Аудиовизуалды мұрағат құжаттарын пайдаланудың қазіргі заманғы технологиялық және құқықтық негіздері

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .3

І. Аудиовизуалды құжаттардың жалпы ерекшеліктері және оларды мұрағаттарға қабылдау тәртібі ... ...8
1.1. Аудиовизуалды құжаттардың ғылыми сипаттамасы ... ... ... ... ... ... ... ... ...9
1.2 Аудиовизуалды.ақпараттық мұрағат құжаттарын есепке алу және
мемлекеттік сақтауға қабылдау ... ...13
1.3. Құжаттардың ғылыми.анықтамалық аппараттын құрудың ерекшеліктері ... ..18

ІІ. Аудиовизуалды мұрағат құжаттарын пайдаланудың қазіргі заманғы технологиялық және құқықтық негіздері ... ... ... ... ... ... ...23
2.1. “Мәдени Мұра” және “Асыл Мұра” бағдарламалары аясында аудиовизуалды құжаттарды жаңа ақпараттық технологияларға көшіру ... ... ... 24
2.2.Аудиовизуалды мұрағаттарда құжаттарды пайдаланудың құқықтық негіздері ... ...35

Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .48
Пайдаланылған әдебиеттер мен деректер тізімі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..51
Қысқартылған сөздер тізімі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .53
Қосымшалар ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 54
        
        М А З М Ұ Н Ы
Кіріспе.....................................................................
................................................3
І. Аудиовизуалды құжаттардың жалпы ерекшеліктері
және оларды мұрағаттарға қабылдау
тәртібі..................................................8
1.1. Аудиовизуалды құжаттардың ... ... ... ... ... алу ... ... Құжаттардың ғылыми-анықтамалық аппараттын
құрудың
ерекшеліктері...............................................................
...........................18
ІІ. Аудиовизуалды мұрағат құжаттарын
пайдаланудың қазіргі заманғы технологиялық және
құқықтық
негіздері...................................................................
.........................23
2.1. “Мәдени Мұра” және ... ... ... ... құжаттарды жаңа ақпараттық технологияларға
көшіру......................................................................
..............................................24
2.2.Аудиовизуалды мұрағаттарда құжаттарды пайдаланудың құқықтық
негіздері…………………………………......................................................
.......35
Қорытынды...................................................................
......................................48
Пайдаланылған әдебиеттер мен деректер
тізімі..........................................51
Қысқартылған сөздер
тізімі......................................................................
.......53
Қосымшалар..................................................................
......................................54
КІРІСПЕ
Диплом жұмысының өзектілігі: Егемендігіміздің шынайы көрінісі ... өз ... ... ... мен ... ... кездері арта
түсуде. Бұған Қазақстан ... ... ... ... ... ... ғана ... сол сияқты бүгінгі қоғамның
ақпараттанған жүйесінің де әсері мол. Осыған сәйкес бүгінгі қоғам мүшелерін
ретроспективті құжаттармен ... және оны ... ... ... басты міндеті болып отыр. Оған қол жеткізудің ең тиімді
және ыңғайлы түрі мұрағат ісін ақпараттандыру болмақ.
Қазақстан Республикасының ... ісі және ... ... ... бүгінгі таңда біршама күрделі кезеңді басынан өткізуде. Елдегі
әлеуметтік-экономикалық өзгерістер, нарықтың қатынастың кең етек алуы ... ... ... ... ... құжаттарға және
олармен жұмыс жасаудың әдіс-тәсіліне де өз әсерін тигізуде.
Автоматтық технологияларды мемлекеттік мұрағат мекемелеріне ... ... ... жоғары маңызға ие болып келеді. Дегенмен ақпараттық
технологиялық жүйелер дәстүрлі технологиялармен қатар ... ... Бұл өз ... ... ... ... технологиялар мен
ақпарттық технологиялардың ерекшелігін байқауға мүмкіндік береді.
Қазіргі кезде мұрағат ісін ақпараттандырудың мүмкіндіктері ... ... ... болумен қатар, ҚР ОМ мұрағатының ... ... ... ... ісін ... ... да ... алады.
Елбасы Н.Ә.Назарбаевтың 2003 жылы қабылданған “Мәдени ... ... ... ... ... және дыбыс жазу
мұрағаты қорында ... ... ... бен атақты
орындаушыларымыздың, ... ... мен ... ... ... ... аудеотаспалар мен дискілерге жазып қалдыру ісін қолға алу мәселесін
көтерді.
Мұрағат ісін ... ... ... ... ... бір себебі, ақпараттанған қоғам мүшесін ақпараттық жүйеде
ретроспективті ... ... ... маңыздылығына байланысты болып
отыр. Сонымен бірге, мәдени ... ... ... рухани
байлықтарымыздың көзі болып табылатын мұрағат құжаттарының, соның ішінде
аудиовизуалды құжаттардың перспективасына мән беру ... үшін де ... ... ... ... және болашақта да өзекті
мәселе тұрғысында зерттеле бермек мәселеге баға ... ... және ... ... ... ... құжаттардың қоғамды
ақпараттандырудағы рөлі, ... ... ... ... ісі ... ... ... саралануы тиіс. Ақпараттандырудың
Қазақстандағы бүгінгі күнгі жағдайы, аудиовизуалды ... ... ... тиімділігі, интернет жүйесінде мұрағат құжаттарын
пайдаланудың ... ... ... ... Мемлекеттік
Мұрағаттың интернеттегі сайтының қызметіне әлемдегі өзге де ... ... баға беру де ... ... кинофотоқұжаттар мен дыбыс жазу құжаттарын (КФДЖ)
үнтаспадан аудеокасетаға, дискіге көшіру тікелей бүгінгі ақпараттандырылған
технологиясыз іске ... Және ... ... көне ... ... ... мен деректер ... ... ... компакт-дискілерге сақталған күйінде жеткізілсе, оларды
қазіргі таңдағы Қазақстан мұрағаттарында ... аса ... іс ... ... да ... ... проблеманың алдын алу үшін және
отандық мұрағаттардың ... ... ... ... ... жетілдіру мәселесінің сөз болуы заңды құбылыс.
Диплом тақырыбының мақсаты – ... ... ... ... ... ... зерттеу. Ақпараттық, компьютерлік
технологиялар жүйесінде жасалған аудиовизуалды мұрағат құжаттарын сақтау
ерекшеліктерін ашу. ... ... ... ... ... және ... жазбалары мұрағатындағы мемлекеттік бағдарламалар
көлемінде іске асқан өзгерісер мен ... ... ... ... ... ... пайдаланудың заңдық және
нормативтік-құқықтық базасын ... ... ... ... бірнеше міндеттер негізінде жұмыс
жасалынды.
Біріншіден, аудиовизуалды құжаттарға сипаттама беру. Аудио, ... ... ... ... ... бейіндік өзгешелігінен шыға
отырып қарастыруды міндетімізге ... ... ... ... ... ... ... тоқталдық.
Котолог жасау, жолкөрсеткіштер мен тарихи анықтамалықтар құрудың қыр ... ... ... ... ... ... даму үрдісін көрсету
мақсатында оларды пайдаланудың жаңаша ... ... ... аударылды.
«Мәдени мұра», «Асыл мұра» мемлекеттік бағдарламалары аясында жасалған игі
іс-шараларға кеңінен тоқталдық.
ҚР ОМ КФДЖ ... ... ... және көшірмесін
алудың заңдық және нормативтік құжаттық актілер негіздеріне шолу ... ... ... ... ... және оларды
пайдаланудың тиімділігі мен перспективалары ... ... ... ... ... ... әдістері: Диплом жұмысының міндеттері және мақсаттарына сәйкес,
ғылыми таным әдістерінің өзара байланысты жиынтығы қолданылды. Оған тарихи,
жүейлілік, ... және т.б. ... ... ... ... ... келсек, тақырып кең
көлемде зерттелген. Кеңестік тарихнамада кинофотофоноқұжаттарды мемлекеттік
мұрағаттарға қабылдау, сақтау, пайдалануға беру ... ... ХХ ... ... мен ... ... сұраныс жоғары
болды.
Аудиовизаулды құжаттардың жаңадан шыға бастаған тұсында оларды сақтау
және пайдалану аса ... ... Бұл ... ... ... ... мен оларды сақтайтын мұрағаттар тарапынан ерекше
қызығушылық ... ... ... ... ... сан түрлі
монографиялар мен мақалалар жарық көрді. ... ... ... ... ... ... [1], А.А.Крюкова [2], А.В.Соколов
[3], И.М. Фурманованың [4] монографиялық зертеулері тақырыптың ... ... ... ... ... тарихнамада
кинофотофоноқұжаттарды сақтау мен пайдалануды ұйымдастыру ... ... ... ... ... И.Н. ... В.М. ... [6], О.Л.Седова [7], Л.Н.Кривошеин [8] мақалаларының
арқауы ... жүйе ... әр ... ... өз еншілерін алған сәттен
бастап, мұрағаттың қызмет айясы да кеңейе түсті. ... ... ... ... ... мен диссертациялар өте көп
кездеседі. Онда аудиовизуалды құжаттардыңм барлық түрі ... ... ... ... Л.Н. Крюкованың авторефераты [9],
В.Н.Автократовтың [10] атауға болады. Диплом ... ... ... мен ... ... оқу құралдарын да тиімді қолдандық.
Олардың қатарында Е.В.Алексеева, Л.П.Афанасьева, Е.М.Буровалардың [11] және
З.В.Крайскаяның ... ... ... ... ... ... [13] атты басты еңбегі мен Т.В.Кузнецова мен
М.П.Илюшенко бірігіп жазған іс-жүргізу ... ... ... ... ... ... ... мен мақалалары жалпы
аудиовизуалды құжаттардың теориясын ... ... ... [15-16-17], Р.Х.Сариева [18-19], А.Ф.Сеитова [20-21],
Г.Нурпеисова [22] ... [23] ... ... ... ... ... мен ... және өзге де негізгі
мәселелер қарастырылған. Авторлардың зерттеулері ... ... ... ... ... беруге мүмкіндік берді.
Диплом жұмысының деректік негізі бірнеше топтама бойынша ... ... заң ... қарастырамыз. Оларға: «Ұлттық мұрағат қоры
және мұрағаттар туралы» Қазақстан Республикасының заңы [24], СТ РК ... Іс ... және ... ісі. ... мен ... ... ҚР заң ... негізделген әдістемелік нұсқаулықтар
кіреді. «Инструкция о порядке отбора и передачи на государственное хранение
кинодокументов и ... ... о ... отбора и
передачи на государственное хранение ... ... ... «Правила работы исследователей в ... ... ... ... ... «Инструкция о порядке
обслуживания ... ... в ... ... Казахстан»[29],
«Инструкция о порядке запросо социально-правового характера, поступающих из-
за рубежа»[30] ... ... ... ... ... ... ... да орны ерекше. Атап айтар болсақ,
«Отбор на постоянное хранение аудиовизуальных документов. ... ... ... ... ... на ... подхода. Методическое пособие»[32], «Основные положения
развития системы научно-справочного ... ... ... ... ... ... и ... «Типовой технологческий
регламент изготовления страховых копий фонодокументов на магнитных лентах»
[35], ... на ... ... ... ... ... ... комплектования выброчного приема. Методические
рекомендаций» [36].
Мұрағат ісін дамытуға арналған ... ... ... ... жылдарға арналған Мәдени мұра»[37] және «2001-
2005 жылдарға арналған Қазақстан Республикасының мұрағат ісін ... ... ... Қазақстан Республикасының мұрағат ісін дамыту»
[39] тұжырымдамалары мен бағдарламалары, ҚР ОМ КФДЖ мұрағатының ... ... ... ... ... ... ... Республикасының орталық мемелекеттік кинофото және дыбыс
жазбалары мұрағатының 2003 жылғы [41], 2004 жылғы [42], 2005 ... ... 2006 ... [44] ... ... топтамаға кіреді. Диплом жұмысында
жылдық есептер ... ... ... ... ... ... баға берілді.
Бесінші топтамада конференциялардың материалдары: П.Бюхердің баяндамасы
[45] және «Информационное общество – компьютерная революция» [46], ... ... на ... [47] атты ... ... жан-жақты
ашуға мүмкіндік берді.
Қазақстан Республикасының Президенттік мұрағатының материалдарын соңғы
деректік топтамаға жатқызамыз. ... [48] ... ... ... ... ... және ... жетілдіруге
бағытталған ұсыныстар мен ... [49] ... ... ... жұмысының сарапталып, сыннан өтуі: ... ... ... атындағы ҚазҰУ тарих факультетінің студенттері мен
жас ғалымдарының «Жастар және ғылым: мәселелері мен ... атты ... ... ... 18-23 ... 2005 ж.), ... ... және
әлеуметтік қатынастар академиясының Ү-ші жыл ... ... және ... ... ХХІ ... ... ғылым және
қоғам» атты ғылыми конференциясында (Алматы, 24 ... 2006 ж.), ... ... орталығының «Мұрағат мекемелерінің жарияланымдық қызметі:
бүгінгісі мен болашағы» атты республикалық семинарында ... 23 ... ж.) ... ... ... ... ... тарих сериясындағы мақалада
және «ОТАН» журналындағы мақалада ... ... ... және ... ... Диплом жұмысы мұрағат
ісіндегі тың мәселелерге арналғандықтан оның қолдану аясының кең ... ... ... үшін ... зор, тың да ... ... ... тәжірибиелері мен сабақтары тағылым аларлық. Жұмысты студенттер,
жалпы көпшілік қауымға ... ... ... ... ... ... ... және ғылыми мақала жазуда, дөңгелек үстелдерде,
лекциялар мен семинарларда пайдалана ... деп ... ... ... ... ... құрылымы: кіріспеден, екі тараудан, жекелеген
бөлімдерден, қорытындыдан, пайдаланған ... мен ... ... және ... ... ... ... жалпы ерекшеліктері
және оларды мұрағаттарға қабылдау тәртібі
Аудиовизуалды құжаттар демократиялық қоғамды құруда және ... ... ... ... ... ... ие болып келеді. Аудиовизуалды
құжаттардың құндылығы мен ... ҚР ОМ КФДЖ ... ... ... ... [45, 3 б.]. ... қоса елдің мәдени және
ғылыми өміріндегі белгілі тарихи фактілер мен ... ... ... ... бере ... құжаттар адамның ерік-жігеріне, сезіміне, ақыл-ойына,
эмоциональдық жай-күйіне жылдам әсер ету ... ие. ... ... ... ... ... ... құндылыққа
ие, ол мәдениеттің бірегей ескерткішіне жатқыызлады. Аудиовизуалды құжаттар
ғылым мен техника тарихын зерттеуде дерек ретінде де маңызы ... ... өзге де ... деректермен бір қатарға қоюға мүмкіндік береді.
Аудиовизуалды деректер өзге де тарихи деректер секілді ұлттық мүдде
тұрғысында қарастыруды ... ... ... ... ... ... ... істеуде кезеңдерінде келесі жайттарды басты назарда ұстаған
жөн:
- аудиовизуалды құжаттарды ... ... ... ... ... ... ... автордың көзқарасымен дүниетанымына;
- аудиовизуалды құжаттарды түсіру барысындағы ұйымдардың шараларына
назар аудару кинофотофоноқұжаттарды дұрыс ... және ... ... мүмкіндік береді.
Аудиовизуалды құжаттарға өзге де тарихи деректердегідей объктілік пен
субъектілік тән. Кинофотофоноқұжаттар ... ... ... түрлері
(миниатюра, фольклор, әдеби ескерткіш және т.б.) секілді өнер туындысына
жатады.
Дегенмен ... ... ... тән бейіндік ерекшелігі
бар.Тарихи дерек ретінде қалыптаса ... олар ... ... түсірілім немесе дыбыстық жазба арқылы нақты әрі кең ... ... ... ... ... аудиовизуалды құжаттар белгілі
бір кезеңдегі адамның тұрмыс-тіршілігі, көңіл-күйі туралы бірегей ақпарат
бере алады. ... қоса ол өзге ... ... мәліметтерді кеңейте алады,
нақтылайды және жөнге салады.
Жасалуы жағына және жалпы сипаты бойынша өзара ... ... - ... мен ... ... ... бар үш тарихи
деректерден тұрады. Оларға ... ... ... Аудиовизуалды құжаттардың ғылыми сипаттамасы
Аудиовизуалды құжаттардың дәстүрлі құжаттардан басты айырмашылығы –
оның адамның сана-сезіміне тікелей әсер ... Адам ... ... ... ... ... өз ... шынайы ақпарат берумен қатар,
сақталуы жағынан ... де ... ... ... ... ... әртүрлі аудиовизуалды құжаттар кешенінде көрініс береді.
Мәтіндік құжаттарға қарағанда ... ... ... ... отыруы оны жан-жақты зерттеуді міндеттейді.
Аудиалды (лат. audіre-есту) мен ... (лат. ... ... ... ... және ... құжатты құрайды [13, 86 б.].
Визуалды құжаттарға: диафильмдер, диапозитивтер, слайдтар, тілсіз
кинофильмдер, ... ... ... ... ... ... мен ... дискілер кіреді. Ал екеуінің қосындысы
аудиовизуалды құжаттарға: кинофильмдер, диафонофильмдер, видеофильмдер
кіреді.
“Кинофотофоноқұжаттар” ... ... ... 1980 ... ... ... ... кинофотофоноқұжаттар туралы арнайы жалпыға ортақ
анықтама берілмеген. Соған ... ... ... ... беруге болады.
Арнайы бір техникалық жабдықтардың көмегімен бейнелі дыбысты ақпарат
беретін құжат түрін аудиовизуалды құжаттар [13, 86-87 б.], деп ...... мен ... (рет-ретімен орналасқан
кадрлардан тұрады) құралған ... ... ... - киномотографиялық жолмен ... ... ... ... ... ... полимерлі пленкалық жүйедегі
кинопленка құрайды. Киноқұжаттар диафильмдерден, кинофильмдерден және де
видеофильмдерден тұрады.
Диафильмдер арнайы ... ... ... ... ... бейнелердің кино және фотопленкадағы ... ... ... ... жиі қолданыста болмаса да, мұрағат
құжаттарын сақтау барысында жиі қолданады.
Кинофильмдер ... ... ... ... ... ... шығатын, кинопленкаға түсірілген
бірнеше фотографиялық бейнелердің жиынтығы [14, 105-106 ... ... ... ... ... Ғылыми-көпшілік, оқу
процесінде, құжаттық, мультипликациялық мақсатта пайдаланады. ... оқу ... ... 8 (16 мм пленкаларында түсіріледі.
Бұл құжаттарды арнайы дайындықсыз сәттерде де көруге мүмкіндік бар.
Киноқұжаттардың соңғы ... ... CD және DVD ... жазуда және оларды пайдалануда алатын орны ерекше.
Диафильмдер мен кинофильмдерден видеофильмнің ... оның ... ... қатар, оптикалық дискілерде сақталуы ... ... ... ... ... ... ... анықтамалық-аппарат құру барысында видеотека немесе
фильмотека деп каталогқа ... ... бір ... ... ... ... ... компоненттер кездесетін күрделі құрылым. Киноқұжаттар оқиға ... ... ... да ол ... пен ... туралы
ақпарат береді.
Киноқұжаттарға қарағанда фотоқұжаттар оқиғаның тек бір сәттігін ғана
түсіреді. Сондықтан да олар ... тең. ... ... пайдаланудың жоғарғы технологиялық ... ... ... ... факті жөнініде максимум ақпарат алуға мүмкіндік
береді.
Қазақстан ... ... ... Кинофото және дыбыс
жазбалары мұрағаттарында өте көп (87%) [42, 3-4 б.], ... ...... және ... ... ұқсас. Фотографиялық жолмен алынған бір
немесе бірнеше бейнелі құжаттар ... ... ... және ... ... ... бөлінеді. Негативті фотолар-пленкада,
ал позитивті фотолар - қағазда немесе шыныда бейнеленеді.
Мұрағат қызметкерлерінің айтуына қарағанда, ... ... мың ... ... ... Ақ-қара түсті фотопленкалар мен суреттер
10 жылдан 140 жылға ... ал ... ... 5 ... 30 ... ... ... мүмкіндігіне ие. Мұрағаттарда оларды ғылыми
анықтамалық-аппарат құру барысында фотоотека деп каталогқа енгізеді.
Түпнұсқалылығы дау ... ... ... ... ... ... жазбалар. Олар еретеректе грампластинкаларда (үнтаспа),
фонграммаларда сақталып келді. Ал ... олар ... ... жүр.
Фоноқұжаттар жасалу деңгейіне сай әрқашан мұрағатшылардың көз алдында
болады [20, 11 б.]. ... үшін де ... ... ... ... ... ... тек дыбыстық негізде
(сөз, әуен, ... ... іске ... үш ... - сөз, ... ...... беріледі.
Мәнерлі, әрі ақпаратқа бай эмоциялық ... ... ... ретінде
құнды аудиалды құжаттарды құрайды.
Дыбыстық үнтаспалар немесе грампластинкалар – ескі және барынша көп
тараған фоноқұжат ... ... ... ... және ... жиі ... Себебі онда басылған дыбыстық жазбалар ұзақ
сақталып, арнайы потефондарда ... ... ХХ ... алғашқы жартысындағы әуендер, халық
ауыз әдебиетінің шығармалары, ... ... ... ал ... ... ... жаңа әуенде рок, джаз әуендері жазыла
бастады.
Грампластинкалардың ... ... ... ... өте ... ... ... Магниттік ленталар әсіресе ХХ ... ... кең етек ... ... ... фоно ... кез-келген түрін жазу
мүмкін болды. Магниттік лентаға жазуды тек арнайы мамандар ғана ... ... ... ... көпшілік те жаза алатын дәрежеге жетті.
Ал қазіргі таңда дыбыс жазуда алғы ... ... ... ... ... ... ... қалпы бүлінбей сақталуы – ... ... ... ұйымдастыруға байланысты. Бұзылмай сақталған
фоноқұжаттарды сол қалпында ... одан әрі ... ... ... ... ұйымдастыра білуге байланысты [7, 3-12 б.].
Аудиовизуалды құжаттарды сақтау мен ... ... ... ...... арнайы шығарылымға және
киножурналдар мен ... ... ... ... ... - ... фотоочерк, портрет,
пейзаждарға, ал фоноқұжаттар – оқиға ... ... ... ... ... туындысына жатады.
Жоғарыда сипатталған кино-фото-фоно құжаттарды бүгінгі таңда жалпы
тілмен айтқанда – аудиовизуалды құжаттар деп ... ... ... ... ... құжаттардан
ерекше. Оларға сұраныс көбіне радио және телевизия, киностудия, ... ... ... [33, 3-13 ... құжаттарды ғылыми-көпшілік, оқу-ағарту және мәдени
мақсаттарында пайдаланылады.
Аудиовизуалды құжаттарды ... ... ... ... ... мекемелер бере алады:
1) маманданған мекемелерін–кино және ... ... ... мен ... ... аудиовизуалды құжаттарды пайдалануда маманданбаған мекемелер–ғылыми-
зерттеу мекемелерін, министрліктер мен ведомствалар, оқу орындары және т.б.
мекемелер;
3) кинофотоқұмарлар бірлестіктері – ... ... ... ... ... ... және т.б. ... өздерінің
қызметтері аясында жасалған аудиовизуалды құжаттарын бере алады. Бұларға
қоса жеке ... ... ... ... ... ... ... тарихымызды зерттеуде тарихи дерек ... ... рөлі ... ... ... кешенінен құралған
осынау тарихи деректерге кез-келген деректер секілді ғылыми сипаттама ... ... ... да ... кең ... ... ... жеке-жеке даму реті бойынша сипаттама берілді.
1.2 Аудиовизуалды-ақпараттық мұрағат құжаттарын есепке алу және
мемлекеттік сақтауға қабылдау
Аудиовизуалды құжаттар – ... ... ... ... ... және мәдени маңызға ие және Қазақстан Республикасының
халықтарының мәдени-тарихи мұрағаттарына ... ... ... қоры және ... ... Заңының 4-тарауында
«аудиовизуалды құжаттар ҰМҚ-ның құрамына кіреді және ... ... [24, 4-6 б.] деп ... ... ... ... ету ол ... басты міндеті болып табылады. Құжаттардың физикалық, химиялық
сақталуын қамтамасыз ... ... ... ... ... ... – құжаттардың ескіру процесін бәсеңдету, сыртқы зиянды ... ... ... [34, 3 ... ... құжаттардың қатарынан табылатын аудиовизуалды құжаттарды
мемлекеттік есепке алу және сақтауға қабылдау ... ... ... құжаттарын есепке алу мұрағат құжаттарының санын анықтау және
оларды есепке алуды білдіреді. Осылайша аудиовизуалды құжаттарды есепке алу
келесі кезеңдерден тұрады:
... ... ... ... ... Мұрағаттардың «ішкі» есептік құжаттарының саны туралы ... ... ... ... ... ... ... деректермен толықтыру көздері ҚР ... ... ... ... ... барлық мекемелер
жатады [26. 4 б]. Олар:
Заңды тұлғалар (мемлекеттік және мемлекеттік ... ( ... ... ... ... мен фирмалар, ммелекеттік
билік органдары мен басқармалар, қоғамдық ұйымдар, театрлар мен жоғарғы оқу
орындары және т.б.
Жеке ... ... ... ... ... коллекционерлер және т.б.) күнделікті өмірінде және кәсіби
қызметінде аса ... ... ... ... ... құжаттарды сақтауға қабылдау толық және іріктеп алу
формасында болады. Аудиовизуалды құжаттарды ... ... ... ... кешенді түрде қабылдайды, ал іріктеп алғанда тек
құнды ... ... бір ... ғана ... ... алады.
Мемлекеттік сақтауға барлық кинофильмдер, киножурналдар,
киновидеосюжеттер және ... да ... ... фильмдер, бұларға қоса
экранға шықпаған және өндірісте тоқтатылған ... ... ... 1-8 ... құжатарды сақтауға қабылдағанда құжаттардың құндылығын
сараптау комиссиясы ... ... ... ҚҚС ... мекеменің бас
мамандарынан және аудиовизуалды құжаттар бөлімдерінің ... ... ... ... және сақтауда болып келген барлық
аудиовизуалды ... ... ... ... сараптау (АҚҚС) ҚР мұрағаттары
мен құжаттарын басқару комитетінің мемлекеттік органы бекіткен критерилері
негізінде іске ... ... ... бағалауда құжаттағы
ақпараттың маңыздылығы, құжаттың түпнұсқалығы, құжаттың пайда болу ... ... ... ... мекеменің маңыздылығы, құжаттың физикалық,
химиялық және техникалық ... ... ... ... (мәселен,
фотокөрмелердегі фотоқұжаттардың бағалануы немесе ток-шоуларда, арнайы
фестивалдер мен медиафорумдардағы ... ... орын алуы ... ... ... ... критерилер негізге алынады [2-9, 14-54 б.].
Ал бейіндік критериге құжаттардың өнер туындысы ретінде бағалануы,
орындаушының жеке ... ... ... (көркемдік шығармалар үшін),
ақпаратты жазу тәсілі мен ақпаратты тасушының өзгешелігіне баса назар
аударылады [26, 3-4 ... ... ... ... КҚ және ... ... көру ... жүреді. АҚҚС қорытындысы бойынша тұрақты сақтауға ... ... ... ... сақтауға өткенге дейін
аудиовизуалды құжаттардың түпнұсқасын сату, немесе магниттік лентаға қайта
жазу арқылы ... ... тиым ... ... ... ... ... ілінген
аудиовизуалды құжаттарға ҒАА жасалып, ендігі жерде олар мемлекеттік
мұрағаттардың қорын ... [9, 48 ... ... сақтауға келесі комплект бойынша беріледі:
а) кинофильмдер, арнайы шығарылымдардан: ... ... ... ... ... ... ... түпнұсқасы,
роликтер мен паспорттар;
ә) киножурналдардан: бейненің негативі, қайта жазылған фонограмманың
негативі, этолондық ... ... ... 35 мм ... ... бейненің негативі, позитив,
фонограмма ... мен ... ... ... ... немесе
позитив,
в) 16 мм пленкесіндегі кинофильмдер, киносюжеттер: түпнұсқа немесе
көшірме, негативтік не магниттік фонограмма, контратив, позитив,
г) ... ... ... ... ... видео
сюжеттер): түпнұсқа немесе көшірме. Аудиовизуалды құжаттардың ... ... ... біркелкі болуы шарт. Өндірісте аяқталмай
қалған немесе экранға шығып үлгермеген, шете ... ... ... жинақталған комплект бойынша мемлекеттік ... [26, 2 ... (ВФГ) ... ... ... ... мастер-кассета (профессионалдық форматта жазылған аудиовизуалды
шығарманың алғашқы видеокөшірмесі), ол кәсіби форматтық тасушыға жазылған
ақпаратты береді;
ә) ... емес ... ... ... түрдегі тайм-
коды бар, бейнелік ақпарат;
б) мазмұны мен тайм-коды бірегей кәсіби емес форматтағы мастер-кассета
және видеокассета.
Фотоқұжаттар келесі топтамамен қабылданады:
а) негатив ... және ... ... ... позитив;
ә) негативтің орнына – контратип (контрольді позитив);
б) түпнұсқа құқындағы позитив;
в) түпнұсқа құқындағы слайд;
г) фотоальбом.
Ал фоноқұжаттар физикалық бірлік ... ... ... ... ... ... ... [5, 19 б.].
Аудиовизуалды құжаттарды сақтауға беруде оларға қосымша ... ... ... ... және ... ... – прокаттық куәлік, аңдатпа, режиссерлік монтаждық парақ,
аудиовизуалды құжаттардың кокурстарға, фестивалдарға ... ... ... белгі, дикторлық мәтіндері кіреді.
Фотоқұжаттар үшін – фотоқұжаттың мазмұнын, түсірілім орнын, уақытын,
авторынан ... ... ... ... ілеспе қосымшасына тізімдеме, прайс-парақ, кассета
және CD буклеті жатады.
Аудиовизуалды құжаттарды мемлекеттік ... ... емес ... ... ... Дегенмен Заңды және жеке тұлғалардан ... ... ... әрі ... ... ... ... оның
құндылығын арттырады.
Мемлекеттік сақтауға берілген барлық аудиовизуалды ... ... ... ... құжаттардың
техникалық жағдайын тексеруді мұрағат мекемелерінің қызметкерлері 3 жылда 1
рет тексереді [26, 5 б.].
Аудиовизуалды құжаттарды мемлекеттік сақтауға беру ... ... ... ... мұрғаттану мен құжаттаманы басқару
комитетінің уәкілетті органы ... ... ... ... ... алдында міндетті түрде мекеме қызметкерлері
әрбір сақтау ... ... ... ... мен ВФГ сақтауға қабылдауда, жоюда екі данадан акт жасалып, сол
бойынша жасалады. Актінің бір ... ... ... ... ... қолы қойылып, елтаңбалық мөрмен ресімделеді. Акттің
бір данасы құжатты сақтауға алушыға берілсе, екіншісі құжатты ... ... ... ... ... ... ... соң,
олардың сақталуын қамтамасыз ету мәселесі ... ... ... және ... ... ... етуде дәстүрлі
құжаттарға сәйкес талаптар мен ережелерді ұстанады.
Аудиовизуалды ... ... ... ... құжаттардың
талабына сай ғимараттар мен бөлмелерде сақтайды. Сақтау барысында барлық
техникалық қауіпсіздік шараларын сақтаған ... ... ... ... тек ... ұстап, ал әлсіз лампа жарығының құжатқа
тікелей түспеуін ... ... ... ... ... ... аса ... режим сақталуы тиіс:
| | | | |
| ... мен ... ... ... |видеофонограммалар | | ... | | | |
| | | | |
| | | | | ... |
| ... ... ... |ақ-қара |ленталар мен |
| ... | ... ... |дискілік |
| | | | ... ... |
| | | | | | ... С |+10 |-5 |17-19 |+15 |15-20 |
| | | | | | ... |50+5 |50+5 |50-55 |40-55 |50-65 ... | | | | | ... ... температуралық-ылғалдылық жағдайын
термометр, психрометр, ... ... ... ... санитарлық-гигиеналық режимін сақтау үшін шаң-
тозаңнан тазарту үшін үнемі ылғалдап тазарту ... ал ... ... ... үшін ... бір ... антисептикалық ерітінділермен
тазартып отыру шарт [11, 115-118 б.].
Дегенмен бұндай химиялық тазартулардың аудиовизуалды құжаттарға зиянын
тигізбеуін қадағалаған орынды. Ол үшін ... ... ... ... қораптар, шкафтар мен стеллаждарды, рельсті шкафтарды
пайдаланған тиімді. Ал бүгінде ... ... ... ... ... ... көбеюі аудиовизуалды құжаттардың
сақталу деңгейін ... ... [12, 99 ... ... телевизиялық аппаратураларда ... ... жаңа жүйе ... табылады. Мұрағатттардағы әр түрлі
құжаттардың ақпараттарды оптикалық жадыларға көшіру ондағы көп міндететрдің
шешілуіне мүмкіндік береді. Яғни сақтау ... ... ... сақталуына және құжаттардың тиімді пайдалану мүмкіндігіне ие [1. 49
б]. Оптикалық жадыдағы жүйелердің артықшылығы магниттік жүйеге қарағанда 45
есе ... ... ... ... ... ... ... кездесетін. Атап айтсақ, күйтабақтарда жазылған фоноқұжаттарды
сақтау үшін арнайы қораптарда сақталынатын және олар көп ... ... ... жазылып, оларды арнайы темір ... тура ... ... ОМ КФДЖ ... ... ескі ... әлі
де орын алып отыр. Дегенмен оларды біртіндеп ... ... ... ... ... ... ... тиімділігі ең біріншіден физикалық ... ... 12 Мб ... 22 см алаң стеллаждыалатын құжаттарды
сақтауға болады.(1080 беттік құжатқа тең). Оптикалық жады ... ... ... ... есе көп ... ... береді [31,
43 б.]. Яғни сақтау кеңістігі мен алаңының ... ... ... ... ... қоса жаңа ... аудиовизуалды
құжаттарды сақтау – оларды химиялық тазалауға мүмкіндік береді. Және ... ... соң жаңа ... ... ... оқу ... жылы ҚР ОМ КФДЖ ... «2001-2005 жылдарға арналған Қазақстан
Республикасының мұрағат ісін дамыту»бағдарламасы аясында жаңа тасығыштарға
көшірілген аудиовизуалды құжаттарды сақтауға ... ... ... ... ... ... [19, 6 б.].
Оптикалық жадылардың ұзақ өмірсүргіштігінің негізгі факторы – ондағы
ақпараттарды жеңіл ... ... ... ... ... оқу ... әрдайым қолданбау оның ұзақ сақталуының кепілі болып табылады.
Аудиовизуалды құжаттарды ... ... ... ... ережелер мен нұсқаулықтар басшылыққа алынады. ... ... ... ... ... және мәдени
маңызға құжаттарды сақтап, ... ... ... іске ... ... ... ... ұйымдастыру олардың болашақтағы
перспективалы пайдалануына жағдай жасайды.
1.3.Құжаттардың ғылыми-анықтамалық ... ... ... ... ... ... ең ... жолы
олардың ғылыми анықтамалық-аппаратын әрдайым жетілдіру және ... ... ... ... (ҒАА) құру ... өзектілігі
мемлекеттік сақтаудағы ... ... ... мен ... барлық салаларынан қызығушылықтың артуына байланысты ... Бұл өз ... ... ... ... ... үшін ... сипаттауды талап етеді.
Аудиовизуалды құжаттарды пайдалануда жаңаша ... ... ... даму ... ... Ал оның даму ... саралау үшін
аудивизуалды мұрағаттардың ақпараттық жұмысы, ҒАА-тын алдын-ала зерделеген
жөн. Аудиовизуалды ... ... ... каталогтар,
тізбелер, көрсеткіштер мен шолулар жатады (2-қосымша) [32, 112 б]. Оларға
төменде жан-жақты ... ОМ КФДЖ ... ... ... ... анықтамалық-
аппарат динамикалық (сапалық және сандық өзгеріске әсер етуі), иерархиялық
(бағыныштылық пен ... ... ... ... ... ... ету принциптер негізінде жасалады.
Аудиовизуалды құжаттардың мемлекеттік ... ҒАА ... ... мен мұрағаттық анықтамалықтардан тұрады.
Аудиовизуалды құжаттарды сақтауға алатын мемлекеттік мұрағаттарда ҒАА
жүйесін жетілдіру жұмыстары дәстүрлі әдіспен және ... ... ... ... [33, 44 ... құжаттардың ҒАА жүйесін жетілдірудің бірден-бір міндеті
мұрағатаралық дәстүрлі анықтамалықтар (жолкөрсеткіштер, шолулар, каталогтар
мен ... мен ... ... ... ... Базасы мемлекеттік мұрағаттар, обылыстық, аудандық,
ауылдық мұрағаттардың каталогтары біріктіріледі) қатар қолданғанда іске
аспақ.
Аудиовизуалды ... ... ... ... ... деп атағанымен де олар дәстүрлі құжаттардағы ҒАА-
тан көп ерекшеленбейді. Олардың мақсаттары да ... де, ... де, ... да ... аудиовизуалды құжаттардың сыртқы формасының өзгешелігіне
қарай отырып, онда біршама бейіндік ерекшеліктер ... ... ... ... ... ... тоқталмақшымыз.
Мемлекеттік мұрағаттарда зерттеушілер мен қоғамдық тұтынушылардың
сұраныстарын тез әрі жылдам қанағаттандыру мақсатында мұрағат ... ... ... ... ... ... ғылыми
анықтамалық-аппарат құру оларды дұрыс сақтауға әрі ... ... ... ... ... ... келіп түскен
құжаттарды тіркеу кітапшасы, тізімдеме, каталог, ... ... ... ... ... ... мен ... анықтамалықтар аудиовизуалды
құжаттарды сақтауды қамтамасыз ету мақсатында құрылады (3-қосымшаны қара)
[33, 45 б.]. Олар ... ... мен ... ... ... құжаттары мұрағаттық анықтамалықтардың базасы қызметін атқарады.
Мұрағаттық анықтамалықтар мемлекеттік мұрағаттарда аудиовизуалды құжаттарды
жан-жақты іздеуге мүмкіндік береді және ... ... ... ... мазмұны туралы мәлімет береді. Іздеу ... ... ... ... жатады. Тіркеу бірлігіне құжат түрінің атауы,
тізімдеме нөмірі, тіркеу бірлігі сақтау бірілігі тіркеледі.
Кинофотофоноқұжаттардың тізімдемесі – ... және ... ... ... анықтамалық. Кффқ-дың тізімдемесі белгілі бір
құжат түрін есепке алуға мүмкіндік береді. Олардың ... ... ... ... ... ... мазмұнын ашады.
Және де олардың жүйелілігін реттейді. КФФҚ тізімдемесінің ... ... ... құжаттарды тіркеу іске асады.
Монтаждық парақ – (режиссерлық, ...... ... тізбесін, фотоальбомдардың ішкі тізбелерін тіркеуге алады.
Фильмдік және журналдық каталогтар мемлекеттік ... ... ... ... ОМ КФДЖ ... ҒАА ... ... тіркеу құжаттарынан (түскен
құжаттарды тіркеу кітапшасы) және мұрағттық ... ... ... ... және жолсеріктерден, шолулардан) тұрады.
Мұрағатқа келіп түскен құжаттарды тіркеу кітапшасы. ҚР ОМ ... ... ... ... ... тіркейді (2-қосымшаны қара) [33,
51 б.].
Аудиовизуалды мұрағат құжаттарына каталогтар даярлау мұрағат ... ... ... жылдам табуға мүмкіндік береді.
ҚР ОМ КФДЖ мұрағатындағы каталогтар жүйесі:
-жүйелік каталог – белгілі бір ғылым саласы бойынша ... ... ... ... каталог: а) атаулық - құжат авторы ... ... ... құжаттардың мекен-жайын іздеп табуды қамтамасыз
етеді;
ә) географиялық – ... ... ... ... ... объектілер туралы анықтама береді.
Атаулық каталогты құруда ... және ... ... ... нәтиже береді.
-авторлық каталогтың көмегімен белгілі бір жазушы, ... ... ... ... ... табуға болады.
-орындаушылық каталогтар белгілі бір әншінің, әртістің, ... ... ... мұрағаттарда сақтаулы жайын
айқындауға мүмкіндік береді [12, 142 б.].
Жолкөрсеткіштер – орталық ... ... ... және ... қамтыған ғылыми анықтамалық-аппараттың түрі.
Жолкөрсеткіштер ... ... ... ҒАА ... ... жасалады.
Мемлекеттік мұрағаттарда аудиовизуалды құжаттарға қызығушылық танытқан
мекемелерді ... ... ... ... ... жөнінде мәлімет
беру үшін тақырыптық жолкөрсеткіштер жасалады.
Жолкөрсеткіштер міндетті түрде арнайы ... ... ... ... ... ... толықтырылатын мемлекеттік
мұрағаттарға жолкөрсеткіштерді үнемі дайындау ұсынылады.
ҒАА жүйесіндегі аудиовизуалды ... ...... ... ... және ... ... мекен-жайын іздеп табуға
мүмкіндік беретін ... Ол ҚР ОМ КФДЖ ... ... ... ақпараттық-іздеу қызметін атқарады.
Аудиовизуалды құжаттардың шолулары мен жолкөрсеткіштері мұрағат
құжаттарының құрамымен мазмұны ... ... ... ... бірлігі,
сақтау бірлігі және кинофотофоноқұжаттардың кейбір бөлігі туралы ақпарат
береді.
ҚР ОМ КФДЖ мұрағатының ақпараттық жұмысы ... ... ... ... сұраныстарға нақтылы жауап беруден ... ... ... мен ... жасалынып, ол мекемелер мен
зерттеушілердің назарына ұсынылады. ... ... ... ... соңғы технологиялар (мәселен, ... ... ... ҚР ОМ ... ... ... [50] ҚР ОМ КФДЖ
мұрағаты жөнінде және ... ... ... ... ... ... ... жұмыс ҒАА-қа сүйене отрылып жүргізіледі. Бюллетендер ... ... бар ... ... ... [32, 3-20 б.].
Ақпараттық анықтамалық басылым құжаттардың топтасқан түрін және оларға
жасалынған аннотацияларды толыққанды ұсынбайды. Олар тек ... ... ... ғана ... ... мұрағатында ҒАА-ты үнемі байыту және дамыта түсу жұмысы бірінші
кезекке қойылуы тиіс. Себебі ... ... ... ... ... ... арта ... және оны пайдаланудың жаңаша
түрлерінің ... ... ... ... ... ... да мұрағаттарда, әсіресе ҚР ОМ КФДЖ мұрағаттарында каталог
жүйесіне ерекше мән ... Жыл ... ... жаңа ... ... іске ... ... Бұл әсіресе каталог жүйесін электрондандыруға
сәйкес жеңілдене түсті. ... ... КФДЖ ... ... ... қағаз жүйесінде қалдырумен қатар, оларды электрондық
нұсқаға да ... ісі ... ... Сол ... ... ... ... электрондық жүйеге енгізе отырып, оның тиімділігін арттыра
түскен. ... ... ҚР ОМ КФДЖ ... ... ... құжаттарға сәйкес
олардың каталог жүйесі де ... ... ... даму сатысында КФДЖ
мұрағат құжаттарын каталогтау міндетті.
2005-2006 жылдары ҚР ОМ КФДЖ мұрағатына келіп түскен ... ... ... ... ... ... ... бірлігі бар фотоқұжаттар каталогталынып, 1001 ... ... ... бар ... 106 тақырыптық, 364 атқарушы
карточкалар ... ... 524 ... каталогқа енгізілді;
-25 сақтау бірлігі бар видеофонограммалардан 155 карточка тізілді;
-56 сақтау бірлігі бар киноқұжаттардан 1142 карточка тізілді. [43-44].
Еліміздегі аудиовизуалды мұрағатының ... ... ... ... беру ... ... ... с.б.,
-фоноқұжаттар-1769 с.б.,
-фотоқұжаттар-4337 сақтаубірлігін берді.
Ал сақтауға болса,
-фотоқұжаттар-2000 с.б.,
-киноқұжаттар-50 с.б.,
-фоноқұжаттар-272 с.б [43-44].
ҚР ОМ КФДЖ ... ... ... төмендегідей
бөлімдерде каталогтайды:
Фотоқұжаттар үшін:
«Б»-мемлекеттік құрылыс,
«В»-мемлекеттік билік және мемлекеттік басқару,
«Г»-әділеттілік және қоғамдық ... ... ... ... ... ... күштер,
«З»-социалистік отанның қарулы күштері,
«И»-қоғамдық – саяси өмір,
«К»-баспасөз ақпарат құралдары,
«Ф»-халықаралық білім беру,
«Ц»–әдебиеттер,
«Ш»–мәдени-ағарту ... ... мен ... ... - ...... өмір,
«К» - саяси – тәрбиелеу жұмыстары,
«Л» - халықшаруашылығы,
«М» - ... - ... - ... - сауда,
«Т» - коммуналдық шаруашылық.
«Ф»-халық ағарту,
«Х»-ғылым,
«Ц»-әдебиет,
«Ч»-өнер,
«Ш»- мәдени ағарту жұмыстары,
«Щ»-денсаулық ... және ... ... ОМ КФДЖ ... 2005 ... ... есебі фотоқұжаттардың
негізінен «Б», «В», «Ф» «Ч» бөлімдері бойынша сұраныс ... ... ... және ... ... үшін «И», «С» ,«М», «Х», «Ч» және ... ... тапсырыстарға жауап берілді [43].
Аудиовизуалды құжаттардың каталогтарын бөлімдерге ... ... ... ... ... аса ... болмақ. Жоғарыда
аталған көрсеткіштер жылда өзгеріп отырады. Ол көп ... ... ... отырған өзекті мәселелермен тікелей байланысты. 2005 жылдары аталған
бөлімдерге сұраныстың түсуі, сол жылдағы білім мен ... ... ... және ... ... ... етек алуымен байланысты.
Қазақстанның мұрағат мекемелері деректі фото ... ... ... ... арқылы хабарлар жариялап, жеке тұлғалар мен
мекеме, ведомстволардың сұраныстарына жауап бере алатын, ... ... ... ... айналды. Бұл әсіресе әлемдік
дәрежеде өткен Абай, Жамбыл, Мұхтар мерекелері тұсында көзге түсті.
1940 жылы Қазақстан ... ... ... 1076 ... жауап берсе, 2005-2007 жылдары Кеңес үкіметінің куғын-сүргініне
ұшырағандар мен әлеуметтік құқық мәселелері ... 325 мың 860 ... ... ... ... ... ... дамуына Қазақстан Республикасы
Президенті Н.Назарбаевтың "Қазақстан-2030" Бағдарламасы және 1997 жылды
"Жалпыұлттық татулық пен саяси қуғын-сүргін ... еске алу ... ... ... бірлігі және ұлттық тарих жылы" деп жариялаған Жарлықтары
елеулі әсер етті.
Орталық мұрағат органы саяси қуғын-сүргінге ұшыраған ардагерлердің
өмірі мен шығармашылығы ... ... ... ақпарат құралдарында
материалдар жариялады. Республикалық ... ... ... ... ... ... Атап айтқанда: 1997
жылы 2 ... ... мен ... ... ... ... атты ... Қазақстан Республикасы мұрағат
қорларын сақтауды қамтамасыз ету жөніндегі өзекті мәселелер деген ... ... жылы 9 ... ... ... Ғылым Министрлігі - Ғылым
Академиясының Ш.Ш.Уәлиханов атындағы Тарих және ... ... ... ... ... ... — Геттинген Зерттеу Орталығы (Германия)
және Қазақстан Республикасының немістер Кеңесі бірлесіп ... Азия ... ... атты ... ... ... әкімшілігінің Қазақстаңдағы неміс халқына қолданған ... ... ... ... ... ... бойынша)
деген тақырып бойынша қатысты. Қазақстан Республикасы ... ... 1997 жылы 5 ... ... Республикасы Ғылым Министрлігі —
Ғылым Академиясының ... ... ... және этнология
институтымен бірлесіп, Алашорданың 80 жылдығына арналған "XX ... ... ... реформаторларының қозғалысы" атты халықаралық ғылыми-
теориялық конференция өткізді. Онда "XX ғасырдың бас кезіндегі оппозициялық
қозғалыс ... ... ... 1998 жылы 21 ақпанда ... ... ...... ... Тарих және этнология
институты мен Алматы қаласы әкімінің аппараты ұйымдастырған "Халық ... ... ... жылы: проблемалар және оларды шешудің жолдары" атты ғылыми-
практикалық конференцияда "Верный қалалық ... қоры — ... ... ... ... ... ... ғылыми хабарламалар
жасады.
Қазақстан Республикасы Президентінің "1998 жыдды ... ... ... ... жылы деп жариялау туралы" Жарлығын және осы ... ... ... ... ... ... Үкіметінің
20.12.1997 жылғы 141869 санды қауылысын Республиканың ... ... өз ... ... ... етіп ... Атаулы жылды өткізу
жөнінде комиссия құрды. Жарлықты жүзеге асыру жөнінде нақтылы жоспар-шара
жасады. Оны жасауға елімізге танымал ... мен ... ... ... ... ... жылдар арасында жарияланатын, баспадан
шығарылатын мұрағат құжаттарының республикалық жоспары бекітілді. Жасалған
жоспар мен шара ... ... ... ... ... ... мұрағат мекемелерінің қызметтерінде
Халық бірлігі мен ұлттық тарих жылын өткізу елеулі орын ... Оған ... ... ... ... ... облыстық, қалалық,
аудандық 34 ғылыми-тәжірибелік конференция ... ... ... ... 1998 жылы 22 ... Қазақстан Республикасы Орталық
мемлекеттік архивінің Қазақстан Республикасы Ғылым Министрлігі — Ғылым
Академиясының ... ... ... және ... институтымен
бірлесіп "Мұрағаттар: Халық бірлігі және ұлттық тарих жылы" ... ... ... ... ... ... ... айту
ләзім.
Бұл конференцияға еліміздің академиялық институттары мен ... ... ... Бас прокуратурасы, Ішкі Істер
министрлігі, ... ... ... оқу ... мен ... ... ... орталықтары мен шетел зерттеушілерінің
өкілдері, барлығы 250-ден астам адам қатысты.
Конференцияда жоғарыда ... ... ... ... Ғылым Академиясының академигі М.Қ.Қозыбаев "Дүниежүзі өркениет
тарихындағы қазақтардың орны туралы мәселеге қатысты ой" ... ... ... ... ... ... тарихты зерделеуде
мұрағат материалдарын игеру, ... ... ... өзекті
мәселелерін жан-жақты талдады. Сонымен катар бұл конференцияда мұрағат
құжаттарына сүйенген он бір тарихи хабарлама ... ... ... ... ... ... оған ... қалыптастыру және оның келелі мәселелеріне назар ... ... ой ... ... ... ... ... баспасөзден кең қолдау тапты. Республиканың көптеген газет-
журнал беттерінде, теле-радио арналарында кең ... ... ... Басшысының "1998 жылды Халық бірлігі және ұлттық тарих жылы
деп ... ... ... ... — 2030" ... даму
Бағдарламасы және оның негізгі Ережелері, оны іске асыруға ... ... ... ... ... ... ... деген
халықтың көзқарасын оятты. Мемлекеттік мұрағаттардың оқу залдарынан ... ... ... ... ... ... ... келген
зерттеушілер аудиовизуалды құжаттарымызға қызығушылық таныта бастады.
Республиканың ақпарат қүралдары арқылы 1998 жылдың тек алғашқы жарты
жылдығында 300-ден астам ... 400 ... ... ... ... ... ... тарихтың нағыз түпдерегі болып
табылады.
Орталық мұрағатының "Егемен Қазақстан", ... ... ... ... ... ... т.б. газеттер мен
журналдардың беттерінде ашқан айдарымен "Алашорда басшылары", "Түркістан
тарихы" туралы, ... ... ... ... ... т.б.
тақырыптар бойынша материалдары жарияланды.
"Қазақстан-1", "Хабар", "КТК", "Таң", ... ... ... маңызды мәселелері жайындағы аудиовизуалды құжаттарға
бай. Халықаралық ынтымақтастық жыл санап дами түсуде. Тәуелсіз ... ... ... ... ... ... ... және ТМД
мемлекеттері мұрағат қызметінің өзара ьштымақтастық келісімі ... ... ... ... және Өзбекстан Республикасы ... ... ... ... тарихына қатысты аудиовизуалды
құжаттарды табу жөнінде жұмыстар жүргізілуде.
Еліміздің тарих ғылымының базалық ... ... ... Омбы
облыстық мемлекеттік мұрағатымен мұрағат құжаттарының көшірмелерін алмасу
жөнінде ... шарт ... ... жүйелерінің материалдық-техникалық базасын
нығайту, мұрағат ісін дамыту, келешекте ... ... ... ... ... Премьер-Министріне баяндалды. Осы мәселе
Қазақстан Республикасының Қаржы, Әділет және Білім, мәдениет, денсаулық
министрліктері мен Стратегиялық ... және ... ... мен ... әкімдері алдына да қойылды.
Соның арқасында жоғары және ... ... ... ... ... ... және олардың көмегі мұрағаттарының нәтижелі ... ... ... ... ... Республикасы Үкіметінің 1998 жылдың
заң жобаларының жоспарына Үлттық мұрағат қоры және мұрағат ... ... ... ... ... жабылып қалған Ақмола облысы ... ... ... ісі ... ... ... ең
бастысы — Астана қаласында Орталық Мемлекеттік мұрағат үйінің қүрылысын
жобалау және ... ... жылы ... ... ... ... ... айғағы.
Қанша дегенмен күні кеше ғана тәуелсіздік алған ... ... ... ... ... ... дәрежесінен әлде қайда
төмен. Осыған байланысты келешекте мұрағат ісін өркениетті ... ісі ... ... мұрағат құжаттарын пайдаланудың тиімділігін
арттыру, мемлекеттік мұрағаттарды компьютермен жабдықтау міндеті түр.
Аудиовизуалды құжаттар бүгінде ақпарат таратудың ... және ... ... отыр. Ақпараттың бейнелі түрде берілуі және ... ... ... ... ... тез әрі ... әсер ... Аудиовизуалды
құжаттардың дәстүрлі құжаттардан жылдам әсер етеуі қоғамдық процестерді
басқарудың перспективаларын ... ... ... ... ... ... ... болып, үлкен дау тудырарлық мәселеге айналуы шарт еді. ... ... ... психологиялық қажеттілігі мен білім беру
саласындағы ... ... тек ... ғана ... ... және ... ... ие болып отыр.
Аудиовизуалды құжаттардың ҒАА ... ... ... тек ... тұрғыдан ғана емес, сонымен бірге методикалық
жағынан да ... ... ... ... еліміздің басты мұрағаттарында ҒАА жетілдіруге барынша
мамандар жұмылдырылуда. Компьютерлік технологиялардың мүмкіндіктерінің күн
өткен сайын арта түсуі, ... ... ... ... ... түсуге мүмкіндік беріп отыр.
Міне, осындай жетістіктер мұрағат ісін ... ... бірі ... құжаттардың ғылыми анықтамалық-аппаратын
құруда аса маңызды.
ІІ. Аудиовизуалды мұрағат құжаттарын пайдаланудың қазіргі заманғы
технологиялық және құқықтық ... ... ... мен ... ... қарашығындай сақтайтын
мұрағат қорлары ... ... ... тарауда аудиовизуалды мұрағат
құжаттарын сақтауға қабылдау, оларға ҒАА ... ... ... бұл ... ... ... ... пайдаланудың
маңызына тоқталамыз.
«Мәдени Мұра» және “Асыл Мұра” бағдарламалары аясында аудиовизуалды
құжаттарды жаңа ақпараттық ... ... ... ҚР ОМ ... іске асуда.
«Мәдени Мұра» бағдарламасының мақсаты - қолда бар мәдени мұра мен
рухани игілікті сақтап, ... ... ... ... ... ... ... ұлттың ағартушылық және интеллектуальдық
деңгейін көтеруге, ... ... ... халқымыздың тарихы мен
жалпыадамзаттық құндылықтар, идеалдар ... ... ... ҚР ОМ КФДЖ ... 2001 жылы жасалған «Асыл мұра»
бағдарламасының алға қойған ... ... бар ... ... ... ... іске асыру. Яғни ... ... ... ... ... ... ... ленталардағы жазбалар түпнұсқа күйінде сақталады.
Қазақстан Республикасының мұрағат ісінің қазіргі заманғы аудиовизуалды-
ақпараттық технологиялар жүйесінің құқықтық негіздері ... бес ... ... ... табуда. Атап айтсақ, 1998 жылы 29 ... ... қоры және ... туралы» № 258 заң қабылданды. Бұл
заңның ... ... ... сақталуы мен пайдалануына
қатысты бірнеше әдістемелік нұсқаулықтар мен ... ... ... ... ... ... ҚР ... құжат және
электрондық цифрлық ... ... Заңы ... ... және одан әрі жетілдіруге бағытталған. Диплом
тақырыбына сай ... ... ... ... ақпарттық
технологияларға енгізу, және ... ... оқу ... іске ... бүгінгі таңда ҚР «Электрондық құжат және электрондық цифрлық
қолтаңба ... Заңы дер ... ... ... Заңда электрондық
құжаттарды жасау, ... ... ... ... қарастырған. Бұл да
болса болашақта зерттеушілердің аудиовизуалды-ақпарттық технологиялармен
жұмыс жасауды жеңілдетеді.
2.1 «Мәдени ... және ... ... ... ... ... жаңа ... технологияларға көшіру
Ақпарат легі жан-жақтан толассыз ағып жатқан жаһандану кезеңінде
құнды да шынайы ақпаратты алу ... ... ... ... шындықтың
көзін мұрағат қорлары мен ... ... онда ... ... ... ашуға тигізер әсері мол.
Осыған орай, қарастырылып отырған ... ... ... ... ... ғана емес, сонымен қатар ... ... ... ... даму ... ... болады. Бұл тақырыптың өзектілігін аталған мәселені Қазақстан
көлемінде зерттеу әлі де ... ... ... да ... ... ... ... өткен Ұлттық Кеңестің үшінші отырысында
қарастырылған мәдени мұраны жаңғырту ісі ... ... ... болып отыр. Мәдени мұраның түпкі мақсаты ( халқымыздың асыл ... ... ... ... жандыру және мүмкіндігінше
мәдени мұраларды рухани айналымға шығару [37].
Елбасымыз Н. Ә. ... ... ... бағдарламада шын
мәніндегі қазіргі таңдағы өте маңызды мәселелер қамтылған, ... ... ... ... мән берілген.
2004-2006 жылдар аралығында атқарылуы тиіс ... ... ... ескерткіштердің жинағын шығару ісін жеделдету,
Қазақ мемлекеттік кинофото құжаттар мен дыбыс жазу (ҚР ОМ ... ... ... мен ... ... ... ... әншілеріміз бен
белгілі ғылым және мәдениет қайраткерлерінің дауысын осы күнгі аудио
таспалар мен ... ... ... ... ... тағы бір ... тұсы - “ТМД елдері мен шет ... ... ... ... құжаттарды, сирек кездесетін
кітаптарды алдыру, көшірмесін жасаттыру, шығару” ... ... ... ... ... ... орта мерзімдік бағдарламасы
қанаттас екі процесстен тұрады. Бұл ... ... ... ... ... және ... ... мұраны мәдени өмірімізге қайта әкелу, әлеуметтік,
мәдени, көркемдік тұрғыда қайта жаңғырту. "Бұл ... ... ... ... де оң ... ... мақсаты - қолда бар мәдени мұра мен рухани игілікті
сақтап, жаңғыртуға, тиімді пайдалануға ... ... ... Сондай-ақ, ұлттың ағартушылық және интеллектуальдық деңгейін
көтеруге, өскелең ұрпақты туған ... ... мен ... идеалдар рухында тәрбиелеуге бағытталған.
Бағдарламаның көтерген міндеттерін іске асыруда ... ... ... ... ... зор. Бұл ... ... секциясына соның ішінде ... ... ... мәселесі күні кеше ғана туындаған проблема емес. Кеңес
үкіметінің шарықтап тұрған шағында да бұл ... ... ... ... ... де ... тыс қалмаған. Ол ... ... ... мағынасында ғылыми
техникалық революцияның жетістіктері ретінде қолданылды.
Ғылыми әдебиеттерде ... ... кең және тар ... Ол кең ... ... қорларын пайдалану және
қалыптастыру негізінде азаматтық, ... ... ... ... ... ... ... бірлестіктердің
ақпараттандыру мұқтаждықтарын қанағаттандыру үшін тиімді жағдайларды
жасаудың әлеуметтік-экономикалық және ... ... ... ... [47, 17 ... тар ... ақпараттандыру - адамзат белсенділігінің
көптеген қоғамдық ... ... ... ... ... және дер ... қамтамасыз етуге бағытталған шаралар жиынтығы.
Өткен ғасырдың 70-жылдарында ақпарат ұғымы ... да бір ... ... ... ... ... ... және
әлеуметтік ақпарат теориясы тұрғысында мағына бергендігін байқауға ... ХХІ ... ... сәйкес мазмұны да өзгерді. Ендігі
жерде ақпарат ... ... ... ... мен ... ғана жиынтығы емес. “Ақпарат-бұл нысанды мағлұматтар ... ... даму ... өзара әрекетінің өнімі” [46, 8 б.].
Осы мағынадағы ақпараттандырудың қазіргі ... ... ... және ... жүйенің қызмет етуінің негізін
үлкен көлемдегі ақпаратты өңдеу қажеттілігімен байланысты ... ... ... құрайды.
Өкінішке орай қазіргі кезде мұрағаттар жүйесінде және басқа салаларда
да компьютерлер және ақпараттық технологиялар ... ... ... ... ... ... күні ... жуық адам айналысады. Республикалық Ақпараттық Көрме Орталығы
компьютерлік технологияны шағын ... ... ... ... ... ... ... компьютерді тұрақты пайдаланатындары 44,3%,
қажеттілік туғанда 28,3%, мүлдем қолданбайтындары 27,4% екендігі анықталды.
Компьютерлік ... бар ... ... үлесі өңдеуші
өнеркәсіптерде 64,4 %, ... ету ... 57,7%, ... 36%, ауыл
шарушылығында 15,8% құрайды" (4-қосымшаны қара ) [47, 151 б.].
Қазір электрондық технология, ... ... ... ... ... жүйесі арқылы қарапайым ғана компьютерлердің көмегімен
бүкіл дүние жүзі өздерінің ... ... ... ... де шеше ... мүмкіндікке ие болды.
Бұрындары орындалуы бірнеше сағаттарды алатын ... ... ... ... минуттардың, секундтардың ішінде шешуін табады. Қоғам бүгінгі
таңда компьютерсіз еш нәрсе жасай ... ... ... Қоғамның
электрондық жүйемен қамтамасыз етілуі мен ... жаңа ... де ... ... мол ... ... ... қоғам мүшесінің
өз тарихын зерттеуде атам заманғы технологиялық ... ... ... ... ... Ақпараттандырылған қоғамның мүшесі
ақпараттандырылмаған мұрағаттарда қалайша ... ... одан бір ... ... осы ... ... отыр. Технологиясы көне, жабдықтары
кедей мұрағат қанша жерден құнды ... бай ... да ... ... ... толық жауап бере алмайды. Мұрағат ісін
ақпараттандыру ... ... ... ... ... ... міндет.
Мұрағат ісін ақпараттандыру дегеніміз – ол мұрағаттарды компьютерлік
технологиялармен жабдықтау, ондағы дәстүрлі құжаттық айналымды ... ... ... ... ... ... ... құру және осылар арқылы оқырмандардың, зерттеушілердің
сұраныстарын аз ... ... және ... ... ... ... ... бұл көрсетілген мәселені орындау үшін ҒАА-ты, мұрағаттардағы іс-
жүргізу саласын, дәстүрлі құжаттық ... ... ... ... т.т. ... ... ... түрде шешу ісі жатыр.
Мұрағат ісінің аудиовизуалды-ақпараттық ... ... ... ... мақсаты – мемлекеттік мұрағаттарға сақтауға келіп түскен
құжаттарды қаз-қалпында сақтау, оны ... мен ... ... ... әрі ... формада ұсыну, интернет сайттары арқылы ақпараттарды кең
тарату, мұрағаттарға зерттеушілердің, оқырмандар мен ... ... ... және ең ... ... ісін ... шығынды аз жұмсау
сол арқылы жүздеген жылдық тарихы бар құжаттардың ... ... ... іске ... тиіс.
Дүниежүзілік ақпараттандыру кеңістігінде жаһанданған ақпараттық
инфрақұрылымның ажырамас бөлшегіне айналған интернет жүйесі бүгіндері тек
техникалық, ... ... ғана ... ... мен мәдениет, өнер
салаларына да араласып кетті. Бұл ... ... ... ... ... дамуына жасайтын ықпалы ерекше.
Қазіргі кезде “Шет ел мұрағатшылары ... ... ... оны ... ақпараттарды қолданушылардың сұранысын
қанағаттандыру мақсатында пайдалана бастады” [45]. ... 1995 ... ... ... мұрағатының (NatіonalArchіves of ... ... ... өте ... ... ... жөнінде” ақпар беретін бөлімінде Канада мұрағатының құрылу тарихы
және мұрағат басшыларының құрамы жөнінде, сонымен ... ... ... ... “Мұрағат басылымдары” бөлімінде негізінен мұрағаттың
басылымынан шыққан ... мен ... ... ... Сайт ... ... ... байланысу мүмкіндіктері (телефон, мекен-жай)
көрсетілген.
Сан- Францискода орналасқан Ресей-американ орталығында құрылған Ресей
мұрағатының (Russіan Archіves Onlіne-http:/www.abamedіa.com/rao/) шет ... бар. ... ... ... бұл сайт ... иллюстрациясымен ғана
емес, сонымен ... ... ... ... мен ... туралы
ақпарат көздерінің көптігімен де ерекше. ... ... және де ... ... аннотациялар берілген. Мұрағат
қорларында “Кеңес Одағына кірген 15 ... ... ... ... аудио
материалдары” сақталған.
Интернет жүйесін пайдалануда ... ... ... де ... ... Бұл елде ... ... басқа да
облыстық, ведомстволық мұрағаттардың интернетте өз ... бар. ... ... ... ... ... ... байланысу
ақпараттарын (мекен-жай, телефон жұмыс уақыты) таратады. Тек екі ... ... ... ... және ... ... ... тікелей байланысуына ... ... ... ... ... ... ... сайты (http://nut.adm.nsaru/gas)
және Мәскеу қалалық ... ... ... Республикасы Орталық Мемлекеттік мұрағатының интернет
сайты жайында ... ... бұл сайт 2002 жылы ... ... жылдары
ҚР мұрағат ісін дамыту бағдарламасы бойынша жүргізілетін іс- шаралардың
жоспарында "мұрағат ісінің ... ... 2001 ... 4- ... ... ісін және құжаттауды басқару Комитетінің атқаруы
бойынша іске асыру" ... ... ... сіз тікелей мұрағатқа қатысты Қазақстан
Республикасының 1998 жылдың желтоқсан айында қабылданған "Ұлттық Мұрағат
қоры және Мұрағаттар ... заңы ... және ... мұрағатшыларды
дайындайтын оқу орындары, олардың мұрағатшы мамандарды ... ... және ... ... туралы мәлімет береді [50].
Сонымен қатар ... ... ... ... ... ... ... халықаралық қатынастар туралы
және мұрағат баспасынан шыққан әдістемелік оқулықтар жайлы ... ... ... басы ... жарнамалық қызметтер, телефондар мен ... ... екі ... уақыт болғанымен ҚР ОМ мұрағаттарының
интернет сайты әлі де көптеген шет ел ... ... ... жете алмай отыр. Оның үстіне бүкіл Қазақстан бойынша тек бір ғана
мұрағат ... ... да осы ... сын ... ... ... керек [18, 87 б.].
Қазіргі таңда ҚР ОМ КФДЖ мұрағатында құжаттардың барлық түрі бойынша
(кино, фото, фоно) арнайы ... мен ... ... ... ... ... ... мұрағат қорларындағы аудиовизуалды
құжаттарда сақталған ретроспективті ақпараттарды ұйымдасқан түрде сақтау,
іздеу және пайдалануға беру жұмыстарын атқару көзделуде.
«2001-2005 жылдар ... ісін ... ... жылдар аралығында
мәдени мұраны дамыту», бағдарламаларының аясында КФДЖ мұрағаттарда үш түрлі
бағдарламалар мен жобалар ... Олар ... ... ... арналған “Фоно”, кино және фотоқұжаттардың даму ... ... ... Бұл ... бойынша 2005-2006 жылдардағы
жасалған іс-шаралар дың қорытындысы соңында қосымшамен берілген (5-қосымша)
[43-44].
“Асыл мұра”–коммерциялық емес ... ... Ол 2001 ... Республикасы Мәдинет, ақпарат және бұқаралық келісім министрлігі,
“Хабар” агенттігі, Арт Центр” продюссерлік орталығы және ҚР ОММ ... ... ... ... ... ... ... келтіру, цифрлық
тазалау және Қазақстанның халықтық, классикалық, қазіргі заман әуендерін
соңғы ... ... ... үлгілеріне көшіру көзделген.
Мұрағаттардағы дыбыс жазбалары қарапайым тоғыз милиметрлік ... ... Ал олар он ... жыл ... ғана ... ие [22, 32 ... ОМ КФДЖ мұрағатының директоры Сейтова Алла ... ... ... жазбаларының 30-ға жуығы құрып кетудің алдында тұр ... ... ... ... ... ... фоноқұжаттарды
дұрыс пайдалану ескі аудиоаппаратуралардың әсерінен болса керек.
Мұрағат “Асыл мұра” ... ... OTARІ ... шыққан
студиясы және соңғы үлгідегі компьютерлік құрылымы бар кешенді ... Бұл ... ... ақпараттарын тазалау, рестоврациялау және
қайта құру жұмыстарын жүргізіп, оларды арнайы ең ... ... ... ... ... ... ... көшірілді [20.
35б].
DAT-магнитафондар “Асыл мұра” бағдарламасының талап етуімен ... ... ... ... 135 ... кіргізуге
болады. DAT-касеталарды бұрынғы магниттік пленкалардағы екі-үш минуттық
қана ақпарат кіргізу мүмкіндігімен ... ... ... ... болады.
“Асыл мұра” бағдарламасының алға қойған мақсаттарының бірі-дефектісі
бар жазбаларды ... ... ... жұмысы. Яғни ... ... ... ... ... ... Ал магниттік ленталардағы жазбалар түпнұсқа ... ... 15 б.]. Бүл ... 2001 жылы ... қаласында өткен “Асыл
мұра–қазақ әуендерінің мұрасы” атты мерекелік ... ... ... ... кесілді.
2002 жылғы шілде мен 2003 жылдар аралығында бағдарлама ... ... ... ... Атап ... олардың алғашқысы, 2002 жылы шілдеде
“Асыл мұра – қазақ әуендерінің мұрасы” атты мерекелік ... ... ... ССР Халық әртісі Ғарифулла Құрманғаливтің әйгілі әндері ... ... ... СD ... әншінің 32 әні ұсынылған.
Екінші СD дискіде қазақ халқының ... ... ... Абай ... ... Академиялық опера және балет
театрында кезінде ... ... ... ... Жібек”)
операларындағы репертуарлар мен жеке әндері өңделіп, басылды. Әншінің ... ... ... ретінде екі СD диск болып шықты.
Үшіншісі СD дискте “Қазақ ұлттық асбаптары”, ... ... ... авторы, өнертанушы, ғалым ... ... ... ... мен жеке ... ... болады.
Төртіншісінде, халық әншісі Жамал Омарованың әндері ... ... ... “Бипл”, Ақбөпе”, “Секіртпелі семсем”, “Ой
көк” халықтық әндері мен “Алтай”, “Досыма”, “Гүлденген Қазақстан” кәсіби
әндері ... ... ... ... ... мен магниттік ленталар) СD дискілерге ауыстыру ісі
жалғасын тауып, бұл күндері олардың саны ... ... [22, 21 б.]. ... ... Манарбек Ержановтың, жыршы-жыраулардың ұрпақтары –
ағалы-інілі Көшенай мен Бдас Рүстембековтердің ... ... ... 1000 ... ... ... Олар арнайы сатылуға
берілмейді. Оларды тек “Асыл мұра” бағдарламасының интернеттегі арнайы
сайтынан ... ... ... ... ... үрдісінің
қарқынды дамуына байланысты сайттан қалаған әншінің әнін немесе әңгімелерін
дискілерге көшіруге мүмкіндік ... ... ... ... ... мұра” бағдарламасы “Мұрағат ісін
2001-2005 жылдар арлығында дамыту” тұжырымдамасы негізінде жүргізілсе де,
оның қарқынды ... ... ... ... ... ... дер кезінде
көтерілгендігін айқындай түседі.
ҚР ОМ КФДЖ мұрағатындағы “Фоно” ... ... ... ... ... орны ерекше. Бұл жоба бойынша мұрағаттағы аудиальды
құжаттарды тиімді пайдалану мақсатында ҒАА-ты әлектрондық ... ... іске ... ... ... қатысты “Кадр” жобасы
дайындалу үстінде. ҚР ОМ ... ... ... ... ... басшылығымен және тікелей қатысуымен жұмысты жүргізуде.
Аудиовизуалды мұрағат құжаттарын пайдаланудың даму ... біз КФДЖ ... 2003 және 2004 ... ... ... ... ... жасадық.
2003-2004 жылдары мұрағатқа әртүрлі мазмұнда ... ... ... Олар мына ... ... ... ... Павлодар обылысының тарихы туралы кітап
шығару мақсатында ... ... ... ... ... ... ... “АЗТМ” ААҚ завод тарихы туралы деректік фильм ... ... ... ... ... ... қатар, бірнеше баспасөз
ақпарат құралдары “Хабар”, ... ... ... ... ... Алаш”, “Простор” газет- журналдары сұраныс жасаған.
Бұндай сұраныс 2004 жылы екі ... жуық ... ... құраған. Ерекше деген бір-екеуін атасақ:
- Қазақстан Республиаксы Мәдинет министрлігі Құрманғазы ... ... ... тарихы, Жүсіпбек Елебековтың өмірі жайында
кинофотоқұжаттар сұрады.
- “ЮСА” арнасы “Разные дни войны” атты Ұлы Отан ... ... ... ал ... ... ... келдік бүгінге”, “NS”
радиосы “Час пик” бағдарламасына кинофотоқұжаттар мен дыбыс жазбалар
сұрастырды ... ... ... ... Отан тарихын және өзге де
өзекті мәселелерді ... бұл ... ... ... шығып келеді.
Мәселен, 2003 жылы ҚР ОМ КФДЖ мұрағатына 19 ... ... ... 2004 жылы 29 ... ... ... түскен.
ҚР ОМ КФДЖ мұрағатының 2003 және 2004 ... ... ... ... жыл ... сайын арта түсуде.
Мұрағат құжаттарын пайдалануда зерттеушілер назары ... ... ... ... дыбыс жазбаларында М.Төлебаевтың
“Біржан-Сара”, А. Жұбановтың “Абай” опералары ... ... ... өлке ... ... ... ... жеке қорларындағы фотоқұжаттар баса назар аудартады.
Аудиовизуалды мұрағат құжаттарын радио, телевизия, ... ... ... да ... 2003 ... бері ОМ ... мен “Хабар”, “КТК”, “ЮСА” телеарналары мен “Шахар”, “Қазақстан”
радиолары, ... ... ... ... ... ... игі шаралар іске асырылды [41-42].
“Хабар” арнасындағы “Солай болған”, КТК арнасында ... ... ... ОМ КФДЖ ... арасында ұзақ уақытқа келісім-
шартқа отырып, ол күні бүгінге дейін ... ... ... ... жатқан “Разные дни войны” атты Ұлы
отан соғысының жеңісінің 60 жылдығына ... ... ... ... ... ... пайдалану қарастырылды.
Тақырыпты 2003-2004 жылдардағы көрсеткіштер негізінде зерттей отырып,
оның аясын кеңіту шарасы көптен іске асып ... ... ... да ҚР ОМ
КФДЖ мұрағатының 2003-2006 жылдар аралығындағы жылдық есептерін қарастыру
мүмкіндігі ... Бұл өз ... ... ... жылдардағы
көрсеткіштерді 2005-2006 жылдардағы көрсеткіштер негізінде салыстыра отырып
зерттеуіне мүмкіндік берді.
2005-2006 жылдары еліміздің ... ... ... ... ... көптеген ілгерілеу болғандығын байқаймыз. Бұл ... ... ... ғана емес ... қатар, шет елдік байланыстарда
да көрініс тапқан.
Мұрағат қорларындағы аудиовизуалды құжаттарды насихаттау ... ... және ... ... ... ... ... құжаттарына аудару
мақсатында мұрағат зерттеушілер мен оқырмандардың, тыңдармандармен ... ... ... ... ... ... ... негізгі сұраныстар келесі мерейтойлар мен
айтулы даталар көлемінде болды. Олар:
- ҚазКСР халық әртісі Қанабек Жандарбековтың ... 100 жыл ... Абай ... ... ... ... және Балет театры
әкімшілігі әртістің жеке құжаттарына ... ... ... ... суретшілер Одағының әкімшілігі ҚР халық
суретшісі, скульптор, профессор Наурызбаев Хәкімжан ... 80 жыл ... орай ... ... сұраныс берді,
Аталған сұранысқа ұқсас, туғанына 100 жыл толған ҚР халық әртісі,
композитор Е.Г.Брусиловскийдің жеке ... ... ... жылы мұрағат «КТК», 31 канал, «Хабар» агенттіктері мен «Южная
столица» телеарналарымен тығыз байланыста жұмыс жасады. ... ... ... ... «Ана ... ... «Огни Алатау»,
«Бәйтерек» сынды ... ... ... ... ... компаниясы мен «Алматы қала сәндеу» және «TADIA VISIN»
жарнама ... ұос ... 60 жыл ... орай ... ... бұл ... ... 2006 жылғы
аудиовизуалды құжаттарды пайдалану мүмкіндігі мен ... ... ... жылы ... ... ... жеңісіне 60 жыл толуына орай
бағытталған еді. Ал 2006 ... ... ... мен ... ... болды.
М.Әуезов атындағы драма театрындағы Шәмші Қалдаяқовтың еске алу
кешінде автордың ... ... CD ... ... ... іске асты.
Жамбыл Жабаевтың, Данеш Рахишевтің және өзге де танымал орындаушылардың
әндері «50-ші, 60-шы ... ... ... ... ... және өнер ... жеке ... жоғары дәрежеде
қызығушылыққа ие болды. Атап айтсақ,
- Қаз КСР ... ... ... ... ... ... Алматы қаласындағы ХІХ Бүкілодақтық кинофистивалдің салтанатты ашылу
мерекесі,
- ақын, қоғам қайраткері О. ... ... 70 жыл ... ... фотоқұжаттар мен аудиоқұжаттар жинақталды.
Фотожинақтар «Мегаполис», «Начнем с понедельника», «Аргументы и факты.
Казахстан», «Новое ... ... ... «World ... ... ... және «Time Out. Алматы» атты ... ... ... ... ... көптігі бұл құжаттардың
деректік маңызын ашып көрсетсе керек. Аталғандарға ... ҚР ОМ ... ... бағытта тығыз қарым-қатынаста болды. Олар негізінен
төмендегідей сипатта.
- «ҚР Президентінің ... ... ... ... ... ... мен ... сұраныс жасады.
- Республикалық «Қазақстан»телерадиокорпорация «Кино әлемі» атты
бағдарламаға материалдар дайындауды сұрады.
- «Казпочта» акционерлік қоғамы «Ат ... ... ... ... ... мұрағатқа сұраныс берді. Киноқұжаттарға атысты
сұраныстар былайша өрбіді, әл-Фараби ат. ҚазҰУ ... ... ... ... ... және өзге де игі ... ... таңда кез-келген ақпараттық жүйе елдің, мемлекеттің дамуына
қызмет етуі шарт. Онсыз оның маңызы да жоқ. ... ... ... ... ... ... кеңейту, оның елімізге, мемлекетімізге
берері қаншалықты екендігін бағамдау қажеттігі туындады. Осындай мақсаттар
мен міндеттер негізінде ... ... және ... ... бағдарламалары
аясында аудиовизуалды құжаттарды жаңа ақпараттық технологияларға ... ... ... бірден бір айғағы ең бірінші болып ... ... ... ... ... ... «Мәдени мұра» бағдарламасы [37].
Осының аясында «ТАСКАМ» магнитафоны алынып, КФДЗдағы фоно ... ... ... Қазақ радиосымен бірлесе отырып, мұрағат «Мәңгілік
сарын» ... ... [19, 8 ... ... әуендік бағдарламасы аясында Дина Нұрпейісова, Әміре
Қашаубаев, Манарбек Ержанов, Жүсіпбек Елебеков, Ғарифулла Құрманғалиев,
Күләш Байсейітова, ... ... Қали ... ... ... ... Қалабаев, Дәулет Мықтыбаевтардың әндерін DАТ-кассеталар
мен СD дискілерге көшірді.
«Кино» ... ... ... ... ... Қазақстан» атты киножурналдың негізінде ... DVD ... ... ... «Кино» бағдарламалары мәліметтер базасында тіркеу үшін
жасалған бағдрламалар. ФОНО бойынша 1231 ... ... ... және Фоно ... бағдарламалары бойынша Майкрсофт серверіне
енгізілді. Мұрағаттың локалдік желісін тиімді пайдалану үшін жасалған бұл
әдіс ... ... ... ... ... ... – Деректану ғылымының обьектісі заттай
және жазбаша деректер. Олар құнды ... ... ... қалмай, тарих
ғылымының дамуында шешуші орынға ие.
Сонау ежелден келе жатқан жазба деректері папирустардан басталса,
заттай ... ... ... ... ескерткіштерінен көрініс
табуда.Әлемдік өркениетті қамтыған жаһандану түсында ақпарат ... ... ... мен ... ... ... ... оны жан-жақты зерттеуді
міндеттейді.
Осылай қоғамның алма-кезек дамуы жыл сайын жаңа ... ... ... ... ... етіп ... Он-он бес жылдай бұрын мұрағат
материалдарымен жұмыс істеу жүйесі ... ... ... жадықталған аудиовизуальды материалдармен уақыт өте келе
сұраныстан қалып, өзіндік құндылығын ... ... еді. Бұл ... ... ғана ... ... қана қоймай, құжаттардың ... ... ... да ... ... ... ... және де техникалық ... ... ... ... ... де ... мен игі жетістіктерге ... ... ... жаңа ... ... отандық тарихқа
деген қызығушылықты оятып, сұранысқа ие болып отыр [23, 21 б.].
Аудиовизуалды мұрағат құжаттарын пайдаланудың жаңаша даму ... ... ескі ... ... құралдар жаңа технологиялармен
алмастырылды. Кинофотофоноқұжаттарды дайындауда цифрлық аппараттар, цифрлық
видеокамералар, ал ... ... CD-ROM, DVD, DVD-ROM, SVHS, ... ... ... ... ... құжаттардан басты
айырмашылығы–оның адамның сана-сезіміне тікелей әсер етуінде. Адам ... ... ... ... құжаттар өз кезегінде шынайы ақпарат
берумен қатар, сақталуы жағынан тиімділігімен де ... ... және ... ... ... аудиовизуалды құжаттар кешенінде
көрініс береді.
Шет елдік іс-сапарлардың нәтижесінде шет ... 35 мың ... ... ... ... Бұл құжаттар Қазақстанның ХІІІ-
ХХ ғасырларындағы тарихына қатысты аса құнды құжаттар. Шет ... ... ... түрлеріне қарай жіктейтін болсақ, олар
келесідегідей ретте алынды. 130 ... 200 ... 50 ... мен ... [19, 7 б.] ҚР ОМ КФДЖ ... қорын толықтырды.
Аудиовизуалды-ақпараттық технологиялар кешенін ... ... ... ... ... ... отырған іс. Ақпараттық қоғамның
өресі кеңіген сайын оларға деген сұраныс пен талап та күшейе түсуде.
2.2. Аудиовизуалды ... ... ... ... ... ... құжаттардың көшірмесін алу және
пайдаланудың заңдық негіздеріне ... ... де ... ... ... ... жай құжаттардан ерекшелігінің өзі бұл құжаттарды
пайдалануға беруде арнайы дайындалған ережелер мен ... ... ... алып ... және ... ... бет ... кезде қоғамдық қатнастарды реттеу мақсатында ... ... Ата ... ... ... ... мен
қаулылар, нұсқаулар қабылданды.
Бұл заңдардың негізгі бағыты Орталық мемлекеттік мұрағат қорлары мен
мұрағат ... ... ... ... ету. Әсіресе құнды
материалдар мен аса ... ... ... ... ... пайдалануға беруі мәселелері бірінші кезекте тұрады.
ҚР ОМ мұрағат заңдарында құжаттарды сақтаумен қамтамасыз етумен
бірге, ретроспективті ... ... ... да еерекше мән беріледі.
Заңдар мен қаулылар негізінде Мұрағат құжаттарының ... ... ... ... ... сақтау, жүйелеу және ... ... ... ... ... құнды да шынайы ақпаратты алу мүмкіндігі
жоқтың қасы. Обьективті шындықтың көзін мұрағат ... мен ... онда ... ... құнды да дәл ақпарат беруде орны
ерекше. Бүгінгі таңда құжаттану ... ... ... ... яғни ... ... құндылығы бар
құжаттар қатарына жатқызады [4, 19 ... ... ... ... ... ... құжаттарды
зерттеуден ғана емес, сонымен қатар оны пайдаланудың заңдық негіздері,
пайдаланудың даму үрдісінен де ... ... ... ... құжаттардан бірінші кезекте ақпарат тасушықұралымен, яғни ... ... өзі бұл ... ... ... арнайы
дайындалған ережелер мен нұсқауларға сүйенуді талап етеді.
Аудиовизуалды ... ... ... құқықтық жағдайға
негізделген. Дәстүрлі ... ... ... ... ... ... қабылдай алады. Ал аудиовизуалды
материалдарды кәсіби, ... емес ... ... тек ... ... және ... бойынша жүргізіледі [7, 14 б.].
Қоғамның алма - кезек дамуы жыл сайын жаңа әдіс-тәсілдер мен ... ... ... етіп ... Он-он бес жылдай бұрын мұрағат
материалдарымен жұмыс ... ... ... ұйымдастырылатын. Ескі
аппаратуралармен жабдықталған аудиовизуальды мұрағат құжаттары уақыт өте
келе сұраныстан қалып, өзіндік құндылығын ... Бұл ... ... ... ... ... ... ұйымдастырудың
қиындауына әкеліп соқты.
Дегенмен ғылыми-техникалық революцияның арқасында және де техникалық
ғылымның қарқынды дамуының нәтижесінде ... ... ... де ... мен игі жетістіктерге қол жеткізілді. Бұлайша мұрағат ... ... және ... ... пайдаланудың жаңа түрін енгізу
отандық тарихқа деген ... ... ол ... ... ие ... [6, 25 б.].
Мұрағаттың бүгінгі күнгі жайына қоғамның саяси және экономикалық ... ... ... негізгі міндеттерін іске ... ... ... баса ... аударылады. Осы ... ... ... ... ... ... проблемалары
туындайды.
Экономикалық және мәдени дамуға бет түзей ... ... ... ... ... ... Қазақстан ... Ата ... ... ... заңдар мен мен қаулылар,
нұсқаулар қабылданды.
Бұл заңдардың негізгісі 1998 жылы қабылданған ... ... қоры ... ... Қазақстан Республикасының заңы Ұлттық мұрағат қорының
құжаттарын қалыптастыру, ... мен ... және ... ... ісін мемлекеттік басқару саласындағы қоғамдық
қатынастарды реттейді [24, 34 ... заң ... ... ... ... нұсқаулар мен ережелер
дайындалады. Бұл заң актілері тек мұрағат қорларына ғана негізделіп қоймай,
мұрағат ісін ... және өзге де ... ... ... негізінде жұмыс жасауға мүмкіндік береді. Біз қарастырып отырған
мәселеге ... ... мен ... ... ... қоры ... туралы» Қазақстан Республикасының заңынан соң, бір-екі жылдың
көлемінде жасалған.
ҚР ОМ КФДЖ мұрағаттарында ... ... ... ... «Киноқұжаттар мен видеофонограммаларды мемлекеттік мұрағаттарға
қабылдау реті туралы» [31] нұсқау негізінде іске ... ... ... ... ... ... ... мұрағаттарда
киноқұжаттар мен ... ... ... ... ... ... аудиовизуалды құжаттардың құрамы мен кешені
көрсетілген.
Бұл нұсқауда өндірістен қысқартылған, немесе экранға шықпаған, сонымен
бірге ... ... шет ... және жекелеген азаматтардан алынған
киноқұжаттар мен ... сол ... ... ... беру, олардың техникалық жағдайы және ... ... ... ... ... ... ... және
сақтауды қамтамасыз ету» [27] нұсқауы алты тараудан ... Бұл ... ... ... бағыттары көрсетіліп, негізге акцент құнды
аудиовизуалды ... ... ... бірге “Киноқұжаттар ... ... ... ... реті ... нұсқауы
негізінде аудиовизуалды мұрағат құжаттарын сақтауды қамтамасыз етуді
көрсетеді.
2001 жылы ... ... алты ... ... ... ... ... құжаттарын мемлекеттік мұрағаттарға қабылдау барысындағы
екеу ара қарым-қатынасты реттеуді қарастырады.
“Ұлттық мұрағат қоры және ... ... ... 23 ... ... мен ... ... мекемелерде дайындалған
аудиовизуальды құжаттар мен материалдар–сол мекемелердің жекеменшігі ... [24, 1-4 ... да олар ... ... ... ... Ал аудиовизуалды құжаттарды пайдалану осы бап бойынша бірінші
киновидиостудиялар мен фильм ... ... ... ғана іске
асады.
Екінші бөлімде аудиовизуальды ... ... ... ... Бұл ... ... бөлімінде 2000 жылы 26-
желтоқсанда 83 нөмірлі Мемлекеттік және мекемелік мұрағаттар мен ... ... ... ... ... ... қорында
сақтау мерзімін белгілеу” нұсқауына сүйене отырып, мекемелік мұрағаттарда
әртүрлі ... ... мен ... ... ... ... ... қарастырылады.
Екінші тарауда киноқұжаттар мен ... ... ... ... бір ... ... ... да олар жоғарыдағы нұсқау
бойынша сақтауға беріледі.
Үшінші тарауда киноқұжаттар мен видеоқұжаттардың құндылығын сараптау
мәселесі қарастырылады. Киноқұжаттар мен ... ... ... ... ақпараттардың маңыздылығы, құжаттардың
түпнұсқалылығы, құжаттардың құрылған жері мен ... ... ... ... ... ... құжаттардың физикалық-химиялық,
техникалық жағдайы сынды критерилеріне қарайды. Бұл ... алыс ... шет ... ... ... ... ... құжаттарды
сақтауды ұйымдастыру аталған тарауда көтерілген маңызды мәселелердің бірі.
Техникалық және аудиовизуалды құжаттарды ... ... ... ... ... ... ... киносюжеттердің 35 мм
пленкалар, түпнұсқалары мен көшірмелері ... ... ... Ал шет елдік мекемелер мен заңды тұлғалардың барлық ... ... ... ... қолы ... мөрі басылған
қосымшаларымен бірге беріледі.
Бесінші-тарауда ... ... ... баса ... ... ... түскен құжатттарды қайта құрап, дефектісін жою
тікелей мекеменің қаржысымен 3 жылда бір рет іке асады. ... ... ... сақтауға беру мерзімі көрсетіледі. Ол үш ... ... ... екі нұсқаумен қоса “Қазақстан Республикасының
Мемлекеттік мұрағаттарындағы оқу залдарында ... ... ... [28, 1-3 б.] де ... ... қоры және мұрағаттар туралы” заңның
негізінде жасалынды. Бұл ереже алты тараудан тұрады.
Ереженің алғашқы тарауында ... ... мен ... айтылады.
Екінші тарауда зерттеушілерді ... ... ... көрсетеді.
Зерттеушілерге мұрағат қорларымен және құжаттармен оқу залдарында жұмыс
істеуге рұқсатты ... ... ... Ал шет ел ... ... ... және ... басқару Комитеті береді.
Зерттеушілер өздерінің ғылыми – зерттеу жоспарымен және мекеме
басшысының қолы ... мөрі ... ... ... ... ... алады.
Ал студенттер мұрағат құжаттарына кіру мүмкіндігіне жоғарғы оқу ... ... ... қолы ... ... қағазымен бірге келіп,
рұқсат алады. Рұқсат ... соң ... ... ... ... ... тарауда зерттеушілердің мұрағат қорлары мен
құжаттарына кіру реті айтылады.
Мемлекеттік мұрағат ... олар ... ... ... мен құжаттары, ғылыми-анықтамалық аппаратын, анықтамалық-ақпараттық
басылымы және ... ... соң ... ... және ... ... ... тегін беріледі.
Кебір қорларды пайдалану арнайы қор құрушының немесе оның құқықты
иегерінің ... ... ... ... ... ... ... беру уақытынан бастап, бір
тәулік ішінде даярлап ... ... ... ... бір
күнге үш тізбе және жеті немесе он іс, ал ... ... іс ... ... бес ... және он бес не ... іс ... Зерттеушілерге
берілетін істің максимальды саны он бес істен алты тізбеге дейін, ал бір
айлық ... ... өзге ... ... ... ... саны ... ал тізбенікі сегізден аспауы керек. Зерттеушілерге ... ... бес ... ғана ... Ал аса ... ... мұрағат
басшылығының рұқсатымен бір күн мен бес күн аралығында беріледі.
Төртінші тарауда ... ... ... ... ... ... ... құжаттары көшірмесін алуы қарастырылған. ... ... алу ... ... ... ... ... [28, 13 б.].
Ережеге сәйкес құжаттардың Көшірмесін алудың ... бір ... ... ... ... Және де бір істі ... ... де рұқсат
берілмейді. Құжаттардың көшірмесі негізінен ... ... ... Ал аса ... ... ... ... ақауы
бар құжаттардың сақтандыру қорлары болмаса микрофотокөшірмелеу негізінде
іске асырылады.
Аудиовизуалды құжаттардың ... ... да ... ... Аудиовизуалды құжаттардың көшірмесі екі аптаның көлемінде
төленген жағдай да ғана ... ... ... ... ... ... ... жағдайда мұрағат құжатты өзге
мекемеде мұрағат қызметкерінің бақылауында түсіреді. Ал фотоқұжаттар ... ... ... ... ... зерттеушілердің құқықтары мен ... Ал ... ... ... ... ... ... зерттушілерді
Қазақстан республикасының заңымен бұзылған құжаттарды қалпына ... ... ... ... ... мен ... ҚР ОМ ... құжаттарды
пайдаланудың өзіндік ерекшеліктерін көрсетеді.
Құжаттарды пайдалануды ұйымдастыру ҚР Орталық ... ... ... қоры және ... туралы» Қазақстан
Республикасының заңы ... ... ... ... ... оқу ... жұмыс істеу» [28] ережесіне сәйкес
іске асады.
Дәстүрлі құжаттарға негізделген ережеалты тараудан тұрады. Ереженің
жалпы ережелерге арналған ... ... ... бөлімінде әрбір
зерттеуші мұрағат ережелерімен танысуы міндеттілігін нақтылап, аталған
ережелер аудиовизуалды және ... ... ... ... ... деп ... Яғни бұл ... ... ... мен ... ... ... ... дәстүрлі құжаттардан жоғары сапалылығы мен
ерекшелігін осыдан-ақ байқай аламыз. ... ... ... мен ... қол ... ... ... ретін және
зерттеушілердің құқықтары мен міндеттері тарау-тарауға бөлінген. ... ... мен ... деп ... ... тарауында
«...микрапленканы бүктемеу аппаратуралармен ... ... ... ... сақтау...» [28, 12 б.] зерттеушінің міндеті деп
танылған.
Қазақстан Республикасының барлық мемлекеттік мұрағаттары мен мекемелік
мұрағаттары ... ... ... осы ... ... Біз қарастырып отырған аудиовизуальды мұрағат құжаттарын пайдалануға
бағытталған арнайы ереже қабылданбаған. ... ... ... заңдық негіздері кейбір нұсқаулықтар мен ережелерде кездеседі.
Атап айтсақ, жоғарыдағы ережемен ... ... ... шет ел ... ... көрсету реті» [29] туралы туралы
нұсқаулық.
Нұсқаулықтың ... ... ... ... «кинофотоқұжаттар шет ел
азаматтарына позитив күйінде беріледі, олар бұнымен оқу ... ... яғни ... ... сақтау үшін және қауіпсіздік үшін, ҚР
ОМ КФДЖ мұрағаты алдын ала арнайы ... ... ... ... соң оны ... ... ... және бесінші тарауларында зерттеушілерге құжаттарды дайындаудың
прайс-парағы берілген. Ол бойынша:
құжаттардың микрофилімін дайындау-
16*24- тен 22,5*32мм. кадр 47,25 ... тен 32*45 мм. кадр 52,50 ... ... дайындау-
13*18см негатив 44,10 тг;
18*24см негатив 66,15тг;
24*30 см ... 94,50 ... см ... ... баспа фотокөшірмелерін дайындау-
13*18см фото 26,78 тг;
18*24см фото 40,43 тг;
24*30см фото56,50 тг;
30*40см фото 78,75тг- [29-30, 15-17 б.] ... ... ... ... ... қабылдауды және
сақтауды қамтамасыз ету» нұсқауына сәйкес ... ... ... ... ... ... ... видеокассеталар), фотолардың
ксеро немесе микро көшірмелерін жасауға жол ... ... ... ... ... әлеуметтік-құқықтық сипаттағы талаптарды
орындау реті туралы» нұсқауда да ... ... ... шет ... ... ... арнайы міндеттер мен ... ... ... ... ... түрі ... қалпында берілмейді, ал көшірмелері 40-50 бет көлемінде ғана
беріледі. Осы нұсқаудың он ... ... ... ... көшірмелерін іске асыру мүкіндіктері жасалынады [30, 18 ... ...... ... тек шет ел ... ғана емес ... ... да аудиовизуалды мұрағат құжаттарын пайдалануға
мүкіндік алады. Аудиовизуалды материалдарды көшірмелеу барысында ТМД елдері
азаматтарына өзге шет ел азаматтарына қарағанда ... ... ... ... ... мен нұсқаулықтар және ережелерден басқа кей
тұстарда ... ... ... да ... ... ... ерекше.
Соңғы он жыл көлемінде қабылдаған нормативтік актілер ... күні ... ... ... ақпараттың қоғам мен мемлекет өмірінде маңызының
күннен-күнге арта түсуі аудиовизуалды құжаттамамен және ... ... әлі де ... ... ... Яғни зерттеушілердің
аудиовизуалды құжаттармен оқу залдарында жұмыс істеу ... ... ... біршама жеңілдеткен болар еді.
ҚР ОМ КФДЖ мұрағатында соңғы бес ... ... ... мен ... ... бұл олқылықтың да шешуін табатын
уақыттың алыс емес екендігін көрсетеді.
Аудиовизуалды ... ... ... отыруы оларды пайдаланудың жаңа
әдіс-тәсілдерін енгізуді қажет ... ... ... ... ... осы күндері фоноқұжаттар компакт
дискілер мен кассеталарға жазылады. Сол ... ... ... ... ... бұл ... ... да тиімді видеофильмдерде
көрсете алады.
Осылай ... ... ... жыл ... жаңа ... ... ... жүйелерін қажет етіп отырады. Он-он бес жылдай бұрын мұрағат
материалдарымен жұмыс ... ... ... ... ... ... ... материалдармен уақыт
өте келе сұраныстан қалып, өзіндік құндылығын жоғалта бастаған еді. ... ... ... ғана ... ... қана қоймай, құжаттардың
сақталуын қамтамасыз етуді ұйымдастыру да әлсірей бастайды. ... ... ... және де ... ... қарқынды
дамуы нәтижесінде мұрағат ісінде де өзгерістер мен игі жетістіктерге қол
жеткізілді.
Мұрағат құжаттарын пайдаланудың жаңа ... ... ... тарихқа
деген қызығушылықты оятып, сұранысқа ие болып отыр [8, 21 б.].
Аудиовизуалды мұрағат ... ... ... даму ... ... ескі ... тасушы құралдар жаңа технологиялармен
алмастырылды. Кинофотофоноқұжаттарды дайындауда цифрлық аппараттар, ... ал ... ... CD-ROM, DVD, DVD-ROM, SVHS, ... ... ... технологиялармен Орталық Мемлекеттік кинофото дыбыс
жазбалары мұрағаты да жабдықталған. ... ... ... ... ... ... дәстүрлі аудиовизуалды құжаттарды (пленкалық)
қазіргі заманғы ақпарат тасушыларға (цифрлық) ауыстыру іске асырылды [38, ... ... ... «2007 – 2009 ... ... мұрағат
ісін дамыту бағдарламасында» да көтерілген. Аудиовизуалды құжаттарды СD-
дискілерге көшіру ісі ... және ... ... ... ... [39].
Мұрағат ісін ұйымдастыруда ең өзекті проблеманың бірі құжаттарды
сақтау сақтау болса, олардың ... ... ... да ... ... ... Міне, осындай өзекті деген мәселелерді қамтыған ҚР
мұрағат ісін жетілдіру бағдарламалары нәтижелі ... ... ... «Электрондық құжат және электрондық цифрлық
қолтаңба туралы» Қазақстан Республикасының Заңы қабылданды. Заң негізінде
электрондық құжат ... мен ... іс – ... іске ... ... Заң ... 6-тараудан тұрады.
Алғашқы тарауында жалпы ережелер қарастырылып, негізгі сөздерге
анықтама берілген. Заңның екінші ... ... ... ... ... ... реті, оларды сақтау және ... ... ... мен ... ... 3 – ... ... қолтаңбаға негізделген. Электрондық
цифрлық қолтаңбаны қолдану, электрондық қолтаңбаның құралы және оның ... ... ... қарастырылған. Төртінші тарауда тіркеу куәлігі, ьесінші
тарауда куәләндіруші орталық және оның ... ашып ... ... ... ... ... ... жылдың 1- шілдесінде күшіне енген бұл заңда ақпараттық
технологияларды қолдану ... ... ... ашып ... Зерттеу
жұмысының тақырыбына сай аудиовизуалды құжаттарды бүгінгі ... ... ... және ... ... оқу мәселесі іске асып
отырған бүгінгі ... ҚР ... ... және электрондық цифрлық
қолтаңба туралы» Заңы дер ... ... ... ... электрондық
құжаттарды жасау, сақтау, пайдалану ретінің жан-жақты қарастырған. Бұл да
болса болашақта зерттеушілердің ... ... ... ... ... ата заңы болып табылатын Конституция
негізінде Қазақстан ... ... ... қоры және ... заңы ... 1998 жылы 29 желтоқсанда қабылданған 258 нөмірлі
аталмыш Заңды мұрағат ісінің «Ата ... деп ... ... ... бұл заңның негізінде мұрағат ісіне қатысты барлық нормативтік
заң актілері мен нұсқаулықтар қабылданды.
Ең алдымен, ... ... ... ... берер болсақ, заңда
белгіленген тәртіппен Ұлттық құндылық деп танылған ... ... ... ... ... ... тарихи-әлеуметтік, саяси немесе
мәдени айрықша маңызы бар құжаттардың жиынтығы – Ұлттық мұрағат қоры ... ... ... ... ... ... Ресми құжаттар (өкімдер, бұйрықтар),
3. Машинамен оқуға ыңғайлы құжаттар,
4. Тарих пен мәдениеттің деректі ескерткіштері,
5. Жеке адам ... ... ... ... ... ... өзге де ... Құжаттардың сақтық көшірмелері.
Құжаттарды жіктеу – Ұлттық мұрағат қоры құжаттарды дұрыс ұйымдастыру
және жан-жақтфы пайдалану мақсатында аса мәнді ... ... ... ... Құжатардың белгілі тарихи дәуірге жататындығы,
• Құжатардың республикалық және жергілікті ... бар ... ... ... ... ... жататныдығы,
• Құжаттардың мемлекеттік және қоғамдық қызметінің белгілі салаларына
жататындығы,
• Ақпаратты бекітудің немесе құжатты жасаудың әдісі мен ... ... ... байланысты үш кезеңді қамтиды:
1. Ұлттық мұрағат құжатарын тұтастай жіктеу,
2. Құжаттарды нақты мұрағат көлемінде жіктеу,
3. ... әр ... ... жіктеу. [24, 1-4 б.]
Аталған сыныптауларда біз Қазақстан Республикасының Ұлттық мұрағат қоры
құжаттарының жіктелу ... ... ... Заң ... жеті ... ... ... Жалпы ережелер қарастырылып, негізгі ұғымдарға
түсінік берілген.
Ал екінші тарауда Ұлттық мұрағат қорына нақтырақ ... ... ... ... ... қоры ... мемлекеттік есебін
жүргізу, оларды сақтау, сақталуын қамтамасыз ету, тұрақты ... ... ... төртінші тарауында
Ұлттық мұрағат қорының құжатарын пайдалану мәселесі көтеріледі. Мұрағат
ісін реттеу мен ... ... ... ... ... ретінде
қарастырылған. Алтыншы тарауға ... ... ... ... ... ережелермен қорытындылаған.
Қазақстан Республикасының мұрағат ісі үшін 2001-2005 жылдар аралығы
аса жемісті жылдар болып табылады Олай дейтініміз ... ... ... ... ерекше мән берілді. «2001-2005 жылдар аралығында мұрағат
ісін жетілдіру» ... ... ... ... көп жаңалықтар мен
өзгерістер іске асты.
Мұрағат ... ... ... енгізу, жаңа технологиялармен жұмыс
жасау, мұрағатшы мамандар даярлау сынды өзекті мәселелер өз ... ... «Іс ... жүргізу және мұрағат
ісі» терминдер сөздігі шығарылды. «Рауан» баспасы, Алматы қаласы.
2000 жылдың 30 мамырындағы Қазақстан ... ... ... ... ... ... Қазақстан Республикасының
Ұлттық мұрағат қорының және мәдениет, өнер, ... ... ... ... ... көрме ұйымдастырылды.
2000 жылдың 6-желтоқсанында Қазақстан ... ... ... ... Ұлттық мұрағат қоры құжаттарын
орталық мемлекеттік тіркеу туралы нұсқаулықты» ... ... ... мәдениет, ақпарат және қоғамдық келісім
Министрлігіне қарасты мұрағат ісі мен ... ... ... ... Мұрағатшылар Кеңңесінің Еуразиялық аймақтық бөлімі
мүшелігіне қабылданды. Мәскеу ... 6- ... 2000 ... ... 10-қаңтарында Қазақстан Республикасының ... ... ... ... ... қоры ... сақтау мерзімдері мен реті туралы нұсқаулықты» тіркеуге ... 2001 ... 26 ... №146 Қаулысымен «Қазақстан
Республикасының мұрағат ісін ... ... ... дамыту
тұжырымдамасы» мақұлданды.2001 жылдың 28-30 мамырда Астана қаласында қазақ-
неміс мәдени байланыстар жөніндегі комиссияның 3-ші ... ... ... ... ... жөнінде мәселелр қаралды.
ҚР Үкіметінің 2001 жылдың 11 ... №797 ... ... ... ... ісін ... ... аралығында дамыту
тұжырымдамасы» бекітілді.
2001 жылы 10 қарашада ҚР «Ұлттық мұрағат қоры және мұрағаттар туралы»
заңына өзгерістер мен ... ... ... Заңы ... ХҮ-ХХ ғасырлардағы тарихына қатысты мұрағат құжаттары мен
материалдарын іздестіру және олардың көшірмелерін алу жөнінндегі 2002 ... ... ... РК ... «Іс ... және ... ісі. ... мен
анықтамалар», СТ РК 1042-2001 ... ... ... ... ... ... ... жасалды. Алматы, 2001
жылдың желтоқсан айы [25, 20 ... 10 ... ... ... ... ... ... «Жаңа Сорбонна – Париж ІІІ» университетінің кітапханасында
сақталып ... ... мен ... микрофильмдерін Қазақстан
мұрағатқызметкерлеріне табыс етті.
ҚР ... 2002 ... 8 ... № 183 ... бойынша «Мемлакеттік
және ведомствалық мұрағаттарында ақылы ... ... және оны ... ... ... қабылданды.
2002 жылы 26-қыркүйекте Астана қаласында Әзірбайжан Республикасының,
Армения Республикасының, ... ... ... ... ... ... ... Ресей
Федерациясының, Украйнаның мұрағат қызметінің басшыларының қатысуымен
кезекті ... ... ... өтті.
2002 жылы 26 қыркүйекте Астана қаласында «ЕВРАЗИКА» Халықаралық
Мұрағатшылар Кеңесінің ... ... ... ІІІ жалпы
конференциясы болып өтті [8, 123-125 ... ... 6 ... ... ... ... ... web-
сайтының қосылу тұсаукесері болып өтті.2003 жылы маусым айында 2004-2006
жылдарға негізделген «Мәдени мұра» ... ... іске ... ... ат ... жылы ... ... Ресей Федерациясының Саратов қаласында болып
өткен «Бүгінгі Ресей мұрағаттары: сырттай және ішкі ... ... ... Қазақстан Республикасының
мұрағат мекемелерінің бір топ делегациясы қатысты.
2003 жылы қазан айында ... ... ... ... ... 200 ... ... арналған «Исатай-Махамбет» атты мұрағат
құжаттарының жинағы шықты.
2003 жылы 12 желтоқсанда ... ... ... ... ... ... басшылық жасаған, Қазақстан Республикасының ... ... ... ... С.Б. ... ... еске ... болып өтті.
Алматы қаласында 19-20 ... ҚР ... ... қоры ... ... ... қабылдануына арналған ірі республикалық семинар-
жиналыс ұйымдастырылды.
2004 жыл ... ... жылы деп ... (2003 жылдың 19
желтоқсанындағы мұрағат ісі және ... ... ... ... ... ... жұмыс жасаудың негізгі ережесі қабылданды.
2004 жыл 24 қаңтар.
2004 жылдың 26 наурызында Алматы қаласында 2004-2006 жылдарға арналған
«Мәдени ... ... ... іске ... ... ... мұрағат
және кітапхана ісінің қоғамдық кеңесі ірі көлемде отырыс ұйымдастырды.
2004 жылдың маусым және қыркүйек айларында Қазақстан ... ... мен ... ... ... ... мемлекеттік көне
актілер мұрағатында, Ресей мемлекеттік ... ... ... ... ... ... Федерациясының мемлекеттік
мұрағатында, Ресей ... ... және өнер ... ... ... ... ... Башқұрт Республикасының Мемлекеттік
тарихи мұрағатында, Башқұрт Республикасының Валиди атындағы орталық
кітапханада ... ... ... ... ... қаласында 2003-2004 жылдары Ресей Федералдық мұрағатынан 105
мың мекрофиль кадры, 15 мың ... ... 1819 ... 109 түрлі-
түсті слайдтар және 59 кино құжаттар көшірмелері әкелінді. Ал ... ... ... және бейбітшілік мұрағатынан құжаттардың 112 парақ
көшірмесі әкелінді. Түрік ... ... ... ... ... және ... басқару комитетіінң сол кездегі төрайымы
Р.Х.Сариева ханым өзінің «Қазақстан ... ... ... ... ... ... ... мұрағат ісін дамыту
Бағдарламасының жүзеге ... ... ... [19]. Р.Халесовна өз
мақаласында аталмыш бағдарламаны орындау барысында мұрағат ... ... ... ... даярлануына және қабылдануына баса назар
аударған. ... ... ... АҚШ, ... ... Ұлыбритания,
Германия, Қытай, Армения сияқты шетел мұрағаттарынан алынған ... ... баса ... ... алға ... ... ... мұрағат ісі мамандарының атқарған ... ... ... іске асқан мұрағат ісінің сан ... игі ... баға бере ... біз бұл ... «ҚР ... ісінің алтын
кезеңі» деп атағымыз келеді. Аталған сыныптау реті ... ... ... ... туралы» заңында кездеседі. Ұлттық ... ... ... да ... ... және ... ... келіп, біз «Ұлттық мұрағат қоры және мұрағаттар ... ... ... ... ... ... ... ісіне қатысты
мәселелерін қамтыған деп айта аламыз. ... ... ... ... ... ... мұрағат қорларында қандай құжаттар сақталуға
тиісті екендігі жан-жақты аталып өтілген.
Кез-келген саланың дамуы бірінші ... оның ... ... екені белгілі. Нормативтік заң актілерін қалыпқа түсірмей, кез-
келген мәселеде жақсы нәтижеге жету ... ... ... да ... ... базасы бір ізге түсірілуі шарт.
Осыдан келіп туатыны ... ... ... ... де
заңдық жүйені қалыпқа келтірмей, жақсы нәтижеге қол жеткіздік дей ... Бұл ... ... ... ... соңғы бес-алты
жылдың көлемінде біршама жақсы нәтижелер бар деп айтуға болады.
Аудиовизуалды мұрағат құжаттарын ... ... даму ... ... ескі ... ... құралдар жаңа технологиялармен
алмастырылды. Кинофотофоноқұжаттарды дайындауда цифрлық аппараттар, цифрлық
видеокамералар, ал оларды сақтауда CD-ROM, DVD, DVD-ROM, SVHS, ... ... ... ... ... экраннан, ал Betacam-нан
видеомагнитафондар арқылы ... ... ... vhs-форматындағы
видеокассеталарға жазып пайдалану, сақтау өзінің тиімділігін көрсетуде. ... мен DAT ... ... ... ... жиі ... Осы қолданыстағы технологиялар мен ... ... ... ... ... мен ... ... орны ерекше. Біз
бұл жағынан да Ресей федерациясының заң ... ... ... ... да біздер үшін бұл мәселенің дұрыс шешім тапқаны ... ... біз ... ... жұмыс жасауда
ақпарттық технологияларды ... ... оң ... ... қарастырдық. Зерттеуші жүргізген бақылаулар, ... ... ... ... ... Орталық Мемлекеттік
кинофотоқұжаттар мен дыбыс жазбалары мұрағатының қызметінде іске асқан ... ой ... ... ... ОМ КФДЖ ... ... сақтау, пайдалану және ондағы құнды
ақпараттарды ғылыми айналымға енгізу бүгінгі таңдағы аса ... ... ... ... жұмысты жазу барысында аудиовизуалды құжаттардың
перспективасын көрсетуге ұмтылдық.
Жұмыстың төрт түрлі негізгі нәтижесін көрсетуге ... ... ... ... ... Орталық Мемелекеттік кинофото және
дыбыс ... ... ... ... пайдаланудың даму
үрдісі алғашқы зерттеушілердің бірі ретінде жүйелі түрде зерттелген.
Мәселенің негізгі түйінді ойы жұмыстың екінші ... ... ... пайдалану барысында қолданылатын ... мен ... ... ҚР ОМ КФДЖ ... кеңінен
қолданыста жүрген соңғы технологиялық аппаратуралар мен ақпарат тасушы
құралдарға қазіргі күн ... баға ... ... біз ОМ КФДЖ ... 2001 жылы жасалған “Асыл
мұра” бағдарламасы, “Фоно”, ... ... ... ... ... перспективаларын көрсетуге тырыстық.
Мәселені жан-жақты зерттеу барысында аудиовизуалды құжаттарды
пайдаланудың және көшірмесін алудың ... ... ... ... Яғни ҚР ОМ мұрағат ісінде қабылданған ... мен ... ... ... ... нәтижеге қол жеткізуге ұмтылдық.
Жоғарыда айтылып өткен мәселелердің жан–жақты зерттелуі тек бүгінгі
күн мәселесінде ғана тұрған жоқ. Оның болашақта да ... ... ... ... ... бірі. Сондықтан да алдағы уақыттарда да бұл
күн тәртібінен түспей, әлі де толықтырыла түсері сөзсіз.
Мемлекеттің ... оның ... ғана ... оның ... ... ... ... байлық – мәдени мұраны қастерлеуден,
сақтаудан және оны ел ... үшін ... ... ... ... ... ... көздің қарашығындай сақтайтын мұрағат
ісінің одан арғы дамуы, әлемдік мұрағаттармен терезесі тең ... ... ... ... ... ... жатқан Ұлттық мұрағат соның нақты
көрсеткіші болары анық.
Ерекше тарихи, ғылыми, әлеуметтік, эконимакалық, саяси және мәдени
маңызға ие және ... ... ... ... жататын аудиовизуалды құжаттарды ... ... ... ... ... құру сынды мұрағат ісіндегі
негізгі ... ... ... тоқталып өттік.
Адам санасын еріксіз билеп алатын аудиовизуалды құжаттар өз кезегінде
шынайы ақпарат берумен қатар, ... ... ... ... Мәтіндік құжаттарға қарағанда аудиовизуалды құжаттардың үнемі
дамып, жетіліп отыруы оны жан-жақты зерттеуді міндеттейді.
Төл ... ... ... ... ретінде аудиовизуалды
құжаттардың рөлі артып ... ... ... құралған
осынау тарихи деректерге кез-келген деректер секілді ғылыми сипаттама ... ... ... да жоғарыда кең ... ... ... жеке-жеке даму реті бойынша сипаттама берілді.
Мұрағатқа қабылдар алдында тарихи маңызы бар кез-келген құжатқа
ғылыми ... ... ... соң ... ... алып ... ... құжаттарды сақтауға қабылдауда негізінен арнайы
қабылданған ережелер мен нұсқаулықтар басшылыққа алынды. Солардың негізінде
тарихи, ... ... ... және ... ... сақтап, ертеңгі ұрпаққа аманнаттау іске асады. Ретроспективті
құжаттардың ... ... ... ... ... ... ... жасайды.
Аудиовизуалды құжаттардың ҒАА ... ... ... тек ... ... ғана ... сонымен бірге методикалық
жағынан да зерттеу керектігімен түсіндіріледі.
Соңғы жылдары еліміздің басты мұрағаттарында ҒАА жетілдіруге ... ... ... ... мүмкіндіктерінің күн
өткен сайын арта түсуі, аудиовизуалды мұрағат ... ... ... ... мүмкіндік беріп отыр.
Міне, осындай жетістіктер мұрағат ісін ... ... бірі ... ... ... ... аса маңызды.
Тақырыпты 2003-2004 жылдардағы көрсеткіштер негізінде зерттей отырып,
оның аясын кеңіту шарасы көптен іске асып ... ... ... да ҚР ... ... ... ... аралығындағы жылдық есептерін қарастыру
мүмкіндігі туды. Бұл өз кезегінде студенттің ... ... ... ... ... ... ... отырып
зерттеуіне мүмкіндік берді.
2005-2006 жылдары еліміздің басты аудиовизуалды мұрағатында екі
жылдық мерзімде көптеген ... ... ... Бұл ... ... ... ғана емес ... қатар, шет елдік байланыстарда
да көрініс тапқан.
Аудиовизуалды-ақпараттық технологиялардың түрі жылдан-жылға көбейіп,
жылдан-жылға оның ... орны ... ... Бұл өз ... ... кең ... мүмкіндік туғызып отыр. Betacam,
DVD, vhs, CD-дискілер мен DAT ... ... ... ... ... сақтау және пайдалану арнайы заңдар мен ережелерді талап
етеді. ... ... ... біз, ... ... ... қандай деңгейде іске асуда және оларды
пайдалану мүмкіндігіне қатысты заңдық негіздерге жан-жақты тоқталдық.
Мұрағат ... ... ... жүйесін
жетілдіру, олардың пайдалану ... ... ... еліміздегі
әдістемелік нұсқаулықтар толық шешіп бере алмайды. Себебі, еліміздегі қыр-
сыры көп мұрағат ісін ... ... ... ... ... сүйенеміз. Сондықтан біздің алдымызда тұрған ендігі міндет
Заң актілері мен ... ... ... мен ... кеңейту
және оларды мұрағаттарда дұрыс қолдануға дайындау.
Қорыта келе айтарымыз, мұрағат ... ... ... ... де, шет елде де ... да күрделі мәселе
болып отыр. Қазақстан Республикасы әлемдегі ең бәсекелестікке қабілетті ... ... кіру ... ... еліміздің экономикалық, саяси,
әлеуметік, мәдени тұрғыда дамуға ие болуы шарт.
Еліміздегі соңғы саяси өзгерістерге сай ... ... ... де ... ... ... өзгерістер мен дамулар күтіп
тұрғандығын көрсетеді. Бұның ... ... ... ... ... ... болады. Бұл өз кезегінде мұрағат ісінің
аудиовизуалды-ақпараттық технологиялар жүйесінің өзекті бола ... ... мен ... ... Кузин А.А., Рошаль Л.М. Кинофотофоноархивы. М., 1982. с.215.
2. Крюкова А.А. О ... ... ... и ... М., 1976. с. ... ... А.В. Автомотизированные информационно – поисковые системы.
М., 1979. с.57.
4. Фурманова И.М. Киносборники как одна из ... ... М., 1979. ... ... И.Н. ... в научных исследованиях //«Вопросы
архивоведения». №2. 1962.
6. Жигунов В.М. Основные направления научных исследований и ... ... по НТД и ... //«Советские архивы». 1980. №1.
7. Седова О.Л. Хранение фонодокументов //«Советские архивы». 1975.№6
8. Кривошеин Л.Н. Об ... КФФД ... ... ... Л.Н. ... ... и ... ценности
кинодокументов и комплектование ими госархивов. Автореферат на
получение к.и.н. М., 1992. ... ... В.Н. ... проблемы отечественного
архивоведения. М., 2001. ... ... Е.В., ... Л.П., ... Е.М. ... ... С. ... Крайская З.В. Архивоведение. М., 1996. С. 236.
13. Кушнеренко Н.Н. Документоведение. – ... 2001. ... ... Т.В., Илюшенко М.П. Основы документоведения: Учебное
пособие. М., 1998. С.139.
15. Сексенбаева Г.А. ... ... с ... документами. А., 1996.
С. 149.
16. Сексенбаева Г.А. ... ... ... и ... Республики Казахстан: история и
современность // «Қазақстан мұрағаттары». 2005. №1(1).
17. ... G.A. Central State Archives of cinema ... ... recordings of republic of Kazakhstan: problems and ways of
the decision //www.unesco.kz
18. ... Р.Х. ... және ... ... и ... А, 2004. С. ... ... Р.Х. Об итогах реализации программы ... ... в ... ... на ... годы ... №1, ... Сеитова А.Ф. Архив и ... ... ... 2001. №1 ... Сеитова А.Ф. Память в кадрах и звуках.// ... ... №1 ... Нурпеисова Г. Ты слушай певца // “Простор”.2003.
23. Л.Ақтаева Жыр алыбы ... // ... ... №1, ... ... ... қоры және ... туралы» Қазақстан
Республикасының заңы.//САПП РК № 258. 1998.
25. СТ РК 1037-2001. Делопроизводство и ... ... ... ... ... 2001.
26. Инструкция о порядке отбора и передачи на государственное ... и ... ... № 22// СПС ... Инструкция о порядке отбора и передачи на государственное хранение
особо ... ... ... ... СПС ЮРИСТ.
21.03.2005.
28. Правила работы исследователей в читальных залах государственных
архивов Республики Казахстан // 2- ... 2000. ... ... о ... обслуживания иностранных граждан в архивах
Республики Казахстан. Алиаты, 1996 //ҚР ... ... ...... ... о ... запросо социально-правового характера,
поступающих из-за рубежа//www.kazarchives.kz. СИФ ... ... ... ... на ... ... ... документов.
Методические рекомендации. Москва, 2004. С.234.
32. Создание современных архивных ... на ... ... Методическое пособие. М, 2003. С. 125.
33. Основные положения развития системы научно-справочного аппарата
государственных архивов кинофотофонодокументов. М, 1983. С. ... ... ... ... ... ... ... М, 1981. С.63.
35. Типовой технологческий регламент изготовления страховых копий
фонодокументов на магнитных лентах. М, 1986.С. ... ... на ... ... ... ... ... источников комплектования выборочного приема.
Методические рекомендаций. М, 1990. С. 28.
37. ... ... ... бағдарламасы мемлекеттік бағдарлама
болуы тиіс //«Егемен Қазақстан». 2003, 29- қараша.
38. «2001-2005 жылдарға арналған Қазақстан ... ... ... ... //Сборник нормативно-правовых актов РК,
Астана, 2000.
39. «2007-2009 ... ... ... ... ... ісін
дамыту» тұжырымдамасы. //СИФ ОЦНТИ РК. Инв.№ 1106. Алматы, 2007.
40. «Асыл ... ... ОМ ... ... ... 25- іс,
3-4 п.
41. Центральный ... ... ... ... ... ... и архивов Министерства культуры,
информации и спорта Республики Казахстан. Годовой отчет ЦГА КФДЗ РК
за 2003 годы.
42. ... ... ... ... и
звукозаписей Комитета информации и ... ... ... и ... ... Казахстан. Годовой отчет ЦГА КФДЗ РК
за 2004 годы.
43. ... ... ... ... ... Комитета информации и архивов Министерства культуры,
информации и ... ... ... ... ... ЦГА КФДЗ ... 2005 ... Центральный государственный ... ... ... ... информации и архивов Министерства культуры,
информации и спорта Республики Казахстан. Годовой отчет ЦГА КФДЗ РК
за 2006 ... ... П. ... ... использования и копирования
аудиовизуальных архивов //“Материалы ХІ международного конгресса
архивов”. М, 1989. С.188-189.
46. ... ...... ... М, 1984. ... ... ... волна на Западе. М, 1986. С. 178.
48. Моисеева Р.М. «Проболемы и ... ... ... ОЦНТИ ВНИИДАД. Инв.№ 10843.
49. Памятка по организациии ... ... ... ... ... Инв.№ 11805. Самара, 2004.
50. www.kazarchives.kz
Қысқартылған сөздер тізімі:
АҚҚС - аудиовизуалды ... ... ... - ... құндылығын сараптау комиссиясы
КҚ - киноқұжаттар.
ВФГ - видеофонограмма
ҒАА - ғылыми анықтамалық аппарат.
ҚР ОММ - ... ... ... ... ... ОМ КФДЖМ - Қазақстан Республикасының Орталық Мемлекеттік ... және ... ... ... - ... - кинофотоқұжаттар мен дыбыс жазбалары.
ҰМҚ – Ұлттық мұрағат
ТМД - Тәуелсіз мемлекеттер достастығы.
Қосымша ... ОМ КФДЖ ... ... көлемі (2007 жылғы көрсеткіш)
Қосымша -2
Аудиовизуалды құжаттарға ғылыми анықтамалық-аппарат құру
Түрлері
Түрлері
Ерекшеліктері
Қосымша –3
Мемлекеттік мұрағаттардың аудиовизуалды құжаттарының ғылыми ... ... ... ... ... анықтамалықтар ... | ... | | |
| | | |
| | | |
| | ... ... ҒАА |
| | ... ... ... |
| | ... қор ... |
|Түрар|Мұрағатқа келіптүскен ... ... және ... ... ... ... алу ... |
| ... ... |
| | ... |
| | ... ... ... ... ... ... | ... парақ (режиссерлық, ... ... ... ... | ... ... ... |
| | ... ішкі ... |
| | ... ... |
| | ... ... ... ... ... ... деңгейінің көрсеткіші
Қосымша –5
ҚР ОМ КФДЖ мұрағатында аудиовизуалды құжаттарды «Асыл Мұра», «Фото»,
«Фоно» бағдарламалары аясында СD дискілерге көшіру
(2005-2006 ... ... ... тіркелу жылы___________________________
Карта №______________________________________________
Тегі, аты, әкесінің аты___________________________________
______________________________________________________
Тақырыптың хронологиялық шеңбері______________________
______________________________________________________
Құжатты пайдалану саласы_______________________________
______________________________________________________
Зерттеу нәтижесінің іске асырылуы________________________
______________________________________________________
Мемлекеттік мұрағаттың оқу залындағы зерттеушілердің ... ... ... ... ... және ... жұмыстың бір данасын
мұрағатта қалдыруды мойныма аламын.
Қосымша-7
Аудиовизуалды құжаттарды пайдалану және жалпылама
қоладану реті (2005-2006 жылдардағы көрсеткіш бойынша)
| | | | | ... ... ... |2005 жылы |2006 жылы |
| | | | | |
|1 ... ... ... |2 |2 |
| | | | | |
| ... және | | | |
|2 ... ... |32 |35 |
| | | | | |
|3 ... мен |мақалалар, |14 |10 |
| ... алу ... алу | | |
| | | | | |
|4 ... ... |3 |3 |
| ... | | | |
| | | | | |
|5 ... ... |12 |13 |
| ... | | | |
| | | |99 | |
| ... ... ... |175 |
|6 ... мен ... саны |177 ... |
| |ізденушілер ... ... |349 |
| | | | ... ... қоры бойынша мазмұндалмайтын қысқаша анықтамалық
Қор тізімі
Әкімшілік-территориялық бөлініс тарихы бойынша каталог
Мем. мекемелер тарихы бойынша каталог
Географиялық каталог
Атаулық каталог
Жол көрсеткіш
Каталог
Тізімдеме
Көрсеткіш
Шолу
Мұрағат қоры ... жол ... ... жол ... қоры ... қысқаша сөздік
Тақырыптық каталог
Қор бойынша тақырыптық жол көрсеткіш
Тақырыптық шолу
Қор шолуы
Пәндік каталог
Жүйелік ... ... ... ... ... ... көрсеткіш
Мұрағат қоры бойынша мазмұндалған қысқаша анықтамалық
Ақпаратты технологияларды ... ... ... ...

Пән: Мұрағат ісі
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 48 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 900 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Қазақстан Республикасының Орталық Мемлекеттік Кинофото құжаттары және дыбыс жазбалары30 бет
"Дәннің құрылымы мен оның анатомиялық бөліктерінің микроқұрылымының технологиялық маңызы"9 бет
"Технологиялық карта."12 бет
1998-2006 жылдардағы мұрағат ісін дамыту проблемалары47 бет
Ms access-ті үйренуде компьютерді пайдаланудың алғышарттары58 бет
«Алаш» партиясының бағдарламалық құжаттарындағы саяси-құқықтық идеялар15 бет
«Мәдени Мұра» және «Асыл Мұра» бағдарламалары: аудиовизуалды құжаттар мәселелері37 бет
«Шин-Лайн» балмұздақ фабрикасында технологиялық қондырғыларды санитариялық өңдеу57 бет
Іс қағаздарын жүргізу және мұрағаттану16 бет
А. Г. Серебренников мұрағаты, патшалық Ресейдің Түркістан өлкесін отарлау саясатының тарихи дерек көзі (1840-1870 жж. )50 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь