Ақша айналымы

Мазмұны

Кіріспе

1. Тарау. Ақша айналымы
1.1. Ақша айналымы туралы ұғым
1.2. Айналымдағы ақша
1.3. Сақталған қаржы, инвестиция және қаржы нарығы
1.4. Ақша айналымында мемлекеттің атқаратьш ролі.

2. Тарау. Ақшаның атқаратын функциясы және мәні
2.1. Ақша. маңызды тауар
2.2. Ақша.айналым құралы ретінде
2.3. Ақша құн өлшеуші
2.4. Ақша қорлану құралы ретінде

3. Тарау. Ақша және ақша жүйесі
3.1. Ақшаның шығу тарихы
3.2. Металдық,қағаз ақша және несие ақшасыныц даму эволюциясы
3.3. Ақша жүйесі туралы ұғым, оның элементтері және негізгі түрлері
3.4. Ақша реформасы

Қорытынды

Пайдалынылған Әдебиеттер
Кіріспе
Қазіргі таңдағы нарықтық экономика жағдайында үй шаруашылығының жыл сайынғы шығыны орташа, олардың табыстарының көлемі төмен. Үй шаруашылығының табысының бір бөлігі сақталған қаржы болып табылады. Себебі, ол тауарларды сатып алуға, салықты төлеуге жұмсалынбайды, тек сақтауға жіберіледі.
Сақтаудың ең көп тараған формасы табыстың бір бөлігін нақты ақша түрінде жинақтап құрау немесе сақтау банкілеріне ақша салу , иә болмаса құнды қағаздарды алу болып табылады.
Айталық, барлық үй шаруашылығы ақшаны сақтау категориясына жатпайды, Мысалы, үй шаруашылығының жастар жағын алып қарайтын болсақ, олар кейбір қымбат тауарлар мен қызмет көрсету түрлерін үй, білім жоне т.с.с сатып алу үшін, ақшаны еңбектеп тапқаннан гөрі, қол ақша жұмсағысы келеді Бұл заттарды сатып алу займдар бойынша жүзеге асырылады.
Ақша - бұл жалпыға бірдей маңызды тауар болып табылады. Олар тауар айырбастың даму нәтижесінде көптеген тауардан бөлініп шықты. Тарихи дамудың әр түрлі кезеңінде ақшаның ең манызды ролін тауар (мал, тері, жүн және т. б.) атқарады. Сосын бірдей түрдегі, бөлінбелі, сақталатын сапага қабілетті металдар пайда болды.
Ақша маңызды тауар болғандықтан, оның келесідей спецификалық ерекшеліктері бар: -оның тұтыну құнында басқа тауардың құны көрсетіледі;
-оған жасалған нақты еңбек абстрактылы еңбек көрінісінің жалпыға ортақ формасы қызметін атқарады; Ақша құн өлшеу функциясы кезінде оймен ұсынылады. Тауар бағасын белгілеуде-оны тауар формасына айналдыру, тауарды ақшаға айырбастамастан бұрын оның қүны өлшенеді. Тауарды өлшеуде нақты ақшаның қажеті болмайды, себебі еңбек өнімін теңестіру оймен жүзеге асырылады. Сондықтан, ақша тауарды өлшемейді, қайта тауар ақшаның көмегімен өлшенеді, себебі олар ақша сияқты адам еңбегінің өнімі болып табылады.
Пайдаланылған Әдебиеттер
1. Антонов Н.Г. Денежное обрщение, кредит и банки.
2. Москва Финстатинформ,1995
3. Бержанов С.А. Валютная система. Валютный рьшок и валютные операции. Нукус Каракалпакстан, 1996
4. 3. Бабичев Банковское дело, Москва, 1993
5. Жуков Е.Ф. Общая теория денег и кредита.
6. Москва Банки и биржи, 1995
7. Жуков Е.Ф. Деньги, кредит, банки, Москва Банки и биржи 1998г.
8. Көшенова Б. Ақша, несие, банктер, валюта катынастары Алматы 2000
9. Лаврушин О.И. Банковское дсло. Москва, 1992
10. Поляков В.П. Московкина Л.А. Основы денежного обращения и кредита. Москва Инфра-М, 1997
11. Сейткасимова Г.С Деньги, кредит, банк Алматы Экономика, 1998
12. Усоскин В.М. Современный коммсрческий банк. Москва ИПЦ Вазар-Ферро,1994
13. Утебаев М.С. Тодковый финансово-кредитный словарь. г.Шымкент 1993
14. 12. Эдвин Дж.Долан, Колин Д.Кемибелл Деньги, банковское дело и денежно кредитная политика. 1991
15. Банк қызметі бойынша нормативті актілер жэне заңдар. 1995-2000 ж.
        
        Мазмұны
Кіріспе
1. Тарау. Ақша айналымы
1.1. Ақша айналымы туралы ұғым
1.2. Айналымдағы ақша
1.3. Сақталған қаржы, инвестиция және қаржы нарығы
1.4. Ақша айналымында мемлекеттің ... ... ... ... ... ... және мәні
2.1. Ақша- маңызды тауар
2.2. Ақша-айналым құралы ретінде
2.3. Ақша құн өлшеуші
2.4. Ақша қорлану құралы ретінде
3. Тарау. Ақша және ақша жүйесі
3.1. ... шығу ... ... ақша және ... ... даму ... Ақша жүйесі туралы ұғым, оның ... ... ... Ақша реформасы
Қорытынды
Пайдалынылған Әдебиеттер
Кіріспе
Қазіргі таңдағы нарықтық экономика жағдайында үй ... ... ... орташа, олардың табыстарының көлемі төмен. Үй шаруашылығының
табысының бір бөлігі сақталған қаржы болып табылады. Себебі, ол ... ... ... ... ... тек ... жіберіледі.
Сақтаудың ең көп тараған формасы табыстың бір бөлігін нақты ақша
түрінде жинақтап құрау немесе ... ... ақша салу , иә ... ... алу болып табылады.
Айталық, барлық үй шаруашылығы ақшаны сақтау категориясына ... үй ... ... ... алып ... болсақ, олар кейбір
қымбат тауарлар мен ... ... ... үй, ... жоне т.с.с ... алу
үшін, ақшаны еңбектеп тапқаннан гөрі, қол ақша ... ... ... ... алу займдар бойынша жүзеге асырылады.
Ақша - бұл жалпыға ... ... ... ... ... Олар ... даму нәтижесінде көптеген тауардан бөлініп шықты. Тарихи дамудың
әр түрлі кезеңінде ақшаның ең ... ... ... (мал, ... жүн және ... ... ... бірдей түрдегі, бөлінбелі, сақталатын сапага қабілетті
металдар пайда болды.
Ақша маңызды ... ... оның ... ... бар: ... ... ... басқа тауардың құны көрсетіледі;
-оған жасалған нақты еңбек абстрактылы еңбек көрінісінің ... ... ... ... Ақша құн өлшеу функциясы кезінде ... ... ... ... ... ... ... тауарды
ақшаға айырбастамастан бұрын оның қүны ... ... ... ... ... ... ... еңбек өнімін теңестіру оймен ... ... ақша ... ... қайта тауар ақшаның көмегімен
өлшенеді, себебі олар ақша сияқты адам еңбегінің өнімі болып ... 1. Ақша ... ... туралы ұғым
Ақша айналымы - бұл тауарды немесе қызмет ... ... ... ақша ... ... ... және ... формасы
болып табылады. Сонымен қатар, шаруашьшықтағы есеп-айырысу мен ... емес ... де ... ... .
Ақша айналымының объективті жағы - тауар мен ақшаны бөліп көрсететін
тауар өндірісі болып табылады. ... ... ... ... тереңдеуі мсн жалпы ұлттық жөне әлемдік базардың калыптасуы
ақша айналымының ... ... ... Ол ... қоғамдық өнім
жиынтығын айналым мен айырбасқа әкеле ... ... ... ... қамтамасыз етеді.
Нақтылай және нақтысыз формадағы ақшаның көмегімен ... ... ... ... жалған және ссудалық капиталдың қозғалысы ... ... екі ... бөлінеді: нақтылай және нақтысыз. Нақтылай
ақша айналымы - бұл ... бар ... ... ... әр ... тиындар (немесе монеталар) мен қағаз ақшаларымен
қамтамасыз етіледі.
Нақтысыз ақша айналымы - бұл ... - ... ақша ... ... ... клиентгердің есеп шотындағы банк депозиттсрі ... Ол ... ... электрондық аударымдардың көмегімен жүзеге ... ... ақша ... ... сертификаттар да қолданылады.
Ал кейбір елдерде түрлі міндеттер мен ... ... ақша мен ... ... ... ... және өзара
байланысқан тәуелділік бар: ақша үнемі бір ... ... ... ... арқылы, нақтылы ақша белгісі - банкінің депозит формасына ауысады және
керісінше. Банкі есеп шотына нақтысыз ақша құралының ... ... - ... ... ... беру ... ... шарты болып табылады. Сондықтан,
нақтысыз төлем ... ... ақша ... ... ... ... бірдей ақша айналымының жүруін құрайды.
1.2 Айналымдағы ақша
Өнім базары (нарыгы) ... ... ... ... мен ... үй шаруашылығы сатып алатын базары болып табылады.
Ресурстар базары -бұл фирмалардың өндіріске ... ... ... базары болып табылады жұмысшы күші, капитал және табиғи ресурстар.
Бұл жеңілдетілген экономикалық жүйеде барлық ресурстар үй ... яғни ... ... ... ... төлемдермен сатады; бұл
төлемдер еңбек ақы, ренталық төлемдер, проценттік ... ... ... ... үздіксіз және жалғасқан.
Ұлттық өнім - бұл экономика жүйесінде өндірілген ... ... ... ... түрлерінің құнының бағасы.
Дайын тауалар мен қызмет көрсету- бұл сатуға дайын немесе сатылған, өз
кезегінде ... ... ... ... ... ... алуларды
(закупок) жүзеге асыру үшін немесе экспорт үшін қолданылатын тауарлар ... ... ... ... ... ... нанды дайындау
үшін сатып алынған ұн ... ... ... үшін автомабиль
заводтарымен сатып алатын ... ... ... ... табыс - бұл үй шаруашылығымен алатын барлық табыстар:оның
ішінде барлық ... ақы, ... ... ... және ... ... ... үлгісінде ұлттық табыс пен ұлттық өнім тең.
Айналымнан құралған бөлігі нақты түрде, сол ... ... ... ... ... ... ... инфляцияны есепке алмайтын,
бағада көрсетілетін кез ... ... ... үшін ... яғни ... тауарлар мен қызмет көрсету түрлерінің нақты сатылып қоюы.
Нақты - мұнда ... ... ... алынады және соған сәйкес
түзетулер ... ... ... басқа сандық керсеткіштер бар. Оны
статистикалық мөлшер деп атайды. Бұл көрсеткіштер ... ... ... санды өлшеуге қызмет етеді. Мұндай мөлшер уақыт интервалының
есебінсіз-ақ көрсетіледі.
1.3 Сақталған ... ... және ... ... ... нарықтық экономика жағдайында үй шаруашылығының жыл
сайынғы шығыны орташа, олардың табыстарының көлемі төмен. Үй шаруашылығының
табысының бір ... ... ... ... табылады. Себебі, ол тауарларды
сатып алуға, салықты төлеуге жұмсалынбайды, тек сақтауға жіберіледі.
Сақтаудың ең көп тараған ... ... бір ... ... ақша
түрінде жинақтап құрау немесе сақтау банкілеріне ақша салу , иә ... ... алу ... ... ... үй ... ақшаны сақтау категориясына жатпайды,
Мысалы, үй шаруашылығының жастар жағын алып қарайтын болсақ, олар ... ... мен ... ... ... үй, білім жоне т.с.с сатып алу
үшін, ақшаны ... ... ... қол ақша ... ... Бұл
заттарды сатып алу займдар бойынша жүзеге асырылады.
Фирмалармен ... ... ... екі ... ... – бұл ... ... капитал, яғни қайта өндірілген
капитал игіліктерін қалыптастыру (өндіріс кұрал-жабдықтары, компьютерлер
және өндіріс ... ... ... ... ... ... қорын (залас)
көрсететін тауар-материалдық қор инвестициясы болып табылады. Сондықтан,
ақшаны сақтауды көбінесе үй ... ... ... ал ... ... ... Сол себепті ақшаны орналастыруды жүзеге
асыратын ... ... ... ... бұл ... ... ... арқылы
іске асырылады.
Қаржы нарығының өзі көптеген каналдардан тұрады. Бұл каналдардың ... ... ... ... ... топқа тікелей қаржыландыру каналдары жатады, яғни ақша құралы
тікелей ... ... ... алушыға келіп орналасуы. Тікелей
қаржыландыру әдісін екіге топтастыруға болады:
- капиталды каржыландыру, бұл фирманың ақшаны алу арқылы өз ... ... үшін ... ... , яғни ... ... ... алу арқылы қаржыландыру
Екінші топтағы канал ... ... ... ... ... үй шаруашылығынан фирмаларға өтуде,
маңызды институттар ... ... ... банкілер, өзара
қорлар, сақтандыру компаниялары. Бұл ұйымдар ... ... ... ... мәні мен құрылымы
Қаржы – бұл мемлекет, заңды және жеке ... ... ... ... ... бөлу және ... жөнінде болатын
экономикалық қатынастар жүйесі. Қаржы ақша құралдары қорының қалыптасуы ... ... және ... ... мен ... ... құралы. Қаржының мәні оның қызметтері арқылы анықталады:
бөлу, бақылау, ... ... бөлу ... ... ... қаржы ресурстарымен
қамтамасыз ету, олар мақсатты ... ақша ... ... ... арқылы мемлекеттік бюджетте қаржы ... ... ... ... ... проблемаларын
шешуге жұмсалынады. Салық арқылы мемлекет кәсіпорындардың, ... ... ... қайта бөліп, оларды өндірістік және
әлеуметтік инфрақұрылымның дамуына, шығындарды белгілі ... ... және ... ... ... ... Ақша ... қоғамдық
өнімнің құнының қозғалысымен байланысты ... ... ... ... және ... ... сан жағынан бейнелейді. Сондықтан қоғамда
қалыптасатын экономикалық пропорцияларды үнемі бақылап ... ... ... ... ... ... жеңілдіктерді,
салық салу жағдайларын өзгерту ... ... ... ... ... тез ... ... жасайды және қоғамның өзекті
проблемаларын шешуге ықпал етеді. Салық ... ... ... ... жұмыс орындарының көбеюіне, өндірістің ... ... ... ... ... ... ол ... көмегімен кәсіпорындар мен
азаматтардың ... бір ... ... ... ... үшін өндірістік емес сфераны дамытуға жұмсайды.
Ұлттық экономика шеңберіндегі қаржы ... ... ... жүйесін құрайды. Қаржы ... ... ... мен үй ... қаржыларынан
қалыптасады.
Орталықтандырылған қаржылар – ол ... ... ... ... ... және ... ... қорлары, арнайы
бюджеттік қорлар. Олар ұлттық экономиканы ... ... ... ... ... ... құралдары ретінде
пайдаланылады.
Орталықтандырылмаған қаржылар – ... ... ... мен ... қаржылары. Бұл заңды тұлғалар арасындағы,
заңды ... мен ... ... және ... тұлғалар мен жеке
тұлғалар арасындағы қаржы қатынастары. Кәсіпорындар мен салалар ... ... ... ... ... қаржы ресурстарының маңызды бөлігі
қалыптасады. Әртүрлі меншік формасындағы кәсіпорындардың қаржы жағдайынан
елдің жалпы қаржы жағдайы тәуелді ... ... ...... ... яғни ... жүргізетін жеке тұлғалар арасындағы қаржы қатынастары. ... ... ... ... әсер ете алады және өзінің қызметтері
бар. Орталықтандырылған қаржылар ... ... ... ... ... ... ... шаруашылық салалары
арасында бөлінеді және ... ... ... ... ... етеді. Олардың қатысуымен ЖҰӨ өндіріледі. Үй шаруашылығының
қаржылары олардың өмірінің материалдық негізі ... ... ... ... ... ... ... сфераларының жиынтығынан тұрады.
Макроэкономикалық зерттеу көзқарасынан мемлекеттік қаржылар ... ... Ақша ... ... ... ... бюджетіне келіп түсетін салыктар- бұл үй шаруашылығы
секторынан ақша ... ... ... ... Бірақ, бұл
тасқындай келген ақша үй шаруашылығы төлемдер төлеу арқылы ... бұл ... ... ... ... деп ... Оған
жататындар: зейнетақы, жұмыс істемейтіндерге жәрдем ақы , табысы төмен
адамдарға ... ... ... таза әсер ... анық ... ... үй шаруашылығынан үкіметке келіп түсетін салыққа, біз трансферттік
төлемді келіп түсетін салықтан алып ... ... біз таза ... аламыз.
Үкімет айналымының басқа да элементтсрімен ... ... үш ... ... ... үй ... таза ... алады (трансферттік
төлемдермен келіп түсетін салықтар арасындағы айырмашылық).
Екіншіден, ол өнімдер ... ... мен ... көрсетуде сатып
алуды жүзеге асырады.
Үшіншіден, егер импорт экспорттан асып ... онда ішкі ... ... ... ағылуын көрсетеді. Егер экспорт импорттан асып кетсе,
онда ішкі экономикалық жүйеден капитал тоқтатылады.
Айналым ... ... ... әсср ... ... ... бюджеттік) саясат болып табылады.
Фискалдық саясат – бұл үкіметтің салық салу және мемлекеттік ... ... таза ... ... арқылы үй шаруашылығынан алынатын ақша
құралының көлемін жоғарлатады. ... ... үй ... ... ... ... ... қысқарту арқылы ... да ... ... ... ... ... салықты төмендету – сақталған қорды, тұтыну өсімін, сол ... ... ... ... ... ... ынталандырады.
Ақша-несие саясаты-бұл ... ақша ... ... ... саясаты болып табылады.
Тарау 2. Ақшаның атқаратын функциясы және мәні
2.1. Ақша- маңызды тауар
Ақша - бұл жалпыға бірдей маңызды тауар болып ... Олар ... даму ... көптеген тауардан бөлініп шықты. Тарихи дамудың
әр түрлі кезеңінде ақшаның ең манызды ролін ... (мал, ... жүн және ... ... ... ... түрдегі, бөлінбелі, сақталатын сапага қабілетті
металдар пайда ... ... ... ... оның ... ... бар:
-оның тұтыну құнында басқа тауардың құны көрсетіледі;
-оған ... ... ... ... ... ... ... ортақ
формасы қызметін атқарады;
- оның қүрамындағы жеке еңбек ... ... ... ... ... мен ... ... оның тұтынушылық құнынан көруге болады. Кез
келген ... ... ... ... қайталанбайтын,
ерекше қабілеттілігі бар. Мысалы, нан-тамақ қажеттілігін қанағатандырса, ал
пальто-киім кажеттілігін канағаттандырады. Мұның барлығы ақшалай тауарға ... ... ... , ақшаның тауарлардан айырмашылыгы жалпы тұтынушылық
құнға ие, яғни тікелей барлық тауарлармен алмасып отырады.
Тауардың ішкі қарама-қайшылығы – бұл ... құны мен ... ... ... ê¼ðóãå болады. Сондықтан тауарларды меншіктеп
-тауар және ақша òүрінде бөлінеді . ... ... ... тұтыну құнына ие спецификалық тауар болып табылады.
Сонымен бірге, тікелей жөне жасырынды қоғамдық сңбектің ... ... ... ... ... ... ... Тауар-
өндіруші керек емес затты қоғамға ақшаны өндіріп алу үшін сата алмайды, сол
сияқты оның жеке еңбегі ... ... ... ... орьш ... ... тауарды сататын болса, онда оның тауарының қоғамга кажет ... ... ... ... ... ... ецбегін қоғам бағалағанын
байқауға болады.
Сондықтан, ақша-жалпыга ортақ балама ролін атқарушы спецификалық ... ... . ... ... олар жеке ... ... есепке алатын механизм болып табылады.
2. Ақша-айналым құралы ретінде
Ақшаның атқаратын әрбір функциясы тауар айырбас ... ... ... өндірушілердіц байлалыс формасы ретінде әлеуметтік-
экономикалық ... ақша ... ... Ақша ... ... ... құралы ретінде;
-қорлану құралы ретінде;
Ақша айналым құралы функциясы кезінде тауарды өткізу уақытында делдал
болып табылады. Тауарды ... ... оның ... ... ... ... тұтьнушыға жеткізе де отыра, ақша үздіксіз қозғалыста жүреді.
Сатушы тауарьн сата сала, ... ... ... ... асықпайды. Ақшаның
делдалдық көмегі арқасында осы уақытша және тура келмсйтін кеңістікті жеңе
аламыз.
Айналымнан кететін, өз ... ... ... ... ... сату және ... алу ... қамтамасыз ете отырып, ақша
айналым құралы ретінде өз орнын табады. Көбінесе, біздс ақша айналым ... ... - ... ... ... ... ... сатып алу кезінде орындалады.
Ақшаның айналым құралы ... ... ... ... ... ... ол нақты ақша түрінде орындалады;
2. бұл функцияда ақша-тауар айырбас кезінде делдал болып қызмет атқарса ,
онда оны нағыз ақша ... оның ... ... ... ... ... құралы функциясын және қажетті ... ... ... тауарлар бағасы мсн массасы арқылы анықталады.
Егер ақша ... ... ... ... ... онда бұл олардың
құнсыздануына -инфляцияға әкеледі.
2.3.Ақша құн өлшеуші
Құн ... ... - ... ... ... ... келіп
шығады. Бұл дегсн, оның бағаны анықтау кезінде делдалдық ... ... ... ... ... ... ие болып келеді. Материалдың
құны болып тек сол тауар өзінің меншікті құнынан тән ... ... ... алу үшін ... ... ... ... жасаушы болып
табылады. Сол себепті бұл функцияны толық ақшалар ... ... ... ... ... ... алады.
Ақша құн өлшеу функциясы кезінде оймен ... ... ... ... ... айналдыру, тауарды ақшаға ... оның қүны ... ... ... ... ... қажеті болмайды,
себебі еңбек өнімін теңестіру оймен жүзеге асырылады. Сондықтан, ... ... ... ... ... көмегімен өлшенеді, себебі олар ақша
сияқты адам еңбегінің ... ... ... ... ... ... ... соң, баға түрінде көрсетіледі.
Ақшаның ... ... ... ... ... ... баға коя алмайсың,
оны құны өзімен анықтала алмайды.
Ақша бағаның орнына-тауар санын керсететін, оны сатып алу қабілетіне
ие. Құн ... ... ... ... ... көрсететін жалпы балама
сияқты. Бірақ, тауардың бағасын анықтау үшін баға масштабы ... ... бір ... ақша өлшеміне алған және барлық тауарлардың бағасын
өлшеу үшін қызмет ... ... ... ... ... ... қорлану құралы ретінде
Қорлану құралы – бұл болашақта сатып алу қабілеттілігін қамтамасыз
ететін және ... мен ... ... ... ... сақталатын активтер.
Активтер – бұл ... және ... ... ... ... ... ... ресурстар, негізгі және өндірістік қорлар, яғни
экономикалық ... ... ... ... ... ... үшін
табыс көзі ретінде пайдаланылуға болатын қоғамдық ... ... ... адамдар өз байлықтарын бағалы, үй, ... ... т.б, ... ... ... алады. Ақша осы функцияны орындауда
қолайлы болып келеді, себебі оған өтімділік сипаты тән. ... ... ... ретінде пайдалану мүмкіншілігі мен активтердің
номиналды құнын өзгертпестен сақтау қабілеттілігі болып табылады. ... ақша ... ... тән. Олар ... ... ... ... және олар өлшеу функциясын орындағандықтан,
баға масштабында номиналды құнын өзгертпейді.
Мысалы 1. Федералды ... ... ... ... ... қарағанда, жеке корпорациялардың айналымға шығарған акция мен
облигациясынын өтімділігі төмен. Бұл активтердің бағасы ... ... ... ... ... отырады жоне жасалатын келісімде басқа құнды
қағаздарға қарағанда, оның төленетін төлемі ... 2. ... ... ... / өтімсіз болып келеді.
Бұл қозгалмайтын мүліктің нарықты бағасы өте өзгермелі жәнс оны ... ... айту ... ‡йді сатып алушы-ны немесе жерді сатып алушыны
іздеу көп уақыт ... ал ... ... ... ... ... ... орналастыру төлемі/ одан да жоғары болуы мумкін.
Міне, нақты ақшаны кейбір банк ... ... ... иелеріне
ешқандай проценттік табыс әкелмейді.
Инфляцияның жиі болуына байланысты ақша ... ... ... ... ... тартымдылығын жоғалтады. Егер күннен күнге доллар немесе
теңгеге аз тауар сатьш ала алатын болсаң, онда ... сол ... ... ... ақша ... ... келеді. Бізге белгілі, мысалы,
кейде гиперинфляция кезінде ... ай ... ... ақы ... ... ақыны талап етеді. Себебі, олар өз ақшасын келесі күнге
бағаның өскеніне шейін жүмсағысы келеді. Гиперинфляция – бұл ... ... ... көрсетеді, яғни жылына бірнеше 100 процентке деңгейі
жетуі мүмкін.
Гиперинфляция орын алған ... ... ... - ... ... құн өлшеуші ретінде бөлшектеп қолданылмауы мүмкін. Көп адамдар
өзінің ұлттық валютасын жаратқысы келмей, тікелей ... ... ... ... ұлтгық валютасына айырбастайды. Кейін сауда жасаған кезде қайта
айырбастайды.
Ақшаның қорлануы - тауар өндірісінің ... ... ... ... ... ... ... жағдайындағы қорлану екі формада
жүргізіледі:
- банктердің, кәсіпорындар, ... ... және ... ... ақша ... ... ... коғамдық қор;
-халықтың банкіге салымдарды салу, облигация түрінде сақтаудың жеке қоры.
Тауар өндіруші өзінің, өндірісін кеңейту үшін яғни ... ... ... алу үшін тапқан табысының бір бөлігін ақша
формасында жинау ... ... ... ақшаны жинауға жеке тұлғалар да
тырысады /мысалы: керекті заттарды сатып алу үшін ... үй ... 3. Ақша ... және ақша ... Ақшаның шығу тарихы
Ақша ерте заманда пайда болды. Ол өнімнің және міндетті түрде тауар
өндірісінің даму шарты ... ... Ақша ... ... ... соң, ... ... дамығанда немесе одан бұрын болуы мүмкін. Ғасыр бойында ақша
үнемі өзгеріп ... және оның ... ... ... және ... ... ... Ақша жаратылысын ізденудегі маңызды жаңалық (немесе ашу)
– бұл оның тауардан пайда болуы. Айырбастың дамуы келесідей құның ... ... :
1. ... ... кездейсоқ, яғни ерте кезде бір ... ... ... ... еді, ... бір- ... сәйкес келуі
керек ).
2. толық немесе өрістетілген ... - ... ... ... ... ... Мұнда ірі ... ... мал ... және жер ... айналысатын тайпаға
бөлуге тура келді .
Осыған байланысты бұған көптеген қоғамдық еңбек заттары ... ... ... ... ... ... - қарсы тұрады;
3. жалпыға ортақ, құн ... ... ... ... ... ... жергілікті базарда (маңызды ) басты
айырбас ... ... жеке ... тауар әлемінен ... ... (тұз , жүн, мал және т. с.с.) ... ... ... ... ... әкелді . Бұл форманың ерекшелігі тек бір
тауарға ғана бекітілген жоқ, әр ... ... оны алма ... ... ... орындап отырды .
4. ақшалай формадағы құны - ... ... ... ... ... жалпыга ортақ эквивалент екендігіндегі ... ... . ... дамуы мен ... ... ... роль асыл металдар мен - ... және ... ... Металдық, қағаз ақша және несие ақшасыныц даму эволюциясы
Ақша бірнеше тауарлар (мал, жүн және т.б) ... ... ... қүн ... ... ... адамзат метал түріндегі ақша
айналымына ... ... ақша ... ... ... процесінен бірте -
бірте теңге {монета ) ақшалар келе бастады .
Теңге (немесе ... бұл ... ... ... бар,
заңмен белгіленген формадағы металдан жасалган ақша белгісі .
Мемлекет - сынаманы ... ... ... ), ... ... , эмиссия тәртібін және т.б . белгілейді.
Егер теңгенің ... құны ... ... ... ... ... сойкес болса, онда ол толық бағалы ақша .
Теңгенің ақша ... ... ... ... бар: ... ... ... : күміс пен алтын заңды төлем ... ... ақша ... Бұл жүйе бойынша ... пен ... тең ... Монометализм - ақша жүйесі , бұл жүйеде бір ... ... ... балама
және ақша айналысының негізі ретінде қолданылады, яғни кұн өлшемі ретінде
тек бір ғана ... ... ... ... ақша ... ... түріндегі ақша айналымының спецификалық заңы ... ... ... ... ... орын ... нәтижесінен және керісінше
, толық бағалы ... ... саны ... және ... айналым
тұтынушылығына бейімделуінен тұрады, яғни айналым үшін кажетті ақша санымен
теңестіріледі .
Қағаз ақшаның пайда ... - ... ... ... ... ... ... қосымша тұтыну айналымы мен метал түріндегі
айналымының ... заң ... ... ... ақша – бұл лажсыз номинал берілген, әдетте тиынға пайдаланбайтын
және мемлекет өз шығындарының орнын толтыру үшін ... ақша ... ... қағаз ақшаға өтудің бірқатар себептері бар:
1. Метал түріндегі ақша ... өте ... ... ... ... мен мәні ... мүмкін емес ... ... ... құралында - ... ... ... ... ... ... қояды. Метал ақшаның
орнына қағаз ақшаның ... ақша ... ... үнемдеуге
қабілетті болып келеді.
2. Теңгенің өшірілуі жөне тозуы .
3. ... ақша ... ... құны ... ... ... үшін ... б .т.
Мемлекет кез келген мөлшерде қағаз ақшаны айналымға ... ... оны ... алу ... ендіруге қабілетті емес. Бірақ, артық шығарылған
қағаз ақша олардың құнсыздануына алып келеді.
Қағаз ақшаның құнсыздануы, яғни ... ... ... ... ... бұзылуына әкеледі. Мұны инфляция деп атайды .
Ақшаның құнсыздануы әр түрлі себептерден болады:
- әскери және ... ... , ... ... ... айналымға артық ақшаның шығарылуы ;
- төлем балансының пассивті ... ... . Бұл ... әлсмдік
ақшаға сияқты алтынға деген сұраныс өсіп ... , ал ... ... ... деп аталады . Тұрақты валюта - меншікті
айналымына, сондай –ақ басқа ... ... ... ... валюта, ал ... және ... ... ... ... өнімділігінің төмендеуі және ... ... және тағы ... ... ақшаның құнсыздануы экономикамыздың тұрақсыздығына әкеледі.
Несие ақшалары – бұл ... ... ... ... ... қазіргі төлем есеп ... ... ... . ... ... мен ... ... арасында ссудалық
капиталдың жүру ... ... ... ... ... ... ... банкнот, чек, несие
карточкасы жатады.
Вексель - ... ... ... ... кең тараған
формасы. Бұл вексель ұстаушының белгілі уақытта вексель сомасын төлеуге
право ... ... ... ... б.т. ... ... несиенің
пайда болуынан несие саудасының негізінде туындады.
Коммерциялық несиелеу - бұл сатушылар ... ... ... қалдыру түрінде ... ... ... ... ... яғни ... бір- бірін ... ... екі түрі ... және ... .
Жай вексель - бұл ... ... ... . ... ... вексель берушіге белгілі сома ақшасын міндеті
түрде ... ... ... ... - ол бір ... ... ... мерзімінде белгілі бір ... ... ... ... ... орындалуға тиісті ұсынысы б.т. Сондықтан
вексель ақша есеп ... мен ... ... ... ... кең тараған түрі ... ... - ... бұрын вексель ... ... ... Ол ... мен ... ақшадан ерекшеленеді. Банкноттың
вексельден ерешелігі :
- мерзімі бойынша: вексель мерзіміне ... ... ... (3-6 ай ), ал ... ... борыш міндетемесін көрсетеді
;
- ... ... : ... ... жеке кәсіпкерлермен
шығарылып, жеке кепілдікке ие ... ал ... ... ... банкілермен шығарылып және ... ... ... ... - ... ... орталық банктср ... ... ... ... мен төлем құралы ретінде қолданылады .
Чек – бұл арнаулы құжат, онда чскке қол қойған ... ... ... ... бір ... бсру немесе аудару туралы банкігс берілген
жазбаша құжат. Чектердің келесідей түрлері бар :
1. ... чек - ... бір ... ... ... оның ... шектеулі болады;
2. ордерлі чек-белгілі бір адамның пайдасына немесе оның ... ... ... чек, яғни чек ... оны ... көмегімен жаңа
иеленушіге бере алады.
3. ұсынушының чегі-ұсынушыға жазылып берілетін чек. Ол ... ... ... акцептелген чек-банкімен берілетін чек немесе келісім, ол өзінде
көрсетілген ... ... ... ... ... түсуіне кепілдік береді.
Акцепт-бұл айырбас туралы құжат.
Чектің экономикалық жаратылысы мынадан тұрады: біріншіден, банкідсн
нақты ақшаны ... ... алу; ... ... және ... ... ... үшіншіден, нақтысыз есеп айырысудың құралы ретінде
жүрсді. Көбінесе чектер ақшалай және есеп-айырысу түрінде болады. ... ... ... ... ... ... ал ... чектері
ордерлік сипатқа тән болып келеді. Есеп шотта ақшасы бар ... чек ... ... Чек ... ... тауар
мен көрсетілетін қызметтерді сатып алуда ... ... ... есеп-айырысу чек кітапшасын алу үшін банкіге арыз
және тапсырмамен ... Банк ... ... ... ... ... ... бөліп шығарьш, оны жеке ... ... Чек ... иесі-өз жабдықтаушысымен сатып ... чек ... ... беру ... ... ... бұл ... өз банкісіне береді, онда чекте көрсетілген сома
тез арада өзінің ... ... ... ... ... несиелік ақша түрінде қолданылады.
3.3 Ақша ... ... ... оның ... ... ... ақша ... ұйымдастыру жалпы мемлекеттік заңдармен
реттелуді керсететін ақша ... ... ... Әрбір елдің өзінің ұлттық
ақша жүйесі бар.
ҚР-ның ақша жүйесі Президенттің жарлығына сәйкес 1995 ж. 30 ... ... ... туралы заңы күшке енген. Жарлықта ақша айналымын
ұйымдастырудағы құқықтар негізі және ... оның ... ақша ... және реттейтін ақша белгісінің эмиссиясы мен арнайы ақша
бірлігін белгіледі.
Ақша жүйесі келесідей элементтердеп тұрады:
1.Ақша өлшем ... ... ... ақша ... ... 100 тиыннан
тұратын 1 теңге болып табылады.
2.Ақша белгісінің түрі. Бұл айналымда ... ... ... ... ... ... ... жүретін ақша белгілері, олар-тиын, теңге, қағаз
ақшалар.
3. Эмиссия тәртібі. Бұл нақты ... ... оның ... ұйымдастыру
және оны айналыстан алып тастау. Эмиссия бұл ақша мен ... ... және ... ... ... ... төлем құралы болып табылады: ақшалай ... ... ... ақша өлшем бірлігінің басқа ақша ... ... Ақша ... процесінің жағдайына байланысты, ақша айналымы түрақтылығының
негізгі формасы - акша реформасы мен инфляиияға ... ... ... ... ... ... өз валютасының девальвациясына
келеді. Девальвация - басқа ... ... ... ... ... ... ... ол елдегі төлем балансы ... ... ... яғни ... мен қызмет бағасы экспортгалатын
тауарлар мен кызмет кұнымен бірдей болған ... ... ... ... жеңу үшін ... да ... қарсы саясат шараларын қолданады:
еңбек ақы мен бағаны реттеу, қаржы ... ... ... ... ... ... ... бағытталған барлық шаралар дефляциялык
шаралар деп атауға болады. ... - ... ... ... шараларының жолдары арқылы жүзеге асырылады, оның ішінде салық
салуды ... ... ... ... ... ашық базарда
мемлекеттік кұнды қағаздарды сату, ссудалык процентті ұлғайту және т.б.
Дефляцияны жүргізу кезінде - ... ... ... резервтері
қолданылады, жекешелендіру жүргізеді, қүрылымдық қайта құрулар жүргізіледі,
кооперативтік қозғалыс пен жеке еңбек қызметінің дамуы, еңбек төлемі ... ... ... ... ... байланысты қамтамасыз ету нарықтық
катынастар кеңейеді.
Инфляцияны жеңуде ақша реформасьн жүргізу үшін мыналар ... және ... – бұл ... ... ақша ... ... өз
ұлтгық валюта курсін ресми түрде жоғарылату болып табылады. Ол ... ... ... әдісі ретінде және инфляциядан ксйін акшамен сатып алу
қабілеттілігін калпына келтіру үшін ... - ақша ... бір ... мұнда құнсызданған ақша
белгілері қайта ... ... яғни ... деп ... - ақша ... ретке келтіру, есеп жүргізу мен ... ... ... елде ескі ақша ... белгіленгсн ара
қатынас бойынша ... ... ... ... ... ірілендіру.
Ақша реформасы ақша жүйесін ... ақша ... ... отырады.
Қорытынды
Ақша айналымы екі сфераға бөлінеді: нақтылай және ... ... ... - бұл ... бар ... қозғалысы. Ол
банкноттармен, әр түрлі тиындар (немесе монеталар) мен ... ... ... Нақтысыз ақша айналымы - бұл қолма - қолсыз ақша
айналымының ... ... ... ақша ... Президенттің жарлығына сәйкес 1995 ж. 30 наурызда
«ҚР-ның Ұлттық банкі ... заңы ... ... ... ақша ... ... негізі және формалары, оның ішінде ақша айналымын
ұйымдастыратьн және реттейтін ақша белгісінің эмиссиясы мен арнайы ... ... ... жеңу үшін ... да инфляцияға қарсы саясат
шараларын қолданады: еңбек ақы мен бағаны реттеу, қаржы жүйесін сауықтыру,
несие ... ... ... ... ... бағытталған барлық
шаралар дефляциялык шаралар деп атауға болады. Дефляция - инфляцияга қарама-
қайшы. Дефляция қаржы-несие шараларының жолдары ... ... ... ... салық салуды ұлғайту, әлеуметтік-мәдени мұқтаждыктар шығынын
азайту, ашық базарда мемлекеттік кұнды қағаздарды сату, ссудалык ... және ... ... кезінде - өндіріс тауарлар өсуінің резервтері
қолданылады, жекешелендіру жүргізеді, қүрылымдық қайта құрулар ... ... пен жеке ... ... ... ... төлемі мен
оның нәтижелері арасында өзара тығыз байланысты қамтамасыз ету ... ... кез ... мөлшерде қағаз ақшаны айналымға шығара алады,
бірақ оны сатып алу күшіне ендіруге қабілетті емес. ... ... ... ақша ... ... алып ... ... құнсыздануы, яғни артық ақшаның шығарылуы ақша
айналымының заңының ... ... Мұны ... деп ... ... құнсыздануы әр түрлі себептерден болады
Пайдаланылған Әдебиеттер
1. Антонов Н.Г. Денежное обрщение, кредит и банки.
2. Москва Финстатинформ,1995
3. Бержанов С.А. ... ... ... ... и ... операции.
Нукус Каракалпакстан, 1996
4. 3. Бабичев Банковское дело, Москва, 1993
5. Жуков Е.Ф. Общая ... ... и ... ... ... и ... ... Жуков Е.Ф. Деньги, кредит, банки, Москва Банки и биржи 1998г.
8. Көшенова Б. Ақша, несие, ... ... ... ... 2000
9. Лаврушин О.И. Банковское дсло. Москва, 1992
10. Поляков В.П. Московкина Л.А. Основы денежного обращения и ... ... ... ... Г.С ... ... банк ... Экономика, 1998
12. Усоскин В.М. Современный коммсрческий банк. Москва ИПЦ Вазар-Ферро,1994
13. ... М.С. ... ... ... г.Шымкент 1993
14. 12. Эдвин Дж.Долан, Колин Д.Кемибелл Деньги, банковское дело ... ... ... 1991
15. Банк қызметі бойынша нормативті актілер жэне заңдар. 1995-2000 ж.

Пән: Банк ісі
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 21 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
«Айданқұс» ЖШС-тің өнеркәсібі қорлары айналымына талдау жүргізу19 бет
«Су ресурстары қызметі» ЖШС-ң құжат айналымын автоматтандыру45 бет
Ашық экономиканы жандандырудағы халықаралық сауда айналымын арттырудың басты маңыздылығы8 бет
Ашық экономиканы жандандырудағы халықаралық сауда айналымын арттырудың басты маңыздылығы. Қазақстан экономикасын дамытудың тиімді механизмі34 бет
АҚАЖ (ЗАГС) бөлімінің құжат айналымын автоматтандыру80 бет
Ақша айналымы және ақша агрегаттарының динамикасы28 бет
Ақша айналымы және оның құрылымы28 бет
Ақша айналымы мен оның құрлымы9 бет
Ақша айналымы туралы түсінік11 бет
Ақша айналымын басқару13 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь