Мамандандырылған құрылыстық басқару «Фрайз» кәсіпорнының шаруашылық және экономикалық көрсеткіштерін талдау

КІРІСПЕ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 5

I. КӘСІПОРЫННЫҢ ЭКОНОМИКАЛЫҚ КӨРСЕТКІШТЕРІН ЖАҚСАРТУ ЖОЛДАРЫНЫҢ ТЕОРИЯЛЫҚ ЖӘНЕ МЕТОДИКАЛЫҚ НЕГІЗДЕРІ ... ... ... ...7
1.1. Нарықтық экономика жағдайында кәсіпорынның экономикалық көрсеткіштерін жақсартудың қажеттілігі мен мәні ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .7
1.2. Жегілікті кәсіпорын қызметінің экономикалық көрсеткіштеріне әсер ететін факторларын анықтаудың методикалық әдістері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...13
1.3. Өндірістің негізгі экономикалық көрсеткіштерін жақсарту жолдарын анықтау әдістерінің сипаттамасы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .22

II. МАМАНДАНДЫРЫЛҒАН ҚҰРЫЛЫСТЫҚ БАСҚАРУ «ФРАЙЗ» КӘСІПОРНЫНЫҢ ШАРУАШЫЛЫҚ ЖӘНЕ ЭКОНОМИКАЛЫҚ КӨРСЕТКІШТЕРІН ТАЛДАУ ... ... ... ... ... ..28
2.1. Кәсіпорынның экономикалық шаруашылық қызметінің қысқаша сипаттамасы ... ... .28
2.2. «Фрайз» кәсіпорыны қызметінің техника.экономикалық көрсеткіштерін талдау ... ... ... ... ... ... ...30
2.3. Шаруашылық қаржылық қызметтің нәтижесінің тиімділігін талдау ... ... ... 36

III. Жергілікті кәсіпорынның экономикалық көрсеткіштерін жақсарту шаралары ... ... .49
3.1. Негізгі қорды жалға беру тиімділігін талдау ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 49
3.2. Кәсіпорын экономикалық көрсеткіштерін жақсарту шараларының нәтижелерін талдау ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 58

ҚОРЫТЫНДЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...68
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .70
        
        МАЗМҰНЫ
КІРІСПЕ.....................................................................
...................................................5
I. КӘСІПОРЫННЫҢ ЭКОНОМИКАЛЫҚ КӨРСЕТКІШТЕРІН ЖАҚСАРТУ ЖОЛДАРЫНЫҢ ТЕОРИЯЛЫҚ
ЖӘНЕ МЕТОДИКАЛЫҚ НЕГІЗДЕРІ...............7
1.1. ... ... ... ... экономикалық
көрсеткіштерін ... ... мен ... Жегілікті кәсіпорын қызметінің экономикалық көрсеткіштеріне әсер
ететін ... ... ... ... ... экономикалық көрсеткіштерін жақсарту жолдарын
анықтау ... ... ... ... ... КӘСІПОРНЫНЫҢ ШАРУАШЫЛЫҚ
ЖӘНЕ ... ... ... экономикалық шаруашылық қызметінің ... ... ... қызметінің техника-экономикалық көрсеткіштерін
талдау......................................................................
....................................................30
2.3. Шаруашылық қаржылық ... ... ... ... ... ... көрсеткіштерін жақсарту
шаралары....................................................................
................................................49
3.1. ... ... ... беру тиімділігін
талдау................................................... 49
3.2. Кәсіпорын экономикалық көрсеткіштерін ... ... ... ... – бұл тауарлар мен қызмет көрсетулерді өндіру, бөлу, ... ... ... ... Яғни адам ... ... ... қажеттілігін қанағаттандыруға қызмет етеді және ... ... ... ... ... ... өмірдегі ең маңызды және ең көкейтесті процсетерді танып
білу және реттеу бағытында ... ... ... ... және ... ... бөлуге болады. Теориялық және
экономиканың негізі болып саналатындар: экономикалық дамуды зерттеу, ... ... ... ... ... және жеке кәсіпорындарды
(фирмаларды) зерттеу, ... ... ... алдын ала
зерттеу. Кәсіпорын экономикасы пәнін түсіндіру үшін ... ... ... ... ... ... орыны мен рөліне
сүйенуіміз қажет.
Нарықтық экономика жағдайында кәсіпорын шаруашылықты жүргізудегі
негізгі обьективті буынға ... ... ... ... ... еске
ала отырып, кәсіпорын тек өмінм өндіріп қана ... ... ... ... ... ... жұмыс орындарын ашу, еңбекақыларын есептеу т.б
жұмыстарды іске ... ... ... заңдылығын түсіну негізінде нақтылық
өндірістік мақсаттарды іске асыруға, ... ... ... туады.
Кәсіпорын экономикасының даму негізіне, қоғамдық өндірістің дамуына
обьективті экономикалық заңдар жатады. Кез ... ... ... ... – бұл экономикалық заңдардың талабына сай ... ... ... ... ... ... ... мен жойылуы,
мүлікті пайдалану, шаруашылық ... ... және ... ... ... және ... ... басқару
органдарымен қатынасы негізінде ұлттық заңдармен реттеу.
Экономиканың қайсысы болмасын өндірістен, экономикалық өнім ... ... ... ... тек ... өнімді ішіп-жеп қою
болады.Атап айтқанда, кәсіорын өнім шығарады, жұмыстар және ... ... және ... ... ... ... қалайды.
Егер кәсіпорын табыс алуға ниет білдірсе, ол үшін өнімді сату қажет,
ал ол үшін оның ... ... ... өнім өндіретін ,оларды
рынокқа жеткізетін бағамен келісетін тұтынушы ... ... ... деп ... ... ... мамандандырылған
құрылыстық-мантажды басқарма «Фрайз» едәуір өнім ... база ... ... ... ... ... потенциялға ие.
2007 жылдың басында алып жүрген кірістің негізгі қайнар көз бөлігін
жоғалтқан ... ... іске ... ... ... және ... сияқты үлкен балансқа ие болар еді. Қиыншылықты шешу үшін әр түрлі
тәсілдерді қолдануға болады, оның бір ғана жолы іске ... ... ... ... ... жою, ... ... қысқарту,
өндірістік ғимараттарды жалға беру, т.б. Берілген саясат қаржылық жағжайды
еш жақсартпайды. Ол тек қана СРСУ ... ... ... мүмкіндік береді,
бірақ потенциялды ... ... ... ... ... ... өндірістік потенциялдың қазіргі жағдайда үлкен үлесін қамтып
алған қиыншылықтар құрылған ... ... ... қаржылық салымның
едәуір қайнар көзі болып келетін халықтағы жеткізілетін қаржы ... ... ... СРСУ ... ... ... ... халық арасындағы қаржы жеткізуіне бағытталған бағдарламаны
өңдеу қажет. Бұл көп пәтерлі үйлер, ... үлгі ... ... қатар жеке жобамен соғылған әр-түрлі үлгідегі гараждар мен қоймалар
болуы мүмкін.
Берілген өндірістің бағытын өзгертуі, жаңа кадрлардың ... ... мен ... ... және тағы сол сияқты ... ... ... ... ... ... ... ТЕОРИЯЛЫҚ ЖӘНЕ МЕТОДИКАЛЫҚ НЕГІЗДЕРІ
1.1. Нарықтық экономика жағдайында кәсіпорынның экономикалық
көрсеткіштерін жақсартудың қажеттілігі мен мәні
Кәсіпорын мемлекеттің нысанына және ... ... ... ... ... ... ... экономикалық негізі болып
табылады. Ақырғы санында кәсіпорынның тиімді жұмыс ... ... ... ... даму ... мен халықтың әл ауқатының ... ... ... өту ... ... ... шаруашылық тетігін жан-
жақты қарастыруды, оның құрылымына жаңа нысандар енгізуді, атап ... ... ... ... ... ... салық салу, т.б.
қажет етеді. Осыған ... ... ... ... мына ... ... әрекет ететін шаруашылық тетіктерінің негізгі
экономикаларын қарау; алдын ала ... ... ... сай ... жүргізудың жаңа нысандары мен әдістерін кеңінен
енгізу; мемлекеттің әр ... ... ... ... ... ... ... Кәсіпорын экономикасы микро және
макароэкономикамен ... ... ... ... – бұл ... отбасылар, яғни жекелеген экономикалық құбылыстарды қамтитын
экономикалық ғылымның бір ... Осы ... ... және ... банкілерді, түрлі фирмалар мен кәсіпорындарды тағы басқаларды
зерттейді. Микро экономика сала ... ... ... өндірудің қалай
тағайындайтынын және олардың бағаларын, халықтың жинақ ... ... ... ... т.б. зерттейді. Ол кәсіпкерлік қызметінің экономикасы
мен ... ... де ... ... жататындар: бизнестің
ұйымдық нысаны және құқықтық негізі, фирмалардың қаржы және ... ... ... ... үшін ... ... тәсілі,
рынокты монополиялау деңгейін бағалау әдісі, баға белгілеу мәселесі ... ... ... шаруашылығын есептеу т.б.
Сонымен бірге жеке кәсіпорындарының рыноктағы ықпалын және ... ... ... және ... ... ... табылады. Макро экономика, сол сияқты ұлттық табысты, жалпы экономика
бойынша немесе олардың құрылымдық бөліктері ұлттық экономиканың салаларына
жатады. Бұл ... ... ... ... экономика экономика құрылымының
жалпы көрінісін және ... ... ... ... ... ... өзінің алдына мақсат етіп қояды.
Әр елідің ұлттық экономикасы макро экономика деп аталады. Қазақтың
макро ... ... ... ... ... ... экономикада
экономикалық маханизмдер кеңінен пайдаланылады. Себебі мемлекеттік емес
кәсіпорындарды макро ... ... ... өзгеруі экономикалық
механизымін кеңінен пайдалануды табап етеді. Өйткені, аралас экономикада
өндіріс өнім көлемін жоспарлау ... ... ... ... Қанша,
қандай және қайда қызмет көрсету қажеттілігін рынок ... ... ... ... ... қорытындысын шығарамыз:
|Адамдар, | ... ... | ... |
| | ... |
|Өндіріс | ... - |
| | ... |
| | | ... ... | | ... ... ... - өнім.
Кәсіпорын экономикасы үшін берілетін шама бар. Ол әр уақытта есепке
алынады. ... ... кез ... ... ... ... өзгеруі, демографиялық ілгерлеу, халық ... ... ... жетістіктер және т.б. кәсіпорынның жағдайын өзгертуге
әкеліп соқтырады. Керісінше, кәсіпорын экономикасын ... ... ... ... ... мәліметтері болады. Сондықтан
да зерттеулерде осыларды ... ... ... ... экономикасы
дербес экономика болып табалады. Пәннің мән-мағынасын ... ... ... ... және шаруашылық шешімдерін
қабылдау.
Практикалық қызметінде кәсіпорын өзін ең алдымен ... ... ... ... бағыттайды.
Сатудың жалпы мөлшері – бұл тауарлар және қызмет көрстетудің құны,
тұтынушыларға сатылғанын мына мына формуламен анықтайды:
Q=БxN,
Мұнда, Q – сату ...... бір ... ... ... – сатылған тауардың мөлшері. Теңге;
Нарықтық жағдайда кәсіпорын қызметін негізгі ... ... ... ... ... ... ... – нәтижесі ретінде сату
мөлшерінен шегеріліп тасталған ... ... ... ... және басқа да өндіріс шығындары ... ... ... таза ... – бұл ... ... ... тасталған
үстеме шығындар және амортизациялық аударым ... Бұл ... ... ... ... ... ... таза өнім – бұл
шектік таза пайдаға қосылған еңбекақыға кеткен шығындар немесе сатылған
өнім ... ... ... ... ... ... ... құны арасындағы айырмасы. (сатып алынатын материалдар, қызмет
көрсету, ... ... ... ... ... жөндеуге
жұмсалған шығындар т.б.).
Көрсетілген бағалық көрсеткіштердің тізбегі ... ... ... ... ... ... ... үлесі; өнім
сапасының көрсеткіштері; тұтынушының қызмет көрсету ... ... ... ... ... ... ... ең күрделісі – сапа ... ... ... ... өнім ... оның ... ... Жалпы сату мөлшерінен
тұтынушылардың кепілдік қызмет көрсетудегі кері ... ... ... кері қайтарған өнім мөлшері процент ... ... ... қабілеттілігінің блок – тәсілі
Нарықтық экономика жағдайында басқа көрсеткіштердің ішіндегі кең
таралғандары:
1. ... ... ... ... шығындары құрылымының көрсеткіштері;
Бірінші топқа жататын көрсеткіштер: кәсіпорынның жалпы сату мөлшеріндегі
жалпы немесе шартты таза пайда деңгейі, сату ... ... таза ... шартты таза пайда мөлшерінің еңбекақыға кеткен шығындардың ... ... ... ... ... және ... таза ... тұтынылатын материалдардың және жартылай фабрикаттардың жалпы
құнының қор деңгейі.
Кәсіпорын қызметін ... және ... ... мынадай мүмкіндік
береді, жалпы кәсіпорынның және оның ... ... ... ... тез, ... және ... бағалау, тауарлардың
және қызмет көрсетудің нақтылы түрлерінен алынатын пайдаға әсер ететін
факторларды ... және дер ... табу және ... алу. ... ... мен ... ... Кәсіпкерліктің артықшылықтары мен кемшіліктері.
|Нысандары ... ... |
| | | |
| ... оңай ... ... мүмкіндік |
| ... ... ... қаржы |
|Жеке ... ... өз ... ... несиелендірілу |
| ... ... ... және |
| | ... |
| | | ... |Әрекет етудің ... әр ... ... ... ... ... үшін |
| ... ... ... |
| ... |ие, басқаруда серіктестер |
| ... ... ... ... |
| ... ... ... |мүмкіндігі, иеленушінің |
| ... және ... ... ... |
| ... жетілдіру үшін |ыдырау қаупы туындайды. |
| ... ... | |
| ... | |
| | | ... қоғам |Капитал таратуға мол ... ... |
| ... бар, ... ... және |
| ... ... ... ... екі |
| ... жинақтау |қайтара салық салу, |
| ... ... ... |
| | ... ... көп |
| | ... және ... жұмсау. |
Әр уақытта мынаны естен шығармау керек. Шаруашылық ... ... ... емес және ... ... жағын қамту да мүмкін емес.
Шиеленскен бәсеке жағдайында ... ... ... ... өзінің іс-
әрекетінің барлық түрлерінің нәтижелілігін ... ... ... Ал ... жету ... ... және ұйым ... бейнелейтін өзара
байланысты жүйелі қалыптастыруды қажет ететіндігін көрсетеді.
Кәсіпорынның ... ... ... – оның ... ... ... ... және ол көрсеткіш жүйелерін немесе қаржы
коффициентін анықтайды. Негізгі қаржылық коффициенттерді ... ... ... ... 1)өтімділік (төлем қаблеттілігі); 2)пайдалылық
(табыстылық); 3)активтерді бақылау тиімділігі.
Қаржы ресурстарының құралуы түрлі көздер бойынша ... ... ішкі және ... болып бөлінеді. Ішкі көздер – меншікті және оларға
теңестірілген қаржылар есебінен ... және ... ... ... Ол ... ... сырттан түсетін
ресурстар.
Сурет-3 ... ... ... ... қысқа мерізімді міндеттемесін төлеуге
қабілеттілігін өтімділік ... ... ... деп ... ... ... ... айналмалы активтерін іске асыра отырп, ол өзінің
қысқа мерізімді міндеттемесін орындауға жағдайы болса.
1. Тез өтімділік коэффициенті – қысқа ... ... ... ... активтерінің үлесін көрсетеді. Ол өтімділік активтердің ағымға
міндеттеменің қатынасын білдіреді.
2. Дебиторлық ... ... ... – егер ... тауардың кейбір шартты өлшемнің құны деп ... ... ... төлемақысы әлі де алынбаған болса, онда дебитрлық
қарыздардың айналым коффициенті бір ... неше рет бұл ... ... ... ... Неше қарыздардың айналым кезеңі – бұл коэффициент тауарларды сатып
алуға және ... ... ... ... және несиегер
компанияларға қажетті ақы төлеу үшін орта ... ... ... ақы төлеу жағдайына жеткізушілердің және несиегерлердің
келісіміне, сол ... ... ... бар қосалқы қорларды басқару,
іскерлігіне байланысты болады.
4. Несиелердің орынын толтыру ... ... өтеу ...... қызмет табысы неше рет (дивидендтермен толық есеп ажырасқаннан
кейін) проценттік төлемақы сомасының және ұзақ ... ... ... ... ... көрсетіді.
5. Төлем қабілетінің коэффициенті – ол қарыз капиталының меншіктілікке
(жарғылық капитал, пайда және қаржы иелері) ара салмағын бейнелейді.
Бұл коэффициеніт ... ... ... деңгейде қатерден
қорғалуын көрсетеді. Кәсіпорын жеке кепілгер ретінде шығады. Сонымен қорыта
айтқанда, бұл көрсеткіш неғұрлым жоғары болса, ... ... көп және ... оның ... ... да орын ... ... теориялық және методикалық негіздеуде талдау
оның барлық ... ... ... Кәсіпкерлік орта қалыптасқан
экономикалық және саяси ахуалы, құқықтық, әлеуметтік-мәдени, технологиялық,
географиялық ... ... ... ... ... институтцоналық
және ақпарат жүйелерін сипаттайды.
Кәсіпорын экономикасын зерделеудің негізгі ... ... ... ... өнеркәсіп өндірісінің үлгісі, ... ... ... ... процесін ұйымдастыру; шаруашылық
стратегиясын таңдау, өнімді ... ... және ... ... әзірлеу,
өндірісті қалыптастыру, капиталды пайдалану және кәсіпорынның ... ... ... ... қамтамасыз етілуі,
шикізаттар, материялдар жеткізілуі, босалқы ... ... ... ... ... ... жағдайы және қажетті өндірістік
инфрақұрылымын құру; өндірістік шығындарды қалыптастыру, өнімнің ... ... ... баға ... ... ... ... қызметінің тиімділігі, кәсіпкерліктегі тәуекелдік ... ... ... ... ... кәсіпорынның
жаңартпашылық саясаты, экономикалық проблемалар; кадрларды іріктеу, оларды
жұмысқа қабылдау, еңбекті ұйымдастыру, еңбекке ақы ... ... және ... ... ... ... ... - өндіріс факторларының жиынтығы
(меншіктік және қарызгер), өндірістік емес факторлар ... ... және т.б.) ... ... ... өнім, кәсіпорындардың
есепшоттарындағы ақша қаражаттары, құнды қағаздар, ... ... қор ... ... және т.б.), ... сату ... немесе зияндар және түрлі қызмет көрсетулер.
Кәсіпорын - экономикалық жүйенің негізгі бөлігі. өндіріс ... ... және ... ... даму ... ... бір бөлігі болып
табылады. Өйткені кәсіпорындарда қоғамға ... өнім ... ... мен ... ... ... байланыс орнатылады. Еркін
өнеркәсіп кәсіпорыны ... - ... ... және ... ... бар ... ... белгілі бір өндіріс өнімдерін шығару ... не ... ... ... әр ... қызметтер көрсету арқылы қоғамның қажеттілігін
қанағаттандыру және пайда табу мақсатында құрылады. Өндірістік жүйе ... ішкі және ... ... ... ... ортағы – экономикалық
саясат, құқықтық жағдай, ... ... ... ... ... жатады. Ішкі ортаға – еңбек ресрустары, техника
және технология бәсекелестік, маркетинг және т.б. ... ... ... ... ...... өнім ... арқылы неғұрлым көп пайда табу негізінде сұранысқа ие
және бәсекелесуге ... бар өнім ... ... ... кәсіпорынының функцялары мыналар: өндірісте және ... өнім ... ... өнімді жеткізу және сату, өнімді сатып
бағалағаннан кейін қызмет көрсету, кәсіпорындардағы өндірісті ... ... ... ... ... ... және
басқару, кәсіпорындағы өндіріс көлемін жан-жақты ... ... ... ... ... бюджеттің және басқа да қаржы
ұйымдарының міндетті және ... емес ... ... ... нормативтер мен стандарттарды орындау.
1.2. Жергілікті кәсіпорын қызметінің экономикалық көрсеткіштеріне әсер
ететін факторларын ... ... ... кәсіпорындар – бұл негізгі қорлары мемлекет ... және ... ... ... ... ... ... болып табылады. Егер мемлекеттік кәсіпорын бюджеттік болса, ол
мемлекеттік бюджеттен қаржыландырылады. Ал кәсіпорын мемлекеттік ұйымдардың
қарамағында болса, ол кәсіпорын ... ... ... құрылымдары: негізгі өндіріс, көмекші өндіріс, қызмет
етуші және ... ... ... ... белгілеріне қарай
бөлінеді: сала түріне байланысты, шаруашылық іс-әрекеттің түріне
байланысты, құқықтық жағдайына байналысты, меншік жағдайына байланысты.
Меншік формасына байланысты кәсіпорындардың түрі: мемлекеттік,
кооперативтік, ұжымдық, ... ... жеке ... Салалық
құрамына байланысты: өнеркәсіптік, құрылыс, көлік, ауыл шаруашылығы,
байланыс және басқа. Ұйымдастыру формасына байланысты: акционерлік,
ұжымдық, мемлекеттік, фермерлік, жанұялық, жалқы (жеке) және басқа. ... ... жеке ... ... ... тұрады: жеке
кәсіпкерлік, толық серіктестік, коммандаттік серіктестік, жауапкершілігі
шектеулі қоғам, ... ... ... ашық ... жабық акционерлік қоғам, өнрдіріс коперативтері.
Кәсіпорындардың қызмет өтеу механизмдері. Кәсіпорынға қажетті заттар,
олар: материял, шикізат, қосалқы ... ... ... ... ... отын-энергия, жер ресрустары, ғимараттар, көлік
құралдары, өндірістік және шаруашылық құрал-жабдықтар, ақша қаражаттары.
Кәсіпорынның шағаратын заттары: ... бір ... ... дайын өнім, өндіріс қалдықтары, өндіріс
шығындары, ақша қаражаттары.
Кәсіпорын ... ... ... зерттеулер, проект (жабалау)
конструкциялау, дайындау, жөндеу, бақылау, қызмет ету, сақтау, тасымалдау,
түптеу, ... ... ... функциялары: статистака, есеп, талдау, жоспарлау,
шешім қабылдау, бақылау, реттеу және тағы басқалар.
Өндіріс - қоғамның өмір ... және ... үшін ... ... ... ... ... дамуын еңбек құралдарынан, еңбек
заттарынан және белгілі бір ... ... ... ... тұратын
еңбек ету жағдайы анықтайды.
Қазіргі заманғы өндіріс ғылыми-техникалық процестің нәтижелерін
қолдану, соның ішінде автоматизацияландыру ... ... әрбі ... ... ... ... ... және
ұйымдастыру шаруашылығы ұйымдарынан тұрады.
Өндірістік бөлімдердің жиынтығы, олардың санымен өзара тығыз қарым-
қатынастары және өндірістің ... мен ... саны ... ... ... өндіріске байланысты бөлімдері: цех, ... ... ... ... ... өндірістік құрылымын
құрайды. Өндірістік құрылым еңбек ... ... ... ... ... пен техниканы қолданудың экономикалық тиімділігін
анықтауға ықпал ... ... ... ... ... ... цех саналады. Цех - әкімшілік жағынан оқшауланған, жай өндіріс
процесінде белгілі бір ... ... ... ... 3 түрі ... көмекші; қосалқы және т.б.
Негізгі цехтарда сатуға дайындаған ... ... ... ...... ... жұмыстары, энергетикалық, көлік цехтары
жатады. Қосалқы цехтарға – қайта өңдеу цехтары, ... ... ... мен ... да ... жатады.(орау, жүктеу,
тасымалдау, түсіру).
Өндірістік кәсіпорындарға өндірістік құралымның 3 түрі бар.
1. Заттай ... ... ... кәсіпорынның негізгі цехтары мен
учаскелерінің әрқайсысы белгілі бір өнімді не ... ... ... ... ... Технологиялық құрылым қолданылғанда технологиялық процестің ретіне
байланысты жұыс орындалады. Кемшіліктері: цехтардың арасындағы өндірістік
қарым-қатынас ... ... ... ... ... ... мүмкіншілігінің жоқтығы жатады. ... ... ... төмендеуіне, шығындар көлемінің өсуіне әсерін тигізеді.
3. Аралас түрі – заттай құрылымның да, ... ... ... ... және бұл тип цехарлық тасымалдың көлемінің азаюына,
өнім өндірудің өндірістік циклының қысқаруына, еңбек ... ... ... ... өнімнің өзіндік құнын азайтуға әсерін
тигізеді. Өндірісті ұйымдарстырудың түрі ... - ... ... мен ... ... ... сипаттамасын
беру.
Өндірісті ұйымдастырудың түріне көптеген факторлар әсер етеді:
мамандандыру деңгейі, ... ... ... өнім наменклатурасының
күрделілігі және төзімділігі т.б. Өндірістің негізгі 3 түрі ... ... ... сериялық өндіріс, жаппай өндіріс. Жеке-дара өндіріс – ... және ... емес ... ... ... ... өндіріс үлгісі. Мысалы: Рі трубиналар, кемелер, металлургиялық
цех жабдығы және т.б. Сондай-ақ, жеке ... ... жеке ... ... тәжірибелік заводтар, кәсіпорындар жеке дара ... ... әр ... ... ... ... орындарын
технологиялық мамандандыру бойынша ұйымдастыру; әмбебап құрал -жабдықтар
мен технологияларды қолдану; қолмен жинау жұмыстарының үлкен көлемі; ... ... ... санының көп болуы: өндіріс циклының ұзақтығы;
аяқталмаған өндіріс көлемінің көп болуы.
Сериялық өндіріс түрі кең номенклатуралы, бір ... ... ... сериялармен шығаруды көздейді. Сериялы өндіріске партялар ... Бір ... ... ... өнімдерді бір уақытта шығару
жатады. Негізгі ерекшелігі: ... ... ... ... ... ... орнының бірнеше операцияларды орындауға мамандануы,
бөлшектер мен өнімдерді партиямен шығару, мамандандырылған құралдар мен
технологиялық ... көп ... ... ... еңбегінің аз
мөлшері, орташа білікті жұмысшылар санының көп өсуі, өндіріс ... ... өнім ... бақылау прцесінің автаматтандырылуы.
Түрлері – ұсақ сериялы, орташа сериялы, жаппай сериялы, өндірістер.
Мысалы: ұшақ ... ... ... ... ... ... ... мамандандырудың ең жоғарғы сатысы. Мысалы: автомобиль, ... бұл түрі ... ... ... бір ... үзіліссіз шығарылып
отырады. Ерекшеліктері: тек қана аз ... ... ... ... жұмыс орынының тек қана бір операцияны орындауға мамандандырылуы,
жұмыс орындарының операцияларынң ... ... ... арнайы және
мамандандырылған технологиялық құрал-жабдықтардың үлкен ... ... ... ... ... ... дайындау және аяқту уақытының аздығы, қолмен жину
жұмыстарының азаюы, ең ... ... ... ... ... басқару және жоспарлауды шоғырландыру, кәсіпорындарды басқаруда
автоматтандыруды енгізу, өндірістік құрылымның даму жолдары.
Өндірістік құрылымына мынадай факторлар әсер етеді: кәсіпорынның ... қай ... ... шығарылған өнімнің номенклатурасы,
оның конструкциялық ерекшеліктері, қолданылған материялдар, шикізат және
оларды өндіру түрлері, ... ... ... ... ... өнім ... қойылатын талаптар, өндіріс
тұрпаты оның мамандандырылуы және кооперацияландырылуы, ... мен ... ... ... ... номенклатуралы
жаңа өнім шығаруға қалыптаса
алуы.
Өндіріс процесінің негізгі, қосалқы цехтардағы ерекшеліктері. Әрбір
сала кәсіпорындарының өндірістік құрылымдары ... ... ... ... ... ... Тек, ... және қызмет
етуші шаруашылықтар ғана барлық кәсіпорындарда бірдей ... ... ... ары ... ... ... ... мен
цехтарды ірілендіру, негізгі көмекші және ... ... ... ... ... кәсіпорынды жоспарлаудың тиімділігін арттыру
жолында тұрақты жұмыс жүргізу, өндірісті ірілендіру арқылы (тұрақты) қуатты
өндірістік ұйымдар ... ... мен ... сапалы технологияны
тұрақты түрде дамыту, өндірісті ұйымдастыруды жетілдіру, ... ... мен ... ... арқылы жаңа жоғары өнімді
техниканы кең көлемде енгізуге ... ... ... ... өндірісті
ұйымдастыру жақсарады.
Қазіргі нарықтық экономика қыметі негізінде шығарылған өнімнің
сапасына ... ... ... Бұл қазіргі дүниеде кез-келген кәсіпорынның
өміршеңдігі оның тауарлар нарығындағы және қызмет ... ... ... ... деңгейін көрсетеді. Өз кезінде бәсекеге жарамдылық екі
көрсеткішке байланысты – баға ... және өнім ... ... ... ... ... бірінші орынға шығады. Еңбек өнімділігі,
ресурстардың барлық түрлерін ... ... ... ... орын ... ... саласы туралы айтқанда ондағы өндрігіш күш туралы айта
кеткенде абзәл. Кез келген өнеркәсіп орындары шығаратын ... ... ... ... ... көздеріне тәуелді яғни мұқтаж. Мұнда
өнеркәсіп орындары құрылатын өңір мен ... ... ... ... ... Өйткені кез келген өнеркәсіп орындары шикзат көзіне жақын орналасқан
да ғана ана ... ... ... ... ... ... Бұл бір ... тасымалдау ақысын болдырмаудан тыс экономикалық үнемге де тиімді
әрі өнім сапасына да ... ... ... ... ... барысындағы өнімнің бұзылуын, уақытының өтіп кетуі жақтарынан
сақтануға пайдалы.
Өнімнің сапасы – бұл ... ... ... ... болатын өнімнің пайдалылығының жиынтық ерекшелігі. Өнімнің
сапалылығы тек техникалық ... тану ғана ... ... қатар ең маңызды
экономикалық санаты болып табылады. Экономикалық санаты ретінде ол ... ... ... ... тұтыну құны бұл - жалпы алғанда ... ... ал ... ... – бұл оны ... ... тұтыну құнының деңгейіндегі көрінуі.
Өнімнің сапа деңгейі оның ... ... ... негізінде
анықталады. Бұл деңгейді анықту үшін оның ... ... ... білу және ұқсастық өнім көрсеткіштерімен салыстыру қажет.
Сапаның көрсеткіш анықту оның сандық маңызын өзін-өзі ... ... Ол үшін ... ... ... ... ... мына
төмендегі әдістер пайдаланылады.
1. Өлшеуші әдіс. (аспапты, прибоплардың көмегімен);
2. Тіркеу әдісі – бұл тіркеуге және ... ... ... ... ... атап айтқанда: Қауіпсіздік, патенттік-
құқықтық, стандарттау, сәйкестендірумен анықталуы мүмкін.
Есептеу әдісі – ... ... ... ... ... үшін ... ... қолдануға негізделеді:
3. Органолептік әдіс – адам мүшесін сезу-көру, есептеу, дәм, ... ... ... ... дәлдігі және растылығы, адмдардың
біліктілігі, заңдылығына және қаблетіне байланысты.
4. Социологиялық әдіс – ... Оны ... ... ... ... пікірлерді талдау және жинау ... ... ... әдіс – ... тобы ... іс ... Мысалы,
дизайнерлер, дәм айырушылар.
Практикада өнімнің сапа деңгейін бағалу үшін көрсеткіштер жүйесін
пайдаланады. Онда өзіне қортындылау және ... ... ... ... қосылады. Сапаны жинақтап қорту көрсеткіштері жалпы салада
немесе кәсіпорындарда өнім ... ... ... ... жататындар: сұрыптылығы, маркасы, жүктелімі, пайдалы заттың
мазмұны, өнімнің дүние жүзілік стандарттраға сай ... ... алға ... ... 2 ... ... Кәсіпкерліктің негізгі мақсаты – пайда табу. Болашақтағы жұмысты
белгілей отырып, ... ... ... пайда табуға болатындығын есептеп
шығару қажет. Сонымен бірге, бұл бөлімде басқа да мақсаттар көзделеді.Жеке
көрсеткіштер мен әр ... және не ол, не бұл ... ... ... болады.
2. Бизнес жоспардың негізгі ... ... ... ... ... айрықша ерекшеліктері; қойылған мақсатқа жетудің
жолдары мен әдістері; жобаны орындау ... ... ... ... пен ... ... нәтижелерді қолдану әдісі.
Негізгі жалпы көрсеткіштер: өндіріс пен шығарылған өнімді сату ... ... ... ... ... ... және ... алған қаражат;
рентабельділік;
Арнайы көрсеткіштер: сатылған тауарлар мен ... ... саны және ... ... ... уақыты;
жоспарланған нәтижелерге жетудің кепілділігі; ... ... мен ... ... ... өнімнің сыртқы түрі,
сипаттамасы, суреті, безендірілуі және т.б; ... ... ... ... ... ... ұйым ... өнім мен қызмет көрсетудің құны және жұмсалған шығын айырма
ретінде ... ... ... ... ... сапасы – бұл белгілі ... ... ... ... ... ... жиынтық ерекшелігі. Төмендегі 3-ші
сурет арқылы кәсіпорынның сапа жөніндегі ... ... ... Мына сурет арқылы кәсіпорынның сапа ... ... ... сапа ... ... ... ... Маркетинг
техникалық ... ... ... ... ... ... ... ... ... және сақтау
Сурет-4. ... сапа ... ... ... ... ... ... деген өзінің
ерекшелігінің жиынтығы сатып алу, сату ... ... ... ... өндіруші мен тұтынушының мүддесінің сақталуы
негізінде ... және ... ... сипаттамасын, сол сияқты
нарық жағдайында тауардың толық сәйкестігін ... ... ... ... ... ерекше жағдайын қанағаттандыруына
мүмкіндік ... ... ... ... және ... ... Бәсекеге жарамдылығы өнім рнокта жеңіл және тез сатылады. Әр бір
сатып алушы өзінің жеке мұқтажын ең жоғары қанағаттандыратын ... ... ... ... сатып алушылар бағалаушыларымен салыстырғанда
қоғамдық мұқтажына толық сәйкес келетін ... ... ... ... ... тауарға деген қанағаттанушылық деңгейіне жеке дара
көрсеткіштер пікір жиынтығын құрайды. Оның тағы да ... ... ... ... ... деген бәсекенің жарамдылығын, оның сапалық және
құндық сипаттамасының жиынтығы деп ... ... Ол ... ... мұқтажын қанағаттандыруды қамтамасыз ету және сатып алушы үшін
тиімділігі ұқсас тауар – ... ... Бұл ... көрсеткішті
анықтаудың бірнеше тәсілдері белгілі. Олардың ең көп таралғандарына қысқаша
тоқталайық.
Бірінші тәсіл. Техника бәсекесінің ... ... ... ... ... ... ... табылады. Ол мынадай формуламен анықталады:
Бт=Бс+Шт,
Мұнда, Бт – тұтыну бағасы.
Бс – сатылу бағасы.
Шт – бұл ... ... ... ... ... мерізім ішіндегі қызметі).
Екінші тәсіл. Тауардың бәсекелік жарамдылығы анықтағанда бұл ... ... еске алуы ... Өнімдің өзіндік құны, тауарды сату және сапалық
деңгейі, себебі, сөзсіз бәсекеге жарамдылығы артығырақ ... ... ... кеткен шығындар ең ... ал сапа ... ... ... ... болатын болса.
Үшінші тәсіл. Бұл тәсіл техникалық деңгейін және сату ... ... ... ... ... ... негізделген. Бұл тәсілге
сәйкес басында салыстырмалы сапанық ... ... және ... ... мына ... ... ККт ККс
Мұнда, КК – тауар деңгейінің кешенді ......... ... ... ...... деңгейінің кешенді көрсеткіші.
ККс – көрсеткіш кешенінің сенімділігі.
Төртінші тәсіл. Бұл тәсілде бәсекге жарамдылықтың ... ... ... ... ... ... негізінде анықталады.
Сонымен, техникалық параметірге салыстыру негізінде анықталады. Сонымен,
техникалық параметірден тек ... ... ... ең жоғарғы деңгейде
қызықтыратыны таңдайды.
Стандарт – бұл ... ... ... ... ... ... қарсылық білдіруді сипаттайтын, келісушілік негізінде
әзірленетін және ... ... ... ... ... Бұл
жалпыға бірдей және қайта пайдалану ережесі үшін стандарттаудың ... ... ... ... ... ... және ... мүмкін. Сол сияқты белгілі бір салаларды тәртіпке келтіруді
оңтайлы деңгейге жетуге ... ... ... ... жүйе құқықтық және
әлеуметтік, экономикалық мақсаттарды көздейді. Бірінші заңдылық ... ... және ... ... ... ... қоршаған
табиғи ортаны, өмір қауіпсіздігін, халықтың денсаулығын қорғауды қамтамасыз
етеді. Екіншіден, ... ... ... ... тахникалық
бірлестікке кепілдік береді. Үшіншіден, стандарттық жүйе әлеуметтік,
экономикалық бағдарламалардың, ... ... ... ... ... ... ... сонымен қатар барлық ... ... ... сапа ... ... алмастыратын өнімдер
мен процестер есебінен ресурстарды ұқыпты пайдалануды қамтамасыз етеді.
Стандарттау – бұл ең ... ... ... ... ал содан соң
стандарттық үлгілерді, нұсқауларды, өнімді, әзірлеудегі талап әдістемелерді
нормативтік құжаттарға тағайындап қояды. Стандарттаудың басты міндеті ... ... ... ... ... ... ... өнімге үдемелі талаптарды анықтайтын, сол сияқты осы ... ... ... нормативтік-техникалық жүйе жасау болып табылады.
Қазақстан Республикасында ... ... ... ... құжаттар
бар: Қазақстан Республикасы мемлекетінің стандарттары (гост); ... ... ... ... (ТЖ); ... ... ... стандарттар; Ғылыми-техникалық қоғамдар,
инженерлік одақтар және басқа да қоғамдық ұйымдардың стандарттары.
Өнім сапасын ... – бұл ... ... ету және ... ... қолдану мақсатындағы құру және ... ... ... ... ... іс-әрекет.
Соңғы кездерге дейін кәсіпорындар сапа мәселесін шешу кезінде нарықтық
қажеттілік есепке ... өнім ... ... деңгейге бағытталады.
Сапаны талдау бөлімдері айналысады. ... ... ... ... ... ... ... әр бір
операцияларында қолданылатын шикізаттар, ... ... ... ... ... ... оларды талдау және себептерін білу
кіреді.
Өнімнің сапасын басқаруды жетілдіруде ... ... ... ... ... ... ... сапалылығын басқару жүйесіне маркетинг қызметі механизмін өру;
- Тұтынушыға және барлық өндірістік қызметтерге сапаны басқару жүйесін
қалай бағыттау;
- Өнімнің ... ... ... белестеріндегі сапаны сапаны басқару
жүйесіндегі механизм әсерлерін күшейту.
- Сапаны басқару жүйесін енгізу ... ... ... ... ... Шығарылған өнімнің негізгі көрсеткіштері.
1.3. Өндірістің негізгі экономикалық көрсеткіштерін жақсарту ... ... ... қызметін бағалау көрсеткіштері және ... ... ... ... ... ... ... анықтайтын
көрсеткіштер мына төмендегі талдау мақсаттарына байланысты болады:
1. Стратегиялық мақсат. Осы ... ... ... ... ... ... қызметімен салыстыру қажет. Осыған орай,
қортындылау көрсеткіштерін және қызметін қандай бір ... ... ... Тактикалық мақсат. Басшылық кәсіпорын қызметін бақылайды. Кейбір
бөлімдердің ... ... ... өнімнің жұмыс істеу тиімділігінің
көрсеткіштері есептелінеді.
3. Жоспарлау ... ... ... ... осы ресурстардың
түрліше ұштастырылған пайдалылығын салыстыру ... ... ... ... ... пен ... шарт ... келіссөздер жүргізу.
Кәсіпорынның өндірістік-шаруашылықтық және коммерциялық ... әр ... және ... белгідегі көрсеткіштердің көптеген
түрлеріне ықпал етеді. Сонымен, оларды пайдалану ... ... ... ... ... ... орындамайды. Бір ... қол ... ... ... ... туралы пікірлесу мүмкіндігі
туады. ... да ... әр ... ... ... жүйесі пайдаланылады, бағаланады ... ... ... ... көрсетеді.
Кәсіпорынды басқару функциялары: статистака, есеп, талдау, жоспарлау,
шешім қабылдау, ынталандыру, бақылау, реттеу.
Кәсіпорынның ұйымдастыру функциялары: нормалау, оперативтік жоспарлау,
диспетчерлеу, ... ... ... ресурспен қамтамасыз ету, жұмыс
орындарын ... ... ... жағдайларын жасау, дайын өнімді сату.
Көрсеткіштер – жеке, топтық және ... ... ... ... ... көрсеткіштер: абсолютік, салыстырмалық және орта мөлшерлік
нысаны ... ... ... Әр бір нақты экономикалық көрсеткіш
сапалылық анықтықта (кеңістік, уақыт және ... ... ... ... ... ... және ... көрсеткіштер
жүйесі олардың есеп айырысу бөлегі және есеп ... ... ... ... рөлі ... ... береді және түрлі өзгерістерге
ұшырайды. ... ... ... жоспары жүйе жағдайында кәсіпорын
қызметін бағалағанда мынадай ... ... рөл ... ... ... өнімнің мөлшері, жалпы өнім мөлшері, ал нарықтық ... ... сату ... ... ... және толып жатқан
оңтайландырулар. Нарық талабына сай барлық көрсеткіштерді мына төмендегідей
бөлуге болады:
Бағалық. Қол жеткен ... даму ... ... немесе, не ол,
не бұл қызмет нәтижесін сипаттайды.
Жұмсалмалық. Қызметтің көртеген түрлерін іске ... ... ... ... ... болу өте шартты. Ол жүргізілетін
талдаудың мақсатына байланысты болады.
Төмендегі кесте арқылы кәсіпорынның ... ... ... ... қарастырайық:
Кесте-2. Кәсіпорынның қаржы-шаруашылық қызметін талдаудың негізгі
принциптері:
|Принциптері ... ... ... ... нақтылы деректерге негізделеді. Оның |
| ... ... ... ... ... ... ... ... ... мақсатында оны |
| ... ... ... ... өзара байланысты экономикалық |
| ... ... ... ... емес. |
|Тұрақтылығы ... ... ... ала ... ... |
| ... ... ... ... ... ... |
| ... дейін емес. ... ... ... ... және әділ |
| ... ... ... ... ... |Практикалық мақсатқа ... ... |
| ... жаңа ... үшін ... |
| ... ... ... ... ... ... шығындар, оны |
| ... ... ... сол ... |
| ... ... ... аз болуы керек. ... ... ... ... ... ең ... ... мыналар жатады: кәсіпорынның сатудағы жалпы мөлшері, жалпы
табыс, шартты таза пайда, шартты таза өнім, ... ... ... ... ... кейінгі пайда, барлық қосымша төлемдерден кейінгі
пайда, өндірістің дамуына жұмсаған жаңа ... ... ... дивиденд төлегеннен кейінгі өнімділік.
Нарықтық экономика өнеркәсіптің тиімді еңбек етуі кәсіпорын жұмысын
дұрыс жоспарлауға байланысты болып ... ... ... жоспарына
кәсіпорынның даму жоспары, өндірістік бағдарлама, кәсіпорынның әлеуметтік-
экономикалық даму жоспары жатады.
Қазіргі ... ... даму ... ... ... ... әрі қарай жетілдіруге көп назар аударылады.
Жоспарлау методологиясына жататындарға жасаудың түрлері мен әдістері
жатады. Жоспарлау методологиясын дамытудың ... ... ... ... және ... ... ... ұлғайту,
қажетті нормалар мен нормативтеріді қолдану, өндірісті техникалық-
экономикалық ... ... ... ... ... ... ... жүйесін жақсарту, материал сиымдылығын, қор
сиымдылығын азайту, еңбек өнімділігін ... ... ... өнім ... ... ... ықшамдылығын қамтамасыз ету және т.б.
Кәсіпорынның даму жоспарын прогрессивті техникалық-экономикалық
нормалар мен нормативтерді қолдану арқылы негіздейді. ... ... ... да бір өнімді шығаруға кететін қажетті шикізат, материял, ... ең көп ... ... Ол абсолюттік шама болып есептеледі.
Норматив дегеніміз – ... ... ... ... ... ... Норма мен нормативтерді жасаған кезде,
ғылым мен ... жаңа ... ... ... және
еңбекті ұйымдастырудың жетістіктерін, кәсіпорынның өндірістік қуатын
кеңінен қолдануды және алғы ... ... ... алып ... ... мен ... мынадай топтар бойнша
жасалынады: нақты еңбек шығындары. (Өнімді шығаруға кететін уақыт шығыны,
қызмет ету нормасы, ... ... ... ... ... ... материял, отын, жылу, энергия, жабдықтардың үлестік
нормалары); еңбек құрал-жабдықтарын қолдану нормативтері (машиналарды, ... ... ... ... ... ... ұйымдастырудың нормативтері (өндіріс циклының ұзақтығы,
аяқталмаған өндірістің көлемі, шикізат материялдары, отынның қорлары); іске
қосылатын кәсіпорын, өндірістер, ... мен ... ... ... ... ... Бұл ... өндіріс қуатының қаншалықты көлемде
қолданылуы есептелінеді. Нормалар мен нормативтер ... ... ... ... нормасы еңбек өнімділігінің деңгейін, жұмыс
уақытының қолданылуының ... ... ... анықтауға
қолданылады. Материялдық ресурстар шығынының үлестік нормасы арқылы қажетті
материялдың жеке түрлері анықталады.
Нормалар мен ... ... ... құнын анықтау үшін
қолданылады. Жоспарларды техникалық-экономикалық негіздеу арқылы ... ... ... ... ... ... ... сандық, сапалық, көлемдік, үлестік. Сандық көрсеткіштерге – жалпы
өнім мен ... ... ... ... ... ... саны,
жалақының қоры, пайда көлемі, әртүрлі ... ... ... ... көрсеткіштерге - өндірістің экономикалық тиімділігі, еңбек
өнімділігінің өсуі, ... ... ... ... тұрақтылығы, қор
сыйымдылығы, өнімнің сапасы жатады. Сандық және ... ... ... ... ... болады. Көлемдік көрсеткіштерге - өндірістің жалпы
көлемі, жеке процестер мен ... ... ... ...... байланысты бірнеше көрсеткіштердің ара
қатынасы жатады. Мысалы: бір өнімді ... ... ... ... жоспарлық көрсеткіштерін есептеу үшін табиғи еңбек және құндылық
өлшемдер қолданылады.
Табиғи өлшемдер өндіріс көлемін, материялда ресрустарда жоспарлағанда
қолданылады. Олар ... және ... ... қамтиды. Еңбек
өнімділігі еңбек өнімділігін есептегенде, жалақының мөлшерін, өнім нормасын
есептегенде қолданылады. Әдетте ... ... ... Құн өлшемдері
көрсеткіштердің құнын көрсетеді. Құн өлшемі арқылы өнімді сату көлемі,
тауар және ... өнім ... ... ... даму ... мындай
белгілерден тұрады:
1. Өнеркәсіп өнімін шығару жоспары.(өндірістік бағдарлама) негізгі
бөлім болып саналады. ... ... ... мамандандыру,
шоғырландыру, жинақтау, құрамдастыру жоспарланады.
2. Ғылым мен техниканы дамыту жоспары. Ғылыми техникалық прогресті
жылдамдату. Ғылыми зерттеу жұмыстарын жоспарлау.т.б.
3. ... ... ... ... ... ... және ... қорларын, күрделі қаржыны. т.б.)
4. Күрделі қаржы және күрделі құрылыс жоспары. Ол жаңа ... ... ... және ... ... ... Материялдық-техникалық қамтамасыз ету жоспары. (шикзат,
отын,материял, ... т.б. ... ... ... ... ... және кадрлар жоспары. (жалақы қоры)
7. Өндіріс шығындары жоспары.
8. Қаржылық жоспар. (немесе жоспары)
9.Кәсіпорын ... ... даму ... ... қорғау және табиғат ресурстарын пайдалы қолдану жоспары.
Кәсіпорынның даму жоспарының ең негізгі ... - өнім ... ... өндірістік бағдарлама. Өндірістік бағдарламаның көрсеткіштері ... ... ... өсу ... ... өнімнің сапалы өнім шығару
өнім шығаруды арттыру.
Өнім шығару жоспарына өндірісте ескірген, қазіргі заман талабына сай
емес ... ... ... ... ... стандарттарға сай болуы
қарастырылады. Өндірістік бағдарламаның құн ... сату ... ... жалпы өнім жатады.
Сатылған өнімнің көлеміне байланысты, өндіріс салаларының,
бірлестіктер мен ... ... ... ... ... Аталған өнімнің көлемін мына формула арқылы анықтайды:
Cө=Tж+Өж.б-Өж.а -,
Мұндағы: Tж - жоспар бойыншаберілген тауар өнімінің көлемі;
Cө - ... ... ... ... ... көлемі;
Өж.б-Өж.а - сатылмаған өнімнің жылдың басындағы жаңа жылдың
аясындағы қалдықтар.
Тауар өнімінің көлеміне: Сыртқа шығарылып сатылатын дайын өнімдердің
және жартылай дайын өнімдердің құны ... ... құны ... ... жасалған жатады). Жалпы өнімнің көлемі жоспарланған ... ... ... ... Тө- туар ...... басында және жылдың аяғында аяқталмаған өндірістің
көлемі. Таза өнімнің көлемі – тауар өнімнің көлемінен материалдық ... ... ... ... (амортизациясын) алып тасту арқылы анықталады.
Тазаө = Тө - Мш +Аңқ,
Мұндағы: Мш – материалық шығын:
Анқ – негізгі қорлардың тозуы.
Бизнес жоспар – бұл ... жаңа ... ... ... қызметінің жаңа
сферасын қамтуға қажетті кәсіпорынның даму жоспары. Бизнес жоспар ... ... ... ... ... ... және ... икемділік
дәрежесін анықтайды, кәсіпорынның тәуелділігін төмендетеді;
2) Дамудың ... және ... ... түріндегі бизнестің
болашағы анықтайды;
3) Фирманың потенциялды инвестерлер жағынан көмекті ... ... ... ... және ... ... Жоспарлаудың бағалы тәжірибесін алуға көмектеседі, мекемеге ... ... ... ... ... ... ... инвесторлар және кәсіпкерлер арасындағы келіссөздерді
бастаудың бастапқы тармағы болып табылады. Көбнесе бизнес-жоспар шетелдік
фирмалармен ... ... үшін ... іс-әрекеттің алға қойған мақсаттары 2 бөлімнен тұрады:
1. Кәсіпкерліктің негізгі мақсаты – пайда табу. Болашақтағы жұмысты
белгілей ... ... ... ... ... табуға болатындығын есептеп
шығару қажет. Сонымен бірге, бұл бөлімде басқа да мақсаттар көзделеді.
Әлеуметті мақсаттар тауарлармен атқарылатын көмектерді ... ... ... жаңа ... мұралар қалыптастыру, ғылыми-
техникалық, ағартушылық потенциялды ұлғайту, іскерлік және халқаралық қарым-
қатынасты ... ... ... ... ... ... дамытып, нығайту, басқа да арнайы мақсаттар шетелдермен қарым-
қатынас жасау, әр түрлі ... мүше боып ... ... ... - әр ... қайырымдылық жұмыстар көрсету, сақтау, тасымалдау, сатып
алушыға әр-түрлі деңгейдегі қызмет көрсету ... ... ... ... орындауды басқару, жобаны ... ... ... ... ... еңбекақының арнайы формаларын
ұйымдастыру шаралары, кадрларды дайындау, есептеу және басқару жатады.
II. МАМАНДАНДЫРЫЛҒАН ... ... ... ... ШАРУАШЫЛЫҚ
ЖӘНЕ ЭКОНОМИКАЛЫҚ КӨРСЕТКІШТЕРІН ТАЛДАУ
2.1. Кәсіпорынның экономикалық шаруашылық қызметінің қысқаша сипаттамасы
Құрылыстық талдау ... ... ... ... ... атқару мақсатында, басқарма Аңғар мұнайлық
комбинатының қандай да бір жұмысын атқаратын ... ... ... ... ... ... құқығы бар мамандандырылған монтажды-құрылыстық
басқарма ... ... ... және шоты бар ... ... өзіндік мүлігі шаруашылық келісім шарт бойынша берілген. Осы
кәсіпорын өзінің жұмыс барысында әр түрлі ... ... ... ... ... ... мұнайхимиялық комплекс өзінің жұмыс істеу барысын
тоқтатты, өйткені экономикалық және қаржы ... ... ... ол ... ... тапсыпыс берушілерінен айырылды. Сол себепті
өзіндік жұмыс істеу барысына көшті де, 2007 жылы ... ... ... негізгі шаруашылық өнеркәсібін өзгерту мәселесі туды.
Осы тұрғыдан соң жаңа ... ... және өтім ... ... кәсіпорынның 2006-2007 жылдардағы техника– экономикалық жылдық
көрсеткіштерін салыстырып ... ... ... құрылыс басқармасының ... ... ... |2006 жыл ... ... , ... |
| | | ... ... % ... ... ... |214573,5 |4939310 ... |+130,1 ... ... - СМР ... |4841374 ... |+168,4 |
|-халыққа қызмет |342349,4 |97936 |-244413 |-71,3 ... | | | | ... ... ... ... |1687671 ... |+117,3 ... құн ... |3251639 ... |+137,4 |
|мен көрсетілген | | | | ... | | | | ... ... -СМР |936080 |3205740 |226960 |+242,4 ... ... |56,7 |51,9 |-8,4 | ... | | | | ... өтімнің |0,64 |0,66 |26,9 | ... ... | | | | ... ... | | | | ... | | | | ... 1 ... |0,52 |0,66 |+34006 | ... ... | | | | ... | | | | ... еңбегіне |17445 |51451 |+897849 |+194,9 ... ... |378253 |1276102 |-34332 |+237,3 ... | | | | ... ... |1946262 |1911930 |+1,48 |-1,7 ... ... |1,1 |2,5 |-27 |-21,9 ... саны |123 |96 | | ... салыстыру қорытындысы бойынша техника-экономикалық
көрсеткіштерінде 2006 жылдың аяғында ... ... ... ... ... 130 пайыз. Соның ішінде негізгі жұмыстан 3037979,8 мың рубльге
тең. 2006 жылдың ... 97936 мың ... ... ... көрсетеді, яғни
алдыңғы жылға қарағанда 244413 мың рубльге төмендеген. Өндірістегі ... мың ... ... яғни 117 ... ... Сонымен қатар жұмыстың
өзіндік құны 2006 жылы ... мың ... ... 137,4 ... ... ... жылға қарағанда 3,4 есе артты, сонымен қатар негізгі өндірісте
шығынның артуы 242,4 ... тең ... 2006 ... соңында өзіндік құнның
көтеріліүі өндіріс пайдалылығының 56,7пайыздан 51,9 пайызға ... ... ... ... ... ... ... 43,1 пайыздан
34,8пайызға төмендеді, яғни бұл дегеніміз ... 19 ... ... тереңірек қарайтын болсақ, онда 2006 жылға қарағанда 2007 жылы
өнім түсімінің 1 рубльге шаққандағы шығыны 0,66 рубльге, яғни 3,1 ... бұл ... ... ... ... Негізгі қызметтің түсімінің 1
рубльге шаққандағы шығыны 26,9 пайызға артты, бұл ... ... ... ... артық алғаны туралы айтады. Бұл
түсімнің төмендеуіне және өндірістің ... ... ... ... ... 34332 мың ... төмендеуі
бақыланып отыр. Бірақ берілген салыстырмалы талдау ақша ... ... ... ... болмайды. Сондықтан, өсу жылдамдығы
көптеген көрсеткіште, мысалы,өзіндік ... 24,2 ... ... ... 1
жылдық бағаның өсуіне әсер етеді.
Көз алдымызда нақты сурет болу үшін, бірнеше көрсеткіштерді ... ... ... ... ... 2007 жылдың баға
коэффициентінің өсуі 122 пайызын құрған, ал төленбеген қызметтер бір ... ... ... ... бұл көрсеткіш құрылыстық басқарма үшін өте маңызды
болады.
Кесте-4. Ақылы қызмет үшін тұтынушы ... өсу ... ... ... ... |2006 жыл |2007 ... |К. ... ... |
| | |жыл |мың ... ... ... | | | ... ...... | | | ... |мың рубль|мың |
| | | | | | ... ... ... |2145743,5 |4939310|2794136,5|130,1 |1191628,1|55,5 ... ... | | | | | | ... ... |776592,1 |1687671|911078,9 |117,3 |363726,1 |46,8 ... құн ... ... |827901,8 |60,4 ... мен | | | | | | ... | | | | | | ... ... ... ... ... жылдың соңына ақылы жұмыстар мен қызметтер даму қарқыны ... ... ... және ... өте ... ... алуда.
Мамандандырылған құрылыстық басқарма қызметінің қаржылық талдауы 2006-
2007 жылдарында берілген бухгалтерлік баланс бойынша жүргізілүде, қаржылық
қорытындының есебі және олардың ... ... ... Бұл ... ... ұсынылған. Негізгі талдау көрсеткіш жүие және аналитикалық
кестелер болып ... ... ... екі ... ... ... ... және қаржылық жағдай көзқарасы. Осы екі ... ... ... ... ... рационалды емес мүлікті
құрылым. Оның сапалы емес құрамы қаржылық жағдайдың төмендеуіне әкеліп
соғады. ... ... ... ең ... ... ... ... жетіспеушілігі болып табылады. Сондықтан ең негізгі
актуалды сұрақ құрылымдық баланстың бағасына туындайды.
2.2. «Фрайз» ... ... ... ... құрылыстық басқарма қызметінің қаржылық талдауы 2006-
2007 жылдарында берілген бухгалтерлік ... ... ... қаржылық
қорытындының есебі және олардың қолданылуы балансқа қосымша. Негізгі талдау
көрсеткіш жүйе аналитикалық кестелер болып табылады. Экономикалық потенциял
екі ... ... ... ... ... және оның ... жағдай
көзқарасы. Осы екі жақтар қаржылық-шаруашылық қызметі бір-біріне байланысты
рационалды емес мүлікті құрылым. Оның ... емес ... ... ... ... соғады. Нарықтық экономика жүйесіндегі ең негізгі бөлімі
шаруашылық субъектінің қаржылық жетіспеушілігі болып табылады. Сондықтан ең
негізгі актуалды ... ... ... бағасына туындайды.
Мүлік бағасының құрылымы кәсіпорынның қаржылық жағдайына ... ... ... ... қарым-қатынасындағы және меншік қаржысында ол
әрбір элементтің үлесін ... ... ... ... тұрақтылығы
едәуір дәрежеде белсенді қаржылық ресурстардың дұрыс салынуына және мақсат
сәйкестігіне ... ... ... ... мысал, кәсіпорынның
мүліктік жағдайын келесідей сипаттайды.
Кесте-5. ... ... ... ... |2007 |% |2007 |% |Жыл |% |
| ... | ... | ... | |
| ... мың | ... | ... |
| ... | | | |мың ... | ... ... |2691783 |100 |3163639 |100 |+471856 |+17 ... |1946262 |72,3 ... |60,4 |-34332 |-1,77 ... | | | | | | ... ... | | | | | | ... актив |745521 |27,7 |1251709 |39,6 |+506188 |+67,89 ... ... |198861 |7,39 |660977 |20,89 |+462116 |+232,8 ... ... | | | | | | ... |473099 |17,56 |530459 |16,78 |+57359 |+12,12 ... | | | | | | ... ... ... ... құрылымында өзгеріс болғаны көрініп
тұр. Кәсіпорын мүлігінің өтімі 471856 мың ... ... яғни бұл ... ... ... 17%-ға ... ... көп бөлігінің 97,9%-ы
өндірістік қорға жіберілді. Бұл ... өнім ... ... ... ... күші өзіндік қызметтің өнім өту ... ... айта ... жай, ... әсер ... жоғалуына әкеліп соғады, ақша
меншік құнын 16,46%-ға төмендетті. Осыған байланысты кәсіпорынның ... ... ... ... ... ... ... мүліктік жағдайының сапалы өзгеруі және алға басу
дәрежесі формальді критерия белгісімен орын ... ... ... негізгі
қаржының белсенді бөлігі, жылдық коэффициенті, ақшаның жаңаруы мен ескіруі
көрсеткіштерде орын алады. ... ... ... ... ... ... потенциялының маңызды элементі болып келеді.
Кесте-6. Кәсіпорынның негізгі қаржысының сипаттамасы.
|Көрсеткіштер |2007ж.басы | % ... | % ... (%) |
| |мың ... | |мың рубль | | ... |2884554 |100 |2908559 |100 |100,83 ... баға | | | | | ... ішінде | | | | | ... ... |741320 |25,69 |764653 |26,28 |103,14 ... ... |1944161 | |1884350 | |96,9 |
|( ... ... | | | | ... мәлімет белсенді бөліктің негізгі қаржысы жылдың басымен
салыстырғанда 3,14% артты, бұл сөзсіз шамалы өсім ... ... ... ... ... ... ... жаққа өзгермегендігі көрініп тұр.
Сондықтан жаңа құрал есеп кезеңінде қолданбады, ... ... ... ... төмендеді, ал тозу коэффициенті артты.
Қазіргі уақытта кәсіпорында нашар материалды-техникалық база бар,
сондықтан маңызды тапсырманың бірі ... ... ... өйткені жаңа контрагенттерден үлкен тапсырыс алған ... ... оны ... ... қуат ... ... Бұл
жағдай өзінен кері салдарға әкеліп соғады және ... ... ... ... ... және ... көлемі, оның
құрылымы құрылған өзгерісте шыдауда. Едәуір ... болу ... ... құрылымында сапалы өзгеріп, верликальды және горизонтальды
есеп талдауының көмегімен алуға болады.
Кәсіпорын қаржысының құрылымын және оның ... ... ... ... көрсетеді. Горизонталды талдаудың ерекшелігі вертикальды
талдаумен ... ... ... ... Олар ... ақша ... ... жаман әсерін басады. Төменде
трансформалды наменклатура бойынша вертикальды талдаудың ... ... ... вариант келтіремін.
Кесте-7. 2006-2007 жылдар аралығындағы вертикалды балансты талдау.
Активті баланс құрылымы
|Баланстар |2007 ж | |2007 ж | |Мың ... |% ... |
| ... мығ|% ... мың|% |арту(+) ... |
| ... | ... | |төмендеу(-) | ... ... | | | | | | ... басқада айны- |1946262 |72,21 |1911930 |60,47 |-34332 |-17,74 ... емес ... | | | | | | ... ... |- |1528 |0,04 |+1528 |- ... | | | | | | ... |1944161 |72,20 |1884350 |59,60 |-59811 |-12,71 ... | | | | | | ... |2101 |0,01 |26052 |0,83 |+23951 |+0,75 ... ... | | | | | | ... қаржылар|745521 |27,77 |1251709 |39,36 |+506188 |+11,59 |
|2.1.Өндірістік |198861 |7,38 |6607977 |20,79 |+462116 |+13,41 ... | | | | | | ... ... | | | | | | ... ... |5,28 |588529 |18,54 |+446240 |+13,26 ... | | | | | | ... |25924 |0,96 |71272 |2,25 |+45348 |+1,29 ... ... |30648 |1,14 |- |- |-30648 |-1,13 ... ... | | | | | | ... мен | | | | | | ... ... |473099 |17,67 |530458 |16,62 |-57359 |-113 ... | | | | | | ... мен| | | | | | ... ... |119057 |4,43 |- |- |-119057 |-1,05 ... ... |-- |100000 |3,16 |+100000 |-4,42 ... заттар|353000 |13,21 |378137 |11,91 |+25137 |+3,16 ... ... ... ... пассивті баланс құрылымы.
|Баланстар |2007 | |2007 | |Мың ... | |
| ... |% ... |% |(+), (-) |% (+), |
| ... мың | ... мың | | |(-) |
| ... | ... | | | ... Қайнар |2151922 |79,94 |2794317 |88,32 |+642395 |+8,38 ... | | | | | | ... |1983182 |73,68 |1983182 |62,71 |-- |-1097 ... | | | | | | ... |168740 |6,26 |811135 |25,61 |+642395 |+19,35 ... | | | | | | ... | | | | | | ... |539861 |20,10 |369322 |11,75 |-170539 |-8,35 ... | | | | | | ... |539861 |20,10 |258420 |8,20 |-281441 |-11,90 ... | | | | | | ... | | | | | | ... ақы |50778 |1,84 |71584 |2,26 |+20806 |+0,4 ... |16085 |0,63 |40129 |1,26 |+24044 |+0,6 ... | | | | | | ... |453686 |16,89 |130999 |4,19 |-322687 |-12,7 ... да |19312 |0,73 |15708 |0,49 |-3604 |-0,3 ... | | | | | | ... | | | | | | ... |2691783 |100 |3163639 |100 |+471856 |-- ... және ... ... бірін бірі толықтырады.
Сондықтан тәжірибеде жиі аналитикалық кесте құрайды, яғни бұл ... ... ... ... ... ... ... динамикасын
сипаттайды. Тұтынушы бағасының қарқынды өсу ... ... ... ... ... ... Баланстың горизонталды талдауы. Актив құрылымының көрсеткіштері.
|Баланстар |2007ж. | |2007ж. | ... | |
| ... мың |% ... мың |% ... |% |
| ... | ... | ... | ... ... |1946262 |100 |1911930 |98,23 |1567155 |80,52 ... ... |100 |1251709 |167,89 |845749 |113,44 ... |198861 |100 |660977 |33238 |446606 |224,58 ... | | | | | | ... |473099 |100 |53458 |12,12 |358417 |75,75 ... | | | | | | ... |73561 |100 |61450 |83,53 |41520 |56,44 ... ... ... ... |2007 ж. | |2007 ж. | ... | |
| ... мың |% ... мың|% |соңына |% |
| ... | ... | ... | ... капиталы|2151922 |100 |2794317 |129,85 |1888052 |87,77 ... және |1983182 |100 |1983182 |- |1625559 |81,96 ... ... | | | | | | ... |168740 |100 |811135 |480,70 |548064 |324,79 ... | | | | | | ... | | | | | | ... ... |539861 |100 |369322 |68,41 |249541 |46,22 ... ... бағасының 121,8% өсуінің мағынасы бар, ... ... ... ... ... ... ... соның ішінде айнымалы қаржы, арнайы ... мен ... ... ... ... ... ... ақылы жұмыс пен қызмет коэффициентінің қарқыны өсуін
дәлдеп ... Бұл ... ... және ... ... ... барлық
коэффициентінен ерекшеленеді және жылына ... ... ... ... кестені салыстырып, талдап мынадай қорытынды жасауға
болады.
Берілген баланс мәләметтері ... ... ... ... ... ... 119,8% ... Бір жыл аралығында негізгі қаржаларды иемдене
алмады. 23951 мың рубль бітпеген капиталды салым көтерілді және ... 1528 мың ... ... ... айнымалы қаржысы 12% артты және жыл ... 1251709 ... яғни бұл 506188 мың ... ... Ал бұл сома ... ... ... өсуіне өте аз, нақты көрсеткіш сомасы 280469 мың
рубльге тең. Мүліктік салмақ құрамында өндірісті қор ... ... ... дейін 7,38%-20.8% активті лайықты салмағы дем ... ... ... бөлігі 0,8% пунктқа дейін өсті, яғни жылдың басымен
салыстырғанда жылдың соңында 16,7% ... ... өтім ...... ... ... 1211 мың рубльге дейін ... және ... ... 2% ... яғни бұл ... ... 0,8% ... қаржының құрамына арнайы тағайындау фонды едәуір өсті және ол
барлық бағаның 4-тен 1-бөлігін құрады. ... ... 11%-ға ... ... ... ... ... қаржысы едәуір төмендеді. Солардың ішінен
тауар операциясы кредиттік қарызды бөлуге ... Егер ... ... ... 3,5% құрады. Еңбек ақысы, бюджеттен тыс және ... ... ... 2 есе ... яғни 258470 мың ... ... көрсеткішті қорытындылай келгенде, мынадай нәтиже
шығаруға болады.
1. Кәсіпорын активтері негізгі ... ... ... ... ... ... материалдар, шикізат, бұл кәсіпорынның өтімдеріне
кедергі жасамады. Қаншалықты кәсіпорынның қойма ... ... ... ... өтім ... ... ... және ақша кәсіпорын
активтерінде меншікті салмағы екеуі бірігіп 20,3% құрған кезде, жыл басымен
салыстырғанда жыл ... 18,64% ... ... ақша ... талдау мәліметі бойынша жылдың соңында 83,5% ... ... ... бір жыл ... ... ... онда ақша ... мен жылдың соңында 503668,9 мың рубль ... Бұл бір жыл ... ... ... ... ... ... иммобилизациясы есеп беру ... ... ... қарамастан бір жыл ішінде 1528 мың рубль материалды емес
активтерге иемденген және ... ... 11 ... ... ... ... оның ... қарап, 12,7% төмендеді, бұл кәсіпорынның болашақта
дамуына кедергі жасамайды.
4. Пассивті баланс ... ... ... ... ... ... ... мүлкінің өзіндік қаржысының өсуі өзіне назар қаратуда.
Берілген қаржының ішінде жыл соңында ... мен ... ... өсті және ... ... қарыздары 3 есе өсті.
Жоғарыда қаралған бөлімді қорыта ... ... ... ... яғни ... ... бір жыл ішінде кәсіпорын мүліктік
потенциялының күрт өсуі.
2.3. Шаруашылық қаржылық қызметтің нәтижесінің тиімділігін талдау
Аталған талдаудың ... – бұл ... бір жыл ... ... мерзімді міндеттерінің мүмкіндігін анықтау. Аналитикалық
коэффициенттік ... үшін ең ... ... ... айналым қаржысының өсім
көрсеткіші бар, бұл сол бөліктің өзіндік кәсіпорнының капиталын сипаттайды.
Бұл айтылған активтің өтеу ... көзі ... ... ... ... ... осы ... активтердің осы
міндеттемелерінің көбеюіне тең, сондықтан оның ... ... ... ... ... тура ... ... әсер етеді.
Ереже бойынша өзіндік айналым капиталының өсуі жағымда ... ... ... қатар ерекшелік ... ... ... ... өсуі үмітсіз дебиторлардың көбеюі арқылы өзіндік айналым
қаржысының сапалы құрамын жақсартуы мүмкін ... ... ... ... ... алайық:
Кесте-11. НЕТТО тығыздалған баланс.
|Көрсеткіштер |Жыл ... |Жыл ... ... | 745521 | 1251709 ... |73561 |61450 ... ішінде: |473099 |530458 ... |198861 |660977 ... есеп | | ... мен ... | | ... қаржылар мен | 19466262 | 1911930 ... да ... жоқ | | ... соның ішінде: |1946262 |1910402 ... ... мен|- |- ... ... |- |1528 ... | | ... ... | | ... ... | | ... | | ... | | ... ... |5398612 |618883 ... соның ішінде: |- |110902 ... ... |2151922 |2794317 ... кредиттік | | ... | | ... ... | | ... | 2691783 | 3163639 ... ... ... ... ... көрсеткіштің қатарын
есептейік.
Кесте-12. Арнайы активтегі өзіндік қаржысының лайықты салмағы.
| ... |Жыл ... |Жыл ... |Ауытқулар |
|1.меншік айналым қаржылары | 205660 | 882387 | 676727 ... (%) ... ... | 27,58 | 70,49 | 42,91 ... ... | | | ... ... ... | 26,67 | 52,80 | 26,13 ... ... | | | ... ... ... ... | 103,41 | 133,49 | 30,08 ... ... | | | ... ету ... ... 0,28 | 0,51 | -- ... коэффициенті | | | ... ... есеп ... қорытындылай келгенде, 2007 жыл
ішінде кәсіпорынның өзіндік айналым қаржысының едәуір өсіп, жылдың ... мың ... ... бұл жыл ... ... 676727 мың ... активіндегі өзіндік айналым қаржысының да артты, бұл жағымды
жағдай, соған қарамастан арнайы активтегі өндіріс қорлары ... ... ... ... ... ... қаржысына қарайды, яғни ... ... ... ... ... ... көркейту және ішкі
кредиторлардан тәуелсіз болу үшін ... ... ... етілген.
Бірақ бұл жағдайды идеалды шешім деп ... ... ... ... мұндай
жағдай әкімшіліктің өндірістік қызметті көркейту үшін ішкі қайнар ... ... ... ... ... мүмкіндігі жоқ деген ой тудырады.
Төменде қорытынды бөлімінде кәсіпорынның мүліктік динамика құрылымының
өзгерілуін, ішкі қайнар көзін тартумен байланысты талдауға болады.
Жоғарыда ... ... ... ... ... ... келтіріміз.Бұл меншік айналым қаржысының артылуы ... ... ... ... ... немесе барлық
шығындармен өткізуге болады.
Кесте-13. ... мен ... ... |Жыл |Жыл ... ... ... ... |
| |басында | | | ... | | | ... Ос ... | | | |Ва ... |205660 |882387 |МАҚ | ... | | | |ФҚ мен ӨҚ= ... ... | | | ... өтейтін |
|өтейтін | | | ... ... ... | | | ... +КК ... ... көздер | | | ... |
| |205660 |994817 |ФҚ мен ӨҚ | ... мен | | | ... мен ӨҚ ... |198861 |660977 |ҚШ | ... | | ... мен ӨҚ | ... | | | | ... |1,03 |1,50 | |ҚШ ... ... ... және ... түрлері:
1.Абсолютті қаржылық тұрақтылық ҚШ < MAҚ
2.Қарапайым қаржылық тұрақтылық МАҚ < ҚШ < ФҚ. ... ... ... ҚШ > ФҚ. ӨҚ.
Келтірілген кестеден қарастырылған кәсіпорынның қаржылық тұрақтылығына
сүйенген типке ... ... тұр. Бұл ... ... қонбайтын
қаржылық саясатты жүргізуде екенін айқындау ... ... ... ... ... ... ... Өтімділік коэффициентінің динамикасы.
|Көрсеткіштер |Жыл ... % |Жыл ... % ... ... |1,43 |2,02 ... ... |1,03 |1,11 ... ... |1,38 |3,38 ... ... |0,14 |0,09 ... айналым |0,09 |0,04 ... | | ... | | ... жойылымның жеке көрсеткіш коэффиценті-қысқа мерзімдегі
міндеттемелер негізіндегі ... ... ... ... ашатын жағдай
жойылымның дәлелденген коэффиценті болып ... ... ... ... ... қаржысының бөлек
категориясының жойылымы бірдей емес, егер ... ақша ... ... ... ... көзі бола алады, алайда қорлароның
өтімінен кейін және төменгі бағада осы мақсат үшін ... ... ... ... ... есеп ... бұл кәсіпорынның бастапқы
дебиторы ААҚ «Мұнайөндіргіш зауыт» болып ... Бұл ... ... ... ... ... ... кәсіпорынның дебиторлық қарызы жыл ... 378137 мың ... Бұл ... ... ... ... қаржысының 71,2% құрады.
Қазіргі уақытта ААҚ «МӨЗ» өте қиын қаржылық ... ... ... ... ... ... жағдайында барлық және қазіргі жойылым
арқылы кәсіпорын мақсатына лайық бағасының жойылымына күмән ... ... тек ақша ... ... ... көп ... сенімі және
обьективті болып табылады. Бұл ... ... ... жыл соңына
дейін 0,09% төмендеді. Мұндай жағдай кәсіпорынның тез уақытта өзінің қарызы
міндеттерін өтей ... ... ... ... ... ... ұзақ ... ең басты кәсіпорынның қаржылық жағдайы болып табылады.
Кредиторлар мен ... ... ... капиталдың жалпы құрылымы
орнықсыз кәсіпорынның қызмет тұрақтылығы байланысты. ... ... ... ... ... аз ... салыуды жөн санайды, ал оны
қарызға алған ақшамен қаржыландырады.
Меншік қаржысының ... ... ... онда ... ... ... ... бар. Ұзақ мерзімді жоспар сияқты қазіргі
қаржылық тұрақтылық меншікті және қарыз ақша арақатынасындай сипатталады.
Аталған ... ... ... ... баға ... тұрғанын байқауға
болады. Сондықтан үлкейтілген бағыт бойынша талдау жасайық:
1.Меншік капиталдың шоғырлану коэффиценті бұл ... ... ... ... ... сипаттайды.Коэффиценті жоғары болған
сайын кәсіпорын қаржылық тұрақтылығы мен ... ... ... ... ... ... ... кәсіпорынға
салыуға тырысады, өйткені бұл үлкен мүмкіншілікпен меншік ... ... ... тәуелділіктің коэффициенті коэффициентке айнымалы ... ... ... табылады. Бұл динамикалық көрсеткіштегі
өсім ... ... ... ... ... ... көрсетеді.
Егер оның мағынасы 1-ге (100%) тең десек, бұл кәсіпорын басшылардың өзінің
мекемесін толық қаржылатындарынын білдіреді.
3.Меншік ... ... ... қазіргі қызметтің
қаржыландыруына меншік капиталдың қандай бөлігі қолданылатыны көрсетіледі,
яғни қандай бөлігі ... және ... ... ... ... ... ... құрылымының және кәсіпорынның
салалық бұйымына байланысты елеулі түрленеді.
4.Жоғарыда айтылған көрсеткіштердей ... және ... ... ... ... сияқты, бұл ... ... ... ... баға ... Оның ... жай интерпритациясы бар, яғни
меншік капиталдың әрбір рубліне қанша ақша келеді.Ішкі ... ... ... ... ... ... өсімі
көрсетеді.
Қарастырылған көрсеткіштер үшін бұлар ешқандай ... жоқ ... айту ... Олар ... факторларға тәуелді
кәсіпорынның сапалық бұйымы, кредиттенудің принциптері, қаржының құрылған
қайнар көзі, айнымалы қаржының айналымдылығы, ... ... және ... ... ... тек бір нәрсе айтуға болады, яғни ... ... ... ... сапалы өсуін қалайды және керісінше,
кредиторлар меншік ... ... ... ... артық
бағалайды. Осыған байланысты кәсіпорынның қаржылы тұрақтылықтың динамика
көрсеткіштеріне кесте келтіремін.
Кесте-15. ... ... ... көрсеткіші.
| Көрсеткіштер |2006 |2006 |2007 |2007 |
| ... ... ... |жылдың |
| ... ... ... ... |
| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 ... капиталдың концентрация |0,96 |0,66 |0,78 |0,88 ... ... |1,04 |1,44 |1,22 |1,12 ... | | | | ... ... ... |0,04 |0,34 |0,29 |0,12 ... | | | | ... және ... ... | | | | ... ... ... ... |0,49 |0,25 |0,13 ... ... ... нәтижесі бойынша келесідей қорытынды
жасауға болады. Меншік капиталдың концентрация коэффициенті есеп ... ... ... ... бірақ динамикадағы бұл көрсеткішті 2
жылға қарастырсақ, онда бұл ... ... ... ... ... ... төмендеген, сонда да едәуір ... ... ... ... ... ... ... ақшаның
үлесінің өскенін финанстық тәуелділік коэффициенті ... Егер ... ... ... ... ... 1000 рубльдің 38,5 рублі қарыз
болса, ал 2007 ... ... ... ... ... ... 1000
рубльдің 107 рубльге дейін ... Бұл ... ... ... ... Егер ... аударсақ, бұл қарастырылған кәсіпорын айнымалы
активтері есеп беру ... ... ... ... ... мағынасы абсолютті өтімнің есеп беру кезінде төмен
деңгейде ... ... ... ... Егер бірнеше ірі кредиттер бір уақытта
шұғыл түрде қарызды өтеуді талап етсе, онда бұл ... ... ... ... капиталдың коэффициент жылдамдығы 2006 жылы едәуір азайды, ал
меншік капиталдағы негізгі қордың ... ... ... ... ... 2007
жылдың басында 9 % құрды. 2007 жылдың соңына берілген коэффициенттің маңызы
1/3 есе артты. ... ... ... ... ... ... ... қаржысының үлкен бөлігі өндірістік қорға капиталданды, бұл белгілі
болғандай төмен өтімге ие болды. Сондықтан, бұл ... ... ... ... ... жақсаруы деп санауға болмайды.
Аралас коэффициенті көрсеткендей 2007 жылдың ... ... ... ақшаның үлесімі едәуір өсті. Динамикадағы өсім ... ... және ... қаржының ара қатынасы кәсіпорын ішкі
инвесторлар мен кредиторлардан тәуелділігінің күшеюін куәландырды, яғни бұл
берілген кәсіпорынның кейбір қаржылық ... ... ... ... ... ... ... жалпа қаржы жағдайда жағымсыз тенденция
салады.
Өтімнің және едәуір төлеу қызметінің ... ... ... ... ... ...... субъектісіне қажет болған жағдайда
қаржының негізгі ... ... ... ... өте ауыр ... ... көрсеткіші кәсіпорынның қазіргі негізгі қызметтің нәтижесі
мен тиімділігін ... ... ... ... ... ... санды
критерияның көмегімен өткізіледі. Бірінші жағдайда формальды емес критерия
көрсетілетін ... ... және ... өтім ... ... ... және кәсіпорынныңатағының бар болуы, жұмыс жағдайы мен
жұмысшылардың демалысы, жайлы ... ... мен ... ... болуы.
Берілген дипломдық жұмыс кәсіпорынның қаржылық жағдайын ... онда ... ... ... берілген аспектіде
кәсіпорынның талданған қызметін қарастырамыз және ... ... ... болады.
Бұл бағытты жүзеге асыру аздаған әр түрі көрсеткіштерді, материалды,
еңбекті және қаржылық ... ... ... ... Олардың
негізгілері: өндіріс көрсеткіштері, айналымдылық көрсеткіштері болып
табылады. Осы көрсеткіштер ... ... ... ... ... ... солай болғандықтан айналым қаржысының жылдамдығы, ... ақша ... ... жылдамдық төлеу қабілетіне тікелей әсер
етеді,сонымен қатар айналымқаржы жылдамдығының артуы фирманың ... ... ... ... бұл ... ... өндірудің
нәтижелілігіне әсер етеді.
Мамандандырылған құрылыстық-монтаждық басқарманың айналым
көрсеткішінің ... ... ... ... баға ... ... айнымалы және кәсіпорын ... ... ... ... анықтау.
Есепті жеңілдету үшін 2006-2007 жылдар арасындағы талдау кезеңіне ... ... және ... ... ... ... құрау.
Кесте-16. Орта ... ... және ... ... ... Көрсеткіштер |2006 жылдағы орта сипаты|2007 жылдағы орта сипаты |
| 1 | 2 | 3 |
| ... | | ... ... ... |998615 ... ... | | ... |75561 |67505,5 ... |376946 ... ... | | ... ... ... |414595 ... ... мен |567676,5 ... ... да ... жоқ | | ... | | ... ... |290805 ... ... ... |856057 |1942145 ... |1146862 ... ... ... ... ... ... ... капиталының коэффициентіне
есеп жүргізейік. Бұл коэффициенттер кәсіпорынның ... ... ... түсінік береді.
Кесте-17. Капиталдың айналым коэффициенттері.
| Көрсеткіштер | 2006 | 2007 ... ... |
| |жыл | ... |
| | |жыл | |
| 1 | 2 | 3 | 4 ... айналымдылығы | 1,86 | 2,06 | 1,68 ... ... | 3,77 | 3,53 | 2,89 ... ... ... | 2,50 | 2,54 | 2,08 ... ... ... | 0,54 | 0,53 | 0,43 ... | | | ... ... көрсеткіші кәсіпорынның барлық ие ресурстарын оның
аралас қайнар көзінен тәуелсіз қолданылатынының нәтіжелілігін сипаттайды,
яғни өткізілген өнімнің ... ... ... құн ... ақша ... пайда
түсірілгенін көрсетеді.
Есептеудің нәтижесі бойынша кәсіпорынның активтер айналымдылығының
өсуі бағаланада. Сонымен ... ... ... да ... ... Бұл
кәсіпорынның өндірістік-техникалық потенциялының өсуі бақылануда, бірақ бұл
нәтиже дәл емес, себебі ... ... ... ... ... бағалау
маңызды факторына көңіл аудармаған.
Бұл тікелей ақша құлдырау процесімен байланысты, сонымен ... ... ... тұтынушы бағаның өсу есебімен көрсеткіштер
бізде шыныменен айналымдылықтың төмендеуі барлық ... ... ... ... айналымдылық коэффициент өсімі кәсіпорынның ары қарай
қаржыландырылған әр түрлі қайнар көз арасындағы ... ... ... орта жылдамдылықпен (шапшаңдықпен) дамуын көрсетеді.
Салыстырған мәліметтерді қортынднлай ... егер ... ... ... көлемінің ұлғаю мақсатында өзінің өндірістік
потенциялын әдейі өсіретін болса, онда қаржылық саясатты өзгерту қажет.
Мысалы, айналымдылықтың ... ... ... ... ... ... капиталының жалпы сомасының аралас қаржы ... ... ... ... бұл мәліметтердің
нәтижелері (ақша құлдырау, қайта бағалау және тағы сол ... ... ... қабылдау үшін маңызды болуы мүмкін.
Жалпы қарастырылған субъекттегі ... ... мен оның ... туралы шешімді толықтыру үшін күнделікті активтер ... ... ... көрсеткіштерін қарастырайық.
Кесте-18. Күнделікті активтердің айналымдығы мен айналымдылық
міндеттемелері.
| ... | 2006| 2007 |
| |жыл |жыл |
| 1 | 2 | 3 ... ... ... |3,70 |4,05 ... күн ... |97,21 |72,80 ... ... |7,50 |10,97 ... күн ... |48,00 |32,80 ... ... ... |0,20 |3,03 ... күн ... |73,56 |118,80 ... ... айналымдылығы |5,09 |6,46 ... күн ... |70,72 |55,72 ... ... ... 1,09 есе ... 11-ші
кестесіндегі мәліметтен көруге болады. Жалпы бұл тенденция жағымды ... егер ... бұл ... ... ... өсуі мен ... қорының айналымдылығының бір уақытта төмендеуіне ... ... ... қарыздардың тоқтатылуына байланысты болғанда,
дегенмен ... ... ... ... әр ... айналымдағы,
мысалы дебиторлық қарыз айналымдылығы сияқты факторлар әсер етеді. ... ... ... ... 1,5 есе ... және өндіріс қорының
айналымдылығы 1,6 есе төмендеді, ... ... ... 73,5 ... ... артты. Сонымен қатар ... ... ... ... ... әсер ... ... болады.
Жоғарыда қарастырылған көрсеткіш негізінді кәсіпорынның өндірістік
қызметі барысында сипаттайтын ... ақша ... ... есеп ... Берілген көрсеткіштер болып: 1) операциялық
циклдың ұзақтылығы; 2) қаржылық циклдың ұзақтылығы болып табылады.
Қаржылық цикл ... ... ақша ... циклы өзіндік уақыт көрсетеді,
бұл уақыт ішінде ақша ... ... яғни ... ... ... ... орташа уақытқа төмен. Мына суреттен ақшаның
негізгі кезеңдерін сипаттайтын көрсеткіштерін көрейік.
| Көрсеткіштер ... ... ... ... жыл ... жыл |
| 125,56 |
| 50,84 |
| 151,60 |
| 95,88 ... ... ... ... ... ... сипаттайтын көрсеткіштер.
Операциялық циклдың ұзақтығы 1,2 есе, ал қаржылық циклдың ұзақтығы 2
есе артты. ... ... ... ... айналымдылығының едәуір өсу
факторы жағымсыз әсер етті.
Өндірістің толық циклының өсуі жалпы ... ... ... тенденцияға әкеліп соғады, себебі берілген фактор біріншіден
түскен пайданың ... әсер ... ал бұл ... ... ... ... етеді. Сірә, бұл күнделікті активтердің әр түрлілігі түрлі өтімдерге
ие, ... ... ... ... ... үшін ... және ... қамтамасыз етуге шығындалғанын уақытша түсіндіреді.
Абсолюттік өтім тек ... ... ... ... ақшасын
уақытында төлеу үшін кәсіпорын абсолюттік өтімнің белгілі деңгейіне ие
болуы қажет. ... ... ... ... ... ... ... төлеу қабілетінің бар екенін келісілген активтегі
ақшаның аз екенін көрсетеді, сондықтан сәл ғана ... ... ... ... ... ... көрсетілгендей, мысалы,кәсіпорын табысты болса, бірақ
өзінің жұмысшыларымен ... ... ... ... ... тыс ... ... Талдау логикасының едәуір айқындылығы –
бұл ақша қозғалысына әсер ... ... ... ... ... ... ... бөлудегі ақша қозғалысы. (Тура әдіс.)
| ... ... |
| 1 | 2 ... ... ... жәнетапсырыс берушілерден алынған |5936098 |
|аванстық өтімнен ... ... | ... ... бөлу ... ... ... қаржыландыру |5023 |
|Банктен мекеменің кассасына |1227415 ... да ... |1030188 ... ... ... |8198724 ... |2191242 ... берушілермен есептесу |1124898 ... ... ... |497661 ... ... ... бөлу |25718 ... ... ... берілуі |1936763 ... ... |158442 ... ... ... өткізілгені |2276111 ... да ... |821035 ... ақша ... ... | ... ... ... қайтуы |-12111 ... ... ... ... ... |73561 ... ... қаржы |61450 ... ... ... ақшаның негізгі қайтуы мен келуі
кәсіпорынмен ... ... ... өндірісті-шаруашылық қызметінде жүріп
отыр деп айтсақ болады. Инвестициялық және қаржылық қызметімен ... ... ... жоқ. ... әдіс оның ... қаржы қозғалысын
аша отырып, кәсіпорынның өтімі жайлы қарастыруға мүмкіндік береді. Осыған
байланысты берілген кәсіпорынның өтімі жыл ... ... ... ... ... қысқаруы талданған кезеңде 12111 рубльді құрады деп
айтуға болады.
Айта кететін жайт, тура әдіс ... ... ... ... ... қаржы көлемі өзгеруінің өзара байланысын ашпады. Бұл
өзара ... ... үшін ... және операцияны есепке алуға
тұрақтанатын жанама әдіс қолайлы. Ол ... ... және таза ... ... ... ... пайда-мұндағы шығыс элемент.
Бастапқы айтқанымыздай, кәсіпорын есеп ... жылы 1031995 ... ... ... ... есеп беретін жылдың аяғында кәсіпорын
қаржысының қысқаруы ... 12111 ... ... ... фактіні
анықтау үшін қаржы қозғалысының жанама әдісі тиімді.
Кесте-20. ... ... ... ... |
| 1 | 2 ... ... ... |1031995 ... ... бөлу |-23951 ... ... ... |-29308 ... ... шығыны |+5303 ... ... ... ... |+83816 ... емес ... ... тозығы |+1222 ... емес ... ... |-2750 ... ... ... |-512801 ... құндылықтардың және МБП-ң есептелген тозығы |+51861 ... ... ... |-56183 ... емес ... ... қарызының өзгеруі |-281441 |
|12.Жеткізіп беруші және басқа да контрагенттерге кредиторлық |+110902 ... ... | ... ... пайданың қолданысы |-389600 ... ... ... ... ... әсер ететін қомақты
кіріс/шығыс болуы мүмкін, бірақ кәсіпорынның қаржы көлеміне қатысы ... ... осы ... таза ... ... ... ... қаржының шығысы олардың қалған құнындағы мөлшерінің шығындалуымен
байланысты. Бұл ... ... ... ... сол ... құн таза ... ... қосылуы шарт.
Амартизацияның салымы қаржының жоғалуына әкелмейді. Жыл аяғына қарай
ақшаның қысқаруына не әсер ... Бұл ... ... ... ... болады.
Кестеден көріп отырғанымыздай, кәсіпорынның шаруашылық қызметінің
нәтижесінде қаржының үйлесуі барысында таза ... ... ... ... қорды иемдену, құны аз тез ... ... ... қаржы, сонымен қатар кредиторлық қарыздыөтеу және ... ... әсер ... ... ... ... қосымша қаржы есебі бойынша барлық
айналымның есеп жолымен ... ... ... жасаудың мәні бар. 50, 55,
56 және 57-ші ... ... ... ... ... 51-ші ... ... қозғалысына салыстырмалы талдау жасаймын. Менің ойымша,
берілген талдауда маңызды қате жіберушіліктер ... ... ... ... ақша бірліктерінің қозғалысы берілген есепте ... ие, ... ... ... 51-ші есеп бойынша ақша бірліктерінің айналымы 2006 жыл.
| ай ... ... ... ... ... |Айналым кезеңі|
| | ... | | |
| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 |
| 1. |4342,7 |44356,5 |4149 |32,7 |
| 2. |28305,2 ... |3641 |6,6 |
| 3. ... ... |5604 |37,7 |
| 4. ... |80449,6 |1350 |102,1 |
| 5. ... |223224,8 |7302 |33,2 |
| 6. ... ... |8960 |58,4 |
| 7. ... ... |19283 |103,5 |
| 8. ... ... |9560 |55,5 |
| 9. |92688,0 ... |7780 |58,9 |
| 10. |103144 ... |7587 |11,7 |
| 11. |32655,3 ... |9636 |41,0 |
| 12. |60309,6 ... |14490 |10,0 ... |2202138,4 |2356433,3 |103491 |- ... 51-ші есеп ... ақша ... ... 2007 жыл.
| ай ... ... ... ... ... ... ... |айналым | | |
| 1. |31620,0 ... |18770 |3,1 |
| 2. |512,8 ... |26160 |0,04 |
| 3. ... ... |1800 |13,6 |
| 4. |2400 ... |5680 |0,15 |
| 5. |93613,3 ... |39417 |11,9 |
| 6. |72265,9 ... |12260 |8,07 |
| 7. |13759,5 ... |12975 |0,89 |
| 8. ... |367234,2 |20860 |17,5 |
| 9. |74589,3 ... |4020 |5,87 |
| 10. ... ... |3870 |14,66 |
| 11. ... ... |8710 |45,95 |
| 12. |47686,4 ... |3920 |3,49 ... |9616380 ... |158442 |- ... ... ... негізінде қаржының айналымдығын және
алынған нәтижені мына кестеде көрсетемін.
Кесте-23. ... ... ... ... ... ... | 2006 | 2007 ... ... | 0,08 | 0,02 ... ... | 31,98 | 7,53 ... ... қаржы айналымының кезеңі 2006 жылдың ішінде 31
күндей ... бұл ... ... ақша ... ... кеткенге
дейін бір айдан артық уақыт кетті деген сөз. Бұл жағдай осы ... ... ... ... үшін ... қаржыға ие болды деп
ойлауға мүмкіндік береді. Мысалы, еңбек ақы, материалды ... ... және тағы ... Айта кету ... 2007 жылы төлем кідірісі
қысқа мерзімді кезеңде ... ... ... ... шығара
алмаушы еді. 2007 жылы жағдай күрт өзгерді. Біршама қаржы өтемінің айналым
кезеңі бір жыл ішінде ... ... ... ... ... ақша ... ... орташа хронологиялық көлемі 7,5 күнді
құрды. Берілген дәлел ... ... ... ... ... ... көруде. Бір апта көлемінде олар аз ғана жеткілікті
болды.
Жоғарыда көрсетілген талдауға ... ... ... ... отырған кәсіпорын өте тұрақсыз қаржылық жағдайда, себебі әрбір
кредиторлық қарыздың едәуір өсу шегі ... ... ... ... құлдырау шегіне әкеп соғуы мүмкін.
III. Жергілікті кәсіпорынның экономикалық көрсеткіштерін жақсарту шаралары
3.1. Негізгі қорды жалға беру тиімділігін ... ... ... ... ... ... негізгі
жабдықталушының жоғалуына байланысты болды. Бұндай жағдай сонымен ... ... ... ... жағдайына банктің кредит бермеуі,
содай-ақ бақталастықтардың ... ... ... ... Мұндай жағдайдан
шығу үшін СРСУ-ң иелеріне жаңа тәсілдерді және ... ... ... ... ... ... ... қажет. Бұл үшін қажет нәрселер:
мүмкіндігінше мемлекеттік өркендеу бағдарламасына ... және ... ... ... ... ... ... бөлу; кәсіпорынға қызмет көрсете
алатын Ресейлік жабдықтаушыларға күнделікті ізденіс жүргізу; ... ... ... жаңа ... ... ... талдау;
кәсіпорынның барлық қызметіне нәтижелі жарнаманы қамтамасыз ету; активті
коммерциялық қызмет ... ... ... фирманың өтім өнімі, бос тұрған
ғимараттармен территорияларды ... беру және т.б.; ... ... ... ... ... өнімдер мен қызметтерге қосымша шығындардың
төмендеуі.
Қазір Ресейдегі көптеген мекемелер нарықтық қиыншылықтармен кездеседі.
Мұндай уақытта кәсіпорын қожалары ... ... ... және ... ... жеткіліксіздік шегінде өмір сүру үшін бар
күшімен күресуде.
Туындаған проблемалы сұрақтардың жауабын іздеу барысында ... ... ... бет ... ... ... жағдайында
басқарманың негізгі жүйесі болып орын алады. Бұндай жағдайда маркетингтің
теориясын оқып қана қоймай, сонымен ... оны ... ... іске ... қажет.
Әр түрлі саладағы көптеген кәсіпорындардың құлдырау мәселесі қазіргі
таңда өзекті ... бірі ... ... ... ... мен ... ... компаниялар, мыңдаған өндірістік және ... ... және ... ... өмір ... ... көрсетуінше, бұның басты себебі оны басқара алмауында.
Өндіріс-технология, мекеме,әртүрлі қызметтердің үйлесімділігі ... ... ... ... ... нәрсені жетекші өз мойнына алмайды,
тіпті алмауы тиіс. Менеджер команда жинағанда өзінің тапқырлығын ... ... ... ... ... екрек, өндірістік сұрақтар,
маркетингтік жұмыстар бойынша терең білетін мамандарға ... ... ... жетекшілікке жататын қызметті ғана қалдыруы керек.
Ұйымдастыру деген – мақсатын анықтау, ... бар ... білу ... пайдалану, сонымен қатар оларды дұрыс бағытта қолдана білу деген сөз.
Ұйымдастыру – ... ... ... оны орындаушыға дейін жеткізу
және оның орындалуын қадағалау. Ұйымдастыру – шешім қабылдай алу, міндеттер
мен жауапкершілікті үлестіре ... ... ... ... ... деген сөз. Мұнда бір ғана интуиция мен қабілет қана емес, сонымен
қатар білім керек.
Еңбек ... ... және ... ... ... туралы білімді
менеджмент деп аталатын ғылым береді. Берілген глобалды ... ... ... бөлеміз: 1-менеджмент, 2-өндірістік басқарма, 3-маркетинг қаржысының
басқармасы.
Менеджмент – рынок жағдайындағы басқарма орнында рынок ... ... ... ... ... ... ... және
сұранысқа ие өнімнің өндіріс мекемесіне фирманың хабардар болуын ... ... ... ... ... ... ... артуына тұрақты талпыныс;
- шешім қабылдауда бостандық қамтамасыз ететін кең шаруашылық,
тәуелсіздік;
- рынок жағдайы мен қоршаған ортаның өзгерілуіне байланысты мақсат
және бағдарламаныңүнемі ... ... ... ... ... ... ... шешім қабылдаудағы көп жақты есептер үшін қазіргі заманғы
информациялық базаның қолданасы;
- жоспарлау функциясының ... ... ... фирма қызметінің жақсаруының барлық негізгі факторларына тірек
ретінде шын қол жеткізген ... ... ... ... баға;
- математикалық әдістерді барынша көп қолдану және информатиканың
ЭВМ ... ... ... ... ... оны ... назарын аудару;
- икемді шешімдер мен өзгерістерді алдын ала көрунегізінде басқарманың
жүзеге асуы;
- әрбір басқарма шешімдерінің терең ... ... ... ... ... бел ... бизнестегі маркетингтің ролінің өсуі.
Маркетинг термині ... ... ... ... ... жатады. Басқарушы менеджер әдетте өзі жұмыс
істейтін фирма капиталының меншігінен тәуелсіз.
Менеджердің жұмысы - өндірістік ... ... ... ... мен ... ... ... Сонымен, менеджментті
профессионалды ... ... ... оны ... қою негізінде басқарады,
олардың мақсатқа жету әдістерінің көмегімен интеграциалды процесс ретінде
анықтауға болады. Менеджмент процесі жоспарлаудың, ... ... ... ... болжайды, осы тұрғыда менеджер ... ... ... ... ... және қойылған мақсаттардың
нәтижесіне қол жеткізеді. Осы тұрғыдан менеджмент мекемедегі жұмысшылардың
еңбегін, ... ... ... ... мақсатқа қол жеткізе алу.
Менеджер әр түрлі ... ...... ... ... ... ... және басқа да мамандарды біріктіреді, яғни,
өз қол ... ... ... ... ... ... қол
жеткізеді.
Менеджердің негізгі міндеті қандай жағдайда болмасын фирманың рынокта
бір қалыпты қалуын ... ... Егер СРСУ өмір ... қана ... ... ... ... басқару принциптерін өзгертіп, өзінің
өндірісінің дамуының бағытында ... ... онда оған ... ... толық қайта қарап шығу қажет. Қарастырылып отырған
субъектіге ресми тақ орны ғана емес, ... ... ... ... ... басқару құрылымын құру қажет.
| Бастық |
| ... ... ... ... |
|орынбасары ... ... ... ... қатар орындаушылардың
тәуелсіздігі мен жауапкершілігінде құрылымымен бір деңгейде жүріп ... ... ... ... емес байланыстың дамуы жүріп жатыр.
Жоғарыда айтылып өткендей, СРСУ ... кадр ... ... ... ... бірақ жетекші бұл жұмысты орындай алмайды, бұл міндет ... ... ... өз кезегінде олар бұл ... ... ... ... болу керек. Олар бұл ... үшін ... ... ... ... ғана ... ... және орта
буындағы жетекшілердің қажеттілігінен ғана ... ... қана ... қатар басқарманың қәжеттілігіне де тәуелді ... ... ... кәсіпорынның интелектуалды потенциялын жасап
отыр, ол фирманың ойдағыдай дамуына едәуір әсер етеді. Әрбір менеджер еңбек
өнімділігінің ... ... ... ... екенін
түсіну керек.
Сондықтан жұмысшылардың жоғары еңбек өнімділігін қамтамасыз ету ... ... ... ... ... құрастыру және жүзеге асыру
және ол мүмкіндіктерді толық ашу негізінде кадр дайындау ... ... ... ... СРСУ жетекшісіне
берілген қажеттілікті қанағаттандыратын программажасап ... ... ... ... ... ретінде меншік персоналының базасына
кадр құруға болатынын айта кету керек, яғни берілген шара ... ... ... анағұрлым арзан және өздерінің жұмысшыларына
қызмет ... ... ... ... ... ... ... адамгершілік
климаты ратады, жұмысшылардың фирмаға деген бауырмалдылығы ... ... ... ... ... түрген абзал,
себебі бүгінгі таңда бұл кәсіпорын еңбек ресурстарының басқармасында
көптеген ... ... Бұл ... ... байланысты және
ол фирманың сәтті дамуына зиан келтіруде. Оған ... ... ... ... ... жаңа көзқарастармен адамдардың келгені дұрыс.
Басқарудағы қызметшілердің қатысуының жағымды жағы айқын көрініп тұр.
Біріншіден, ... ... ... ... ... ... ... әсер етеді. Кәсіпорындарда бұл қолданыстағы берілген ... тез ... ... ... кәсіпорын басқарымдағы
өздерінің қатысулары еңбек сапасының артуына әкеп соғады. Бұлайша ... кадр ... ... ... ... ... істелген жұмыстың сапасына ... ... ... өнім ... ... ... бәсекеге қабілеттілік
анықтаушысының бірі болып табылады.
Егер берілген басқарма ... ... ... ... ... ... пайда болғанын көреміз, ол-маркетинг.
Информациялық бұзылу жағдайында кәсіпорын өтімді және өзінің өнімінің,
қызметінің өтімі, кірістердің ... мен ... ... ... мұқият зейін қоюы қажет. Алдында білгендей, СРСУ-ң қаржылық
жағдайының ... ... ... шаруашылық субьект өзінің қызметінің
ұсынысында үлкен қиыншылық көруде.
СРСУ 2005 жылда ... ... ... қызмет көрсету үшін іске қосылған өзінің басты ... Бұл ... ... ... ... ... ... әкеліп
соғады, СРСУ қызметінің қаржылық нәтижесіне әсер етеді.
Маркетинг – бұл әр ... ... ... қызметінің зерттеуіндегі
барлық факторларды үйренумен байланысты, сондай-ақ өндіріс процесіне ... әр ... ... өнім мен ... ... Олардың
ішіне: тұтынушыларды үйрету, олардың нарықтағы ... ... ... өтім өнімінің көлемдері мен жолдары, ... ... ... ... ... ... ... бәсекелестіктің деңгейі
мен формасын анықтау, жарнамалық қызметтің ерекшеліктерін айқындау кіреді.
Бүгінгі күнде маркетинг жай ғана тауарды ... ... ... ... ... зор ... Ол екі ... процесс, фирма құзырында сатып алушыға
керекті заттардың мәліметі бар және ол оған керекті тауар мен ... ...... мен ... ... ... Егер кәсіпорын
табыс лауға ниет білдірсе, ол үшін өнімді сату қажет, ал ол үшін ... ... ... ... ... ... ... бағамен келісетін тұтынушы іздеу керек.
Келтірілген талдаудың көрсеткені, мамандандырылған құрылысты-монтажды
басқарма едәуір өнім материалды база мен ... ... ... ... ... ие.
2005 жылдың басында алып жүрген кірістің негізгі қайнар көз бөлігін
жоғалтқан кезде, кәсіпорын іске аспаған негізгі ... және ... ... ... ... ие ... еді. ... СРСУ-ң басшыларына
қалыптасқан жағдайдан тез арада жоба табу қажет, болашақта қарыз ... ... ... бар ... ... шешу үшін ... тәсілдерді
қолдануға болады, оның бір ғана жолы – іске ... ... ... материалдық қорлардан жою, қызметшілер санын ... ... ... ... ... ... ... жағдайды еш
жақсартпайды. Ол тек қана СРСУ бірнеше уақыт ... ... ... ... ... ... мүмкіншілігі келтірілген шарада
едәуір төмендейді.
Саясаттағы қабылданған нұсқаулар бар болу жолына ... ... бұл ... пассивтілігі мен шешім қабылдауды және өзіндік
кәсіпорынның дамуына қызмет жасауды ... ... ... ... ... ... әрине үлкен көлемдегі мәселелерді ... ... ... өндірістік потенциялдың қазіргі жағдайда үлкен үлесін қамтып
алған қиыншылықтар құрылған жағдайды қиындатады, ... ... ... ... ... ... халықтағы жеткізілетін қаржы
мүмкіншілігінменсінбеуге болмайды. Сондықтан, СРСУ ... ... ... ... ... ... қаржы жеткізуіне бағытталған
бағдарламаны өңдеу ... Бұл көп ... ... ... ... ... жеке жобамен соғылған әр-түрлі үлгідегі гараждар мен
қоймалар болуы мүмкін.
Берілген өндірістің бағытын өзгертуі, ... жаңа ... ... ... мен ... ... және тағы сол сияқты
байланысты капиталды шығынды қажет етпейтін еді. ... ... ... ... ... ... ... және осы бағытты жүзеге
асыратын жабдықтарға ие.
Бағдарламаны жүзеге асыруда ... ... ... ... бірі осы ... ... ... мен потенциалды
тұтынушыларды іздеумен байланысты болып ... ... ... енген бөлімше – маркетингтік қызмет шешуге мүмкіндік береді.
Өндіріс пен ... өнім ... ... ету үшін ... өзінің баға саясатын қарастыру ұсынылады. Бұл осыдан дәме
бағаның төмендеуі ... ... ... ... қайтаруы. СРСУ
басшылығына 1995 жылдың басында ... ... ... мен
бағаны зерттеу қатынастарына өзіндік ... ... ... ... ... елеулі ұлғаюы өндіріс көлемінің шұғыл ұлғаюынан
болған жоқ, ол өнімнің ... ... ... бұл ... ... ... ... қабыспай алшақтауын анықтайтын
себептердің бірі. Белгіленген бағаны ... ... беру ... ... ... ... ... үшін айқындау.
Берілген зерттеуді залалсыздандыруды (өндіріс көлемінің аумалылығы) талдау
негізінде жүргізу.
ОП min = (1) формуласының ... ... ОП min-өз ... ... ... ... ... пос – күнделікті шығындар
U пер – ауыспалы ... ...... ... ... асырылу көлемі
Күнделікті және ауыспалы шығындарды бухгалтерлік кітаптың көмегімен
ажыратайық, онда ОП min = (1 ... ... ... ... ... және соның көмегімен шығын
мен жоспарлау көлемінің арасындағы балансты анықтау. ОП - өнімнің ... ... ИВ – ... ... 19743837 мың ... саны 1 ... ... көлемінің аумалылығында жүзеге асыру көлемін көрсетеді. А
нүктесі берілген ... мен ... ... пайдасының нөлге тең екенін
көреміз, яғни кәсіпорынның ... ... ... ... көрсеткіштері бойынша СРСУ-ң көрсету қызметінің бағасын төмендетугет
едәуір ... ... бар ... сенімділікпен айтуға болады.
Әрине, түсімнің төмендеуі алып ... ... ... әсер ... ... СРСУ ... ... бағасын төмендету ткезінде, ... ... қалу ... ... еді және ... жағдайға
керісінше келер жылы қаржылық жағдайы тұрақты ... ... бар болу ... барлық мүмкіндік
резервтерімен, ішкі сондай-ақ сыртқы ... ... ... ... Барлық
жарамды резервтерді қолдана ... ... ... ... бағаның
төмендеуінен түскен пайда орнына төлеу шығынына бағытталған ең маңызды шара
болар еді.
Шығынды қысқарту рыноктағы ... ... және ... ... ... беруде төтеп беру қажет. СРСУ басшысына ... ... ... ... ... ғана ... ... қатар күнделікті
шартты шығынға қолдануға ұсыныс беруге болады.
Ауыспалы шығындар артады ... ... ... ... Олар ... ... пен ... сатып алудағы шығын;
технологиялық мақсатта қолданылған энергия; транспортты және ... ... ... ... ... және конструкцияларды төмен
бағаға алу, транспорттық шығындарды төмендету және т.б. ... ... ... ... ... ... соңынан жүрмейді.
Мұндай шығындарға амортизациялық бөлу, ... ... ... мөлшері, адменстративтік шығын және т.с.с. жатады. Саясатты қайта
қарау кезіндегі есептеу амортизациясының негізгі қаржысының ... ... ... ... (азайту) мүмкін. Мұндай шараның
жүзеге асырылуы шындық, өйткені СРСУ ... ... ... ... ұзақ ... ... ... станоктарды және мехонизмдерді
пайдалануына қамтамасыз етуіне жағдай бар.
Сонымен қатар ... ... ... бөлінген қаржыны
уақытша төмендетуге болады.
Ауыспалы шығынның күнделікті ... ... ... ... ... және ... ... пайданың төмендеуі кезінде
азайту мүмкін емес. иШығынның құрылымын өзгертпей, ... ... ... ... ... қана ... сонымен қатар
финанстық нәтижені жақсартады.
Фирманың рынокты тұрақтылығының көрсеткіші – сыртқы және ішкі ... ... ... ... мүмкіншілігі.Бұл үшін финансты
ресурстың икемді құрылымын ... және ... ... ... ... ... ... болады, яғни несие төлеуге қабілетті болу.
Барлық кәсіпорындар ерте ме кеш пе, ақша ... ... ... ... ... бірі – ... ... немесе
мемлекеттік банктен несие алу кәсіпорын үшін қиыншылық жағдайдың шешілуі
болып табылады. Бірақ ... ... ... ... ала ... Банк
өздерінің тұтынушыларының финансты деңгейде көздерін жеткізу керек.
Кредиттік бизнес жүргізетін ... ... ... ... ... ... (айналымдық өтім көрсеткіштері, кіріс пен
рентабелділік) ... және ... ... ғана ... ... ... ... қысқамерзімді несие беруге мүмкіндік туады.
Алдында келтірілген қаржыларды талдау қарастырылған кәсіпорынның қысқа
мерзімді несие ... шын ... ... туады.
СРСУ қайнар көз құрылымында қаржы меншік капиталынан басым болып тұр,
ал кәсіпорын өтімі кұнделікті активтердің ... оның ... ... ... әр ... ... шаралардың жалпы қаржылық нәтижеге әсер
береді. Мерзімі 1 ... ... ... мерзімді кредиттің жалпы суммасы
500000 мың рубльді құрайды. Бұл 10% ... ... 3.1 ... қалыптасқан көрсеткіштің қаржылы нәтижесін және ... ... ... ... ... әңгіме қысқа мерзімді несие туралы, бұл өтім бөлігінің айналым
қаржысын толықтыруға арналған ақша.
Берілген бағыт кәсіпорынның есеп беру жылында әжептеуір ақша ... ... ... көрсеткіштерін құрып, негізделген нәтижелерді салыстыру.
|Көрсеткіштер |2006 жыл |2007 жыл |2007 ... |2007 ... |
| | | ... ... |
| | | ... | |
|1 |2 |3 |4 |5 ... |856057 |1942149 |1942145 |500000 ... | | | | ... |1146862 ... | ... ... ... | | | | ... ... |2145743 |4939310 ... |639882 ... ... | | | | ... ... |1369151,5 |3230878 |3870760 ... ... құны | | | | ... |321365,5 |1708432 ... ... ... | | | | ... да |-- |-115411 ... ... |
|өтімнен | | | | ... ... | | | | ... шығындар | | | | ... тыс |-53453 |19534 ... | ... | | | ... |
|кіріс пен | | | | ... | | | | ... | | | | ... | | | | ... ... ... |250000 | ... төлем|253098,6 |5644394,2 |55000 | ... | | | | ... ... |-- |-- ... | ... үшін | | | | ... Таза |-- |-- | | ... | | | | ... ... | | | | ... | | | | ... ... |4700440,4 |1048160,8 | | ... ... ... ... ... екі ... аламыз: сату рентабельділік және айналымдылық коэфиценті.
Формуланы қолдана ... ... ... ... есеп аламыз.
Кесте-25. Экономикалық пайдалылығы, 2007-2008 ... |2007 жыл |2008 жыл |2007 ... ... |
| | | ... | |
| | | ... | |
|1 |2 |3 |4 |5 ... |63,0 |66,4 |68,0 | ... | | | | |
|R ... |40,9 |43,1 |45,3 | |
|R Сату |33,7 |32,6 |32,9 | ... |54,9 |53,9 |62,4 |-2,3 ... | | | | ... ... ... ... 2007 жылмен салыстырғанда
Rсату өзінің ... 2,3% ... ... ... ... өсуі
негізінде 8% түсірді. Жалпы эффект 68% и ... ол 2007 ... ... % ... ... ... ... төменгі кірісінің негізінде капитал
айналымының ... ... ... ... ... және ... да ... анықталған кәсіпорынның төменгі іскер активтілігі
өндіріс өніміне деген шығынның азаюымен ғана орны толуы мүмкін.
Кредит қолданатын ... ... ... ... ұлғайтады
немесе төмендетеді. Осыдан рынок финансының эффекті пайда болады.
Өткізілген салыстырмалы талдаудың көрсетілуі бойынша есептік кезеңде
кәсіпорын банктердің ... ... ... ... ... жағдайларын
жөндеу мүмкіншілігінен айырылды. Жоғарыда ... ... ... ... мен қарыздардың қолданылуы нәтижелі шара екенін
көрсетті.
Есте сақтайтын бір ... ... ... мен ... ара ... ... ... деген тәуелділігін бақылап отыру
керек. Егер ... ... алып ... ... болса, ол банкирге
тиімді болады деп айтуға болмайды, себебі оның ... ... ... ... ... пайызын өсіру мен орнына салуға тырысады, ... ... ... ... ... ... ұлғаюы кәсіпорын өтімінің
төмендеуіне әкеліп ... ... ... ... ... ... көп ... сайын төлеуге шамасы келмейтін факт соғұрлым аз
болады. Қарыз өздігінен жағымды да, ... да ... Бұл ... және ... ... ... негізгі мәселесі барлық
тәуекелді ... ... ... ... ... ... қабылдау болып табылады.
Қортындыға айта кету керек, егер СРСУ ... ... ... ... және ... да ... ... және берілген жұмыстағы шаралардың ұсыныстарын белсенді қолданса,
онда кәсіпорын өндіріс көлемінің ... ... ... қана ... ... ... ... нәтижелерін арттыруға мүмкіндігі бар. ... бұл ... ... ... ... ... бұл ... өз
мақсатына яғни қаржы қиыншылығына төтеп бере алатын қадам жасайтын болса,
онда маркетинг және ... ... ... осы ... ... ... экономикалық көрсеткіштерін жақсарту шараларының нәтижелерін
талдау.
Кәсіпорынның нәтижелік және экономикалық мақсатқа ... ... және ... ... ... ... алады.
Абсолюттік көрсеткіштер біршама жыл ... ... ... ... талдап шығуға мүмкіндік береді. Айта кету керек,
біраз обьективті дәлелдер алу үшін ... ... ақша ... ... ... ... қажет.
Салыстырмалы көрсеткіштер ақшаның құлдырауының әсеріне аз ұшыраған,
себебі ... және ... ... ... ... және ... әртүрлі арақатынасы болып есептеледі.
Кесте-26. Пайдалылығының қорытыланған көрсеткіші.
| |2006 |2007 |2008 ... ... |
| | | | ... |
| | | | ... |
|Баланстық |723139,0 |1591794,0 ... |+80,4 ... | | | | ... ... ... ... |+80,0 ... | | | | ... | | | | ... қор ... |5559741 ... |+112,2 ... ... | | | | ... сатудан|2145743,5 |4939310,0 |4048614,7 |+88,7 ... ... | | | | ... |66,3 |71,3 |87,0 |-31,2 ... | | | | ... | | | | ... |33,7 |32,2 |- |-4,4 ... | | | | ... |55,5 |53,1 |43,5 |-21,6 ... | | | | ... | | | | ... кестенің нәтижесі бойынша былай айтуға болады. Есеп беру
жылында құралыс жөндеу басқармасы 1304749,2 рубль ... ... ... ... жылға қарғанда 80,7% көп. Кәсіпорын құзырында қалатын ... ... ... Бұл дәлел орындалған қызметтен таза түсімнің түсуіне
себепші болды, оның көлемі 2007 жылдың аяғында 4048614,7 ... ... 88,7 % көп ... ... өсуі тұрғындарға көрсетілген қызмет пен
орындалған ... үшін ... ... ... ... ... отыр. Кәсіпорынға деген шығын деңгейі едәуір өсті-
31,2%, ол өзінің кескінін пайдалылық деңгейінің ... ... ... ... деңгейіне әсер етті.
Меншік капиталының пайдалылық көросеткіші меншік құралының 1 рубліне
пайданың неше ... ... ... ... ... ... ... әрбір бірлігінен алынған пайданың күрт түсуі жайлы
айтады.
27 ... ... ... ... тереңдетілген
пайдалылық көрсеткіштердің нәтижесін көрсетеміз.
Кесте-27. ... ... |2006 |2007 ... ... ... |41,4 |43,0 |+1,6 ... | | | ... |82,0 |103,3 |+21,3 ... | | | ... | | | ... ... |56,7 |51,9 |-4,8 ... | | | ... ... |43,0 |34,8 |-19,1 ... ... |22,1 |20,9 |-5,4 ... кестеде кәсіпорынның тұстас актив пайдалылығы 2007
жылдың аяғында біршама ... ... ... ... ... ... жылы кәсіпорын өзінің мүлігін тиімді пайдалана алады. Әрбір қаржы
рублінен 2007 ж. Талданып отырған кәсіпорын пайданы өткен ... ... тиын ... ... ... пайдалылығы едәуір өсіп, 103,3% құрады, ол өткен
жылға қарағанда 21% көп. Бұл ... ... өсуі ... ... ... ... бұл күнделікті активтағы пайдалылық өсу
кәсіпорынның нәтижелі ... ... ... ... Берілген көрсеткіштің негіз болатын өсу факторы пайданың 2 есе
өсуі болады. Бірақ ... ... ... ... ... қор ... ... едәуір көбеюі, сонымен ... ... мен ... қызметтердің табиғи көлемінің түсуі
берілген дәлелді жағымды бағалауға мүмкіндік бермейді.
Пайдалылықтың негізгі қызметі және ... ... ... 19% ... ... ... ... шаруашылық
жүргізудің өндірістік саясатын радикалды қайта қарауды ... ... ... ... өндірістің көлемін орындалған жұмыстың бағасының өсуімен
ұзарту емес, шығынның төмендеуімен, сапаның жоғарылауымен және өнідірстің
диверсификациясымен ұзарту ... яғни ... ... ... ... қатар, өндірістік қордың айналымдылық тездетілуі.
27 кестеде ... ... ... ... мән мағынасы есептік жылда сауда кірісінің құлдырауы
болғаны жайлы ... ... ... ... ... ... болуы
мүмкін: өтімнің құрылымы, басқа да ... және ... ... ... ... пен ... ... өзгеруі, салық салу, т.б.
Себептерін анықтау үшін пайда үлесінің өзгеруіне әсер ... ... ... ... ... ... финанстық нәтижелер мен
олардың қолданылуы жайлы нәтижелі талдау жасайық. Аналитикалық 32 ... ... ... ... ... ... | | | | |
| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 ... деген |247978 |- |559799 |- ... | | | | ... |475161 |22,1 |1031995 |18,5 ... | | | | ... | | | | ... ... |100,0 |5559741 |100,0 ... ... | | | | ... ... | | | | ... ... ... |99,9 |493910 |88,8 ... | | | | ... да |873 |0,1 |620431 |11,2 ... | | | | ... ... | | | | ... өтімнен | | | | ... ... | | | ... ... |66,3 |3967947 |71,3 ... оның | | | | ... | | | | ... ... |63,8 |3251639 |65,8 ... ... | | | ... | | | | ... да |54326 |2,5 |716308 |12,8 ... | | | | ... ... | | | | ... ... | | | | ... ... | | | ... |776592 |36,1 |1687671 |34,1 ... ... | | | | ... | | | | ... тыс |-53453 |- |95877 |- ... | | | | ... басқа да | | | | ... ... | | | | ... яғни | | | | ... пен ... | | | ... | | | | ... | | | | ... ... |253098 |22,1 |559799 | ... | | | | ... ... | |1031995 |18,5 ... | | | | ... | | | | ... ... мәні - ... өнімге деген шығынның меншікті
салмағының өзгеруін немесе түсім құрамындағы ... ... ... ... ... көрсеткіштер тұрақты кірістің алу мүмкіншілігін
толық сипаттайды. ... ... ... ... ... ... кіріс пен шығыс арасындағы динамика ... ... ғана ... сонымен қатар, кәсіпорында құрастырған есеп
жүргізудің ұстанымдарына да ... ... ... ... ... пайданың мөлшерін
көбейтуге не азайтуға мүмкіндігі бар, пайдалауға қойылған уақыт пен олардың
қойылу тәртібі, ... ... ... ... ... болатын шығын мен
төлемнің құрамына енгізу, ... ... есеп ... ... кіріс пен шығыстың ара
қатынасына үлкен әсер етеді, сондықтан бұл жағдай ... ... ... ... кестесіне келсек, өнім өтімнен түскен пайданың меншікті салмағының
түскені ... ... ... ... ... баланстық пайда үлесінің
азаюы және кәсіпорынның алатын 3,6% пайданың меншікті салмағының төмендеуі
байқалды. ... ... ... келе,өнімнің рентабельділік
көрсеткішінің өзгеруіне (берілген көрсеткіштің төмендеуі 2007 ... 5,4% ... ... ... ... 2% өсуі және басқа ... ... ... ... әсер ... ... ... ол
баланстық пайда үлесінің өткен жылмен салыстырғанда 2007ж. ... ... ... ... 5%-ке ... әкеп соқты.
Әрі қарай маңызы зор актив рентабельділігінің көрсеткіштері мен сауда
рентабельділігінің арасындағы өзара балансты қарастырамыз. Сірә, ... ... ... кәсіпорынның пайдасы қаржылардың ... мен таза ... ... ... ... ... ... зор мағынасы қолданылған ... ... ... ... ... ... сөз ... басқа тұрғыдан алғанда,
өтімнен түскен кірістегі пайданың азғантай үлесі кәсіпорын активіне түскен
төмен рентабельділік болып қана ... ... ... ... ... айналымының жылдамдығы атқарады, яғни активтердің айналымдылығы жоғры
болған сайын қажетті активтерді қайтаруды қамтамасыз ... ... ... ... ... ... | |2006ж | ... ... ... |49,4 |58,3 |+8,9 ... ... көлемі және жалпы актив |50,6 |41,7 |-8,9 ... ... тыс ... | | | ... | | | ... ... суммасындағы айналым |1146862 |2396736,5 |+1249874,5 |
|қаржысының көлемі | | | ... ... ... ... |74,6 |81,0 |+6,4 ... ... ... |25,4 |19,0 |-6,4 ... ... ... мен оның |49,0 |54,4 |+5,4 ... ... көз ... үлес | | | ... қайнар көз суммасындағы қарыз |1,94 |2,01 |+0,1 ... ... | | | ... ... ... меншік |1,55 |1,18 |-0,37 ... ... ... | | | ... ... |0,25 |0,14 |-0,11 ... ... ... |20,8 |42,5 |+21,7 ... ... ... |65,9 |50,8 |-15,1 ... ... ... қорының |13,3 |6,07 |-6,6 ... | | | ... ... ... | | | ... ... ... | | | ... | | | |
2. ... ... ... ... ... ... |2006 |2007 ... ... және ... ... |475161 |1031995 |+556834 ... ... пайда |33,7 |32,2 |-4,4 ... ... |41,4 |43,0 |+1,6 ... ... пайдалылығы |82,0 |103,3 |+21,3 ... ... ... |56,7 |51,9 |-4,8 ... ... пайдалылығы |22,1 |20,9 |-5,4 ... ... |192,5 |174,7 |-17,8 ... ... ... |97,2 |73,4 |-23,8 ... ... ... |48,0 |32,8 |-15,2 ... ... ... |73,5 |118,8 |+45,3 ... ... айналымдылығы, қаржы |31,9 |7,5 |-24,4 ... | | | ... ... ... |70,7 |57,7 |-15,0 ... ... ұзақтылығы |125,5 |151,6 |+26,1 ... ... ... |50,8 |95,8 |+45,0 ... ... ... |55,5 |53,1 |-2,4 ... берілгендер талданып отырған кәсіпорының қаржылық жағдайы
жайлы аналитикалық қортынды жасауына мүмкіндік береді. Есептік жылы ... ... ... ... ... 58,3% құрайтын ұзақ
мерзімді активтердің көп бөлігімен суреттеледі, олар 2006 ... 8,9% ... ... көз ... ... ... капиталы басым
орын алады, онымен қоса, оның үлесі есептік жылда 6,4% ... ... ... жылы 25,4%-дан 19%-ға дейіе төмендеді.
Кәсіпорынның өтімділігі күнделікті активтердің оның міндеттерін толық
жасырумен сипатталады. Жасыру коэффицентінің ... 2007 жылы 0,1 ... ... ... ... куәгері болып кәсіпорын
қаржысының оның міндетіне деген қатынасы болып табылады.Абсолюттік ... ... ... ... ... ... төмендетті. Кәсіпорынның
өзінің қарыздарын ... ... ... ... ... ... қаржылық тұрақтылығының 2007 ж. едәуір шайқалғанын ... жыл ... ... ... 17,8% ... ... ... байқалды, дегенмен өндірістік қордың ... ... ... ... ... активтердің өтімі үшін жаңа контрагенттерді іске
қосу жолымен бағыт іздеу керек.
Кәсіпорынның ... есеп ... ақша ... ... ... 2006 ж. 319 күннен 2007ж. 7,5 күнге дейін ... ... ... ... ... көп ... ... таба алмайтыны
жайлы айтады. Операциялық және қаржы циклының ұзақтылық кезеңі де біршама
ұлғайды.
Меншік капиталы және ... ... ... ... ... ... ... талдауды қортындылай келе, кәсіпорынның
финанстық тұрақтылығының төмендеу ... ... ... ... ... ... ... бұл кәсіпорынға жақын арада құлдырау
ықтималдылығына тексеру ... ... ... отыр.
Жоғарыда айтылғандай берілген ... ... ... ... ... ... мен тәсілдері бар. Төменде
құлдыраушылықты болжаудың ... және ... емес ... ... ... ... ... талдауды кестенің көмегімен өткіземіз.
Талданған кезең 2006-2007жылдар.
|Көрсеткіштер ... ... |
| |- ... ... ... ... қайталанатын |+ ... ... | ... өтіп кеткен кредиторлық қарыздың өте қиын |+ ... ... | ... ... ... туралы |- ... ... ұзақ ... ... |- ... | ... емес ренвистициялық саясат |- ... ... ... ақша ... | + ... және ... алдындағы көп уақытқа | + ... ... ... | ... өтіп ... ... ... жоғары | + ... ... | ... тыс, ... ... ... қордың | - ... | ... ... ... | + ... өтіп ... уақытымен жабдықтау | - ... | ... ... ... ... шығындары | - ... ... ... ... | - ... ... және өндіріс ырғақтылығымен | - ... | ... ... ... ... - ... ... істі ... қатысуы | - ... ... ... | - ... техникалық жаңаруының қажеттілігін | - ... ... | ... ұзақ ... | + ... тәуекел | + ... ... ... ... ... ... мақсаты – көп
мөлшерде пайда табуы, бірақ бұл капитплды нәтижелі басқару мүкін ... ... ... ... ... ... ... нәтижесі толық осыған байланысты.Егер кәсіпорындағы
жұмыстар жоспарсыз жүрсе,ал жаңа ... ... ... стилі
өзгермесе, онда өмірге деген құлшыныс үздіксіз болар ... ... ... ... кәсіпорынның финанстық ресурсының
механизмі көрсетілген еді,ол мемлекеттік экономикалық потенциалын ... ... ... қайнар көзі болып өнімнің өтімінен
түскен кіріс – жұмыс және ... ... ... ... ... көп ... алатын іске асып жатқан кісіпорын
және оның ... ... ... ... ... барысында
кәсіпорындағы жұмыс жағдайының ақиқаты анықталған еді, финанстық жағдайдағы
өзгерістер мен осы өзгерістерді тудырған факторлар анықталған.
Үшінші ... ... ... ... ... ... құрылды және талданды. Жасалынған талдау О.В. Ефимов, В.В. Ковалев,
Е.С. Стоянова, А.Д. Шерметтің методикасы бойынша жасалды.
Зерттеулердің ... ... ... ... ... ... қаржыландырылды.
Кәсіпорынның балансын өтімді деп есептеуге болады,әйтсе де ол ... ... ... ... ... ... ... жүргізген есептері кәсіпорын басшысының бар ... ... ... ... ... ... ... жоғарғы деңгейі дәлелденбегені
кәсіпорынның активті айналымдылығына ... әсер ... ... ... ... беруші мен тұтынушының икемсіз ... ... ... капиталды дұрыс пайдалана алмайтындығын айтты. Жүргізілген
талдау сонымен қатар есептік ... ... ... ... фирма тұрақтылығының қаржылық төмендеуінің тенденциясы.
Сондықтан ең ... ... ... ... ... ... үшін келесі шараларды өткізу керек: өндіріс басқармасына деген
қатынасты өзгерту керек; басқарудың жаңа әдісі мен ... ... ... жетілдіру; өздігінен жетілу және қызметшілерді үйрету;
кадрлық саясатты жетілдіру; баға құрудың саясатын мұқият құрып, ... ... ... ... мен және ... ... жұмыс атқару.
Жоғарыда айтқанымыздай, кәсіпорындар шаруашылықтың ... ... ... және ... негізгі экономикалық потенциалын
құрастырады.
Фирма пайдалы болған сайын, кірісі тұрақты ... ... ... ... экономикалық потенциалына деген оның қоры арта ... де сол ... ... істейтін адамдар өмірі жақсарады.
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ
1. Каратуев А. Г. «Муниципальные бумаги в ... ... ... ... 11-13 ... Абеу М.О. ... және ... кәсіпорындардың қаржылық ортасын жақсарту»
Алматы 2005 ж.
3. Положение по ... ... ... отчетность
организации (ПБУ 4/96), утв. Приказом ... ... РФ ... ... Байжақсынова Г.Қ. «Өнімнің бәсекеге қабілеттілігін зерттеу теориясы»
Өскемен 2005 жыл.
5. Положение о составе затрат о ... и ... ... ... и о ... ... ... результатов,
учитываемых при налогооблажении прибыли, утвержденное постановлением
Правительства РФ от 05.08.92 №552, с ... ... и ... Правительством РФ от 01.07.95. №661.
6. Инструкция Министерства финансов Российской Федерации от 19.10.95г.
№115.
7. Абрамов А.Е. Основы анализа ... ... и ... ... в 2-х ч. М.: ... и ... АКДИ, 1994-
96гг.
8. Балабанов И.Т. Финансовый менеджмент. –М. Финансы и статистика, 1994г.
9. Елімбаева И.Т. ... ... ... ... ... ... несиелеудің шешуші рөлі»
Алматы 2000 ж.
10. Баканов М.И., Шеремет А.Д. «Теория экономического анализа» -М.
Финансы и статистика, ... ... А.А. ... ... –М. ... ... ... О.В. Финансовый анализ. –М. Бухгалтерский учет, 1996г.
13. Ковалев В.В. Финансовый анализ. –М. Финансы и статистика, 1996г.
14. Ерали А.Қ., Қабылбеков М.Ғ. ... ... ... ... Ковалева А.М. Финансы в управлении предприятием. –М. Финансы и
статистика, 1995г.
16. Крейнина М.Н. «Анализ финансового состояния и инвестиционной
Привлекательности акционерных обществ в ... и ... –М. ... МВ.Центр, 1994г.
17. Моляков Д.С. Финансы предприятий отраслей народного хозяйства. –М.
Финансы и статистика, 1996г.
18. Справочник финансиста предприятия. –М. ИНФРА-М, 1996г.
19. Управленческое ... в 2-х т. Т.2. пер. С ... –М. ... 1992г.
20. Управление инвестиционным проектом. Опыт IBM. Пер. С англ. –М.
ИНФРА-М, 1995г.
21. Холт Роберт Н. Основы финансового менеджмента. –пер. с англ. ... ... ... Ө. ... және ... ... 2005 ж. (19 мамыр №108,
2б. Егемен Қазақстан)
23. Хеддевик К. Финансового-экономический анализ деятельности
предприятий. –М. Финансы и ... ... ... А.Д. ... ... ... –М. Финансы и
статистика, 1994г.
25. Шеремет А.Д., Суйц. Аудит. –М. ИНФРА-М, 1994г.
26. Финансовый анализ ... ... ... Ист-сервис 1995г.
27. Ковалев В.В. Финансовый анализ. М. «Финансы и статистика», 2000г.
28. Жолдасбаева Г.Ө. «Кәсіпорын экономикасы» Алматы 2002ж.
29. Ковалев В.В., ... В.В. Как ... ... М. «Финансы и
статистика», 1998г.
30. Савицкая Г.В. Анализ ... ... ... ООО ... ... ... ... А.Д., Сайфулин Р.С. Финансы предприятий. М. ИНФРА-Мои
наилучшие ... ... ... Г.Е. ... тауар қозғалысындағы маркетингтің
қызметі» ҚазМУ хабаршысы. Экономика сериясы. 2001ж.
№2-3-105-109бет.
33. ... А. ... ... Алматы ақшамы 2006ж. 6-шілде.
34. Жүнісов Б.А., Мәмбетов Ү., Байжомартов Ү. 2-ші басылым. Алматы
1994ж. «Нарықтық экономика ... ... ... ... ... ... ... Т.С. Алматы 2003ж.
36. «Қазіргі экономикалық орысша-қазақша түсіндірме сөздік» Насырова М.,
Тоқсанбай С. т.б. Алиаты 2003ж,
37. Құлпыбаев С. «Экономикалық терминдер» ... ... ... С.М. ... ... Алматы(Доимно) 2005 ж.
39. Нұрғалиев Ө. «Экономикалық теория» Қарағанды 2003ж.
40. Я. Әубәкіров, К. Нәрібаев, т.б. ... ... ... Санат баспасы 1998 ж.
41. №34 лекции по дисциплине «Анализы хозяиственной деятельности».
Москва 2001г.
-----------------------
Шығарылатын өнімнің негізі көрсеткіштері ... ... ... ... ... көп қажетсіну
Өзіндік Құн
Сапа жүйесі
Сапасын басқару
Сапаны қамтамасыз ету
Сапаны жақсарту
Дайындау-
шы, түтынушы
Тұтынушылардың техникасының құны
Экономикалық
Экономикалық көрсеткіштер
Стандарттау ... ... ... техникалық параметірінің сәйкестілігі
Техникалық
Эргономикалық
Пайдалану (экаплуатациялау) процесі
Өнімнің дайындау процесінде
Әлеуметтік көрсеткіштер
Тауарға қойылатын талапты ... ... ... тізбесі
Параметрлерді салыстыруды топтастыру
Экономикалық
Техникалық
Пайдаланушылық
Бағалау
Қанағаттанарлық
Қанағаттанарсыз
Тауар өндірушілер
Бәсекеге қабілеттілігін арттыру шараларын әзірлеу
Кәсіпорынның ... ... ... ... ... ... қаржылардың есебінен құрылатын
Қаржы рногында жұмылдырады
Қайта бөлудегі түсетін

Пән: Экономика
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 62 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 900 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Қайта Өркендеу Дәуірінің негізгі сипаттары11 бет
Қан эритроцит осмостық резистенттілігіне төмен диапазонды сәулелердің әсерін зерттеу62 бет
Нарық жағдайында кәсіпорын көрсеткіштерін жоспарлауды ұйымдастыру67 бет
1С бухгалтерия бағдарламасының қолданылуымен еңбек көрсеткіштерінің есебі62 бет
«Cүт сарысуы негізіндегі фитосироптың микробиологиялық көрсеткіштерін зерттеу»45 бет
«АДМА» ЖШС»кәсіпорнының қаржылық- экономикалық көрсеткіштері. Іс-тәжірибе есебі47 бет
«Жартаc» ЖШС-ндегі еңбек өнімділігі көрсеткіштерін талдау, оны арттыру мақсатында кәсіпорын тарапынан жасалатын шаралар жүйесіне баға беру, оның кемшіліктерін анықтау және оларды жетілдіру бойынша ұсыныстар ұсыну64 бет
«Мамандандырылған мемлекеттік күзет қызметінің қызметі»47 бет
«Маңғыстаумұнайгаз» акционерлік қоғамы энергетикалық кәсіпорнының шаруашылық қызметін басқаруды талдау31 бет
«Приречное» ЖШС-тің кәсіпорнының қысқаша сипаттамасы31 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь