Қазақстан Халық банкі АҚ-ың ипотекалық несиелеу жүйесінің дамуын талдау

КІРІСПЕ

1 Несие нарығындағы ипотекалық несиенің экономикалық мазмұны
1.1. Ипотекалық несиенің даму тарихы
1.1.1 Қозғалмайтын мүлiк ипотекасы және ерекшеліктері
1.2. ЖАҚ «Қазақстандық ипотекалық компаниясының» қызметі
1.3. Қазақстан Республикасындағы ипотекалық несиенің қалыптасуы

2 «Қазақстан Халық банкі» АҚ.ың ипотекалық несиелеу жүйесінің дамуын талдау
2.1 «Казахстана Халық банкі» ААҚ тұтынушылық несиелеудегі ипотекалық несиелеулің үлес салмағын талдау
2.2 «Қазақстан халық банкі» АҚ.ның несиелік портфелін талдау
2.3 «Қазақстан халық банкі» АҚ.ның ресурстарының даму жағдайы
2.3.1 Тәуекелділікті баскаруды жүргізу және оны шешу жолдары
2.4 Несиеленетін кәсіпорын мониторингін өткізу және есептелілік құру әдістемесін бағалау

3 Қазақстан Республикасындағы ипотекалық несие алудағы мәселелер және оны шешу жолдары
3.1 Қазақстан Республикасындағы ипотекалық несие алудың жолдары және тәртібі
3.2. Ипотекалық несие беру міндеттемесіндегі сақтандырудың қажеттігі

ҚОРЫТЫНДЫ
ПАЙДАЛАНҒАН ӘДЕБИЕТТЕРДІҢ ТІЗІМІ
ҚОСЫМШАЛАР
        
        ЖОСПАР
| |КІРІСПЕ | |
|1 ... ... ... ... экономикалық мазмұны | |
|1.1. |Ипотекалық несиенің даму тарихы | ... ... ... және ... | ... |ЖАҚ ... ипотекалық компаниясының» қызметі | |
| ... ... ... ... ... | |
|2 ... ... банкі» АҚ-ың ипотекалық несиелеу жүйесінің | |
| ... ... | ... | ... Халық банкі» ААҚ тұтынушылық несиелеудегі | |
| ... ... үлес ... ... | ... | «Қазақстан халық банкі» АҚ-ның несиелік портфелін талдау | ... | ... ... ... ... ресурстарының | |
| ... ... | ... ... ... және оны шешу жолдары | ... ... ... ... ... және | |
| ... құру ... бағалау | |
|3 ... ... ... несие алудағы мәселелер | |
| |және оны шешу жолдары | ... ... ... ... ... алудың жолдары | |
| |және тәртібі | ... ... ... беру ... | |
| ... қажеттігі | ... | ... ... ... | ... | ... жеті ... бері ... ... несиелеуге
байланысты тұрғындарға өз қызметтерін ұсынып келеді. Осы ... ... ... ... ... ... ... шешуге мүмкіндік алды. ... ... ... қолданылатын, ... ... ... ... факторына байланысты несиені қамтамасыз етудің бірден-бір
формасы болып ... үй ... ... ... ... ... ... проблемасын шешіп беру ... ... 2000 ... 21 ... № 1290 ... ... ... тұрғын үй құрылысын ұзақ мерзімге
қаржыландыру және ... ... ... ... ... ... Осы тұжырымдамада белгіленген міндеттерді жүзеге
асыру үшін ... ... ... ЖАҚ ... ... шешім қабылданды.
Бүгінгі таңда Ұлттық Банк оның ... ... ... ... ... ... «Алматы сауда-
қаржы банкі» және «Астана финанс» ААҚ-ры ипотекалық ... ... ... алу мақсатымен осы банкілердің қайсына барсаңыз ... үш ... ... тура келеді. Ол үшін
біріншіден, ... ... ... ... алғашқы
жарнаны төлеуіңіз және үшіншіден, ... алу үшін ... ... Бұл ... ... ... төлем мөлшері айлық таза
табыстың 35 % - дан ... және осы ... ... үшін орта
есеппен 5 мың теңгеден кем емес ақша ... ... Ал, ... ... ... ... түрде төленеді. Ол ... ... ... ... 30 % - нан кем ... ... Сонымен бірге
қарыз алу үшін ... ... ... үйді ... бере ... негізгі құнының 30 % - ын төлей отырып несиені ... ... ... ... иесі боласыз. Несие алушы өз еркімен көп
пәтерлі үйден жеке ... ... жер ... жеке үй ... ... ... коттеджден пәтер алуға құқылы екенін
ескерткім келеді. ... ... ... ... ұтымды
пайдалана білейік.
Мен өзімінің бұл дипломдық жұмысымда ипотекалық несие ... мен ... ... және оның ... мәні ... ... несиенің қазақстан экономикасында даму деңгейін «Қазақстан
Халық банкі» ААҚ ... ... ... ... ашу ... мынадай міндеттер алға қойылды:
– несие нарығындағы ипотекалық несиенің ... ... ... несиенің даму тарихы
– Қозғалмайтын мүлiк ипотекасы және ерекшеліктері
– ЖАҚ ... ... ... ... ... ... ипотекалық несиенің қалыптасуы
– «Казахстана Халық ... ААҚ ... ... ... үлес ... талдау
– «Қазақстан халық банкі» АҚ-ның несиелік портфелін талдау
– «Қазақстан халық банкі» АҚ-ның ресурстарының
– даму ... ... ... ... ... алудағы мәселелер және
оны шешу жолдары
– Қазақстан Республикасындағы ипотекалық ... ... ... және
тәртібі
– Ипотекалық несие беру міндеттемесіндегі сақтандырудың қажеттігі.
Осы міндеттерді шешу ... ... үш ... ... дипломдық жұмыс - кіріспеден, 3 негізгі бөлімнен, қорытындыдан және
қосымшалардан тұрады.
Бірінші ... ... ... ипотекалық несиенің экономикалық
мәні, Қозғалмайтын ... ... және ... Қазақстан
Республикасындағы ипотекалық несиенің қалыптасуы қарастырылған.
Екінші бөлімде «Қазақстан халық банкі» ААҚ ... ... ... үлес ... ... АҚ-ның
несиелік портфелін талдау қамтылды.
Үшінші бөлімде Қазақстан ... ... ... ... және оны шешу ... ... Несие нарығындағы ипотекалық несиенің экономикалық мәні
1.1. ... ... даму ... ... термин ең алғаш рет біздің заманымызға дейінгі ... Рим ... ... ... ... Ежелгі Грецияда
біздің заманымызға дейінгі 14 ғасырларда пайда болды. Ипотека термині
(һугоіһеке) - ... ... ... кепілге салу деген мағынаны
білдіреді.
«Ипотека» термині алғаш рет б.з.д. 6 ғ. басында Грецияда ... ... күні ... ... ... ... ... және Швецияда
кең көлемде дамып отыр. Кейбір елдерде жылжымайтын мүлікпен сауда-саттық
бойынша ресми мекемелерден; ипотекалық несиелеуді ... ... ... ... несиелік институттардан; клиенттердің несиелік қабілеттері
туралы ақпараттармен жабдықтаушы ... ... ... ... ... ссуда бойынша төле-меген жағдайда ... ... ... ... ... ... ... несие дегеніміз - бұл қозғалмайтын мүліктерді (тұрғын
үйді, ... ... ... және ... ... ... ұзақ ... несие. Ипотекалық несие жеке тұлғаларды несиелеудің бір түрі
болып табылады. Ипотекалық несиенің ... ... ... - бұл
банктен немесе басқа да қаржы ... ... алу ... ... ... ... ... болып табылады. Қарапайым тілмен айтатын
болсақ ипотека дегеніміз - бұл ... ... үй ... алу. 2002 жылғы 1
қыркүйектегі " ... ... ... ... " ... заңына сәйкес ипотекалық несие дегеніміз - кепілге ... ... ... ондағы үлесі кепіл берушінің немесе ... ... мен ... ... ... түрі. Жылжымайтын мүлік -
жер учаскелері, сондай - ақ үйлер , ... және ... ... өзге де ... яғни ауыстырылуы олардың мақсатына шектен
тыс зиян келтірусіз мүмкін болмайтын объектілер.
Ұлы ғалым Дж.М.Кейнстің ... ... ... ... ... ... емес, ... ... ... деңгейіне байланысты болып келеді." Қарыз алушылар
арасында ... ... ... бір - ... ... ... типтерді
ерекшелейді. Ондай ерекшеліктерге мыналар жатады:
– ипотекалық несиелеу мерзімінің ұзақтығы;
– берешекті қайтару мен проценттерді төлеу тәртібі, негізгі ... мен ... ... қабылданған кестесіне байланысты
ипотекалық несиелер екі базалык типке шоғырланады.
– проценттерді де несиенің негізгі сомасын да ... ... ... ... ... - ... ... төлеу.
Ипотека термині көбіне АҚШ, Канада, Ұлыбритания, Франция елдерінде көп
дамыған. Мысалы, АҚШ - та қазіргі заманда жылына жалпы ... 3-4 ... 5 млн. - нан ... ... мәміле жасалады. 1934 жылы құрылған
Федералдық тұрғын үй ... ... ... ... аса ... емес
топтары үшін тиісті үкіметтік бағдарламалар әзірлеп отырады, ... ... ... - ... ... ішкі өнімнің (ЖІӨ ) 60% -тын,
Германияда ЖІӨ - нің 50% -дан ... ... ... ... ... құқығын шектеу шартында борышқордың қолында мүліктің қалуы;
– кепіл ... ... ... ... ... сол ... ... үстеме ипотекалық ссудаға кепілге алу;
– сақтандыру есебі бойынша ... ... Әр жеке ... ... ала ... ... ... өткен жағдайда
оған мынадай жеңілдіктер жасалады:
– Егер де несиегер алғашкы жарнаны салмау мақсатында ... ... ... ... ... ... үйге несие
алудың алғашқы жарнасы болмаған жағдайда ... алу ... ... ... ... ... ... 85 %
-ға дейінгі мөлшерде несие алу мүмкіндігі берілуі.
– Егер де "Қазақстанның ипотекалық кредиттерге кепілдік беру қоры " ... ... ... ... жағдайда, алатын үйдің құнының 90% - ға
дейінгі мөлшерде несие алу мүмкіндігі ... Егер де ... ... ... ... ... несиегерді немесе
кепілшіні, жеке тұлға әрі заңды тұлға ретінде де ... ... ... алдын ала төлем қабілетін тексеруден өткеннен кейін
ипотекалық тұрғын үй несиелерін алудың сомасын белгілейді және ... ... сай ... әрі ... ... ... ескеріп ай
сайынғы шығыстарын жоспарлауға, нарыкқа ... ... ... ... ... . ... алдын ала төлем қабілетін тексеру
рәсімдері өткеннен кейін, серіктес банктің қызметкері ... үшін ... ... ... ... тұрғын үй несиесін беру шешімін
қабылдау үшін ... ... ... ... ... ... алдын ала төлем қабілетін тексеруді ипотекалық
тұрғын үй несиесін беруге кепілдік бермейді.
1.1.1. Қозғалмайтын ... ... және ... ... Республикасының азаматтық заңнамасына сәйкес ол-
кепілге салынған мүлік кепіл салушының немесе ... бір ... ... ... ... ... түрі. Ипотекаға тұтастай кәсіпорындар,
жекелеген ... ... яғни ... ... байланысты (ипотека)
басқа да объектілер, сондай-ақ айналымдағы тауар және азаматтық айналымнан
алынбаған басқа да ... ... мәні бола ... ... ... ... ... мүлік кепіл ұстаушыда қалады.
Ипотека туралы шартта ипотеканың мәні, оның ... ... жері ... ... айтарлықтай идентификация үшін сипаттауы, сондай-ақ кепіл
ұстаушының ... ... ... осы ... ... ... ... осы
мүлікке — мемлекеттік органның тіркеуі көрсетілуі тиіс. Жер учаскесінің
ипотекасы туралы шартқа жер ... мен ... ... ... берген осы учаскесі шекарасының сызбасы қоса тіркелуі қажет.
Шартта негізгі міндеттеме туралы — ... ... ... ... ... ... және т.б. көрсетіледі.
Ипотека туралы шартты жасаған кепіл беруші кепіл ұстаушыны ипотеканың
мәніне үшінші жақтың ... ... ... ... ескертуге міндетті
(кепіл құқықтары, жалға беру, сервитуттар және т.б.).
Ортақ меншіктегі мүлікке орай ипотеканың өзіндік ерекшелігі ... көп ... ... бір ... ... ... ... кепілге тек
тұрғын жай ғана емес, осы үйдегі ... ... ... ... да
жатады. Ортақ үлестік меншікке қатысушы ... ... ... ... ... ... өз ... қоса алады. Ортақ бір-
лескен меншіктегі мүліктерге, оның ... сол ... ... ... ... ... ... ипотека барлық меншік иелерінің жазбаша
келісімі арқылы жүзеге асады.
Ипотека туралы шарт нотариалды ... ... Ол ... ... жері бойынша мемлекеттік тіркеуден өткен сәттен ... деп ... ... ... ... ... иелігіне беруі кепілзат деп
аталады. Жақтардың келісімі ... ... ... ... ... ... мөр басылып немесе белгі қойылуы арқылы сақталады.
Кепіл беруші:
– егер кепіл мәні соншалықты ... ... ... мақсатына
пайдалануға жарамай қалса, одан бас тартуға құқығы бар. ... ... ... ... ... қалпына келтіруді талап етуге хақылы;
– кепіл беруші кепілге салынған ... ... ... бүлінуінен
келген залалды кепіл ұстаушыдан есептеуді талап етуге, ... ... ... ... ... егер ... ... көзделмесе, ол кепіл ұстаушының келісімімен кепіл
мәнін өзгертуге де ол хақылы. Егер кепіл мәні жойылып ... ... ... тағайындалған негізде меншік құқығы немесе шаруашылық
жүргізу құқығы тоқтатылса, онда ... ... ... ... ... ... оған тең келетін мүлікпен ауыстыруды талап ете алады,
бұл орайда кепіл ... ... ... ... ... ... ... шартта көрсетілген шекте ғана пайдалануға
құқылы. ... ... ол ... кепілзаттың пайдалануы жөнінде кепіл
берушіге есеп беріп ... ... шарт ... кепіл ұстаушыға кепілге
салынған нәрсенің негізгі міндеттемені өтеу ... ... ... ... үшін ... мен ... табу міндеті жүктелуі
мүмкін.
Жылжымайтын мүлікке қатысты ақы өндіріп алу сот арқылы ... ... ... ... сондай-ақ, Азаматтық кодексте және өзге де заң
құжаттарында ... ... ... ... ... салынған мүлікті
соттан тыс күштеу тәртібімен сауда өткізу ... ... өз ... ... ... ... ... ететін кепілге салынған нәрсені
сату жөнінде кепіл ұстаушы банктің де осындай ... ... ... ... немесе кепіл құқығы тоқтатылғанда, кепілге
салынған мүлік ... ... ... ... ... ... салып
сатқан ретте, сондай-ақ оны сату мүмкін болмаған ретте күшін жояды.
Қозғалмайтын ... және оған ... ... және ... ... ... қойғанда. Осы
объектiлердi тiркейтiн органда, сол ... ... ... ... ... ... бiр түрi ... кепiлге салуды қарастырайық. Экономикалық ... ... ... ... ... үшiн және
тұтынушылардың ... ... үшiн ... ... түрi.
Кепiлдiң бұл ... ... ... ... ... кепiлге салынған мүлiктiң құрамы мен нақты ... ... ... ... ... құны, шартта көрсетiлген
тауардың жалпы құнынан ... ... ... ... ... пәнi болып тек қана ... бола ... ... ... ... ... ипотекасы үлкен бiр
тақырып болып, оның ... ... бар. ... ... арнайы “Қозғалмайтын мүлiк ипотекасы ... ... мiне осы ... ... ... ... ... белгiлеп, негiзiнен реттейдi. Нарықтық ... ... ... бұл ... ... ... ... да нормативтiк актiлермен атап айтқанда ... ... және ... ... деген уақытша және
олармен ... ... ... ... ... ... ... болады. “Қозғалмайтын мүлiк ... ... ... ... ... ... несие берудегi
қызметiн ... ... ... ... ету, ... мол уақытына тарту боп ... ... ... ... ... ... несие
берушiнiң кәсiпкерлiк тәуекелiн ... ... ал бұл ... ... сенiмдлiгiн арттырып несие берудегi қарқынды
жүргiзуiне ... ... ... ... ... ... кодекспен байланысты, бiрақ екi ... ... ... ... ... онда “Қозғалмайтын мүлiк ипотекасы
туралы” Жарлықтың ... заң ... ... ... ... шарт ... түрде жазбаша жасалуы тиiс.
Сонымен қоса ... ... ... мүлiк ипотекасы
туралы” Жарлықпен, нақтырақ айтсақ 7-шi ... ... ... ... ... ... ... көрiнiс табуы тиiс.
Жарлықтың 6-шы бабына сәйкес ... ... ... ... ... куәлiктiң берiлуiмен рәсiмделуi ... пен М.К. ... ... ... атты ... оқитын болсақ, онда былай ... ... ... ... ... ... ... мазмұнынан
қоғалмайтын мүлiк ипотекасын, ... ... ... ... беру ... ... болатынын көремiз
дейдi[1] .
“Қозғалмайтын мүлiк ... ... ... ... ... егер ол ... ... ... ... онда осы ... 19 ... ... Яғни
мына жағдайларда күшiн жояды:
1) Ипотекалық ... ... ... ... ... Кепiл берушiге оны ерiктi түрде берген ... ... ... ... мiндеттеменi) туғаннан кейiн бiр ай
iшiнде, одан ... ... ... ... ... мәнi ... ... мүлiк ипотекасы туралы” Жарлықта қарастырғандай
кепiлге салынған ... ... тыс ... ... ... бiлдiрiлген тұлғаны шарт жасалар ... ... ... да ... ... ... бабында ... ... ... ... бiлдiрiлген
түлғаны тағайындауы туралы ... ... шарт ... ... ... ... анықтап алу кепiл берушi
үшiн тиiмдi болып ... ... ... ... кепiл
ұстаушының талабы соттан тыс ... мына ... ... ... ... үшiн басқа бiр тұлғаның ... ... ... ... жағдайда.
2) ипотеканың пәнi болып тарихи, ... ... ... ... боп табылса
3) ипотека пәнi боп ... ... ... ... ... және меншiк иелерiнiң ... ... ... кепiл ұстаушының талабын қанағаттандыруға қарсы болса.
Осы көрсетiлген ... ... ... ... ... сот ... жүзеге асады.
Ипотеканы тек ипотекалық ... ғана ... ... ... ... ... ұстаушының келiсiмiмен кепiл
берушi ипотека пәнiн ... ... ... Егер де ... ие болған тұлға, сол мүлiктiң ... ... ... ... ... ... жағдайда, мүлiкке ие болған ... ... ... мiндеттеменi қамтамасыз ететiн
кепiлге ... ... құны ... ... ... жауапкершiлiкте, бiрлескен жауапкершiлiкте ... ... ... ... ... ... не рәсiмделмегенiне байланыссыз туындайды.
1.2 ЖАҚ «Қазақстандық ипотекалық компаниясының» қызметі
Соңғы жеті ... бері ... ... ... ... өз қызметтерін ұсынып келеді. Осы ... ... ... ... ... ... ... шешуге мүмкіндік алды. Ипотека әлемдік ... ... ... ... ... ... ... байланысты несиені қамтамасыз етудің ... ... ... үй ... ... ... құрып, қалың
жұртшылықтың ... ... ... беру мақсатында Қазақстан
Республикасының 2000 жылғы 21 тамыздағы № 1290 ... ... ... ... үй ... ұзақ ... және ипотекалық несиелеу жүйесін дамыту тұжырымдамасы
мақұлданған болатын. Осы ... ... ... ... үшін « Қазақстандық ипотекалық компания » ЖАҚ ... ... ... ... таңда Ұлттық Банк оның құрылтайшысы болып табылады. ... ... ... ... ... және ... финанс» ААҚ-ры ипотекалық компанияның уәкіл
банкілері. Несие алу ... осы ... ... ... ... үш жағдайды орындауыңызға тура ... ОЛ ... ... ... ... екіншіден, алғашқы
жарнаны төлеуіңіз және үшіншіден, қарыз алу үшін ... ... Бұл ... ... ... төлем мөлшері айлық таза
табыстың 35 % - дан ... және осы ... ... үшін ... 5мың теңгеден кем емес ақша ... ... Ал, ... тәртіп бойынша міндетті түрде ... Ол ... ... ... ... 30%-нан кем болмауы керек. Сонымен бірге
қарыз алу үшін ... ... ... үйді ... бере аласыздар.
Оның негізгі құнының 30 % - ын төлей ... ... ... ... алынған үйдің иесі ... 2002 жылы ... ... 3 ... 10 ... ... мерзімге береді.
Несие бойынша сыйақы көлемі 3 ... ... ... 13,9 ... 10 ... – 18,8 % - ды ... ... ... ... ... ... ... бойынша несие теңге
түрінде беріледі. Оны алу үшін ... ... ... үйді
бүлінуден сақтандыруға, сондай - ақ ... ... өз ... ... ... ... жоғалтудан ... ... ... өз еркімен көп пәтерлі үйден жеке ... ... ... жеке үй ... бірнеше отбасына арналған коттеджден
пәтер алуға ... ... ... ... ... ипотекалық
несиенің игілігін ұтымды пайдалана ... ... ... ... ... ... мықтап көңіл
бөлінген мәселенің бірі банк жүйесінің жұмысы ... ... ... ... ... мен ұйымдарға қызмет көрсетіп, соларға қысқа
мерзімді кредиттер беріп келді. Бірте-бірте әр банктің тұрақты клиенттері
іріктеліп, ... жеке ... онша ... емес ... ... ... үшін ... соққан жоқ. Сол себепті банктер соңғы жылдары жеке
тұлғаларға көбірек көңіл аударатын ... банк ... ... ... ... ... ... банктердің саны азайғанымен, олардың таза ... ... ... ... жеке ... ... банк қызметтерінен
бөлекше кредит беруге кеңінен жол ашылды. Бұл арада айтпағымыз – ... ... ... ... ... нарықты экономика елдерінде, ең алдымен АҚШ пен
Еуропада кеңінен ... Бұл ... ... ... кредит түрлерімен
салыстырғанда елеулі артықшылығы бар екендігімен байланысты. Атап айтқанда,
ипотекалық кредит екі жақтың да тәуекел деңгейін азайтады. ... ... ұзақ ... ала ... ... ... ... мүлікті, яғни
тұрғын үйді өзінің иелігінде сақтап қалады. Ал ... ... ... несиенің орнын толтырудың қай жағынан да ұтылыссыз нұсқасына ие
болады.
Ипотекалық несиелеудің ... ...... ... және ... ... еркін рынокта дайын тұрғын үй сатып алуына жәрдемдесу
болып табылады. Тұрғын үй ... ... – бұл ... ... ... ... ... арнап беретін ақшалай қаражаты. Клиент өз кезегінде мұндай
кредитті пайдаланғаны үшін банкке сыйақы ... ... ай ... көлемде қарыз қаржысын қайтарып отыруы тиіс. Кредит есебінен
сатып алынған тұрғын үй қарыз ... ... ... және ... ... толық өтегенге дейін банкке кепілдікке қойылады.
Ипотекалық несиенің ең ... ... – сіз ... ... ... бүгінің өзінде-ақ ие боласыз да, ал ақшасын бірнеше жылға
созып, ... ... ... ... несиені алу үшін сатып
алынатын ... ... ... ... да бір ... ... талап
етілмейтіні де маңызды.
Біраз жұрт ипотекалық кредит ... ... ... ... ... ... едәуір қымбатқа түседі деп санайды. Солай екені ... де ... жүйе ... үйді ... ... ... ... жетпейтіндерге
арналып отыр ғой. Әрине, ондай ... ... ... ... оның да ... бар. Ипотекалық кредит бойынша тұрғын үй сатып алу
ұзақ жылдар бойы қыруар ақша шығарып, пәтер ... ... және ... ... ... кейін де үй-жайсыз қала бергеннен әлдеқайда
пайдалы екендігі ешқандай талас туғызбаса керек. Ипотека- кредитке үй сатып
алу деген сөз. Бұл ... да ... ... ... оның да ... ... ... керек.
Соңғы жылдары республикада өнеркәсіп миграциясының өзгеруі ... ... ... ... ... тұрғын үйге несие алу
қажеттілігін ... ... ... ... ... да ипотеканың
негіздері қаланып, біздің елімізге ... ... ... ... ... ипотеканың дамуы республика Президентінің 1995 жылғы ... ... ... ипотекасы туралы” заң күші бар Жарлығынан
бастау алады. Үкіметтің осы бағыттағы жұмысының ... ... 2000 ... тамыздағы қаулысымен Қазақстан Республикасында тұрғын үй құрылысын ... ... және ... ... ... ... бекіту болды. Ұсынылған тұжырымдаманың негізі жаңадан
салынған тұрғын үйді, сондай-ақ ... ... ... үйді ... ... рынокта дайын тұрған үй сатып алу үшін азаматтарға ұзақ
мерзімді ипотекалық кредит берудің ... ... ... ... саяды.
Қазіргі уақытта бірқатар қазақстандық банктер жеке тұлғаларға тұрғын
үй сатып алу үшін ... ... ... ... ... ... қаймықтыратын бір нәрсе – кредит мерзімінің қалағандай ұзақ болмауы
мен жоғары пайыздық ставкаға байланысты болып отыр. Мұның ... ... ... әзірге ақшасын қысқа мерзімді депозитке салады, соған ... де ... ұзақ ... бере ... ... ... ... “ұзын ақша” жетіспейді.
Мұндай қиындықтан шығудың бір амалы жоғарыда аталған ... ... ... Онда ... ұзақ мерзімді
ипотекалық ... ... ... ... ... ... ... кредиттердің қайталама рыногының операторы пайда болуы
көзделген еді. ... алға ... ... іске ... үшін ... ... 2000 жылғы 20 желтоқсанда ... ... ... ... ... ... өзі болып қалуда.
“Қазақстан ипотекалық компаниясының” негізгі мақсаты ұзақ мерзімді
тұрғын үй ипотекалық кредиттерін ... ... ... ... ... ... де мақсат етеді.
“Қазақстан ипотекалық компаниясы” ЖАҚ өзі құрылғаннан ... ... ... ... ... ыждағаттылықпен шешуде. Ол
алғашында ипотекалық кредиттеу жүйесі механизмін ... ... ... ... ... көрді. Кейін компания қызметі республиканың он үш
аймағын, атап айтқанда Астана, Алматы, Ақтау, Ақтөбе, Атырау, Жезқазған,
Қарағанды, ... ... ... ... Шымкент және Талдықорған
қалалары мен Алматы облысын қамтыды.
Компания жүзеге ... ... ... ... отандық рынок
үшін бірегей екенін ... ... ... оның мына ... бар: ... ... ... төмен; кредит валюталық
баламасы белгіленбей теңгемен ... ... ұзақ ... ... ... ... ай сайын бірдей сомада өтеледі.
Бүгінде “Альянс Банк” ААҚ, “Астана-Финанс” ААҚ, ... ... ... ААҚ, ... ААҚ және ... ААҚ “Қазақстан
ипотекалық компаниясының” әріптес банктері болып ... ... ... ... ... ... компанияның өзіне немесе жоғарыда
аталған қаржы институттарының біріне ... ... ... ... ... сатып алынатын тұрғын үй құнының ең ары кеткенде 70%-ын өтеу
үшін берілетінін, ал тұрғын үй ... кем ... 30%-ын ... ... ... ... тиіс ... ескергені жөн. Дегенмен, бұл арада ... ... ... жағдай қарастырылған. Компания кепілдік құнының
70%-дан астамын құрайтын, бірақ 85%-ынан аспайтын ... ... ... де сатып алуы мүмкін. Бұл үшін ... ... ... ... әріптес банкпен кепілдік құнының 70%-ынан асатын кредит
сомасына кредиттік ... ... ... ... болуы керек. Мұндай жағдайда кредит алушы бастапқыда тұрғын ... 15%-ын ... ... ... ... ... ... айлық таза табыс мөлшерінің 35%-
ынан аспауы керек. Бұл қарыз алушының қалыпты тұрмыс ... ... ... ... ... бұл ... ... алушының табысына қарай қайта
қаралуы мүмкін.
“Қазақстан ипотекалық ... 2002 ... 18 ... ТМД ... ... ... облигациялар шығарып, орналастырды. Эмиссияның
жалпы сомасы – 1,5 млрд.теңге, айналыс мерзімі – 3 жыл. ... ... 300 ... құрады. Желтоқсан айында орналастырылған
облигациялар сомасы 500 млн.теңгеге жеткізілді, қалған бөлігі биылғы жылы
орналастырылады. Бұған қоса ... 2003 жылы тағы да 1,5 ... жаңа ... ... ... 10 ... бастап компания ипотекалық кредит бойынша
кесімді ставка мөлшерін 14,6%-дан 13,5%-ға ... Бұл ... ... ... кредит құнының арзандағанын білдіреді.
Қазіргі жағдайда елімізде ипотекалық кредит алуға қалың көпшіліктің
қол жеткізуі мемлекеттің қолдауынсыз ... Бұл ... ... ... жоғары еместігіне байланысты. Мемлекеттің қолдауы әртүрлі ыңғайда
болуы мүмкін.
Болашақта “Бағалы қағаздар рыногы” туралы Заңға ... ... ... ... ... ... ұғымы белгіленсе, “Қазақстан
ипотекалық компаниясының” облигацияларына агенттік бағалы ... ... ... ... ... ... облигациялары бойынша табысқа
салық салынбайды. Соның нәтижесінде компания өз ... ... ... мөлшерін кемітеді. Сөйтіп, арзанырақ қаржы
ресурстарына қол ... Бұл ... ... ... ... алып ... Ипотекалық кредит алушыларға керегі де осы.
Қолдаудың тағы бір көрінісі ретінде ... ... ... ... ... ... болар еді. Мұндай жағдайда
кредиторлар үшін кредит тәуекелі едәуір азаяды. Оларда ипотека ... ... ... ... ... туғызады. Осы арқылы жалпы тұрғын үй
рыногына, соның ішінде ... ... ... ... ... ... Ал құрылыстың кең қанат жаюы бүкіл экономикаға оңды ықпал етеді.
Бүгінде “Қазақстан ипотекалық компаниясы” ипотекалық ... ... ... қолы ... ... үшін жұмыс жасауда. Компания 2008
жылы 1,8 млрд.теңгеден астам ипотекалық ... ... ... ... тағы да бірнеше жүздеген отбасының өз пәтерлеріне ие болу мүмкіндігі
деген сөз.
3. Қазақстан Республикасындағы ... ... ... ... ... несие жүйесі екі деңгейлі болып
келеді. Бірінші деңгейінде ... ... ... банктер мен банкілік
емес ұйымдар түріндегі бастапқы кредиторлар, ... осы ... ... кредиттер бойынша талап құқықтары мен кепілдік құқықтарын
сатып алуды жүзеге асыратын қаржыландырушы ұйым. Еліміздегі ... ... Банк 2001 жылы ... айында құрған "Қазақстан Ипотекалық Компаниясы
АҚ. Қазақстандық модельдің негізін қалау ... АҚШ – тағы ... ... компанияларының тәжірибесі ескерілген. Қазіргі кезде
тұрғын үй құрылысы қаражаты жүйесі Словакияда, ... ... ... ... және тағы ... елдерде жақсы жүргізіліп
келеді. Қазакстанда алғашқы қадамын жасай бастаған тұрғын үй ... ... ... ... бойынша сыйақы ставкасы жылына 5,5 -
6 пайызды құрайды. Тұрғын үй құрылыс банкіне азаматтардың ... ... ... ... ... ... 2,5 -3 пайыз болып отыр. Соңғы
жылдарда ипотекалық несие жүйесі 3 этаптан өтті.
– Банктердің берген несиелері;
– Ипотекалық компаниялардың ... ... ... ... ... сатып алу;
– Ипотекалық облигациялардың шығарылуы.
2003 жылы қараша ... ... ... Компаниясының қоры
құрылады. Бұл қордың ... ... - ... ... ... ... ... процент ставкаларының төмендеуі, несие мөлшерінің
көбеюі болып табылады. Қордын ең алғашқы қатысушылары ... банк " ... БТА ... АҚ және " ... " АҚ болып табылады. ... ... ... ... тез өсіп ... түрі ... ипотекалық несиенің құрылымы өте маңызды. Ұлттық
валютада несиені алу халықтың өз ... ... ... - ... ... ... ... ақырғы және өзінен талап етілген
басқа да төлемдерді енгізгеннен кейін сенім білдірілген тұлғаға оған ... ... ... ... ... ... туралы құжатты тапсырады, онда
мынадай мәліметтер ... ... ... - ... ... ... оны өткізудің орны мен уақыты;
3) сауда - саттықта сатып алынған мүліктің ... мен ... ... ... ... ... - мүліктің бұрынғы иесінің аты-жөні және ... ... ... аты - жөні және мекен жайы;
6) сатып алушы төлеген сатып алу ... ... - ... ... сенім білдірілген тұлғаның аты - жөні
және мекен ... ... алу үшін ... қажетті қужаттар тапсыру қажет:
– Үй иесінің жеке төл құжаты ( көшірмесі);
– Үй ... ... алу ... келісім шарты;
– Өз құжаттарыңыз (төлқұжат, СТТН, үй ... ... ... иелері
кооперативінен алынған;
– Пәтердің жоспары ( көшірмесі, 3-форма ... ... ... ... ... ... немесе жұмысқа алу туралы,
– Жерге жеке меншік құкығы туралы акт келісім шарт ... ... тиіс ... Табысыңыз туралы анықтама.
Банктен несие алу процедурасы бірнеше бөлімнен тұрады:
1) Қарыз ... ... - ала ... ... ... ... ... қабілеттігін бағалау (андерраитинг);
3) Ипотека объектісі ретінде тұрғын үйді бағалау;
4) Келісім шартты жасау ... үйді ... есеп ... ... ... ... алған үйді сақтандыру кезеңі;
– ипотека келісім - шартын жасау.
Компания жобасының шеңберінде ипотекалық несиелеудің ... ... ... - теңгеде - несие беру.
Ұзақ мерзімді ипотекалық несие берудің ... ... ... мен ұзақ ... ... ... ... монополияланудан
тәуелсіз тұрғын үй нарығынан тұрғын үй сатып алудың ... ... ... ... бар ... шамасы жетерлік баға бойынша
тұрғын үкмен қамтамасыз етудің тиімді жұмыс істейтін ... құру ... Бұл ... ... ... үй саласына халықтың жинағы және бюджеттен тыс басқа ... ... ... ... тұрғын үй нарығын жандандыруға мүмкіндік туғызады.
Малайзияның ипотекалық несие беру жүйесі ... ... ... ипотекалық корпорациясын құру арқылы қол жеткізді, оның құрамына
Малайзия банкі (20%), ... ... (19,5%) ... ... ... ... ... ипотекалық несие беру жүйесінде дамыту моделі
неғұрлым ыңғайлы болып табылады. Бүгінгі таңда ... ... ... ... ... тартып, жылжымайтын мүлік нарығындағы
операцияларды тиімді жүргізуді қамтитын көп ... ... әрі ... бір
жүйе десе болады. Бұл үрдіс, қарыз берушімен қарыз алушыдан басқа, құрылыс
салу және ... ... ... ... ... ... ... арқасында нарық субъектілері қосымша
инвестициялық серпіліс ... ... өсе ... құрылыс
компаниялары тұрғын үй құрылысын өрістете түседі. Меншік ... ... ... ... ... ... ... қорғауға "қабілетті"
заңдардың болуы, ... ... ... ... ... ортаның
қалыптасуы айрықша маңызды.
Ипотека ұғымының елімізге дендеп енгеніне де біраз жылдың жүзі болды.
Алғашқыда құлаққа түрпідей тиіп, бейнебір жаңа ... ... ... жүйе ... өте ... еті үйреніп, керісінше жаңа өмір бастамасына
бағыт-бағдар сілтейтін “компасқа” айналды.
Әсіресе, жаңадан отау тіккен жас жұбайлар үшін ... ... ... ... ... сара жол ... ... жоқ, әлі де
көптің көкейінде көмескіленіп жатқан осынау ... ... нені ... ... шалғайға жеткен ипотекалық несиеге қол жеткізу мүмкіндігі
шектеулі ме, ... бе. ... ... сұрақтарға жауап беру
мүмкіндігі бүгінде еліміздің ... ... ... ... ... ... гректің “hypotheke” сөзінен шығып, яғни кепілзат немесе
кепілге беру ұғымын білдіреді. Қысқаша айтқанда, ипотека-несиеге үй сатып
алу деген сөз. Бұл ... ... ... ... елдерде, АҚШ пен
Еуропада қалыптасқан болатын. Біздің елімізге ипотекалық ... ... ... ... ... тұста енді. Оның дамуы Елбасының 1995
жылғы 23 желтоқсандағы “Жылжымайтын мүлік ипотекасы ... заң күші ... ... ... ... ... негізінен кәсіпорындар мен
ұйымдарға қызмет көрсетіп, соларға қысқа мерзімді несиелер беріп келгенді.
Бірте-бірте ел ... ... мен ... ... ... соған
байланысты әр банктің тұрақты клиенттері іріктеліп, сенімділік танытқан
жеке тұлғалардың да ... ... ... ... ... салымшылар
қызығушылығын қанағаттандыруға тырысқан банктер соңғы ... ... ... көңіл аударатын болды. Сөйтіп жеке тұлғаларға ... ... ... несиелендірудің жаңа түрі ипотекалық несие
беруге кеңінен жол ... ... ... ... ... басқа
түрлерімен салыстырғанда елеулі артықшылығы ... Атап ... ... ... ... мен несие алушының тәуекел деңгейін
біраз жеңілдетеді.
Мәселен, несие ... ... ... ұзақ ... ала ... ... сол ... үйді өз меншігінде сақтап қалады. Ал несие беруші банк
болса, берілген несиенің орнын толтырудың қай ... да ... ... жеткізеді. Сонымен, ипотекалық несиелендірудің басты мақсаты- халықтың
өзінің және банк несиесінің ... ... ... ... дайын тұрғын
үй сатып алуына жәрдемдесу болып табылады. Осы арада несие алушының мойнына
жүктелетін ... де ... ... жөн. ... ... алушы өз
кезегінде мұндай несиені пайдаланғаны үшін банкке сыйақы төлеуі, одан кейін
ай сайын белгіленген мөлшерде ... ... ... ... тиіс. Несие
есебінен сатып алынған тұрғын үй қарыз алушының атына хатталып, ипотекалық
несие көлемін толық өтегенге ... ... ... ... Шынтуайтқа
келгенде, ипотекалық несие – адамның еңбек жолында өзін-өзі сынады, еңбек
қабілеттігін арттыруға, ... ... ... бағалауға, әрі-беріден соң
жақсы өмірдің дәмін сезуге құлшынысын артыратын тиімді жол. ... да ... ... оның да ... құны ... ... ипотекалық несие бағдарламасының қолданысқа енуі көпшіліктің
көкейінде жүрген көкейтесті мәселені шешіп, оған ... ... ... ... Отандық рынокты ипотекалық несиелендіру бағдарламасын елімізге
кеңінен таратып, несие ... ... ... ... ... келе ... ... қатарынан “Альянс банк”, “Астана-финанс”, “АТФ
Банк”, “Банк центр кредит”, “БТА-ипотека”, ... ашық ... ... ... ... ... ... қалаған
“Қазақстан ипотекалық компаниясын” көруге болады. ... ... ... қалаларында жүргізілген ипотекалық несиелендіру жүйесі оң табыстарға
жеткізіп, ... ... ... ... ... бес жүз ... астам
халқы бар ел жүрегі Астанада ипотекалық несиеге сұраныс білдірушілер қатары
екі есеге артты. Бүгінде мамандар ... ... ... ... ... 3 миллионнан астам шаршы метрге, ... ... 1,269 ... жуық ... ... отыр. Елорда
тұрғындарына ипотекалық несие алу ... ... ірі банк ... ... отырған жайы бар. Ақша ... ... ... ... үшін ... ... алаңынан ұтып шығуы-үлен жеңіс
болып табылмақ. Осы ретте, жеңіске ... төте жолы ... ... ... ... ... ... Осындай ипотекалық несие
“ойынында” жауырына қамшы салдырмай келе жатқан бірден-бір қаржы ... ашық ... ... Бүгінгі таңда оның жоспарында
көрсетілген нарықтағы ... ... ... 9,95 ... құраса,
екінші нарықтағы мөлшерлеме – 17,6 процентті құрап ... ... ... ... ... несиелендіру бағдарламасы 1999 жылдан бастап
жүзеге ... ... Осы ... ... тұрғын үй құрылысына жұмсалған
қаржы 9543 млн. теңге ... ... ... ... ... төрінде
аталмыш компания есебінен 230 мыңнан астам шаршы метрді құрайтын тұрғын ... ... оның ... ... 14 ... теңгені құраған-ды. Оның
ішінде 30 процентке ... ... ... ... ... ... бағдарламаның халыққа едәуір ықпал етіп, жоғары
сұранысқа ... ... ... Ипотекалық несиенің тағы ... – ол ... ... алдын-ала жоспарлауға мүмкіндік
береді. Осы ретте, тағы бір айта ... ... ... несие алушыларды
Астанадағы пәтердің күннен-күнге ... өсуі ... ... ... төмендеп кетуі тәрізді проблемалардың алаңдатпасы
анық. Өйткені, ... ... ... ... ... мөлшерлемесінен
нарықтағы бағалардың ауытқулары мүлдем әсер етпей, ол бір қалыпта ... 2000 ... ... Астанадағы тұрғын үй пәтерлерінің үш-төрт ... ... бұл ... ... ... іс ... ... уақытта үстерінде үйлері бар пәтер иелеріне де ипотекалық
несие жағдайын жақсартудың бір көзі ... ... ... екі ... үш
бөлмеге кеңейтем деушілерге ипотека оптимальды вариант ... ... ... пәтерін сатып, сол сомаға қосымша ипотекалық несие алу арқылы үй-
жайын кеңейту пәтер иесінің жеке ... ... ... ... ... таңда “Астана-финанс” ААҚ-нан несие алушы азаматтардың 30
процентінің, яғни 604 адамның ... үйі бар ... ... ... ... ... таңдағандар. Жалпы ипотекалық несие қарызгерлерінің
қатарын отбасының ай сайынғы кіріс жинағына байланысты ... ... ... – 15000 ... ... ... мөлшерден 6 процент), екінші
15000-нан 50000 теңгеге ... (38 ... ... ... (30 процент), төртінші – 100000-нан 150000-ға дейін (12 процент) және
бесінші 150000 ... ... (14 ... ... ... ... ... ипотекаға тек айына 70 мыңнан
кем емес жалақы алатындар ғана қол жеткізе алады деп ойлайды. ... ... ... ... айқындалып отыр. “Астана-финанс” ААҚ-ның сараптама
деректерінің мәлімдеуінше, компания қарызгерлерінің үштен астам бөлігін (38
процент) отбасына ... ... ... ... 50 мың теңгеден
аспайтындар құрап отырған ... Оның ... ... орта жасы 41 ... ... ... ... компания
қарызгерлерінің 19 проценті – 25 пен 30 жас аралығындағы ... ... ... ... ... ... жаңа өмір бастамасының төте
жолы. Ал осы ипотекалық несиелендіру тәсілі ... ... ... ... Халық Банкі» ААҚ-ның ипотекалық несиелеу жүйесінің дамуын
талдау
2.1 «Казахстана Халық банкі» ААҚ тұтынушылық несиелеудегі ипотекалық
несиелеулің үлес салмағын ... ... ... ААҚ жеке ... ... несиелеуді
сипаттайтын көсеткіштерін қарастырайық, 8 кесте.
Таблица 8 –Ипотекалық ... ... ... ... ... |Айлық |Орташа есептік|Кепіл түрі |
|түрлері ... ... ... | |
| ... ... ... | ... |100000 | 240 ... |11% ... |
| ... | | ... |
9 ... ... тұтынушылық несиелеудің үлкен бөлігін
ипотекалық неиелеу қамтиды.
Таблица 9 – 2004– 2007 ... ... ... көлемі, мың тенге
|Көрсеткіштер |2004 |2005 |2006 |2007 ... ... ... ... |336116 |896034 |3570254 |5673483 ... ... ... барлығы |128893 |306559 |3077446 |4825179 |
|Соның ішінде: | | | | ... ... |118250 |220564 |2856414 |4563215 ... ... ең ... үлес салмағын ипотекалық несиелеу
алады, оның динамикасы 4 суретте көрсетілген.
«Казахстана Халық банкі» ААҚ ... ... алу ... 8
суретте көрсетілген.
«Казахстана Халық банкі» ААҚ несие тұрғызылып жатқан ... ... ... алынып беріледі.
Ең төменгі алғашқы салым — 15%. Несиелеу мерзімі — 7 жылдан 15 жылға
дейін. Пайыздық ...... дан 18%ға ... салым разметіне
байланысты).
7 сурет – «Казахстана Халық банкі» ААҚ ипотекалық ... 2004– 2007 ... ... алғашқы салымды Халық банкінің депозитіне аударады, ... банк ... ... ... құнын береді, осы сомаға несие
бойынша пайздық ... ... ... тұлғаның несие алу өтінішін қарау және ... ... ... ... ... ... ... қарыз алушының жеке куәлігі немесе төлқұжаты;
– қарыз алушының РННі;
Қәзіргі күні мұндай жағдайды қазақстан нарығында ... бір ... ... ... ... несие беру туралы шешімі 3 күн ішінде ғана
беріледі. Өйткені, несие алу үшін керкті құжаттар тек қана - РНН, ... жеке ... және ... ... қою ... зайыбының
келісімі.Бар жоғы несие алу үшін 3, әрі керсе 4 күн ... ...... ... ... ААҚ ... ... беру схемасы
Бұнымен осы өнімнің (ипотека) сипаттамасы бітпейді.
Қажет болса, ақшаны табысты растаусыз және жылына 7% бен (нарықтағыдан
екі есе төмен), сонымен ... ... ... 100% ын ала ... Ол үшін банк
депозитіне алатын несие ... 50% салу ... ... ... ... ... ... қайтарған уақытта, екінші жартысы автоматты түрде
депозитте тұрған сомасымен ... ... Және ... ала ... ... ... төлемейсіз.
Бекітілген тәртіп бойынша, әрбір клиентті несиелеу барысында өзінің
бөлінген персоналды менеджері қызмет етеді.
Бұл бағдарлама ипотекалық несиелеу нарығын ... ... ... ... да ... ... ... табылады. году
Нурсултан Назарбаев 2006 жылы Қаржыгерлер конгресінде ... ... ... ... ... шартын оңайлантыру мүмкіндігін
табу мақсатын алға қойды. Бұл туралы 2007 жылы ... ... ... ... ... да айтылды.
Халық банкінің несие рәсімдеу тездігі немесе жылдамдығы бірінші орында
деп табылды. Халықтың өзіне қажетті ақша алу үшін уақыт жағынан ешқандай ... ... ... Қорытындысында банк өзінің ішкі процедураларын
құрастырды, ол 100 мың долларға дейінгі ... үш күн ... ал 100 ... ... қарызды бес күн ішінде береді.
Банк ипотекаға ақшаны жылына 7% дан 11%ға 15 ... ... ... бұл ... бғалай білді, оны ипотекалық несиелеуді жүргізудің
бірінші айындағы көрсеткіштен көруге ...... бір айда 30 ... ... несие берілді. «Ипотека Lights» несиені алдын ала ... ... ... варианттарын ұсынады.
«Казахстана Халық банкі» ААҚ 2007 жылғы «Ипотека Lights» бағдарламасы
бойынша несие беру кестесін қарастырайық (9 ... ...... Lights» бағдарламасы бойынша несие беру динамикасы
2007жыл.
«Казахстана ... ... ААҚ ... ... ... кірістілігіне талдау жүргізейік (таблица 10).
Таблица 10 - «Казахстана Халық банкі» ААҚ астанадағы филиалының
кірістілігінің ... ... ... |2005 |2006 |2007 ... 2007 / 2006 |
| | | | |мың ... |% ... ... |2145387 |2835900 |3140935 |305035 |10,8 ... |165845 |263542 |685463 |421921 |160,1 ... ... | | | | | ... | | | | | ... ... % |7,7 |9,3 |21,8 |  |  ... ... | | | | | ... | | | | | ... ... | | | | | ... үлес салмағы | | | | | |
10 ... ... ... Халық банкі» ААҚ астанадағы
филиалының 2005 ... ... ... ... ... кірісінде
ипотекалық операциялардан түскен кіріс үлесі 7,7% құрайды, ал 2007 жылдың
қорытындысында оның ... өсіп 21,8% ... да, ... келтірілген мәліметтерді қорытындылай келе
келесідей шешімдерге келуге болады:
- филиал әрдайым жаңа клиенттерді тарту мақсатында қызмет
көрсету ... ... ... жаңа ... ... филиал қызметтерінің 2007 жылғы
негізгі көрсеткіштерінен көруге болады,
- банктің ұзақ ... ... ... ... ұшырай қалған жағдайын ескере отырып банк
коэффициенттерін ... ... ... ... ... ... толық
қамтамасыз етіп отырған. Банк жылдан жылға жалпы аяғынан
нық тұрған және қажы нарығында тұрақты қызмет ... ... ... отырып, жоғары сенімділік пен
ликвидтіліктің жеткілікті деңгейі жеткен; ... ... ... әр ... ... ... ... деген
қлрытынды жасауға болады;
- Бүгінгі күні ипотекалық несие банк үшін ең ... ... ... ... ... ... ... банкі» АҚ-ның несиелік портфелін талдау
Банк өзінің ресурстарын тиімді жұмсауды ... ... ... ұлғаюымен байланысты оның активтік операциялары да жыл
сайын өсіп отырған және ... ... ... ... ... құрамында өзге операцияларға
қарағанда несиелік портфельдің үлесі жылдан ... ... ... 2005 жылы – 66,5%, 2006 жылы – 65,7%, ... - ... ... ... операцияларды белсенді жүргізгенін байқауға
болады.
Кесте 5 - банктің несиелік ... ... мен ... |2005ж |2006ж |2007ж ... |
| |Млн т |% |Млн т |% |Млн т |% |+- ... ... |17687 |9,3 |13415 |5,4 |33123 |8,4 |+15436 ... ... | | | | | | | ... мен |- |- |7291 |2,9 |695 |0,2 |- ... | | | | | | | |
| ... ... ... |12,4 |39914 |16,0 |34635 |8,8 |+11128 ... қағаздар | | | | | | | ... ... | | | | | | | ... мен қаражаттар|125816 |66,5 |163888 |65,7 |254590 |64,7 |+128774 |
|Инвестициялық бағалы | | | | | | | ... | | | | | | | ... ... |5783 |3,0 |3232 |1,3 |37070 |9,4 |+31287 ... |2983 |1,6 |6443 |2,6 |11296 |2,9 |+8313 ... ... мен | | | | | | | ... емес |7046 |3,7 |7322 |2,9 |9131 |2,3 |+2085 ... | | | | | | | ... ... |6460 |3,5 |8018 |3,2 |12714 |3,3 |+6254 ... барлығы: |189282 |100 |249523 |100 |393254 |100 |+203972 ... ... банк ... ... ... ... және аккредитив секілді ... ... ... ... ... ... ... және бөлшек сауда
салаларын қаржыландыруға жұмсаған.
Несиелердің ... ... және орта ... ... мен ... саны ... Клиенттердi тұрақты ету мақсатында банк несиелік
қызметтерiнiң ауқымын кеңейтiп, банк ... ... ... ... объектiлер тұтыным тауарларын сатып ... жеке ... ... бағдарламасы енгiзiлген. Бұл
бағдарлама халықтың арасында кең ... ... банк ... ... ... - ... ... құрылымы
Банктің несиелік портфелі жылдан жылға ұлғаю тенденциясында
болған. Банктің несиелерінің көлемі 2005 жылы 125816,0 млн ... 2006 жылы ... ... ... 2005 ... ... есеге (130,3 %) артып 163888,5 млн ... ... Ал ... ... экономикаға берген несиелерінің ... күрт ... жылы ... берілген несиелердің көлемі 2005 ... 2,02 ... ... 2006 ... ... ... (155,3%) ... 254590,2 млн теңге болған ... 6 - ... ... ... ... млн ... |2005ж |2006ж |2007ж ... |
| |Млн т |%% |Млн т |%% |Млн т |%% | ... |125 816 |100 |163888 |100 |254590 |100 |202,3 ... | | | | | | | |
| |7511 |6,0 |18650 |11,4 |66983 |25,3 |891,7 ... | | | | | | | ... | | | | | | | |
| |118305 |94,0 |145238 |88,6 |187607 |74,7 |158,5 ... | | | | | | | ... | | | | | | | |
| ... қор |7811 | |10529 | |16538 | |211,7 ... ... ... ... ... ... қарыздардан;
2) жай вексельдерден;
3) овердрафттан;
4) факторингтік операциялардан тұрады.
Дегенмен несиелік портфельдің құрамында ... және ... ... түрінде берілген несиелердің үлесі ... 2004 ... ... 98,8% ... ... 97,6% болған. Ал жай
вексельдермен берілген ... ... 2004 жылы - ... ...... ... Несиелік портфельдің қалған ... ... ... ... - ... несие портфелінің динамикасы млрд,теңге
Несиелік портфельдің ... жеке ... ... ... ... және ол жыл ... өсіп отырған. 2005 жылы
- 6 ; 2006 жылы - 11%; 2007 жылы - 25% ... ... - ... ... ... бойынша бөлінуі
млн теңге
|Экономикалық салалар |2005ж |% |2006ж |% |2007 |% ... ... |7511 974 |6% ... |11% |66983707 |25 |
|Құрылыс |9059167 |7% ... |9% ... |13 ... ... ... |16% ... |16% |34043299 |12 |
|Көтерме сауда ... |12% ... |16% ... |10 ... әне газ |9807910 |7% ... |8% ... |10 ... мүліктер |4107039 |3% |4020749 |2% |9132720 |3 ... ... |7302901 |5% |5808358 |3% |8673253 |3 ... және ... |3800526 |3% |3730121 |2% |8017513 |3 ... |1493995 |1% |3114309 |2% |6892073 |2 ... |8087824 |6% |9275568 |5% |5809073 |2 ... |6068759 |5% |4388802 |3% |4586565 |2 ... ... |1550402 |1% ... |7% |4565767 |2 |
|Тұтыну тауарлары |- |0% |80860 |0% |4372743 |2 ... |6955365 |5% |7032601 |4% |4326369 |2 ... ... |5484874 |4% |5903525 |3% |4283184 |2 ... орындары |1495929 |1% |475261 |0% |2617025 |1 |
| |1701241 |1% |464380 |0% |1557895 |1 ... |1309541 |1% |614854 |0% |1284057 |0 ... ... |4241613 |4% |923809 |1% |956434 |0 ... ... |41016 |0% |390771 |0% |537588 |0 ... үй ... |3788962 |2% |1616499 |2% ... |0 ... ... ... |10% |9124120 |6% ... |5 |
|Өзгелер | | | | | | ... ... |100 ... |100 ... |100 ... ... берілген несиелердің үлесінің басым болуы
Қазақстан ... ... АҚ ... ... ... ... асырушы агент ретінде ипотекалық несие
нарығында ... ... ... ... 2006 жылдың наурыз
айындағы мәлімет бойынша ипотекалық ... ... ... ... үлесі 12%-ті құрайды. Несиелердің құрамында құрылыс саласын
несиелеудің үлесі де ... 3 ... ... 13%-ке ... ... өсуі ... ... нсиелеудің дамуымен байланысты тұрғын
үй құрылысы обьектілеріне деген сұраныстың артуы нәтижесінде ... ... ... ... ... бөлуде Үкіметтің
саясаты бойынша артықшылық берілген аса ... ... мен ... ... ... мәні бар ... обьектілер мен
жобалар ескеріліп отырған. Атап ... ... ауыл ... және газ, ... және орта бизнес, ... ... және ... ... ... ... ... салалар бойынша бөлінуі
2007 жыл
Банк ... Қор ... жеке ... ... ... ... қордың Қазақсьтан Республикасы
Қаржыгерлері қауымдастығының , ... ... ... , ... ... және ақша ... ... болып табылады.
Банк корпоративтік ... және жеке ... ... ... ... бойынша қызмет көрсетеді.
Дегенмен банктің негізгі қызметі:
– Займдар мен ... ... ... және жеке ... ... ... Бағалы қағаздармен, шетелдік валюталармен, туынды ... ... ... ... жүргізу;
– Төлем айналымын ұйымдастыру және жүргізу;
Банктің шығарған ... ... ... Қор ... “А”
категориялы ресми ... ... Ал ... ... ... Люксембург Қор биржасының негізгі листингіне енгізілген.
Қазақстан ... ... АҚ ... ... мен ... жағынан Қазақстанда жетекші ... ... ірі 10 ... ... Банк өзінің филиалдарын Қазақстанның барлық
аймақтарында ... және ... озық ... 2007 жыл ... мәлімет бойынша банктің 20
аймақтық және ... ... 126 ... ... 378
кассалары халыққа қызмет көрсетеді.
2007 жыл 31-желтоқсандағы мәлімет бойынша банктің ... 8456 адам ... жылы ... ... бойынша акционерлер банктің
шығарған жай акцияларының 5%-тін иеленген. ... ... ... ... “VIZOR Invesment Solutions” ... ... ... ... ... ... түрде
дамуына Халықтық Банктің қосып отырған үлесі мол. Пластикалық карталардан
ішкі нарығындағы негізгі элементі болып саналатын ... Банк ... ... ... және ... ... ... барлық
Қазақстандық банктердің бонкомат жүйеларінде қызмет көрсететін «Алтын-
төлем» карточкаларын еңгізіп ... ... EUROCARD ... ... ... шығаруды іс жүзінде орындап отыр.
8-кесте Несиенің мерзімінде қайтарылмауы тәуекелі бойынша
кәсіпорындардың жіктелуі
|Кәсіпорынд|Қаржылық ... ... ... ... |
|ардың | ... ... ... | | | |
|I – топ ... ... ... материалдық |Несиені |
| ... ... ету ... ету |
| | ... өте жоғары |талап етілмейді|
| | |әрі | ... – топ ... ... ... ... ... ... |мүмкіндігі бар, бірақ |ық құндылықтарды|
| ... ... ... ... өткізу |
| |деңгейде ... ... | ... топ ... жағдайы |Несиені қамтамасыз ету|Кепіл және |
| ... ... ... |кепілдеме талап |
| | ... ... аз ... |
| | ... | |
| ... жағдайы |Несиені материалдық |Несие ... ... |өте ... қарызы |қамтамасыз ету |бас тартады |
| |көп ... ... жоқ ... немесе|
| | ... ... ... | | ... ... ... ... етудің тиімділігі (2005-07 жылдар)
|Несиелік портфель және оның ... ... / млрд ... |өзгерісі, |
|көрсеткіштері ... %% |2005/07 |
| | |%% |
| |2005 |2006 |2007 | ... ... ... ... |672,4 |978,1 |1484,3 |220,8% ... | | | | ... несиенің қайтарымдылығына қарай | | | | ... ... | | | | ... : | | | | ... ... |100% |100% |100% | ... ... |66,8% |60,7% |56,3% |83,5% ... ... |30,5% |37,1% |40,8% |132,2% ... ... |2,7% |2,2% |2,9% |107,4% ... ... портфелі жылдан жылға ұлғаю ... ... ... көлемі 2005 жылы 125816,0 млн теңгені
құраса, 2006 жылы ... ... ... 2005 ... ... есеге (130,3 %) артып 163888,5 млн ... ... Ал ... ... экономикаға берген несиелерінің көлемі күрт өскен.
2.3 «Қазақстан халық банкі» АҚ-ның ресурстарының даму жағдайы
Қазақстан ... ... АҚ ... ... ... ... ірі ... қатарындағы және Қазақстанның қаржы нарығында
беделді позицияға ие ... ... ... ... мақсаты –
акционерлері мен қызметін тұтынушылардың мүддесіне сай жоғары деңгейде
банк ... ... және ... ... Қызмет стратегиясының айқын
болуы, сапалы менеджмент, жаңа ... ... мен ... ... қызмет көрсетуді ... ... ... ... банк соңғы жылдары қаржылық дамуда ... қол ... ... ... АҚ қаржылық көрсеткіштері 2000 ... ... ... ... ... ... ... қарқынды болған. Оның негізгі
қаржылық көрсеткіштерінің даму жағдайы мынадай:
1-кесте. Қазақстан ... ... ... ... жылдардағы дамуы
қарқыны
|Негізгі |2005ж |2006ж |2007ж ... ... | | | |% |
| ... |% ... |% ... |% | ... ... |189,3 |100,0 |249,5 |100,0 |393,2 |100,0 |207,9 ... ... | | | | | | | ... |125,8 |66,5 |163,9 |65,7 |254,6 |64,7 |202,3 ... | | | | | | | ... |5,8 |3,1 |3,2 |1,3 |37,1 |9,4 |639,6 ... |175,1 |100,0 |228,1 |100.0 |358,0 |100,0 |204,5 ... ... | | | | | | | ... ... |136,9 |78,2 |154,8 |67,8 |231,5 |64,5 |168,7 ... | | | | | | | ... |14,2 | |21,2 | |35,0 | |250,0 ... ... |1,8 | |7,4 | |8,1 | |450,0 ... | | | | | | | ... Таза пайда | | | | | | | ... ... 2007 жылы 2005 ... ... ... ... ... өсуіне банктің қызмет түрлерінің кеңеюі
ықпал ... Банк өз ... ... ... және ... ... инвестициялық қызметті белсенді ... ... ... ... негізінен мемлекттік бағалы
қағаздардың ... ... ... ... көрсеткіштерінің өсу қарқыны
1-диаграмма
Банктің негізгі қаржылық көрсеткіштерінің өсу қарқыны, ... таза ... 3 ... ... ... ... Оның
ұлғаюы негізінен проценттік табыстардың 105,8%-ке ... ... ... ... емес ... ... ... жалпы операциялық табысы 4,6 есеге артқан. ... ... ... ... ... ... азаюы мен
бағалы қағаздардың табыстылығының ... ... ... емес ... ... ... ... Ол негізінен
жалақы, әкімшілік шығыстардың өсуімен байланысты болған.
2-кесте
2005-2007 ... ... ... мен ... ... мен |2005ж |2006ж |2007ж ... ... ... ... | |
| ... ... |11172,6 |20258,9 |24620,5 |220,3 ... ішінде: | | | | ... ... ... |1156,9 |10876,5 |12237,3 |105,8 ... ... емес ... |5831,6 |2818,6 |3064,8 |52,6 |
|- ... ... |4184,1 |6563,8 |9318,4 |222,7 ... ... |8999,2 |11987,2 |14529,6 |161,4 ... |3726,0 |5285,2 |6876,7 |184,5 ... ... |1207,0 |1007,3 |1111,5 |92,0 ... шығындар |3229,5 |3574,7 |4513,0 |139,7 ... |836,7 |2120,0 |2028,4 |242,5 ... ... |+2173,4 |+8271,7 |+10090,8 |464,3 ... ... | | | | ... |- |- |- |- ... ... (+-) | | | | ... |-302,2 |-773,5 |-1997,8 |- |
| | | | | ... ... |- |37,9 |-4,9 |- ... ... | | | | |
| |1871,2 |7460,3 |8088,1 |- |
| | | | | |
| | | | |432,3 ... ... табыстары жыл сайын өсіп отырған. ... таза ... ... таза ... емес ... комиссиялық алымдардың есебінен болған.
Банктің операциялық ... ... 2007 жылы ... ... үлесі - 49,7%, комиссиялық алымдардың үлесі ... ... және ... ... жыл ... өсіп ... проценттік емес табыстың азаюы болған. Ол ... ... ... ... табыстың азаюы есебінен болған, 52,6%.
2-диаграмма
Банктің табыстары мен ... ... млрд ... есебімен)
Халықаралық агенттігі Standard & Poor’s Қазақстан Халық Банкі ... ұзақ ... ... ... мерзімді “Вә, жекедара “Д” және “4” қолдау
көрсету рейтингтерін тапсырды. Ұзақ ... ... ... мерзімді және қысқа мерзімді рейтингтер, сондай-ақ қолдау
Standard & Poor’s ... банк ... ... ... ... ... қолдау табатын болады деген ықтимал болжамына байланысты
пікірін білдіреді.
Жеке дара ... ... ... ... ... тез өсуіне
байланысты, бірақ сонымен қатар ... ... ... мүмкін деңгейін де назарға ... оның ... ... және өнімді өткізу мүкіндігінің жақсы екендігіне байланысты болып
отырғанын да ... ... ... Халық Банкі АҚ активтерінің сапасын
осы уақытқа дейін қабылдауға тұратын жоғары деңгейде болып ... ... ... ... ... ... несие портфелін тез өсіруге шебер
басшылық жасау қажет болатынын және жаңа несиелік ... ... ... ... ескертеді.
Банктің капиталдандырылу көрсеткіштері қазір жеткілікті мөлшердегі жоғары
дәрежеде ... отыр ... ... капиталдың жеткілікті мөлшердегі
коэффициенті 2007 жылдың аяқ кезінде 16,4% құрады) және банктің тез өсу
жоспарларына қарамай, ... және орта ... ... болатын дәрежеде қала беретінін байқатады. Мұның ... ... ... ... ... ... жалғаса
түсуімен және ішкі рыноктағы субординацияланған қарыз міндеттемелерінің
жаңа ... ... деп ... Standard & Poor’s ... ... Банкі АҚ-ның ресурстары жылдан-жылға ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... мен ... теңге есебімен)
|Қаржы ресурстары |2005ж |2006ж |2007ж |2005/07 |
| | | | ... |
| | | | |( +-) |
| ... ... ... |Үлесі% |млрд |Үлес% | ... ... |189,3 |100.0 |249,5 |100.0 |393,2 |100.0 |+203,9 ... ... | | | | | | | ... ... |175,1 |92,5 |228,1 |91,2 |358,0 |91.0 |+182,9 ... | | | | | | | ... ... |136,9 |78,0 |154,8 |67,9 |231,5 |64,5 |+94,6 ... | | | | | | | |
| |14,1 |7,5 |21,2 |8,8 |35,0 |9,0 |+20,9 |
|- ... | | | | | | | ... | | | | | | | ... ... ... құрамында сырттан тартылған
қаражаттардың ... ... ... ... 2005 жылы - 91%, 2006 ... 2007 жылы - 91%. ... ... ... ... жылға азаю тенденциясы байқалады. Сырттан ... ... ... ... ... құрайды. Олардың ... де ... ... ... яғни ... 64,5 % ке ... ... жалпы сомасы 2005 ... ... 94,6 млрд ... ... ... ... ... ұйымдардың
қарыздарының үлесі 2005 жылы - 22%; 2006 жылы - 32,1%; 2007 ... ... ... ... ... теңге есебімен)
| |2005 |2006 |2007 ... |
| | | | |05/07 |
| | | | |% |
| ... |% ... |% ... |% | ... |16,4 |51,2 |52,1 |84,3 |64,4 |84,2 |392,7 ... | | | | | | | ... | | | | | | | ... | | | | | | | ... | | | | | | | ... | | | | | | | ... ... |6,9 |21,6 |1,7 |2,7 |4,1 |5,4 |59,4 ... | | | | | | | ... | | | | | | | ... ОЭСР |- | |- | |3,5 |4,6 | ... | | | | | | | ... | | | | | | | ... | | | | | | | ... | | | | | | | ... | | | | | | | ... банктерінің |- | |0,7 |1,1 |1,3 |1,6 | ... ... | | | | | | | ... | | | | | | | ... ... | | | | | | | ... | | | | | | | ... бизнесті |0,2 |0,4 |0,2 |0,3 |0,9 |1,2 |450,0 ... ... |1,9 |5,9 |3,4 |5,5 |0,9 |1,2 |47,4 ... |2,4 |7,5 |1,9 |3,1 |0,8 |1,0 |33,3 ... ... | | | | | | | ... | | | | | | | ... | | | | | | | ... | | | | | | | ... |4,3 |13,4 |1,4 |2,3 |0,6 |0,8 |13,9 ... | | | | | | | ... |- | |0,2 |0,3 | | | ... | | | | | | | ... |- | |0,1 |0,4 |- | | ... | | | | | | | |
| | | | | | | | |
| | | | | | | | |
| | | | | | | | |
| | | | | | | | ... |32,1 |100.0 |61,8 |100,0 |76,5 |100,0 |238,3 ... несиелік ресурстарының басты көзі болып депозиттік
база саналады. ... ... ... депозиттік базасы ... ... 231,5 млр ... ... ... Оның ... көлемі
2005 жылы 136,6 млрд теңгені құраса, 2006 жылы оның ... ... ... 1,1 ... ... 154,8 млрд теңгені, ал ... 2006 ... ... 1,5 ... ... 231,5 млрд ... Ал жалпы алғанда 2005-2007 жылдары ... ... 169,1 %-ке ... ... ... өсу қарқыны(млрд, теңге есебімен)
Депозиттерді көптеп тарту мақсатында да бiраз жұмыстар жүргiзiлген. Ол
үшiн теңгемен және шетелдiк валюталармен де ... ... ... ... ... сан ... болатын депозиттiң көптеген түрлерiн
қызметтерiне енгiзiлген. Банктік депозитттер нарығында оң ... ... ... ... ... ұлғайтып өзiнiң қаржы жағдайын
жақсартуға мүмкiндiк ... ... ... келесі көзі меншікті капитал
болып табылады. Оның көлемі 2005-06 ... ... ... ... Оның ұлғаюына банктің таза пайдасының жылдан жылға өсуі
ықпал ... ... ... ... көлемі 2005 жылы ... ... ... ... 2006 жылы 1,49 ... ... 21238 млн
теңгені құраған. 2007 жылы 2005 жылмен алыстырғанда 2,47 ... ... ... 1,65 ... артып 35036 илн
теңгені ... ... ... өсуі ... ... және ... шығарумен байланысты болған. ... ... ... ... құрылымы мен динамикасы
(млрд теңге есебімен)
Банктің пайдасы жыл сайын өсіп ... Оның ... ... ... несиелік операциялары мен инвестициялық
қызметінің артуы сондай-ақ ... ... ... ... мен тарифтерінің өсуі де ықпал ... ... ... ... ... ... ... жүргізу барысында ... ... мен ... ... ... түскен проценттік табыстары
күрт артқан. Банктің пайдасының ... ... ... ... жылы – 398,7%, 2007 жылы – 108,4 % ... ... ... жүргізу және оны шешу жолдары
Несиелік операциялар - банктік бизнестің ең ... ... ... ... таза ... негізгі бөлімі құрылады, олар резервтік қорларға
және банк акционерлерінің дивиденттерін төлеуге кетеді.
Банктер өзінің меншік және ... ... әр ... ... және ... ... береді. Банк қаражатгары ... есеп ... ... және ... да ... ... шот ... арқылы
құрылып, бағалы қағаздар шығару аркылы уакытша пайдаланады.
Несиелік ... ... банк ... ... ... ... Несие
жүргізудің тиімді элементтерінің бірі - жақсы дамыған несие саясаты ... ... ... ... ... және ... тиімді бақылау
болып табылады.
Несие саясаты барлық несие жүргізу процесінің негізін ... ... ... ... ... ... пайдаланып, олардың
дұрыс берілуіне жүргізілуіне жауап береді. Несие ... ... ... ... деңгейлерінде дұрыс түсіністік жүргізіледі,
ол банк ұжымына несие аймағындағы стандарттарды дұрыс қалыптастырып, ... ... ... даму ... ... бағалауға әсерін
тигізеді.
Несие тәуекелділігі дегеніміз - несиегер негізгі қарыз және ... ... ... процент мөлшерінің тәуекелділігін айтады.
Несие тәуекелділігінен құтылу несиегерлердің ... ... ... ... ... ... қаржылық жағдайын әрдайым
бақылауы, оның несие каіітару ұқыптылығын ... Осы ... ... ... ... етеді. Несие тәуекелділігін жүргізу - ... және қиьш ... ... ... ... ... ... көбінесе мақсатты нарық деп аталады.
Банк аясындағы проблемалардың бірі - ... ... ... ... ... ... ... ішкі және шектеу, нарық
түсірмелері және т.б. жағдайлар несиегердің қаржылық ... ... ... несие тәуекелділігін жүргізу процестері сенімсіз
талданған. Солардың ішінде көбінде кездесетін кемшіліктерін атап ... ... ... ... ... ... құжат жоқтығы;
• қоржынды шоғырландыру қатынастарына шектеу жоктығы;
... ... ... ... ... ... ... ... ... каржылық жағдайын жалпылама талдауы;
• кепілдік бағасының ... ... ... байланыс аздығы;
• тексеру аздығы және несиелеу процесіндегі теңгерімсіздіктің жоқтығы;
... ... ... бақылау жоқтығы;
• несие ... ... ... ... бағасының
жоғарлауы;
• қарыз бойынша құжаттар жүргізуінің нашар бақылауы;
• қарыз қаражаттарын артық бақылауы;
... ... ... ... ... тиімді бақыламауында және аудит жүргізбеуінде.
Осы кемшіліктер несие қоржынын әлсіздендіреді.
Проблемдік ... ... ... ... нәтижесінде болуы
мүмкін. Ақшалы дағдарыс құралдары кенеттен де болуы мүмкін және ол ... ... ... оның ... де нашарлай береді. Банктің несие
бөлімінің жұмысшылары мүмкін болатын залалға қарсы қорғанысы ... ... ... ... бірінші көрсеткіштерін алдын ала біліп талдауы
керек.
Несие берілгеннен кейін залалға қарсы шаралар қолданылуы ... ... ... бойынша клиенттің әр қаржылық жағдайының құжаттамаларына қол
жеткізуі тиіс, ол келісілген уақыт аралығында ... ... ... тексерілуі қажет. Несие бойынша құжаттамада банк клиенттің
қаржылық жағдайын тексеріп ... шарт ... ... ... ... ерте шығу ... ... өте қиын және
адам факторы ең көп ... ... бірі ... ... Осы ... ... ... банкті қиын жағдайға соқтырғаны үшін хабарламауы
мүмкін. Егер банк жетекшілері ... ... ... проблемаларын біліп,
залалды тәуекелді несие беру арқылы өтегісі келсе, онда банк одан да ... ... ... ... ... болу үшін банк ... ішкі аудит
бөлімінің шолуымен несие бөлімінің қызметкерлерінің ... ... және ... ... ... ... ... қалған
проблемдік несиелерді шығарады. Несие тәуекелділіктерін ... ... ... ішкі бақылау жүйесі бірінші шығарады.
2.4 Несиеленетін кәсіпорын мониторингін өткізу және
есептелілік құру әдістемесін бағалау
Несиеленетін кәсіпорынның ағымдағы ... ... ... ... аныкталады:
- несие қаражаттарын мақсатты пайдалануын бақылау;
- негізгі қарыз және ол бойынша мүдделерді қамтамасыз ету ... ... ... ... ... оның ... уақытында
орындау
мүмкіндігш талдау;
- кәсіпорынның қаржылық-экономикалық жағдайындағы ... ... ... ... аударуы.
Несие бакылауының мақсаты болып клиентттің ... ... ... ... байқау табылады. Бұл шаралар кәсіпорын
қызметін координациялау және мүмкін шығындарды болдыртпау ... ... ... ... ... ... ... мыналар табылады:
- несие ... Банк ... ... ... сала ... ... басқару сапасы;
- ... ... - ... ... ... ... ... жүзеге асырылуы.
Әр критерийге нақгы кауіпті сигналдарға сәйкес, оларды ескере ... ... ... ... ... ... (1 кесте).
1 кесте
|Несие қабілетгілігі |Қауіпті сигналдары |Қажетті мәліметгер ... | | ... ... |- ... қарыз бен |- өз бетінше бақылау; - ... ... ... уақытында|актив және пассив ... ... ... есебі |
|сапапы ... | ... ... ... | | ... қабілеттілігі |Қауіпті сигналдары |Қажетті мәиіметтер ... | | ... ... |• заңдардың өзгеруі; - |- заң ... ... ... ... - |құжаттар; - баға денгейі -|
| ... ... ... |
| ... - ... ... ... - |
| | ... ... |
| | ... ... ... |- кадрлар жоғары |- ... - ... |
| ... - ... ... |
| ... ... | |
| |- ... |- өз ... ... |
| ... | |
| ... |- ... да ... ... ... және |компаияның ішкі |
| ... ... ... ... ... |
| ... |- ... есеп |
| ... |шот ... |
| ... ... |
| ... |- ... ... |
| ... ... |
| ... | |
| ... | |
| ... | |
| ... шот | |
| ... | |
| ... тез | |
| ... | |
| ... | |
| ... | |
| ... | ... ... |• ... сомасының |- қарастыру; ... ... | ... |• ... ... |- ... ... |
| ... | |
| ... | ... ... ... ... негізгі құралы болып талдау
табылады. Талдау жүргізу қауіп-қатер үлесін ... ... ... ... ... ... ... несие мониторингін өткізу кезінде талдау 5 бағытта
жүргізіледі:
I. ... ... бен ... ... ... ... Сала жағдайын талдау.
Ш. ... ... ... - ... жағдайды талдау.
Кепілдік қамтамасыз етудің тез айналымдылығын талдау. Несие саясаты
барлық несие жүргізу ... ... ... Ол банк ... ... аныктауына пайдаланып, олардың дұрыс берілуіне
жүргізілуіне жауап ... ... ... ... ... ... ... дұрыс түсіністік жүргізіледі, ол ... ... ... стандарттарды дұрыс қалылтастырып, ... ... ... даму ... ... ... әсерін
тигізеді.
Бұл талдау несие алушының қабылдаған міндеттемелеріне қызмет көрсету
сапасын аныктайды. Бұл жерде ... ... ... ... ... уақытында өтелуі талданады.
Негізгі қарыз бен ол бойынша ... ... ... ... ... офицері негізгі қарыз бен ... өтеу ... ... ... ... ... актив және пассив операциялары есебі
Басқармасынан қосымша ақпарат жинайды. Негізгі қарыз бен проценттерді өтеу
мерзімінен несие алушыға ... ... саны ... ... ... көрсету сапасын бағалау мынадай параметрлер бойынша жүргізіледі:
- ... ... ... мерзімінде өтеді;
- негізгі қарызды өтеу кезінде 3 күнге кешіктірді;
- негізгі ... өтеу ... 10 ... ... ... қарызды өтеу кезінде 10-нан жоғары күнге кешіктірді.
Несие бойынша проценттерге қызмет көрсету сапасын бағалау осындай
әдіспен ... ... ... ... ... ... ... проценттерді өтеу кезінде 3 күнге кешіктірді;
- проценттерді өтеу кезінде 10 күнге ... ... өтеу ... 10 ... ... мерзімге кешіктірді.
Негізгі қарыз бен ол ... ... ... көрсету сапасын бағалау
параметрлері № 2 кестеге еңгізіледі.
№ 2 кесте
|Негізгі қарызды өтеу |Проценттерді өтеу |
| ... ... ... |
| | ... ... ... |
|Мерзімінде |7 балл | | | |
|3 ... ... |6 балл |5 балл | | ... ... |4 |3 |2 | ... | | | | ... ... жоғары |3 |2 |1 |0 ... ... ... жағдайын талдау нарықтағы накты өнім бойынша өзгерістермен
байланысты қауіп-қатерлерді анықтау, ... ... ... мақсатымен
жүргізіледі,
Несие офицерімен нарықты талдау мынадай бағыттарда жүргізіледі:
- ... ... ... ... бәсекелестерді талдау;
- бағаларды талдау.
Нарық жағдайын бағалаудың негізгі ... ... ... ... үлесі;
- кәсіпорынның бәсекелестік қабілеті,
Нарықггағы үлесі мынадай санаттармен бағаланады:
- ... ... ... - 70 %-тен ... ... ... ... - 50 % - 70 %;
- ... ... ... - 25 % - 30 %;
- ... маңызы төмен үлесі - 15 % - 25 %;
- ... ... ... - І5 % -теи ...... қабілеті мынадай параметрлерден анықталады:
- баға бәсекелестік қабілеті (жоғары, ... ... ... саны (жоқ, 1-ден 3-ке ... 3-тен ... ... ... қабілеті (жоғары сұраныс, орташа сұраныс, төмен
сұраныс (№3 кесте)).
№ 3 кесте
| ... ... ... |
| ... ... ... ... бәсекелестік|Орташа бәсекелестік|Егер ... ... ... ... 1-3 ... ... |жок, ... |бәсекелестері бар, |біреуі болса: |
| ... ... ... ... |төмен бәсекслестік |
| | ... ... ... ... |Жоғары бәсекелестік|Орташа бәсекелестік| |
| ... 1-3 ... ... | |
| ... бар ... көп, ... | |
| ... жоғары |сұраныс | |
| ... ... ... |
| ... бәсекелестер |баға, басекелестер | |
| |жоқ, ... ... көп, ... | |
| ... ... ... орташа | ... ... ... мен нарықтағы үлесін салыстыру арқылы
кәсіпорынға мынадай балл беріледі: 5 балл - кәсіпорын тауарлар ... ... ... ... өте ... 4 балл - кәсіпорынның нарықтағы
үлесі үлкен, бірақ жоғары бәсекемен ... ... ... ... кауіп-қатері бар; 3 балл - кәсіпорынның нарықта үлкен үлесі жоқ,
жоғарлау потенциал бар; 2 балл - ... ... ... ... ... ... ... қауіп-қатері орташадан жоғары; 1 балл -
үлкен қауіп-қатер (№ 4 кесте).
№ 4 кесте
|Бәсекелестік |Нарықтағы үлесі ... | |
| ... ... ... ... ... ... |5 балл |5 балл |4 балл |- |- ... |3 |3 |2 |2 |1 ... | |- |1 |0 |0 ... ... ... ... секторындағы жағдай ... ... ... ... ... үшін анықталады.
Басқару сапасы үш баллды шкаламен бағаланады.
4 балл - баскару сапасы ... ... ... ... ... ... ... 1 жылдан 3 жылға дейін, біліктілік деңгейІ
-жоғары); (1) -торто в ... балл - ... ... ... ... компьютерленген, нарыктағы кызмет
тәжірибесі 1 ... 3 ... ... ... ... - ... (2). ... - канағаттанарлык (есеп жүйесі компыотерленген, ... ... 6-12 ай, ... ... - ... ... балл - сапасы канағаттанарлыксыз (егер касиеттерінің біреуі болса:
компьютерлеу жүйесі ... ... жок, ... ... ... 1 жылдан
аз, біліктілік деңгейі - орташадан төмен); ... 5 ... саны ... |
|4 балл |(1) ... балл |(2) |
|2 балл |(3) |
|1 балл |(4) ... - экономикалық жағдайды талдау
Кәсіпорының ағымдағы қаржылық - ... ... ... ... ... ... бақылауға және қауіп -
қатерлерді жою мақсатымен нәтижелерді болжауға мүмкіндік береді.
Кәсіпорынның қаржылық - экономикалық жағдайы мынадай ... ... ... ... ... ... қаржылық жағдайын бағалау.
Кәсіпорынның экономикалық ... ... ... ... ... ... ... Кез-келген кәсіпорын
қызметінің соңғы мақсаты болып пайда табу ... Бұл ... ... ... ағымдағы пайда көрсеткіші алынады. Оны бағалау нақты
пайданың жоспарланғаннан ауытқу үлесін талдау негізінде ... ... ... ауытқуы теріс болғанда:
- 10 %-ке ... - ... ... ... ... саясат
жүргізілетін кәсіпорын ретінде бағалауға болады, тиімді;
- 10 %-тен 30 %-ке ... - ... ... ... ... ... бар, терең экономикалық талдау жүргізу
керек;
- 30 %-тен ... - ... ... өте ... дер кезде несие
алушыны терең талдаудан өткізу ... ... ... анықталып, ол жойылады
(№ 6 кесте).
№ 6 кесте
| ... ... ... |
| ... ... |10%-30% |30 %-тен ... ... |Тиімді |Жоғары ... ... | | | ... апушыны қаржылық талдау мынадай негізгі көрсеткіштер бойынша
жүргізіледі:
- тез айналымдылығы ... өтеу ... өз ... капиталының үлесі.
Тез айналымдылығы коэффициенті кәсіпорынның шаруашылық қызметін
жүргізу және өз міндеттемелерін уақытында өтеу үшін ... ... ... ... Ол несие алушының шаруашылық айналымынан
қарызды өтеу үшін айналым қаражаттарын босату қабілетін ... ... ... ... сайын, несие алушының қаржылық жағдайы
сенімді болып келеді.
Бірақ дебиторлық қарызды да ... ... ... есеп шоттары
туралы есептілік несие алушы ... ... ғана ... ... несие саясатының нәтижесін бағалауға мүмкіндік береді.
Алынған мәліметтерден салаға ... ... ... балл
саны беріледі (№ 7 кесте).
№ 7 кесте
|Көрсеткіш |Тез ... ... |
| |1,5 - тен ... |1,0-1,5 |1,0 ... ... саны |3 |2 |I ... ... ... міндеттемелерін өтеу үшін несие алушының
айналым қаражаттар ... ... ... көрсетеді. Коэффициент
маңызы жоғарлаған сайын, несие алушы несиенің үлкен сомасын ала алады.
Өтеу коэффициентінен неше алушыға балл саны ... (№ 8 ... 8 ... ... коэффициенті |
| |1,5 - тен ... |1,0-1,5 |1,0 ... ... саны |3 |2 |1 ... ... ... ... ... қаражаттарының
қаржылык құрылымын көрсетеді. Несие берушілер бұл көрсеткішке аса маңыз
аударады. Кәсіпорын активтерінің пайда болу ... ... ... ... ... капиталдың нақты мөлшері анықталады, олардың есепті кезең
ішінде өзгеруін ... ... ... ... ... ... ... көңіл өз капиталына аударылады, өйткені өз қаражаттарының
запасы -бұл қаржылық тұрақтылық ... Өз ... ... ... ... ... онын капитал жалпы сомасындағы үлесін анықтау маңызды болып
келеді.
Өз ... ... ... мынадай бөлінуі бар.
Өндірістік кәсіпорындар үшін:
- кәсіпорын активтеріндегі өз ... ... - 70 %-тен ... ... ... өз ... ... - 30 % - 70 %;
- кәсіпорын активтеріндегі өз капиталы үлесі - 30 %-тен ... ... ... ... ... өз капиталы үлесі - 50 %-тен жоғары;
- кәсіпорын активтеріндегі өз ... ... - 30 % - 50 %;
- ... ... өз ... үлесі - 30 %-тен төмен. Кәсіпорын
активтеріндегі өз капиталы үлесіне байланысты несие алушыға мынадай ... ... (№ 9 ... 9 кесте
|Қызмет түрі |Қамтамасыздандыру ... ... ... ... |0,7 жоғары |0,4-0,7 |0,4 ... ... |0,5 ... |0,3-0,5 |0,3 ... ... саны |3 |2 |1 ... ... және оны ... ... ... ... сипаттама беріледі: 7-9 балл - стабильді қаржылық
жағдай; 5-6 балл - оптималды қауіп-қатер ... 5 ... ... - ... ... (№ 10 ... 10 ... |Балл сомалары |
| |7-9 балл ... |5 ... ... ... |Стабильді |оптималды ... ... | ... ... ... ... | ... ... ... 6 мен № 10 ... ... ... олардың негізінде
кәсіпорын қаржылық – экономикалық жағдайының бағасы беріледі (№11 кесте).
№ 11 кесте
|Экономикапық ... ... ... жағдайының бағасы |
|бағасы | |
| ... ... ... ... | ... ... |
| | ... | ... ... |5 |4 |3 ... | | | ... ... |3 |3 |2 ... | | | ... ... |2 |I |1 ... | | | |
6 ... ... ... берілген несиелер бойынша несие алушының
қаржылық талдаудан өткізбейтінін ескере отырып, ... ... ... ... ... санаты ретінде алғашқыда арыз қарастыру кезінде
анықгалған бағаны алады. Кепілдік қамтамасыздандыру жүзеге асыруды ... ... ... ... болып 2 көрсеткіш
табылады:
- кепілдік қамтамасыздандырудың тез айналымдылығы;
- негізгі қарыз бен ... өтеу ... ... ... ... ... ... бірі беріледі:
4 балл - жақсы кепілдік қамтамасыздандыру;
3 балл - орташа ... ... балл - ... ... балл - ... қамтамасыздандыру.
Айналымдылық көрсеткіші бойынша кепілдік қамтамасыздандыру ... ... ... ... ... ... – қатер элементгері бар айналымды;
4. Төмен айналымды.
Жоғары кепілдік ... ... ... ... бағалы кағаздар жатады.
Айналымды қамтамасыздандыру жылжымайтын мүлік жатады. Бұл жағдайлар
орналаскан жері, оның алаңы, физикалык және моральды тозуы ескеріледі.
Қауіп-катер ... бар ... ... ... айналымдағы тауарлар жатады. Төмен ... ... ... тауарларды жатқызуға болады. Бұл ... ... ... ... ... ... ... емес (схема
1).
1 схема. Айналымдылығы көрсеткіші бойынша кепілдік қамтамасыздандыруды
бағалау.
Өтеу ... ... ... ... мүлік
мынадай параметрлермен бөлінеді:
- негізгі қарыз бен есептелген мүдцелерді өтеу 100 % - 110%;
- ... ... бен ... ... етеу 110 % - 130 %;
- ... қарыз бен есептелген мүдцелерді өтеу 130 % - 150 %;
- ... ... бен ... ... өтеу 150 %-тен ... ... ... арқылы кәсіпорынға балл беріледі (№ 12
кесте).
№ 12 кесте
|Айиалымдылық ... пен ... ... өтеу ... | |
| |100% - 110% |110% - 130% |130% -150% |150 ... |
|жоғары ... (3 ... (3 ... (3 ... (3 ... | ... | | ... |орташа (2балл)|жаксы (Збалл)|жақсы (3 балл)|жаксы (3 ... ... ... (2 ... |қ (I ... |ық (I балл) | ... ... | | | | ... | | | | ... ... ... (0 ... (0 |қ (1 ... |к (I ... |
| | ... | | ... ... ... кәсіпорынға қауіп-қатер санаты
беріледі, оларға сәйкес несие алушы мен несие офицері, ... ... ... ... (№ 14 ... 14 кесте
| |Балл |Кәсіпорын ... |
| ... | ... |22-24 ... ... кауіп-катері минималды, |
|қауіп-катер| ... ... ... және болашақта да күшті|
|Орташа |16-21 ... ... бір ... ... ... |компоненттер әлсіз, жоғалту қауіп-қатері жок, |
| | ... ... ... |12-15 ... қарым-қатынастағы компонентгер |
|кауіп-қатер| ... ... тұр, ... ... |
| | ... қауіп-қатері бар ... ... ... қарым-қатынаста негізгі сома мен |
|қауіп-қатер|төмен ... ... өте ... ... ... бұл ... ... мерзімділікпен жүргізілуі қажет:
- 3 ай мерзімге дейін берілген несие бойынша - мониторинг ай ... ... ... ... ... ... 3 ... 6 ай мерзімге дейін берілген несие бойынша - ... ... ... ... 2 айда 1 рет ... 6 ай және одан ... ... берілген несие бойынша
-мониторинг тоқсанда 1 рет ... б айда 1 рет ... ... ... жағдайына талдау жүргізіледі.
3 ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНДАҒЫ ИПОТЕКАЛЫҚ НЕСИЕ АЛУДАҒЫ МӘСЕЛЕЛЕР ЖӘНЕ ... ... ... ... ... несие алудың жолдары және
тәртібі
Енді мен ... ... ... ... ... ... ... жолдары және тәртібі ... ... ... Жалпы Қазақстанда алғаш рет тұрғын үйді ... алу және ... ... үшін ... ... алу ... ... Қазақстан
Республикасы Ұлттық Банкі, Қазақстан Қаржыгерлер ассоциациясы ... ... ... ... ... мемлекеттік
бағдарламасының жүзеге асуын жүргізетін ... ... ... ... отырып дайындаған болатын. Бағдарламаның басты ... ... үй ... ... ... ... үшін аса бір
қолайлы жағдай жасау болып табылады.
Бұл “Қазақстан Ипотекалық Компаниясы” АҚ жүзеге ... ... ... ... қатысудың артықшы-лықтарын потенциалды
қарыз алушыларға түсіндіру үшін көмек ... ... ... ... ... ... ... сәл де болса айырмасы бар
өзіндік ипотекалық бағдарламасымен салыстырған ... ... ... АҚ ... ... ғана ... атап
өтейік:
1. максималды жоғарғы шегі бар ипотекалық несиелердің төмен сыйақы
мөлшерлемесі және олар ... ... үшін ... ... ең ұзын несиелеу мерзімі;
3. қарыз алушыны айырбастау курсының ... ... етіп ... несиені теңгемен алу мүмкіншілігі;
4. аннуитетті төлемдер ... ... ... ... етіп ... ... мораторийінсіз және қарыз алушыға едәуір шығын
салмай ... ... өтеу ... минималды бастапқы салым;
7. ақша емес, бұрыннан бар ... үйді ... ... ... ... Басшылық өздерінің тұрғын үй жағдайларын ... үшін ... ... үшін ... ... ... ... деп Қазақстан
Ипотекалық Компаниясы деп сенім білдіреді.
Қазақстан ... ... ... ... ... ... процедурасы келесі сатылардан тұрады :
1.Қарыз алушының алдын-ала біліктілігі. Бұл ... ... ... ... құқықтары мен міндеттері туралы бар-
лық қажетті ... ... ... бар, ... ... ... деген өз
мүмкіншілігін әрбір азамат ... ... бар. ... ... ... ... офисінде (Алматыда),
немесе кез-келген филиалында, немесе Компанияның серіктес банкінің ... ... ... ... үйді ... (несиені тұрғын үй сатып алу үшін
алатын ... Ол үшін әр адам ... ... ... үйді өзі ... ... Соның ішінде банктің бұл тұрғын ... ... ... ... ... ... Сәйкесті мемлекеттік лицензиясы бар тәуелсіз бағалаушы ғана тұрғын
үйді бағалай алады.
4.Ал андеррайтинг туралы айтсақ ол ... ... ... өтей ... ... және ... беру тұралы шешім қабылдау. Бұл сатыда біз
таңдаған банк біздің несие өтеу қабілетімізді бағалайды, ... ... ... ... ... Сонымен қатар несие алу
шарттарының бірі біздің өміріміз бен ... ету ... ... ... ... ... ол біз бен банк арасындағы банк қарызы шарты;
біз бен сатушы арасындағы тұрғын үйді сатып алу-сату шарты.
6.Тұрғын үй ... есеп ... ... ... тұрғын үйді бірінші жылға сақтандыру.
8.Ипотека шартын бекіту және оны Жылжымайтын ... ... ... ... ... ... ... алушыларға несиені 3 жылдан 20
жылға дейінгі мерзімге алуға мүмкіншілік ... ... ... өзіңізге
ыңғайлы болу үшін ... ... ... ... ... ... ... пайдаланудың ұзақ мерзімі ... ... ... ... ... ... мерзімі ұзарады, бірақ негізгі
қарыз бойынша төлемдер қысқарады. Яғни, ... ... ... ... ... ... ... береді. Яғни, ай ... ... ... аз болады, яғни бұл арада азаматтың жеке басының немесе
отбасы бюджетіне түсетін төлеу ... ... ... ... бағдарламасы бойынша тұрғын үй
ипотекалық несиесін алу шарттарының бірі сіздің өміріңіз бен ... ... ... сіз сатып алған тұрғын үйді сақтандыру ... ... ... ... ... ... Сіздің бере-гіңізді
сақтандыру компаниясы өтейді.
Қалқымалы сыйақы дегеніміз, ол ... ... ... ... ... ішінде қайта қарастыру мүмкіншілігін білдіреді. Қайта
қарастырудың барлық шарттары ... 2007 жылы ... ... 2006 жылмен салыстырғанда 0,2 %-га
көтерілді (6,4%-дан 6,6%- ға дейін). Егер ... ... ... берешегіңіз бар болса, оның ... ... ... %-ға ... еді. ... ... ... 18 жылдық пайызға тең
болса, онда ол 18,2 жылдық пайызға көтерілер еді.
Керісінше, АҚШ ... ... сол ... ... өсті,яғни
бұрынырақ АҚШ долларымен немесе индексацияланған курс ... ... 3,3 ... %-ға көбірек төлей бастады.
Мысал. Екі қарыз алушы (А мен Б ... 2007 жылы 5 ... (60 ай) 18 ... % мөлшерлемесімен 600 мың тенге ипотекалық
несие алды. Бірақ, қарыз алушы А несиені ... ... ... ... ... ... долларының курсы бойынша индексацияланған несие алды.
Ай сайын олар 15236 теңге төлеу тиіс.
2007 жылы ... ... ... ... ... 0,2 % -ға ... сыйақы мөлшерлемесі 0,2%-ға өседі, сонымен ... ... ... %-ға тең. Енді ол 15 301 ... ... болады.
Қарыз алушы Б-ның сыйақы мөлшерлемесі көтерілген жоқ ... ... ... АҚШ ... ... ... ... оның 2007 жылғы төлемі 15
739 теңгеге тең болды.
Шетел валютасындағы ... ... ... ... ... ... ... қалыптастырады. Қарыз алушылар-дың көбісі солай деп
ойлайды.
Қазіргі кезде ... ... ... несиелер
теңгемен де, шетел валютасымен де беріледі. ... ... яғни ... ... ... жағдайда қарыз алушылар банкке теңге курсының
төмендеу салдарынан ... ... ... ... жылы ... қатысты теңгенің курсы 3,3 %-ға төмендеді.Яғни,ипотекалық несие
шетел валютасымен 18 жылдық % бойынша алынған болса теңгеде ол ... 21,3) ... % ... ... мен ... емес ... ипотекалық
несиелерді теңгемен,бірақ оны АҚШ долларының ... ... ... ... ... белгілей отырып немесе курс өзгерісіне қатысты
индексациямен бере отырып[3]).Қурска байлау дегеніміз кредитор банк ... ... ... ... ... несие сомасын қайта есептеп
отырады ... ... ... ... ... ... несиелерден ешбір айырмашылығы жоқ.
Ипотекалық несиені тенгемен ... ... ... ... ... ... ... несиелер инфляция индексіне негізделген
қалқымалы сыйақы мөлшерлемесін белгілеу арқылы индексациялануы да мүмкін.
Бұл ... ... ... оны мемлекет өте тиімді етіп реттеп
отырады. Екіншіден,соңғы ... оның ... ... ... ... ... халықаралық тәжірибені зерттеу
нәтижесінде сыйақы мөлшерлемесін бақылаусыз ... ... ... атап ... жаңа ... ... ... мөлшерлемесінің жоғары ... ... ... шегі - әр ... ... ... ... бойынша белгіленуі мүмкін мөлшерлеменің максимальді
мәні.
Қазақстан ... ... ... ... ... сәйкес
күнтізбе жылы ішінде сыйақы ... 4,5 %-дан ... өсуі ... ... бұл ... индексі біршама өскен жағдайда ғана, ... ... ... 4,5 %-дан ... ... ... ... 5 %-ға),
сонда сыйақы мөлшерлемесі тек 4,5 % -ға ғана өсе ... ... ... ... ... алынған
ипотекалық несие бойынша сыйақы мөлшерлемесінің 4,5 жылдық пайызға өсуі екі
талай, өйткені Қазақстан Республикасы Ұлттық ... ... ... ақша ... ... ... бағыттарына сәйкес инфляцияның ... ... ... отыр.
Қазацстан Ипотекалық Компаниясының және кейбір ... ... ... ... ... ... ай ... яғни
аннуитетті төлемдермен өтеледі. Ал сол кезде басқа банктердің шарттары
бойынша ай сайын өтелетін ... ... ... отырады.
Мәселен, кейбір банктер өз қарыз алушыларына өтеу сомасы ай сайын
қысқарып отыратын ... ... ... Өтеу ... ... ... Негізгі қарыз сомасы айлар санына бөлінеді;
2. Сыйақы мөлшерлемесі ай сайын сыйақы мөлшерлемесі мен ... ... ... ... ... алушы төлейтін сома негізгі қарыз бен сыйақы өтеу ... сома ... ... ... ... ... ... 5 жылдық мерзімге (яғни 60 айға) 18 жылдық %
мөлшерлемесімен ... 600 мың ... ... ... ... ... қарыз алушы мынандай сомаға негізгі қарызын төлеуі тиіс:
600 000 / 60 = 10 000 теңге.
Бірінші айдағы сыйақы мөлшерлемесі мынаған ... 000 * 18,0 / 100 / 12 = ... ... ... ... айда ... 000 + 9 000 = 19 000 ... айда өтелетін соманың мөлшері негізгі қарыздың қалдық сома-сы
590 мың ... ... тиіс ... ... байланысты анықтала-ды, ол
мынаған тең:
590 000 * 18,0 / 100 / 12 = 8 850 ... ... ... ... айда төлейтіні:
10 000 + 8 850 = 18 850 теңге.
Нәтижесінде, соңғы айда ... ... ... 10 мың ... өтеу ... мынаған тең болады:
10 000 + (10 000 * 18,0 /100 /12) = ... анық ... ... ... ... үшін бұл өтеу ... жүйемен салыстырғанда ешбір қаржылык пайдасы жоқ өйткені қарыз
алушы ... сол 18 ... % - бен ... ... ... алушы аннуитетті жүйемен өтейтін болса, оның ... да ... ... ... ай ... ... құрылымы мен сомасы
басқаша болады.
Мысалы, осындай ... 18 ... ... және ... 5 ... 600 мың теңге несиенің ай сайынғы аннуитетті төлем мөлшері 15 236
теңгеге тең болады - ай ... ... осы екі өтеу ... арасындағы айырмашылық мынада, бірінші
жағдайда өтеу - бір ... ... ... ... ... ... жеке бас ... отбасы бюджетіне едәуір ауыртпалық түседі.
Аннуитетті жүйеде, керісінше, қарыз алушы белгілі соманы ... ... ... біз ... ... ... 25 айда ... бойынша несие өтеу аннуитетті сұлбаға қарағанда ауырлау.
Банктердің ипотека бағдарламаларының басым ... ... ... өтеу ... ... ... мерзімінен бұрын
өтеудің әр түрлі шарттары бар. Қазақстан Ипотекалық ... өз ... ... ... ... ... соның ішінде жарым-жартылай
да, сондай-ақ толығымен де өтеу мүмкіншілігін береді. Соның ... ... ... да бір ... мораторийі белгіленбеген. Несие алғаннан кейін
бар жоғы бір ай өткен болса да кез келген ... ... өтей ... сыйақы өтелетін соманың 2 пайызын құрайды. Мысалы, Сіз
мерзімінен бұрын 50 мың теңге төлейсіз. ... ... ... мынаған
тең:
50000*1,0/ = 500теңге.
Енді бастапқы салым туралы айта кету ... ... ... - ... ... өзі ... тұрғын үй құнының бөлігі.
Демек, ... ... ... ... ... салым мен несие
қаражатына сатып алынатын тұрғын үй ... ... ... ... үй ... алу үшін ... ... алу кезінде Қазақстан
Ипотекалық Компаниясының бағдарламасы ... ... ... ... үй ... 15 ... тең болуы тиіс, сондай-ақ 15 пайыз
сақтандырылады деген шартпен, және ... ... ... ... үй құнының
85 пайызын құрайды[5]. Егер Сіз 30 және одан да ... ... ... сақтандырудың қажеті жоқ.
Мәслен егер азамат өзінің бұрыннан бар тұрғын үйдің жөндеуі ... ... ... ... онда ол ... салым салмай, ал ... ... ... үй құнының 50 пайызына дейін құрастыруы мүмкін.
Бұдан басқа, ... бар ... үйді ... ... ... ... қамсыздығы ретінде беруге болады. Мұндай жағдайда несиенің сомасы
жаңадан ... ... ... ... үй құнының 100 пайызын ... ... ... бар ... ... ... қамсыздықтың) құны осы және
жаңадан сатып алынып жаткан тұрғын үйдің ... ... 30 ... кем
болмауы тиіс[6].
Әдетте, өз кірістері мен шығындарын ... - өте ... ... оны ... бірі дер кезінде дұрыс шеше білмейді. Сондықтан ... ... өз ... ... мерзімі өтіп кеткен берешегін 60
күннің ішінде өтеуге мұрсат береді. Бұл мерзім ... кез ... ... ... ... шеше ... мынандай жолмен алынатын мөлшерлеме ұсынылады:
Несиенін бүкіл мерзімі үшін төленген сыйақы сомасы * 100 * 12
Бірақ ... ... ай ... ... ... негізгі қарыз бөлігін
өтеуге міндетті. Соның ішінде, банк жай ғана ... ... ... ... ... ... ... азаматтар төлеген сыйақы сомасы
кемиді, өйткені ... ... ... өзі ... Шынтуайтқа келгенде,
қарызыңыздың сомасы кемігендіктен азаматтар азырақ төлейді.
3.2 ... ... беру ... қажеттігі
Ипотекалық несие беру рыногін ... және ... ... ... жақсарту - ипотекалық несиеге ... ... ... ... осыған орай Қазақстан Ипотекалық
Компаниясы осы міндеттерді шешу үшін жаңа несие - ... ... ... ... ... ... ... тұрғын үй несиесін қажетті талаптармен ... ... ... ... ... ... банкке кепілдікке беретін ... ... ... жеке сақтандыру;
• АҚЖ-ті (азаматтық - құқықтық жауапкершілікті) сақтандыру.
Қазақстан Ипотекалық Компаниясының бағдарламасы бойынша ... ... ... ... ... Сақтандыру полисі өмірде болатын
кездейсоқ жағдайлардан сақтап қала алмайды, бірақ ол ... да ... ... ... ... жағдайларында -бәлкім ол - өрт, жер
сілкінісі, т.б. жағдағдайларда материалдық ... ... ... ... ... ... да кездесуі мүмкін: несиегер нәтижесінде
алған несиесінің борышын өтей алмауы да ... ... ... ... ауру ... ... ... алмауы). Оны алдын-ала болжау мүмкін емес,
бірақ бар мүмкіндігінше өзіңді болжалдық қаржылық қиындықтан қорғану үшін
несиегер өзін - өзі ... іс ... ... ... ... Компаниясы пайда болғаннан бері - үш рет ... ... ... еді. ... ... Сақтандыру компаниясы несие
бойынша борышты толығымен өтейді.
Өмірді сақтандыруға нақты көп ... ... ... ... бұл ... да ... несиегерлеріне мүмкіндік беріп
отыр. Яғни, бұрын өміріңді сақтандыру үшін бір ғана ... ... ... ... ... енді ... таңдауыңды тағы да өзің
белгілейсің.
Мәселен, пәтерді сатып алу үшін оның толық сомасын бірден өтеу ... өте ... ... ... ... күнде жылжымайтын мүлік рыногындағы
бағаның шарықтап тұрғаны, ал арзан тұрғын үйге қатысты ұсыныстардың, тіпті,
азаюы-үлкен мәселе.
Ал ... үйге зәру ... бәрі ... ... ... ... ... мүмкіндіктері келе бермейді. Мұндай жағдайда
рынокқа ұсынылған сақтандыру компанияларының қызмет ... ... ... ... несиені рәсімдеген кезде, олар сақтандыру бойынша өздерінің
талаптарын ұсынады, бірақ сіз әлеуетті ... ... ... оңтайлы
келетін сақтандыру компаниялардың талаптарын таңдап алуыңызға болады.
Сондай-ақ, мынаған көңіл аударуыңызға да болады, Қазақстан Ипо-текалық
Компаниясының бағдарламасы бойынша ... ... ... ... отырудың қажеті жоқ, мұнда бір жылға ғана шарт жасасып, одан
әрі алдыңғы кезеңге қайта ... ... ... ... ... ... оңтайлы бөлуге мүмкіндік туады.
Егер де несиегер алғашқы жарнаны тұрғын үй құнының 30%-нан кем ... ... онда ... ... ұйымдарымен алғашқы жарнаның
төленбеген бөлігіне банктік несиенің шарт бойынша ... ... ... ... ... сақтандыру сомасы, ұйымдармен алғашқы жарнанын
төленбеген бөлігіне банктік несиенің шарт ... ... ... ... ... ... ... тұрғын үй
несиесінің қалған сомасынан аз болмауы керек.
Бұл жерде Қазақстанның ипотекалық кредиттерге ... ... ... ... ... банктердің туәкелшіл-дігіне
арналған бағытта қызмет жасап ... жаңа ... ... ... де ... кету жөн. Егер де, ипотекалық тұрғын үй ... ... ... ... беру қоры ... берген
жағдайда, несиегерден азаматтық-құкықтық ... ... ... тұрғын үй кұнының 10%-на дейінгі алғашқы ... ... ... ... өзінің талаптарын ұсынатын Компаниялардың
кейбірінің тізбелері:
Жылжымайтын ... ... және ... сақтандыру сыйақылары
жөніндегі Компаниялар:
• НСК Сақтандыру компаниясы - несие сомасының ...... КВS ... ... ... - ... сомасының құнынан –
0,32%;
• London Almaty Сақтандыру компаниясы - ... ... ... ... Алянс полис Сақтандыру компаниясы - несие сомасының құнынан - 0,35%;
• АТФ полис Сақтандыру ... - ... ... ... - ... АТФ ... ... компаниясы - несие сомасының құнынан - 0,36%;
... ... ... компаниясы - несие сомасының құнынан - 3,5%;
Азаматтық - құқықтық жауапкершілік және оның ... ... ... КВS ... Сақтандыру компаниясы - несие сомасының құнынан - 2%;
• London Almaty ... ... - ... ... ... ... полис Сақтандыру компаниясы - несие сомасының құнынан - 3,5%;
Жеке өзін сақтандыру және ... ... ... ... ... ... компаниясы (өмірін) - сақтандыру сыйақысы әрбір
адам үшін жеке ... ... ... ... қарай, жынысына, салмағына,
бойына, денсаулық жағдайына, несие сомасына (доллардың бағам құны ... ... ... ... компаниясы (еңбекке жарамдьлығына) - несие
сомасынан - 0,5 ... • London Almaty ... ... - ... сомасынан -
0,27%;
Ипотекалық несиелерге кепілдік беру қоры
• “Қазақстанның ипотекалық кредиттерге кепілдік беру ... ... ... ... - ... ... Азаматтық кодексте көрсетiлгендей
кепiлге салынған ... ... ... ... оның кепiл
беруiнiң иелiгiнде және ... ... ... ... ... ... деп атаймыз. ҚР Азаматттық кодексінің ... ... ... мәнi ... кез-келген мүлiк заттар
және мүлiктiк құқықтар (талаптар) бола ... ... ... ... бекіткен Әдістемеге сәйкес
күнтізбе жылы ішінде сыйақы ... 4,5 %-дан ... өсуі ... ... бұл ... ... біршама өскен жағдайда ғана, яғни
инфляция индексі нақтысында 4,5 %-дан ... ... ... (мысалы, 5 %-ға),
сонда сыйақы мөлшерлемесі тек 4,5 % -ға ғана өсе алады.
Қазақстан ... ... ... ... ... несие бойынша сыйақы мөлшерлемесінің 4,5 жылдық пайызға өсуі ... ... ... ... ... ... ... жылдарға
деген ақша - несие саясатының негізгі бағыттарына сәйкес инфляцияның одан
әрі төмендеуі ... ... ... ... және ... банктердің бағдарламасы
бойынша ипотекалық несие мөлшері бірдей ай ... яғни ... ... Ал сол ... басқа банктердің шарттары бойынша ай
сайын өтелетін төлемдер сомасы қысқарып отырады.
Банктердің ... ... ... бөлімі несиелерді
мерзімінен бұрын өтеу мүмкіншілігін қарастырады. Бірақ, мерзімінен бұрын
өтеудің әр ... ... бар. ... ... ... өз ... ... мерзімінен бұрын өтеу, соның ішінде жарым-жартылай
да, сондай-ақ ... де өтеу ... ... үй сатып алу үшін ипотекалық несие алу ... ... ... ... ... ... салымның мөлшері
тұрғын үй құнының 15 пайызына тең болуы тиіс, ... 15 ... ... ... және ... ... ... тұрғын үй құнының
85 пайызын құрайды
Банктен несиені рәсімдеген кезде, олар сақтандыру бойынша ... ... ... сіз ... ... ретінде өзіңізге оңтайлы
келетін сақтандыру компаниялардың талаптарын таңдап алуыңызға ... ... ... ... ... сәл де ... бар ... ипотекалық бағдарламасымен салыстырған кездегі
«Казахстана Халық банкі» ААҚ бағдарламасының артықшылықтарын атап өтейік:
1. максималды ... шегі бар ... ... ... сыйақы
мөлшерлемесі және олар қарыз алушылар үшін ... ... ең ұзын ... ... ... алушыны айырбастау курсының жағымсыз ауытқуынан
қорғайтындай етіп ... ... ... алу мүмкіншілігі;
4. аннуитетті төлемдер қарыз алушының бюджетіне ... етіп ... ... мораторийінсіз және қарыз алушыға едәуір ... ... ... өтеу ... ... ... ... ақша емес, бұрыннан бар тұрғын үйді бастапқы салым ретінде ұсыну
мумкіншілігі.
Осы Басшылық өздерінің тұрғын үй жағдайларын ... үшін ... ... үшін ... ... жасауға көмектеседі деп «Казахстана
Халық банкі» ААҚ сенім білдіреді.
Әдебиеттер тізімі
1. ... Р.К., ... С.С., ... Ипотечная Компания.
Банки Казахстана. № 5.2005.
2. Агальцова С. Жилье в кредит. Банки Казахстана № 1. ... ... М. ... ... ... ... и
перспективы ее развития в Казахстане. Аль Пари №5. ... ... ... ред. д-ра ... наук Г.С. Сейткасимова.- Алматы:
Каржы-каражат, 1998
1. 5. Кемелбаева Әлия ... ... ... несие беру жүйесіндегі
сақтандыру ... ... ... ... дом. №2 2005 ... ... К. Научно – практический журнал. Финансы и кредит.№4, май
2004 г.
6. Қонақбаев Б. ... ... ... ... ... – 2002 ж ... 8. Наурызбаева Н. С. “Жилстройсберегательный Казахстана” как
форма ... ... ... ... ... Казахстана. №10. 2003.
3. 9. Бакесова С. Ипотекалық несие алдыңыз ба? Астана ақшамы - 2003 ж ... 10. « Жер ... » және « ... ... ипотекасы туралы » Жарлық
2002 ж.
5. 11. Алдаберген Ә. ... ...... үй ... ... ... ... – 2003 ж 21 қаңтар.
6. 12. Развитие системы ипотечного ... в ... ... ... 13. ... С. Муди. Долгосрочная перспектива: рынок ... в ... ... ... № 5. ... 14. ... А.Р. Система жилищного кредитования: ... и ... ... ... ... №8-2004
9. 15. Ипотека упоминается в древней Греции, в своде законов Дракона, 621
год до нашей эры.
10. Хлестков Л.И. ... ... как все ... ... ... Э.Т. Төлегенов «Кәсіпорынның қаржылық
1. жағдайын талдау» Алматы 2001ж
11. А.Қ. Мейірбеков, Қ.Ә. Әлімбеков «Кәсіпорын ... ... ... ... ... ... ... Алматы: Қаржы- Қаражат 97ж
13. Д.О. Абленов «Аудит негіздері» Алматы 2005ж
14. Е.С. Стояновой ... ... ... ... 98 ... Н.Ф. ... ... менеджмент» Москва 99 г
16. Н.В. Кукина «Финансовый менеджмент» Москва 1998г.
17. Крейнина М.Н. Финансовое состояние предпрятия. ... ... ... К.К. ... учет на предприятии Алматы 03ж
19. Ковалев А.И. Анализ финансового состояния предприятия
1. Москва 2000 ... ... Л.Н. ... ... М: ... ... ... 98 г
21. Качалин В.В. «Финансовый учет и отчетность в соответствии со
1. стандартами» М: Дело 1998
22. / ... ... / №40 / ... ... / ... ... / № 49 / желтоқсан 2005 /
15. / интернет ( www. kaze. kz.) /
Қосымша А
А 1. «Ипотека Lights» ... ... ... беру динамикасы
2007жыл.
Қосымша Б
Б 1. «Казахстана Халық банкі» ААҚ ... ... ... ... ... |2005 |2006 |2007 ... 2007 / 2006 |
| | | | |мың ... |% ... ... |2145387 |2835900 |3140935 |305035 |10,8 ... |165845 |263542 |685463 |421921 |160,1 ... ... | | | | | ... | | | | | ... ... % |7,7 |9,3 |21,8 |  |  ... ... | | | | | ... | | | | | ... ... | | | | | ... үлес ... | | | | | ... В
В 1. «Казахстана Халық банкі» ААҚ ипотекалық неиелеу динамикасы 2004– 2007
ж.ж.
Қосымша С
С 1. Кесте 5 - ... ... ... құрамы мен
құрылымы
|Актив |2005ж |2006ж |2007ж ... |
| |Млн т |% |Млн т |% |Млн т |% |+- ... ... |17687 |9,3 |13415 |5,4 |33123 |8,4 |+15436 ... ... | | | | | | | ... мен |- |- |7291 |2,9 |695 |0,2 |- ... | | | | | | | |
| ... ... | | | | | | | ... бағалы |23507 |12,4 |39914 |16,0 |34635 |8,8 |+11128 ... | | | | | | | ... ... | | | | | | ... мен |125816 |66,5 |163888 |65,7 |254590 |64,7 |+128774 ... | | | | | | | ... | | | | | | | ... ... | | | | | | | ... |5783 |3,0 |3232 |1,3 |37070 |9,4 |+31287 ... | | | | | | | ... |2983 |1,6 |6443 |2,6 |11296 |2,9 |+8313 ... ... | | | | | | | ... ... ... |3,7 |7322 |2,9 |9131 |2,3 |+2085 ... | | | | | | | ... ... |6460 |3,5 |8018 |3,2 |12714 |3,3 |+6254 ... ... |189282 |100 |249523 |100 |393254 |100 |+203972 ... ... алу (комиссия – 1%)
V ЭТАП
КАССА БАНКА
Кепіл затты сақ ... ... ... ... сақтанд. (0,32%)
IV ЭТАП
КАЗИНСТРАХ
Ипотеканы мемл. тіркеу туралы куәлік
Сату сатып алу келісім шартын, пәтердің төлқұжатын қайта рәсімдеу
III ... ... ... пәтерді алуға өтініші (в 2 экз.)
Зайыбының кепіл затқа және сотсыз беруге өтініші (2 экз.)
II ЭТАП
НОТАРИУС
Жер және мүлік салығына, ... ... ... ... ... ... ... келісім шарты
б) пәтер төлқұжаты
в) мемл.тіркеу куәлігі
Отбасы туралы мәлімет
Зейнетақы қорынан анықтама
12 айға еңбек ақы анықтамасы
РНН
Жеке куәлік
I ЭТАП
БАНК
Кепілдік қамтамасыздандыру
Жоғары айналымды
Қауіп – қатер ... бар ... ... ... ... ... ... банктік несие
бойынша
қамтамасыздандыру
2. болашақта түсетін тауарлар

Пән: Банк ісі
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 79 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 900 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Ипотекалық несиелеу жүйесі туралы77 бет
Несиелерді рәсімдеу ақпараттық басқару жүйесін құру85 бет
Тұрғын үйді ипотекалық несиелеу жүйесінің құрылуы мен дамуы76 бет
Қазақстан Республикасында ипотекалық несиелеудің қазіргі жағдайы және даму үрдісі82 бет
Қазақстан Республикасындағы ипотекалық несие жүйесінің қалыптасуы және жетілдіру жолдары76 бет
«Қазақстан Республикасында ипотекалық несиелеуді дамытудың негізгі бағыттары»32 бет
Жылжымайтын мүлік ипотекасы18 бет
Жылжымайтын мүлік ипотекасының ұғымы және заңдық базасы49 бет
Ипотека-кепілдің бір түрі ретінде65 бет
Ипотекалық банктердің құрылуы19 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь