Қазақстанның оқу-ағарту жүйесі

Оқу-ағарту жүйесi. Қазақстан жерiнде, әсiресе, оның отырықшы аудандарында орта ғ-лардың ерте кезеңiнде-ақ (7 — 8 ғ.) көптеген мектептер (мұсылманша бастауыш оқу орны) мен медреселер, дiни бiлiм беретiн ортадан жоғары оқу орындары жұмыс iстей бастаған. Ертедегi Исфиджаб, Тараз, Сайрам, Түркiстан, Отырар, т.б. қ-лардағы медреселер саны 84-ке жеткен. Оларда 5 мыңға жуық шәкiрт бiлiм алған. Ауылдық мектептер кең-байтақ өлкенiң түкпiр-түкпiрiне орналасқан. онда молдалар (татар, башқұрт, т.б.) ұстаздық еткен. Оқыту ақысы халықтан жиналды. Балалар қыс, күз айларында ғана (жылына 4, не 6 ай) оқыған. Оқу мерзiмi 4 жыл, оқуға жетi жастан бастап қабылданған, кейбiр ауылдық жерде 7 — 9 жастағы балалар бiрге оқи берген. Оқу ақысы заттай төленген, жыл аяғында емтихан тапсыру, мектеп бiтiргенi үшiн балаға ресми куәлiк беру тәртiбi сақталмаған.
Сауат ашу жолы араб әрiптерi мен сөздерiн жаттауды, әсiресе құранның араб тiлiндегi мәтiнiн жатқа бiлудi мақсат еттi. Қалалардағы медреселерде ислам дiнiн уағыздайтын бастауыш мұсылман мектептерiнiң молдаларын, казиларды, дiндар сопылар мен шариғат заңдарын түсiндiретiн жоғары лауазымды дiн қызметшiлерiн даярлаған. Ол мұсылманшылық рәсiмдерiн таратушы оқу орны ғана емес, iрi мәдениет орталығы ретiнде де қызмет атқарды. Белгiлi ақындар, тiптi ағартушы-демократ ретiнде танылған қазақ зиялыларының бiразы осындай медреселердi тамамдаған. Мыс., орта ғ-дағы Отырар медресесiнде қазақ жерiнiң ұлы перзентi, Шығыс Аристотелi, екiншi ұстаз атанған Әбу Насыр әл-Фараби бiлiм алды. Берiректе Уфадағы “Ғалия” медресесiнде Т.Жомартбаев, М.Сералин, Б.Майлин, М.Жұмабаев, Семейдегi Ахмет Риза медресесiнде Абай Құнанбаев оқыды. Бұл оқу орындарында дiн жолын уағыздайтын пәндерден басқа заңтану, тарих, логика, риторика, география, философия, математика, астрономия, медицина, т.б. зайырлы пәндер оқытылған. Медреселердiң жанында кiтапханалар болды. Оқу мерзiмi шәкiрттiң алғырлығына, үлгерiм қабiлетiне байланысты болған. Оқуды тамамдаған шәкiрттерге ресми құжат табыс етiлдi. Киiз үйлерде
        
        Қазақстанның оқу-ағарту жүйесі
Оқу-ағарту жүйесi. Қазақстан жерiнде, әсiресе, оның отырықшы
аудандарында орта ғ-лардың ерте ... (7 — 8 ғ.) ... ... ... оқу орны) мен медреселер, дiни бiлiм беретiн ортадан
жоғары оқу орындары жұмыс ... ... ... ... ... Сайрам,
Түркiстан, Отырар, т.б. қ-лардағы медреселер саны 84-ке ... ... ... жуық ... бiлiм алған. Ауылдық мектептер кең-байтақ өлкенiң түкпiр-
түкпiрiне орналасқан. онда молдалар (татар, башқұрт, т.б.) ... ... ... ... ... ... қыс, күз ... ғана (жылына 4, не
6 ай) оқыған. Оқу мерзiмi 4 жыл, оқуға жетi жастан ... ... ... ... 7 — 9 ... ... ... оқи берген. Оқу ақысы
заттай төленген, жыл ... ... ... ... ... үшiн балаға
ресми куәлiк беру тәртiбi сақталмаған.
Сауат ашу жолы араб ... мен ... ... ... араб тiлiндегi мәтiнiн жатқа бiлудi мақсат еттi. Қалалардағы
медреселерде ... дiнiн ... ... ... ... казиларды, дiндар сопылар мен шариғат заңдарын түсiндiретiн
жоғары лауазымды дiн қызметшiлерiн даярлаған. Ол ... ... оқу орны ғана ... iрi ... ... ретiнде де қызмет
атқарды. Белгiлi ақындар, тiптi ағартушы-демократ ретiнде танылған қазақ
зиялыларының бiразы осындай ... ... Мыс., орта ... ... ... ... ұлы ... Шығыс Аристотелi, екiншi
ұстаз атанған Әбу ... ... бiлiм ... ... ... “Ғалия”
медресесiнде Т.Жомартбаев, М.Сералин, Б.Майлин, М.Жұмабаев, Семейдегi ... ... Абай ... ... Бұл оқу ... дiн ... пәндерден басқа заңтану, тарих, логика, ... ... ... ... медицина, т.б. зайырлы пәндер оқытылған.
Медреселердiң жанында кiтапханалар ... Оқу ... ... ... ... байланысты болған. Оқуды ... ... ... ... ... Киiз ... ... мұсылман
мектептерi ауылдармен бiрге көшiп-қонып жүрген. Бай саудагерлердiң
қаржыларына ... қала ... ғана ... үйлерге орналасты. Бұл
мектептерде оқу жоспары, ... және ... ... ... болған
жоқ.
Қазақстанның Ресейге қарап, оған империяның орт. аудандарындағыдай
әкiмш. жүйе енгiзiле бастауына байланысты, ... ... ... ... мен ... ... ... және орыс-тузем
мектептерiн ашу қажеттiгi туды. Осы мақсатта Омбыда 1789 ж. ... ... Бұл оқу ... ... ... да ... 1841 ж. ... Жәңгiр хан қазақ балалары үшiн орыс мектеп-пансионатын ашты. 1825
ж. Орынбордағы татар мектебi негiзiнде Неплюев кадет ... (ол 1844 ... ... ... аталды), 1846 ж. Сiбiр қазақ-орыс әскери уч-щесi
негiзiнде Омбы ... ... iрге ... Бұл оқу ... қазақтың
тұңғыш зиялылары: Шоқан Уәлиханов, ... ... ... ... оқып ... 1850 ж. ... ... комиссиясы жанынан қазақ
балалары үшiн жетi жылдық мектеп ... Осы ... ... ... ... ... басшылығымен 1864 ж. 8 қаңтарда
Торғайда тұңғыш қазақ мектебi және оның ... ... ... Ол
педагогика классиктерiнiң (Я.А. Коменский, К.Д. Ушинский, Л.Н. Толстой,
т.б.) гуманистiк идеяларын ... ... өзi ... ... ... ... Оның ... хрестоматиясы” (1879) мен “Қазақтарға ... ... ... ... (1880) атты оқулықтары осы идеяға
негiзделген шынайы демокр. бағыттағы еңбектер едi. ... ... дiни ... ... болды. Өзi ашқан қазақ-орыс мектептерiнде басқа
ғылымдармен бiрге дiн тарихын да оқыта отырып, “Мұсылмандық ... ... ... Онда дiннiң имандылыққа, адамгершiлiкке тәрбиелеу шарттарын
оқушыларға түсiндiру мақсатын көздедi. 1879 — 89 ж. ... обл. ... ... ... ... ... ... Қостанай, Торғай,
Ырғыз уездерiнде екi сыныптық орыс-қазақ ... 1888 ж. ... ... ... Ол “балаларды жазалап оқыту” әдiсiне қарсы
күрестi. Мектептерде ана ... қоса орыс ... ... ... ... қуаттады. Алтынсарин патша үкiметi жүргiзiп келген
бұратана халықтарды орыстандыру — ... ... ... ... ... ... ... бiлдiрiп бақты.
19 ғасырдың 2-жартысында қазақ мектептерi қандай болуы керек деген
мәселе күн тәртiбiне ... ... Ол ... ... ... ... топтар пайда болды. Бiрi — бұратана халықты шала сауатты күйде
қалдырып, төл мәдениетiнен қол үздiрiп, ... ... ... Н.И. Ильминский бастаған миссионерлер болса, екiншiсi — орыс
халқының прогресшiл озық ... ... ... ... өз елiн ... деңгейiне көтерудi көздеген Ш.Уәлиханов, Ы.Алтынсарин, А.Құнанбаев
сияқты демократ-ағартушылар едi. Абай “Дүниенiң кiлтi ... ... өзi, мал да өзi, ... ... ... — деп жастарға жар салды.
А.Байтұрсынов қазақ балаларының ана тiлiнде сауат ашуына көп күш ... ... бiр топ ... ... 1905 ж. 26 ... ... қазақтары
атынан Мин. Кеңесiнiң төрағасына петиция жолдап, “Қазақ даласында оқу-
ағарту iсi дұрыс жолға ... ол үшiн ауыл ... ... ... ашатын болсын. Оқу ана тiлiнде жүргiзiлсiн” деген ... ... ... тiлiнде тұңғыш әлiппе құралын жазды (1912). Оның 1892 ж.
Қазанда басылған “Букварь для ... ... оқу ... жетi рет ... 1925 ... ... қазақ мектептерiнiң негiзгi оқу құралы ретiнде
пайдаланылып келген.
1920 ж. қазанда Қазақ АКСР-нiң ХАК-ы ... ... ... ... 1921 ж. ақпанның 18-iнде Бүкiлқазақстандық оқу-ағарту
конференциясы шақырылды. Онда балаларды қорғау, ... ... ... ... бiлiм ... саяси тәрбие iсi, оқу-тәрбие жұмысына
байланысты, т.б. мәселелер қаралды. 1922 — 23 ж. ұлт ... ... ... ... ... бiраз шаралар iске асырылды,
қазақ тiлiнде 14 оқулық шығарылды. Олардың iшiнде “Физика”, ... ... ... гигиенасы”, т.б. бар. Бұл оқулықтарды
жазуға Байтұрсынов, ... ... ... ... Қ.Сәтбаев, Ә.Ермеков, Т.Жолдыбаев, т.б. қатысты. 1920 — 30 ж.
республика мектептерiнiң оқу базасын ... ... ... ... ... ... 367 ... жаңадан салынып, 361-i күрделi жөндеуден
өткiзiлдi. Осы жылдары ... ... саны ... (1926) ... ... (оның 1231-i қазақ мектебi), оқушылар саны 215,1 мыңнан 320,1
мыңға жеттi (оның 124,9 мыңы қазақ). ... ... ... ... ... әлi
де өз дәрежесiнде болмады. Бастауыш мектепте оқитындардың 11%-ы ғана қазақ
қыздары едi. 1928 ж. ... ... бұл ... ... ... ... оқуға көптеп тарту туралы арнайы қаулы қабылдады. Бұл
жылдары қазақ орта ... саны аз едi. Мыс., 1927 — 28 ... ... орта мектеп (Ташкент, Орынбор, Қызылорда) болды.
Оқушылардың көбi 7 жылдық мектептi ... ... мен ... ... 1929 ж. республиканың ежелден ғылым, ... ... ... ... араб ... ... көшуi оқу-ағарту iсiнiң дамуына
үлкен соққы болып тидi. Араб әлiпбиiмен шыққан мәдени бай мұралардың ... ... 1940 ж. ... ... ... көшу ... ағарту iсiн
тағы көп жылға шегерiп тастады.
1937 ж. қазақ бастауыш мектептерiнiң саны 537-ден ... ... ... 48-ге, ... ... ... 237-ге жеттi. 1940 — 41
оқу жылында ... бiлiм ... ... 1 млн. 145 мың 993 ... Оның 441 мыңы қазақ балалары едi. Бұл 1925 жылмен салыстырғанда ... көп. ... ... ... қыздарының саны 20 мыңға артты, мұғалiм
кадрларының ... ... Мыс., 1940 ж. ... бiлiм ... ... мұғалiм қызмет еттi, оның 17,5 мыңы қазақ әйелдерi едi.
1945 — 60 ж. мектептердiң, оларда оқитындардың саны күрт өсе ... ж. ... бiлiм ... 10363 ... ... iстедi, онда 1 млн. 814
мыңнан астам оқушы бiлiм алды. 1954 ж. тың ... ... ... елде ... кеңшар орнап, жүздеген жаңа ... ... 1960 ж. ... ... iсiне 2 ... ... таяу қаржы жұмсалды.
Қазақстанда төл оқулықтар жасау мәселесi мықтап қолға алынды. Бұл ... ... ... ... ... Ә.Маманов, М.Балақаев, ... ... ... ... ғалымдар айналысты. Алайда бұл жылдары оқу-ағарту
саласында жаңа мәселелер де туындады. Орт. ... ... ... ... ... тың ... ... мыңдаған
отбасылардың қоныс аударуына байланысты көптеген қазақ мектептерi жабылып,
аралас орыс-қазақ немесе таза орыс ... ... ... ... 700-ден астам қазақ мектебi жабылды, қазақ тiлiндегi
газет, журнал, кiтап таралымы құлдырап кеттi. 600 мыңнан астам қазақ баласы
орыс ... ... ... болды. Мың жарымнан астам аралас орыс-қазақ
мектептерi пайда болды. Осыған ... ... ... орыс тiлiн ... ... оқыту жөнiнде қаулы алды. Бұл қазақ ... ... ... - 70 ж. ... оқу ... iрi ... енгiзiлдi.
Мектептердi 7 жылдықтан 8 жылдыққа көшiру iсi 1962 — 63 оқу ... ... 8 ... бiлiм ... iске ... заңы оқудың сапасына керi
әсер еттi, талап төмендеп кеттi. Оқушылардың ... ... ... ... ... ... ... бөлiнiп, арнаулы орта және ... ... ... ... орыс ... ... ... оқушылардың саны кеми түстi.
1980 - 90 ж. елiмiзде халыққа жаппай орта бiлiм беру саласында ... ... ... бiрi 6 ... ... ... ... Сондай-ақ ауылдық
жерлердегi шағын мектептер мәселесiн шешу, бастауыш мектепке ... ... ... орта бiлiм беруге көшу, мектепаралық оқу шеберханаларын ашу
мәселелерiне ерекше көңiл бөлiндi. ... оқу iсi ... ... ... жаңа ... сай ... етiп ... қаржы жұмсауды және ғыл.-зерттеу жұмысын жүргiзудi қажет етедi. Оның
бiрiншi кезеңi 1994 — 97 ж., жалпы бiлiм ... ... ... ... ... iсiн ... 2001 — 02 ... қамтыды. Жалпы бiлiм
беретiн базалық мектептердегi оқу жүйесi — 11 ... ... бiр ... ... бар ... ... ... гимназия, колледж,
медреселер ашу, оқуды тегiн оқытумен қатар ... ... ... ... де ... ... мұғалiмдер семинариясы 1883 ж. ... Орск ... ... ... ... оқу-ағарту iсiндегi бiр
жаңалық — қазақ ... ... ... ... ... ... уч-
щелердiң ашылуы болды. 1886 ж. Торғайда қолөнер уч-щесi, 1888 ж. Торғай ... ... ... ал 1889 ж. ... а. ш. ... ашылды.
Бұдан кейiн 1890 ж. Қарабұлақта, 1893 ж. ... 1896 ж. ... ... iске ... Бұл оқу ... қолөнерi мен а. ш.
шеберханалары жұмыс iстедi. Алтынсариннiң кәсiптiк бiлiм беру жөнiндегi ой-
пiкiрi кеңiнен ... ... 1902 ж. ... ... семинариясы ашылып,
Орт. Қазақстан өлкесiндегi (Семей, Өскемен, Қарағанды, Ақмола) мектептерге
мұғалiмдер даярлау iсi ... ... Онда ... аса көрнектi қоғам және
ғылым қайраткерлерi Қ.Сәтбаев, М.Әуезов, Ә.Марғұлан, ... ... ... ... ... Ш.Қабылбаев,
Қазақстанның халық жазушысы Ә.Нұршайықов, Кеңес Одағының Батырлары: Iзғұтты
Айтықов, В.А. ... ... Соц. ... ... ... ... Д.М. ... т.б. оқыды. Кейiн мұғалiмдер семинариясы Ташкент,
Омбы, Орал, Ақтөбе, Алматы, ... ... ... 1883 — 1920 ... оны ... ... балалары бiтiрiп шықты. 1941 ж. КСРО-да 1 ... жуық ... бар ... орта бiлiм беретiн 3773 оқу орны жұмыс iстедi.
Ал 1957 — 58 оқу жылдарында техникумдар мен уч-щелерде, арнаулы ... млн. ... ... 1940 — 41 оқу ... ... орта бiлiм беретiн 118
мектепте 30 мың оқушы оқыды. 1969 — 70 оқу ... бұл ... ... жетiп, 43610 оқушысы болды. 2-дүниежүз. соғыстан кейiнгi жылдары
арнайы орта бiлiмдi мамандарды ... ... ... ... ... бұл оқу ... 9 ... бiтiргендер ғана емес, орта
мектептi бiтiрген жастар да қабылданатын болды. Олар 1,5 — 2 жыл ... ... ... ... ... ... орта бiлiм беру ... оқушыларды еңбекке баулу және
кәсiптiк бағдар беру жүйесi негiзiнен орнығып, тиiмдi түрлерi мен әдiстерi
белгiлендi. ... ... ... ... ... және кәсiптiк
бағдарлаудың ұйымдық нысандары мен ... ... ... ... КОКП
ОК мен КСРО Мин. Кеңесiнiң “Жалпы бiлiм ... ... ... ... ... мен ... ... баулуды одан әрi жетiлдiру туралы”
қаулысы жастарды материалдық өндiрiс саласында еңбек ... ... ... ... ... таңдау iсiндегi жаңа бiр маңызды кезең болып,
еңбекке баулуды ғыл. негiзде ... ... және ... кәсiптiк бағдар
беру негiзiнен орындалды. Мектептер кәсiптiк-тех. уч-щелермен тығыз
байланыс ... ... ... ... ... ... ... бiрлескен
кешендi шаралар белгiлендi. Жоғары сынып оқушыларына ... ... ... ... микропроцессорлы техникамен қоса
металлургия өндiрiсiн, автоматика, ... ... ... қолға
алынды. Ауыл мектептерiндегi оқушылар мал ш-нда жұмыс iстеуге ... ... ... дала ... ... ... Олар ... тиiмдi болып, кезiнде елдiң азық-түлiк бағдарламасына елеулi ... ж. жаңа ... ... мен ... орта бiлiм ... ... лицей, гимназия, кәсiптiк-тех. мектептер, колледждер өмiрге
келдi. 2003 ж. республикада — 108 гимназия, 63 ... 289 ... ... ... бар ... дарынды балаларға арналған 30 мектеп
жұмыс iстедi. Сондай-ақ, 312 кәсiптiк-тех. мектепте 89 мыңнан астам ... ... 207 ... ... ... ... 1995 ж. ... жаңа
Конституция қабылданып, онда жалпыға бiрдей мiндеттi әрi тегiн орта бiлiм
беру бағыты жарияланды. ҚР ... беру ... жаңа ... да (1999 ж. ... қабылданған) бұрынғыдай жалпы бiлiм беретiн мектептiң бастауыш (1
— 4-сыныптар), негiзгi (5 — ... және ... (10 — ... ... үш ... бекiтiлдi. Орта (толық) бiлiм ... ... ... Орта бiлiм ... бiлiм беретiн (күндiзгi, кешкi) және кәсiптiк
мектептер (лицейлер) мен колледждерде берiлетiн болды. ... ... ... ... ... оқуын мектеп бағдарламасы бойынша ... ... ... ... ... бұрынғы нормативтiк құқықтық негiз жаңартылып,
мемл. “Бiлiм” бағдарламасы жасалуда. Бұл бағдарлама бiлiм беру ... ... ... ... және ... жағдайға сәйкестендiредi.
1990 — 99 ж. ҚР бiлiм саласына қатысты оннан астам мемл. бағдарламалар
қабылданды. Олар: “Дарын” мемлекеттiк ... ... ... ... қолдау мақсатын көздейдi. Осы бағдарлама шеңберiнде 1997 ж.
республиканың сегiз облысында дарынды балалар үшiн ... ... ... бар ... ... ... орт. ... 1996
жылдың соңында шет елдерде тұратын отандастарды қолдау мемлекеттiк
бағдарламасы ... Оның ... ... ... ... ... мен қайта оқыту кiредi. 1997 ж. Орта бiлiм ... ... ... ... Оның ...... мектептерiн
мультимедиялық компьютерлiк сыныптармен қамтамасыз ету, компьютерлiк оқу
бағдарламаларын, электрондық оқулықтар жасау, бiлiм ... ... ... ... бiлiм ... ... үшiн оқулықтар мен оқу-
әдiстемелiк кешендердi дайындау және ... ... ... ... ... бiлiм беретiн мектептер үшiн жаңа үлгiдегi оқулықтар ... ... ... ... етедi. Тiлдердi қолдану мен
дамытудың мемлекеттiк ... ... ... ... мен жаңа ... ... ... тiлiн оқытуды
тиiмдi жүргiзуге байланысты ... ... ... шығаруды көздейдi. Экологиялық бiлiм беру бағдарламасы ... беру және ... ... ... экол. бiлiм берудi дамыту мен
үйлестiрудi мақсат еткен. ҚР-да 1998 — 2000 ж. ... ... ... бұзушылықтың алдын алу жөнiндегi кешендi бағдарлама, т.б.
бағдарламалар бар.
1919 — 20 ж. ... ... ... ... ... 1920 ж.
қарашада Түркiстан мемл. ун-тi (кейiннен Орта Азия ун-тi) ашылды. Бұл ун-т
Орта Азия мен Қазақстан үшiн кадр ... ... ... ... ... қазақ жастарын оқытатын арнаулы ... ... 1920 ... ... халық ағарту iсi бөлiмшесiнде Бөкей ағарту ин-ты ашылды. 1921
ж. Орынборда (кейiн Қызылордаға көшiрiлдi) және Верныйда ... ... ... ... Бұл ... Ресей мен Өзбекстанның жоғары оқу
орындарындағы қазақстандық студенттер саны жыл ... өсiп ... 1926 ж. ... ... Қазақ ағарту ин-ты пед. ин-т деп аталды.
Қазақстандағы алғашқы жоғары оқу орны — ... пед. ... 1928 ... ... ... Бұдан кейiн Алматыда 1929 ж. Алматы малдәрiгерлiк
ин-ты, 1930 ж. ... а. ш. ... 1931 ж. ... мед. ин-ты, 1932 ж. Орал
пед. ин-ты ашылды. 1932 ж. республиканың 6 ... оқу ... 2 ... ... ... 40,5%-ы қазақ жастары едi. 1934 ж. Қазақ мемл. ... ... ... ашылды. 1941 ж. республиканың халық ш-нда
жұмыс iстейтiн кәсiби мамандардың (52,3 мың ... ... ... 16,8 ... яғни 32,2% ... 1940/41 оқу жылы ... 20 оқу ... 10419
студент оқыды. 1950 — 60 ж. Ақтөбе, Ақтау, Тараз, ... ... ... ... ... ... ... қ-ларында педагогика,
Орал мен Ақмолада а. ш., Ақтөбе, ... ... ... ... ... ... — Алматы халық ш. ин-ты (қазiргi Қазақ экономика ун-тi),
Қарағандыда ... және ... ... ... Өскеменде құрылыс-
жол, Ақмолада инж.жол-құрылыс, Таразда гидромелиоративтiк-құрылыс ... ... ... 1972 ж. ... ... ун-тi, Арқалық, Талдықорған
пед. ин-ттары ашылды. 1986/87 оқу ... ... 55 ... оқу
орынында 274 мың студент оқыды. 2000/2001 оқу жылында елдегi 47 ... оқу ... ... саны 267 447 ... ... ... даярлау, бiлiм беру, ғылым мен мәдениеттi
дамытуда үлкен жұмыстар атқарып отырған сегiз мемл. жоғары оқу ... ... 5 ... ҚР ... ... ерекше мәртебе берiлдi. Олар: Әл-
Фараби атынд. Қазақ ұлттық ун-тi; Л.Н.Гумилев атынд. Еуразия ұлттық ун-тi;
Қазақ ... агр. ... Қ.И. ... ... ... ... тех. ун-тi; С.Ж.
Аспандияров атынд. Қазақ ұлттық мед. ун-тi; Т.Қ. Жүргенов атынд. ... өнер ... ... ... ... ... консерваториясы;
Қазақ ұлттық музыка академиясы.
Бұлармен қатар республикада 35 мемл. жоғары оқу орны бар. ... ... мед. ... Ақмола агр. ун-тi, Ақтау мемл. ун-тi, Ақтөбе ... ... ... ... ... ... және газ ин-ты, Атырау ... ... пед. ... Шығ. Қазақстан мемл. ун-тi, Шығ. Қазақстан мемл.
тех. ун-тi, Жезқазған ун-тi, Жетiсу мемл. ун-тi, Бат. ... ... ... Бат. Қазақстан мемл. ун-тi, Қазақ көлiк және ... ... ... ... және ... ... Қазақ мемл. заң
академиясы, Қазақ мемл. қыздар пед. ин-ты, Қазақ халықар. қатынастар және
әлем тiлдерi ун-тi, ... ... мед. ... ... мемл. тех.
ун-тi, Қарағанды мемл. ун-тi, Қарағанды металлургия ... ... ... ... мемл. ун-тi, Қызылорда мемл. ун-тi, Халықар. қазақ-түрiк ун-
тi, Павлодар мемл. ... ... ... ... ... Солт. Қазақстан мемл.
ун-тi, Семей мемл. медицина академиясы, Семей мемл. ... ... ... ... Оңт. ... ... мед. академиясы, Оңт. Қазақстан мемл. ун-тi. ҚР
Қорғаныс мин-нiң әскери оқу ... ... ... ... үшiн
командалық, инж.-тех. және арнаулы мамандықтар бойынша кадрлар даярлау ... ... ... ... ... ... ... оқу орындарына: ҚР Қарулы Күштерiнiң
Әскери академиясы, Ақтөбе жоғары әскери авиац. уч-щесi, Азаматтық авиация
академиясы ... ... ф-т, ҚР ... ... ... корпусы, “Жас
ұлан” респ. мектебi, жоғары оқу орындары жанындағы әскери ... ... ... және қайта даярлау курстары жатады. Алғашқы мемл.
емес жоғары оқу ... ... ... ... ... ... болды.
Өзiнiң он жылдық дамуы барысында жоғары кәсiби бiлiм берудiң мемл.
емес секторы жалпы бiлiм беру ... ... рөл ... ... ... ... елде жоғары кәсiби бiлiмдi мамандар даярлауға мемл. лицензия
алған 121 мемл. емес жоғары оқу орны ... ... ... ... ... ... iсi. ... Республикасында денсаулық сақтау
саласындағы жұмыстар ҚР Конституциясына, ... ... ... сақтау туралы” Заңға, “Халық денсаулығы” атты
мемл. бағдарламаға сәйкес ... ҚР ... ... ... ... ... мына ... негiзделген: мемл. денсаулық
сақтау мекемелерi көрсететiн дәрiгерлiк-санитарлық, дәрiгерлiк-әлеум., ... ... ... ... қамтамасыз ету; олардың орындалуын
қадағалаудағы жауапкершiлiгi; денсаулығынан айырылған азаматтардың әлеум.
қорғалуы, ... ... ... ... сәйкес дәрiгерлiк жәрдем
алудың әлеум. әдiлеттiгi және теңдiгi.
Республикадағы барлық ... ... ... саны 50,6 мың ... 10 мың тұрғынға 33,9 дәрiгерден ... Орта буын ... саны 104,4 мың ... ... (10 мың ... 74,1).
Жоғары бiлiмдi медицина кадрларын мамандандырылған 6 ... оқу ... ... ... ... мен iрi ... орта ... медицина
қызметкерлерi даярланады.
Қазақстанда тұрғындарға емдеу-профилактик. қызмет денсаулық сақтау
iсiнiң аумақтар бойынша ... ... ... ... асырылады.
Халыққа амбулаторлық-емханалық көмек көрсететiн мекемелер саны 1999 ж.
3057, әйелдер консультациялары, балалар ... мен жеке ... 1738 ... ... ... ... көрсететiн мекемелер саны
көбейе түстi. 1990 ж. республикада 88 жеке стоматол. емхана ... ... олар 3 есе ... ... ... саны 243-ке ... ... стоматол. қызметтi 1042 стоматол. кабинеттер де көрсетедi.
20 ғасырдың 90-жылдары жекеменшiк медицина кең етек жая бастады. Iрi
кәсiпорындар мен ... ... елдi ... ... ... ... жұмыс iстейдi. Республикада
(негiзiнен, облыс орталықтары мен Астана, Алматы қ-нда) әр ... ... ... iрi ... ... ... бар. ... Қызылорда мен Жезқазған қ-ларында, елiмiздiң экол. ... ... ... ... iрi, ... ... ... жабдықталған мед. орталықтар iске қосылды. 1990 ж. Қазақстанда
440 санаторий мен басқа да емдеу-сауықтыру мекемелерi жұмыс iстедi. ... мың орын ...

Пән: Педагогика
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 12 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 400 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Халық Ағарту Комиссариаты қоры құжаттарының Қазақстанның мәдени даму тарихындағы деректік маңызы51 бет
Қарқаралы петициясы92 бет
1. М.Қалтаевтың шығармашылық мұрасы 2. Ағартушы-демократтық бағыттағы ақын-жазушылар»15 бет
XIX ғасыр қазақ ағартушыларының дүниеге көзқарасы15 бет
XVIII ғасырдың аяғы ХХ ғасырдың басындағы Сыр өңірі ишандары мен пірлері және олардың ағартушылық қызметі71 бет
«Дала уалаяты», «Түркістан уалаяты» газеттеріндегі қоғамдық-саяси және ағарту мәселелері30 бет
Абай мен Ыбырайдың ағартушылық ойлары мен оқу-білім мәселесі жөніндегі көзқарастары7 бет
Абай Құнанбаевтың ағартушылық тағылымы (1845-1904)6 бет
Абай Құнанбаевтың діни-ағартушылық бағыттағы туындылары74 бет
Абай Құнанбайұлының ағартушылық идеялары10 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь