Негізгі құралдардың есебінің аудиті


Пән: Бухгалтерлік іс
Жұмыс түрі:  Дипломдық жұмыс
Тегін:  Антиплагиат
Көлемі: 81 бет
Таңдаулыға:   

Мазмұны:

Кіріспе . . . 5-6

I-тарау Шаруашылықтың сипаттамасы, есеп саясаты

және негізгі құралдар туралы түсінік.

1. 1. Шаруашылықтың технико- экономикалық

сипаттамасы . . . 7-10

1. 2. Есеп саясаты . . . 11-12

1. 3. Негізгі құралдар туралы түсінік және

оның мәні . . . 13-18

II-тарау Негізгі құралдардың есебі.

2. 1. Негізгі құралдар, оларды сыныптау, бағалау

және түгендеу . . . 19-30

2. 2. Негізгі құралдар кіріс және шығыс қозғалысының

есебі. Жөндеу есебі . . . 31-41

2. 3. Негізгі құралдардың жалдау есебі . . . 42-57

III тарау. Негізгі құралдардың есебінің аудиті.

3. 1. Негізгі құралдар есебінің аудитінің мақсаты

және міндеті . . . 58-59

3. 2. Негізгі құралдарға аудит жүргізу тәртібі . . . 60-77

3. 3. Негізгі құралдарды талдау . . . 78

Қорытынды.

Қолданылған әдебиеттер тізімі.

Кіріспе

Бухгалтерлік есеп және аудитті нарық қатынастары жағдайында шаруашылық жүргізуші субъектілерінің есеп жұмыстарын дұрыс ұйымдастырудың маңызы мен ролі өте зор. Шаруашылық жүргізуші субъектілерінде бухгалтерлік есеп жұмысы “Бухгалтерлік есеп туралы”, “Салық және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер туралы” Қазақстан Республикасының заңдарына сәйкес жасалған бухгалтерлік есеп стандарты мен қаржы шаруашылық қызметі бухгалтерлік есебінің бас шоттар жоспарына сай бекітілген ортақ принциптер мен ережелері және Қазақстан Республикасы Қаржы Министрлігінің бухгалтерлік есеп жөнінде шығарған нұсқаулары мен ережелері, сондай-ақ ұсыныстары негізінде ұйымдастырылады. Қазіргі кезде елімізде қолданылып жүрген бухгалтерлік есеп жүйесі халықаралық есеп стандарттарына барынша жақындатылған.

Бухгалтерлік есеп және есеп беру мәліметтері шаруашылық жүргізуші субъектілердің және олардың құрылымдық бөлімшелерінің қызметін жедел басқару үшін, экономикалық жоспарлар жасап, оның орындалуын бақылау үшін қолданылады.

Қазіргі нарықтық экономикаға түбегейлі көшу кезеңінде бухгалтерлік есепке жүктелетін міндеттер қай кездегіден болмасын күрделі, ауқымды болып отыр. Өйткені қазіргі қоғамдық дамудың жаңа кезеңінде өндіріс құрал-жабдықтарының мемлекеттік меншіктен ұжымдық және жеке меншіктерге ауысуы кең етек алуда. Осыған орай қазіргі кезде мемлекет, субъекті және жеке тұлғалар арасындағы экономикалық және қоғамдық қарым-қатынастар саясаты жаңа сипат алып отыр. Бұл бойынша еліміздегі халық шаруашылығының қай саласындағы субъектілері болмасын олардың өндірістік және қаржылық іс-әрекеті өз шығындарын өзі өтеу, өзін-өзі қаржыландыру принциптеріне негізделуі тиіс. Бүгінгі таңда жүзеге асырылып жатқан реформалар мен істеліп жатқан жұмыстардың, кәсіпкерлік қызметтің мемлекет тарапында және экономика өмірінде атқаратын ролінің ұшан-теңіз екендігін дәлелдеуді қажет етпейді. Қазіргі өмірдің талабына сай дамып тұрған өркениетті елдердің қайсысы болмасын кезінде шағын және орта кәсіпкерлікті дамыта отырып, айтарлықтай экономикалық өсу дәрежесіне жеткендігі баршаға мәлім.

Еліміздің егемендік алып, өз алдына ел болғанына да он төрт жыл уақыт өтті. Осы жылдардың аралығында көптеген өзгерістер болды. Кеңестер Одағы тұсында жоспарлы экономика жолымен дамып келген шаруашылықтарды нарықтық жолға көшіруге тура келді. Осыған сәйкес шаруашылық субъектілеріндегі бухгалтерлік есеп жұмысына да өзгерістер енгізу керектігі анық байқалды.

Экономиканың қай саласында болмасын шаруашылық субъектілері мен еңбек ұжымдары шикізат пен материалдарды ұқыпты жұмсауға, өндіріс қалдықтарын азайтуға, ысырапты жоюға, өзінің өндіріп (дайындап, жасап) шығаратын өнімін халықаралық рыноктағы бәсекелестікке жарамды етіп шығаруға, өндірісін ұлғайтуға, өндіретін өнімнің өзіндік құнын төмендетуге және де қоршаған ортаны сақтауда оған зиян келтірмеуге мүдделі

Сондықтан да шаруашылық субъектілеріндегі негізгі құралдардың есебі, аудиті және оларды тиімді пайдалану жайында осы дипломдық жұмысымда жазылған.

Негізгі құралдардың есебі және аудиті зерттеуді қажет ететін өзекті тақырыптардың бірі. Тақырыпты зерттеудегі мақсат - негізгі құралдардың есебін және аудитін жүргізудің теориялық және практикалық мәселелерін оқып-үйрену.

Жалпы бұл дипломдық жұмысымның жоспары үш тараудан тұрады:

  • бірінші тарауында, негізгі құралдардың өндіріс үрдісінде алатын орны мен мәні, практикамды өткен “АГС” ЖАҚ-ның шаруашылық-экономикалық сипаттамасы мен есеп саясаты жайлы жазылған;
  • екінші тарауында, тауарлы-материалдық қорлардың түрлерімен, олардың жіктелуімен, бағалануымен және де олардың қозғалысының есебі, қоймада және бухгалтериядағы есептері қарастырылған;
  • үшінші тарауында, тауарлы-материалдық қорлардың есебінің аудитінің мақсаты мен міндеттері, оларға талдау жүргізудің шаруашылық субъектісіне маңызды екендігі жайлы жазылған.

I - тарау. Шаруашылықтың сипаттамасы, есеп саясаты және негізгі құралдар туралы түсінік.

1. 1. Шаруашылықтың технико-экономикалық сипаттамасы.

ЖАҚ «Алматинские газовые сети» Қазақстан Республикасының заңдарына сәйкес құрылып, Алматы қалалық Әділет басқармасында тіркелген. Заңды тұлғаның мемлекетік тіркеу куәлігінің № 40039 - 1910-АО (ИУ) 2001ж. 21 мамырынан, мемлекеттік класификатор туралы бойынша коды ОКПО: 39485350.

ЖАҚ «АГС» мекен-жайы: Алматы қаласы, Төлеби көшесі, 63.

Қоғам салық төлеуші болып Алматы қаласы, Алмалы ауданы бойынша Салық комитетінде тіркелген.

Қоғамның жарғылық капиталы 1 000 000 теңге болып жарияланған. Номиналды құны 10 000 теңге акцияларының эмиссия көлемі 1 000 000 теңге. Эмиссия ұлттық идентификациялық номері берілген 100 қарапайым атаулы акцияларға бөлінген. Эмиссия Мемлекеттік бағалы қағаздар реестріне 01. 01. 2002ж енгізілген. Эмиссия акциялары толығымен орналастырыдған және төленген.

Қоғам өз қызметін Жарғыға сәйкес жүргізеді. Ол құрылтайшылармен 20. 04. 2001ж бекітілген.

Қоғам жүзеге асыратын негізгі қызметтерінің түрлері: Алматы қаласының тұрғындарын, кәсіпорындарды, ұйымдар мен мекемелерді табиғигазбен қамтамсыз ету;

жабдықтаушылардан табиғи газды қабылдап алуды ұйымдастыру және келісім шарттарға сәйкес қаланы үздіксіз газбен қамтамасыз ету;

газ құрылғыларын, өлшеу құралдарын жөндеу және тасымалдауға байланысты басқа да қызмет түрлері;

коммерциялық қызмет;

Қазақстан Республикасының заңдарына қайша келмейтін басқа да, өзге қызмет түрлері.

Ұйымның - қаржы шаруашылық қызметі кәсіпоынның өндіріс қызметінің барлық жақтарын ашық көрсетеді, яғни талдау жүргізуге қажетті қаржылық есептіліктің барлық мәліметтері (цифрлары) бар.

Бухгалтерлік балансты талдау - бірінші талданатын қаржылық есептіліктің негізгі бөлігі.

Кірістер және шығыстар туралы есепті талдау - компания туралы, сату көлемі және таза пайда туралы мәліметтердің маңызды қайнар көзі. Бухгалтердің міндеті белгілі бір периодқа таза пайданы және кірісті анықтай білу болып табылады.

ЖАҚ «АГС» -ң 2002, 2003ж. ж «Бухгалтерлік балансы», «Кірістер және шығыстар туралы есебі», «Ақша қозғалысы туралы есебі» № 1, 2, 3 Қосымшаларда көрсетілген.

Қоғамның бухгалтерлік есебі Қазақстан Республикасының табиғи монополия туралы заңдарының талаптарына сәйкес құрылған. Қоғам өзінің есептік жазуларын жүргізеді және Типтік шоттар жоспары мен Қазақстан Республикасында қабылданған, Қоғамның Есеп саясатымен бекітілген бухгалтерлік есеп бойынша нормативті актілер мен тәртіптеріне сай қаржылық есептілігін дайындайды. Негізгі құралдары мен материалды емес активтері, жинақталған тозуды есептемегенде, есептілікте сатып алу құнымен көрсетіледі. Негізгі құралдар мен материалды емес активтердің алғашқы құнына сатып алу құны және активтерді жұмыс істеу қалпына жеткізуге дейнгі кеткен барлық шығындар кіреді. Негізгі құралдардың тозуы негізгі құралдар мен материалды емес активтердің пайдалы қызмет ету мерзіміне байланысты тік сызықты әдіспен есептелінеді. 2004 жыл бойынша негізгі құралдар 92%-ға қайта бағалаудың есебінен және 8 %-ға Алматы қаласы бойынша газ құбыр жүйесіне жаңа объектілер енгізу есебінен артқан.

Тауарлы - материалды құндылықтар есепте орташа құн бойынша көрсетілген. ТМҚ - оларды пайдалану қай есепті кезеңде болса, сол есепті есепті кезеңде шығысқа шығындалады.

Дебиторлық қарыздар қаржылық есептілікте толық көлемінде көрсетілген, яғни күдікті қарыздар сомасына түзетулерсіз, себебі Қоғамда күдікті қарыздар бойынша резерв әлі құрылмады. Өткен жылмен салыстырғанда сатып алушылар мен тапсырыс берушілердің дебиторлық қарыздар

  • сатып алушылар мен тапсырыс берушілердің жалпы қарыздары 27814 мың теңгеге артқан, соның ішінде 26061 мың теңге «АПК» ЖАҚ-ң газын тасымалдау қызметіне кеткен.
  • үй ішнде газ құрылғыларын жөндеу бойынша қызметке 1753 мың теңге кеткен
  • 2002 жылмен салыстырғанда - басқа да дебиторлық қарыздардың азаюы 57775 мың теңгені құрайды. 2002 жылы басқа да қарыздардың өсуі, негізінен, есепке алынған негізгі құралдарға салынған қосымша құнға салық сомасының өсуінен болып отыр.

Ақшаның бар болуы және оның қолдануы қызмет көрсететін банк құжаттарымен көрсетіледі.

Шет ел валютасымен операциялар қызмет көрсететін банк бекіткен айырбас бағамы бойынша қазақстандық теңгемен жүргізіледі. Пайдаланылған валюталық несиелер мен пайыздарды жабу бойынша операциялар нарықтық бағам бойынша бағаланады.

Заемдық құралдар Банктік заем келісіміне отырған ААҚ Банк Каспийскийден Қоғам шотына теңге, швейцариялық франк, АҚШ доллары түрінде нақты келіп түскен ақша негізінде көрсетіледі.

Заемды пайдалану бойынша марапаттау 13, 5 % мөлшерінде 184664 мың теңге 2003 жылы есепке алынған және ол кезең шығындарында көрсетілген.

Салық салу Салық Кодексінің талаптарына сай жүргізіледі.

Қысқа мерзмді кредиторлық қарыз өткен жылмен салыстырғанда 144772, 5 мың теңгеге кеміген. Кему заемдық құралдарды тарту есебінен болып отыр. Қоғамның қаржылық жағдайына елеулі әсер ететін барлық кредиторлық қарыздар сомасы контрагенттермен есептесудің салыстыру актісінде көрсетіледі.

Табыс алынған немесе алынуға тиісті сату құнымен бағаланады. Газды тасымалдаудан түскен табыс Қазақстан Республикасының табиғи монополияны реттеу бойынша Агенттігінің Департаменті бекіткен тарифтер бойынша бағаланады. Сату құны сатып алушымен келісілген негізде анықталады. Сатудун түскен табыс, осы операцияларды дәлелдейтін құжаттар негізінде, тауарды тиеп жіберген уақыттан (жұмыс істеу, қызмет көрсету) бастап есептеледі. Газды тасымалдау бойынша алынған табыс тұтынушы бекіткен акт негізінде көрсетіледі.

Шығыстар құралдардың шығысталуын дәлелдейтін алғашқы құжаттар негізінде есепке алу әдісі бойынша көрсетіледі.

Газды тасымалдау қызметі бойынша нақты шығындар бекітілген тарифтердегі шығындардан артық. Шығындар сомасының артық болып кетуіне банк заемдарын пайдалану үшін кеткен марапаттау шығындары әсер еткен. Ал марапаттау бойынша шығындардың асып түсуіне валюталық эквмвалентте фиксациясымен теңге түрінде алынған заемдардың қайта бағалау нәтижесі әсер етті.

Шығын көлемі: 2002 жыл бойынша сомасы 135288 мың теңге;

2003 жыл бойынша сомасы 237, 5 мың теңге.

Қызмет нәтижесінің шығынды болуына заемдық ақшаны пайдалануға байланыста шығыстар әсер етті. Ол ақшалар инвестициялық жоба бағдарламасының орындалуына бағытталған болатын. Шет ел валютасына қатысты теңге бағамының өзгеруі салдарынан заемдарды қайта бағалау және заемдарды жабу кезіндегі баға айырымынан пайда болған шығындар пайда болды.

1-кесте. 2003 ж. Табыстар мен шығындар

Қызмет түрі
Сатудан түскен табыс
Өзіндік құны
Таза кіріс
Қызмет түрі: Газ тасымалдау
Сатудан түскен табыс: 652173, 5
Өзіндік құны: 274261
Таза кіріс: 377912, 5
Қызмет түрі: Дайын өнімді сату
Сатудан түскен табыс: 285, 5
Өзіндік құны: 23, 5
Таза кіріс: 50, 5
Қызмет түрі: Басқа да өткізулер
Сатудан түскен табыс: 37153, 5
Өзіндік құны: 31226, 5
Таза кіріс: 5927
Қызмет түрі: Барлығы
Сатудан түскен табыс: 689612, 5
Өзіндік құны: 305722, 5
Таза кіріс: 383890

2-кесте. Кезең шығындары

Кезең шығындары түрлері
Сома
Кезең шығындары түрлері: Әкімшілік шығындар, барлығы: с. іш
Сома: 200210, 5
Кезең шығындары түрлері: Амортизация
Сома: 1475
Кезең шығындары түрлері: Жал
Сома: 6559, 5
Кезең шығындары түрлері: Жөндеу
Сома: 10878
Кезең шығындары түрлері: Еңбек ақы
Сома: 23284
Кезең шығындары түрлері: Салықтар
Сома: 11744
Кезең шығындары түрлері: Байланыс қызметі
Сома: 1158
Кезең шығындары түрлері: Транспорт шығындары
Сома: 312, 5
Кезең шығындары түрлері: Кеңсе шығындары
Сома: 144291
Кезең шығындары түрлері: Т. с. с
Сома:
Кезең шығындары түрлері: Марапаттау, барлығы: с. іш
Сома: 184664
Кезең шығындары түрлері: Банк несиесі бойынша марапаттау
Сома: 184664
Кезең шығындары түрлері: Жалпы кезкң шығындары
Сома: 384876

3-кесте. Негізгі емес қызметтен түскен пайда (зиян)

Пайда (зиян) түрлері
-1024
Пайда (зиян) түрлері: Негізгі құралдардың шығысынан
-1024:
Пайда (зиян) түрлері: Баға айырымынан
-1024: 1628
Пайда (зиян) түрлері: Басқа да негізгі емес қызметтен
-1024: 3974
Пайда (зиян) түрлері: Барлығы
-1024: 4578

1. 2. Есеп саясаты

«АГС» ЖАҚ-ң есеп саясаты Қазақстан Республикасының «Бухгалтерлік есеп және қаржылық есептілік туралы» Заңға, ҚР бухгалтерлік есеп стандарттарына және өкілетті органдармен бекітілген методикалық ұсыныстарға сәйкес жасалған.

ЖАҚ есеп саясатын құру және пайдалану барысында, ҚБЕС-30 «Қаржылық есептілікті ұсыну», Қазақстандық бухгалтерлік есеп стандарттарына негіз болатын келесідей қағидаларды басшылыққа алу керек: есепке алу, қызметтің үздіксіздігі, түсініктілік, мәнділік, мағыналық, шынайылық, бейтараптылық, абайлық, аяқтылық, салыстырмалылық, кезектілік.

Бухгалтерлік есептің саясаты қаржылық есепті құру және ұсыну үшін қажет қағидаларды, негіздер мен тәртіптерді қамтиды. Қаржылық есептің мақсаты келесідей органдарға ЖАҚ-ң қаржы жағдайы мен қызмет нәтижесі жайлы барлық қажетті ақпараттарды ұсыну:

  • зеттеуші органдар (тұрақты және статистикалық есеп беру, салық декларациясы) ;
  • құрылтайшыларға жедел ақпаратты ұсыну.

Бухгалтерлік есеп жүйесіндегі барлық жазулар Қоғам қызметінің ерекшелігін ескере отырып Типтік шоттар жоспары негізінде жасалған Қоғамның Жұмысшы шоттар жоспарының сыныптамасына сәйкес жүргізіледі. Бухгалтерлік жазулардың тізбегі келесідей тәртіппен анықталады:

  1. Алғашқы құжаттар негізінде, оның мазмұнына сай жасалған операциялардың фактілері бухгалтерлік жазумен бекітіледі;
  2. Алғашқы құжаттардың мәліметтері операциялардың орындалуына байланысты журнал-ордерлерде, ведомостерде, бухгалтерлік есеп регистрлерінде және стандартты емес есеп регистрлерінде жинала береді.
  3. Есептілікте өңделген мәліметтер негізінде қаржылық есеп құрылады.

Шаруашылық операцияларды құжаттау тәртібі, құжаттар қозғалысының тізбегі, есеп аппаратының ішіндегі өңделген құжаттардың бухгалтерияға келіп түсу мерзімі, есепті кезең соңына барлық жұмыстардың аяқталуы, есептілік және құжаттардың мұрағатқа тапсырылуы - осының бәрі құжатайналымын құрайды. Бұны орындауға Қоғамның барлық жұмысшылары міндетті.

Қоғамда бухгалтерлік есепті есепті жүргізудің келесідей түрлері бар:

  1. Автоматтандырылған. Есептік синтетикалық және аналитикалық регистрлер мен қаржылық есептіліктерді персоналды компьютерлермен жүргізу.
  2. Автоматтандырылмаған, шаруашылық операциялардың орындалу уақытында алғашқы құжаттардың қағаз ақпарат тасушыларға түсуі.

Алғашқы құжаттардың мазмұны мен бухгалтерлік есеп регистрлері коммерциялық құпияны құрайтын ақпараттар болып табылады. Оларды пайдалану мүмкіндігі басшының рұқсаты берілген тұлғаларда ғана бар. ҚБЕС-24 талаптарының толық, әрі әкімшілік орындалуы үшін Қоғам келесідей ішкі құжаттарды дайындайды және орындауға бекітеді:

  • ЖАҚ туралы ұсыным;
  • Бухгалтерия туралы ұсыным;
  • Қызмет іссапарлар туралы ұсыным;
  • Өкілеттілік шығындар туралы ұсыным;
  • ЖАҚ жұмысшылары туралы қызмет тәртібі;
  • Өндіріс ісі бойынша тәртіп;
  • Мүліктерге түгендеу жүргізудің жалпы тәртібі мен оның нәтижесін енгізу бойынша міндеттер;
  • Негізгі құралдарды, МЕА, тауарлы материалды құндылықтарды инвестицияларды, ақша құралдарын, төлем және ақша құжаттарын, қатаң есептілік бланктерін және басқа да баланстан тыс активтер мен міндеттемелердің түгендеуі бойынша тәртіптер.

Акционерлерінің қызығушылығы жағынан Қоғамның заңға сай қызметін жүргізуін тексеру ішкі аудит және аудиторлық ұйымның тексеруі арқылы жүзеге асады.


1. 3. Негізгі құралдар туралы түсінік және оның мәні.

Кез келген өндіріс өз қызметіне құрал-жабдықтарын тартса ғана жүреді, ал ол еңбек заттары (шикізат, материалдар, сатып алынған жартылай фабрикаттар) және енбек құралдары (машина, станок) болып бөлінеді. Бұл арада еңбек құралдарының құрамы сыртқы белгісімен емес, олардың өндіріс процесінде атқаратын роліне қарап анықталады. Мысалға, заводта дайындалған бу қазаны сол зауыт үшін дайын өнім болып саналады; ал орнату үшін сатып алған субъект үшін осы қазан еңбек кұралы болып табылады. Осы қазанды келешекте қайта сатуға алса, онда ол тауар болып табылады.

Негізгі кұраддар материалдық өндіріс саласында да, өндірістік емес (әлеуметтік) салада да ұзақ уақыт бойы (бір жылдан астам) қызмет етеді.

Осы негізгі құралдарға: жер; үйлер; ғимараттар; көп жылдық екпе ағаштары; машиналар және құрал-жабдықтар (соның ішінде автоматты машиналар және кұрал-жабдық) ; машиналар және жабдықтар; өлшеу және реттеу аспаптары және қондырғылар мен лабораториялық жабдықтар; есептеу техникасы; басқа машиналар мен құрал-жабдық; көлік құралдары; құрал-сайман; өндірістік мүлік және жабдықтар; шаруашылық мүлкі; жұмысшы және өнім беретін мал; көп жылдық екпе ағаштар; жерді жақсартуға (ғимараттарсыз) шыққан күрделі шығын; басқа да негізгі құралдар жатады.

Кәсіпорында негізгі құралдардың есебі №6 БЕС сәйкес ұйымдастырылады. Осы стандарт негізгі кұралдьщ есебін жүргізудің, субъектіге жататын меншік құкығын, шаруашылык пен оперативтік басқару жүйесін аныктайды.

Инвентарлық объектілер негізгі құралдың есеп бірлігі болып табылады. Инвентарлық объект күрделі әрі жай болып келеді. Негізгі құралдың есебін дұрыс ұйымдастырудың басты шарты оны сыныптау болып табылады.

Өндіріс процесіне қатысу сипатына байланысты негізгі құралдар өндірістік және өндірістік емес болып екіге бөлінеді.

Негізгі өндіріс қүралдарына өндіріс процесіне тікелей қатысатын объектілер жатады, олардың көмегімен өнімді әзірлеген кезде енбек құралдарына (машина, кұрал-жабдык, кұрал-саймандар т. б. ) әсер ету жүзеге асады немесе өндірісті жүргізу үшін қажет материалдық жағдайын жасайды (ғимараттар, кұрал-жабдықтар, өткізгіш қондырғылар) . Негізгі өндірістік кұралдардың пайдалануын сипаттайтын шолушы экономикалық көрсеткіш і - қор қайтарымы болып табылады, ол негізгі кұралдардың бір өлшеміне шаққандағы өндірілетІн заттай немесе ақшалай түріндегі өнімді көрсетеді.

Өндірістік емес негізгі құрал-жабдықтар - тұтынуға арналған құрал-жабдықтар. Олар ұжымның мәдени-тұрмыстық (ғимараттар, тұрғын-үй коммуналдық

шаруашылық, денсаулық сақтау мүлкі, т. б. ) қажеттіліктерін ұзақ мерзім бойы өтеуге арналған.

Иелігіне қарай негізгі кұраддар меншікті және жалға алынған болып бөлінеді.

Меншікті дегеніміз - субъектіге тиесілі және оның балансында көрініс табатын негізгі құралдар. Белгіленген мерзімге шарт бойынша басқа субъектіден алынған негізгі құралдар, жалға алынған құралдар болып саналады. Оларды жалға берушінің балансында есептейді, жалға алушы 001-ші "Жалға алынған негізгі құралдар" баланстан тыс шотында есептейді. Жалға алу мерзімі аяқталған соң немесе ол аяқталмай тұрып, жалға алушы келісілген бағамен сатып алуына болады. Оларды 121-ші "Жер", 122-ші "Үйлер мен ғимараттар", 123"Меншік және құрал-жабдықтар, өткізгіш кондырғылар", І24-ші "Көлік құралдары", І25-ші "Басқа да негізгі құралдар" шоттарының тиісті аралық шоттарында есептейді.

Пайдалану сипатына қарай негізгі құралдар жұмыс істеп тұрған, істемей түрған (тоқтатылып қойған) және қор ретінде тұрған болып бөлінеді. Қолданыстағы жұмыс істеп тұрған негізгі құралдар, әрекет етіп тұрғандар болып саналады. Жұмыс істемей тұрғандар - бұл жұмысы тоқтатылған немесе басқа жағдайларға байланысты уақытша пайдаланбайтын негізгі құрал-жабдықтар. Қорда тұрғандар болып жұмыс істеп тұрған кұрал-жабдықтарды жоспарлы түрде олардың запас бөлшектерін ауыстыру үшін тоқтатылған объектілер есептеледі.

Заттық кұрамына қарай негізгі құралдар мүліктік және мүліктік емес болып белінеді. Мүліктікке (заттай) көрінісі бар, яғни санауға және өлшеуге болатындар (үйлер, ғимараттар, машиналар, жабдықтар) жатады. Мүліктік еместерге пайдаланылатын жер, орман алқабы, су ресурстары (ғимараттардан басқа күрделі қаржы салымы, яғни заттық нысаны жок шығындар (жер учаскелерін, егістік үшін пайдаланылатын жерді өңдеу, жалға алынған негізгі құралдарға күрделі қаржы жұмсау, т. б. ) жатады.

Әр субъектіде негізгі құралдар пайдалану мақсатына және атқаратын қызметтеріне қарай мынандай түрлерге (топтарға) бөлінеді: жер; үйлер; ғимараттар; өткізгіш тетіктер; машиналар және құрал-жабдықтар (соның ішінде автоматты машиналар және құрал-жабдық) ; күш беретін машиналар және жабдықтар; жұмысшы машиналар және жабдыктар; өлшеу және реттеу аспаптары және қондырғылар мен лабораториялық жабдықтар; есептеу техникасы; басқа машиналар мен құрал-жабдық; көлік күралдары, құрал-сайман; өндірістік мүлік және жабдықтар; шаруашылық мүлкі; жұмысшы және өнім беретін мал; көп жылдық екпе ағаштар; жерді жақсартуға (ғимараттарсыз) шыққан күрделі шығын; басқа да негізгі құралдар.

Келтірілген негізгі қүралдардың әрқайсысының кұрамына енетіндер:

жер - субъект меншігіне сатып алған жердің көлемі мен құны. Жерге меншік құқығы бар болса, онда олар кұқық актісімен расталуы керек. Ондай актісі берілген болса, онда ондай жер учаскілері мүліктік объекті болып саналады;

... жалғасы

Сіз бұл жұмысты біздің қосымшамыз арқылы толығымен тегін көре аласыз.
Ұқсас жұмыстар
Негізгі құралдар есебінің аудиті
Ұзақ мерзімді активтер есебі туралы
Негізгі құралдардың аудиті
Бюджетпен есеп айырысудың бақылауы мен аудиті
«Практикалық аудит» пәні бойынша оқу-әдістемелік кешені
Аудит
Негізгі құралдар есебінің инвентарлық карточкасының жазбасы
Ақша қаражаттары және есеп айырысу есебі
Негізгі құралдар қозғалысының аудиті
Негізгі құралдардың тозу аудиті
Пәндер



Реферат Курстық жұмыс Диплом Материал Диссертация Практика Презентация Сабақ жоспары Мақал-мәтелдер 1‑10 бет 11‑20 бет 21‑30 бет 31‑60 бет 61+ бет Негізгі Бет саны Қосымша Іздеу Ештеңе табылмады :( Соңғы қаралған жұмыстар Қаралған жұмыстар табылмады Тапсырыс Антиплагиат Қаралған жұмыстар kz