Статистикалық жіктеу, топтау және кестелер

Жоспар:

1. Қазақстан халқының қоғамдық топқа бөлінуі, % есебімен
2. Республика халқының тұратын жері бойынша топқа бөлінуі
3. Республика кеңшарларының тыңайтқыштарды пайдалануына орай дәнді дақылдардың түсімділігі
4. Қазақстан бойынша аспиранттар саны
        
        Қазақстан Республикасы Білім және Ғылым Министрлігі
пәні бойынша
Реферат
Тақырыбы:
Орындаған:
Тексерген: ... 201_ ... ... ... және ... ... ... дегеніміз қоғамдық процестер мен құбылыстарды белгілеріне, ұқсастықтарына, ... ... ... ... ... ... топтар мен ішкі топтарға бөлу. Топтаудың мақсаты - жинақталған мәліметтерге ... ... үшін ... келтіріп ықшамдау, өзгермелі белгілерге қарай іріктеу, қанша топқа бөлу керектігін анықтау және ... ... ... ... ... ... түрлкрге бөлінеді: біртиптік, құрылымдық және талдаулық.
Біртиптік топтаудың мақсаты - ... ... ... ... ... ... саралау. Ол келесі тәртіп бойынша жүреді:
1.Алдын-ала пайда болған типтерді, сыныптарды өзіне тән сапалық ... ... ... ... қою.
2.Топтау белгілеріне қарай анықтау.
3.Жинақталған сандық көрсеткіштерді белгіленген топтарға бөлу.
Біртиптік топтау дегеніміз статистикалық бақылау арқылы жиналған әр түрлі бағыттағы ... ... бір ... ... ... бөлуі және оның қорытынды көрсеткіштеріне талдау жасауды айтады. ... ... ... мысал ретінде төменде 1-кестеде көрсеткіштерін келтірелік:
1-кесте
Қазақстан халқының қоғамдық топқа бөлінуі, % есебімен
1959
1970
1979
1989
1995
Барлық халық
100
100
100
100
100
қызметкерлер
19,7
23,5
25,2
27,9
28,1
Жұмысшылар
59,6
68,3
69,1
68,3
68,5
Колхозшылар
20,7
8,2
5,7
3,8
3,4
Жоғарыда берілген кесте республикамыздағы халықтың қоғамдық тобының қалай ... және оның ... ... зор ... ... ...
Бір үлгідегі топтау экономикалық, әлеуметтік, демографиялық зерттеу жұмыстарында жиі қолданылады. Мысалы, оған халық шаруашылығы салаларын материалдық және материалдық емес ... ... ... ... ... ... ... қарай бөлу және тағы да басқа сапалық көрсеткіштер жатады. Сонымен бір үлгідегі (типтік) топтау дегеніміз - ... ... ... ... әр ... бағыттағы жиынтық көрсеткіштерді сапалық жағынан бір жүйеге келтіріп, ... ... және оның ... ... ... жасауды айтады.
Құрылымдық топтау мақсаты - біртектес жиынтықтың құрылымы мен оның құрамдас бөліктерін ... ... ... ... ... ... біртипті жиынтық бірліктердің өзгерісін өздеріне тән белгілеріне қарай бөлуді статистикалық ... ... ...
Мысалы, құрылымдық топтауды қолдана отырып, халықтың жас мөлшерін және жыныстық құрамын, білімін, ұлтын немесе жұмысшылардың мамандық дәрежесін, жұмыс ... және т.б. ... ... ... ... құрылымдық топтауға мысалы ретінде республика халқының қалалық және ауылдық топқа бөлінуі 2-кестеде көрсетілген:
2-кесте
Республика халқының тұратын жері ... ... ... халық, мың адам
9294,7
13008,7
14684,7
16536,6
16542,5
қалада
43,8
50,3
53,9
57,2
56,2
ауылда
56,2
49,7
46,1
42,8
43,8
Жоғарыда көрсетілген көрсеткіштерден қала халқының үлес салмағының артқандығын, ал ... ... ... ... санының азайғандығын байқауға болады.
Көпшілік жағдайларда экономикалық және әкімшілік-аумақтық ... ... ... бөлу ... құрылымдық топтау әдісі қолданылады. Мұндай топқа бөлінуді аумақтық құрылымды топтау деп атайды.
Құрылымдық топтауды жүргізуді ... ... ... ... ... сай ... аралықтарын анықтау;
3.жиналған көрсеткіштерді топтарға және оның құрамдас ... ... ... ... ... нәтижесіне жиналған біртектес жиынтық бірліктерін қорытындылаудың аса маңызды түрі ... ... ... ... ... ... мен ... әрқашанда бір-бірімен өзара байланысты және өзара тәуелді. Сондықтан жиынтық бірліктерінің өзара байланысын анықтау және олардың бір-біріне тигізетін әсерлерін, ... мен ... ... ... ... топтаудың осы түрінің негізгі мақсаты болып есептеледі.
Талдаулық топтаудың негізгі мақсаты - жиынтық бірліктердің ... ... ... және ... ... ... ... зерттеу болып табылады. Бір-біріне әсерін тигізетін талдаулық топтаудың себептік белгілері ... ... ... ал ... белгілері сол себептердің тигізген әсерін көрсетеді. Мысалы, жұмысшының мамандық дәрежесін жоғарлату себептік белгі болып табылса, ал оның ... ... ... өсуі ... ... ... ... тигізетін талдаулық топтаудың себептік белгілері қоғамдық құбылыстың өзгергендігін, ал ... ... сол ... ... әсерін көрсетеді. Мысалы, жұмысшылардың мамандық дәрежесін жоғарылату себептік белгіге жататын болса, ал осының салдарынан еңбек ... ... ... ... ...
Талдаулық топтауды толық түсіну үшін төменде келтірілген 3-кестедегі көрсеткіштерді ... ... ... ... орай ... ... ... тыңайтқыштар мөлшері,% есебімен
Кеңшарлардың саны
Орташа түсімділігі, ц/га
30-ға дейін
620
19,5
30-50
1267
23,4
50-80
218
26,9
80-100
14
31,4
Барлығы
2119
24,3
Берілген кесте мәліметтерінен енгізілген тыңайтқыш ... ... ... (себептік белгі) әр гектардан түскен орташа түсімнің де ... ... ... ... болады. Сонымен, топтау белгісі себептік, ал сол ... ... ... нәтижелік белгі болып саналады.
Талдаулық топтау келесідей:
1. Себептік белгілері бойынша ... және ... ... орта ... табылады.
2. Әрбір топты сипаттайтын себептік және нәтижелік белгілердің орташа шамасын есептейді.
3. Себептік және нәтижелік белгілердің арасындағы өзара байланыстың ... ... ... бір ғана ... ... ... жай ... ал екі немесе одан да көп белгілерге қарай топталса, күрделі ... деп ... ... ... зерттелетін жиынтық бірліктері бір ғана белгіге сай негізгі топқа бөлінеді.
4-кесте
Қазақстан бойынша аспиранттар саны
1985
1990
1993
1995
Барлық аспиранттар
2226
2281
2565
3436
Өндірістен қол үзіп оқитындар
1073
1503
1638
1072
Өндірістен қол ... ... ... қол үзіп ... қол үзбей оқитындар
638
106
324
550
Жоғары оқу орындарынды
1296
1463
1904
2453
Өндірістен қол үзіп оқитындар
781
1091
1301
639
Өндірістен қол үзбей оқитындар
515
372
603
1814
Жоғарыда келтірілген 4-кестенің көрсеткіштерінен ... оқу ... яғни ... қол үзіп және ... қол ... ... қарай бөлінгенін көрсек, содан соң олардың ғылыми мекемелері мен жоғары оқу ... ... ... ... ... болады. Осы сияқты басқа да белгілері бойынша топтастырыла береді.
Жай топтаумен салыстырғанда күрделі топтаудың өзіне тән талдау ... бар. ... ... ... мен процестер туралы көптеген мәліметтердің өзара байланыстылығы, құрылым жүйесі терең зерттеледі және күрделі қорытынды ... ... Сол ... ... ... көрсеткіштерін өңдеуге жай топтауға қарағанда күрделі топтау жиі ... және ... ... ... ... ... рөл ...
Статистикалық топтау әдісі қарастыратын күрделі де, негізгі мәселелердің бірі алдын-ала жасалынған бағдарлама бойынша топтау белгілерін анықтау, яғни ... ... бөлу ... ... шешу және ... көрсеткіштерін әрбір топ бойынша жеке қарастыру болып табылады. Сондықтан, топтау әдісін жүргізбес бұрын жалпы жиынтық ... ... және ... ... ... ретке келтіріп, зерттелетін көрсеткіштерді мәні мен мақсатына және оның негізіне басым көңіл бөлінуі қажет. Себебі, ... ... ... көп ... болса, онда жиналған мәліметтер де соғұрлым дұрыс бөлінеді. Бірақ, әрбір топтағы жиынтық көрсеткіштері ұсақталып кетеді де, ... ... ... ... көрсетіп, талдау, қорытынды жасау кездерінде біршама қиыншылықтар кездесуі мүмкін. Олай болса, топтау ... азда ... ... ... қайткенде де үлкен топтар құруымызға тура келеді.
Статистикалық мәліметтерді ... бөлу ... ... топқа көптеген сандық бірліктердің енгізілуі керек және оның мағынасы анық көрсетілуі тиіс. ... ... ... ... ... және ... ... қатысты.
Егер топтау негізі сапалық белгілеріне қарай берілген болса, онда топтар саны сол белгілердің санына сәйкес ... ... ... жыныстық құрамы екі топқа - еркектер мен ... ... ал ... ... - сол ... ... ұлт тұратын болса, сонша топқа бөлінеді, т.с.с.
Кейбір жағдайларды сапалық белгілер өздерінің нышандары бойынша бір-бірінен әр түрлі айырмашылықтарына ... ... ... онда ... ... ... немесе сыныптарына қарай топтық жіктерге бөлу арқылы жүргізіледі. Мысалы, халық шаруашылығы салаларының материалдық өндіріс және материалдық өндіріс емес ... ... ... ... ...
Егер топтау негізінде сандақ белгілер алынатын болса, онда топтар саны сол белгілердің мөлшеріне (көлеміне) және олардың ... ... ... ... сипатталатын топтау өздерінің өзгермелі мәндеріне сәйкес бүтін және ... ... ... ... ... кезінде топтық белгілері бүтін санмен берілетін болса, онда ол бүтін санды өзгермелі топтауға жатқызылады. Ал ... ... ... ... саны сол берілген белгілердің мәніне сәйкес келеді.
Мысалы, жұмысшылардың мамандық дәрежесі немесе отбасындағы баланың саны және т.б. ... ... ... жеңіл болады және сандық көрсеткіштері анық көрсетіледі.
Егер топтау белгілері бүтін ... ... ... ... ... ... ... онда деңгей аралықты топтау деп айтады. Деңгей ... ... ... ... ең ... ... саны мен ... аралығының шамасын анықтап алуымыз қажет. Мұны шешу алға қойылған топтаудың мәні мен мақсатына, зерттеу зер затының (объектісінің) ... ... ... ... ... керек.
Статистикалық топтау кезінде әрбір топтың деңгей аралығының шамасы тұрақты, бірдей немесе ... әр ... ... ... ... ... Егер топтау белгісінің сандақ шамасында онша көп ауытқу болмаса, онда тұрақты деңгей аралықты топтау әдісін қолдануға болады.
Тұрақсыз деңгей ... шама ... ... кему бағытында болуы мүмкін, ал тұрақты деңгей аралықты шамада, шектік сандақ көрсеткіштер ... ... үшін ... ...
Деңгей аралығының тұрақты шамасын есептеу алдында оның ең үлкен және ең кіші сандық мәнінің шамасын анықтап алу қажет. Онда оның ... ... мына ... ... ... ... d - ... аралығының тұрақты шамасы, Xкөп және Xаз топтау ... ең ... және ең кіші ... ... ... n - ... саны.
Статистикалық топтау әдісінің ішіндегі негізгі және жиі қолданылатын түрі екінші рет қайта топтау тәсілі. Қайта топтау деп алғашқы ... ... ... жаңа ... ... ... ... топтастырылған топтық көрсеткіштер әлеуметтік-экономикалық құбылыстар мен процестерге талдау жасағанда қойылған талаптарға толық жауап бермейтін ... ... ... әдісі қолданылады. Ол екі түрлі тәсілмен жүргізіледі: біріншісі - ... ... ұсақ ... ... ... ... яки оларды көбейту арқылы ірі топтарға айналдыру; екіншісі - әр ... ... әр ... өңделген топтық көрсеткіштерді бір-бірімен салыстыру үшін бір жүйеге келтіру керек болғанда проценттік үлесі бойынша ... ... ... де ... ... ... жиынтық мөлшері өзгермейді, ал ішкі сандық құрылымында қандай шамамен берілсе де, түрлі ... ... ... мәліметтерді жинақтаудың және топтаудың қорытынды көрсеткіштері кесте ... ... ... ... ... арқылы берілуі және олардың өзара байланыстылығының толық көрсетілуі статистиканың жеткен үлкен ... деп ... ... ... ... экономистің дұрыс кесте қоғамдағы құбылыстардың сандық көрсеткіштерін нақты көрсете ... және ... ... ... ... ... ... жасалынған кесте түгелдей статистикалық кесте деп таныла бермейді. Статистикалық кестенің басқа кестелерден айырмашылығы сол - онда ... ... ... ... ... және бір ... ... жиынтығын қорытындылайды.
Статистикалық бақылау кезінде қолданылып жүрген кестелеріміз бірден өмірге келе қойған жоқ. ... рет ... ... мен ... ... еңбек жазған орыстың географы және статистигі И.К. Кириллов болды. Ол 1727-жылы жазған ... ... ... ... және ... жеке ... көрсеткіштерін кесте түрінде көрсете білген.
Сонымен, статистикалық кесте дегеніміз - сандық ... ... ... ... Оның ... ... мен элементтері төмендегі үлгіде көрсетілген:
Кестенің аты (жалпы басқы аты)
Бастауыштар
Баяндауыштар
А
1
2
3
4
Бағана
Жол ... ... ... ... ... ... деп көлденең және тігінен сызылған сызықтардың бір-бірімен сәйкесті қиылысуын айтамыз. Көлденеңінен сызылған сызықты , ал ... ... ... ... ... тек ... берілетін болса, онда ол статистикалық кестенің үлгісі (макеті) болып табылады, ал үлгіден ... осы ... ... алып ... болса, онда ол сызылған тор сызық кестенің қаңқасы болып қалады.
Статистикалық кестенің негізгі ерекшелігі сол - ... ... ... ... ат ... ... ғана не туралы екендігі баяндалады және қай жерде, қай ... ... ... ... ... ... ... мен бағаналарына өздерінің мағынасына қарай қысқаша аттары, ал ішінде пайда болған тор сызықтарға сандық мәндері жазылады.
Статистикалық кестенің екі ... ... мен ... бар. ... ... - зерттелетін объектіні, сандарды суреттейтін статистикалық жиынтық немесе оның топтастырылған ... ... ... сол ... ... және жолдардың мағынасы ретінде беріледі.
Жай кестеде бастауыш бір ғана ... ... ... және ... құбылыстар мен объектілер аттары көрсетіледі. Оның үш түрі бар:
1. Тізімдік
2. Территориялық (аймақтық)
3. Хронологиялық
Тізімдік жай кесте бастауышта зерттелген ... ... ... ... аймақтың тізімі берілетін болса, аймақтық деп аталады, ал бастауышында уақыт мерзімі, баяндауышында сандық көрсеткіштер берілетін болса, ол ... жай ... деп ... ... ... ... белгілер негізінде құрылса, ол топтық кесте деп аталады. Құрама кестеде бастауышында келтірілген құбылыстар екі немесе одан да көп ... ... ... ал әр топ өзара тағы бір белгілері бойынша бөліктерге бөлінеді. Кестенің жоғарғы жағында нақты аты жазылуы керек және ... пен ... ... ... ... ... - ... отырған объектінің сандық көрсеткіштермен сипатталуы немесе толық ... ... ... оң жағына орналасады және бағаналардың аты ретінде беріледі.
Егер де ... ... ... көп болатын болса, онда олардың орындарын ауыстыруға, яғни бастауышты бағаналарда, баяндауышты жолдарда көрсетуге болады. Ондай жағдайда бастауыштың көрсеткіштерін бір бетте ... ... ... халқының қоғамдық топқа бөлінуі, % есебімен
* Республика халқының тұратын жері бойынша топқа бөлінуі
* Республика кеңшарларының тыңайтқыштарды пайдалануына орай ... ... ... ... ... ... ... әдебиеттер
1. Әміреұлы Ы. , оқу құралы, Алматы, Экономика 1998
2. ... Ө., ... М., оқу ... ... ... 1998

Пән: Статистика
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 7 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 200 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
«Ғылыми зерттеулердің методологиясы» пәнінен дәрістердің қысқаша курсы32 бет
Статистикалық мәліметтерді жинақтау мен топтау9 бет
Социология ( оқу құралы )501 бет
SPSS көмегімен эксперимент алынған мәліметтерді өңдеу критерийлері9 бет
Статистика пәні, даму процестері және оны зерттеу әдістері25 бет
Статистикалық жинақтау5 бет
Статистикалық мәліметтерді жинақтау9 бет
Статистикалық мәліметтерді жинақтау және топтастыру14 бет
Статистикалық мәліметтерді топтау6 бет
Статистикалық эліметтерді топтаудың маңызы мен мақсаты6 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь