Архивтеу программалары

1. Файлдарды архивтеудің қажеттілігі
Сіздер кез келген информацияның белгілі бір көлемі болатынын білесіздер. Жинақтауыш қатты дискінің көлемі қаншалықты үлкен болғанымен ол шектелген, жаңа мәліметтерді жазуға дискіде орын болмай қалуы мүмкін. Бұл мәселені шешудің бірінші жолы - қажет емес файлдарды жою. Ал, егерде қажет емес файлдың бәрін жойғаннан кейін де дискідегі орын жеткіліксіз болса не істейміз? Мұндай жағдайда дискідегі орынды үнемдеп файлдың көлемін азайту үшін, мәліметтерді сығылған түрде компьютерде сақтауға арналған арнайы Архиватор программалар бар. Файлдың немесе файлдар топтарының сығылу процесі Архивтеу деп аталады.
Архиваторлар - дискідегі орынды үнемдеу үшін файлдың көлемін кішірейтіп сақтауға мүмкіндік беретін программалар тобы. Олардың сақтау -тәсілдері әртүрлі болғанымен, жалпы қызметін былай түсіндіруге болады: файлда қайталанатын фрагменттер болады, оларды түгелдей дискіде ұстаудың ешқандай қажеті жоқ. Сондықтан архив жасауға мүмкіндік беретін программалардың жалпы қызметі - файлда қайталанып тұратын фрагменттер орнына, қысқаша басқа информацияны жазып, кейіннен оларды өз реттіліктерін сақтай отырып алғашқы қалыпқа келтіретін мүмкіндікті пайдалану.
Әрине архиватордың әртүрлі информациялар үшін тиімділігі әртүрлі болатыны өз-өзінен түсінікті, мысалы, мәтіндік файлдарды екі есеге жуық, ал бояуларының қоюлығы онша емес сұр түсті суреттерді (РСХ немесе ВМР тәрізді форматтағы) қанықтылық ерекшеліктеріне қарай екі-төрт тіпті он есеге дейін тығыздап қысуға болады.
Архиваторлар файл көлемін 10-70%-ға дейін кішірейтуге мүмкіндік береді.
Әдетге 20 Мб дискіні көшіру (СОРУ командасы арқылы) 15-ке дейін дискет (көлемі 1,44Мб) қажет етеді, ал архиватор көмегімен бұл көлемді бірнеше есе қысқартуға болады. Файлдарды архивтеуге арналған программалар дискідегі файлдар көшірмесін қысылған күйде архивтік бір файлға орналастыруға, кейіннен файлды архивтен шығарып алуға, архив мазмұнын көруге, т. б. істер атқаруға мүмкіндік береді. Архивтік программалар бір-бірінен қысылған файлдың форматымен, жұмыс істеу жылдамдығымен, архивке орналастырғандағы файлды қысу деңгейі сияқты әртүрлі мүмкіндіктерімен айрықшаланады. Архивтеу программалары тегін (SНАРЕWАRЕ) немесе делдалдық әдіспен таратылады. Олардың ішінде кең таралған архиваторлар тобына АRІ,RAR, РРKUNZІP жәнеPKZIP тәрізді программалар жатады. Бұлардан басқа да архиваторлар бар.
2. Архивтік файл
Архивтік файл - қысылған күйде бір файлға енгізілген, қажет болғанда бастапқы күйінде шығарып алуға болатын бір немесе бірнеше файлдың жиынтығы. Оның мазмұны (архив құрамындағы қысылған файлдар тізімі) және әр файлдың сақтаулы циклдік бақылау коды болады. Архив қүрамындағы әрбір файл үшін, оның мазмұны тәрізді мынадай информациялар сақталады:
        
        АРХИВТЕУ ПРОГРАММАЛАРЫ
1. Файлдарды архивтеудің қажеттілігі
Сіздер кез келген информацияның белгілі бір ... ... ... ... ... көлемі қаншалықты үлкен болғанымен ол ... ... ... дискіде орын болмай қалуы мүмкін. Бұл мәселені
шешудің бірінші жолы - ... емес ... жою. Ал, ... қажет емес
файлдың бәрін жойғаннан кейін де дискідегі орын ... ... ... ... ... ... орынды үнемдеп файлдың көлемін азайту
үшін, мәліметтерді сығылған түрде компьютерде ... ... ... ... бар. Файлдың немесе файлдар топтарының ... ... деп ... - ... ... ... үшін файлдың көлемін кішірейтіп
сақтауға мүмкіндік беретін программалар тобы. ... ... ... ... ... ... былай түсіндіруге болады: файлда
қайталанатын ... ... ... ... ... ұстаудың ешқандай
қажеті жоқ. Сондықтан архив жасауға мүмкіндік беретін программалардың жалпы
қызметі - файлда қайталанып тұратын ... ... ... ... жазып, кейіннен оларды өз реттіліктерін сақтай отырып ... ... ... ... ... ... информациялар үшін тиімділігі әртүрлі болатыны
өз-өзінен түсінікті, мысалы, ... ... екі ... ... ... ... онша емес сұр ... суреттерді (РСХ немесе ВМР тәрізді
форматтағы) ... ... ... екі-төрт тіпті он есеге дейін
тығыздап қысуға болады.
Архиваторлар файл көлемін 10-70%-ға ... ... ... ... 20 Мб дискіні көшіру (СОРУ командасы арқылы) 15-ке дейін дискет
(көлемі ... ... ... ал ... ... бұл көлемді бірнеше есе
қысқартуға болады. Файлдарды архивтеуге ... ... ... көшірмесін қысылған күйде архивтік бір файлға орналастыруға,
кейіннен файлды архивтен шығарып алуға, архив ... ... т. б. ... ... ... ... программалар бір-бірінен қысылған
файлдың форматымен, жұмыс істеу жылдамдығымен, архивке ... қысу ... ... ... ... ... Архивтеу
программалары тегін (SНАРЕWАRЕ) немесе делдалдық ... ... ... кең ... ... ... АRІ,RAR, РРKUNZІP жәнеPKZIP
тәрізді программалар жатады. Бұлардан ... да ... ... ... ... файл - қысылған күйде бір файлға ... ... ... ... шығарып алуға болатын бір немесе бірнеше файлдың жиынтығы.
Оның мазмұны (архив ... ... ... ... және әр ... циклдік бақылау коды болады. Архив қүрамындағы әрбір файл ... ... ... мынадай информациялар сақталады:
- файлдың аты;
- файл орналасқан ... ... ... ... ... рет ... ... архив бүтіндігін тексеруге арналған әр ... ... ... ... ... немесе сол бума белгісін екі рет ... ... ... өту үшін ... ... басу ... файлдар бар бумаға кірген соң, архивтейтін ... мен ... ... Бұны ... ... ... ... сол жақ батырмасымен 8ҺШ (Сілтеу және Шіпсіошз-тың басқа да
программаларындағыдай сияқты) ... ... басу ... жүзеге асырамыз.
^іпКАР. терезесінде файлдарды ерекшелеп белгілеу үшін "Бос орын" және Іпз
пернелерін ... да ... ... ... , пернелері
файлдар тобын ерекшелеп белгілеуге ... ... алып ... ... ... ... файлдарды ерекшелеп алып, Қосу батырмасын шертеміз (мұны
АЦ+А пернелері ... ... ... ... ... қосу" командасын
таңдау арқылы да іске асырамыз). Пайда ... ... ... ... енгіземіз немесе алдын ала келісім бойынша берілген атын ... ... ... жаңа ... (КАК. немесе 2ІР) форматын, қысу тәсілін, том
көлемін және басқа да архивтеудің параметрлерін таңдауға ... Бүл ... ... ат ... параметрлер енгізу Сұхбат бөлімінде толық
сипатталады. Архивті жасау үшін ОК ... ... ... ... ... ... ... болады. Егер қысу процесін
кенеттен тоқтату қажет болса, сол терезеде Болдырмау батырмасын басу ... ... ... ... ... кішірейтіп ықшамдау үшін, Фондық
батырмасын басамыз. Архивтеу аяқталған соң, статистика терезесі жойылады,
ал жасалған архив ағымдағы ... файл ... ... К.АК. ... ... ... файлдарды қосуға да болады. Егер
\¥іпКАК ... ... ... және оның ... ... (немесе
тышканды екі рет шертіңіз) пернесін бассақ, К.АК архивті оқып, ... Енді ... ... ... қарапайым тасымалдау арқылы
архивке файлдарды қоса ... ... ... ... ... ортасында архивтен файлды шығарып алу үшін, алдымен архивті ашып
алу керек. Оны төменде көрсетілген ... ... ... ... Windows ... ... файлға екі рет тышқанды шерту немесе Еnter-ді
басу (Сілтемеде немесе Жұмыс столында). Егер WinRAR ... ... ... ... бойынша) архив-файл типімен байланысқан болса, онда архив
Winrar-да ашылады. Бұл әрекетті ... ... ... ... соң
да "Интеграциялау" сұхбаты көмегімен жасауға да болады;
- WinRAR ... ... ... ... ... ... бұрын Winrar терезесінде басқа архивтің ашық болмағандығын
тексеріп алған жөн, ... ... ... басқасына қосылып кетуі
мүмкін;
- командалар қатарынан параметр түрінде архивтік атпен WinRAR-ды ... ... ... ... оның ... ... Шығарып
алынатын керек файлды және буманы ерекшелеп алу қажет. Ол үшін "Бос орын"
және INS пернелерін қолдануға ... ... ... , ... ... ... ... белгілеуге немесе белгілеуді алып тастауға
мүмкіндіктер туғызады.
Бір немесе ... ... ... ... соң, WinRAR ... батырмасын басамыз (оны АLT+Е пернелері немесе Командалар менюінен
"Файлды архивтен шығару" пункітін таңдау ... ... да ... ... архивтен шығарылған файлды басқа ... ... ... Шығару...
(немесе АLT+А-ны басыңыз) батырмасына шертіп, пайда болған терезеде қажет
жолды керсетіп, ОК-ны басу керек. Мұнда бірнеше ... ... ... (бұл ... ... информацияны Сұхбат
бөлімінде оқи аласыз).
Архивтеу кезінде статистикалық терезені пайдаланып, қысу ... ... Ол үшін ... ... басу ... WinRAR терезесін жүйелік
науада (tгау) кішірейту үшін, Фондық батырмасын ... ... ... ... онда WinRAR өз ... ... ал кері жағдайда
диагностикалық хабарламасы бар Терезе пайда болады.
3. Архивтердің тұтастығын ... ... ... файл үшін оның циклдік бақылау коды (СRС) жазылып
сақталады. Бұл код - ... ішкі ... ... ... ... ... енгізілсе, оның бақылау коды да өзгеруге тиіс. Сондықтан
бақылау коды ... ... ... ... сақталғанының белгісі болып
табылады. Файлдарды WinRAR программасында архивтен шығарар ... ... үшін ... коды ... ... де, ол ... жазылып
сақталған кодпен салыстырылып нәтижесі экранда көрсетіледі.
4. Архивті бүлінуден сақтау
RАR архивінің форматы берілген көлемнен тыс арнайы ... ... ... ... деп ... мәліметті сақтайды. Егер архивте бұл мәлімет
болса, онда иілгіш дискідегі информация бүлінген ... да ... ... келтіре аламыз. Бірақ бұл программа ZІР ... ... ... ... ... орындай алмайды.
Мәліметті қалпына келтіру үшін командалық қатарда RR[N] сөз ... ... ... жүйе ... ... ... қолдануымызға болады
немесе бұрын құрылған архивті қорғап қою ... ... ... де ... бар. Мысалы:
а -гг пеwагс *.txt
WinRAR d -rr4 ... ... гг ... терезесіндегі команда құрамына архивтің атын ... ... ... ... ... ... ... опциясын іске
қосуға болады. Мұның басқаша орындалу түрі - алдын ала ... ... ... жоғарыдағы тәрізді опцияны іске қосу ... ... кез ... ... ... кейін, оған оны қалпына ... ... ... ... ... ... ... өз функциясын орындауы үшін оның ... ... ... ... ... Егер ... ... үзіліссіз
қатарласа орналасса, онда әрбір сектор оның бүлінген 512 байт көлемін қайта
қалпына келтіре алады. ... бір ... ... ... рет ... онда бүл ... де кішірейеді.
Мұндайда секторлар санын тікелей "RR[N]" коман-дасымен немесе ... ... ... ... ... Егер бұл ... онда оның мөлшері автоматты түрде файлдың көлеміне байланысты
таңдалып алынады - ол ... ... ... ... ... бұл ... мәлімет жалпы файл көлемінің 0,7%-на дейінгі мөлшерде болғанда оны
қалпына келтіре алады.
Осындай түрдегі қалпына келтіру информациясы ... ... ... ... Қалпына келтіру информациясы көлемін шамамен мына формула
бойынша ... ... + *512 ... ... ... ... ... үшін "Қалпына келтіру"
командасы пайдаланылады, ол үшін командалық ... "г" ... ... ... ... деп ... Егер бүлінген архивте
қалпына келтіру информациясы болмаса немесе ол елеулі ... ... ... күйде болса, онда қалпына келтіру ісінің екінші кезеңі
басталады. Бұл кезеңде тек архив ... ғана ... ... соң ... коды (СRС) кате болған файлдарды қалпына келтіру
мүмкін емес, ал ... ... ... ... ... ... өткен файлға _гесоnst.rаr деген ат
беріледі.
INTERNET ... ... ... адам ... өзі ... араласу
тәсілдерін іздестіреді. Соңғы кездегі INТЕRNЕТ желісінің күрт дамып кетуі
(қазіргі кезде 18 000 әр түрлі желілерді ... ... ... қашықтық ұғымын жоққа шығарып, ... ... ... ... ... ... ... көзді
тартар ертеңі таң калдырып, өзіңнің соны пайдалана ... ... ... жаңалыққа тез үйренеді ғой, қазір де ... ... ... қор ... ертектегі "ханшалардан" күнделікті "күңіңізге"
айналып ... Оның ... ... ... ... және ... ... адамдар бар. Кейбір есептеулер
бойынша екі ... ... 30 ... жуық адам ... ... ЕТ ... ... 1000 компьютер қосылады екш. І80С ...... ... ... ... ... ... саны бір миллиардқа жетеді деуі де бекер емес шығар. Мұнда
таңданарлық ... жоқ. Сол ... ... ... ... ... болып
көрінсе де, оның өзін қалай пайдаланатынымызды білген артық болмайды.
29.1. Аздаған ... ... мен ... ... ... алғашқы дүниеге келтіруге себеп болған 70-жылдар басында
АҚШ қорғаныс министірлігінің АРRАNЕТ компьютерлік ... ... ... ... ... ... желілерінің жұмысы зерттелген еді. Желі
нүктелерінің үлкен аумақта шашырап ... және ... ... желілерінің күрделілігіне байланысты оның аздаған бөліктері
бүзылғанмен сау желілердің ... ... ... қайта құрылып, қалыпты
жағдайына келе алатыны ... ... тек желі ғана ... ол — ... желісі. INTERNЕТ
көптеген байланыс желілерін бір-бірімен біріктіріп, дүниедегі ең ... ... ... ... ... ... өкімет мекемелерінде, университеттерде,
коммерциялық фирмаларда, жергілікті ... ... ... де ... бір ерекшелігі оның құрамындағы көптеген ... ... ... ... істейді (шындығында, INTERNЕТ компьютерлерінің көпшілігі
ВВS сияқты істемейді, ... ... одан ... алып, мәліметтер базасын
пайдаланып, яғни оның ішкі мәліметтерін пайдалануға мұрсат алады). INTERNЕТ-
ке қосылу дегеніміз — ... ... ... ... ... ... деген сөз. Желідегі компьютерлерден ... ... ... ... ... қорлар
көлеміндегі, кітапхана каталогтарындағы қүжаттық мәліметтерді, суреттерді,
дыбыс ... ... жәнг т.б. ... ... ... ... ... ала аласыз.
INTERNЕТ информация магистралына өте ұқсас, институт, мектеп ... оған ... ... ... Ол үшін ... ... ... теру
керек. Мұнан кейін керекті жердегі (қала, ... желі ... ... қажетті материалдарға қол жеткізесіз. Керек етсеңіз,
NАSA құжаттарын да, айта берсек, соңғы ... ... ЦРУ ... де ... ... ... ... сипаттау үшін оны телефон жүйесімен салыстыру қалыптаскан.
Жалғыз телефон компаниясы болмайтыны сияқты INTERNЕТ компаниясы да ... ... ... ... ... телефон жүйесінің иесі кім?
Ешкім де емес. Әрине, оның бөліктерін біреулер иеленеді, бірақ жүйеге ... ие ... бұл жүйе ... келісім
арқылы ортақ пайдалануға арналған. Дүниежүзіндегі ірі телефон компаниялары
бірігіп, "телефон жүйесі" қалай пайдаланатыны жөнінде келісіп отырады, ... ... ... ... ақшасын, мұхитаралық кабел құнын -кімдер, қалай
бөлісіп көтеретінін және де әр ... ... ... ... ... бірігіп анықтап отырады. INTERNЕТ желісі де дәл осы ... ... ... ... ... ... өте көп. ... сіздің Бурабайға
барып дем алғыңыз келіп отыр, сол жердегі аквалангпеи жүзуге ыңғайлы ... ... ... ... болса, "skubа" (акваланг) жаңалықтар тобын қарап шығу керек, мүмкін
сонда демалған ... ... ... ... ... сұрағыңызды сонда
еягізіп, күтіңіз. Біреу сізге жауап беріп қалар (үлкен ықтималдықпен ... ... ... әр түрлі заттар жинайтын коллекционермен танысқыңыз келе ме, жоқ әлде
торт жасау рецептерін ... бе? ІВМ ... ... ... ... әдебиет жөніндегі ... ... ... ... ... бар ... онда ... мәліметтерді де түгел айтып
беру қиын. Оның үстіне күнбе-күн оған жаңа мәліметтер келіп түсіп ... ... ... ... деп ... ... ... INTERNЕТ -ке қосып бере алады. Желіге қосылудың бірнеше түрі
бар, олар:
- қосылып түратын тікелей ... ... ... ... ... ... байланыстар (кіру жолдары);
- почталық байланыстар.
Бұл атаулар әзірге түсініксіз шығар, енді ... ... ... ... ... - ... жеке ... тікелей ТСР/ІР
желісіне қосылған (Тransmission Соntrol Ргоtосоl/ Іnternet Рrotocol -
жеткізуді ... ... ... ... бұл ... -тің бір ... яғни жеке ... мекемедегі желімен тұрақты байланыстағы негізгі
компьютермен жалғасып тұр. ... ... ... ... ... ... деп ... немесе тұрақты тура байланыс тек ірі ... ... ... ... ... ... бағдарлауыш
орнатып, бағдарлауыш INTERNЕТ -ке қызмет ететін компьютермен ... ... ... ... ... ... ... каналы мен
Іnternet арасындағы байланыс тұрақты сақталады, сондықтан провайдер-
компаниясының ... ... ... шалу ... ... ... әрбір адам өз компьютерімен кіреді де, қалаған жеріне ... ... ... ... ... ... тура байланыс көбінесе SLIР, Роint-TOРOINT Рrotocol немесе
РРР деп аталады (Sегіа1 Linе internet ... ... желі үшін ... ... S1ір — тығыздалған S1ір, Роіnt-TOPOINT Ргоtocol ... ... Ал ... деп ... ... түрі ... бұл да ТСР/IР секілді, бірақ телефон каналын тұрақты пайдалануға
негізделген, ыңғайлылығы жағынан бұл түр ... ... ... ... орында тұр.
Тұрақты қосылып тұрмайтын байланыс ... ... әр ... да, оның ... S1ір ... ... қолданылып келеді. Ол
желіге телефон арқылы қосылатындықтан, модем мен бір телефон ... ... ... ... ... байланыс орнатылған соң, S1ір-пен
қосылып тұрмайтын байланыс аралығында (жылдамдығынан басқа) ... ... ... ... ... алатын бірнеше почталық байланыс
түрлері бар. Провайдері СоmpuServe болып ... ... ... ... байланысқа кіре алады. Олар өз почтасын Іnternet-ке
беріп, одан да ... ... ала ... ... ... почта
адресі аддына Іnternet деп жазып қойылады. Бұл ... әр ... ... қатысу үшін LISTERV жүйесін ... Осы ... ... ... ... көмей (network gateways)
деп аталады, олар Іnternet желісімен шектеулі тәсілдер арқылы байланысады.
Почталық қатынастың қолмен терілетін ... ... ... ... түрі бар, ... ол тек почта жүйесімен ғана қосыла алады. Тағы да UUСР
деген почталық ... түрі бар, онда ... тек осы ... үшін ... ... ... орнатылады.
2. Іnternet-пен қатынас құру
Бізге кеягттен бір файл ... ... ... делік және оның қай жерде екені
бізге белгілі болсын. Ол файл тегін берілетін программа, жұмысқа ... ... ... ... кітап та болуы мүмкін. Енді сол файлды өз
компьютерімізге қалай әкелу жолын қарастырайық.
Мүндай мақсат үшін файлды ... ... деп ... жүйе ... ... ... ҒТР). ... ҒТР немесе ftр термині жиі
ұшырасады. Каталогга немесе почталық хабарда "файлды алу үшін ... ... ... сөздер кездесуі мүмкін. Ол осы файлды алу үшін ... ... ... ҒТР ... ... ететін арнаулы
программасы бар желіге қосылған компьютер ҒТР-сервер деп ... ... ... ... үшін ашық ... кез-келген адам одан
администратор рұқсатымен әр түрлі мәліметтер ала алады. Бұл тәсіл анонимдік
ftр деп ... ... ... алу үшін ... өз атын айтпайды, белгісіз
(аноним) болып қала береді Көбінесе ... ... ... өз ... ... Ал кей ... мәліметті пайдалану үшін (кіру үшін) кіру
атауын (nаmeid) және/немесе паролін (раssword) білу қажех болады.
ҒТР-серверінің мәліметтерімен ... кұру үшін ... ... кіру
сұхбатын орындауы керек. Оның бір мысалы мынадай болуы ықтимал:
ореn ftр.геlсоm.su nаmeid раssword — ҒТР-серверге ... ... ... ... ... құру ... — ҒТР-серверінің қажетті информациямен толықтырылған аты;
nameid — пайдаланушының кіру аты немесе ...... ... ... немесе оның почталық (Е-mаіІ) адресі;
Парольді немесе өз атын дұрыс ... ... тек ... ... ... ... атап айтқанда:
hеlр — сервер командалары бойынша анықтама беру;
quіt — сеансты аяқтау.
Пароль меи атау дұрыс болса, қатынас құру ... ... ... ... ... құрамына мыналар кіреді:
Сd каталог_аты — каталогты ауыстыру;
сd.. — жоғарғы деңгейдегі каталогқа қайту;
get файл_аты — ҒТР-серверден файл алу;
bіnаrу — ... ... ... ... ... ... ехе, ... гаг, tаг, zір және т. б.)
dir— ағымдағы каталог файлдары тізімін беру.
ҒТР-сервермен байланысу сеансында пайдалануға болатын командалар жиынтығын
НЕLР ... ... ... ... ... алу ... әдеттегі командалар жиынтығынан мысал
келтірейік.
сb рub/ — ... ... ... ашық РАВ ... ... — сол ... файлдар тізімін беру;
get ОЗndех.txt — ҒТР-серверден аты көрсетілген мәтіндік файлды алу;
bіnаrу — екілік ... ... ... fаг 140.ziр — ҒТР-серверден екілік файл алу;
Осы мысалдан командалық интерфейстің қолайсыз екені көрініп тұр. Ал егер ... ... ... алу ... ... және олар ішкі деңгейлерде
орналасса, олардың аттары да ұзақ 256 символға дейін ... бір ... ... онша ... көз ... ... ... және ... ... ... ... графикалық
интерфейсі бар браузерлердің шығуына байланысты ... ... ... ... ... ... батырмасын басуға ғана тірелгенін айтуға болады.
Мысал ретінде Мicrosoft Іntегпеt Ехрlогег 3.01 программасын 1 ... ... ... қатынас құру сеансын талқылап
шығайық.
Браузерді іске қосу үшін ... ... ... ... ... ... пиктограммасын табу қажет, соған курсорды алып барып, тышқанның
негізгі батырмасын екі рет шерту керек.
Бұл ... ... ... ... Windows 98 ... ... оның іс ... осы операциялык жүйеге сәйкес ... З.х ... ... ... мен ... ... ... бірақ негізгі жұмыс кезеңдері мен орындалатын әрекеттері бірдей).
Іnternet Ехрlоrеr-ді Іске ... ... ... ... ... құру
программасы іске кіріседі, ол провайдер серверімен сіздің компьютеріңізді
байланыстырады.
Мұндайда үш ... ... ... ... ... ... аты-жөніңіз
және пароль (Бұлар сізге провайдер-компания арқылы Іnternet-ке қосылып
тізімге тіркелген ... ... оған қоса ... ... ... ... нөмірі. Сіздің сеанс алдындағы ең соңғы
әрекетіңіз "Байланыс орнату" (Установить ... ... басу ... Осы сәттерде сіздің экраныңызға алыстағы компьютермен ... ... ... ... ... ... ... кез келген
сәтте "Болдырмау" (Отмена) батырмасын басу ... ... ... ... ... әрекеттер дұрыс орындалса, экранға Іnternet Ехрlоrеr ... Одан әрі ... ... ... сізге аспаптар тақтасында бірнеше
батырмалар мен меню жолдарын пайдалану керек болады. Батырмалар астындағы
жазулар ... ... ... ... қай ... ... басуы
керектігі онша түсінікті бола бермейді. Ал, ... ... оқып ... ... өйткені желідегі байланыс орнатылған сәттен ... ... ... ақы ... ... ... қарастырайық, Бұл өрісте ҒТР адресі былай теріледі:
ftр://ftр.геlсоm.ru
Адрес терілген соң, "Еntеr" пернесі ... Осы ... ... ... ... ... ... болмайды, өйткені барлық әрекеттер тышқанмен
орындалады.
Адрес енгізілген сәттен бастап, Іnternet ... ... оң ... жер ... ... ... ... қозғалып айнала бастайды.
Қозғалып тұрған сурет бейнесінің Іntегnеt Ехрlоrег эмблемасына айналуы ҒТР-
сервермен ... ... ... ... қатынас басталғанын
мәлімдейді.
Internet Explorer терезесінің жұмыс аймағындағы 1 цифры тұрған орында ... ... ... ... ... ... ... Одан ары қарай
орындалатын әрекеттер осы мәтін нұсқауларына сәйкес жүргізіледі.
Құрал-саймандар тақтасындагы "Тоқта" (стоп) батырмасын ... ... ... ҒТР-сервермен өз компьютеріңіздің байланысын тоқтатуға болады.
Егер сеанс кезінде бірнеше парақ мәтін алған болсаңыз, "Алға"және "артқа"
батырмалары сол ... ... ... ... береді. "Таңдамалы"
(Избранное) батырмасы арқылы қабылданған парақты өз бумаңызда сол күйінде
сақтауға болады. ... ... ... ... кейін ол мәтінді
аспай-саспай қарап шығуға болады.
"Баспа" батырмасы экранда көрініп тұрған бетті баспаға шығаруға ... ... ... ... ... онда ... батырмасы арқылы оны
үлкейтуге немесе кішірейтуге мүмкіндік бар.
Релком ... ... ... ... ... мен ... символдарды белгілеу кодтары сәйкес келмейтіні байқалуы
ықтимал. Өйткені Windows жүйесі 1251 шарттаңбалау төсілін, ал РЕЛКОМ ... ... ... пайдаланады. Мұндай жағдай туындаса, мәтін символдары
кодтары түрлендіру үшін басты меню ... ... жөн. ... менюдің
"Түр" (Вид) пунктінің "Параметрлер" жолын ... ... сол ... ... ... ... Сол терезедегі "Қаріп" батырмасын басу керек
те, "МІМE кодтары" параметрлері ішінен ... ... алу ... ... ... ... ... кириллица әріптері (орыс,
қазақ әріптері) жоқ, сондықтан әркім өзі енгізген ... ... ... ... ... ... пайдаланып жүр (әрбір программалаушы
осыған өз "үлесін" жалықпай қосып келеді). Мысалы, КСРО төңірегінде аддымен
КОИ8г кодтары ... еді, ... оған қоса екі ... кодтар
даярлаған болатын — біріншісі, 886 кодтар МS DОS-қа арналған да, екіншісі,
1251 ... Windows ... ... болатын. Қазіргі ТМД елдерінде осы
үш кодтау тәсілі қатар қолданылып жүр. Осы ... ... ... алынған соң, барлық ашық терезелерді ОК батырмасын басу аркылы жауып
қою керек. Сонда экрандағы мәтін қалыптағы күйге келеді.
Керекті файлды не ... алу ... үшін ... сол файл ... алып бару керек, сол сәтте курсор сұқ саусағы сол файлды ... қол ... ... ... ... ... арқылы, сол
файлдың (каталогтың) мәтін алуға мүмкіндік аламыз. Сол ... ... ... (ал каталог болса, ашылып толық ... ... ... өту ... болса, "Артқа" батырмасын басамыз
немесе ... ... "бір ... ... ... ... басу жеткілікті.
Экранда көрінбей одан тысқары тұрған мәтін бөліктерін көру үшін көлденең
немесе тік ... ... ... ... олар ... ... оң жак және ... шеттерінде орналасады ("лифт"деп те
аталады).
Браузер арқылы кез-келген уақытта басқа ҒТР-серверге ауыса аламыз. Ол үшін
"Адрес" ... ... жаңа ... енгізіп, Еnter пернесін басу қажет немесе
"Адрес" өрісінің оң жағындағы бағыттауыш ... ... ... ... ... ... ... жөн. Керекті адресті "Таңдамалар"
батырмасы арқылы да тізімдер ... ... ... ... ... ... үшін ... менюінің "Жабу" пунктін орындау
керек. Бұл мақсат үшін оң жақ жоғарғы бұрыштағы "X" ... ... ... WORLD WIDE ... ішінен керекті информацияны іздеп табуға мүмкіндік беретін тағы
бір мүмкіндікті карастырып өтейік. World Wide ... ... ... ... ... ... ... жүзіне "электрондық
саяхат" жасайтын гипермәтіндік жүйе ... ... ... ... ... ... ... болатын ең кең тараған жүйе ретінде, WWW есептеледі.
Internet-тің қалған ... гөрі ... ... ... әрі
ыңғайлы.
Мұнда бір-бірімен байланысқан сөздер тізбекше арқылы іздеу жүргізіледі.
Өзіңізге керекті тақырыпты тандап ... ... ... ... ... сол ... ішінен тағы бір тақырыпты тандап алсаңыз, соған
байланысты ғана мәліметтерді оқи ... ... бір ... ... ... шығасыз, бірақ, қажет болса, кейін оралуыңыз да
қиын емес.
WWW жүйесі байланыс орнатылған құжаттардан ... ... ... ... сіз Windows ... ... ... мәліметтер құрылымын қарап
шықсаңыз немесе Маcintosh компьютерінің Нурег Саrd файлын көрсеңіз, сол
гипермәтін ... бола ... ... ... бір ... ... ұғымға
мәтіндік байланыс арқылы (мазмұны арқылы) тез өтуді қамтамасыз ... ... ... аяқ ... гөрі сол ... ... бір бөлігін ғана оқып,
сонан кейін сол бөлікпен байланысты басқа ... ... өте ... ... ... ... ... курсорды алып барып ... ... ... ... WеЬ жүйесімен қатынас құру тәсілі
Web жүйесімен жұмыс істеудің бірнеше тәсілі ... ... ... ... ... ... ... қойған, арнайы команда арқылы
WWW браузерімен оңай байланысу жолы бар. Оны іске қосу үшін www немесе ... ... ... ... ... ... ... болса немесе тікелей теру арқылы байланыс
орнату керек болып жатса, өз ... ... ... де ... ... тәсілге қарамастан сіз ... ... ... таба ... ... жүмыс істей аласыз. Әрине бұдан
басқа да браузерлер бар, ... Nestcape ... ... Windows ... өз ... ... программасының ішкі браузерімен жабдықталады.
Windows 98 ... ... ... де ... ... ... берілетін
ішкі браузерлер болады, олармен жұмыс істеу де ыңғайлы. Ал егер ... сіз ... ... ... ... ... онда
Netsсаре Navigator браузеріне немесе басқасына оңай ауыса аласыз және
олардағы жалпы жұмыс ... ... ... ... ... ... ... істеуді меңгерсеңіз және
WеЬ жүйесінің бірнеше адресін білсеңіз, онда желіге кіріп жұмыс істеу қиын
болмайды. Адресті білмесеңіз де, ... ... ... ... ... ... ... кете бересіз.
Іnternet Ехрlоrеr немесе Navigatог іске ... ... ... ... ... "өз" ... байланыс орната береді. Ал, егер ... ... ... жұмыс істейтін болсаңыз, онда бірден Місroft
компаниясының WWW сервері ... ... ... оған ... ... ... кейін "лифт" көмегімен парақтың ... ... ... ... ... ... ... ерекшеленген мәтін бөлігіне алып
барып тышқанды бір рет шертіңіз, браузер осы тандап ... жаңа ... ... өз ... ... жағдайда курсорды Internet-те парақты іздсу үшін осы сілтемені
таңдаңыз" (выберите данную ссылку) ... ... яғни оның ... үзіндісіне алып барып, тышқанның сол жақ батырмасын шертеміз. Сол
сәтте браузер сіздің ... Internet ... ... ... жиі ... ... адресі көрсетілген келесі парақты
шығарады да, сіздің іздеу шарты ... ... ... және ... ... ... өтінеді.
Web каталогтары кітапхананың жүйелік каталогтары тәрізді жасалып, олар
"Спорт", "Компьютерлер", ... ... ... ... ... ... ... тауып алып, оның ішінен Web -тегі түйінді сөздер
тізімінен ... ... ... серверлердегі тізімдерде әрбір түйінді тақырып қысқаша сипатталып
отырады да, одан негізгі тақырыпқа өту жолы (парақтағы ... ... Web ... ... ... тек аз ... көрсетеді, ал
"дүние жүзілік өрнекте" (всемирная паутина) одан басқа толып ... ... бар ... ... ... ... да АltaVisa, НotBot
немесе Lyсоs сияқты іздсу серверлері іске ... ... ... ... ... көрсетсеңіз, Web парақтарынан осы салаға
байланысты бар мәліметтерді қарап шығу мүмкіндігін аласыз.
Іздеу ... ... ... ... ... ... каталогтарға қарағанда көптеген мәліметтерді қамти алады. Бірақ
сіз оларды сұрыптай отырып, мыңдаған парақтан ... ... ... ... ... сіз ... ... информация іздейтін болсаңыз іздеуді WеЬ
каталогтарынан бастағаныңыз ... егер сіз ... бір сөз ... ... ... ... "Little ... классификатордан жалпы атауын табу қиын ... ... ... ... да онша ... бере қоймайды. Мұндайда іздейтін
серверді пайдалану қажет шығар, мүмкін ... емес ... ... шығу
керек болар, өйткені әр түрлі серверлер қойылған бір сұраққа әр ... ... ... ... ... ... ... нәтижесі де табысты болатыны
есіңізде болсын. Бір емес, сұрағыңызға сәйкес келетін бірнеше сөз тіркесін
іздеген қолайлырақ ... Көп ... ... ... синоним сөздер іздеп
табу ісін оңайлатады.
Егер іздейтін сервер ... ... ... таппаса (немесе тіпті ешқандай жауап
таппаса), онда сұрағыңыздың нақты болмағаны немесе керекті сөз ... ... деп ... Мұндайда басқа және қысқа сөздерді пайдалана
отырып, тағы да іздеу жүмыс жүргізу керек.
Ал, егер табылған мәліметтер жүздеген ... ... ... ... онда ... өте кең ұғымды, ауқымды болып кеткені. Қайта ... ... ... пайдалануға тырысып, іздеу варианттарын шектеуге
талпынған жөн.
"Өрмек" ішінде қызықты, орыс тілінде жазылған ... көп, ... әр ... ақпарат іздеу қажеттілігі жиі кездеседі. Бірақ тиімді
жолмен керектісін жылдам ... табу орыс ... ... мен ... ... қарай қиынға соғады.
Орыс алфавитін пайдалануға оның кодтарының да әр түрлілігі ... ... ... КОИ-8 ... ... ... \Уіпдош8 кодын колдануы (1251)
мүмкін. Бұған орыс сөздерін латын әріптерімш жазу ... ... ... те ... қосылатынын айтсақ, қиындықтың арта түсетіні өз-өзінэі
белгілі болады.
Осындай себептермш Желі бойынан, мысалы, Алматы туралы ... ... ... ... 1251 ... код аркылы енгізсек — бір түрлі жауап,
ал КОИ-8 коды арқылы енгізе алсақ (ол ... ... ... ... ... — екі ... жауап аласыз;
латын әрпімен Аітаіу сөзін енгізсеңіз — үш түрлі ... ал ... ... сөзі ... ... ... Ол ... кейбірі қайталанатьш да
шығар, бірақ айырмашылығы да жетіп ... ... ... болу үшін жәж ... ... табу мақсатында
СотрТеІс фирмасының серверіне (һіір:// ... ... ... фирма орыс тіліндегі мәтін ерекшеліктерін есепке ... ... ... — тіл ... ... ... жәнг ... ретінде өздері арқылы
сүрақтарды АІШҮізІа-ға жіберетін мәтін бетгерін ашты. СотрТеІс ... ... ... автоматты түрде көбейтіліп, тек ... ... ... ... жөнглтіледі.
Бұл сервердің тағы бір ерекшеліті — кодтарды сәйкестендіре отырып өзгерту:
бір сүракты әр түрлі кодтар түріж ... үшін ... рет ... керегі
жоқ. Бір еягізілген мәлімет автоматгы түрде барлық кодқа ... ... шығу үшін тек ... өзгерту жеткілікгі), сервердегі кодтау түрі
екеу — ... бен 1251). ... да ... ... информациялар
болғанымен, олар осы екі кодтау түрінг автоматгы түрде айналады.
Керекті ақпарат табылса, ары ... ... ... ... ... ... ГРАФИКПЕН Ж¥МЫС ІСТЕУ
\Үогсі басқа программалардан графиктерді кірістіруге, сондай-ақ өзінің
кескіндерін даярлауға мүмкіндік ... ... ... ... ... ... үшін ... (Вставка=»Рисунок) командасын
орындап, ішінде сол сурет орналасқан файлдың атын көрсету керек. ... ... ... ... алдымен алмастыру буферіне
ауыстырып, соңынан барып оны курсор ... ... ... ... да
кірістіруге болады.
19.1. Графиктерді орналастыру принциптері
^Уопі сырттан алынған графикті мәтін элементі ... ... ... ... ... мәтіндік символ ретінде қарастырады. ... ... ... ... ... ... Егер график мөлшері
мәтін жолағының мөлшерінен асып ... онда ... сол ... ... ... ... кірістіру кезінде кескіндерді орналастыру үшін
мәтін жолдары автоматты түрде ... ... ... бар ... жолға қосу кезінде сурет мәтінмен бірге төмен-жоғары және ... ... ... ... ... ... оның кез келген нүктесінде ... ... ... ... шекаралары бойымен кішкене квадраттар пайда
болады. Мәтін ішіндегі ерекшеленген графикке басқа элемшттер сияқты ... ... ... ... ... ... жолдарына ыңғайлы түрде орналастыру үшін, оны кадр ... ... Ол үшін ... ... ... де ... орындаймыз. Нәтижесінде ішінде ерекшеленген графигі бар ... Егер ... тек ... қана ... онда кадр ... сол ... анықталады: сурет масштабьш өзгерту арқылы кадр мөлшерін өзгерте
аламыз.
Кадрды ыңғайлы орналастыра отырып, суретті мәтін бетінің кез ... ... ... ... ала ... келісім бойынша мәтін ішінде
графиктің алғашқы көшірмесі тұрады. Жұмыс істеу ... ... ... мәтін ішіне орналастырылған кескін өзгеріссіз сақталады.
Қүжатта орналастырылған графикті жаңарту мүмкіндігіне қол жеткізу үшін
кескінді ... ... ... ... ... ... тағайындау
кажет. Өкінішке орай, құжатқа бұрын орналастырылған суреттер үшін "бастапқы
файл - сурет" ... ... ... ... байланысты жаңартып отыру үшін, ... ... ... ... ... командасын орындау
керек. Сол кезде пайда болатын терезеде ... ... ... ... Осы ... ... ... (Обновить сейчас) командасын
орындау арқылы байланыс орнатылады. Осы терезеде бір суретті басқа суретпен
ауыстыруға ... ол үшін ... ... ... ... орындау
қажет, сонда мәтінде бұрынғының орнына жаңа сурет койылатын болады.
Әдетте баспаға шығару алдында ... ... мен ... ... ... ісі баспа опцияларында тағайындалады. Сондыктан
мәтін принтерге басылған сайын график те ... ... ... ... ... ... орналастырмаса да болады (тек ... ... ... ... есебіжн мәтіндік файлдың мөлшерін
кішірейтуге болады, бірақ бүл режим мәтінді оқу ... ... ... қажеттілігіне байланысты қарап шығу жылдамдығын өте баяулатып
жібереді.
Сондай-ақ ... ... ... ... барысында сурет түпнұсқасы
файлын да мәтінмен бірге жеткізу керектігі жайлы ойланган жөа
Графиктік элементтерді редактордың өз ... де ... ... ... ... аймақтарды (толтырылған немесе іші бос),
ішіне мәтін орналасқан төртбұрыштарды (рамка) т. б. салуға ... ... ... ... ... суреттерді даярлау
Қарапайым графикалық элементтерді (түзу сызық, қисық, сызық, дөңгелектер,
іші боялған, боялмаған көпбұрыштар, мәтінмен ... ... ... ... ... ... даярлауға болады.
Салынған сурет элементтерімен ... ... тек ... ... ... ... шығу ... ғана болады. ^огсі программасы осы режимде
сурет ... ... ... ... ... ... тырысады.
19.3. Графикалық редактордың аспаптары
Сызық — \Уопі графикалық редакторының ең қарапайым геометриялық ... Сызу үшін ... ... ... Сурет салу аспаптар
тақтасындағы түзу ... ... ... ... шерту жеткілікті.
Тышқан курсорын түзудің бастапқы нүктесіне орналастырып, сол жақ ... ... ... ... нүктесінг дейін түзу сызық сыз. Осылайша түзу
сызық сызу жеткілікті күрделі. Егерде оны ... 0°, 30°, 45°, ... 90° ... ... етіп ... ... ... сызықты сызу
процесінде 5һі/і пернесін жібермей ұстап тұру қажет .
Сызыкты даярлап алған соң, оның ... ... екі рет ... ... ... ("Рисованный
объект") деген сүхбат терезесі шығады. Енді сызық параметрлерін, яғни оның
сызылу ... ... ... ... ... қалыңдығын жәнг т. б. (19.1-
сурет) тандап алуға болады.
Бұл сұхбат терезесін "Сурет салу" аспаптар ... ... ... бейнеленген батырмалар көмегімен де шақыруға болады.
19.1. сурет Түзу сызықты форматтау экраны
Дөңгелектер мен эллипстерді де осы аспаптар тақтасының ... ... Ол үшін ... ... тұрған батырманы шертіп, сосын курсорды
бастапқы нүктеге орналастырып, тышқанның сол жақ ... ... ... ... ... қажетті мөлшерге дейін үлкейту керек. Осы әрекетті
орындау кезінде эллипс центрі де ауысып отырады, оны бір ... ... Сігі ... ... ... тұрса болғаны. Шеңбер суретін салу үшін,
сурет салу барысында 5һі/і ... ... ... тұру ... оның ... ... үшін Сігі және 8һі/і ... ек^ін де жібермей
ұстап түруға болады.
Тіктөртбүрышты тұрғызу үшін алдымен оның бейнесі ... ... ... ... курсорды тіктөртбұрыш төбелерінің біріж сәйкес келгтін ... ... сол жақ ... ... оны ... ... түрып
тіктөртбұрыішы толық етіп салу керек. Сігі ... ... ... ... ... бір ... бекітуге болады. Ал квадрат
суретін салу үшін, оны салу барысында 8һі/і ... ... ... ұстап
түру қажет. Алдыңғы жолдардағыдай Сігі және 8Ш/1 пернглерін де бірдей
пайдалануға болады.
Доға. Бұл ... ... ... мш эллипстер доғаларының суретін
саламыз. Сурет салу барысында 8һі/і пернесін жібермей ұстап түрсақ, ... ... ... ... ... Сігі пернесін басып, шеңбер
немесе эллипс центрін бір ... ... те алу ... ... ... ... оның ... салынған батырма көмегімен салынады.
Курсорды көпбұрыштың бір төбесіне орналастырып ... сол жақ ... ... тұру ... ... бір қабырғасын саламыз. Көпбұрыштың
келесі төбесін анықтау үшін ... ... одан ары ... ... болады. Зһі/І пернесі көпбүрыш қабырғасының ... ... ... етіп ... ... ... береді. Соңғы қабырғаны жойып
қайта сызу үшін Вас/схрасе пернесін пайдалануға ... ... ... ... дәл ... үшін Езс ... басу ... сонда олар
автоматты түрде бір нүктеге түседі.
19.4. Салынған суретті көмкеру, оның ішін бояу және ... ... бір ... ... ... соң, тағы да ... мүмкіндіктерді
қолдануға болады:
- Сурет салу тақтасындағы Сызықтыц түсі ... ... ... ... ... ... мен түсін өзгерту керек;
— тұйық сызықпен қоршалған фигураның ішкі аумағын бсяу үшін ... ... ... ... ... ... Осы батырманы тышқанмен
шерту, түстерді тандауға мүмкіндік беретін сұхбат терезесін ашып ... ... ... ... ... ... ... аймақты
246
белгілі бір өрнгкпш толтыру мүмкіндігі де бар. Ол үшін контекстік менюді
ашып, ... ... ... обьектов) командасын, содан кейін
экранға шығатын Толтыру (Заполнение) ... ... ... (19.2. сурет).
19.2-сурет. Толтыру өрнегін пайдалану
Әр түрлі сызықтармен сызылган, іштері түрлі бояулармен және ... ... ... ... 19.3. ... ... ... Боялған және өрнгктелген деңгелектер мысалдары
Салынған объектілерді ары қарай өңд^те болады. Ол үшін ... ... ... ... ... - сол ... курсормен көрсетіп тұрып,
тышқанды шерту арқылы іске асады (элементті құрайтын сызықты көрсетіп ... ... ... ... ... ... ... бойынша
кішкене квадраттар пайда болады. Шекарадағы осы квадраттарды курсормен іліп
алып, созу арқылы графикалық элеметтердің ... ... ... ... құрайтын элементтер үшін объектіні бөліп ерекшелегеннен
кейін пайда болатын түйінді нүктелерді ... ... ... пішінін
жөндеп түзетуге болады. Ол үшін Сурет салу ... ... ... форму) пернесін басса болғаны.
Ерекшеленген элемент үшін ... ... және бояу ... ... етіп
тағайындауға болады. Сызықтарды тілсызықпен ... ... ... ал ... төбелерін жұмырлауға (округлить) болады.
Бұл операциялар меню командалары арқылы да орындалады. ... ... ... үшін сол ... ... алып, Сызық тусі батырмасын
басып, қажетті параметрлерді тағайындау керек.
19.5. Суреттерді ерекшелеу
Геометриялық элементті ерекшелеу ... ол ... ... ... керек.
Осыдан кейін ерекшелшгея элемент ... оның ... ... беретін кішкене сегіз тіктөртбұрышпен қоршалған жақтау (рамка)
пайда болады (19.3. сурет).
Суретті салу барысында олардың түстерін бір ... ... үшін ... ... ... ... қажет болуы ықтимал. Ол үшін,
төменгі Сурет салу (Рисование) аспаптар тақтасындағы тілсызық бейнесі ... ... ... ... ... ... салу керек.
Элеметтерді біртіндеп таңдап та ... ... Ол үшін ... ... ... ... осыдан кейін 5һі/( жібермей ұстап тұрып, келесі
элемеиттердің де әрқайсысын тышқанмен шертіп отыру керек. Егер де ... ... бір ... алып ... қажет болса, 8һі/і пернесін
басып тұрып, осы элементті тышқанмен тағы да бір рет ... ... ... ... ұйымдастыру
Жоғарыда айтып өткеніміздей, кез келген сурет бір немесе ... ... ... ... ... ... ... бір
бүтін ретінде өңдеуге болады.
Бірнеше элементтерден тұратын топты құру үшін, алдымен оларды ерекшелеу
керек, одан ... ... салу ... ... ... батырмасын басу керек (19.4-сурет).
19.4. сурет. Геометриялық элементтер тобы 19.7.Топты жіктеу
Қажетті бір әрекеттерді орындап болған соң ... ... ... бөлек-бөлек элементтерге жіктеуге болады. Ол үшін ... ... ... ... ... салу ... ... Топты
жіктеу (Разгруппировать) батырмасын басу керек.
19.8. Геометриялық элементтердің орын ауыстыруы
Геометриялық элементтің орын ауыстыруы ... ... оны ... содан
кейін оны тышқанмен іліп алып, керекті
орынға ауыстыру керек. ... ... ... де ... болады. Ол
үшін олардың бәрін де ерекшелеп, содан ... ... ... ... ... ... ... сонда онымен бірге қалғандары да орын ... ... ... ... ... ... ... барлығын бір ірі
топқа біріктіру тәсілінде пайдалануға болады. Егер де ... тік ... ... ... ... ... ... онда оларды орын ... ... 5һі/( ... ... тұру ... Геометриялық элементтерді масштабтау
Геометриялық элементтерді масштабтау үшін, сегіз ... бар ... Ол ... ... немесе элементтер тобын таңдап алғанда
пайда болады. Бұл тіктөртбұрыштарды тышқанмен жылжыту ... ... ... ... ... болады.
Егер масштабтау кезінде 5һі/( пернесін ... ... ... өзгертулер
пропорционалды түрде екі бағытта (тік және ... ... ... ... мен шеңберлер масштабын өзгертуде олардың
пропорцияларын сақтап қалу үшін, яғни ... ... ... - ... ... - ... ... қалуы үшін пайдаланамыз.
Егер де масштабтау кезінде Сігі пернесін басып, оны ... ... ... ... ... ... центріне байланысты
жүргізіледі.
19.10. Геометриялық элементтердің көшірмесін алу және оларды жою
Гдаметриялық элемшттердің көшірмесін алу жәш жою ... ... ... ... және ... жоюға арналған Түзету (Правка
-Е(Ш) менюі командаларын ... ... ... тобын алдын ала
ерекшелеген жөн.
250
19.5. сурет. Геометриялық элементтерді реттеп орналастыру
19.11. Геометриялық элементтердің алдыңғы не ... ... ... ... ... ... ... тұратын болса (19.5-сурет), қай
элементтің ... ... ал ... ... ... ... ... көрсету мүмкіндігі бар. Бұл үшін қажетті элементті ерекшелеп,
Жоғарыға орналастыру (Поместить наверх) немесе ... ... ... ... басу ... Геометриялық элементтерді бұру
программасының графиктік редакторының көмегімен кез ... ... ... ... ... қатысты 90° немесе 180°-қа бұрып орналастыруға болады
(19.6-сурет). Графиктік ... ... ... ... орындайды:
- таңдап алынған элементті оның тік (вертикаль) осіне байланысты бұру;
- таңдалған элементті оның көлденең осіне катысты
бүру;
- ... ... ... ... тілі ... 90°-қа бұру. Бүл
мүмкіндіктер симметриялы түрде ... ... ... ... . ... Геометриялық элементтерді бұру 19.13 Кез ... ... ... ... ... көпбұрышты түзетуге болады. Оны түзету оның төбелерін
алып тастаудан, қосымша төбе тұрғызудан ... ... ... ... үшін фигураны ерекшелеп алып, Сурет салу аспаптар тақтасындагы ... ... ... ... басу ... Оның төбелерін тышқанмен
іліп алып ауыстыруға болады.
Көпбұрыштың бір төбесін алып ... үшін Сігі ... ... ... сол ... ... ... сонда тышқан курсоры қосу таңбасына ұқсас
белгіге айналады, сол сәтте тышқанның сол жақ батырмасын ... ... жаңа бір төбе қосу ... АҺ ... ... ... көпбүрыш
қабырғасы бойындағы қосымша төбе салғыңыз келетін нүктеге алып ... ... қосу ... ... ... ... оны ... болғаны.
252
19.7-сурет. Кез келген көпбұрышты
А - жацадан төбе қосылган көпбурыш, Б — бастапқы
көпбурыш; В - бір ... ... ... ... ... ... істеу кезіндегі негізгі мүмкіндіктер
Суретті ... ... ... ішіне орналастырған соң, сол суретпен қосымша
мынадай әрекеттерді орындауға ... ... ... ... ... тұрғызу;
- суреттің мәтін ішіне орналасуын өзгерту;
- ... ... ... ... қай ... ... тұруы кажет екендігін тағайындау.
19.15. Суретті орналастыру
Мәтін ішінде суретті ... ... ... мәтін парағын қарап шығу
режимінде суретті ерекшелеген жөн, ... ... ... ... орындау
керек. Сол сәтте сурет айналасында жақтау (рамка) пайда болады да курсорды
жақтау ішінг енгізіп, суретті мәтін ... ... ... ... ... ... ... тіктөртбұрыштары бар масштабтаушы жақтау
шығуы үшін, курсорды суретке апарып тышқанды ... ... Енді ... ... үшін ... ... ... (оларды кейде
мөлшерлік манипуляторлар деп те ... ... іліп ... ... отырып, қажетті мөлшерін тағайындап алып, ... ... ... ... ... (%-пен берілген) қалып жолында көрсетіліп
тұрады. Фигуралар пропорциялығын тік және көлденең ... ... ... 8ҺІ/І ... қоса ... ... тұру ... болады.
19.17. Суреттің көшірмесін алу
Дайын суреттің көшірмесін алу ... оны Сігі ... ... тұрып жылжыту
жеткілікті. Сонда суреттің түпнұсқасы өз ... ... ал ... курсорымен бірге орын ауыстырып отырады.
19.18. Басқа программалардан мәтіндік файлдар енгізу
ОО8 және \Уіпс1о\У8 ... ... ... ... ... ... командасын орындау жеткілікті. Егер \Уопі сол файлдын
бұрынғы форматын түсіне ... онда ... ... ... Ол ... ... ... форматы көрсетіледі де оны ... ... ... (19.8. ... \№эт(і бұрынғы файл форматьш ... ... онда оньщ ... ... терезесіндегі ОК батырмасын басу керек. Файлды түрлендіру
ісі аяқталған соң, жаңа құжат үшін терезе ашып сол файлды көрсетеді.
Преобразованме ... ОО5 ... в ... КТР ... ... ... 5сһесІиІе+
ІЛичная адресная книга ІАдресная книга ОиИооК ІДокумент НТМІ
.0/95 для УУіпгіот и Макинтоша
19.8. сурет. Файлды түрлендірудегі ... ... Шогй файл ... ... ... ... тиісті жол арқьшы
қажетгі форматгы нақтылай көрсетуге тьфыс. Осындай жағдайда мәтін ... бір ... ... ... ... ... ... файлды түрлеядіру
ВО5 ортасында жұмыс істейтін ЕОІТ, Миііі-Ейіі, Фотон, Лексикон сияқты
мәтіндік редакторлардан мәтінді ... ... файл ... Оо8 ... ... ... Бірақ түрлендіру барысында каретканы қайтару мен
жол соңы символдарын қалдырып кетеді, өйткші олар ... ... ... ... ... саналады. Осьшайша Воз ... ... әр жолы ... ... ... ... сондықтан оларды қалыпты
күйге келтіру біраз еңбекті керек ететінін айтпасқа болмас.
19.21. Түрлшдірілген файлды дискідс ... ... ... ... ... түрлендірілгешкн кейін оны дискіде
қайта сақтаңыздар. Ол үшін Файл=>... деп сақтау (Файл=>Сохранить ... ... Сол ... ... ... ... терезесінв файлдың
жаңа аты енгізіледі. Оның типі ретінде \У6пі құжатын (йос ... ... ... ... жеке ... ... форматында сақтайды.
19.22. Құжатты керісінше түрлендіру
Егер \Уогс1-та дайындалған құжатты ... ... ... ... ... ... ... басқаша сақтау (Файл=ФСохранить как...)
командасын орында және мәтінді өнд^дің басқа ... үшін ... ... ... ... ... шығуға әрекет жасалғанда,
сұхбат терезесі ашылады да \^огй редакторы файлды өз форматында ... (19.9І ... ... ... ... ... Жоқ батырмасын шертіп, оны
қайта сақтаудан бас тартқан абзал.
19.9. сурет. ... ... ... ... ... ... ... программалық ортада дайындалған мәтіндік файлды үнемі дұрыс ... Сол ... ол ... ... ... жету үшін ... ... Бұл формат кейбір ОО8 программаларынан басқа (бірақ
олар да оқи ... ... ... ... дерлік жақсы түсінеді
және ең бастысы - барлық мәтіндік редакторлар бүл ... ... ... ... ... ... бөтен форматқа айнаддыруға да
қатысы бар, тіпті ^опі-тан мәтін қабыддауға арналған ... ... бар ... да КТҒ ... ... тікелей ауыстыру
әлдеқайда жеңіл орындалады.
19.24. Графикалық объектілерді ішке кірістіру
Көптеген құжаттарда әр түрлі иллюстрация түріндегі ... бар. ... ... ... ... ... ала ... программаларда
дайындалған фирмалық таңбалар, диаграммалар, графиктер, суреттер ... ... ... Бұрын айтылғандай, мәтінді, суреттерді
кірістіру Кірістіру =» Сурет (Вставка => ... ... ... асады.
19.25. Графикалық форматтар
Әр түрлі графикалық объектілерді \Үопі ортасындағы мәтінге кірістіру ... ... ... ... алатын программалар арқылы немесе
графикалық сүзгілер көмегімен орындалады.
Алдын ала орнатылған ішкі графикалық сүзгілер биттік ... ... ... ВМР ... шмесе векторлық графика форматындағы
файлдарды (заты.ХУМР болатын) оқи алады. Ал басқа форматтағы файлдар ... ... ... ... ... екі ішкі ... - графикалық информацияны файлда сақтаудың
әр түрлі ... ... Енді сол ... ... ... ... ... (немесе биттік) графика файлдары бейненің әрбір нүктесін ... ... ... орналасқан тізбегі ретінде қарайды. Әр нүкте ... ... ... ... ... программасы — осы биттік
графика бейнелерін өндеуге арналған. ... ... ... ... ... Міне ... .ВМР ... файлдармен
бірге биттік графика тобына жататын .РСХ немесе ... ... ... болады. Осы биттік графика ... ... ... ... ... ... өзгерту барысында, олардың сапасының ... ... Енді ... ... .ВМР ... суретті
Кірістіру=>Сурет (Вставка=»Рисунок) меню командасының көмегімен мәтін ішіне
орналастырайық. Сосын масштабты ... ... ... болу үшін ... ... те, ... ... және көлденеңінен ұлғайтайық. Бұдан
кейін қарасақ, бейненің бүрынғьщан біршама өзгергенін байқаймыз (19.10.
сурет).
19.10. сурет. ВМР ... ... ... ... ... көптеген ... ... ... ... ... ... ... объект ретінде өңдей алмайсыз. Мұндайда бейне
құрамындағы көрсетілген жеке нүктелерді ез ... ... ... алу ... Ал мұндай жұмыс адамды барынша жалықтыратын іс болып ... ... ... ... ... ... ... жеке элементі вектор түрінде немесе
параметрлер массиві түрінде, дәлірек айтсақ, осы ... ... ... -
оның мөлшері, центрінің координаталары және түсі ... ... ... ... ... (сызықтар, тіктөртбұрыштар,
дөңгелектер және т.с.с.) математикалық сипаттамасы түрінде жазылады және
сақталады. Мысалға, ... ... үшін оның ... ... (х=10,
у=5), радиусы (34), түсі (көк) ... ... ... ... бейне
масштабының өзгеруі (өсуі немесе кемуі) оның сапасына әсерін тигізбейді.
.ДУМҒ форматы - бұл күрделі векторлық графика ... ... ол ... оның құрамында бірге орнатылған графикалық сүзгі арқылы іске асырылады.
Кез келген графиктік редакторда сурет салып, оны ,\ҮМҒ ... ... онда ... ... ... ... ... төмендетпей оны
\ҮогРисунок) командасының көмегімен ... ... ... ... ... файл атын ... ... (19.11-сурет). Бұл тәсіл суретті ары қарай өзгертпейтін
кезде немесе сурет салған ... ... ... ... ... ... көмегімш кірістірілген) қолайлы.
- Кірістіру=>Объект (Вставка=>Объект) ... ... ... ... жағдайда жаңадан сурет салуға немесе дайын суреттердің
бірін алуға болатын бастапқы ... ... ... бар. ... ... ... ... негізгі программанын қажет етілуі,
бірақ оның орнына ... ... ... ... сол
программаның көмегімен өңдеуге мүмкіндік аламыз.
260
19.11. сурет. "Суретті еягізу" сұхбаттасу терезесі
Орындалған операциялар нәтижесінде ... ... ... ... қойылатын болады. Суреті бар мәтінді ... ... ... ... суреттің орналасуы өзгереді. Мәтінмен жұмыс істеу барысында
суреттің орны өзгеріссіз қалуы үшін суретті кадр ішіне ... ... ... ... ... біз келесі тарауда қарастырамыз.
Графикалық элемонттерді Графикалық объект ретінде ... ... ... мәтінге кірістірілгеннен кейін де өзгертіле беретін
суретті көрсетеді. Графиктік объектілерге әр ... ... ... ... ... ... (Рһоіозһор немесе СогеШКА\¥) графикалық
редакторы орнатылған болса, онда РһоІоҒіпізһ-те де ... ... ... ... ... ... ... РНОТО-СНАКТ программа-
ларында) дайындалған графикалық элементтерді мәтінге кірістіре аламыз.
Алайда, графикалық ... тек ... ... ... ... ... ... М8 Ехсеі (немесе РошегРоіпІ) программасы ... ... осы ... ... ... де ... болады.
19.30. МІСГ080Й СНрАгі-тан суреттерді кірістіру
М8 СІірАгІ программасында ... адам ... ... ... ... көркемдеуге арналғанқомақты суреттер жиыны бар. ... ... ... сурет түріндегі әр түрлі объектілері бар СІЛРАК.Т
программасы орналастырылып қойылған. Суреттерді мәтінге ... ... ... командасын орындап, СЫРАК.Т бумасындағы
суреттерді қарап шығуға мүмкіндік алып, қажеттісін ... ... ... ... Саііегу 2.0" сұхбат терезесі
Кез-келген сурет түріндегі объектілер жиынына қол ... үшін ... ... ... ... ... орындаңыз;
- "Объектіні кірістіру" (Вставка=>Оъекта) сұхбат ... ... ... ... ... типі" (Тип объекта) тізімінен "Місгозой СІірАй суретін" (Картинка
Місгозой СІірАгІ.) таңда (экранда ішінде ... ... мен ... бар ... ... ... ... (19.12-сурет);
- Болімдер (Разделы) тізімінен қажетті бөлімді таңдап алыңыз;
- ұнаған ... ... ... (Вставить) батырмасын басыңыз.
19.31. Суретті кадрға немесе мәтіндік терезеге ... ... ... ... кадр ... алу аркылы суретті мәтіннен
бөліп ... оны ... ... оңай ауыстыра аламыз. Мұндайда кадр
мәтінмен қоршалып түрады.
Суретті кадр ішіне кірістіру үшін келесі әрекеттерді
орындаңдар:
- ... ... ... ... және ... тиіс ... көрсет (енді ОК пернесін басу ... ... ... ... ... ... ... ерекшеленіп тұрғанына көз жеткіз, егер ерекшеленбесе, оны
қайтадан ерекшелеп ал ... де ... ... ... ... ... келсе, оны алдына ала ерекшелеуді ұмытпаңыз);
- Кірістіру=>Кадр ... ... ... ... ... ... салу" (Рисование) немесе "Пішіндер" ... ... ... ... ... ... болады.
Кадр ішінде суретті орналастырудың тағы бір ... ... ... Суретті мәтіндік терезе ішіне орналастыру арқылы оны ... ... ... ... бар, ... ... салу" аспаптар тақтасы
құралдарын пайдалана отырып, сызықтар қалыңдығын және түстерін де ... ... ... ... үшін ... ... орындалуы тиіс:
- экранға "Сурет салу" аспаптар тақтасын шығару, Жазу батырмасын басу;
- құжаттағы ... ... ... қой, ... ... басып және де
оны басулы күйінде ұстап түрып, мәтінді ... ... ... сол жақ жоғарғы бұрышына жыпылықтап тұрған курсор шығуы
тиіс);
- Кірістіру=>Сурет (Вставка=>Рисунок) командасын
орындау, қажетті суретті көрсету, ОК батырмасын шерту ... ... ... терезенің формасы суреттің формасына карай бейімделеді).
Ал суреттің мөлшері ... сай ... ... ... ... ... туралы кейінірек айтылады.
Мәтіндік терезені керкейтіп безендіру үшін "Сурет салу" аспаптар тақтасының
Бояу түсі, Сызық ... ... типі ... ... пайдалана аласыз.
19.32. Суреттермен жұмыс істеу
Сурет кұжатқа кірістірілген соң, ... ез ... ... ... орындауға болады:
- сурет мөлшерін ұлғайту ... ... ... ... емес ... суретті берілген нақты өлшемдерге (ұзындығы мен енін) келтіру;
- суретті кадр ішіне кірістіру және оның ... емес ... қиып ... ... ... (жақтауға алу);
- суретті мәтін ішінде ауыстыру, оның ... алу және ... ... кірістіру;
- суретті кадр немесе мәтіндік терезе ішіне кірістіру және оны кез келген
орынға ауыстыру.

Пән: Информатика
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 25 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Архивтеу программалары туралы8 бет
Архивтеу программалары. Файлдарды архивтен шығару7 бет
Архивтеу программалары. файлдарды архивтеудің қажеттілігі10 бет
Файылдарды архивтеу программалары4 бет
Архиваторлар13 бет
Архивтеу бағдарламалары8 бет
Файлдарды архивтендіру11 бет
Архивтеу программасының ерекшеліктері5 бет
Java тілінің даму тарихы6 бет
«Ақпараттық технологиялар» пәні8 бет


Исходниктер
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь