Әлеуметтік қорғаудың компоненттері, нысандары, деңгейлері

Жоспар

I.Кіріспе

II.Негізгі бөлім

2.1. Әлеуметтік қорғаудың компоненттері, нысандары, деңгейлері

2.2. Әлеуметтік қорғау жүйесінің салалары

2.3. Әлеуметтік қорғау жүйесінде мемлекеттің ролі.

II.Қорытынды

Пайдаланылған әдебиеттер
Кіріспе

Әлеуметтік қорғау жүйесі әркелкі қоғамның барлық мүшелері үшін ең төменгі тұрмыс стандарттарын қамтамасыз етуді ұйғарады. Осындай тәсілдің теориялық негізін алғаш рет Джон Роулз қалады. Оның философиясының мәні былай тұжырымдалады, әр азамат өзінің болашағын нық сеніммен болжай алмағандықтан, кедейшіліктен немесе табыс көзінен айырылудан сақтандыру әбден тиімді болуы мүмкін. Қоғам ауқамындағы мұндай сақтандыру оның ең аз қамсыздандырылған мүшелері жөнінде қамқорлық нысандарын қабылдауы ықтимал: өздерінің ағымдағы табыстарының бір бөлігін осы мақсаттарға беру арқылы, әрбір азамат, болашақтағы қолайсыз жағдайлардан өзін сақтандырғандай болады.
Бюджеттің әлеуметтік мүмкіндіктері шектеусіз емес және олар салықтық алымдар алу шарасымен белгіленеді, салықтардың шамадан тыс мөлшері өндіріске қысым көрсетеді. Қазіргі кезде мәселені әлеуметтік шығындарды ұлғайту туралы емес, ал алынатын әлеуметтік нәтижені барынша көбейту мақсаттарында жиналатын салықтарды анағұрлым ұтымды пайдалану және қолайлы әлеуметтік стандарттарға қол жеткізу жайында қойған орынды. Сонымен, әлеуметтік қорғау проблемасы экономикалық дауыс, экономикалық аспект бола алады.
« Әлеуметтік қорғау» ұғымының материалдық (экономикалық) шаралар қабылдаумен шектелмейтінін атап көрсету керек, ол өзге де « адам аспекттерін» қамтиды. Мәселен, ата-аналар балалардың тәрбиесіне жауапкершілік алғысы келмейтін немесе ала алмайтын отбасыларда бала әлеуметке жат қылықтың сорақы түрлерімен күн сайын кездеседі, олар: маскүнемдік, жезөкшелік, арамтамақтық, ұрлық, ондай балалар шын мәнінде қараусыз болып табылады. Мұндай балалар ең алдымен осы жағдайда әлеуметтік қорғаудың түрі болып табылатын қалыпты тәрбиеге мұқтаж болады.
Әйелдердің әлеуметтік қорғалуы туралы мәселе қозғалғанда, бірінші кезекте оларды ауыр және зиянды еңбек жағдайларынан, еңбек төлеміндегі кемсітуден, жыныстық сұраншылықтан, жәбірлеуден, ұрып-соғудан және адамның қадір-қасиетін қорлайтын өзге де әрекеттерден қорғау ұйғарылады. Халықтың өзге санаттары-жұмыссыздар, зейнеткерлер, мүгедектер, науқастар да сондай араласуға, рақымдылыққа және әлеуметтік көрсетудің өзге де экономикалық емес шараларына мұқтаж.
Алайда көпшілік жағдайларда өздігінен алынған құқықтық және әлеуметтік аспекттер сөздің тар мағынасында халықты әлеуметтік қорғаудың мазмұнын әсте тәмамдамайды. Ондағы басты, негізгісі-экономикалық құрамдас бөлік. Сонымен, кең мағынада халықты әлеуметтік қорғау ұғымы халықтың, оның жеке топтарының, жіктері мен таптарының тіршілік әрекетін жақсарту, адам дамуының деңгейін арттыру жөніндегі құқықтық, саяси, әлеуметтік, ұйымдық және экономикалық шаралар жүйесін көрсетеді.
Пайдаланылған әдебиеттер

1. Әлібаев А.Б. Қазақстанның зейнетақы реформасы: Алматы, 1998
2. Межибовская И.В. Қазақстан Республикасындағы мүгедегектерді әлеуметтік-еңбек тұрғысында қатарға қосу: теориялық-құқықтық аспект.-Алматы,1997
3. Сансызбаева Г.Н. Халықты әлеуметтік қорғау жүйесі және оның проблемалары/ Оқу құралы.-Алматы: Экономика,1998
4. Халықаралық актілер жинағы/Адам құқықтары, негізгі еркіндіктерін қамтамасыз ету, еңбекті қорғау, көшу-қон саясаты саласындағы Қазақстан Республикасы ратификациялаған халықаралық шарттар. Т.1.Т.2:/Құраст: Межибовская И.В., Мұхамеджанов Э.Б.-Алматы: Жеті жарғы,2000
5. Төлепбаев К. Жинақтаушы зейнетақы қорларының инвестициялық ресурстарын жасау көздері мен әдістер//Қазақстандағы еңбек.2001. №6
6. Адам дамуы: әлеуметтік-экономикалық прогрестің жаңа өлшемі/Колесов В. және Маккинли ред. М.: Адам құқықтары ( Права человека),2000
7. Қазақстандағы халықтың тұрмыс деңгейі / А.А. Смайыловтың редакциясымен шыққан статистикалық жинақ.-Алматы ҚР статистика жөніндегі Агенттігі,2001
8. Қазақстан Республикасының 2001 жылғы 17 шілдедегі «Мемлекеттік атаулы әлеуметтік көмегі туралы» №246-II ҚР3 Заңы
9. Қазақстан Республикасының « Қазақстан Республикасындағы еңбек туралы» Заңы// Казахстанская правда 24.12.1999
        
        Жоспар
I.Кіріспе
II.Негізгі бөлім
2.1. Әлеуметтік қорғаудың компоненттері, нысандары, деңгейлері
2.2. Әлеуметтік ... ... ... ... ... ... мемлекеттің ролі.
II.Қорытынды
Пайдаланылған ... ... ... ... ... ... мүшелері үшін ең төменгі
тұрмыс ... ... ... ... Осындай тәсілдің теориялық
негізін алғаш рет Джон Роулз қалады. Оның ... мәні ... әр ... ... ... нық ... болжай
алмағандықтан, кедейшіліктен немесе ... ... ... ... ... ... мүмкін. Қоғам ауқамындағы мұндай сақтандыру оның ең аз
қамсыздандырылған мүшелері жөнінде қамқорлық нысандарын қабылдауы ықтимал:
өздерінің ... ... бір ... осы мақсаттарға беру арқылы,
әрбір азамат, болашақтағы қолайсыз жағдайлардан өзін ... ... ... ... емес және олар ... алу ... ... салықтардың шамадан тыс мөлшері
өндіріске қысым көрсетеді. ... ... ... ... ... ... емес, ал алынатын әлеуметтік ... ... ... ... ... ... ұтымды пайдалану және қолайлы
әлеуметтік стандарттарға қол ... ... ... ... ... қорғау проблемасы экономикалық дауыс, экономикалық аспект ... ... ... ... ... ... ... шектелмейтінін атап көрсету керек, ол өзге де « ... ... ... ... ... тәрбиесіне
жауапкершілік алғысы келмейтін немесе ала алмайтын отбасыларда ... жат ... ... ... күн ... ... олар:
маскүнемдік, жезөкшелік, арамтамақтық, ұрлық, ондай балалар шын мәнінде
қараусыз болып ... ... ... ең алдымен осы жағдайда әлеуметтік
қорғаудың түрі болып табылатын қалыпты тәрбиеге мұқтаж болады.
Әйелдердің әлеуметтік ... ... ... ... ... ... ауыр және ... еңбек жағдайларынан, еңбек төлеміндегі
кемсітуден, жыныстық сұраншылықтан, жәбірлеуден, ұрып-соғудан және ... ... өзге де ... ... ... ... санаттары-жұмыссыздар, зейнеткерлер, мүгедектер, науқастар да ... ... және ... ... өзге де экономикалық
емес шараларына мұқтаж.
Алайда көпшілік ... ... ... ... және әлеуметтік
аспекттер сөздің тар мағынасында халықты әлеуметтік қорғаудың мазмұнын әсте
тәмамдамайды. Ондағы басты, негізгісі-экономикалық ... ... ... мағынада халықты әлеуметтік қорғау ұғымы ... оның ... ... мен ... тіршілік әрекетін жақсарту, адам
дамуының ... ... ... ... ... ... ұйымдық
және экономикалық шаралар жүйесін көрсетеді.
Біздің ұғымымызда ( түсінігімізде) халықтың ... ... ... ... ... ... механизмі небәрі соның бір
бөлігі болып табылады да, тұтас нәрсені, яғни ... ... ... ... Оны ... топтарды әлеуметтік қорғау механизмі)
әлеуметтік қайыр көрсету немесе әлеуметтік ... ... ... ... ... ... бірақ дәл емес) сипаттауға болады. Одан басқа,
әлеуметтік ... ... мен ... ... бөлу ... және ... ... Бизнесмендердің де әлеуметтік қорғауы
болуы мүмкін, бірақ олар халықтың маргиналды жіктеріне жатпайды.
2.1. Әлеуметтік қорғаудың компоненттері, ... ... ... әлеуметтік қорғау жүйесінің дамуы негізінен
экономикалық құлдыраудың, жоғары инфляция мен ... ... ... ... ... ... Атап айтқанда,
бюджеттен тыс әлеуметтік қорлар (жұмыспен қамтылу, зейнетақы, ... ... ... индекстеу механизмдері және азаматтардың
әлеуметтік осал санаттарына қолдау ... ... ... желісі
құрылды.
Өтпелі қоғамдарда, соның ... ... да, шын ... ... әлеуметтік кепілдіктер, тегін білім алу және медициналық
қызметтер ... және т.б. ... ... ... ескі ... ал ... ... әлеуметтік қорғаудың жаңа үлгіс үшін
қаржылай ... ... ... ... ... табыстар алуға,
жұмыспен қамтуға, тамақ және халыққа ... ... ... өте қиын ... ... ... халықты әлеуметтік қорғауды дамыған индустриялы елдердегі
сияқты тек ақшалай-өтемдік деңгейде ғана ... ... ... ... ... әлеуметтік қорғау мазмұнына әлсіреген экономика,
бюджеттің төмен қаржылық әлеуеттері (потенциялары) және ... ... ... ... ... ... ... және қатаң бюджеттік-қаржылық шектеулер ... ... өзге ... ... ... ... әлеуметтік қорғау
жүйесі де «көмек көрсетуге» дейін қарапайымдалған және жүйелік белгілерлі
жойған. Ол ... ... ... ... ... жариялаулар және т.б.) болдырмау қолдарынан келетін ... ... ... ... ... ... ... шұғыл шаралар
қабылдауымен астасып кетті.
Қазақстан халқының әлеуметтік қорғау жүйесін дамытудың ... ... ... ... жүйелері мен әлеуметтік көмектің
(әлеуметтік қамсыздандыру) арасында ... ... ... ... 1998 ... бері халықтың көптеген маргиналды (шектеулі)
жіктеріне еңбек үлесін ұйғаратын зейнетақылардың ... ... бере ... олар ... ... ... қарай
зейнетақылық төлемдерден шамалы ғана төмен болды.Осындай тәсіл әлеуметтік
қорғаудың негізгі қағидаларының бірін бұзды, өйткені дұрысында ... ... ... ... ... еңбек сипатының салдарынан
әлеуметтік көмек бойынша төлемдерден жоғары болуы тиіс еді.
«Бюджеттік ... ... ... ... шығындардың ауыртпалығы
барған сайын жергілікті ... ... ... Халықты әлеуметтік
қорғауда коммерциялық емес (бейкоммерциялық) ұйымдар да біршама ... роль ... ... әлеуметтік сақтандыру қаражаттарының есебінен әлеуметтік
қорғау 1996 жылғы «Міндетті сақтандыру туралы» тиісті Заң ... 1999 ... ... келді, осы заң бойынша елдегі ... ... мына ... ... еді: ... ... ... жарамсыздыққа, екіқабаттыққа және босануларға байланысты
жәрдемақылар, сауықтыру ... ... ... ... болғанда әлеуметтік қолдау көрсету, бала туғанда
берілетін жәрдемақы, жерлеуге бөлінетін жәрдемақы.
90-шы жылдардың бас кезі мен орта ... ... ... ... ... де дағдарысқа ұшыратты, ол жарналарды
төлетудің базалық көрсеткіштерінің ... ... ... ... ... қорларға толық және уақтылы аударуға
құлықсыздық көрсетулерінің салдарынан әлеуметтік ... ... ... ... ... ... Бұл зейнеткерлер мен жәрдемақы
алушылар ... ірі ... ... ұшыратты. Әлеуметтік қорлар
қаражаттарының инфляциялық құнсыздануы ... мен ... ... ... ... қамтамасыз ете алмады және
қорлар индекстеу қажеттілігін ... ... ... ... ... ... ету проблемасы мен ... ... үшін оны ... ... ... ... жылы әлеуметтік қорларға төленетін төлемдер бірыңғай әлеуметтік
салыққа ауыстырылды. Оның қаражаттары бюджетке ... ... ... ... ... ... яғни олар ... төлемдері
жөніндегі Мемлекеттік орталыққа, Медициналық қызметтерге ... ... ... орталыққа және жұмыспен қамту қызмет орындарында
жолданулары керек. Алайда қазіргі кезде олардың ... ... ... Осы ... әлеуметтік салық туралы жаңа ереже талқылануда.
Бірақ ... ... ... ... ... әлеуметтік салаға
жасайтын төлемдеріне баламалы мөлшерде әлеуметтік қамсыздандыру алулары
үшін, 2 ... ... ... және ... ... тағайындалуын реттеу қажет.
Бүгінгі таңда Қазақстанда халықты әлеуметтік қорғаудың мына ... ... ... ... болады: жұмыссыздарды қорғау, медициналық
қызметтер ақысын жарым-жартылай төлеу, ... ... ... ... ... Осы ... әрқайсысын толық қарап
көрелік.
2.2. Әлеуметтік қорғау жүйесінің салалары
Жұмыссыздарды қорғау.Жұмыссыздарды әлеуметтік қорғау жүйесінде ... ... ... ... Белсенді шараларға кәсіптік даярлау мен
жұмыссыздарды қайта оқыту, ... ... ... және жаңа ... ашу ... ... жұмысқа орналастыруды, жәрдемақылар
төлеу мен жұмыссыздарға материалдық көмек көрсетуді қамтиды.
Дамыған елдерде де ... ... ... ... және ... ... Белсенді іс-шараларға жаңа жұмыс орындарын ашуға,
қайта мамандануға, мүгедектерді еңбек ... ... және т.б. ... 25-30% жұмсалады. Қалған ... ... ... төлеуге пайдаланылады. Ұзақ мерзімді жұмыссыздық кезінде (1-2
жыл) жұмыссыздар аз қамсыздандырылған азаматтар санатына ... ... ... жәрдемақылар ала бастайды.
Қазқстанда 1991-1999 жылдары ... ... ... енжар
нысандарына екпін берілді. 1991 жылы ... ... ... қоры ... ... бюджеттен тыс саладағы кәсіпорындар мен
ұйымдар, ал 1997 ... бері ... ... да жалақы қорынан 1-2%
ақша аудара басталады.
ҚР «Халықтың жұмыспен ... ... (1991ж) ... ... ... ... ... стажына, асыраудағы жандарына, жұмыстағы
үзілістердің ... мен өзге ... ... ... ... ... Әлеуметтік қолдау көрсетудің анағұрлым жоғары
деңгейі ... ... ... ... таратқан жағдайға
байланысты жұмыстан ... ... ... ... ... ... жұмыссыздарға стипендиялар төлеу қарастырылды.
1999 жылғы 1 қаңтардан бастап Қазақстан Республикасының «Халықтың
жұмыспен ... ... жаңа Заңы ... ... ол жұмыспен қамту
саласында белсенді саясат жүргізуге, азаматтарды жұмыс іздеуге ... ең осал ... ... ... ... ... Осы
заңға сәйкес жұмыссыздық бойынша жәрдемақы едәуір азайтылды және ол айлық
есептік көрсеткіштің 3,5 еселік мөлшерінде есептеле ... ... ... ... ... жойылды. Жұмыссыздарды кәсіптік даярлау
(қайта даярлау) кезінде төленетін стипендиялар айлық есептік көрсеткіштің 3
еселік ... ... ... жұмыспен қамтудың белсенді саясаты
мен еңбек рыногының жаңа ... ... ... және ... ... ... болғанын атап кеткен жөн. Бюджет жағдайының одан
әрі нашарлауы небәрі 3 ай ... ... жаңа ... ... ... ... 1999 жылғы 5 сәуірдегі « Халықты жұмыспен қамту туралы» Қазақстан
Републикасының Заңына ... ... ... ... сәйкес белгіленген
тәртіпте жұмыссыздар болып танылған азаматтарға жұмыссыздық ... ... ... Оның ... жергілікті бюджеттің қаражаттары
есебінен атаулы көмек көрсету қарастырылды, оны ... ... ... ... және ... ... көрсету (халыққа әлеуметтік көмек
көрсету орталықтары) бөлімдері жүзеге асырады.
Материалдық көмек- біздің жағдайларымызда өте «бұлыңғыр» (көмекті) ... ... Ол ... ... (соның ішінде жұмыстан айырылғындарға
да) жергілікті бюджеттердің ... ... ... ... ... ... ... дотация, азық-түлікпен, отынмен, киім-кешекпен заттай
көмек көрсету және т.б.). ... ... ... ... ... ... ... тапты (жұмыссыздар мен кедей азаматтарға 400 ... ... ... ... несиелер бөлу), оларды жұмыспен қамтудың
жаңа салаларын (жұмыс орындарын) ашу және әлеуметтік көмек ... ... ... ... жеткіліксіздігіне байланысты бұл бағдарлама
2000 жылы қысқартылды. Сонымен, жұмыспен қамтудың белсенді саясатына ... ... ... ... жәрдемақыларды жоюды білдіреді, ал жұмысқа
орналастыру мен кадрларды даярлау жөнінде ... ... ... ... ... мәселенің аспектінде «Қазақстан ... ... ... ... ... уақтылы және керек болып
табылды, ол ... 2001 27 ... ... ... ... ... ... әлеуметтік қорғауға арналған арнайы бөлім бар,
бөлімде әлеуметтік ... екі ... ... ... қарастырылған:
жұмыссыз азаматтарды жұмысқа орналастыруға, кәсіптік қайта даярлауға,
жергілікті ... ... ... ... ... ... ... әлеуметтік қорғау.
Екінші деңгей: белгілі бір уақыт аралығында әлеуметтік сақтандыру
жүйесінен ресми ... ... ... ... ... ... төлемдер алуға азаматтардың құқығы , егер ... ... ... ... ... болып танылса және жұмыс
іздеумен белсенді түрде шұғылданса, сондай-ақ жүйеге нақты ... ... ... ... болады. Төлемнің мөлшері жалақының деңгейі мен
сақтандыру аударымдарының ұзақтығына байланысты болады.
Жеке ... ... үшін ... ... мамандықтан айыру жүйесі
қолданылады, ол төлемнің мерзімін ... ... ... оны ... мәселен, егер мамандағы мен біліктілігі бойынша жұмыс сәйкес
келіп, ол осы ... бас ... өз ... ... ... және
т.б. үшін. ... ... ... ... ... ... ... жақсарту мен кеңейтуге жағдай жасайды, ал
жәрдемақы төлеу мерзімін шектеу белсенді түрде жұмыс іздеуді ... ... ... ... тоқталмастан, мынаны айтып өтеміз,
міндетті әлеуметтік сақтандырудың есебінен сыйақы беруге жататын әлеуметтік
қауіптердің тізбесіне ... ... ... ... 2003-2005жж.
жоспарланған отыр. Бұл -өте үлкен ... ... ... жұмыссыздарды
әлеуметтік қорғаудың бас стратегиясы ... 3 ... қол ... тиіс: экономиканың нақты секторын дамыту, жаңа жұмыс орындарын
жасау үшін ... ... және орта ... дамыту; кәсіпорындардың жаппай
банкротқа ұшырвулары мен қызметкерлерді ... ... жол ... ... ... өнідірістерге бар мүмкіндігінше қолдау көрсету; жұмыспен
қамту орындарын ... ... ... қолданыстағы жүйеден
айырмашылығы, жекешелендіру, мұндай шараның ... ... ... жұмыскерлерді жұмысқа орналастыру мен қайта
оқытуды шұғыл және икемді түрде жүзеге асыруға септігін тигізген болар ... ... ... ... ... ... ... көптеген елдерінде медициналық сақтандыру негізінде
іске асырылады. Ол халықты әлеуметтік қорғау жүйесінің маңызды ... ... ... ... ... аса ... факторы-адам
капиталын ұдайы өндірудің экономикалық -әлеуметтік үдерістеріндегі ролі
біршама қомақты.
Осы роль медициналық ... ... ... ... ... ... ... қоғамдық ынтымақтастықта құру, іс-
әрекеттерді ... ... ... ... ... ... ... жағдайларымызда) барлық азаматтарға қажетті
медициналық қызметтер ... ... ... сақтандыру әрекеті
медициналық қызметтер рыногын тудырады, рыноктағы осы ... ... ... ... ... ... ... олар нақты бағаға ие болады.
Одан басқа, медициналық көмек тұтынушылары ретіндегі пациенттерде емдеу-
профелактикалық мекеме мен ... ... ... құқығы пайда болады. Ол
сақтандырушының тарапынан пациенттер мүдделерін ... ... ... ... ... ... мен ... сараптық баға
беріп, емдеу нәтижелеріне паразылықтар көрсете алады, ал қажет болған
жағдайда ... ... ... практика жүргізуші ... ... ... ... ... ... ... 1995 жылдан бері дами бастады, ... заң ... жіне ... медициналық сақтандыру қоры (ММСҚ-ФОМС)
құрылды. Қор ... ... мен ... ... ... ... ... үш пайыздық аударымдары мен студенттерге,
зейнеткерлерге, оқушылар мен ... ... ... ... ... ... базалық бағдарламасына сақтандыру
оқиғаларының (аурулар,жарақаттар) тізбегі кірді, сол ... ... ... ... ... қоры қаржаттарының есебінен
медицианлық ұймыдар ... ... ... ... ... ... ... Сондай-ақ осы бағдарлама арқылы қажетті дәрімен
қамтамасыз ету және қолданыстағы ... ... ... ... ... ... ... қарастырылды. Базалық
бағдарламадан бөлек мемлекеттік бюджеттен денсаулық сақтау органдары арқылы
қаржыландырылатын медициналық ... ... ... ... медициналық сақтандыру жүйесінде медициналық көмек сапасының
бақылау көзделді, оның мақсаты-міндетті ... ... ... және ... ... ... стандарттары арқылы
кепілденген көлемдерде, сапа мен ... ... ... ... ... ... қамтамасыз ету.
Практика жүзінде басшылықтың ірі қаржы бұрмалаушылықтары мен өзге ... ММСҚ ... ... көптеген наразылықтар туғызды. Оның қызметі
едәуір шамада қаражаттарды, әсіресе бюджеттеік ... ... ... емдеуге уақтылы аудармадан дағдарып қалды. Өз кезегінде
Қор емдеу мекемелеріне қаражаттардың мезгілінде және толық көлемде ... Сол ... ... ... құқықтары бұзылды. 1999 жылдан
Міндетті медициналық сақтандыру қорының базасында медициналық қызметтерге
ақы ... ... ... құрылды.
Міндетті медицналық сақтандару қорын Орталыққа қайта ұйымдастыру емдеу
мекемелерін қаржыландыруды жақсартқан жоқ. Жергілікті бөлімшілері, ... ... ... паркі мен өзге де жабдығы (дербес
машиналарды қосқанда) бар ... ... ақы ... жөніндегі
Орталық денсаулық сақтау саласындағы практиктердің (мамандардың) пікірлері
бойынша басы артық ... буын ... ... ... ... ... ақы ... қорының міндеттерін (қызметтерін) бөлуді
тиісті Орталықтан (ММОО) денсаулық сақтаудың жергілікті ... ... ... ... бұл шара бюджеттік түсімдерге ... ... ... ... ... мен ... икемділігін
көтерді.
Қалыптасқан қаржы жағдайларында ауруханалық-емханалық ... 1999 ... ... ... ... ол көрсетілетін
қызметтердің ақылы болуын кеңейтудің есебінен өзін-өзі қаржыландыру режимін
ұйғарады. Медициналық қызметтердің ... ... ... ... ... оның аз ... жіктерінің әлеуметтік қорғауын
күрт нашарлатып жіберді.
Әлемдік тәжірибеде мынаны айғақтайды, ел ... ... ... та), ... оның ... ... ... азаяды, соған
сәйкес денсаулық сақтауға жұмсалатын шығындардың жиынтық көлеміндегі жеке
шығындардың үлесі жоғарылайды. Жүргізілген халықаралық ... ... даму ... мен халыққа тегін медициналық қызмет көрсетуге
қатысты мемлекеттік міндеттемелер шарасы арасында өзара ... ... ... ... ... қызметтердің үдей түскен қымбатшылығы ... ... ... ... халықтың едәуір бөлігін
медициналық көмексіз қалдырады. Медицина мекемелеріне берілген жаңа ... ... да және ... ... ашу ... ... ... аймақарында медицинаның халі мүшкіл болып
отыр. Медициналық қызметтерді кепілденген минимумын алу ... ... мен ... жағдайларының нашарлауына байланысты өзекті
мәселеге айналды. Мәселен, инфекциялық аурулармен ауырғандардың ... ... ... ... ... туберкулезбен ауырғандар саны
көбейді. Мәселен, 1997 жылмен салыстырғанда туберкулезбен ауырғандар саны
русь пен Ресейде 4-6% –ға , ал ... 1,3-1,5 есе ... ... ... ... ... ... медициналық сақтандыруды
реанимациялау қажеттегі әбден жетілді.
Жәрдемақылар нысанындағы әлеуметтік көмек. «Қазақстан Республикасының
зейнеткерлік қамсыздандыру ... ... ... 1999 ... 1 қаңтарынан
бастап, бұрын асыраушысынан айырылуға, жасына (қажетті стаждары ... ( I,II,III ... ... бала ... байланысты әлеуметтк зейнетақылар алуға құқылы адамдар,
мелекеттік жәрдемақылар жүйесіне ауыстырылды, яғни олар ... ... ... ... ала ... ... ... қорғау жүйесі арқылы ... ... ... ... ... Егер ... келетін жиынтық табыс есептік көрсеткіштің 2 еселік шамасынан ... онда ... ... ... ... жәрдемақылардың мөлшері тым жұпыны. Бірақ ... да ... жыл бойы ... ... ... алу мүмкін
емес немесе көп кешіктірілп беріледі, сөйтіп, аз ... ай ... ... ... сондай-ақ ата-
аналарынан алименттер өндіріп алу ... ... ... ... ... ... ай сайынғы уақытша жәрдемақылардың 1997 жылы
жойылғанын қосу керек.
Шындығында, 90-шы ... аяқ ... ... ... түбегейлі
метаморфозаға ұшырады. Бұрын уақытша еңбекке ... ... ... берушілердің Әлеуметтік сақтандыру қорына жасайтын
аударымдарының есебінен (жалақының 1,5 % -ы) ... ... ... 100 мөлшерінде төленетін еді. Босананға дейінгі және ... ... ... ... мерзімі 4 ай болатын. Одан ... ... ... бала бір ... ... дейін оған жарым-жартылай
төленетін демалыс берілетін. 1999 жылдан бастап жалақыдан ... ... 1,5% ... ... ... Аурулық қағаздарды
жұмыс берушілердің өздері төлеулері тиіс. Оны практика жүзінде көбіне
сақтай ... яғни ... ... мен екіқабат әйелдер материалдық
қамсыздандырусыз қалады.
Еңбек қабілетінен айырылған ... ... ... ... және әлеуметтік сақтандыру проблемасының шешімін табу ... ... ... ... ... Тұжырымдамасы»
әзірленді. Еңбек қабілетінен айырылған және асыраушыдан айырылған жағдайда
әлеуметтік қорғау жүйесін реформалау келесі құрылымды ... ... ... ... ... азаматтарға бірдей жәрдемақылар беру
(әлшеуметтік қауіптердің түрлеріне қарай).
Екінші деңгей- міндетті әлеуметтік ... ... реми ... ... ... ... ... қосымша төлемдер жасау
немесе сақтандыру жүйесінен төленетін төлемнің мөлшері белгілі бір ... ... ... ... ... мен еңбек қабілетін
жоғалтудың дәрежесіне немесе асыраудағы жандардың санына қарай орын ... ... ... ... ... ... кезінде жазатайым немесе кәсіптік сырқаттың
нәтижесінде еңбек қабілетін немесе асыраушысын жоғалтқан ... ... ... ... ... ... ... қарастырылады (үшінші деңгей). Әлеуметтік сақтандыру ... ... ... ... 3% –ға ... ... табысынан 3 %мөлшеріндегі міндетті сақтандыру аударымдарды
енгізудің есебінен жүзеге асырылады.
Бұл ретте ... ... ... ... жұыс берушілер
болады. Әлеуметтік сақтандыруға жасалатын ... ... ... мен ... ... қаржаттар
аудару үдерісін бақылау уәжін арттырады. Әлеуметтік сақтандыруға жасалатын
аударымдардың дербестендірілген есебін жүргізу әлеуметтік ... ... аса ... шарттарының бірі болып табылады.
Жұмыс берушінің жауакершілігін сақтандыру туралы ереже мүлде жаңа қадам
болды, ол өз ... ... ... ... ... үшін ... ... кәсіптік сырқаттың салдарынан жұмыскерге
келтірілген зиян үшін материалдық ... ... ... ... ... мынадай: жұмыс беруші өз жауапкершілігін сақтандыру үшін ай сайын
белгілі бірсоманы аударып отыруға ... ... шарт ... ал ... өз ... өндірістік жарақат алу себепті жұмыс
қабілетінен айырылған жұмыскерді өмірінің соңына дейін ... ... ... ... ... ... жеңілдіктер мен артықшылықтар
сақталып қалды. 1999 ... ... ... ... әлеуметтік-
тұрмыстық жеңілдіктер жасаудың тұтас жүйесі жұмыс істеп келді, олар: тұрғын
үй мен коммуналдық қызметтер төлемі, ... қала ... ... ... ... және ... емдеу, дәрілер мен
газетке жазылуларға жасалған шегерімдер, автокөлікі ... ... мен ... ұзын саны ... ... даму ... ... шамадан тыс салмақ салды және әлеуметтік трансферттердің 75% -нан
астамы тек ... ... ғана ... ... ... төлемдерді,
жеңілдіктерді, жәрдемақылар мен ... 1999 ... бас ... ... әр ... санаттары (категориялары) алып келді, ал олардың
тізбесіне ... ... ... ... Ол – КСРО ... қалыптасқан
төлемдер мен жеңілдіктердің салаланған жүйесінің Қазақстан егемендік алған
жылдар арасында жаңа ... ... ... ... 1999 жылы ... әлеуметтік қамсыздандыру
мен әлеуметтік көмектің көлемі едәуір қысқартылды. Бұл ... ... мен ... ... өзге ... ауыстырылды, ол бұрынғы
тегін жеңілдіктерді толық емес шамда өтейді.
Қатаң қаржылық шектеулер жағдайларында ... ... ... ... басым болуы тиіс, оның негізін « ... ... ... 2002 ... 1 ... күшіне енген
«Мемлекеттің атаулы көмегі туралы» ... ... аса ... көрген
отбасылар жеткілікі қамтамасыз етілмегені бойынша ... ... ... ... ... әлеуметтік көмек алуға үміткер
отбасының немесе жеке азаматтың қайсыбір шамада ... ... ... әлеуметтік төлемдердің жалғыз нысаны. әлеуметтік қолдау
көрсетудің бас қағидасы ... ... ... ... ... жасау болып
табылады (2002 жылғы 1 қаңтарға қарй ол 2000 ... ... ... ... мен ... барлығы мұқтаждықты алдын ала
тексерусіз беріледі, ол жалпы әлеуметік көмек ... ... ... « ... ... ... туралы» Заңынын қолданысқа енгізілуіне
байланысты әлеуметтік жеңілдіктер ... ... ... тек ... ... ғана ... мүгедектері және I топтағы
мүгедектер, ... ... ... медициналық қызмет көрсетулер және т.б.)
сақтау қажет сияқты болып көрінеді. Қалған жағдайлардың ... ... шын ... ... ... кім мұқтаж болса, соларға
жеңілдіктер ... ... ... ... ... ... ол былайғы тең
жағдайларға бөлнетін әлеуметтік жәрдемақылардың орташа ... ... ... қорғаудың аса маңызды құрамды бөлігі-халықты зейнетақымен
қамсыздандыру, өйткені ол Қазақстандағы ересек халықтың ... ... ... ... ... ... қорғау жүйесінде мемлекеттің ролі
Зейнетақы реформасы.Әлеуметтік қорғау жүйесінің бір саласы бола отырып,
зейнетақымен қамсыздандыру ... ... да, ... ... оны ... ... де ... сезімін дарытады.
Зейнетақы мөлшерлері әр ... ... даму ... саяси
режимі мен заңнамасына байланысты ... ... ... ... зейнетақымен қамсыздандыру саласындағы шамадан тыс кепілдіктер
жеке қор ... ... ... ... ... ... ... өсуді белгілейтін мәлім. Және керісінше зейнетақымен
қамсыздандырудың төмен көрсеткіштері- халықтың осал ... ... ... ... ... 90-шы жылдардың орта шенінде ЖІӨ-
нің жалпы құрылымында зейнетақылардың үлесті салмағы Германияда, Италияда,
Францияда, Швецияда-12,2-16,6%
-ды, Шығыс Еуропадағы ... ... ... -10,3 ... ... КСРО ... ... соның ішінде Молдава-6,6% –ды, Орта
Азияда -5,4%-ды, Қазақстанда 4,5%-ды құрады.
Сонымен,ағымдағы зейнетақылық ... ... ... ... ... ... экономикалы 18 едің ... ... ... мемлекеттерді қозғамағанда). 1998 жылғы
реформадан кейін ... ... ... санының азаюына және
зейнеткерлік жастың көбеюіне байланысты зейнетақы төлемдерінің көлемі одан
азайды.
Әлеуметтік қорғау ... ... ... зейнеткерлер халықтың
үлестен ең құр қалған жіктеріне жатады. Мәселен, егер ... ... ... оның жеткіліктілігі ... ... ... ... халықтың жұмыс істейтін
жіктерімен салыстыру. Мамандардың ... ... жас ... ... ... ... ... жіктері табыстарының шамамен
75% құраған кезде тең жағдайлар пайда болады. ... 2000 жылы ... ... ... шаруашылығындағы жалақының орташа деңгейінің
30% –дан сәл-ақ астамын ... жылы жас ... ... ... ... ... ... ал жас бойынша жәрдемақы (әлеуметтік зейнетақы)
мөлшері2175 теңге болды. Ал күнкөріс минимумы 4007 теңге еді. 2002 ... ... ... ... ... ... ... өздері
қалағаннан гөрі анағұрлым төмен тұрмыс стандарттарымен күн көреді.
Әлемдік практикада ... ... ... ең көп ... ... ... ... асыраушыдан айырылған жағдайдағы
зейнетақылар. Еңбек зейнетақылары халықтың жұмыспен қамтылуымен байланысты.
Олардың ... ... ... ... қарай белгіленеді.Қаржыландыру
көзі- әлеуметтік қорғау жүйесі (Қазақстандағы әлеуметтік ... ... ... қаже ең төменгі қаражаттарды қамтамасыз етуге
арналады да, жан басына шаққандағы табыстың төмен ... ... ... ... бойынша зейнетақыларды еңбекке жарамдылық ... және ... ... алу ... ... ... ... алады
(сақтандыру қорына жарналар төлеудің мерзімі 3-5 ... ... ... ... ... жетім балаларға беріледі.
(бірқатар батыс елдерде егер күйеуі зейнеткерлер ... ... ... де
алады). Зейнетақылар төлеу үшін кейбір мемлекеттерде ... ... ... ... жинақтаушы қорға жасаған аударымдары да, ... ... ... ... ... қорғауға төленетін жарналар да
пайданылады. Осы қаражаттар жетіспеген жағдайда тапшылықты ... ... ... ... ... ... ... істейтін зейнетақылық жүйелердің көпшілігі
бөлу қағидаларына негізделген, яғни зейнетақылар зейнеткерлердің өздерінің
жинаған қорларынан ... ал ... ... ... ... жылға дейін қолданылып келген ҚР ... ... ... бөлу ... ... ... ... зейнетақылық
заңнамасына сүйенетін еді.
1991 жылдан бастап ... ... ... заң ... ... ... ... оған қатаң талап қою мен азаматтардың
көптеген санаттарының (категориялырының) әлеуметтік ... ... ... көбірек өзгере бастады.
Қайсыбір елдің экономикасы үшін қор жинау жүйесінің ең ... ... ... ... зейнетақы қорларындағы халықтың көбейе түскен жинақ
ақшалары инвестицилардың аса ірі ... ... ... ... ... мемлекеттер, соның ішінде Қазақстан үшін де ... ... ... ... ... ... зейнетақылық қор жинауларды тек
салымшылар жарналарының есебінен ғана емес, сонымен бірге олардың әр түрлі
қаржы құрылдарына ... ... ... ... ... да ... ... пайда болады.
Қорытынды
Адам дамуына қолданылатын тәсіл әлеуметтік шығындардың бір мезгілде ... де, ... ... ... де бола ... ... ... медициналық қамтамасыздыққа жұмсалатын шығындар,
мысал үшін, адам дамуына тікелей ықпал ... және ... олар ... нәтиже болып табылады, бірақ олар сондай-ақ еңбек өнімділігінің
өсуіне де септігін тигізеді және ... ... ... ... ... ұлғайту арқылы адам дамуына жанама түрде ... ... ... ... әйелдердің өз таңдаулары бойынша өмір
сүрулеріне тікелей ықпал жасайды. Олар адам дамуына бала туу ... ... жан ... ... табысының өсуіне әсер ету ... ... ... ... ... Әлеуметтік қызметтерге жұмсалатын қоғамдық
шығындар- адам капиталын жасау түрлерінің бірі ғана емес, ... ... ... адам ... маңызды аспеті екендігін атап көрсету қажет.
Демек, әлеуметтік жұмсалымдарды азайтатын даму ... өзге ... ... да, адам ... ... ... алу ... және өзінің дербес мақсаттары мен міндеттеріне зиян ... ... ... ... ... ... және оның ... болып табылады. Нарықтық экономиканың қалыптасуы мен дамуы халықты
әлеуметтік қорғау жүйесінің қызметтің өзіндік түріне айналуына ... ... ... ... қатынастарының қолайсыз әсерлерінен қорғау ретінде жаңа
мағына мен мән алуы.
Қазақстан Республикасының халқын ... ... және ... ... ойы ... ... үшін әлеуметтік сұрақтары ылғи бірінші
орында тұрады. Мемлекет осы байланыста қазіргі әлеуметтік қамсыздандыру
саясатына және ... ... ... көп ... ... ... ... үкіметпен дайындаған заң жобасы қатарын қарастырады.
Әлеуметтік қорғау ... ... ... ... ... оның ... ... Халықты әлеуметтік қорғау
жүйесі мемлекеттің экономикалық және әлеуметтік саясатының маңызды құрамды
бөлігі бола бастады.
Пайдаланылған әдебиеттер
1. ... А.Б. ... ... ... ... 1998
2. Межибовская И.В. Қазақстан Республикасындағы мүгедегектерді әлеуметтік-
еңбек тұрғысында қатарға қосу: теориялық-құқықтық аспект.-Алматы,1997
3. ... Г.Н. ... ... ... жүйесі және оның
проблемалары/ Оқу құралы.-Алматы: Экономика,1998
4. ... ... ... ... ... еркіндіктерін
қамтамасыз ету, еңбекті қорғау, көшу-қон саясаты саласындағы Қазақстан
Республикасы ратификациялаған халықаралық ... ... И.В., ... ... Жеті ... ... К. ... зейнетақы қорларының инвестициялық ресурстарын
жасау көздері мен әдістер//Қазақстандағы еңбек.2001. №6
6. Адам дамуы: әлеуметтік-экономикалық прогрестің жаңа ... ... ... ред. М.: Адам ... ( Права человека),2000
7. Қазақстандағы халықтың тұрмыс деңгейі / А.А. Смайыловтың редакциясымен
шыққан статистикалық ... ҚР ... ... ... Республикасының 2001 жылғы 17 шілдедегі «Мемлекеттік атаулы
әлеуметтік көмегі туралы» №246-II ҚР3 ... ... ... « ... ... еңбек туралы»
Заңы// Казахстанская правда 24.12.1999

Пән: Социология, Демография
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 13 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 400 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
VСT шаблон негізінде «Компьютерлік желілер» пәні бойынша электронды оқулық құрастыру»73 бет
«Абди компани» ақ-ның қызметіне сипаттама32 бет
Жоғары мектеп жасындағы оқушылардың оқу жетістіктерін бағалауда компьютерлік оқыту және бақылау бағдарламаларының рөлін анықтау50 бет
Компания капиталы25 бет
Компанияның ақшалай қаражаттарын басқарудың мәні мен оңтайландыру әдістері31 бет
Компанияның инвестициялық портфелін қалыптастыру тетігі28 бет
Компьютер туралы12 бет
Компьютер ұғымы10 бет
Компьютерлік неологизмдер83 бет
Мақал-мәтелдер құрамындағы сан есімдердің этнолингвистикалық сипаты103 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь