Шаңғы дайындығы

Шаңғы дайындығы
Тарихи деректерді сараптасақ, адамзат қоғамы пайда болып, алғашқы өмір сүру кезеңінен.ақ дене тәрбиесіне көңіл бөлініп, сол еңбек пен тұрмыстық өмірдің шарты ретінде дамыды. Алғашында дене тәрбиесі арнайы ұйымдастырыған ойындар мен ойындық.қимыл қозғалыстар түрінде көрініс берді. Бұл кезеңдегі ойындар мен денені шынықтыру жаттығулары қарапайым түрде болғанымен, олардың тұлғаны қалыптастыру мен тәрбиелік маңызы зор болды.
Бүкіл әлемде спорттық шаңғы тебу түрі қысқы спорт түрінде белгілі болды. Оның табиғатпен байланысы және адамға деген пайдалылығымен үлесі зор. Шаңғы спорты адам денесін қалыптастыруға үлесі зор. Адам тұлғасының мәдениеті . бұл оның маңызды, материалдық және рухани құндылықтарды құру мен тұтынудағы шығармашылық қызметінде қолданатын әдісінің жоғарғы даму деңгейі. Адамның негізгі күш.қуаты тек оның қызметінде, ең алдымен еңбек нәтижесінде көрінеді. Тек қана, еңбек іс.әрекеті арқылы адам қоғамға өзгеріс енгізе алады және өзінің күші мен қабілетін іс жүзінде көрсете біледі. Мұндай іс.қимылды педагогикалық зерттеулерде «мәдени әрекет» деп түсіндіріледі. Дене мәдениеті қоғамдық кұбылыс ретiнде пайда болып, калыптасты және дамыды. Құрылу ерекшелiктерi мен қызмет ету жүйесi жайлы өзiнiң заңдылыктары бар ғылымның саласы болып табылады. Дене мәдениетінің мәнiн түсiну үшiн алдымен олардың мағыналы мазмұнын анықтап алу қажет. Бiрiншiден, дене мәдениеті — адамның денсаулығын нығайтып, күш — жiгерiн арттыруға, козғалыс белсендiлiгiн жетiлдiру мақсатында қоғамның жасайтын және пайдаланатын рухани, материалдық құндылықтарының жиынтығы.
Шаңғының алғашқы пайда болуы адамдарға қысқы уақытта тамақ немесе көшіп қонуға көмегі тигендіктен өз орнын тапты. Ең алғаш рет бірінші шаңғы Псков облысының шекарасында табылды, яғни осы соңғы табылған шаңғы ең көне болып есептеледі.Оған шамамен 4300 жыл болған.Оны А.М.Микляев, 1982 жылы тапқан.
Бірінші жазба құжаттарға сүйенсек шанғы 6.7ғ.ғ.з Готтық монах Жорданес 552 жылы, грек тарихшылары Иордан 7 ғ., Авел Диакон 770 жылы жазылған.7 ғасырдың аяғында тарихшы Верефрид шаңғының толық анықтамасын жақды.
Норвегия ханы Олаф Тругвассон 925 жылғы жазбалар бойынша жақсы шаңғышы ретінде танылған.Бірінші шаңғы сөзі 12 ғасырда Русьқа жатады.Митрополит Никифор Киев князі Владимер Мономахқа жазған хатында шаңғы сөзін қолданған.Шаңғылар Петр 1.ші және Екатерина 2.шінің армиясында қолданылды.Біріншіден шаңғы тебуге Норвеждіктер көңіл бөлген.Шаңғы туралы бірінші журналға енгізген 1733 жылы Ганс Эмахузен болды. 1767 жылы шаңғы спортының бірінші жарысы өткізілді.
Әлемде бірінші рет шаңғы спортының көрме залы ашылды,ол яғни Тронхеймада 1862.1863 жылы өткізілді.Норвегияда ең алғаш рет шаңғы спортының қоғамы ашылды,содан соң Финляндияда спорттық клубы
        
        Шаңғы дайындығы
Тарихи деректерді сараптасақ, адамзат қоғамы пайда болып, алғашқы өмір сүру кезеңінен-ақ дене тәрбиесіне көңіл бөлініп, сол ... пен ... ... ... ... ... ... дене тәрбиесі арнайы ұйымдастырыған ойындар мен ойындық-қимыл қозғалыстар түрінде көрініс берді. Бұл кезеңдегі ойындар мен денені шынықтыру жаттығулары қарапайым түрде ... ... ... ... мен ... ... зор ... әлемде спорттық шаңғы тебу түрі қысқы спорт ... ... ... Оның ... ... және ... ... пайдалылығымен үлесі зор. Шаңғы спорты адам денесін қалыптастыруға үлесі зор. Адам тұлғасының мәдениеті - бұл оның ... ... және ... ... құру мен ... шығармашылық қызметінде қолданатын әдісінің жоғарғы даму деңгейі. Адамның негізгі күш-қуаты тек оның ... ең ... ... ... ... Тек ... ... іс-әрекеті арқылы адам қоғамға өзгеріс енгізе алады және ... күші мен ... іс ... ... ... ... іс-қимылды педагогикалық зерттеулерде деп түсіндіріледі. Дене мәдениеті қоғамдық кұбылыс ретiнде пайда ... ... және ... ... ... мен ... ету жүйесi жайлы өзiнiң заңдылыктары бар ғылымның саласы болып табылады. Дене мәдениетінің мәнiн түсiну үшiн алдымен олардың мағыналы мазмұнын анықтап алу ... ... дене ... -- ... денсаулығын нығайтып, күш -- жiгерiн арттыруға, козғалыс белсендiлiгiн жетiлдiру мақсатында қоғамның ... және ... ... ... ... жиынтығы.
Шаңғының алғашқы пайда болуы адамдарға қысқы уақытта тамақ немесе көшіп қонуға көмегі тигендіктен өз орнын тапты. Ең алғаш рет бірінші ... ... ... ... ... яғни осы ... табылған шаңғы ең көне болып есептеледі.Оған шамамен 4300 жыл болған.Оны А.М.Микляев, 1982 жылы тапқан.
Бірінші жазба құжаттарға ... ... ... ... ... ... 552 ... грек тарихшылары Иордан 7 ғ., Авел Диакон 770 жылы жазылған.7 ғасырдың аяғында тарихшы ... ... ... ... жақды.
Норвегия ханы Олаф Тругвассон 925 жылғы жазбалар бойынша жақсы шаңғышы ретінде танылған.Бірінші шаңғы сөзі 12 ... ... ... ... Киев ... ... ... жазған хатында шаңғы сөзін қолданған.Шаңғылар Петр 1-ші және Екатерина 2-шінің армиясында қолданылды.Біріншіден ... ... ... ... бөлген.Шаңғы туралы бірінші журналға енгізген 1733 жылы Ганс ... ... 1767 жылы ... ... бірінші жарысы өткізілді.
Әлемде бірінші рет шаңғы спортының көрме залы ашылды,ол яғни ... ... жылы ... ең алғаш рет шаңғы спортының қоғамы ашылды,содан соң Финляндияда спорттық клубы ашылды.Одан әрі ... ... да ... яғни ... және ... өз ... ... шаңғы атағына арнап Холменколлндік ойыны 1883 жылы,Финляндияда Лахтиндік ойындар 1922 жылы Швецияда көптік шаңғы жарысы Васалоппет 1922 жылы ... ... ... ... ... елдерде өткізіле бастады.Шаңғы тебу түрлері әр елде әртүрлі болған.Норвегияда шаңғымен ... өте ... ... Японияда шаңғы тебу Австриялық жаттықтырушылардың әсерінен тау шаңғысы дамыды.
1910 жылы ... ... ... ... конгрессінде он мемлекет қатысты.19 ғасыр ортасында Ресейде ұйымдастырылған спорттық жарыстар өтілді.
1895 жылы 29 ... ... ... ... ... ... Бұл күні біздің елімізде шаңғы тебу спорт күні болып жарияланды.
Шаңғы спорты - ... ... ... ... ... дене ... дамыту мен денсаулығын нығайтуға бағытталған әлеуметтік ... бір ... ... жан - ... ... дене ... ... мүмкін емес. Денесі жақсы дамыған деп күн ... ... ... ... ... ... ... үшін табиғи факторларды тұрақты пайдаланатын, ... ... ... кезектестіріп отыратын жас адамды ... ... ... ... бірыңғай ерікті дене шыңықтыру- спорт қоғамдары құрылған. Оның негізгі міндеттерінің бірі ... мен ... ... дене ... - ... және спорт жұмыстарын ұйымдастыру болып табылады, өйткені дене тәрбиесінің негізі балалық және ... ... ... Тек қана осы ... дене ... ... ... қалыптасады, дағдылар мен іскерліктер жинақталады, спортқа қызығушылық калыптасады.
Шаңғы спорты дене ... ең ... ... ... табылады.
Айтылған кұрал өсіп келе жатқан ағза үшін ... ... ... ие. Бұл ... дене ... ... ... ортаның жағымсыз факторлары мен жұқпалы ауруларға ағзаның қарсылығы ... ... ... сөзбен айтқанда, денесі мықты және шыныққан адам сирек ауырады. Екіншіден, өсу мен даму ... ... ... реттеу реакциясы жетілдіріледі, яғни салқыннан ... ... ... ... ... ... және дене ... артуына себепкер болатын шыдамдылық, күш, жылдамдық пен икемділік секілді ... ... ... дене ... ... ... эмоционалды жағдайды туғызады, сергектік пен сенімділік қолдайды.
Шаңғы спортымен шұғылдану ... жас, ... ... жеке ерекшеліктері мен мүмкіндіктерінің есепке ... ... есте ... жөн. ... талаптардың бірі - дене тәрбиесімен спортпен айналысу тәртібін сақтау, яғни ... ... ... ... ... сабақ өтілетіндей жағымды жағдайларды әр түрлі құралдар мен формаларды ... ... ... ... ... - өмір ... қанатты сөз бар. Шындығында қозғалыс - ағзаның биологиялық ... ... ... адам ең әр ... ... ... ... жиынтық көлемі қозғалыс белсенділігі деп аталады. Жүру ... ... ... саны мен ... ... көрінетін тәуліктік қозғалыс белсенділігі жас өскен сайын артатындығын ... ... ... әрі бұл ... ер ... мен қыз ... бірдей болмайды. Яғни, 14-15 жастағы қыз балалардың тәуліктік ... ... және ... айналысудың нормасы мен режимі ғылыми тұрғыдан негізделген. 15-17 жастағы жасөспірімдердің ... ... ... 25-30 мыңды құрауы мүмкін, ал 15-17 ... қыз ... жүру мен ... еңбек пен спорттық қызмет барысында ... өзге ... ... ... өмір салты, еңбек ету мен дене тәрбиесінің ... ... мен ... ... қозғалыс белсенділігін өзгертуі, не төмендетуі, не оны ... ... Кіші ... ... ... ... белсенділігі көп жағдайда тұқым қуалаушылық негізде қалыптасатын , биологиялық себептермен реттеледі. ... ... ... ... ... ол ... ... әсерімен қоғамдық тәрбие беру барысында жекелей қалыптасады.
Қозғалыс белсенділігінің де ... бар. ... ... ... ... сипаттамасына ие бола отырып, оның ағзаға әсер етуі ... ... ала ... ... ... ... белсенділігінің ең төменгі қажетті және мүмкін ... ... ... ... ... шектері болады; ол бұзылса сауықтыру тиімділігі болмайды және ағза ... ... ... ... ... . ... жетіспеуін атауы, ал бұл ... ... ... көп ... ... ... жағдайын білдіреді.Шектен тыс қозғалыс белсенділігін атауы ... ... ... адам ... ... факторы бола отырып, тек оңтайлы көлемде және қолайлы күн режимінде ғана өсіп келе ... ... ... ... ... ... мен спорттың барлық құралдары мен ... ... ... ... ғана ... ... ... жетуге болады. Мектепке дейінгі мекемелердегі, мектептердегі және КМТ- дегі ... мен ... ... ... дене дайындығының міндетті түрлері және үйде дербес шұғылдану ... ... ... ... жеткіншектерде тұракты қажеттілікті қалыптастыруда спорттың рөлі зор. ... шама ... ... ... бала ... ... ... туындатуы мүмкін. Дәрігерлік дене шынықтыру диспансерлерінің ... ... жас ... ... ... ... құбылыстар сирек болса да кездесетіндігін білген жөн.
Балалық жаста ... кез ... ... айналыса беруге болмайды. ҚР-сы Білім, ... және ... ... дене ... ... ... жеке ... түрлері бойынша оқу- ... ... ... мен ... ... үшін жас шектері бар.
Тәуліктік қозғалыс белсенділігінің ұсынылып ... ... ... ... ... барлық кезеңіне бірқалыпты бөлінуі керек; ағзаның ... ... ... ... көп ... 9-12 және 15-18 ... арасында орындау керек.
Шаңғының ... ... ... ... орны бар. ... ... үшін спорт ретінде емес, қасат қардың бетінде қозғалып жүру үшін ... ... ... ... ... жүру үшін ... жаңартылған-дамыған түрлері дайындала бастады.
Табиғи жүріс - шаңғы тебудің негізгі ... ... ... ... оң аяқ ... ... сол қолмен таяну, сол аяқ алдыға шықса оң қолмен таяну арқылы шаңғымен жүру жалғасады. Жүгіру де осылай орындалады. Шаңғы тебу ... ... ... ... ... қия бет, т.б. ... жерлермен өтуге тура келеді. Сондықтан жылдамдықты арттыру үшін өрлеу жерлерде таяқты алма-кезек пайдаланып, итеріліп ... ... ... ... ... ... ... жүруге болады.
Оқу орнының арнаулы белгіленген шаңғы тебетін, яғни, сабақ өткізетін алаңы болады.
Шаңғыны бұрын салынған ... ... ... ... өткізеді.
Шаңғы пайдалану мазмұнына қарай төрт түрге бөлінеді:
оқу-үйрену шаңғысы;
жарыс ... ... ... шаңғысы;
тау шаңғысы;
туристік шаңғы.
Пайдалану үшін щаңғы арнаулы бәтеңкеге ... ... ... ... ... ... жер ... байланысты қалай сырғанау керек екендігі жөнінде, әсіресе, еңіске түсу, өрге шығу, т.б. қозғалыстардың айла-тәсіліне тоқтамаймыз. Себебі, бұл ... ... ... ... жүргенде оқып кетті.
Біздің мақсатымыз мүмкіндік болғанша, емтихан тапсырғанда қаралатын және өткен курстарда оқылмай қалған материалдарды беріп отырмыз. Мәселен, ... ... өз ... ... ... алуы ... ... күтіп ұстау, оны сабақтың басында және соңында қалай алып ... ... ... ... ... ... ... үсігеніне қандай шара қолдану керектігі сияқты материалдар ... ... ... ... Енді бір ... ... бұл ... теориялық анықтамасы емтихан сұрақтарына кіреді.
Шаңғы киімі - ... ... ... ең ... ... жел ... киім болуы керек. Шаңғымен шұғылданған кезде жел соғады, спортшының ... ... ... ... бар. ... солтүстік өңірлерде ауа райының температурасы, желдің жылдамдығы ескерілгені жөн болады.
Балалардың шаңғы тебуді ... үшін ... ... ... нығайту, қалыпты денені шынықтыруды дамыту;
өмірлік мәнді қозғалыс қабілеттері мен дағдыларын қалыптастыру;
қозғалыс қабілеттерін ... және ... ... және ... ... ... білімдерді игеру;
денені шынықтыру жаттығуларымен өз бетінше шұғылдануға қажетті қабілеттерді үйрету, ... ... ... ... ... арттыру;
адамгершілік және ерік-жігер қасиеттерін тәрбиелеу, психикалық үдерістер мен жеке ... ... ... тебу ... ... ... ... ойдағыдай меңгеруі үшін мынадай талаптарды орындайды:
дене тәрбиесі сабақтарына міндетті түрде қатысу;
өзінің денесінің ... ... және ... ... ... ... ... материалдың негізгі бөлімдері жөніндегі бақылау көрсеткіштерін орындау;
мектепте спорттық-бұқаралық бағытта ... ... және ... ... ... ... ... тәрбиесі пәнінің мұғалімінің нұсқау-кеңестерін пайдалана отырып, дене жаттығуларын өз бетінше жасау;
дене тәрбиесі пәніне қосымша бағдарламаның теориялық бөлімінің ... білу және ... ... ... оқу ... ... ... дене мәдениеті бойынша білімін анықтау үшін сынақ тапсыру;
әрбір оқушының жеке спорт киімінің болуы.
Балалардың дене ... ... ... мен ... ... дене ... ... біршама ғылыми зерттеулер арналған. Алайда, аталған жұмыстарда жалпы орта білім беру мектептері оқушыларының дене мәдениетін қалыптастыру, олардың тұлғалық ... ... ... ... ... ашылмаған. Сонымен қатар, мемлекеттің одан әрі дамуы, жақын болашақта дене ... және ... ... ... ... айналыса бастайтын оқушылар тұлғасының дене мәдениетінің қалыптасу деңгейіне тікелей байланысты болып отыр. Сондықтан, жалпы білім беру ... ... ... орта ... ... дене мәдениетін қалыптастыру міндеті қойылады және білім беруде дене тәрбиесіне, оқушылардың салауатты өмір салтын қалыптастыру жүйесі мен дене ... және ... ... орай ... беру ... ... маңызды бағыттарының біріне айналады. Осыған байланысты, жалпы орта мектептерде оқушыларға дене тәрбиесін оқытудың мақсаты, оларда дене ... ... ... ... негізінде оқытып, үйрету мен білім беруді басқаруда пайдалану ... ... ... ... ... өмір ... қалыптастыру және оны жетілдіру мен еңбек етуге, ... ... ... ... ... ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ
* Қ.Р. үздіксіз білім беру жүйесінде "Салауатты, денсаулықты сақтау бағдарламасы бойынша салауатты өмір салтын қалыптастыру" тұжырымдамасы. - ... дене ... 2003. ... ... Т. Бастауыш мектептегі дене тәрбиесі - Алматы; Рауан, 1994.
* Брусиловский М.В. Қазақстандағы дене ... және ... ... ... ... ... Газимова Х. Шынықсаң шымыр боласың. - Бастауыш мектеп. 2005ж.
* Дене мәдениеті - ... ... мен ... ... ... 2009. № 2(2) ... Дене тәрбие жүйесінің мазмұны мен негіздері. //Ұлт тағылымы. № 4. - Алматы, 2005. - Б. 28-31.
* Жеке ... ... ... дене ... рөлі // ... ... ... Т.6.- Көкшетау, 2009. - Б.222-224.
* ... ... мәні мен ... 2008. №1, ... Тайжанов.С., Қошаев М.Н., Адамбеков М.И.,Мухтаров С.М. Баларда қозғалыс функциясын қалыптастыру // Дене тәрбиесінің жаршысы журналы., - 2004. - № 1. - 79-84 б.б.

Пән: Спорт
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 5 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 200 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
"Шымбұлақ" тау шаңғысы курортында демалушыларды тегін сақтандыру жүйесі енгізіледі16 бет
Іле алатауының ландшафтарына физикалық географиялық сипаттама59 бет
Біріккен Араб Әмірліктеріндегі туризм35 бет
Байсейітов Қанабек10 бет
Жөкей ақын10 бет
Комедия. Драмадағы тарихи тұлға9 бет
Мұхит Мерәліұлы3 бет
Сақтандырғыш жарылғыш заттар44 бет
Таулар2 бет
Туризм түрлері3 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь