Қазақстан Республикасындағы валюталық операцияларды реттеу

1. Қазақстан Республикасындағы валюталық операцияларды реттеу
2. Валюталық шоттарды ашу тәртібі
3. Валюталық операциялардың түрлері және олардың есебі
4. Халықаралық банктік есеп айырысу нысандары
5. Банктің валюта.айырбас операцияларының есебі
        
        Шетел валюталарымен жүргізілетін операциялар есебі
1. Қазақстан Республикасындағы валюталық операцияларды ... ... ... ашу ... ... ... түрлері және олардың есебі
4. Халықаралық банктік есеп айырысу нысандары
5. Банктің валюта-айырбас операцияларының ... ... ... ... ... ... банктердің сыртқы экономикалық қызметі тауарлар мен
әрекеттерді ... ... ... аумағында
шетел валютасында оларды өткізу, елмімздің ішінде бейрезидент тұлғалардың
шаруашылықпен айналысудағы тауарлық емес ... ... ... ... ... валютасында банктік операцияларды жүзеге асырумен байланысты.
Әрбір егеменді мемлекетте заңды төлем құралы ... сол ... ... ... ... сыртқы сауда, қызмет, несие, инвестиция,
мемлекетаралық төлемдер бойынша есеп ... ... ... ... ... ... ... валютасын сатып алу немесе сату нысанында бір
валютаны басқа валютаға ... ... ... 21 ҚЕХС ... валюталық
операция – бұл шетел валютасында диноминацияланатын немесе ондағы есепті
талап ететін операция.
Валюталық нарықтар-шетел ... ... пен ... ... ... ... ұлттық валютаға сатып алып сататын немесе айырбас
жүргізілетін ... ... ... операциялары ежелде «ауыстыру ісі нысанында» ерте
заманда және орта ғасырларда пайда болып, ... ... ... ... ХІХ ... ... Олар ... негізгі
ерекшеліктермен сипатталады:
• байланыстың электронды құралын кеңінен ... және ... есеп ... ... ... ... ... негізінде валюталық нарықты
интернационалдандыру ... ... ... ... ... ... ... үздіксіз
жасалыналыд;
• валюталық және несиелік тәуекелді сақтандыру мақсатында
валюталық операциялардың кең көлемде ... ... және ... операциялар коммерциялық мәмілемен
байланысты валюталық оепарциялардан біршама асып ... ... саны ... өсті және ... ... мен ... ... (ҰАК) басқа заңды және
жеке тұлғалар да ... ... ... валюталық нарық келесілерді қамтиды:
• халықаралық есеп айырысулардың уақытылы жүзеге асырылуы;
... және ... ... ... ... ... несиелік және қаржылық нарықтардың ... ... ... ... ... резервтерінің
әртараптандырылуы (диверсификация);
• валюталық бағады реттеу;
• қатысушылардың валюталық бағам айырмасы ретінде алатын ... ... ... ... реттеуге бағытталған валюталық
саясатты жүргізу.
Институционалдық көзқарас тұрғысынан валюталық нарық – бұл банктердің,
брокерлік ... ... ... ұлт ... (ҰАТ) ... ... банк аралық нарықта өзара және
тауарлы-өнеркәсіп клиентурасымен 85-95 % валюталық мәмілелер жасайды.
Валюталық ... ... ... ... ... бейрезидент тұлғалары жатады.
Валюталық реттеулердің объектілері валюталық ... ... ... ... ... ... валютасы және бағалы
қағаздар (акция, облигация, төлем құжаттары, қарыздық мінджеттеме, қымбат
металдар) жатады.
Валюталық құдылықтарымен жүргізілетін операциялар екі түрге ... ... ... ... ... ... ... аудару және
керісінше валюта қаблдау, саудалы сипатға жатпайтын аударымдар және тура
инвестициялар, ... ... және т.б. ... ... мен ... ... ... банктік операциялар жүргізуге лицензияларды Ұлттық
банк шексіз мерзімге береді және ... ... ... яғни ... ... Банк ... ... лицензияда көрсетілген
жағдайда және келесілерді сәйкес жүргізуге құқы бар:
• шетел валютасындағы қаражаттарды заңды және жеке тұлғалардың
шотына және ... ... және ... ... мен ұйымдарға шетел валютасында несие және қарыздарды
тарту және ... ... ... ... ... ... өз ... шетел валютасында кассалық қызмет көрсету;
• шетел валютасында саудалық және саудалық емес ... есеп ... ... ... ... ... тәжірибеге сәйкес басқа да операцияларды
жүзеге асыру.
Валюталық операцияларды жүзеге асыруға құқық ... ... деп ... ... нарығында банктің рөлін анықтайтын ... ... ... оның ... ... мен филиалдардың
шетелдік желісінің даму деңгейі, ... ... ... есеп
айырысудың көлемі болып табылады. Сондай-ақ банк және оның валюта ... ... ... ... ... ... шектеулер, телекстік
және телефондық байланыс жағдайы маңзды рөл атқарады.
2000 жылдың сәурінен бастап Ұлттық банк теңгенің ... ... ... Ол Ұлттық банк қатысуынсыз валюталық нарықта сұраныс
және ұсыныс негізінде ... ... ... ... ... ... валюталық реттедің маңызы кенеттен өседі, негізгі міндеттері
келесілер болып табылады:
* Қазақстан ... ... ... ... жүргізілу тәртібі мен қағидаларын анықтайтын нормативтік-
құқықтық актілерді ... ... ... ... ... ... ... заңдылықтарының орындалуын бақылау (валюталық бақылау);
валюталық нарық, жүргізілетін валюталық ... ... ... ... талдау.
Валюталық реттеу мәселелерін шешу үшін ... ... ... ... негізгі әдістерді қолданады:
• валюталық операциялар оюъектілері мен субъектілерін, валюталық
операциялар субъектілерінің ... мен ... ... құндылықтармен айналысу тәртібін
белгілеуді анықтайтын валюталық операцияларды жүргізу тәртібін
белгілеу;
... ... ... ... ... ... операцияларды жүргізуге шектеу енгізу;
• шетел валютасын пайдаланатын қызметтерді лицензиялау;
• валюталық реттеу мәселелері бойынша халықаралық ... 1992 ... ... ... ... ... (ХВҚ) мүшщесі болып табылады, ал 1996 ... ... ... ХВҚ ... ... VІІІ ... ... мемлекеттердің өздерінің ... ... ету ... қарастырылған,
яғни ағымдағы валюталық операциялар бойынша ... ... ... ... жүйе ... ... ... Валюталық бақылаудың мақсаты – Қазақстан Республикасының резидент
және бейрезидент ... ... ... жүргізу кезінде
заңдылықтарды сақтауын қамтамасыз ету. ... ... ... заңдылықтарға сәйкес жүргізілетін валюталық операциялардың
сәйкестігін анықтау және ... ... ... үшін ... мен ... ... шетел валютасындағы төлемдердің шарт жағдайына сәйкестігін
тексеру;
• валюталық операциялар ... есеп ... және есеп ... ... ... ... ... кезінде негізгі рөлді арнайы валюталық
заңдылықтар атқарады. Қазақстан Республикасында валюталық реттеудің негізгі
органы республикасың заңдылықтарына сәйкес валюталқ ... ... ... ... ... ... ... және басқа да мемлекеттік
органдар валюталық реттеудің заңдылықтарына сәйкес өз құзыретінің шегінде
жүргізеді. ... ... ... негізгі нормативтік актілері 1998
жылдың 24 желтоқсанында «Валюталық реттеу туралы» заң толықтырулар ... ... заң ... табылады. Ол Қазақстан аумағында
жүргізілетін валюталық операциялардың принциптері мен ... ... ... ... мен міндеттерін, валюталық заңдылықтар
бұзылуының жауапкершілігін анықтайды. Валюталық бақылау агенттері ретінде
валюталық операцияларды жүргізу ... ... ... ... ... ... ... банктер мен банктік емес қаржылық
мекемелер болып табылады.
Қазіргі уақытта Қазақстан Респбликасында келесідей ... ... ... ... жүргізілетін операциялар бойынша бар;
• шетел валютасын сатып алуға, сатуға және айырбастау ... мен ... ... ... ... жүзеге
асыратын ұйымдардан тыс жерде жүргізуге болмайды;
• қызмет және ... үшін ... ... және ... ретінде
резиденттер алатын шетел валютасы, олардың өкілетті
банктеріндегі ... ... ... ... алыну керек.
Сонымен қатар Қазақстан Республикасы Президенті халықаралық
міндеттемелерді ... ... және ... ... ... кез ... валюталық операцияларды шектеуге және тоқтатуға құқылы.
Қазақстан Республикасы Президентінің «Қазақстан Республикасы Ұлттық ... ... күші бар ... ... ҚР ... банк ... ... жүргізуге қажетті шектеулерді енгізуге оның ішінде осындай
оеперациялардың көлемі немесе сыйақылар мөлшерлемесінің деңгейі ... ... ... ... ... ... ... Заңына сәйкес
Қазақстан Республикасының Ұлттық ... ... ... валюталық төлем және экспорттық валюталық түсімді міндтті
сату тәртібіне шек қоя алады. соңғысы нақты ... ... ... ... ... ашу ... ... есеп айырысуды жүзеге асыру үшін валюталық шот
ашу қажет. Егер заңды ... ... ... шоты ... онда оны ... ... ... ұсынылады:
• нотариалдық куәландырылған құрылтай құжаттарының көшірмесі;
• заңды ... ... шот ашу ... ... ... ... қол және мөр үлгілері;
• салық төлеуші ретінде есепке тұрғаны туралы анықтама;
• Қазақстан Республикасының ... ... ... ... ... ... үшін өзара шарттар, келісімдер, мәмілелер
көшірмесі бар ... іс ... ... ... жеке тұлғалар банкте валюталық шот
ашу үшін келесі құжатарды ұсыну қажет:
- мемлекеттік тіркеуден ... ... ... орган
берген құжаттың көшірмесі немесе соған теңесетін құжат (патент
немесе лицензия) көшірмесі.
Шотқа келіп түскен валюталық қаражаттар ... болу ... ... ... ішкі ... ... ... сатып алынған экспортты
валюталық түсім, жарғылық капиталға салым, қаржылық көмек, қайырымдылықтар,
сыйлықтар, несиелер, қарыздар, валюта. ... ... ... ... тек бейрезидент тұлғалармен есеп айырысу үшін және ... ... ... ... ... міндеттемелерді орындау үшін
ған алады. Клиенттердің валютаны сатып алуы ... ... ... ... арық ... ... және кросс-операция (айырбастау) (3-
қосымша) бойынша жүзеге асырады, ал сату валюталық қаражаттарды сатуға арыз-
тапсырма негізіндле жүргізіледі (4-қосымша).
Тауарды импорттау (жұмыстар мен ... ... ... ... ала ... ... төленген кезде клиент банкке тиісті өзара
шарт, келісімшарт немесе келісімдерді ұсынуы қажет. Ұсынылатын ... ... шот ашу ... ... таңбалы саннан тұратын нөмір
беріледі.
000 000 000
1 2 3,
Мұндағы: 1 – ... ...... ... ...... нөмірі (жеке)
Онда шоттың ашылған ... ... ... ... және ... ... ... шоттарды тіркеу кітапшасы жүргізіледі. Сол
уақытта клиенттерге папка ашылады: онда шот ... ақша ... ... ... ... ... іс және ... шот
көрсетіледі.
Жоғарыда айтылғандай, банктер шетел валютасында операция жүргізу үшін
лицензия алулары қажет. ҚР Ұлттық банкі лицензиялауды ... ... ... ... күні шетел валютасында қолма-қол есеп айырысу
негізінде бөлшек ... және ... ... ... әрекет,
резиденттердің мемлкет заңдылықтары бойынша құқықтарына ... ... және ... ... шоттар ашумен байланысты қызметтерге
лицензия беріледі.
Кейбір шетел валютасындағы операциялар ұлттық банкке тіркелуі ... 100 мың АҚШ ... ... ақша пайдасына өтуін қарастыратын
капитал қозғалысымен байланысты валюталық операциялардың ... ... ... 180 ... ... ... дейнгі алынатын несие;
- 180 күннен асатын мерзімге резидентердің ... ... ... байланысты есеп
айырысуларды жүзеге асыру;
- 180 күннен асатын ... ... ... ... ... ... ... жүзеге асыру;
- Қазақстан Республикасындағы бейрезиденттердің инвестициясы;
- жылжымайтын мүліктерге мүлікті және басқа да ... ... ... 180 күннен асатын мерзімге резиденттердің
экспорттық мәмілелерін несилеумен байланысты есеп айрысуларды
жүзеге асыру.
Валюталық операциялар бойынша есеп және есеп беру ... және ... ... ... ... мен ... ... органдарының келісіміне сәкес Қазақстан Республикасы ... ... және ... ... және жеке ... мінетті
түрде орындауы керек.
Республикадағы балық заңды және жеке тұлғалар Қазақстан Республикасы
Ұлттық банк және ... ... ... ... ... ... ... талаптарын орындау мақсатында қажетті ақпараттар мен
қаражаттарды ұсынуға міндетті.
Жекелеген ... ұзақ ... ... ... ... кезекте
мүмкіндігі болатын қолма-қол өтелмеген мәмілелермен байланысты олардың
қолдағы бар мүмкіндіктері жабылмаған мәмілелерімен ... ... ... ... әр ... тәуекелге бел буады.
Валюталық позиция банктің шетел валютасындағы ... ... ... ... ... нақы валюта бойынша ... ... ... ... ... деп есептелінеді, ал тең келмеуі
кезінде – ашық.
Жабық валюталық ... ... банк ... ... ... ... ... да және дәл сол уақытта оны алынған тоабыспен басқа сату
мәмілесімен жабады. Ұлттық банк ... ... ... ... ... ... Банк үшін ... бағытта өзгеруі мүмкін болғандықтан
ашық валюталық позиция банктің зиян шегу ... ... ... ... ... оның ... шектеп, арнайы бөлек есептілікті
тағайындайды.
Егер сатылған валюта бойынша міндеттемелер оған ... ... ... ... шегі ... ... банктік жарғылық
капиталының 30% құрауы керек, ал ұзақ валюталық ... ... ... 5% , ... нетто-позицияның жарғылық апиталдың 50% ... ... ... ... ... ... критерийлері
бойынша, сондай-ақ тек валюталық операцияларға ғана тән басқа да белгілері
бойынша жүзеге асады. Снымен, олар келесідей ... ... ... ... жасалынатын;
- Қазақстанның валюталық құндылықтарының шекарадан өтуіне
байланысты;
- Республикадан тыс ... ... ... ... ... түрлері және олардың есебі
Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін ... ... ... ... ... ... аяғынан бастап өнеркәсібі дамыған елдерде
валютаны жедел ұсыну ... және ... ... ... ... соңғылары валюталық реттеу ... ... ... ... ... биржада фъючерстік және опционды валюталы
мәмілелер ... Бұлш ... ... және ... ... жаңа нысаны. Қолма-қол валюталы операцияларды көп банктер
жүеге асырады, мерзімді операциялармен ... ... ... ... ал ... операцияларды ірілендірілген банктер жүзеге асырады.
Жедел ұсына («своп») валюталық операцияларды өте кең таралған және төленген
мәміле көлемінің 90% ... ... мәні ... ... ... ... мәмілеге отыру күнінен бастап екінші күні ... ... ... банк-контрагенттерінің оны жеткізуінде.
«Свифт» электрондық байланыс құралының, банкаралық электронды
аударымдар ... ... ... ... ... ЧАПС және ... ... кең таралуы «бүгіннен ертеңге дейін» немесе «ертеңнен
келесі күнге дейінгі» бір күнде депозиттерді орналастыру операцияларын ... ... үшін ... Осы ... ... валюталық нарықта басқа
мәміле бағамдары ... ... сол ... ... ... ... бір ... мәмілеге арнлаған бағам.
Жедел ұсынмен байланысты валюталық операциялар валюталық позицияның ең
мерзімді элементі болып ... және ... бір ... өз ... ... «спот» операциясының көмегі арқылы өз ... ... ... ... ... ... оның ішінде
«қапыл» ақөшалардың бір валютадан басқаға ауыстыра отырып төрелік және ... ... ... ... валютасындағы мерзімді мәмілелер (форвардтық, фъючесртік) – шарт
жасаған кезде тіркелген ... ... ... ... ... ... кейін алып келуі туралы екі жақтың ... ... ... ... Осы ... мерзімдік валюталық
опеарциялардың екі ерекшелігі байақалады:
1. шарт жасау уақыты мен ... ... ... ... ... ... ... Ол мәмілені жасау күнгіне бастап кезең
соңы ретінде (мерзімі 1-2 ... 1, 2, 3, 6, 12 ай және 5 ... ... ... ... кез ... кезең.
2. операция белгілі мерзімнен кейін жасалса да, валюта бағамы
мәміле жасалған кезде тіркеледі.
«Спот» және «форвард» ... ... ... ... арасындағы
айырма мерзімді мәміле бағамы төмен кезде, «спот» бағамы бойынша ... – dis ... ... – D) ретінде немесе егер жоғары болған кезде
сыйақы ретінде анықталады. Сыйақы ... ... ... мәміледе валюта
қолма-қол операцияға қарағанда қымбат айырбасталады дегенді білдіреді.
Дисконт, ... ... ... ... бағамы қолма-қолға қарағанда
төмен екендігін бідіреді. Жалпы алғанда, ... ... ... ... ... қарағанда тұрақты. Сондықтан банк аралық нарықта мерзімді
мәмілелердің ... ... ... көбінесе сыйақымен дисконт
анықталады. ... ... ... ... ... қосылады, ал сыйақы
«спот» бағамынан шегеріледі. Сыйақы және дисконт әдісі ... ... ... ... мерзімді мәміле бойына валюта бағамы «аутрайт» бағамы
деп аталады.
Шетел валютасына жасалатын мерзімді мәмілелер елесі ... ... ... ... ... ... валюталық тәуекелді сақтандыру үшін ... ... алуы ... сатуы;
• валюталық бағамының төмендеуіне байланысты болатын шығындардан
шекарадан тыс жерде және тікелей және қоржындық ... ... ... ... есебінен аылп-сатарлық пайда алу.
Валюталық опцион сатып алу-сату (лат. opito, options – ... ... ... аяқталғанға дейін мәмілені жасау кезінде белгіленген
бағам бойынша белгілі бір валюта көлемін ... бір жағы ... ... ... ... ... алу (call ... – сатып алушы опционы) немес
сату (put мәмілесі – сатушы опционы) ... ... ... ... комиссияны (сыйақы) төлеу шарты кезіндегі ... ... ... банк үшін тәуекелі жоғары, сондықтан ол клиентке ... ... ... ... ... ... ... опциондық шарттың
аяқталу күніндегі жедел мәміле бойынша валюта бағамының ... ... ... ... ... көлемінен асып түсетін бағамдық
ауытқулар кезінде тиімді болады. Негізінен валюталы ... ... ... үшін ... ... тек қана ... ғана ... сонымен қатар қор және тауар биржасына саудаласады.
Жетпісінші жылдардан бастап батыс елдерінде қалқөымалы ... өту ... ... ... ... ...... отыру
кезінде алдын ала белгіленген бағам бойынша белгілі бір ... ... ... ... ... ... ату ... сату міндеттемесін
білдіретін келісім. Стандарттық шарттарда барлық жағдайлар реттелген: ... ... ... есеп ... тәсілі. Фъючерстермен сауда жасау
клирингтік үй арқылы жүзеге асырылады: ол әрбір ... ... үшін ... ... сатушы үшін сатып алушы болып табылады.
Қолма-қол және мерзімді ... ... ... ... ... «своп» мәмілесі болып табылады. «Своп» «ағылшын. swap – айырбастау) –
бұл белгілі бір мерзімге сол валюталармен бір ... ... ... ... ... ... қолма-қол мәміле бойынша сатушы және ... ... ... ... маржадан үнемдейді. «Своп» операциялары
банктер үшін өте ... ... ... олар ашық ... ... ... жабылады), онң тәуекелсіз қажетті валютамен уақытша қамтамасыз
етеді. «Своп» ... тек ... ғана ... ... ... пайызбен
де жасалынады. «Своп» мәміле нысанында банктер валюталарды, несиелерді,
депозиттерді, пайыздық мөлшерлемелерді, бағалы ... ... ... ... ... ... операциялармен байланысты нарықтық қызметтің белгілі бір
түрі – бұл төрелік – ... табу ... ... бір ... ... алу
және сол уақытта оны сату. Төреліктің айтарлықтай маңызды ...... ... ... жоғарылату үшін пайыздық мөлшерлеме ... ... ... ... айырмасы арасындағы қатынастарды банктер
пайдаланатын және валюталық ... ... ... ... ... ... пайыздық арбитраж.
«Спот» немесе «форвард» жағда»йында шетел валюталарын ... ... ... алу ... банк қол ... кезде, келесідей шоттар
коррепонденциясы жасалады:
Дт 6405 «Банктің шетел валютасын сатып алу – сату ... ... 6999 ... ... валютсымен жасалған мәмілелер бойынша
позициясы».
Және бір уақытта осы өткізбеден теңге эквивалентінде ... ... 6999 ... шетел валютасымен жасалған ... ... 6905 ... ... ... алу-сату бойынша шартты міндеттемелер».
«Спот» және «форвард» жағдайында шетел валюталарын бағалы метелдарды
сату шартына банк қол ... ... ... шоттар корреспонденциясы
жасалады:
Дт 6999 ... ... ... ... ... ... 6905 «Шетел валютасын сатып алу-сату ... ... бір ... теңгеде:
Дт «Банктің шетел валютасын сатып алу – сату ... ... әрі ... валюта бойынша дербес шот ашылады. Валюталау ... ... ... күні – ... ... ... кезінде
талаптар мен міндеттемелерді қайта бағалау жүргізіледі. Қайта бағалаудан
пайда алу кезінде ... тыс ... ... жазу жасалады:
Дт 6405 «Банктің шетел валютасын сатып алу – сату ... ... 6999 ... ... валютсымен жасалған мәмілелер бойынша
позициясы».
Шығын ... ... 6999 ... ... ... ... ... бойынша
позициясы».
Кт 6405 «Банктің шетел валютасын сатып алу – сату ... ... ... бір ... ... ... ... келесідей
өткізбелер жасалады:
• пайда сомасы,на
Дт 3581 «Шетел валютасын қайта бағалау бойынша өткен жылғы резерв».
Кт 4570 «Шетел валютасы бойынша форвард ... ... ... ... ... шығын сомасына:
Дт 5570 «Шетел валютасындағы форвард операцияларын қайта бғалаудан
іске асырылмаған шығыстар».
Кт 3581 «Шетел валютасын ... ... ... өткен жылғы резерв».
Келісімшарттың күші жойылған кезде немесе сатып алу ... ... ... кезінде банк келесі өткізбелерді жасайды:
• сату валютсы бойынша:
Дт 6905 «Шетел ... ... алу – сату ... ... 6999 «Банктің шетел валютсымен жасалған ... ... ... алу валютасы бойынша:
Дт 6999 «Банктің шетел валютсымен ... ... ... 6405 ... ... ... сатып алу – сату ... ... шот ... есеп ... ... ... кезінде келесідей
шоттар коррсепонденциясы жасалады:
• сатып алынатын валютада:
Дт 1001 «Кассадағы қол-қол ақша».
1050 «Банктердің коррепонденттік есеп ... 1858 ... ... ... бойынша валюталық қысқа позициясы».
2858 «Банктің шетел валютасы бойынша валюталық ұзақ ... ... ... ... ... ... өткен жылғы резерв» (оң
қайта бағалау сомасына) немесе
Дт 1001 «Кассадағы қол-қол ақша».
1050 «Банктердің коррепонденттік есеп шоттары».
3581 «Шетел валютасын ... ... ... ... ... ... қайта бағалау сомасына)
Кт 1858 «Банктің шетел валютасы бойынша валюталық қысқа позициясы».
2858 «Банктің шетел ... ... ... ұзақ позициясы».
* сатылатын валютада:
Дт 1858 «Банктің шетел ... ... ... ... позициясы».
2858 «Банктің шетел валютасы бойынша валюталық ұзақ ... 1001 ... ... ... «Шетел валютасын қайта бағалау бойынша өткен жылғы резерв»
(оң қайта бағалау сомасына) немесе
Дт 1858 «Банктің шетел валютасы ... ... ... ... ... ... валютасы бойынша валюталық ұзақ позициясы».
Кт 3581 «Шетел валютасын қайта бағалау бойынша өткен жылғы ... ... ... ... ... ... операцияс бұл – «спот» және «форвард»
операцияларының үйлесуі. ... ... ... тыс есеп берудің бөлек
дербес шоттарында көрсетіледі. Валюталық ... ... ... ... ... бөлек дербес шот ашылады. Бұл шо ... ағым ... ... ... қайта бағаланбайды.
Дт 6405 «Банктің шетел валютасын сатып алу – сату ... ... 6999 ... шетел валютсымен жасалған ... ... және бір ... ... ... ... ... 6999 «Банктің шетел валютсымен жасалған мәмілелер бойынша
позициясы».
Кт 6905 ... ... ... алу – сату ... шартты
міндеттемелер».
Сонымен бірге әрбір алюта бойынша бөлек дербес шот ашылады. «Спот»
сатып алу (сату) бойынша есеп ... ... ... ... банк ... ... ... өткізбені жасайды:
Дт 6905 «Шетел валютасын сатып алу – сату ... ... 6999 ... ... валютсымен жасалған мәмілелер бойынша
позициясы».
Және барлық уақытта сатып алу ... 6999 ... ... ... ... ... ... 6405 «Банктің шетел валютасын сатып алу – сату бойынша шартты
талаптары». баланстық шот бойынша келесі ... ... ... ... ... 1001 «Кассадағы қол-қол ақша».
1050 «Банктердің коррепонденттік есеп шоттары».
Кт 1858 «Банктің шетел валютасы бойынша валюталық қысқа позициясы».
• сатылған валютада:
Дт 1858 ... ... ... ... валюталық қысқа позициясы».
2858 «Банктің шетел валютасы бойынша валюталық ұзақ позициясы».
Кт 1001 «Кассадағы қол-қол ақша».
1050 «Банктердің коррепонденттік есеп шоттары».
«Спот» және ... ... ... ... ай ... ... пайыздық шығыс есептелінеді:
• теріс айырма кезінде:
Дт 5704 «Тазартылған қымбат металдарды қайта бағалауда шығысы».
Кт 2860 «Банктік ықзмет бойынша өзге кредиторлар».
Мерзімі ... ... ... ... алу ... ... тыс ... өткізбе жасалынады, ол баланстық шот бойынша
• сатып алынатын валютада:
Дт 1001 ... ... ... «Банктердің коррепонденттік есеп шоттары».
2860 «Банктік ықзмет бойынша өзге кредиторлар».
Кт 1858 «Банктің шетел валютасы бойынша валюталық қысқа позициясы».
2858 ... ... ... ... ... ұзақ ... ... валютада:
Дт 1858 «Банктің шетел валютасы бойынша валюталық қысқа ... ... ... ... бойынша валюталық ұзақ позициясы».
2860 «Банктік ықзмет бойынша өзге кредиторлар».
Кт 1001 «Кассадағы қол-қол ақша».
1050 «Банктердің коррепонденттік есеп шоттары».
Бухгалтерлік есепте опциондарды жүргізу үшін ... және ... ... ... ... ... «Банктің өзге де транзиттік өзге де есеп шоттары» баланстық ... ... ... алу бағасы», 2870 «Банктің басқа транзиттік
шоттары» - «Опционда сату ... ... шот ... ... ... ... сатып алу – сату бойынша шартты
талаптары». Баланстан тыс шщоты бойынша екі ... шо ... ... ... бойынша мүмкін талаптар» және «Сатылған опциондар бойынша
шартты талаптар». Ал 6905 «Шетел валютасын сатып алу – сату ... ... - ... алынған опцион бойынша мүмкін міндеттемелер» және
«сатылған опцион бойынша мүмін ... ... тыс шот ... ... ... ... мәмілелер бойынша позициясы» - «Опцион
бойынша ... ... ... алу ... оның ... ... және ... жасайды:
Дт 1870 «Банктің өзге де транзиттік өзге де есеп шоттары».
Кт 1050 «Банктердің коррепонденттік есеп шоттары».
• бір ... ... ... ... «спот» бағамы бйынша
опционның жалпы сомасына:
Дт 6405 «Банктің шетел валютасын сатып алу – сату ... ... және ... ... ... 6999 «Банктің шетел валютсымен жасалған мәмілелер бойынша
позициясы».
Кт 6905 ... ... ... алу – сату ... ... әрі банк «спот» бойынша қайта бағалауды және ай аяғындағы «спот»
және «форвард» бағамының арасындағы айырма негізінде опцион бағасын ... ... ... баланстан тыс шоттар бойынша есеп айырысуды
жүргізген кезде кері өткізбелер ... және бос ... ... ... клесідей шоттар корреспонденциясы жасалынады:
• валюталарды ресми сатып алған бағамынан жоғары сатқан кезде:
Дт 1001 «Кассадағы қол-қол ақша».
1858 «Банктің шетел ... ... ... ... ... ... ... валютасы бойынша валюталық ұзақ позициясы».
Кт 4530 «шетел валютасынынң сатып алу-сату бойынша кірістер».
• валюталарды ресми сатып алған бағамнан төмен сатқан кезде:
Дт 1858 ... ... ... бойынша валюталық қысқа позициясы».
2858 «Банктің шетел валютасы бойынша валюталық ұзақ позициясы».
Кт 1001 «Кассадағы қол-қол ... ... ... ... ... бойынша кірістер».
Банк опционды сатқан кезде опцион бағасы көлемінде ақша қаражаттарын
алады және ... ... ... 1050 ... ... есеп шоттары».
Кт 2870 «Банктің өзге де транзиттік есеп шоттар».
Бір уақытта «спот» бағамы бойынша ... ... ... ... ... талаптар валютасында:
Дт 6405 «Банктің шетел валютасын сатып алу – сату бойынша шартты
талаптары».
Кт 6999 ... ... ... ... мәмілелер бойынша
позициясы».
• және шартты міндеттеме валютасында:
Дт 6999 ... ... ... ... ... ... опцион бойынша есептеу кезінде баланстан тыс шоттар бойынша кері
өткізбелері жасалынады, ол баланстық шот ... ... алу ... ... ... ... ... валютасын
сатқан кезде:
Дт 1001 «Кассадағы қол-қол ақша».
5530 ... ... ... алу-сату бойынша шығыстар».
Кт 1858 «Банктің шетел валютасы ... ... ... позициясы».
2858 «Банктің шетел валютасы бойынша валюталық ұзақ позициясы».
* сатылған валютасын ресми бағамынан жоғары шетел валютасын сатып ... 5530 ... ... ... ... бойынша шығыстар».
1858 «Банктің шетел валютасы бойынша валюталық қысқа позициясы».
2858 «Банктің шетел валютасы бойынша валюталық ұзақ позициясы».
Кт 1001 «Кассадағы қол-қол ... ... ... есеп айырысу нысандары
Экпорт-импорт операцияларын жүзеге асыру кезінде халықаралық банктік
келесідей нысандары қолданылады:
- құжаттамалық аккредитив;
- құжаттамалық инкассо;
- ... ... ... ...... (тарттаны акцептеу) пайдасына
төлемді жүргізу туралы клиент-импортшы тапсырысы бойынша берілетін банктің
шартты ақшалай ... ... ... ... ... және ... мерзімде басқа банктің төлемді (тратта акцепті)
жүзеге асыруды қамтамасыз ету.
Құжатты ... өз ... ... ... ... ... есебінен егер бенефициар аккредитивте көрсетілген құжаттады
белгіленген мерзімде ұсынылған жағдайда .
Банк сатып ... мен ... ... делдал қызмет атқарады. Олар
арқылы бірқатар операциялардан кейін төлем жүзеге асырылады: ... ... ... ... ... ... вексельді
төлеу немесе төлмді жүргізу міндеттемесі нысанындағы келісімге ... ... ... ... ... ... ... бенефициар сатып алушының төлем қабілетіне және оның ... ... ... және ... жөнелткеннен кейін бірден өтімді қаражаттар
алуы мүмкін.
Төлемді қамтамасыз ... ... ... ... ... әсіресе
сатып алушылар мен сатушалрдың ойларының қақатығысуын ... үшін ... ... ... ... ... ... жеткізілімі үшін оған
төленетін сома валютада берілетініне сенімді болғысы келеді;
• Сатып алушы тауар жеткізілінбейіші ақша төлегісі ... ... ... ... ... ие:
• Әлемде барлық елдермен операция жүргізу кезінде қамтамасыз ету
құралы ретінрде қолданылуы;
• Сатушыға тиесілі соманы өз уақытында игеру;
... ... ... ... Қысқа мерзімді қаржыландыру қаражаты ретінде қолданылуы;
• Сатушыға жеңілдікті қамтамасыз ету жағдайлары анықталған кезде
мүмкіндік ... ... тез және ... жүзеге асыруы;
• Ерекше халықаралық құқыққа сенімділік.
Жоғарыда айтылғандай ... ... ... ету ... ... ... де орындайды. Сатып алушы банктің төлемді жүзеге асыру
міндеті сатушының өз банкінен несие алуын жеңлдетеді. ... ... ... ... ... үшн негіз бола алады, яғни ... ... ... ... ... тауарға деген меншікті
растайтын құжаттарды басқаруы мүмкін, ... ... ... ... ... беру ... куәландырады. ҚҰжаттарды беру жолы арқылы
таурды иемдену құқығы да беріледі.
Клиенттерге аккредитивті ұсыну немесе аккредитивке өтініш ретінде (5
қосымша) ашылады.
Аккредитивтермен есеп ... ... ... ... ... ... аккредитив түрінің көрсетілуін тексеру керек.
Кері қайтарылатын аккредитив
Кез келген уақытта эмитент-банк өзгертуі немесе жойуы мүмкі, ... ... ... ала ... аккредитивтің бұйрық берушінің
айтуы боынша жасалынады. Сондықтан бұндай аккредитив ... ... ... ... ... Тек ... ... оны
корреспондент-банк құжат бойынша төлмді жүзеге асырған кезде ... алу ... ... ... ... аккредитив бенефициарға жеткілікті қамтамасыз етуді
ұсынбайды. Оны корреспондент банк ешқашанда растамайды және ... ... ... ... ... арасында іскерлік қатынастарды ғана
қолданылуы мүмкін. Қазіргі таңда қайтарымды ... ... ... ... ... ... ... сенімділік береді, егер ол аккредитив
шартын орындаған болса оның ... мен ... ... Қайтарып алынбайтын аккредитив эмитент-банк төлемінің қатаң
міндеттемесін құрайды. Қайтарып алынбайтын аккредитив кезінде аккредитивті
өзгерту ... жою ... және де ... банктердің келісімдерін
талап етеді. Егер сатушы ... ... ... немесе жойғысы келсе,
онда ол сатып алушыдан ... ... ... беруін талап
етуі керек.
Қайтарып алынбайтын аккредитивті ашу туралы ... ... ... Қайтарып алынбайтын аккредитив расталуы мүмкін. Қайтарып
алынбайтын расталмаған аккредитив кезінде корреспондент-банк бенефициарға
аккредитивтің ашылуы ... ... Бұл ... ол ... ... ... алмайды және нәтижесінде ... ... ... оны ... ... ... ... бенефициар шетелдегі
эмитент-банкке сенеді қайтарып алынбайтын расталмаған аккредитив тек ... және ... ... ... ... емес ... жағдайда ғана
жалпылама болып табылады. Егер ... ... ... ... қатынаста болса, сондай-ақ тұрақты саяси және экономикалық
жағдайға сүйенетін бола, онда ол құжат бойынша ... ... ... ... тез ... ... жүзеге асырады.
Егер корреспондент-банк бенефициарға аккредитивті бекітсе, онда ол
аккредитивке сәйкес және ... ... ... ... ... жүргізуге
міндетті болып табылады. Бұл жғадайда жоғарылайды. Себебі көп жағдайларда
бұндай аккредитивке экспортшы еліндегі банктер ұшырайды, ... ... және ... ... ... ... болып табылады.
Экпсортшыға «Үй банкімен», яғни экспортшы еліндегі банктерме,н
расталған, аккредитив ... ... ... Егер ... түсу ... ... мүмкін болса, онда маңызды валюталық тәуекел валюталық
мерзімді өзара шарттармен сақталуы ... ... егер ең ... төлем
мерзімі анықталмаған болса да, валюталық операцияға қатысты банктер көп
жағдайларда тиімді шешімдерді ұсынуы ... ... ... нысандары бенефициар үшін
қамтамасыз ету деңгейінен ерешеленеді. ... ... ... ... ... ... ... негізгі түрлеріне келесілер жатады:
• ұсыну бойынша төлемдер;
• төлемді ұзарту бойынша;
• бенефициардың траттатын акцептілеуін қарастыру;
• бенефициардың тратталарды сатып алуын ... ... ... ... ... бай» ... ... аудармалы.
Төлемді ұсыну бойынша аккредитив
Аккредитивтің кең қолданылатын түрі болып табылады. Бенефициармен есеп
айырысу аккредитивтегі шарттар орындаған кезде қажетті ... ... ... ... ... ... ... кейін жеті банктік күннен
аспайтын мерзім ішінде сәйкес уаққытқа құжаттарды тексеруге ... ... ... ... есептеу кезінде қолданылатын валюталау
күні аккредитив валютасына байланысты болады.
Төлемді ұзарту бойынша ... ... ... берген емес, аккредитивте көрсетілген
біршама кеш мерзімде ... ... ... ... ... ... ... банктен төлем мерзімі келген күні төлемді жүзеге
асырады, келісімін алады. Сондықтан импортшы құжаттарды иемденуге, оларды
сатылу және сату ... ... ... ... ие болады. экономикалық
жоспарла төлемді ұзарту боынша аккредитив ... ... ... сәйкес келеді, тек төлемді ұзарту. Бұл тек эмитент-банк немесе
банк ... үшін ғана ... ... ... ... ... ... акцептімен аккредитив
Бенефициар сатып алушға ұсынған тратта аккредитив бойынша шарттарды
орындағаннан кейін аккедитивті ... ... ... ... етілегн корреспондент-банкпен оған қайтаруын талап ете алады.
Төлем орнына тратта ... ... ... ... ол өз ... ... ... келген күні төлеу үшін қолдануы мүмкін. Акцепті
қарастыратын ... ... ... 60 күннен 180 күнге дейін қызмет
етеді. Тратта акцептен қарастыратын аккредитив импортшыға төөлем ... үшін ... ... ... мерзімі басталғанға дейін, ол тауарды
одан әрі сата алады және түсім ... ... ... ... ... ... мәмілеген сәйкес несие алмайды.
Тратта сатып алу аккредитиві
Негоциация түсінігінле ... ... ... ... ... ... ... төлеуі жатыр. Қаражат
төленбеген құжаттарды тексеру негоциация болып табылмайды. Бенефициар ... ... ... ... банк ... ... ... ұсыну
кезінде, эмитент-банк вексельді немесе құжатты төлеуге кепілдендіреді.
Коммерциялық аккредитивтің көп ... ...... ... жағдайларды таңдау ғана белгілі банктермен шектелген.
Коммерциялық аккредитив бойынша комиссияны төлеу бенефициар есебінен жүзеге
асады.
Аванс аккредитив
«Қызыл ... ... ... ... сатушы корреспондент-
банктен келісілген соманы талап ете алады. Соңғысы, негізінде ... ... ... алу ... ... ... ... Аванс түбіртек (квитанция) бойынша төленеді және ... ... ... ... мерзімінде ұсыну керек. Аванс
төлеу аккредитивті ашқан банктің жауапкершілігі негізніде корреспндент ... ... ... Егер ... уақытында қажетті құжаттарды ұсынбаса
немесе авансты өтемесе онда ... ... ... ... ... ... ... тапсырыс тауарларының белгілі бір бөліктерін белігіл
уақыт аралықтарында ... ... ... ... топтамасы туралы
келісім шарт), онда төлем ішінара жеткізілім құнымен ... ... ... ... ... асуы ... Жаңартпалы аккредитив
кезінде келесі ескертпелер болуы мүмкін: (100000 USD аккредитив сомасы
1200000 USD ... ... ... ... ... он бр рет ... ... 100000 американдық долларды пайдаланғаннан кейін, бірден
келесі ішінара төлем күшіне ... және 1,2 ... ... ... ... қайталанады. Көбінесе «жаңарпалы ... ... ... ... ... Жаңартпалы аккреюитивтер жиынтық
және жиынтық емес ... ... ... яғни ... ... толық
пайдаланылмаған үлес сомасы қатысты үлес ... ... ... ... керісінше, уақытында талап етілмеген ішінара сомалардың пайдалану
мерзімі өтеді.
Резервті аккредитив
«Стен бай» ... ең ... ... ... ... АҚШ федералды штаттарының заңдық үкііне сәйкес банктер бере алмайтын
бізде қабылданған кепілдерді аустырады. Алайды Еуропада да ... түрі ... ... бай» ... ... ... ... аккредитивтер келесідей төлем және қызметтер арқылы
кепілдендіріледі:
• ұсыну бойынша ... ... ... ... ... ... ... өтеу;
• тауар жеткізімдерін төлеу;
• келісім шарт бойынша тауарды жеткізу;
... ... ... ... ... ... аккредитив бойынша бұйрық берушінің өз ... ... ... ... ... ... ... барлық
құжаттарды (жөнелтім құжаттардың көшірмесі) ұсына отырып оның орындауын
талап ... ... ... байланысты бағалаы қағаздар бойынша
өздерінің жеке міндеттемелерін орындау кепілі ретінде өз есебінен ... ... Одан әрі ... ... осы түрі арқылы
жеткізілген тауарлар үш жабдықтаушыларды кепілдейді.
Аудармалы аккредитив
Халықаралық сауда қажеттілігіне ... Ол ... ... ... ... ... да бір ... беруі үмкін
және сол арқылы меншікті ... ... ... ... ... береді. Сонымен бірге сауда делдалына оның сатып алушысы қайтарып
алынбайтын аккредитивті шығарады. Соңғысы ... ... ... ... ... ... ... өз пайдасына аккредитив аш ... ... ... ол ... ... ... ... деп
аталатын өз жабдықтаушысына аударуды тапсырады. Бірақ, банк аккредитивті ... ... ... және ... ғана ... ... Аудару бойынша
шығындар сауда делдалы есебінен ғана жүреді, сондықтан да аударушы банк
оған алдын ала ... ... ... тауарды тиеп және құжатты
ұсынғаннан кейін, ол авизолаушы немесе растайтын ... ... ... Құжаттар аударушы банкке түседі де, сауда делдалына дебеттеледі.
Соңғысы ... ... ... ... ... ... фактура-шотын береді
және оның орнына өзінің жабдықтаушы шотын алады. Жабдықтаушы шотындағы
сомадан ... ... ... ... делдал шотындағы сома сауда
делдалының кредитіне жазылады, Аудармалы аккредитивке мынанадй қасиеттер
тән: ... ... ... ... ... ... бойынша
айырысу жүргізілуі мүмкін, бірақ төмендегідей сәйкессіздіктер болы мүмкін:
• аккредитив сомасы және тауар ... ... ... ... ету мерзімі қысқартылуы мүмкін;
• құжатты ұсыну үшін соңғы мерзім қысқаруы мүмкін;
• егер негізгі аккредитивке тауарды ... күні ... ... ... ... мүмкін;
• сақтандыру өтеуінің пайыздық мөлшерлемесе негізгі ... ... ... ... ... үшін ... ... сауда делдалы одан қалған қосымша құжаттарджы талап етуі мүмкін.
Сонымен ... ... ... сауда маожасына көбейтілген
жабдықтаушының берген фактура-шотын ... жеке ... ... ... ... ... сатып алушы сауда делдалының пайдалы маржасы туралы
ешқандай мәлімет алмайды. Шынында фактураны айырбастау кезінде банк ... ... ... ... артуы керек: егер ол келгісі
келсе оны пайдалануға мәжбүр. Жағымсыз әсерлерді болдырмау үшін банк ... ... ... ... ... ... бірге
фактура-шотын ұсынудыталап етуі мүмкін.
Негізгі аккредитивтің қызмет ету ... ... ... ету ... сәйкес келеді. Бұл жабдықтаушының аудару туралы хабар
еткен банкке негізі аккредитивтің қызмет ету ... ... ... білдіреді. НЕгізгі және аудармалы аккредитив бір ұжат арқылы
төленеді. ... ... ... ... алушы мен жабдықтаушы бірін-бірі
білмесін десе, ол жабдықтаушыдан оның жеке ... ... ... бейтарап құжаттарды талап етеді. Сонымен бірге ол негізгі
аккредитивке ақырғы ... ... ... ... ... керек.
Аудармалы аккредитивті тек бір рет қана аударады. Екінші бенефициар
негізгі аккредитив шотында «екі рет ... деп ... ... да оны
аудара алмайды.
Алайда екінші бенефициардың бірінші ... ... ... ... ... рет аудару деп табылмайды. және сол уақытта
бірінші бенефициар негізгі аккредитивті егер ... ... ... ... ... ... үлестіруі мүмкін. Осындай үлестірме
аударымдар бір аударымдар ретінде танылады.
Аккредитивті аудару және тапсыру алдында бірінші бенефициар ... ... ... туралы екінші бенефициарға хабардар етуі
керек. Бұл шешімнің үлкен маңызы бар. Егер ... ... ... болса, онда оны әрқайсысы өзгерісті алып тастауға құқылы.
Кей кезде сауда делдал аккредитив бойынша өз талабын ... ... ... ... ... ... ... аударуды
жібермейді. Бұл кезде оның иелігінде екі мүмкіндік болады:
• «бэк ту бэк» аккредитиві (өтемақылы);
• аккредитивтен түскен ... орын беру ... ту бэк» ... ... оның ... ашылған аккредитивке сүйене
отырып, жабдықтаушы пайдасына қарама-қарсы аккредитив ашады. Бірақ, ол
бұған осы ... ... ... ... ... ... ... болған
кезде ғана дайын болады. Осыдан банк жаңа ... ... ... ... ... Кері ... егер корреспондент-банк өздерінің арасында
құжаттар жоғалса, аккредитив сомасы жоғалады. Ол ... ... ... ... ... ... түскен түсімге орын беру (цессия)
Бенефициар аккредитив бойынша түсімді толығымен немесе ... ... ... ... мүмкін (цессия - өзінің құқын
басқа тұлғаға беру). Осыған байланысты ... ... ... ... ... цессия құқығына тиісті емес: ... ... ... борышқор банктен өтініш алады, онда соңғысы
оған иелігіне аккредитив бойынша ... ... ... бір ... ... уәде ... Бұл ... әдетте өндіріс ... ... ... ... ... ... ... қалады. Осылайша цессия шартты қамтамасыз етуді ғана ұсынады: Төлеу
тек аккредитив ... ... ... ... ғана ... ... аккредитив жағдайын сәйкес құжаттарды мерзімінде ... ... ... ... ... ... борышқор арасындағы
сенімділік қатынасты білдіреді. Егер импортыш сатып алу сату шартын қол
қойғаннан ... ... ... ... ... ... ... онда оған сатып алушының ... ... ... ... ... тапсырманы импортшы банктен оның
жабдықтаушысына төлем туралы міндеттемесін ... ... ... Банк ... тек оны қайтадан аккредитивті қарастыратын ... ... ... ... ол ... тек ... ... ретінде қарастыра алмайды,
әсіресе ол үшін қызмет етуші нарық ... ашу үшін ол ... ... банктікт бланкіде үш
данадағы өтініші толтырылуы керек. Өтініш басшының қолымен және ... ... ... аккредитив ашуға өтніш операционды бөліммен
соңғысының ағымдағы валюталық шотына белгіленген бағаға ... ... ... ... есебінен қажетті ақша қаражаттарының сомасы
болғанда ғана алынады. Әрбір ... ... ... мәміле куәлігі
рәсімделеді. (6-қосымша)
Аккредитив ашуға өтініште ... ... ... ... ... аккредитив түрі (қайтарып алынатын, қайтарып алынбайтын,
трансферабельді, басқа банк растаған ... ... ... атауы мен орналасқан жері;
• бенефициардың атауы мен толық ... ... өтеу ... орны, күні, айы;
• тауарды сипаттау, тиеу мерзімі (CIF, FOB жене т.б.) тауар
жеткіщілетін ел;
... тиеу және ... ... ... жеткізу мерзімі;
• жабдықтаушылардың төлеуге ұсынатын құжаттар тізімі;
• құжатты ұсыну мерзімі;
• жабдықтаушы тиеуге ұсынатын құжаттардың тізімі;
• төлем шарты: құжатты ұсыну ... ... ... ... ... бойынша қандай шығындар және кімдер алып жүреді.
Аккредитивтің қызмет ету ... ... ... ... ... ... ... белгіленеді және ол нақты болуы ... ... 60-150 ... ал кей ... одан да ұзақ ... ... операционды бөлім клиенттен өтінішті алғаннан кейін, ... ... ... ... бар ... ... қайта
толтырылуға беріледі. Аккредитив ашуға алынған өтініш келесі тәртіп бойынша
орындалады:
... ... ... ... ... және ... мөр ... карточкасы бар өтінішітің бірінші
данасы шетел қатынастар операциялар бөліміне немесе орындауға
беріледі;
• өтініштің ... ... ... ... ... ... ... аккредитив ашу туралы тапсырманың
орындалуын шешекен есепті операциялық бөліктің қолхатымен
клиенттеге ... ... және ... ... авизолаушы және растайтын
банкті анықтап, осы банктердің біреуіне аккедитивті ашу туралы ақпараттарды
бағыттайды (телекс немес SWIFT арқылы).
Аккредитив ... ... ... ... ... ... ... сәйкес есептелінеді:
Дт 2203 «Клиенттің ағымдағы есепшоттары» (валюталық шот)
Кт 2855 «Құжаттамалық есеп айырысу бойынша кредиторлар».
Растайтын ... ... ... ... аккредитив мәтінінде
шетел банкіне өтнуді ұсыну тәртібі белгіленген. Шетел банк ... ... ... ... есеп ... кезіндегі оқшауланған қаражаттардың
сомасы бөлек баланстық шот 1052 «Банктің басқа банктегі ... Одан әрі ... ... ... ... тауарды тиеу
туралы бенефициар банктен құжаттар алу ... ... ... ... аккредитивтегі соманы төле туралы төлем тапсырмасы ... ... ... ... ... 2855 ... есеп айырысу бойынша кредиторлар» пайдаланған
аккредитив сомасына.
Кт 1052 «Банктің басқа банктегі корреспонденттік есепшоттары».
Клиенттердің аккредитив ашу ... ... ... ... ... ... ... шетел қатынастары және операциялар
бөлімінде құжаттама және ... шо ... ... ... ... құжаттар тігіледі, сонымен қатар аккредитивті
пайдаланатын оперативті ... ... ... ... ... ... кезінде клиент өтініші бойынша. шетел
қатынастар және операциялар бөлімі аккредитив шартына ... ... ... шартының өзгеруі туралы өтініште ұсынылатын өзгерістер, ал
қайтарып алу немесе ... ... ... ... жою ... нақты
көрсетілуі керек.
аккредитив шартының өзгеруі туралы мерзімді ұзарту немесе қайтарып ... ... ... ... ... телекс немесе SWFT жүйесі
бойынша жүргізіледі.
Комиссиялық ... ... ... сәйкес банк клиенттің
шотынан аккредитив шартының өзгеруіне, оның ... мен ... ... ... ... ... ... немесе осңғы төлемнен кейігі мерзім
өткенен кейін жабық деп есептеледі.
Шетел банктерінен аккредитив бойынша келіп ... ... ... ... ... беріледі. Құжатты алуы туралы бекіту шетел
банкісіне жіберілмейді.
Егер орындаушы ... ... банк ... ... болса,
онда шетел банкісінен аккредитив ... ... ... ... ... дұрыс тексеріліп шығарылуы керек. Тек содан екйін ғана қолхат
арқылы құжаттарды сатып ... ... ... ... ... ... ... табылған жағдайда, құжаттарды
төлеу сатып алушыдан төлеуге жазбаша ... ... ... ғана ... Егер ол ... ... ... онда шетел қатынастары және
операциялар бөлімі шетел банксіне хабардар етеді. Сонымен қатар ол ... ... ... және ... өзі ... тұр ма, жоқ ... ... берді м, сол туралы хабар беруге тиіс.
Экспортқа құжатты аккредитив бойынша есеп ... ... ... ... ... және операциялар бөлімі шетел банкінен алған
аккредитивтің заңды екенін тексеріп үш күн ... ... ... ... Егер ... бір ... ... банк құжаттың
заңды екенін тексере алмаса, онда ол өз қалауы бойынша оны ... ... ... ... соңғыны оның заңды екеніне жаап бермейтіндігі және ... ... ... алып ... ... ... аккреидитив нысанындағы экспорт бойынша есеп айырысу
кезінде шетел банктері ... ... ... ... өзінде
аккредитив ашады және аккредитив түрі мен олар ... ... ... ... хаты банке жіберіледі.
Дт 6010 «Расталған өтелмеген аккредитивтер бойынша болуы мүмкін
талаптар»
Кт 6510 ... ... ... ... ... ... ... дербес шот ретінде және шетел ... ... ... Барлық талаптарға сәйкес келетін
аккредитивтер әрқайсысына нөмір берілетін кітапқа тіркеледі. Құжаттамалық
папка ... ... ... мен ... қадықтар
жазулар, сондай-ақ комиссиялық ақыны есептеу және алу ... ... ... ... ... және оны ... ... құжаттар тіркеледі. Жауапты орындаушы үш күн ... ... ... ... ... ... бенефициарды авизолайды
(хабардар етеді). ... ... ... ... алғаннан кейін
келісімшартқа сәйкестігін тексереді.
Өкілетті банк-эмитент-банкке авизолаушы банк есебі бойыша оның ... ... ... алу ... ... ... Құжаттамалық
аккредитив бойынша төлемдер бенифициарға келісімшартта ... ... ... Экспортшы тауарларды тиегеннен кейін банкке
жөнелтпе тапсырыс хатымен бірге құжаттарды ұсынады. Жауапты орындаушы ... ... және ... ... қажетті деректердің болуын тексереді.
тапсырыс банкке үш ... ... ... ... анықталған
сәйкссіздіктерді тексеріп болғаннан кейін келесі ... ... 1052 ... ... банктегі корреспонденттік есепшоттары»
Кт 2203 «Клиенттің ағымдағы есепшоттары».
Және сол ... ... тыс шо ... ... есептеледі:
Дт 6510 «Расталған өтелмеген аккредитивтер бойынша ... ... 6010 ... ... аккредитивтер бойынша болуы мүмкін
талаптар».
Аккредитив бойынша құжаттамада төлем сомасын көрсетіп «төлем» ... ... ... ... ... ... жасалады:
Дт 1052 «Банктің басқа банктегі корреспонденттік есепшоттары»
Кт 2855 ... есеп ... ... ... ... ... жіберген тауарлы құжаттары 7150 ... ... ... ... ... және ... тыс ... кірістіріледі. Өтелген аккредитив кезінде ... ... ... ... банк ... ... өтеу ... шығарады. Осыны растау үін шетел банкіне хабар жіберіледі және
келесі өткізбе ... 2855 ... есеп ... ... ... 2203 ... ... есепшоттары».
және Шығыс 7150 «Шетел операциялары бойынша инкассоға ... және ... ... есебі
Құжаттамалық инкассо кезінде банк құжаттарды жіберуге қарсы сатушы
үшін тиесілі соманы алу бойынша міндеттемені өз ... ... Ашық ... ... салыстырғанда қауіпсіз. Сатушны инкассомен байланысты
әкімшілік жұмыстардан босатады және банкаралық ... ... ... ... ... ... Есеп ... инкассоға өтініш негізінде
жүзеге асырылады (7-қосымша).
Сатушы ... тиеу ... ... сатып алушының төлемді
жүргізетініне күмәнданатын болса, құжаттамалық ... ... ... ... асыру үшін сәйкес келеді:
• сатушы ... ... ... ... алушының
төлемқабілеттілігін және төлемді ... ... ... немесе басқа себептерге байланысты белгілі қызметтер
мен міндеттемелерді орындау бойынша әріптесінің ... ... ... ... ... және құқықтық жағдайлары
тұақты болып саналса;
... ... ... ... қойылмаса.
Инкассолық операцияларды жүзеге асыру кезінде банктер және олардың
клиенттері ... ... ... ... ... ... бойыша
сәйкестендірілген Ережелерге сәйкес басқарылады. Сәйкестендірілген режелер
инкассо түрін, төлем және төлемді, акцепті ... ... үшін ... ... ... акцепт немесе төлем емес, акцепт еместі жүзеге асыру
туралы хабарладыру тәртібі, тараптардың міндеттері мен ... әр ... ... біркелкі түсініктер береді және басқа да
мәселелерді шешеді.
Сәйкестендірілген ережелерге сәйкес инкассо – ... ... ... ... ... құжаттармен жүзеге асырылатын
операция.
• акцепт немесе төлемді алу;
... ... ... ... ... құжаттар беру;
• басқа да жағдайларға байланысты коммерциялық құжаттарды беру.
Инкассолық оепарция жүргізлетін құзаттарға байланысты инкассоынң екі
түрін ... ... ... ... яғни ... ... және ... алу үшін
пайдаланылатын басқа да құжаттар жататын қаржылық құжаттажы
инкассолау;
• ұжаттамалық, яғни ... ... ... ... ... құжаттарды инкассолау.
Негізгі коммерциялық құжаттарға коммерциялық шоттар немесе ... ... ... шот ... ... ұсынылады және төлеуге
тиісті сомалар көрсетіледі. Мұнда тауарлардың толық және ... ... ... ... шот көшірмесі үшін негіз болып табылады.
Оларға оларды ұстаушы ... ... ... ... беретін
коносаменттер (теңіздік және өзендік); накладные (темір жолы, әуе ... ... ... ... ... ... және тағы
басқалар жатады.
Сақтандыру полистері мен сертификаттар – жүкті сақтандыру.
Басқа да коммерциялық құжаттарға әр түрлі сертификаттар ... ... ... ... ... және ... ұсынылатын құжаттардың аты және кімнен алынуы қажет
екендігі, егер арнайы құжаттар талап етілсе, онда олардың ... ... ... келіп, құжаттық инкассо – сәйкес ұқжаттарға беруге ... ... банк ... алу. Банк ... ... мен ... ... делдал
ретінде қызмет етеді. Аккредитивке қарағанда бенецифиарға төлемді ең ерте
жүргізу тек банктен ... ... ғана ... Сондықтан инкассо
жағдайында сатушы өз ақшасын аккредитивке қарағанда ұзақ күтеді. Одан басқа
оның ... ... ... ... тиеу ... ... ... алушының
немесе банктің төлемді жүзеге асыруы күмән тудырады. Ол тек ... ... мен ... сенім арта алады. Сондықтан құжатты инкассо тек
сатушы мен ... ... ... ... ... ... кезде ғана
қолданылады.
Құжаттық инкассоның негізгі артықшылықтары келесідей:
• ашық шотқа қарағанда ... ... ашық ... қарағанда төлем тез жүргізіледі (банк арқылы
құжаттарды ұсынудың арқасында);
• сатушы мен ... ... үшін ... ... аз ... ... ... сатушының ұсынысы және сатып алу-сату туралы
келісімшарт бойынша ... ... ... ... ... ... беру», «акцептке қарсы құжаттарды беру», ... ... ... акцепт».
Банк «төлемге қарсы құжаттарды беру» шарты бойынша төлеушіге
құжаттарды ... ... ... ... ғана бере алады. «Халықаралық салтқа
сәйкес жедел» дегеніміз «тауар түскен кезде ең кеш» деп ... ... ... ... өз ... алу кезінде ұзақ күткісі келмесе, ол
инкассолық тапсырыс ... ... ... ... ... төлемді»
талап ете алады. Бірақ, бұл жағдайда сатып алу-сату келісімшарты мен
шоттағыдай ... ... ... ұсынылатын құжаттарға сәйкес
ережелер болуы қажет.
«Акцептке қарсы құжаттарды беру» кезінде банк төлеушіге ... 30-180 күн ... ... ... бір ... ... тиісті
траттаға жататын тратта акцептіне қарсы құжаттарды ... ... ... ... ... ... үшін тауарды бергеннен кейін қамтамасыз ету құралы трссат
акцепті ғана бола ... ... ... бойынша төлем мерзімі басталғанға
дейін төленбген ... ... деп ... ... ол акцептің
инкассолаушы банк немесе ... ... ... банктің авалімен қамтамасыз
етуін талап етуі мүмкін. Аваль – вексель бойынша тапсырыс, оның оның ... қол ... ал арғы ... ... туралы нақты белгі қойылады.
Қол қою кезінде кепілгерлік трассат үшін беріледі. Вексель боынша кепілгер
(авальшы) трассатпен ... ... ... яғни егер ... ... ... кезде өзінің төлем міндеттемелерін орындамаған жағдайда, вексель
бойынша ... бере ... Сол ... сатушы үшін төлем кепілдігі ... ... алу ... форвейтинглеу немесе авальды алу ... ... ... Қиыр ... елдерінен кепіл түсетін
«төлемге қарсы ұқжаттарды ... ... ... сатушы трассатының
құжаттарды ұсын бойынша вексельді акцепт төлеуін талап ете алады, мысалы
төлем мерзімі ... ... ... 60 ... ... ... ... төлегеннен кейін сатып алушыға тапсырылады. Ол уақытқа дейін
тауар қоймада болу ... ... үшін есеп ... ... ... ... ... инкассолық тапсырма немесе тауарлы құжаттар арнайы ... және 7240 ... ... ... және ... тыс ... кірістірелід. Одан әрі инкассалық тапсырма мен ... ... ... нұсқаулыққа сәйкес беріледі ждәне банк ... ... ... 7240 ... ... құжаттар және
құндылықтар» баланстан тыс шоттан есептен шығарады.
Дт 2203 «Клиенттің ағымдағы есепшоттары»
Кт 1052 ... ... ... ... ... көп кездесетін жағдай, ол импортты банкі импортшыға
төлемей тәуекеліне бара отырып, келген тауарды алу үшін ... ... ... ... Сондықтан банк импортшыдан белгілі бір төлемді
шегеріп алады. Есеп айырысуды инкассолық нысаны ... үшін ... ол ... жеке ... ... импортшыларға құжаттарға төлемді жедел
жүргізу мақсатында ықпал ете алмайды.
Есеп ай ырысудың инкассолық ... ... ... ... ... ұзақ ... ... оларды төлеу мерзімі бірнеше
апталардан бірнеше айларға созылуы мүмкін. Одан ... ... ... ... жүргізуден бас тартуға құқылы, немесе ... ... ... ... Егер ... құжатты төлеуден толық бас
тартса, төлеуші-клиент хатында комиссиялық ақының кімнің ... ... ... ... несие бойынша есеп айырысуды құжаттар және
вексель ... ... ... келетін банктің төлем кепілдігі
тапсырысы ... ... ... ... тек екі ... ... бір-біріне сенуі немесе импортшының ... ... орны ... ... ... ғана қолданылуы мүмкін.
Егер тауарды экспорттау келісімшартында құжаттық инкассо нысанындағы
есеп айырысулар қарастырған болса, экспортшы ... ... ... ... ... ... бірге инкассолық тапсырысты береді.
Инкассолық тапсырма бекітілген нысандағы бланкіде ... ... ... ... ... акцептен кейін) құжаттарды беру тәртібін,
ішінара төлемді жүргізу тәртібін, ішінара төлем жүргізу кезінде ... ... ... ... ... қажет. Сонымен қатар инкассолаушы банк
экспортшы нұсқаулылығын нақты сақтауға міндетті.
Содан кейін ... банк ... ... және ... да ... шетел банкіне жібереді. ... ... ... банкте елдер бойынша тіркеледі және 7150 «Шетел операциялары
бойынша ... ... ... және ... ... тыс ... осы шотқа картотека ашылады, оған шетел валютасын алу
мерзімі көрсетілген ... ... ... ... ... ... ... туралы кредиттік авизо түсетін болса, және сол
уақытта шетел банкісінің шоты ... ... ... ... 7150 шот ... ... есептеледі.
Инкассолық тапсырысқа экспорттың тауарларды немесе ... ... ... ... түрде беріледі. Егер тауарлар коммерциялық
несие ... ... ... онда ... ... ... баланстық
шоттың дербес шотында ... ... ... ... ... ... шетел банкінде сақталады. Шетел банкінде
сақталып тұрған акцептелген тратта көшірмелері өкілетті банкке ... 7150 ... тыс шот ... ... ... көшірмесі
төлемді уақытылы жүргізуді қадағалау үшін қолданылады. шетел банкінің
авизосын алғаннан кейін төлем сомасы ... ... ... ... ... ... бірге корреспонденцияға жазылады.
Дт 1052 «Банктің басқа банктегі корреспонденттік есепшоттары»
Кт 2203 «Клиенттің ағымдағы есепшоттары» (валюталық шот).
Төленген тратта 7150 «Шетел операциялары ... ... ... және ... ... тыс шот бойынша шщығысқа есептеледі.
Банктік аударымдар және олардың есептегі көрінісі
Банктік аударым – ... ... ... өтініш бойынша
белгілі бір ақша сомасын төлеуді тапсыруы.
Коммерциялық және тауар жөнелтпе құжаттары ... ... ... ... ... ... ... езде аударымды алушы банк аударым
өтінішінде көрсетілген нақты сілтемеге басшылық тетеді. Мысалы, бұл ... ... ... және ... ... немесе қолхатты
ұсынуға қарсы сәйкес соманы бенефициарға төлеу ... шарт ... ... операцияны жүзеге асыру ... тек ... ... ... ... ... кейін ғана аударым жолы ... ... ... ... ... ... ... банктер есе айырысуды жүргізу кезінде банктер тауарды ... ... ... ... ... Есеп ... ... банктің қызметіне аударым өтінішін ұсыну кезінде алушы шотына
аударымды жіберу шотынан төлемді ... ғана ... ... ... ... және ... алушыларымен есеп
айырысулар ең алдымен келісімшарт жасадйы қарастарады. ... ... ... ... ... өтінішін жібереді. Тауарды жеткізу өзара шарт және
валюталық заңдылықтар ... ... ... төленуі мүмкін. Ақша
қаражаттарын аудар негізінде сатып алушы еліне жабдықтаушыдан ... ... ... ... өз банкіне аударымға ... ... ... авизоны жабдықтаушы төлемін есептеу үшін:
Дт 2203 «Клиенттің ағымдағы есепшоттары» (импортшының валюталық шот)
Кт 1052 «Банктің ... ... ... ... ... ... ... аударымдарды есептеу кезінде шетел
банкінен ... ... және ... шот көшірмесі келіп түседі,
олардың негізінде банктер бухгалтерлік есепте операцияны келесі ... ... 1052 ... ... ... ... есепшоттары»
Кт 2203 «Клиенттің ағымдағы есепшоттары».
Өкілетті банктер Қазақстандық аударымды жіберушілердің ... ... ... ... ... ... көрсетулер және т.б.
бойынша құжаттардың құнын ... ... ... ... ... ... ... өзара шарт құнын (15-30 пайыз) аванспен яғни тауарды
тиегенге дейін төлеу ... ... ... ... онда ... шартр
бойынша авансты төлеу үшн қолданылуы мүмкін. Негізгі бөлігі нақты төленген
тауар үшін төленеді.
Аванстық төлем іс ... ... ... ... ... импортшы үшін тиімсіз. Одан басқа, авансты ... ... ... ... ... және ... жеткізуді орындамаған
жағдайында ақшаны жоғалту тәуекеліне ұшыратуы мүмкін.
Экспорттар тауарды ... ... ... ... ... ... ... сақтаудың біренеш әдісі бар:
- Авансты қайтару бойынша банк ... алу ... ... ... сыныпты банктің кепілі рәсімделеді);
- Шартты аударымды пайдалану (экспортшы банкі, ол ... ... ... ... ... кезде оның шотына
авансты төлеуді жүргізеді).
Бүгінгі таңда банктер мерзімді аударымды «Western Union» жүйесі арқылы
жүргізе алады, банктер осы ... ... жеке ... ... бейрезидент) ақша аударуды жүзеге асыру ... ... ... ... ... кез ... ... қызмет көрсетілуі мүмкін.
Осы жүйе бойынша ақша аударымдары, қызмет көрсету орындары мен ... ... ... ... ... ... банк филиалдары болуы
мүмкін.
«Western Union» Корпорациясы келісімшартта және ережелерде келісілетін
қызмет көрсету шарттарын, бағалары мен ... ... түрд ... ... ... ... халыққа оператор банк офисі арқылы немесе ... ... ... ... ... ... және ... агенттерде қызмет
көрсетіледі. Айта кететін жайт, осы жүйе бойынша ақша ... ... ғана ... Сонымен қатар, клиент қалауы бойынша ақшаны
аудару немесе алу кезінде ақша ... ... ... ... ... ... сату бағасы бойынша айырбасталады.
Аударым және ақша аударымы бойынша опеацияны жүзеге ... ... ... ... Union» ... бойынша қызметтер Қазақстан ... ... ... ... заңдылықтарға сәйкес ұсынылады. Осы
аударымдардың жее тұлғалармен жасалатынын есекере ... ... жеке ... ... ... ... Қазақстан
Республикасының нормативтік актілерін басшылыққа алу қажет.
Жоғарыда айтылғандай, «Western Union» жүйесі бойынша ... ... ... ғана жүзеге асыру қажет. Жүргізілген операцияларға,
әрбір ... ... ... және паролінің құпиялылығына, сондай-ақ
алынған және ... ақша ... ... аты мен ... ... ... оператор қызмет көрсету пункті және қосалқы ... ... ... ... ... ... Union» жүйесінің ерекше сипаты клиенттеге жоғары сапалы
қызмет крсету болып табылады.
Клиенттер ақша аударуын ... және ... ... ... және ... ... ... ұсынатын
барлық қажетті шарттарды орындауын талап етуі қажет. Клиент ақшаны ... алу үін ... ... етілетін тармақтар бойынша бланкілерді
толтырулары қажет.
Клиенттеке ақша ... ... үшін ең ... ... ... Union» агенттігінің бар екендігіне көз жеткізу қажет. Содан кейін,
ақшаны аудару бланкісі мен оған қосымшаны толтыру қажет. Бланкті ... ... ... және анық қолын тксеруі қажет. Содан кейін тізілімде
келесілер ... ... ... жеке ... ... ... тарифке сәйкес аударым үшін комиссиядан аударым сомасы.
Осы тізілім ... ... ... ... ... және ... ... тізілім жүргізбейтін филиалдар комиссиямен бірге аударым сомасына
кіріс валюталық ордерін толтырады.
Комиссиямен бірге аударымның барлық сомас кассаға ... ... ... ... ақпаратты жүйеге енгізеді. Аударым жүзеге
асырылғаннан кейін, оған он ... ... ... ... беріледі.
Оператор ол нөмірді «Ақша аударымы» нысанында көрсетеді және нысанның
барлық оң бетін толтырып өз қолын қойып және ... ... ... ... ... ақшаны алушыға өзінің фамилися мен ... қала мен ... ... ... ... қажет.
Ақша аудармын алу тәртібі келесі оператор ақша аударымын төлеу үшін
алушының жеке ... ... ... және СТН ... ... ... өтпеген болуы керек.
Алушы «Ақшаны алу» нысаны және оған қосымшаны толтыру қажет. ... және ... ... ... ... ... аударымның болуын тексереді және алушының
сәйкес бланкіде жазылған ... ... ... сәйкес келуі
керек. Егер қандай да сәйкессіздік ... онда ақша ... ... ... ... мүмкін.
Егер ударым анықталса және барлық талаптар қадағаланса, ... алу» ... ... ... ... соманы өтейді.
Көшірмені түбіртек ретінде алушыға береді. Кассалық операцияны рәсімдеу
үшін оператор алушының ... жеке ... ... құжат нөмірі,
сомасы жазлатын тізілімді толтыру қажет.
тізілім негізігде кассир алушыға ақшаны төлейді және қолын қояды. егер
филиал тізілім ... онда ... ... ... ... филиалында кассаға қолма-қол ... ... ... ... ... және ... ... келесі өткізбе негізінде
көрсетіледі.
Дт 1001 «Кассадағы қол-қол ақша».
Кт 2870 ... өзге де ... есеп ... мен бас ... ... Union» ... өзара өарыз
бойынша таза ұстанымын (позициясын) анықтау келесі өткізбе арқылы көрінеді:
Филиал аударым бойынша талаптар мен ... ... ... 2870 ... ... ... инкассоға жіберліген құжаттар және
құндылықтар»
Кт 1870 « Банктің өзге де ... ... Union» ... үшін ... сыйақы келесі негізді
жүргізіледі:
• Шетел валютасындағы комиссия сомасына:
Дт 1860 «Банк қызметі бойынша өзге дебиторлар»
Кт 2858 «Шетел ... ... ... ... ... ... Бір ... теңгеде:
Дт 1859 «Шетел валютасының теңгемен көрсетілген қарсы құны (валюталық
ұзақ ұстанымының)»
Кт 4601 «Банктің ... ... ... ... ... ... комиссиялық кірістер».
Аптаысна бір рет бас банк филиалдар жне ... ... ... есеп ... ... есеп ... ... бас банкте филиалдың қосалқы каршотына ақшаны есептеген кезде:
Дт 1870 « Банктің өзге де транзиттік есепшоттары»
Кт 1052 «Банктің басқа банктердегі ... ... ... ... ... ақшаны есептеген кезінде филиал
келесі корреспонденция шотын құрады:
Дт 1351 «Банктің бас кеңсесімен есеп айырысу»
Кт 1870 « Банктің өзге де транзиттік ... ... ... ақшаны есептен шығарған кезде:
Дт 2870 «Шетел операциялары бойынша инкассоға жіберліген құжаттар
және ... 1860 ... ... ... өзге ... бас банк филиалдан түскен қаражат сомасына:
Дт 2152 ... ... ... есеп ... 2870 ... өзге де ... есеп шоттары»
• бас банкте қосалық агенттерден түскен қаражат ... ... Union» ... ... ... ... бір рет жасалатын таза ұстанымы бойынша келесі ... бас ... ... қаражат сомаына банктің каршотына ақшаны
есептеу ... 1052 ... ... ... ... ... 1860 ... қызметі бойынша өзге дебиторлар»
• филиалға тиесілі қаражат сомасына:
Дт 1052 «Банктің басқа банктердегі корреспонденттік есепшоттары»
Кт 1870 « Банктің өзге де ... ... ... ... қаражат сомасын банктің каршотынан ақшаны есептен
шығарған кезде:
Дт 2870 «Банктің өзге де транзиттік есеп шоттары»
Кт 1860 «Банк ... ... өзге ... «Western Union» корпорацияға тиесілі қаражат сомасына:
Дт 2870 «Банктің өзге де транзиттік есеп шоттары»
Кт 1870 « ... өзге де ... ... Union» жүйесі «Quick Pay» жеделдетілген төлем ... + ... ... түрі, бұл бойынша кез келген жеке тұлға
агенттіктің кед ... ... ... Union» жүйесі арқылы ақшаны
аудару жолымен ... ... ... ... мен ... ... ... тұлғаға төлемдң жүргізе алады (мысалы, білім алу үшін, ... үшін ... ... ... ... жеке тұтыну үшін тауарларды
алу және т.б.).
«Quick Pay» төлемін жүзеге асырк үшін клиенттер ... ... ... ... ... ... ... соынмен қатар аударым
сомасына тең болатын «Western Union» тарифінде ... ... ... тең ... ... ақшаға қоса ақшасы болуы керек.
«Quick Pay» бойынша төлемдерді егер ... ... ... осы қызметті пайдалануы үшін «Western Union» корпорациясымен
келісімшартқа отырған ... ... ... ... ... ғана ... ... нақты, анық (ағылшын тілінде) түрде арнайы көк бланканы
толтыруы ... ... ... ... келесі ақпараттарды енгізуді:
компанияның атауы, қала мен ел, шот ... ... аты мен ... ... қала мен ел. ... ... ... осы
аударымның кәсіпкерлік, инвестициялық қызметпен қалдыру қажет.
Кассир тізілім негізінде ақшаны қабылдап, қолын қояды. Клиент кассаға
ақша қабылдағаннан кейін де ... ... қоюы ... Егер тізілім
жүргізілмесе, онда валюталық кіріс ... ... ... ... ... ... ... аудару туралы ақпаратты енгізеді.
Ақша аударылса он саннан тұратын бақылау нөмірі берілген кезде ғана
жүзеге ... ... ... Бұл ... ... ... көрсетеді.
Оператор өзінің қолын қойып, түбіртек ретінде көшірмені жөнелтушіге ... ақша ... ... және алу ... ... бір ... ... төлемге құжаттарды жинақтайды: күнде, жұмыс күнінің соңнда ол
ударым бойынша талаптар мен ... ... ... Осы мақсатта
әрбір жиынтық қайтадан тексеруден өтеді – ... ... ... және ... ... ақша ... Union» жүйесі ... ... ... салыстырылады.
Оператор «Ақша аударымы» бланкісінде келесілерді тексереді:
- ақша аударылған елдің аты;
- клиенттің кассаға енгізген және ... ... ... самасы;
- сыйақысымен бірге;
- клиент пен оператордың қолы.
«Ақшаны алу» бланкісінде келесілер салыстырылады:
- төлем сомасы;
- алушы мен жөнелтушінің аты және тегі;
- алушы мен ... ... ... мен ... ... құжаттағы ақпарат сәйкес келуі керек.
«Western Union» ... ... ... ... өз бетінше
клиенттерге қызмет көрсететін оператор жұмыс күшінің ... ... ... ... бойынша басып шығарады, жіберілген ... ... ... ... ... ... ... енуін
тексереді. Содан екйін оны тексеру үшін банктің бас ... ... ... бойынша құжаттарды бір күн бұрын бақылауды жүзеге асыратын
өкілетті тұлғаға ... ... ... ... ... ... ... айырбс операцияларын уәкілетті ұйымдар,
оның ішінде қолма-қол шетел валютасында айырбас операцияларын ұйымдастыруға
Ұлттық банк ... ... ... жүзеге асыра алады. Операцияны
жүзеге асыруға лицензиясы бар уәкілетті банк орналасқан жерде немесе ... ... ... ... ашуына болады. айырбас орындарын ашу кезінде
Ұлттық банк филиалдарына тіркеу ... және ... ... берілу қажет.
айырбас орындары валюталық айырбас операцияларының келесі түрлерін
жүзеге асыра алады:
• қолма-қол шетел ... ... алу және ... ... ... ... ... сатып алу және сату;
• қолма-қол шетел валбтасын және шетел валютасындағы ... ... үшін ... шын екендігіне күмән тудыратын шетел мемлекеттерінің ақша
белгілерін және ... ... ... құжаттарын
сараптаудан өткізу үшін қабылдау;
• банктердегі жеке тұлғалардың шотына ... үшін ... ... ... ... есеп айырысу үшін қызмет ететін
қолма-қол шетел валютасын қабылдау және ... ... бір ... ... ... ... ... шетел мемлекетінің төлемсіз ақша белгісін сол ... ... ақша ... ... банк ... ... ... операциясының барлық
немесе кейбіреуін ғана жүргізу алады.
Айырбас орындары уәкілетті банк ... ... ... ... ... алу, сату және кросс-бағамына сәйкес сатып алу,
сату және ... ... ... Жеке тұлғалардың қолма-қол шетел
валютасын бір жолғы ... алу ... ... ... ... ... одан ... АҚШ долларындағы сомадағы шетел валютасын сатып алу ... ... ... ... ... есептеме бланкісінде анықтама-сертификат
(10-қосымша) толтырылады.
анықтама-сертификат жеке тұлғаның ... ... ... ... ... ... ... сатып алғандығын растау үшін қызмет
етеді, сондай-ақ жеке тұлғалардың Қазақстан Республикасынан қолма-қол ... және ... ... ... ... ... шығару үшін негіз
болып табылады.
айырбас орнының жұмысы басталғанға ... банк ... ... ... теңге және шетел валютасымен, сонымен бірге валюта-
айырбастау ... ... үшін ... ... ... қамтамасыз етеді. Әрбір айырбас орындарына банк бір күн
ішіндегі жұмысты қамтамасыз ... ... ... және ... ... ... ... Аванс көлемі айырбас орнының ... ... ... қолы ... ... ... ... (11-қосымша).
Авансты қолма-қол теңге және шетел валютасында беру ... ... ... жүргізіледі. Қолма-қол шетелд валютасында аванс ... ... ... беру күніне сәйкес Қазақстан Республикасы Ұлттық ... ... ... ... ... түрі бойынша атаулы сомасын
көрсете отырып жазылады. Қолма-қол теңгедегі авансқа бөлек шығыс ... Егер ... ... ... құндылықтарды беру инкасстор
арқылы немесе кассирге өтініш негізінде ... егер ол ... ... ... болса шығыс ордерлері банк бухгалтериясы арқылы
беріледі. Олар үш данада шығарылады, авансты берген және ... ... ... ... ... инкассаторы немесе кассирі) толтырады.
Шығыс ордерлерінің бірінші данасы банк кассирінде қалады. ... ... ... ... ... ... ... үшін банк
бухгалтериясына өткізіледі. Күнделікті алынған, сатылған, сатып алынған
және ... ... ... ... ... қызметкері есеп-қисап
жасайды (12-қосымша).
Қолма-қол шетел валютасын ... ... ... алу және сату ... ... ... айырбас орындары салық органдарында тіркелген
ресми жарнамасы бар компьютерді пайдалануы ... ... банк ... да бір ... ... ... шек
қойған жағдайдан басқа уақытта айырбас орындары шетел алютасын олардың құны
және шығарылған жылы ... ... жаңа ... ... бойынша
комиссиялық сыйақы өз еркімен қойылады, бірақ айырбасқа ұсынылатын соманың
екі ... ... ... разрядына олардың шын екендігіне күмән тудырмайтын өзінің толық
өлшемінің және ... ... ... ... ... және ... )
70% пайызын сақтаған және шамалы банкноттар жатады, сонымен бірге келесілер
де жатады:
- бүлінген, бөлек жазулары, дақтары, мөр ... ... ... ... бір ... ... ... және жабыстырылған, бұрыштары,
жиектері жоғалған, тесіктері бар банкноттар;
- тозған банкноттар.
Айырбас орнының бухгалтерлік есебіндегі операциялар келесі жағдайда
көрініс ... ... ... ... және ... валютасындағы аванс ретінде
берілген сомаға келесі ... ... 1003 ... ... ... ... 1001 ... қолма-қол ақша»
• Айырбас опеарциялардан түскен түсім сомасына:
Дт 1859 «Шетел валютасының теңгемен көрсетілген қарсы құны ... ... ... ... ... көрсетілген қарсы құны (валюталық
қысқа ұстанымының)»
Кт 4530 «Шетел валютасын ... ... ... ... Банк ... валютасын ресми бағамнан төлем бағамен сатқан
кезде:
Дт 5530 «Шетел валютасын сатып алу-сату бойынша шығыстар»
1001 «Кассадағы ... ... 1859 ... валютасының теңгемен көрсетілген қарсы құны (валюталық
ұзақ ұстанымының)»
2859 «Шетел валютасының ... ... ... ... ... ұстанымының)»
* Валютаны ресми бағамнан төмен сатып алған кезде:
Дт 1858 «Банктің шетел валютасы бойыншща валюталық қысқа позициясы»
2858 «Банктің ... ... ... ... ұзақ ... күні ... бойдан қолма-қол қаражаттардың ... ... ... егер ... ... қайтарған шетел валютасындағы сома есепке
берілген сомадан асып түссе:
Дт 1001 «Кассадағы ... ... 2858 ... ... ... бойынша валюталқ ұзақ позициясы».
1003 «Айырбас орнындағы қолма-қол ақша»
* егер есепке берілген сома қайтарылған шетел валютасындағы ... ... 1001 ... ... ... «Банктің шетел валютасы бойыншща валюталық қысқа позициясы»
Кт 1003 «Айырбас орнындағы қолма-қол ... ... ... ... ... ... ... қалдық
сомасынан асып түссе:
Дт 1001 «Кассадағы қолма-қол ... 2859 ... ... ... көрсетілген қарсы ... ... ... ... ... ... ақша».
Пайдаланылған әдебиеттер
1. Міржақыпова С.Т. Банктегі бухгалтерлік есеп//Алматы, 2004
2. Кеулімжаев Б. ... есеп ... ...... ... сауданы ұйымдастырудағы бухгалтерлік есеп, Бухгалтерлік
есеп және аудит // N 8, ... ... В. ... ... ... есеп// Алматы -
2005
5. Кеулімжаев Қ.К., Әжібаева З.Н. ... ... ... – 2001.
6. Тасмағанбетов Т.А. «Бизнестегі есеп пен талдау», Алматы-2002.
7. Тасмағанбетов Т.А, Омаров А.Ш., ... Б.А. ... ...... ... В.Л. ... ... Алматы – 2005

Пән: Қаржы
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 36 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Еңбек нарығының қалыптасуы мен қызмет етуінің теориялық негізі73 бет
Қазақстан Республикасындағы шаруа қожалығығының қызметін реттеу85 бет
Қазақстан Республикасының монополияға қарсы жүргізілетін мемлекеттік шаралар жүйесіне және оларды жүзеге асыру әдістерінің негізін қалыптастыру ерекшеліктеріне талдау жасау93 бет
Валюталық реттеу қызметі47 бет
Экономикалық ұғымдар168 бет
Экономиканы мемлекеттік реттеудегі фискальдық саясат және оның рөлі32 бет
ҚР валюта жүйесі37 бет
Валюталық жүйе және валюталық қатынастар туралы84 бет
Валюталық операция түрлерін жүргізетін және реттеу органдары мен ұйымдары30 бет
Валюталық операциялар жөнінде түсінік25 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь