
кампоновщиктер, икемдегіштер және басқа ... ... ... ... ... және қолданбалы бағдарламалар, және жаңа
аспаптық құралдар, және ... ... ... Сәйкесінше,
бағдарламалыққамтамасыздандырудың бұл категориясы ... ... ... ... БҚ ... пен ақпараттық қамтамасыздандырудың жиынымен бір
мезгілде ... ... БҚ – дың бұл түрі ... ... ... ... ... мәліметтер алмасудан және
т. б. Босатып, аппаратураның ортасымне басқарады, яғни, дербес компьютерді
ақиқат жұмыстарды орындауға ... ... БҚ ... ... мәліметтр базаларымен басқарудың жүйелерін, ... ... БҚ- ын және БҚ – дың ... да ... және ... қосады.
Машиналық тәуелділік әдетте жүйелік ... ... ... ... бірі болып
табылады. Қолданбалы бағдарлама ... ең ... ... ... ... қызықтырады. Бұл кезде ЭЕМ аспап ретінде қолданылады және негізгі
назар істің есептік ... ... оның ... ... ... ... жүйелік бағдармалар қандай да бір нақты есепті ... ... ЭЕМ – ның ... ... ... ... ету үшін ... салдарынан әдетте олар құрылған ... ... ... ... ... ... бағдарламалау
тілдерінің және жалпы ... ... ... ... ... түрлі функционалдық мүмкіндіктерінің үлкен
саны бар, сонымен ... ... ... ... мен ... ... модельдері үшін тәжірибелік оларды қоршаған ортаның құралдары да бар.
Бүкіл осы ... ... ... ... ... ... ... тілдесу – бірлік бейне болатын кездейсоқ
қолданушыдан бастап, ... ... ... ... ... ... маманына дейінгі ең түрліше категориялар
қолданушыларының қажеттіліктерін ... ... 7.0 ... ... сипаттамасы.
Есептеуіш техникасының және бағдарламалау технологияларының дамуы
, Borland фирмасы.
Delphi атауын алған, жаңа бағдарламалық ... ... ... – бұл ... жұмысқа бағытталған , бағдарламаны
өңдеудің ортасы. Ол ... ... ... (Rapid ... – RAD) деп ... жүйелерге жатады және ол ... ... ... ... ... және Delphi-дегі
бағдарламалаудың күшті мүмкіндіктерімен ғана салыстыра алатын, мәліметтер
базаларын ... ... ... құралын білдіреді. Delphi
идеологиясының негізінде визуалды жобалаудың технологиясы мен ... ... ... ... ... ... , Delphi 7.0, Windows 7.1 (Windows 7.11) ортасында
жұмыс ... Windows 2000 ... ... ... , Borland ... Delphi
6.0. 32 – разрядты версияны шығарды , ... ... 64 – ...... ... ... аса ... версияны шығарды.
Delphi-де бағдарламаларды көрсету үшін негізінде классикалық
атанған Turbo Pascal ... ... Borland тіл Object ... , ... сөзі тіл ...... бағдарламаудың
концепциясын ұстанады деп , әсіресе көрсетеді.
Delphi 7.0 3 версиясы бар:
- Standard – ... ... ... жеке ... ... ... ... – көп қолданушылық қосымшаларды құру үшін арналған;
- Client / Server Suit – корпоративті ... ... ... 7.0 Windows ... ... ... және негізінен
Windows – қосымшаларын өндеуге арналғандықтан, Delphi ... үшін ... Windows 2000, Windows NT ... ... ... жүйені орнату қажет.
Delphi 7.0 Client / Serer Suit версиясы үшін жүйелік жадының 128
Мбайт кем емес жады (12 ... ... ал Delphi және ... ... ... ... үшін – қаты дискіде шамамен 40 Гбайт қажет.
Pentium процессорымен, ... 512 ... ... ... VGA ... және 40 Гбайттан астам көлемді қатты дискімен кез
келген ... ... Delphi ... үшін ... негіз болады.
Бағдарламалық қамтамасыздандырудың құрылымы
Жалпы жүйелік бағдарламалық ... ... ... ... және ... үрдісін ұйымдастыру үшін және/немесе
ақпаратты өңдеудің жиі кездесетін есептерін (операционды жүйелер, кестелік
процессорлар, ... ... ... және ... ... бағдарламалар пакеттері, МББЖ және көптеген
басқалары) шешуге ... ... ... ... қамтамасыздандырудың бөлігі.
Жалпы жүйелік БҚ-ға операционды жүйе, ... ... ... ... ... ... ... тәжірибелік түрде есептеуші жүйенің барлық
ресурстарын басқаруға ... ... ... ... ... олар ... есептеуші жүйенің түрімен тікелей
байланыспаған, ... ... ... ... ... ... ... құралдары-ның
ақпараттық қабықшасының ең төменгі деңгейін құрайды. Дербес ... ... ... мүмкіндіктерімен және әртүрлі архитектуралы
операционды жүйелер қолданылады; олардың сақталуы мен ... ... ... ... ... ... ... құрастыру мен
оларды пайдалану үшін қолданушыларға берілетін сервисте бірдей емес.
Операционды ... ... ... ... ... ... жиынымен толықтырылады. Осы бағдарламалардың ... ... ... ... ... ... орнату,
оперативті жады мен компьютердің басқа компоненттерін сынақтан ... ... ... ... ... немесе локальды желімен қосу
және ... ... ... ақпаратты беру, үлкен машиналармен немесе
локальды желімен қосу және тағы ... ... ... операционды
жүйе ақпараттық құралдарды толықтырады және, әрине, дербес компьютердің
біраз бөлігі болып табылады.
Осы есепті шешу үшін Windows 2000 ... ... ... қажет.
Windows тек файлдармен , дискілермен және тағы басқа ... ... және ... ... ... ... ... қатар ол
Windows ортасында жүктелетін бағдарламалардың жаңа ... ... ... , осы ... ... үшін ... ... бойынша жобалануы керек, сондықтан оларды Windows – бағдарламалар
немесе Windows – қосымшалар деп атайды. ... Windows DOS ... ... ... да орындай алады, бірақ бұл кезде
мұндай бағдарламалар Windows ... ... және ... ... ... баяуырақ жұмыс істейді:
- игеруге өте қарапайым және пайдалануға ыңғайлы;
- кез ... ... ... ... ... ... ие;
- ең түрліше желілік құралдармен жұмыс ... ... ... ... ... ... ... ОЖ үлестірілген желілердің реттелген қолдауына, ... ... ... ... қолдауына , мультимедиа
құралдарының реттелген қолдауына ие.
Microsoft ... Windows – 2000 ... ... ... Office деп ... бағдарламалар пакеті құрылған болатын. Оған
келесі бағдарламалар кіреді:
- Microsoft Word – ... ... ... Excel – ... ... ... Power Point – ... редакторы;
- Microsoft Access – мәліметтер базаларымен басқарудың жүйесі;
- Microsoft Schedule + - ... ... 2000 ... ... ... қосымшалар
мен қызметтік бағдарламалардың мәнді саны кіреді.
Windows 2000 пайдаланудағы аппараттық бөлімге қойылатын талаптар:
- Pentium 4 , Intel 1700 ... ... ... 256 Мбайттан кем емес (256 немесе 512 ұсынылады) оперативті ... SVGA – ... ... ... ... дискінің қажетті көлемі толық орнату үшін 40 Гбайтты құрайды.
3. ақпараттық жүйесінің деңгейін бағалау және ... ... ... ... ... ... шыққан шығынды бағалау
Банк жұмысын тиімді және нәтижелі басқару үшін, банк бөлімінің жұмыс
жағдайлары туралы мейлінше ... ... алып ... ... және ... ... ... немесе түрлі жағдайлар болғанда, оған жылдамдықпен
шешу мүмкіндігі болу керек. Ол үшін ... ... мен ... жауапты
тұлғалар әрдайым жаңа және шынайы ақпарат алып отыруы тиісті. Түрлі
қызметкерлер ... ... ... мен сенімділігін
қамтамасыз ету үшін, кәсіпорынның басқару жұмысын ... ... ... ... ... байланыста болғаны дұрыс.
Басқару жүйелеріне қойылатын жаңа шарттардың талаптары басқаруды
автоматтандырудағы жаңаланған ... ... ... ... ... ... ... уақытта осы жұмыстарды шешу
үшін компьютер ... оның ... ... ... ... ... қолданушыға оның өзіне керекті, немесе қызықтыратын ... ... оны ... ... ... ... ... Түрлі
қызметтердің, кәсіпорындарда, жұмыстарын ыңғайлы жақсартып, біріктіріп ... ... ... ... ... ... өте ыңғайлы,
олар түрлі қолданушылардың байланыстарын осы тармақтар арқылы жүргізеді,
бір-бірінен ... ... ... (бір ... ішіндегі бөлек
бөлмелерде орналасқан боп шығады). Бірақта, мұндай тармақтар (сети) өзінің
жұмысына лайық бағдарламалық ... ... ... ... тармақтың жұмыстарды қамтамасыз етуге қажет және осы кәсіпорынның
жұмыс спецификасы айқындай ... ... ... Оның ... ... ... ... ақпаратқа ыңғайлы жолдар табудың
талаптары қойылады, ... ... және ... ... ... ... қорғау, және де түрлі
бағдарламалық ... ... ... осы ... ... кәсіпорынның жұмысын басқарудағы
бағдарламалық ... ... оның ... ... ... бағдарламалық өнімдердің шарттарын орындайды.
Бағдарлама локалдық тармақтағы барлық ... ... ... ... ... ... қорғау
мақсатында, әрбір жеке компьютердің қолданушысы өзіне, қызметіне қатысты
ақпаратқа еркін жолдама алады, ... ... ... ... ... кәсіпорынның жоғарғы басқаруының рұқсатымен алады. Орындайтын
тұлғалар ақпаратты жаңартып ... олар ... ... ... мысалы, салықтың қаражаттардың түсімі сияқты. Одан былай, өртті
сөндіру, ... ... ... т.б. ... ... ... ... қатар сигнализация мен құлақтандыру жүйесінің жағдайы мен
жарамдылығына осы көрсетілген ... ... ... ... ... және кәсіпорындағы есеп сияқты
үрдістердің көлемін азайтады, керекті ... ... ... ... алу, жаңа ... ... т.б «Қағаз жұмысын» аз
да болса жеңілдетеді. Сұхбаттастағы (обращение) қарапайымдылықты локалдық
тармақ ... ... ... ... ... бар ... ақпаратпен жұмыс істеуіне ... ... ... ... ... ... ... болса да, өзара өткізе
бере алады. Жұмыс орнын тастамай ақпаратты тарта береді. Ол жұмыс ... ... ... ... ... ... ақпаратты іздеп, тауып
алуда уақытты үнемдейді. Кәсіпорындағы қызмет жұмысының тиімділігін
арттырып адам ... ... ... ... мамандықты
қызметкерлердің уақытын үнемдейді. Осы жүие машиненің уақытын үнемдейді де,
төмен мамандықтығы жұмысшыны пайдалану ... ... ... бар ... ... ... ... немесе үнемдейді.
Бұл бағдарламалық өнім бірақ экземплярда өтуі мүмкін, немесе
тиражданып бірнеше мемлекеттік ... ... ... ... ... ... ... есептеп тұтынушыға көрсетеді.
Бағаның қалыптасу процессіне маңызды фактор есебінде нарық бәсекесін
есептеу ... ... ... тұрады. Өнімнің конкуренттік қабілеттілігін
арттыру мақсатында оның бағасын төмендету керектігі байқалады. Бұл ... ... үшін тек ... ... ... ... қатар
тауардың сапалығы мен оның ... ... ... ... тура
сондай конкуренттікпен салыстырғанда.
Өндіргіштер үшін маңызды, экономикалық көзқарастан алсақ, бағаның
қалыптасу процессі болып ... Анық ... ... бағдарламалық
өнімнің өте бір спецификалық, көптеген өзіне тән ерекшеліктері бар тауар
екендігін көрсетті. ... ... бар ... ... аз ғана ... ... ... Бірақта, бұл жерде оның
қолдануына кеткен қымбат жүйенің эффектінен асып ... ... ... Бағдарламалық өнімдердің физикалық ескіру (старения и
износ) мен қартаюы жоқтың қасында ... те ... Олар үшін ... ... образец өндіруге шығады, ал тираждау процессіне арзан
магниттік тасушыларды және олардың ... ... ... ... ... бұл ... нарықтың бағаға ие бола алмайды,
өйткені ол көпшілікке қажетті еңбек шығыны базада қалыптасады.
Бағдарламалық өнімдер ... ... ... ... оның жету ... ... Оның бағасы нормативтік өз
құндылығының ... мен ... ... где ... – бір ... ... тнг.;
Пн – нормативтік пайда, тнг.;
Нэ – бағаға қосымша, егерде ... ... ... оның
қолдануынан 500000 тенге асып тұрса.
Ең соңғы ... ... ... боп оның ... ... ... қойылғанда, қосымша пайданы осы өнімді пайдаланатын тұтынушы
мен меншік арасына бөлу керек. Бағдарламалық өнімнің бағасы ... ... ... бір ... оның ... ... ... байланысты,
немесе сату көлемінен (d), экономия размері, өндірістің шығындарында, жаңа
бағдарламалық өнім (с) және ... ... ... ... ... a өзгереді мына перделерде 0 ден1,af(d,c,q) тұтынушылардың
жиынтық қосымша пайдасы.
Бұл жерде ... пен ... ... фактор, коэффициент a –ның
өлшемін анықтауда. а 1-ге жақын ұсыныстан төмен болса a к 0 ... ... ... ... f(d,c,q) ... аддитивтік по переменнным d,c,
и q,
f(d,c,q)=f(d)+f(c)+f(q) функцияның аналитикалық түрі.
f(d,c,q) нақты жағдайға байланысты.
Көбіне бұл функция бір ауыспалы функциясы ... ... ... ... ... ... ... мүмкін.
Бұндай жағдайдың түріөнімнің бағасы толық төленбегенде, бұл ... ... ... одан қосымша пайда түсірсе, онда бағдарламалық
өнімнің бағасы жылдық тұтынушының түсімінен төленіп тұрады, ... ... үшін ... 3-5%
Бағдарламалық өнімнің бағасы ... ... ... ... ... жиі бір топ ... ... осы өнімнің иелерінің арасында бөлінеді, осы иелердің өзара
келісіліп жасаған мәмілелерінің ... ... ... ... ... ... ... сай. Нақты қосымша пфйда туралы мәліметтерді нақтылы
бағдарламалық өндіруді қолданумен ... ... ... оның ... ... ... ... қиындау соғады, өйткені
келісім шартта роялти мөлшері өнімнің таза сатылу құнын процентпен қояды,
оның өзіндік құнын, валдық ... ... ... ... Бүгінде ең
кең таралған әдістің бірі болып роялти есептеуі, ол есептеу лицензиондық
өнімдерді сатудан (%) ... ... ... ... ... ... ... – таза сату құнының роялтидің проценттік мөлшері;
R – роялтидің жылдық суммасы;
S – таза сатудың жылдық құны, басқандай салықтарды ... ... ... ... ... (Rt), ... ... иесіне
төленген келісім шарт күшінде тұрғанда (t0-tn), болады: Rt=Rti=Rs*Sti
Роялтидің пайдадан бірдей төлемділігі оның сату ... ... ... ... ... Бұл жердегі түрлі салалардағы тұтынушылардан
пайданың әр түрлі ... ... сату ... қарасты өте бір
анықтайтын маңызы бар ... ... ... ... ... ... иесіне
роялтидің жоғарғы мөлшерін қою керек, өйткені тұтынушының үлесіне тиетін
түсіру үшін, ал төмен пайдасы аз ... оны ... ... бір
роялти мөлшерін анықтайтын әдіс ... ... ... қосымша
пайдасына негізделеді. Тұтынушының жылдық қосымша табысы капиталдық шығынды
үнемдеуден құрастырылады және күнделікті ... ... ... ... ... өндірістік көрсеткіштердің екі
варианттарын ... ... ... ... ... ... ... және күнделікті шығындардың экономиясын, жылдарға
бөлінілген, осы негізінде орта жылдық экономияны табуға ... тағы ... ... ... ... оның ... ... және
коммерциялық) деңгейіне байланысты, альтернативтік бағдарламалық өнімдер
жағынан бәсекелік, өнімнің нарықтық ... ... ... өндірімнің орналасуына байланысты.
Өндірістік қауіптің ... ... ... тұтынушының
өндірістік көрсеткіштерді өткізе алмайтындығында, осы бағдарламалық өнімді
қолдану ... ... жате ... ... сенімділіктің
жоғарылауы, бағдарламалық құралдың коммерциялық игеруінде және ... ... ... Бұл ... коммерциялық сатылып алынған
бағдарламалық ... ... ... ... ... ... ... вариантардың (жұмыстың жоғарлаған дәрежесі) бәсекелестік
қабілеттілігі арта түседі, оның салдарынан, соммалық ... ... оны ... өндіру үшін, жоғарлап кетеді немесе өсіп кетеді.
Сонымен, ... ... ... алу ... мына ... ... ... :
Рт

Пән: Информатика
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 88 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 900 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Банк үшін программалық жабдықты жобалау77 бет
Коммерциялық банктердің активті және пассивті операциялары24 бет
Коммерциялық банктің ұйымдастыру құрылымы және коммерциялық банктердің операциялары21 бет
Коммерциялық банктердің жіктелуі24 бет
Коммерциялық банктердің операциялары мен қызметтері26 бет
Қазақстан Республикасындағы коммерциялық банктер туралы25 бет
Қазақстан Республикасының комерция банктері, олардың қызметтері мен операциялары44 бет
Қазақстан Республикасының коммерциялық банктері41 бет
AutoCAD жүйесінде көлемді объектілерді жобалау және редакторлау45 бет
Excel программасы жайлы16 бет


Исходниктер
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь