Ежелгі Қытай мәдениеті

Батыс және орталық Еуропа мәдениеті тарихындағы орта ғасырлық мәдениеттен жаңа заман мәдениетіне өту дәуірі екі ұлы мәдени қозғалысты — Қайта жаңғыру дәуірі мен Реформацияны қамтиды. «Ренессанс» деген атпен белгілі болған Қайта жаңғыру дәуірі ақсүйектік сипатта болса, ал Реформация қозғалысы — діни бағытта жүзеге асырылды. Қайта жаңғы ру идеялары бұқара халықтың арасынан гөрі, қоғамның үстемдік етуші таптарының арасында кеңінен тараса, ал Реформация идеялары бүкіл халық тарапынан кең қолдау тапты. Қайта жаңғыру дәуірі мен Реформацияның өзара қарым-қатынастары әрі күрделі, әрі бір қалыпты емес, бірақ соған қарамастан бұл мәдени төңкерістер жаңа заманның жаршысы, адамзат баласының мәдениет саласындағы жарқын кезеңдерінің бірі болды.

Қайта жаңғыру мәдениеті
Қайта жаңғыру мәдениеті (Ренессанс) деп аталатын алғашқы буржуазиялық мәдениет — XIV ғ. аяғында XV ғ. басында Еуропада, оның ішінде Италияда қалыптасты. Бұл мәдедіни төңкеріс Венециядан басталып, бүкіл Италияны қамтыды. Қайта жаңғыру дәуірін Еуропаның көптеген мемлекеттері, атап айтқанда: Франция, Испания, Нидерланды, Польша, Чехия, Венгрия, Англия, Балқан елдері жөне т.б. бастарынан кешірді. Бұл кезеңде итальян қоғамы Грекия мен Римнің көне мәдениетіне ерекше мән беріп, көне мөдени мұраларды жаңғыртумен қызу айналыса бастады. Түңғыш рет Еуропа діни идеялар негізінде емес, жалпы адамзаттық гуманистік идеялар рухында бірігуге мүмкіндік алды. Бұл дәуір адамзат тарихындағы сыңдарлы заман болды. Еуропа бастан кешірген бұл өтпелі кезең - қоғамдық-саяси және мәдени өмірде елеулі орын алды: Экономика
        
        1.Ежелгі қытай мәдениеті
2.Қайта жаңғыру мәдениеті
3.Қайта жаңғыру дәуірі
Ежелгі Қытай мәдениеті
Батыс және орталық Еуропа ... ... орта ... жаңа ... мәдениетіне өту дәуірі екі ұлы мәдени қозғалысты ... ... ... мен Реформацияны қамтиды. «Ренессанс» деген атпен
белгілі ... ... ... ... ... ... болса, ал Реформация
қозғалысы — діни бағытта жүзеге асырылды. Қайта жаңғы ру ... ... ... ... ... үстемдік етуші таптарының арасында кеңінен
тараса, ал Реформация идеялары бүкіл халық тарапынан кең ... ... ... ... мен ... өзара қарым-қатынастары әрі
күрделі, әрі бір ... ... ... ... ... бұл мәдени
төңкерістер жаңа заманның жаршысы, адамзат баласының ... ... ... бірі ... ... мәдениеті
Қайта жаңғыру мәдениеті (Ренессанс) деп аталатын алғашқы буржуазиялық
мәдениет — XIV ғ. ... XV ғ. ... ... оның ... Италияда
қалыптасты. Бұл мәдедіни төңкеріс Венециядан ... ... ... ... ... ... ... көптеген мемлекеттері, атап
айтқанда: Франция, Испания, ... ... ... ... ... елдері жөне т.б. бастарынан кешірді. Бұл кезеңде итальян қоғамы
Грекия мен Римнің көне ... ... мән ... көне ... ... қызу ... ... Түңғыш рет Еуропа діни идеялар негізінде
емес, ... ... ... ... рухында бірігуге мүмкіндік алды.
Бұл дәуір адамзат тарихындағы ... ... ... Еуропа бастан кешірген
бұл өтпелі кезең - қоғамдық-саяси және мәдени ... ... орын ... ... — бұл ... ... заманы мен капи талдың
алғашқы қорлану заманы, отарларды ... ... ... алынған
халықтарды айуандықпен тонау заманы, отаршылдық соғыстар заманы ... ... - ... үшін күрес заманы бодды. Жаңадан қалыптасып
келе жатқан жас буржуазия мүдделері ... ... ... ... ... ... ... ие бола бастау заманы. ... ... ... ... және ... ... ... таптық қақтығыстар, халыққа қырғидай тиген түрлі аурулар
эпидемиясы, талай дарынды еркін ой иелерін отқа жаққан ... ... діни ...... бәрі ... халықтарының өткен тарихы,
дәуір сипаты болды. Қайта жаңғыру термині осы дәуірдің белгілі ... және өнер ... ... ... ... ... (1512—1574)
өзінің «Жизне описание наиболее знаменитых живописцев, ваятелей и зодчих»
(XVI ғ.) деген еңбегінде ... рет ... ... бұл ... — көне заман мә дениетін жаңғырту болып табылады. Ал одан ... ... XVIII ғ. ... Италиядық жаңғыру дәуірі адамның қайта
жаңғыруы және гуманизм ... деп ... XIV— I XV ғ. ... ... ... тамыры да осы дәуірде жатқандығын атап өткен
дұрыс сияқты, өйткені тұңғыш рет ... ... ... ... ... осы дәуірдің алыптары Леонардо Бруни мен Колюччо
Салютати болатын. ... ... ... ... ... ... деген сөзінен шықкан (гомо — «адам» ... ... Бұл ... ... ... — (гуманистер) енгізген. Олардың
ойынша, гуманизм бүкіл адамзат баласы тудырған мол мәдени ... ... ... ... болып табылады. Олай болса, ... ... ... ... жаңалығы — ғасырлар қойнауына көз жүгізіп, ... көне ... ... ... ... болып табылады. Белгілі
ғалым — гуманист, Леонардо Бруни (1370—1444 ж.) ... ... мен ... ... ... дүниелерді танып-білумен
және адамды рухани жағынан жетілдіріп, оны ... ... ... ... ... ... білу деп түсінді. Оған: ... ... ... ... ... және т.б. ... Сөйтіп,
көне мәдениет құндылықтарын игеруде басты рөлді ... ... деп ... Бұл кезеңде қоғамды мәдени тұрғыдан ... ... ... ... рухани байлығы мол Еуропа интеллигенциясының
қалыптасу ... ... ... алатын орнына, қызмет дәрежесіне,
байлығына, тіпті тұрмыс-тіршілігінің әр түрлілігіне қарамастан оларды ... ... ... ... ... ... — ел басшысы болса,
Полициано — университет профессоры, Пико делла ...... ал ...... ... ... гуманизм — мәдениеттің ... ... оның ... ... оның ... ... ... орайда, қайта жаңғыру мәдениетінің өзіндік сипатыңа ... ... ... ... ... антроцентризм, орта ғасырлық христиандык
дәстүрлерді нәрлендіру, көне мөдени мұраларды қайта жаңғырту ... ... көне ... тірілту) және дүниеге жаңа ... ... ... жоғарыда көрсетілген өзіндік ерекшеліктері оның
дәуірлеріне тікелей байланысты болып келеді, өйткені бұл ... ... ... ... тікелей тәуелді болғаны ақиқат.
Қайта жаңғыру мәдениеті төрт кезеңге бөлінеді. Жоғарыда көрсетілген
белгілер енді ғана ... ... ... ... ... ... деп аталады. Екі ғасырға созылған бұл тарихи ... әр ... ғ. ... XIV ғ. — ... деп ... тамаша дарынды адамдарды
өнер сахнасына шығарды. Солардың бірі — ... ... ... ... ұлы ... ... (1265— 1321 ж.). Ұлы дарынның ... ... ... ... ... соншалық, оның талантына
бас иген ұрпақтары бұл туындыны «Құдіретті комедия» деп ... ... ... ... ж.) және ... ... (1313—1375 ж.)
Қайта өрлеу (жаңгыру) деуірінің дарынды өнер қайраткерлері және ... ... ... ... ... шығармалары дүниежүзілік
әдебиетке қосылған ... ... ... орын ... Мысалы,
Петрарканың Мадонна Лаураның өмірі мен еліміне ... ... ... ... ... әйгілі болды. Оның ... ... ... ... ... Боккаччоның гуманистік идеяларға толы
реалистік новеллалары — ... ... ... соны ... ... жаңғыру кезеңінің мәдени дәстүрлері, оңың өзіне ғана ... ... ... ... — XV ... яғни ... ... дәуірі» (кватроченто). Ал ... ... ... ... гүлденген кезеңі және оның құлдырау қарсаның — «Кемелденген
жаңғыру кезеңі» (Чинквеченто) деп атаймыз. Бұл дәуір XVI ғасырды ... ... ... ... назары адам тұлғасына аударылды. Адам
бойындағы ізгі қасиеттерді жан-жақты керсету ... оны биік ... және оның ... абыройын қорғау — басты орынға қойылды. Міне,
сондықтан да ... ... ... ... ... ... ... өз қабілетің дамытуға құқығы бар ... ... ... қарым-қатынаста теңдік, әділдік, адамды сүю және адамгершілік
принциптерін жақтады. Ерекше
атап өтетін бір жайт, ... ... ... ... адамды дін
бұғауынан босатуға бағытталды, яғни дін мен шіркеу ықпалын әлсіретуге
барынша күш ... ... бұл ... ... ...... негізі болды, ал өз кезегінде бұл төңкерістер ... ... және жаңа ... ... қалыптасу
процесімен тығыз байланысты болды.
Қайта жаңғыру мәдениетінде басты назардын, адамға, оның ... ... ... түсіндіруге болады? Қоғамдағы мұндай ...... ... оның ... ... ... ... байланысты ... ... ... ... енді ғана ... келе жатқан еркіндікке
қол жеткізуіне, ең бірінші кезекте қала мәдениеті ... ... ... ... ірі ... орындарының болғаны тарихтан белгілі.
Солардың ішінде Қайта жаңғыру мәдениетінің ошағы болған — Флоренцияның
мерейі үстем болды. ... ... ... және тағы да ... ... ... басқа мемлекеттермен сауда-саттық жасауға
ерекше мән берді. Италия қалалары Батыс елдерімен де, мұсылмаи елдерімен де
сауда-саттық жасады. ... өзі ел ... одан әрі ... ... гүлденуіне әкеліп соқты, ал қала мәдениетінің ықпалымен «жаңа
адамдар» қалылтасты. Бірак жаңа адамдар-дың ... әлі де ... ... ... ... ... ... қаншама уақыт өтсе де христиандық
дәстүрлердің қаймағы ... ... ... да ... адамдар орта
ғасырлық шырмаудан шыға алмай аласұрды. Міне, ... ... ... ... мұраларды «тірілтуге» деген жаппай құлшыныс «жаңа адамдардың»
қайталанбайтын, ерекше мәдениеттік қайнар ... ... ... берді.
Бұл мәдени төңкерістің барысында Қайта ... ... ... Платон сияқты көне заман ойшылдарының ілімдерінің болуын қалай
түсіндіруге болады.
А.Ф. Ло-сев осы ... ... ... ... ... бұл жағдайды
неоплатонизммен байланыстырды. Оның пікірінше, Қайта жаңғыру дә уірінің
өкілдері мәдениетті орта ... ... ... оны ... ... ... жаңғыртып, жаңа мазмұн берді. Ол мәдениет тарихыпдағы
неоплатонизмнің үш түрін атап ... ... ... — көне ... ... ... — орта ... — теологиялық үшіншісі —
жаңғырған — антроцентристік неоплатонизм. (Г.В. Драч. ... 1995, с. 217.) Көне ... ... ... ... қарай отырып, рухтың табиғатың заттар қозғалысып, космостық
айналыстың ақиқаттығын ... ... ... ... жасаса,
орта ғасырлық неоплатонизм табиғат пен дүниеден жоғары өмір сүретін, жоқтан
болмыс тудыратын абсолюттік жан ... ... ... ... ... ... неоплатонизм» бір жағынан,
көне ... ... ... ... ... жоғары
көтеріп, орнықтыруға тырысса, ... ... оның орта ... ... ... белгілері бар. Демек, сулулық пен
әсемдікке толы дүниені ...... ... бірі болып саналады. Құдай жандандырған дүние әр ... адам ... ... оны ... ... ... ... құпия
сырларын танып-білуде адамның сезімдерінен артық не бар, ендеше бұл
қағиданы ескере ... ... ... ... ... келетін бұл
дүниеде еш нәрсе жоқ деп есептеді. Сон-дықтан да Қайта жаңғыру дәуірінде
өнер салаларының ішінде ... салу және т.б. ... даму ... ... да, дүниені танып-білумен қатар оны ... ... ... ... мол, олай ... ... дүние танымдық
мақсатгарды шешудегі белсенділігінің сыры да осында болса керек. Ал бұл
жағдай ... ... ... ... ... ... ... тікелей
әсер етті.
Ерекше атап өтетін бір жайт, итальян тарихшыларының гуманистерге деген
көз-қарастары әртүрлі болып келеді. ... ... ... ... ... ... ... бұл елдің өзара қақтығыстар мен
соғыстарға толы кезеңімен сайма-сай ... ... ... ... ... атағы шыққан кейбір гуманистер Италияның бостандығын
тұншықтырушы мейірімсіз билеушілерге қызмет ... ... ... басқыншылығы
кезінде патриоттық сезімін көрсете алмай дәрменсіздік танытқан. ... ... ... қарап біржақты көзқарас тумауы керек, өйткені
дүниежүзілік көлемде гумаиистер жаңа қоғамдық күш ... ... ... ... ... ... кеткен жоқ, өйткені осы бір ұлы ойшыл даналардың
арқасында ғана қайта жаңғыру дәуірінің мәдениеті Жаңа заман ... ... ... ... ... дәуірі мадениетінің өкілдерінің
ішінде сол дәуірдің тынысын терең сезінген, сол бір аласапыран кезең мен
жарық ... ... ... ... өнер ... арқылы бере
білген алып тұлғалар болған. Солардың бірі —өнер алыбы Леонардо да ... ж.). Өз ... ол ... ... мен білімнің, мәдениет
пен өнердің бірде-бір саласы болмаған. Ол — өрі мүсінші, әрі ... ... әрі ... әрі ... әрі ... әрі ақын, әрі физик т.б.
болған. Сегіз ... бір ... ... да ... ұшу ... ... ... жобаларын жасады. Леонардо да Винчи сонымен
қатар ғылымның әр саласына байланысты жазылған әр ... ... ... ... ... ұлы ... және барлық
замандардағы ең ғаламат суреттерінің бірі — «Құпия ... ... ... ... ... шіркеуіндегі бұл сурет бізге жартылай бұл інген күйінде
жетті. Бұл суретте Христос барлық сезімдер орталығына айналған, оның ... ... мен ...... ... ... көрсетілген
араманың терең мәні де осынау да болар, өйткені мұндағы сатқын, опасыз
Иуданың сол бір ... ... ... өзі де ... ... ... ... заманда салынған бұл сурет екінші жағынан — ... ... ... ... тақырыпқа арналған патриотгық шығарма болып
табылады.
Дүниені дүр сілкіндірген, бүл күндері Париждегі Лувр мүзейінің ... ... ... ... Лиза — Джоконда» туындысы ғасырлар бойы ... таң ... ... Леонардо «Джоконданы» салуда ұзақ еңбектенді,
қажымай-талмай жетілдіре ... ... ... баға ... асыл мұра
қалдырды. Оның көркем мұрасы сан жағынан алған да онша көп ... да, ... ... ... ... ... оның ... құдіреті де
осында болар.
Осы орайда өнер тарихындағы ұлылардың бірі — Рафаэль Санти (1483—1520
ж.) нағыз көмелді шағында — 37 ... ... ... ... ... өшпес мұра қал-дырды. Оның атақты туындысы — «Сикет мадоннасы»
Меккедегі қара тас ... үшін ... ... ... ... ... да ... қасиетті дүние. Рафаэль өзінің әйгілі ... ... ... ... құдай — ана», «Парнао жене
басқаларында гуманизм идеяларын кеңінен ... ... әлі де ... ... мүмкіндіктерін ашып көрсетуге тырысады.
Адамзат қоғамына мәңгілік рухани азық болған шығармалардың авторы,
тасқа тіл бітірген ... жоқ ... ... қыл ... ... сәулет
өнерінің сарбазы, өнердің қай саласының болсын майталманы — ... еді. Оның ... ... қай ... ... да ... оның ... оның бойындағы ізгілік қасиеттерді аңғарамыз.
Микеланджел оның атақты ...... ... ... ... ... құл» және т.б. қатар «Құдай — ана — Дони», «Кашино
түбіндегі ... ... ... қасірет шеккен халықтың қилы тағдыры,
оның азаттық үшін күресі, ана жүрегі, ана махаббаты, ... ... ... ... көрінісі нанымды берілген.
Оның атақты «Давид» мүсіні туралы Вазарий таңдана былай деп жазды:
«Микеланджелоның» ... ... ... алып ... ... кез ... ... Грекия мен Римде жасалған мүсіндердің даңқын тартып алды»
(Л. Любимов. Батыс Еуропа ... ... ... ... ... бойы ... пен ... толы, өз ісінің өділдігіне сенімді, қуатты да
сүйкімді Давидтің мүсіні азаттық ... ... ... батырының, табиғат
күштерін бойына жинақтаған ұлы адамның бейнесі болатын. «Давид» мүсіні
дүниеге ... күн — ... ... ... ... ... бұл ... жалпы өнер атаулыға деген халықтың асқан құрметі болатын.
Италияның даңқын асырған ұлы суретшілердің бірі — Джотто ди Бон ... ж.) ... ... ...... суретшінің ең әйгілі
шығармасы. Көп адам қатысқан бұл композициядағы басты тұғалар — ... ... ... бейнесінен ізгіліктің, адамгершіліктің, сабырлылықтың
белгілерін байқайтын ... ал ... бір ... ... ... ... обырлық пен сатқындық қасиестерін жабай танисыз. Екі ... ... ... ... ... ... жүзінен де,
қимылынан да айқын рінеді, ізгілік пен зұымдық арасындағы ... ...... ... идеясы. Орасан ор шеберлікпен жазылған бұ туынды
Джоттоның есімін бүкіл Италияға ... етт. ... ... ... ұлы ... ... абыройлы атаққа ие болды. Қайта жаңғыру
кезеңінде талай өнер саңлақтары өздерінің өшпес туындыларымен әлемді ... Егер орта ... ... көдігі — құдай деп саналса, ендігі
жерде адам құдай дәрежесіне көтеріліп, мадақталды.
Қайта жаңғыру ...... пен өнер және ... ... ... ... болды. Үш ғасырдан астам уақыт ішінде Еуропаның ... ... ... ... гүлдену, мәдени қозғалыс басталды.
Орта ғасырлар ... ... ... ... ... болса,
айта жаңғыру дәуірінде живопистік туындылар (суреттер) ... ... ... оның ... босанудың арасында өмірдің сан-саласын тұтас
көрсететін, адамды рухани ... ... ... ... ... Бұл ... ... бұл дүниедегі алатын орны жан-жақты көрсетілді.
Ренессанс мәдениетінің негізінде жаңа ... ... адам ... қарай шешуші қадам жасады. Осындай ұлы мәдени ... ... ... ... ... рет ... реакция басталды,
гуманистік көз-қалыстың өкілдері шіркеу тарапынан қуғынға ұшырады. XVI ғ.
10-ж. инквизиция басталды. Еркін ой ... ... ... ... ГУ-
ші Павлдың бастамасымен тыйым ... ... ... ... ... ... дінінің қағидаларына қайшы келетін, адамдардың сана-
сезіміне әсер ... ... ... Оның қатарьша Джованни ... ... ұлы ... ... да ... ... ... отқа жағылды. Католиктік шіркеумен келмей, өз ... ... ... ... ... ... ... еркін ой иелерін
қудалап-жазалау сол қоғамға тән құбылыс болды. Папа өкіметіне, ... ... ... ... ... өнер ... инквизиция
құрбандығына шалынды. Мысалы, 1600 ж. Римде, «Гүлдер алаңында», атты
атақты ... ... ұлы ... ... отқа ... ... ... көптеген ақындар, суретшілер, сәулетшілер және т.б. ... бас ... ... ... ... ұлы ... ғана ... мәжбүр болды. Осындай «маньеризм» стиліндегі
өнер адамдарының қатарына атақты ... ... ... ... ... ж.) және мүсінші Челлини (1500—1573 ж.) және т.б.
жатты. Бірақ көптеген суретшілер сурет өнері ... ... ... әрі ... ... ... қатарына Веронезе (1528—1588 ж.),
Тинторетю (1518—1594 ж.), Караваджо (1573—1610 ж.) ағайынды Караччилер және
т.б. ... ... ... атап ... Караваджоның шығармашылығы
Франция, Испания, Голландия елдеріндегі сурет ... ... өз ... Әрине, әр елдің жаңғыру мәдениетінің қалыптасуы мен ... ... ... ... даусыз.
Германияда гуманизм идеялары XV ғ. ортасына қарай тарай бастады ... ... ... ... мен ... оқу ... ... Немістің жаңғыру мәдениетінің қалыптасуында экономикалық
факторлар тау-кең өндірісінің дамуы кітап бастыру ісінің жолға қойылуы мен
тоқыма өнеркәсібінің ... ... ... рөл ... ... ... ... еркін енуі және Германияның ... ... ... ... ... сана-сезімін өзгертті.
Сонымен қатар саяси ыдыраңқылық жағдайларындағы ... ... ... ... оның ... ... қарсылық күшейе түсті.
Сондықтан да, шіркеуді қайта құру жолындағы күрес неміс жерінде қарқынды
жүргізілді. Осы ... ... ... Библияны неміс іліне аударуы —
Германиядағы Қайта жаңғыру ... ... ... Бұл ... ... ... ... және осыдан кейін іле-шала Библия (Інжіл) ағылшын, француз
және т.б. ... де ... ... неміс тіліне аударылуы —
немістің ортақ әдеби тілініңқалыптасуына да әссекрін тигізді.
Германиядағы ... ... ... ... ... ... ... қозғалыспен) тығыз байланысты болоды.
Реформация ... бұл ... ... ... ... қозғалысты әдебиетінің белгілі өзі бақарды.

Пән: Жалпы тарих
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 10 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 200 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Ежелгі Қытай мәдениетіндегі қолданылған цифрлар57 бет
Мәдениеттану пәнінен семинар сабақтарына арналған әдістемелік нұсқаулар46 бет
Түркі қағандығы11 бет
Н.Назарбаев: «Мәдени мұра» бағдарламасы рухани-мәдени өмірімізде ғана емес, жалпы қоғамдық өміріміздегі белесті кезең6 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь