Тілдік жоғары оқу орнындағы қазақ тілді студенттерге ағылшын тілінде сөйлемдердің дауыс ырғағын оқыту әдістемесінің негіздері

Кіріспе

1 Синтаксис жайлы түсінік
1. 1 Сөздердің байланысу тәсілдері мен түрлері.
1.2 Морфологиялық құрылым туралы түсінік
1.3 Сөз таптарының сөз түрлендіру жүйесі

2 Тілдік жоғары оқу орнындағы қазақ тілді студенттерге ағылшын тілінде сөйлемдердің дауыс ырғағын оқыту әдістемесінің негіздері
2. 1. Ағылшын тіліндегі морфология сөйлемдердің дауыс ырғағына оқытудағы негізгі принциптер мен мәні
2. 2. Қазақ тілді студенттерге ағылшын тілінде сөйлемдердің синтаксистік негіздері
2.3 Қазақ және ағылшын тілдерінің грамматикалық құбылыстарын салыстырудың қысқаша сипаттамасы

Қорытынды.
Әдебиеттер тізімі
        
        Мазмұны
Кіріспе
1 Синтаксис жайлы түсінік
1. 1 Сөздердің байланысу тәсілдері мен түрлері.
1.2 Морфологиялық құрылым туралы түсінік
1.3 Сөз таптарының сөз түрлендіру ... ... ... оқу ... ... тілді студенттерге ағылшын тілінде
сөйлемдердің дауыс ырғағын оқыту әдістемесінің негіздері
2. 1. Ағылшын тіліндегі ... ... ... ... ... принциптер мен мәні
2. 2. Қазақ тілді студенттерге ағылшын тілінде сөйлемдердің синтаксистік
негіздері
2.3 Қазақ және ... ... ... ... ... ... ... таңда шет тілі, әсіресе ағылшын тілі білімі бар ... ... ... әлеуметтік өзгерістерге сай ағылшын тілін оқытудың сапасын
артыру мәселесі бүгінгі күннің басты ... ... ... ... ... Қазақстан көптеген шет мемлекеттермен ... ... ... ... ... ... мен саяси-мәдени
араласулардың көбею, ... ... ... ... ... құрулар ағылшын тіліне деген қызығушылық пен сұраныстарды тудырып
отыр.
Қазақ тілді мектептерде ағылшын тілін оқытудың өзіне тән ... ... шет ... ... ... үшін оның өз ана ... біліміне
сүйенген жөн. Оқушы бұл тілдердің ұқсастық тары мен ... ... ... ол ... дұрыс та, тез игере алады.
Лингвистикалық тұрғыдан қарасақ, қазақ тілі түркі тілдер тобына ал
ағылшын тілі герман тілдер ... ... ... ... екі ... ... ... ұқсастықтары да кездеседі Мысалы, зат ... ... Бұл сөз табы ... ... де, ... ... де бар
ұғым.
Зат есімнің мағнасын зерттеген кезде, зат есімнің түрленуі, (жекеше,
көпше ... шығу ... ... ... зат есімнің баяндауыш
қызметін атқаруын ... ... ... ... ... туралы айтқан кезде ... ... ... ... ұғым жоқ ... ... ... ағылшын тілінде зат есіммен бірге жүреді де, ол үш түрлі бір-
бірімен байланысты функцияны, семантикалық, морфологиялық және ... ... ... функциясы зат есімнің көпше түрін жасағанда
көрінеді.
Ал артикльдің синтаксистік функциясының көмегімен сөз тіркесі ... ... ... ... ... ... an) ... тілінде бір сан есімі мен зат есім
тіркескен кезде, жекеше түрдегі заттың атауын ... ... ... біреуін атау үшін, ол зат туралы бірінші рет ... ... a an ... артиклі қолданылады The белгілі артиклі зат есімнің
алдында белгілі бір нәрсені айтқанда, сол ... ... ... ... кезде
қолданылады.
Етістік-оқушылар үшін түсінуге ең қиын грамматикалық категория ... ... ... ... ... үшін етістіктің бірнеше шақтары
қолданылыды. Етістіктің ерекше категорияларының ... ... ... көрсететін категория.
Сұраулы сөзсіз сұраулы сөйлем жасауда айырмашылықтар бар. Ағылшын
тілінде бұл үшін ... ... мен ... ... to do ... Do speak English Біз ... ... интерференцияның бір
бөлігін ғана қарастырдық.
Оқушылар қатені тек ғана тіларалық интерференциядан ... ... ... ... интерференцияда бар, мұнда синонимдік грамматикалық
формалар жөнінде және естігенде, оқығанда қабыл данатын to be етістігінің
көп функциялығыра байланысты ... лық ... ... сөз ... грамматикалық интерференцияға оқып жатқан шетел тілінің
грамматикалық белгілер системасын басқа тілдің системасына ауыстыру ... ... ... ... ... келіп, қиындық тілдердің
морфологиялық формаларының ... мен әр ... , ... ана ... ... ойлау операцияларының қиындықтарында,
грамматикалық құбылысты тану және қажеттісін пайдалануға керекті ақыл-ой
қызметінің ... не ... ... ... Мұғалім сабаққа
дайындалғанда осы айырмашылықтар мен қиындықтарды ескере отыр, оқушыларға
түсінікті болатындай ... ... алуы ... ... жұмыста біз ағылшын тілі мен қазақ тілінің ... ... ... сөз ... ... ... таныстық.
Шетел тілін оқыту методикасында морфологияны оқытуда кездесетін кейбір
қиыншылықтарды қарастырдық.
Дипломдық жұмыс кіріспе, екі ... ... ... ... ... ... ... жайлы түсінік
1. 1 Сөздердің байланысу тәсілдері мен түрлері.
Синтаксис – гректің сөзі: құру, ... ... ... ... Ол
грамматиканың бір саласы болып есептеледі де, ... ... бір ... байланысын, сөз тркесін, сөйлемнің құрамы мен құрылысын, түрлерін
және сөйлем мүшелерін зерттейді. Қазақ тілі синтаксисі үш ... ... ... ... жай ... ... ... сөйлем синтаксисі.
Сөйлемде сөздер бір – бірімен грамматикалық ... ... ... ... ... ... бір – ... байланыса бермейді. Сөздердің
сөйлемде байланысуының белгілі заңдылығы бар, яғни ... бір – ... бір ... байланысады. Ондай тәсіл қазақ тілінде төртеу.
1. Жалғау арқылы.
2. Шылау ... ... орын ... ... ... ... ... септік, тәуелдік, жіктік жалғаулары арқыл бір – ... ... ... мен келдім. Алматыға келдім деген тіркестеріндегі
сөздер өзара жіктік, септі жалғаулары арқылы байлнысқан. Оқу үшін // ... ... ... ... Үсен – жақсы инженер деген ... ... ... ... ... ... ... орны арқлы байланысып
тұрса, Үсен инженер деген тіркестегі сөздер ... ...... ... синтаксис саласының қарастыратын негізгі мәселелері сөз
тіркестері мен ... ... ... мен ... сөз ... ... ... байланысу амалдары мен формалары екендігі ... ... ... ... ең алдымен, сөздердің байланысу
амалдары мен формалары туралы ... ... де, ... де ... ... ... ... Сөз тіркесінің жасалуы үшін оның ... ... ... ... ... байланыста айтылуы шарт. Сөз тіркестері, әдетте,
тілдің грамматикалық құрылысындағы заңдар, атап айтқанда, сөздердің ... ... ... бойынша жасалады да, әрбір тілде сөз ... ... ... ... ... және олардың модельдерінің жасалуында ұйытқы сөздің
(стержневое слово) қай сөз ... ... ... мәні бар. Сөз тіркесінің
құрылымы, әдетте, оның құрамындағы ұйытқы сөздің грамматикалық табиғатына,
атап айтқанда, қай сөз ... ... ... қарай айқындалады. Сөз
тіркссін құрастырушы сөздердің өзара қарым-қатысы мсн ... ... ол ... ... ... ... тікелей қатысы
бар. Мысалы, заттылық мағынаны білдіретін сөздер тобы (зат ... ... сөз ... ... ... (сын, сапа түр-түс және
т. б. белгілер) мағынаны білдіретін сөздермен (сын есімдер) ... ... ... жұмсалатын сан есімдер, есімшелер және есімдіктермен
тіркесуге икем келеді де, атрибутивті сөз ... және ... ... Сын ... ... ... белгісін білдіріп, тіркесінің
тәуелді, бағыныңқы сыңары ретінде қызмет атқарумен біргс (мысалы: ақылды
адам, бай ... ... ... ... атау мен ... ... ... тұруын керек етіп, сөз тіркесінің басыңқы (ұйытқы)
сыңары ретінде де қызмет атқара алады ... ... бай, ... ... тыс, ... қатты, құлықты көргіш, сұмдықты білгіш). Мысалы: Абай
өлеңдеріндс: Құлықты көргіш, Сұмдықты білгіш, ... кісі ... ... және т. б. ... ... тіркесу мүмкіндігі өте-мөте мол сөз табы ретінде
есептелінеді. Әр түрлі іс-әрекеттің, қимылдық ... ... ... іс-әрекеттің шығу тегінің, қалай болғандығының көрсетілуі
қажет. Осыған орай, етістіктер ұйытқы сөздер ... ... ... ... де, ... де, ... де, ... сөздермен де
тіркесе береді.
Сөздердің бір-бірімен тіркесу мүмкіндігінің молдығы немесе аздығы ол
сөздердің сөз табы ... ... ... мағынасымен тығыз
байланысты. Мысалы, үстеулер қимылдың ... ... ... ... ... зат есімдермен емес, көбінесе етістіктермен тіркессе, сын
есімдер мен есімшелер ... ... ... ... ... ... зат ... тіркеседі, олардың анықтауыштары ретінде қызмет
атқарады.
Бірақ сөз табының ішіндегі әр түрлі сөз ... ... ... ... де ... мен ... болуы мүмкім.
Мысалы, етістіктердің ішінде сабақты етістіктер табыс септігіндегі зат
есімдермен және ... ... да ... ... сөз
тіркесінің белгілі бір моделін жасаса, салт ... ... ... ... ... сөз ... алуан түрлі модельдерін
жасайды.
Сонымен, сөз тіркестерінің және олардың ... ... ... қай сөз ... ... және бір сөз ... ішіндегі әр түрлі сөз
топтарының лексика-грамматикалық табиғатының айрықша мәні мен ... ... ... ... ... деп бір ... ... бір сөзге
грамматикалық бағыныштылығын (тәуелділігін) ... ... ... ... сөздердің) белгілі бір формада (немесе формаларда) тұруын
басыңқы сөздің категорияльдық мағынасы ... ... ... ... тіркесін құрастырушы сөздер бір-бірімсн синтаксистік байланысқа
түседі. Сөз тіркесінің құрамындағы ... сөз бен ... ... ... ... тіл-тілде бірнеше түрі бар. Мысалы,
орыс тіліндс синтаксистік байланыстың қиысу деп ... түрі ... сөз бен ... сөз ... тек (род) ... да ... ... да, септік жағығынан да қиысып, сөз тіркестері ... ... гора - ... горы; высокой горы - высоких гор; высокой
горы - высоким горам. Орыс ... ... ... ... ... ... ... қиыса байланысады. Мысалы: Он играл, Она играла. Ал
түркі тілдерінде, соның ішінде қазақ ... ... ... ... айтқанда, бастауыш пен баяндауыш мүшелерді ... ... ... сөздердің синтаксистік байланыс түрлерінің бірі ретіндс
орыс тілінде сөз ... де, ... де ... ... ... тілінде
көбінесе сөйлемге қатысты. Осыған орай, түркі тілдері үшін синтаксистік
байланыстың ... деп ... ... ... ... түрі деп ... ... матаса байланысқан сөз тіркесінің құрамындағы сөздер
бір-бірімен жақ және жекелік-көптік ... ... ... Мысалы, менің
кітабым деген сөз тіркесінің екі ... ... ... және ... ... ... ... деген сөз тіркесінде сыңарлардың екеуі де жекеше,
екінші жақта, оның кітабы деген сөз ... екі ... ... ... ... ... ... тұр. Осылар тәріздес сөз тіркестерінің
құрамындағы сөздердің байланысу түрін кейбір ... ... ... Қиысу мен матасудың арасында кейбір ұқсастықтардың бар екені
рас. ... ... ... ... жақ, жекелік-көптік жағынан
үйлесімділік болатыны сияқты, матаса байланысқан сөздер де бір-бірімен жақ,
жекелік-көптік жағынан үйлесіп келеді. ... ... ... ... арасындағы мынандай айырмашылықты мойындамасқа болмайды: матасу
- ілік жалғаулы сөз бен ... ... ... ... ... сөз ... ... басыңқы сөз тәуелдік ... да, ... сөз ілік ... ... ... анықтауыш қызметін
атқарады. Сөз тіркесінің сыңарлары шынжырдың бөлшектері тәрізді іліктесіп
байланысады, Тәуелдік жалғаулы сөз ... да ілік ... ... болуын
керек етсе, керісінше ілік жалғаулы сөз тәуелді жалғаулы ... ... ... де, ... ... матаса байланысқан сөз тіркесі
жасалады. Қиысу бойынша ... сөз ... ... ... ... мен формасына бағынып, соның жетегінде болса, матасу
бойынша, басыңқы сөз ... ... сөз) ... ... ... жалғаулы
анықтауыштың) грамматикалық мағынасымсн үйлесіп, тиісті формада ... ... ... бірге, басыңқы сөз (тәуелді жалғаулы сөз)
бағыныңқы сөздің әрдайым ілік ... ... ... ... ... ... ... байланысуынан сөйлем жасалса, сөздердің матаса
байланысуынан сөз тіркесі жасалады.
Сөз ... ... ... ... ... ... деп ... түрі бойынша да байланысады. Меңгеру бойынша, сөз
трікесінің құрамындағы ұйытқы сөз ... есім және ... ... ... ... атап айтқанда, барыс, табыс, шығыс, көмектес
септіктердің бірінде тұруын керек етеді. ... ... ... ... ... ... жолдасымен кездесу және т. б.
Синтаксистік байланыстың меңгеру түрі арқылы ... ... ... ... ... оның бағыныңқы сыңарының өзгеруі
шарт емес (мысалы: автобусты күттім; автобусты күттіңіздер); екіншіден, әр
түрлі ... ... ... үшін бір ғана ... сөзбен
тіркесіп айтылған меңгерілетін сөздер әр түрлі формада қолданыла ... ... ... ... ... үйге ... ... бару т. б.
Меңгеріле байланысқан сөздер тобының көптеген тілдерде меңгеруші сыңары
көбінесе етістік сөздерден ... ... ... тура ... ... табыс септіктегі сөзді меңгерсе (сабағыңды оқы, айтқанды тыңда), ... ... ... ... ... ... сөздерді меңгереді
(кітапханаға бар, тауға шықты, жиналыстан шықты, суда жузу, телефонмен
сөйлесу). Өз ара ... ... ... тобында кейде зат есімдер мен
сын ... де ... ... бола ... Мысалы: комиссияға мүше,
депутатқа кандидат, іске шебер, қаладан ... ... ... іске ... міндетті т. б.
Сөздер бір-бірімен синтаксистік байланыстың қабысу деп аталатын түрі
бойынша да байланысады. ... ... ... ... сөз ... ... сөз ұйытқы сөзбен жалғаусыз, қатар тұру арқылы
байланысады. Мысалы: ағаш үй, жылы ... ... ... он ... ... және т. б. ... тілдерінде қабыса байланысқан сөздердің орын тәртібі
мынадай болады: бағыныңқы сөз әрқашан басыңқы сөздің алдында ... ... ... ... бұл түрі ... ... ... жалғаусыз, екіншіден, сөздердің орын тәртібі ... ... ... орын тәртібі қабыса байланысқан сөз
тіркестерінің грамматикалық ... ... ... байланысқан есім сөз тіркесінің құрамындағы ... ... онда ... сөз ... ... мағынасы өзгеріп кетеді.
Мысалы: көз әйнек ... көз, ... ... - ... ... ... ... тулгуур (темір тірек) - тулгуур тұмар (тіреуші темір). Бұл тәрізді
ерекшеліктер, түркі тілдері мен монғол тілдеріне ... ... ... ... ... сөз ... ... сыңарлары зат есім мен
етістіктерден болады. Зат ... ... ... зат ... (күміс
сағат, ағаш күрек), сын есімдер (ақ орамал, ақылды кісі), сан есімдер (отыз
үй, он екінші ай), есімдіктер ... ... бұл ... ... ... ... жол). ... қабыса тіркесетіндср: үстеулер (ерте тұру, кеш
жату, ілгері жүру), көсемшелер (түсініп ... ... ... сын ... түсіну, қатты сүйсіну), сан есімдер (екі шоқып, бір ... ... ... ... ... ... т. б.
Синтаксистік единица ретінде қаралатын сөз тіркесінің лингвистикалық
табиғатын айқындап, оған ... беру ... ... сөз ... сырттай ұқсас құбылыстардан, атап айтқандай, күрделі сөзден, жалпы
сөздердің тіркесінен (атауыш сөз бен көмекші ... ... ... ... ... сөз тіркесінен және сөйлемнен ажырату,
екіншіден, оған (сөз тіркесіне) тән басты белгілерді айқындап алу қажет.
Сөз тіркесі - ... ... да, ... ... да ... ... ... толық мағыналы кемінде екі сөздің тіркесі.
Сөз тіркесінің ... ... ... ... ... байланыстан анағұрлым еркінірек болады. Алайда, бұл еркіндік ... ... және ... бүтіндігін бұзатындай дәрежеде
болмауға тиіс. Мысалы, сөз тіркесінің сыңарларының ... ұзақ ... ... ... ол ... арасына бірнеше сөздер өтсе, сөз
тіркесінің бірлігі, тұтастығы бұзылуы. мүмкін. Сөз тіркесінің сыңарларының
арасында да, ... ... ... сөз ... ... ... сөз ... арасында да байланыс бар, бірақ сөздің (соның ішінде күрделі
сөздің де. ) бөлшектсрінің арасындағы байланыс сөз тіркесінің ... ... ... да, бекем де болады. Осыған орай, жалаң ... ... сөз де ... ... ... даяр тұрған единица ретіндс сөз
тіркесінің немесе сөйлемнің ... ... ... ... ... ... бір ... (модельдер), формулалар бойынша сөйлеу кезінде
жасалады. Осылай болғандықтан, оның ... ... ... ... бір ... ауыстырыла алады.
1.2 Морфологиялық құрылым туралы түсінік
Сөздің морфологиялық құрылымы туралы мәселе граматика теориясының өте-
мөте маңызды проблемаларының бірі ... ... ... ... ... немесе типологиялық классификация бойынша ... ... ... ... ... және ... ... деп әр
топқа бөліп топтастыру әр түрлі тілдердің құрылымының, ен: алдымен ондағы
сөздердің морфологиялық құрылымының, әр ... болу ... ... ... Әр түрлі тілдердегі ... ... ... тұрғысынан талдай отырып, тілдердің әр басқа тобына тән өзіндік
ерекше белгілер мен ... ... ... олардың (тілдердің)
салыстырмалы типологиялық классификациясын дәлдей және ... ... Әр ... тілдердегі сөз-дердің морфологиялық құрылымын,
құрылымдық элементтердің (морфемалардың) табиғатын, қызметі мен ... және ... ... ... шешу тілдердің морфологиялық
титітерін айқындау үшін ғана емес, сонымен бірге ... ... ... негізде жасау үшін де өте-мөте қажет.
Сөздің морфологиялық құрылымына дұрыс талдау жасау ... ең ... ... ... ... бар ... ... ұғымдарды алдын
ала айқындап алу өте-мөте қажет. ... ... ... ... ... тура-лы ұғыммен оның түбір морфема (немесе негізгі
морфема) және аффикстік морфема ... ... ... деп ... ... ... ... морфологиялық құрылымы, морфемалық құрамы жағынан алуан түрлі
болады: бір морфемадан да (бас, қол), екі морфемадан да ... ... ... да ... ... ... береді. Сөз
құрамындағы морфемалардың әрқайсының ... тән ... ... ... ... ... құрамындағы үш морфеманың біріншісі (көл) заттық
мағынаны білдірсе, екінші (-шік) кішірейткіш мағынаны, соңғысы (-ке) ... ... ... ... ... ... сөздің ары қарай
бөлшектеуге келмейтін ең кіші мағыналық ... ... ... Сез ... да дыбыстан немесе дыбыстардың тіркесінен құралады. Дыбыс — тілдің
ең кіші единицасы, бірақ ол өздігінен ... ... ... Дыбыс —
тілдің мағыналық единицасы емес, ең кіші фонетикалық единицасы. Егер жеке
дыбыс мағынамен ... яғни ... ... ... ... атқара
қалса, онда. оның сөз немесе көмекші (аффикстік) ... ... ... тіліндегі в городе, о работе дегендердегі в, о — предлогтар да, ... о ... о ... ... о — ол ... сеімдіктің
ықшамдалған түрі, ал іні-м, киім-і дегендердегі ~м, -і ... ... ... ... бұл ... ... дыбысқа емес,
сөзге және сөздің мағыналық бөлшегі — ... тән ... ... ... ... ... ары қарай бөлшектеуге келмейтін ең
кіші мағыналық ... ... мен ... ... әр ... ... ішінде
негізгі лексикалық мағынаны білдіретіндері де, грамматикалық мағынаны
білдіретіндері де бар. Мысалы: ... ... ... ... ... негізгі лексикалық мағынаны білдірсе, -шік және -ке морфемалары
грамматикалық мағыналарды ... ... ... ... ... түбір морфема немесе негізгі морфема деп аталады да
(аталған сөздің қүрамындағы түбір ... ... ...... мағыналарды білдіретін морфема ... ... ... морфема деп аталады (аталған сөздің құрамындағы аффикстік немесе
көмекші морфема — -шік және -ке).
Дүние жүзіндегі ... ... ... ... ... ... ... ол тілдердегі сөздердің морфологиялық құрылымы да, сөз
құрамындағы түбір ... мен ... ... ... да ... ... келеді. Негізгі (немесе түбір) морфеманың жалпылама лексикалық
мағынасы (общее лексическое значение) заттық мағына (вещественное значение)
деп ... Орыс ... ... ... письменный, писание деген
сөздердің құрамындағы түбір морфема ... ... ... ... де, ... ... қолданыла алмай, сөз құрамында ғана
қолданылады. ... ... ... ... ... ... да білдіруі мүмкін. Мұндай жағдайда заттық мағынаны білдіретін
негізгі морфема (түбір). нақтылы лексикалық мағынаны ... сөз ... да, ... ... ... значение) мен нақтылы
лексикалық мағына бір-бірімен түйісіп, өзара сайма-сай келеді. Мысалы: ... бег, дар, дом, ум ... ... ... бола ... ... бар дербес сөздер ретінде де ұғынылады. ... ... ... деген лингвистикалық ұғым бүл қүнде ез алдына ... ... ... веж- (вежливый) тәрізді не-гізгі морфемаларды да, өз ... ... бег, дар, дом, ум ... ... емес ... ... слова) қамтиды.
Түбір сез бен түбірдің, негіз бен сөздің формасы жағынан бір-біріне
сәйкес келуі, орыс тіліне ... ... тілі мен ... ... жиі ұшырасады. Түркі тілдерінде, соның ішінде қазақ ... ... ары ... ... ... ... бір ... езінен (мысалы, жас, қол) құралған жалаң негіз (непроизводная
основа) түрінде де, екі немесе одан да көп ... ... ... туынды негіз (производная основа) түріиде де ұшыраса береді. Жалаң
негізден, яғни тек жалаң түбірдің ... ... ... ... сөздер
(непроизводные слова) деп аталады, туынды негізден, яғни ... ... ... құралған сөздер туынды сөздер деп аталады.
Түркі тілдерінде сездің түбірі немесе негізі белгілі бір ... ... ... бар ... сөз ... ... да, ... түбір (немесе негіз) мен сөз мағынасы мен формасы жағынан бір-
бірімен сәйкес келе ... ... ... ... ... II ... етістіктің әрі негізі, әрі түбірі ретінде ұғынылады және дербес сөз
ретінде ... ... Зат ... атау ... ешбір көрсеткіші
жоқ. Атау түлғасындағы зат есімдер түбір ретінде де, ... ... ... және ... сөз ... де ... алады. Демек, дербес сөз
ретінде қолданыла алу түркі тілдеріндегі түбірге (немесе ... ... ... Орыс ... ... ... ... ол сөздердің қай сөз
тобына тән екендігін аңғартатындай грамматикалық көрсеткіштер болады және
ондай ... ... ... ... негіздерінен
ажыратылып алынғанда, ол негіздер (основы) өздігінен дербес қолданыла
алмайды. Ал ағылшын тілі мен ... ... ... ... ... ... сөздер ретінде қолданыла береді және ... ... ... қай сөз ... ... екендігін аңғартатындай грамматңкалық
көрсеткіштердің болуы шарт емес. Мұны орыс тілі мен ағылшын ... ... ... ... ... ... көруге болады:
книга — Ьоок — кітап
считать — сount — ... — big— ... тілі мен ... ... ... сездердің жоғарыдағы тәрізді
дара морфемадан құралуы, соньщ нәтижесінде олардың ... ... ... ... ... жиі ... ... тілі мен түркі
тілдерінде бір морфемадан құралған түбір сәздердің көп болуын және осыған
орай сөз ... ... ... ... бір-бірінен ажыра-
тылуының әрдайым шарт еместігін бұл тілдерге тән ерекшелік деп білу керек.
Енді ... ... ... ... ... Лексикалық мағынаны
білдіретін морфема негізгі морфема немесе түбір ... деп ... ... ... ... көмекші немесе аффикстік морфема
деп аталады. Негізгі немесе түбір морфемаларда дербестік бар. ... ... ... дербес сөз ретінде қолданыла алады. Ал аффикстік
морфемаларда мұндай ... ... ... да олар ... деп ... ... ... әркашан сөз қүрамында қолданы-
лады. Олар сөзден тыс ешқандай мағынаны білдіре ... ... сөз ... ... ... ... бір ... Мысалы: көлшікке деген сөздің құрамындағы аффикстік морфемалар ... -ке) осы ... және т. б. осы сөз ... ... да ... ... ... белгілі бір мағыналарға ие бола алады. Сөз
құрамында аталған ... ... ... ... ... морфемаңы
(көл) нақтылай түсіп, кішірейткіш мағынаны білдірсе, соңғысы (-ке) бағыт
мағынасын білдіреді.
Аффикстік ... ... ... сөздердің үлгілерін
(модельдерін) жасауға қатысы ... да ... ... морфемалар
сездердің белгілі бір тобының құрамында ғана қолданылса, түбір морфемалар
бір ... әр ... ... ... ... ... ... береді.
Мысалы: білімнен деген сөздің құрамындағы -ш және -нен ... ... зат есім деп ... ... ғана ... біл ... морфема сөздердің зат есім (мысалы: білім) деп аталатын тобында ғана
емес, әр түрлі топтарында, мысалы: ... ... да ... біліну,
білісу), сын есімдер тобында да (білгіш, білімді) ұшыраса ... ... әр ... ... ... сөздердің құрамында қолданыла
алса (мысалы, жоғарыдағы әр басқа сөз ... ... ... ... ... ... формаларда түрленетін сөздердің
құрамында қолданылады. Мұнымен бірге мына бір ерекшелікті қоса ... ... ... ... ... бір тобына телініп шектеле тұрса
да, түбір морфемаға қарағанда әлдеқайда жиі колданылады. ... ... ... ... ... ... әлденешеуіне жалғана берсе,
белгілі бір түбір морфема санаулы ғана аффикстік морфеманы қабылдай алады .
Мысалы аффикстік морфеманың бірі — ... ... ... -лер, -дар, -дер,
-тар, -тер) күллі зат есім атаулы сөздердің (немесе түбірлердің) барлығына
бірдей жалғана берсе, жер ... ... ... ... ... емес, бірнешеуі ғана жалғана алады.
Енді түбір морфема мен аффикстік ... ... ... ... ... ... ... біркелкі емес, әр
түрлі. Сөздердің ішінде жалаң түбір сөздер де (ат, ас, із, жап, ез, ... ... ... туынды сөздер де (атаң, дстық, ізде, ... ... бар. Бұл ... ... екі түбірден біріккен сөздер де (бүгін,
белбеу, алабота, әкел, ... екі ... ... ... ... де
(шыбын-шіркей, бала-шаға, көзбе-көз, кімде-кім, қалған-құтан), бір-неше
түбірдің тіркесуі арқылы ... ... ... де, ... жол, ... кемпір қосақ, ақ құба, қара көк, он ... ... бір, ала кет, ... ... ет, ... қыл), ... түбірден қысқарып құралған сөздер ... ҚҚП, ... ... және ... ... тұрпаттары жағынан осындай әр алуан
болуы тіліміздегі сөз тудыратын негізгі ... және ... ... ... Біріңшіден, осы тәсілдердің
ерекшеліктерін айқын ашу үшін, екіншіден, әр қилы ... ... ... ... ... ... нұсқаларына (типтеріне) қарай, жалаң
создер және күрделі сөздер деп іштей екі салаға бөліп, жалаң сөздерге түбір
сөздер мен ... ... ... ... ... сөздерді, қос
сөздерді, кұрама (күрделі) сөздерді және қысқарған ... ... ... жалаң сөз деп құрамында бір ғана негізгі тү-бір бар ... да, ... сөз деп ... ең ... екі (я онан да көп)
негізгі түбір бар сөзді айтамыз. Сөздерді осылайша жалаң және ... ...... ... ... ... қазіргі кезде түбір саналып жүрген айт,
шұнақ, "ояу сияқты сөздер тарихи жағынан ... ... ... ... ... да, ... әйт тәрізді сөздер біріккен сөздер болған. ... ... ... ... ғана жалаң сөз деп танып,
морфемаларға бөлшектенетін ... ... өз ... бөліп жатудың лайығы жоқ.
Сөйтіп, осы тұрғыдан алғанда, ... ... ... ... ... ... да, күрделі сөздер синтаксистік тәсілдің жемісі есебінде
қаралады.
Дегенмен, ... амал ... сөз ... аясы тек ... және таза ... тәсілдермен, ғана тынбайды, осы екі
тәсілдің ұштасып . ... ... ... да сөз ... ... ... ... екіншэрі деген үстеулер ендігіден
гөрі, ... әрі ... ... (шығыс септіктегі есімдер мен
шылаудын) бірігіп ықшамдалуынан туған да, ... ... ... деген
үстеулер тиісті есім сөздердің (зат есімнің, сын ... сан ... ... ... өз ... бөлініп шығып, ... ... ... ... пайда болған. Сондай-ақ, кенеттен,
тосыннан, ежелден, бірден деген үстеулер де ... ... ... ... өз орталарынан оқшаула-нып шығып, дербес сөз болып
қалыптасқан. Сол сияқты, басқа, өзге деген сын есімдер әуелгі бас ... ... өз ... ... барыс септіктегі формаларының бастапқы
төркіндерінен қол ... ... (сын . ... ... ... ... ... бәрі, бүкіл, бүтін есімдектері әуелгі бар деген әр ... біт ... ... ... формаларыиың прономиналдануынан
(есімдікке көшуінен) шыққан т. б.
Бұл мысалдарға қарағанда, белгілі бір сөз ... ... (тән) бір ... я ... кейбір формалары өз орталарынан ада-күде қол үзіп ... бір сөз ... ... өз ... ... сөз ... қалыптаса* ды;
бірақ бұндай сөздер я түбірге жұрнақ қосу арқылы, я сөздерді не біріктіру,
не қосарлау, не ... ... не ... арқылы тумайды; яғни олар
морфологиялық тәсіл бойынша да, синтакіистік тәсіл бойынша да ... ... ... олардың кейбір формаларының өз тобынан бөлініп
шығып, өзге бір ... ... ... ... өз алдына дербес сөз
ретінде. қалыптасуы ... ... ... Сөздердің осылайша бір
категорияйан екінші категорияға көшу құбылыстарының ... ... ... ... — субстантивтену (заттану я зат есімге айналу),
адъективтену (сын ... ... ... ... ... ... айналу) және вербалдану ... ... ... процестер.
Сөйтіп, грамматикалық жолмен сөз тудырудың үш түрлі ... бар, ...... тәсіл, екіншісі — синтаксистік тәсіл, үшіншісі —
морфологиялық-синтаксистік (я ... ... ... екі түрі ... ... ... ... (құрамына) қарай тіліміздегі сөздер, ең әуелі, жалаң
сездер және к ү р д е л і сөздер болып екі ... ... ... ... түбір сөз және туынды сөз болып бөлінсе, түбір сөз және ... ... ... ... ішінара біріккен сөз, кіріккен сөз, қысқарған ... ... ... ... негізгі) морфема мен сөздің негіздері жайында кейбір
ойлар жоғарыда, сөздің морфемалық ... ... ... ... ... мен ... негізі және олардың табиғаты туралы
қосымша ойлар мен ... ... ... ... әр ... ... ... үшін
бірдей ортақ морфема ретінде қызмет ете алады. ... бас ... ... ... ... ... деген зат есімдердің де, басты,
бассыз деген сын есімдердің де, баста, бастат, басқар деген ... ... ... ... ... (основа) түбірден айырмашылығы сол, ол сөздердің әр түрлі
(әр басқа) лексика-грамматикалық топтары үшін емес, олардың ... ... ... ... ... болып келеді. Мысалы: бас
морфемасы жоғарыда аталған зат есімдердің де, сын ... ... де — ... бірдей үйтқы, бірдей ортақ ... ... . ... ... ... ... ... зат есімдер
тобына енетін сөздердің формаларына ортақ негіз — ... ал ... ... ... ... ... формаларының бәріне
бірдей ортақ негіз — баста. Басқара, басқарып, ... ... ... ... етістік формаларының негізі басқар болып
саналады. Бұл айтылғандардан ... ... ... ... морфема —
сөздердің қандай леқсика-грамматикалық тогща (қай сөз табына) жататындығына
қарамастан, олардың ... ... ... ... ... ... баршасына
бірдей негізгі ұйтқы болатын элемент те, ...... бір ... ... (сөз ... ... бір ... әр түрлі формаларының
бәріне бірдей ортақ ұйтқы.
Түбір морфема сөздердің ары қарай бөлшектеуге келмейтін және негізгі
лексикалық мағынаны ... түп ... ... ... ... ... мен
жұрнақтың қосындысынан жасалады. Мысалы: күйші, малшы, достық, таулы, ... және т, ... бір ғана ... ... түбірден де қүралуы мүмкін.
Мұндайда, жоғарыда аталып өткеніндей, ... мен ... сөз бен ... ... бен сөз ... едницалар бір-бірімен сәйкес келеді. Мысалы:
от, өт, бел, без, жер, жел, тас, жаз, ай, күн және т. ... ... ... мағыналары бар, өз алдына дербес
қолданылатын және тілдің қазіргі қалпы тұрғысынан алғанда, ары ... ... ... ғана ... ел, юр, от, ат, жол, қан,
қон, тон, жұмыс, балта, бидай, қа-мыс, жүгір, жөткір, жалғыз және т. б. ... деп ... жүр. Ал ... ... ... ... ... тәрізді
сөздердің құрамында ғана қолданылатын, қазірде өз алдына дербестігі жоқ ент-
, жөт- тәрізді ... ... ... ... ... сездер (ентік,
ентеле, жө-тел, жөткір) тұтас ... ... ... жүр. ... қазіргі
қалпы тұрғысынан алғанда, өз алдына ... жоқ, тек сөз ... ... тәрізді морфемалардың (ент-, жөт-) алғашында
нақтылы лексикалық ... бар ... ... ... ... ескерсек, оларды тарихи тұрғыдан алып қарағанда, түбір деп
тануға болады. Мысалы: түркі тілдеріндегі, соның ... ... ... ... мен көз, ... пен ... семіз бен семір, жақ (от жақ) пен
жан(от жанды) тәрізді жұп-жұбымен келген сездердің әрбір жұбының ... ... ... ... Көз бен кер ... ... ... тарихи шығу
тегі тұрғысынан алғанда, түбірі көп ... ... мен ... ... — бұл. ... тіл ... ... Б. М. Юнусалиев «Қырғыз
лексикологиясы» атты еңбегінде жақ және жан ... ... ...... ал жақ етістігінің құрамындағы -қ — сабақты етістік тудыратын жұрнақ та,
жан деген ... ... -н салт ... ... ... деп
қарайды . Бұған қарағанда жа- морфемасының қазіргі тілде өз ... жоқ ... ... ... екендігі көрінеді. Қазіргі тілдіқ қалпы
тұрғысынан алғанда, жақ пен жан ... ... ... ... ары ... ... біртұтас морфемалар (түбірлер) ретінде
танылады. Ал бұлардың құрамындағы -ц және -н аффикстері ... ... ... ... де, бұл күнде олар (-қ, -н) аталған сездердің
құрамында аффикстер ... ... ... ... ... ... бір-біріне кірігіп кетіп, біртұтас морфемаға айналу құбылысын
кезінде профессор В. А. Богородицкий сіңісу ... ... деп ... . ... ... ... ... сөздерінің бастапқы түбірі бұл-
екеніне ... бұл ... ... ... ... бүл-ін болып
мүшеленбеуін осы аталған сіңісу құбылысының нәтижесі деп қарауға ... ... ... пен ... ... ... морфемалардың (-
ік, -ін) қандай морфемалар екендігін салыстыру тәсілі арқылы айқындауға
болады. ... ... ... ... ... -ік ... (жұрнағы) күй,
жел, тіл, тын, түн, қаз, тес, ... ... ... ... шірі және т. ... тәріздес түбір етістіктерге жалғанып, олардан күйік, желік, тілік,
тыныщ, тұнық, қазық, тесік, сұрақ, тілек, кетік, күрек, шірік ... ... ... -ң (-к), -ьщ (-ік) ... ... келеді. Ал бүлін деген
сөздің құрамындағы -ін ... күй, бу, жу, ки, өт, ... ... ... ... деген түбір етістіктерге жалғанып, олардан күйін, буын, жуын, киін,
өтін, сілкін, ... ... ... ... ... ... етістіктер жасайтын
-н (-ыы, -ін) жұрнағыме» ... ... ... ... алып қарағанда,
бүлік және бүлін деген сөздердің ең ... ... ... есім сөз ... болғаны аңғарылады. Бұған айғақ болатындар жоғарыда ... мен осы ... ... ... ... ... деген етістіктің
морфологиялық құрамы деп білеміз. Егер ... ... ... ... талдау жасап, оны бұл- деген түбір морфема мен -дір ... ... ... ажыратсақ және жан + дыр, күй + дір, жаз+ ... + дір т. б. ... ... ... морфемалық құрамымең салыстырсақ,
бұл- деген түбірдің етістік, екені ешбір күмән тудырмайды. Бұл ... ... ... ... ... алғашында жо-ғарыда
келтірілген етістіктердің ... -дір ... ... ... ... ... ... болған да, кейінде түбірге сіңісіп, өзгелік
етіс ... болу ... ... Бұл ... түйіндей келгенде,
мынандай тұжырым жасауға болады: тілде құрамындағы ... ... ... ... ... ажырап, шегі ашық-айқын көрініп түратын
негіздер де ... ... ... негізгі (түбір) морфема мен
аффикстік морфемалар өзара кірігіп, бір-біріне ... ... ... қалпы түрғысынан морфемаларға бөлшектеуге келмейтін түбірлер немесе
негіздер де ... ... А. А. ... «Тіл ... ... атты
оқулығында алғашқы көне түбір мен аффикстің бір-біріне кірігуінен жасалып,
бұл ... ... ... бір-тұтас морфеманы сіңіскен түбір
(опрощенный корень) деп атаса , ағылшын тілін зерттеуші И. В. ... ... ... ... деп ... ... тұрғыдан, яғни
алғашқы жасалуы тұрғысынан алғанда, бүлік пен ... ... ... ... ... бастапқы түбірі — бұл-, аффикстері -ік, -ін
деп мүшелеуге, осыған орай бүлік, бүлін ... ... деп ... Ал ... ... ... ... алғанда, бүлік, бүлін
дегендердің іштей ... ... бір ... түбір морфемалар
ретінде үғынылатының ескеріп, оларды сіңіскен түбірлер деуге ... ... ... ... ... ... түбірлері бүлік, бүлін,
ал аффикстері -ші, -шілік ... ... ... сіңісу процесінің нәтежесінде алғашқы түбір
морфема мен аффикстік ... ... ... ... ... бұл
күнде морфемаларға мүшеленбей, біртұтас морфема ретінде ұғынылатын түбір
морфемалар сіңіскен түбірлер деп аталады аталады.
Сіңіскен ... ... ... мысал бола алады: жарық, жалын,
моншақ, қайт, қайыр, оят, оян, ... ... ... құтқар, семір, семіз
және т. б. Бұлар қазіргі қазақ тілінде жар + ық, жал + ын, мон-шақ, қай ... қай + ыр, оя + т, оя + н, мөл + дір, мөл + тең, қүт + ыл, құт + қар, ... ір, сем + із ... ... басқа түрде мүшеленуге келмейді де,
әрқайсысы, ... бір ... ... ... —- ... ... ... «Осындай түбірлерге жал-(жалаң, жалғыз, жалқы),
жаң- (жаңсақ, ... ... ... ... ел- ... ... ... шек-
(шегін, шегер), шұп- шұбыр, шұбыра), тім- (тіміскілеу, ... ... ... ... ент- (енте-ле, ентік), жіп- (жібіді, жіпсіді) жөт-
(жөтел, жөткір), жіл- (жілік, жіліншік), бұға- (бұғақ, бұғаз, ... ... ... топ- ... ... ... өзек, өзгер), үз-
(ұзақ, ұзайт, ұзын, ұзат, ... мөл- ... ... ... ... оят, оян), бұл- ... бүлдір, бүліншілік), бұл-
(бұлт, бұлыңғыр), құт- (құтыл, құтқар), сұм- (сүмек, сүмелек, ... өк- ... ... өкір, өкте), тыр- (тырай, тырбық, тыраңдаған,
тыраш) сияқтылар жатады. Мұндай «өлі» түбірлердің саны ... ... ... ... аз. Бірақ қазақ тілінде олар («өлі» түбірлер)
бірен-саран ғана емес, бір алуан сөздердің құрамдарында кездесіп отырады.
Көне (өлі) түбірлер ерте ... ... тән ... бар ... ... ... Бірақ ол түбірлер тілдің жалпы даму ... ... ... қолданылғанда ғана, белгілі мағынаны білдіретіндей
болып, оларсыз (ол қосымшалар-сыз) жұмсалмайтын болып, өздерінің бастапқы
жеке-дара қолданылу қабілеттерін ... ... бір ... ... ... ... жоғарыдағы түбірлермен қатар, тырдай ... ... ... қызыл, еңгезердей зор дегендердегі тыр, жүр, нарт
түбірлерін алсақ, олар да — -дай қосымшасынсыз қолданылмайды. ... ... ... ... тән ... бар ... сөз болғаны даусыз. Солардың ішіндегі
нарт ... сөз кене ... ... . ... ... ... ... қызыл гүлдің бір түрінің аты болған. Сол сияқты ... ... ... ... тұмшалау деген сөздермен түбірлес екендігі
күмәнсыз. Оған осы үшеуіндегі ортақ тұм- формасымен ... якут ... ... ... сөз де ... ... т. б.
Осындай айғақтармен байланысты, ескеретін бірер жағдай бар. ... ... я оның ... ... ... үшін, анықталатын
морфема тілдегі басқа сөздерде ұшырайтыны я ұшырамайтыны ... ... бір ... ... ме, ... ма — бәрібір) талданатын сезден басқа
тағы, ең кем болғанда, бір я бірнеше ... ... сол ... сол
қызметте жұмсалатын болса, онда олардың төркіні бір болғаны. Мысалы, үлкен
және үлкейген, өксі және өкір, жой және жоқ, той және тоқ ... ... ... ... ... ... ... құрамы мен
этимологиялық құрамы үнемі аумай, ... шыға ... де ... керек.
1.3 Сөз таптарының сөз түрлендіру жүйесі
Сөздерді белгілі бір грамматикалық топтарға топастырып, оны ... ... ... ... бері ... өңделе келе синхрония
тұрғысынан қалыптасады. Әр тілдің сөздік ... ... ... ... сыр ... ... оларды белгілі жүйеге
келтіріп топтастыру морфологияның ең ... ... ... ... сөз таптарының табиғаты жайында әр түрлі көзқарастар мен
пайымдаулар бар. Олардың бірі бойынша, сөз таптары ... ... ... категориялары болып саналса. скіншілері бойынша, сөз таптары
сөздердің формальды -грамматикалык категориялары, үшіншілері ... таза ... ... ... саналады.
Сөз таптарының сөз түрлендіру жүйесі аркылы ажыратылуы грамматикалық
категорияларымен барып ұштасады. Мысалы, ... ... ... ... ... соның ішінде орыс тілі мен қазақ тілінде,
зат есімдерге тэн және оны синаттайтын категория ... ... ... қазақ тілдерінде грамматикалық шақ, рай, жақ, етіс категориялары, орыс
тілінде ... ... (вид) ... ... тән және ... ... категориялар ретінде қарастырылады.
Есім сөздер бір — бірінен сөз ... ... ... ... бермейтін тілдерде, мысалы, агылшын тілімен қазақ тілінде сын
есімдер мен ... зат ... ... оңай ... бермейді деген
пікір бар. Алайда, зат есімдерден сын ... ... ... ... ... ... ... белгі жоқ деу қате ... еді. ... ... ... ... ... білдіретін зат
есімдерден сын есімдердің сапалык, сындық (атрибутивтік) деп аталатын ... ... ... ... ... ... өзінде, зат
есімдер мен сын есімдер, жоғарыда аталып өткеніндей, бір-бірінен сөз ... ... ... ... зат ... сын ... казақ
тіліндегідей шырай формалары арқылы, басқаша айтканда, форма тудырушы
аффикстер (жұрнақтар) ... ... ...... зат ... салыстырғанда, сын есімдер формаларға тапшылығымен
сипатталады.
Зат есімдерде жекелік — көптік категориясы мен ... ... ал бұл ... сын ... ... немесе, керісінше,
шырай категориясының зат есімдерге емес, сын ... тән ... ... сөз таптарынын бір — біріне ... тән ... ... ажыратылатындығын көрсетеді. Бұл жайында агылшын
тілін зерттеуші А. И. Смирницкий былай деп ... «Сын ... ...... категорияларына ие бола алмағанымен, айрықша өзінің ерекше
категориясымен, атап айтқанда, шырай ... ... ... ... зат ... мен сын есімдердің ара қатысы мына түрде
көрінеді: бір жағынан, зат есімдер сын есімдерде жоқ екі ...... және ... ие ... ... ... сын ... зат
есімдерде жоқ категорияға (шырай категориясы) ие болады. Демек, бүтіндей
алғанда, сын ... мен зат ... үш ... үш ... ... ... таптарын бір — бірінен ажыратуда әр түрлі тілдердің құрылымдық
ерекшеліктерін, әсіресе олардағы ... ... ... ... ... үлкен мәні бар. Мысалы, орыс тілінде көптеген ... ... қай сөз ... ... ... ... ... көрсеткіштер болса және ондай көрсеткіштерсіз сөздің негізгі
өздігінен ... ... ... ... тілі мен ... ... ... немесе түбірлері өздігінен ... ... ... ... және олардың құрамында қай сөз табына ... ... ... көрсеткіштердің болуы шарт емес. Бұл -ағылшын
тілі мен қазақ тілдеріндегі сөздерге тән ең басты ... ... ... ... сөз таптарын ажыратуда агылшын тілінде
синтаксистік белгі шешуші роль атқарады деп ... Сөз ... ... ... ... ... белгілері ... ... ... маңызды қызметке ие ... ... ... ... ... ... саналады да, сөздің грамматикалық
сипаттамасында бірінші орынға ие ... ... ... ... сөз ... ... айқындауда көмекші қызмет атқаратыны
белгілі. Демек, оларды екі ... ... ... ... ... және ... (тіркесу қабілеті мен сөйлемдегі қызметі)
белгілердің негізінде ... тура ... ... іс -әрекеттің сынын, мезгілін, мөлшерін, ... ... ... ... ... ... алдында тұрады.
Қазақ тілінде көмекші. есімдер, септеуліктер, агылшын тілінде предлогтар
заттардың бір — ... ... іс — ... ... ... ... ... тіркеседі, басқа сөз ... ... зат ... ... ... ... ... ұғынылады. Артикльдер де басқа сөз таптарына
емес, зат есімдерге қатысты және ... тән ... ... ... ... орай, артикльдер зат есімдермен тіркесе қолданылады. Ал
еліктеу сөздер ... ... ... ... ... сөз таптары бір — бірімен жалпы категориялды мағынасы,
морфологиялық және синтаксистік белгілер ... ... ... өте жарық морфологиялық ерекшелiгi оның қысқа сөзi
болып табылады. Оқытылған классикалық ... ... ... үйрену
ұшырайтын зерттеулердiң жиыны жүргiзiлдi, соның iшiнде Байронның еңбектерi,
шелли, ... тағы ... және ... ... ... ... бiр көрсеттi - ағылшын тiлi iс жүзiнде ... ... ... тұрады.
Шұбалаң сөз ол да орын алатынын, мысал, individualisation атап өтуге
болады, алайда, олардың саны тiптi ... Бұл ... тән ... ... сөздерде басым болатын тiлдердiң германдық тобы үшiн ұзын сөз түрлерi
қалай шеттен алып пайдаланған латынша немесе ... ... ... бiрге, сөйлеу тiлiнде, көркем әдебиетке және ... ... көп ... ... немесе пресске қарағандасы сиректеу
кездеседi. Ағылшын тiлiнiң морфологиялық сөз түрлерiндегi ... ... ... екi ... себептер.
Бiрiншiсi барлық тiлге негiзiнен ... және ... ... процессте айқындалады. Тап арқасында бұл, синтетикалық көне
англияның тiлi аналитикалық жаңа ағылшын айналып кеттi. Айқын ... ... ... ... көне ... қалай “habaidedeima” болғанын
көрiнетiн алды, бiрақ уақытпен “had”-қа құбылды.
Екiншi ... тек қана ... ... ... белгiлi бөлiкке
жобаланады. Күштi германдық екпiннiң басқа тiлдегi сөздерiмен ... ... үшiн тән. ... ... ... ... ... буындар
жоғалтады: көне французы avant-guarde осылай vanguardқа құбылды. Немесе бұл
процессте сөздiң iшi болады: fantasy ... ... ... ... ... ... ... ортақ мiнездемесi.
Маңызды ерекшелiктердiң бiрi германдық (және ... үндi ... ... маңызды ерекшелiктерiнiң бiрi ... ... сөз ... және сөз ... мән ... алмасу фонетикалық
бол) аблаут болып табылады. Аблаут бұл iшкi ... ... үндi ... тән. үш ... ... бар болады:
• /е/ - беру;
• /о/ - забор;
• /-/ - брать.
Германдық ... ... ... (ықпалменмен түбiрлiк жариялы
жариялы жұрнақтарының өзгерiсi немесе аяқтау, бейiмделу) умлаут болып
табылады.
Умлауттың екi ... ... бар ... ) ((j ) алға ... артқы қатар-шының жылжуы, o, uда болды) iнiң
ықпалменiмен) ... a: slāpjan ... ) ⋄ slēpan (Д. А. ) - (to ... o: dōmjan ... ) ⋄ dēman (Д. А. ) - (to ... u: fulljan ... ) ⋄ fyllan (Д. А. ) - (to fill, но ... ) ықпалменмен түбiрлiк жариялы (w ) келесi uлерiнiң лабиализация
немесе дифтонгизациясы велярлы: (Д. А. ) badu ма? (Д. А. ) - ... ... ... ... ... және зат есiм, сын есiмдердiң
салыстыруының дәрежелерiнiң көпше санның ... ... ... Аблаут (өткен шақ күштi етiстiктер) етiстiктердiң уақытша
формаларының бiлiмiнде ... ... үндi ... ... мұра еткен көп ... ... ... үндi европа тiл флект түрiнiң тiл болды, яғни септеу
және жiктеудi дамыған ... ие ... ... ... ... ... ... фонетикалық өзгерiстерiмен ұшырады.
Аттың жүйесiнде: германдық тiлдер (атшы, ата ана, барыс және ... ... ... ... 4 мұра еттi.
Етiстiктiң жүйесiнде: германдық етiстiктiң морфологиялары негiзгi
ерекшелiк күштi және ... ... ... ... қою ... табылады.
Германдық тiлдерде (4 негiз) етiстiктiң 4 формаларында болды: инфинитив, б.
, өткен шақ көпше б. және (өткен шақ ) II-шi ... орын ... шақ. ... формаларды құрастыртты (аблаут ) iшкi флексия көмегiмен, әлсiз -
аяқтау сыртқы флексия көмегiмен; денталь жұрнағы.
Германдық тiлдер үшiн Д. А. ... көп ... ... ... ... негiзiнен. Праиндоевропейлiк тiл, синтаксистiк байланыстың
негiзгi түрi келiсу ... ... ... ) ... ... яғни сөйлем
мүшелерiнiң арасындағы қатынас ең ... ... ... ... және ретi болмашы рөлдердi ойнады.
Негiзгi сөз өзгерушi құралды етiстiктiң жүйесiнде (аблаут ) ... ... ... ... ... аяқтаулар өте - нақты ... орын 2 және 3 ... ... ... А. атты сөз ... жүйеде 8 - 5 сақтады және. -е. атындағы, тек
өлiмдер. , даталар. , жазықтар. , тд. ), және де ... және ... ... ... дәл ... тдтың формасы. тек қана
дербес және сiлтеу есiмдiктерде, сонымен бiрге тдтың аяқтау сын есiмдердiң
күштi ... ... ... жиi дәл ... есiм аттар үш тектер бойынша өзгешеленедi, және де бұл ... ... ... және (септеудi түр) негiздiң түрiнен
тәуелдi ... Топ ... ... өзгеретiн зат есiм әлi адыраяды.
Жеке есiмдiктерi мерзiмдi Д. А. аяғында жойылатын көне екiлiк сақтады.
Сын есiмдер сөз өзгертулер екi түрi ... - ... ) ... ... ) ... ... Сонымен қатар зат есiм, сын есiмде ... бес ... екi ... ... өзгешеленедi және үш туу,
және де тек ... ... тек қана өлiм ... ... ... ... жағдайларда дәл келедi.
Д. А. флект тiлiнiң сызығы, сөз өзгертудi жүйе сақтап бейiмдеуге ... ... ... ... ... ... бұл бiрiншi
түбiрлiк буынына екпiндi жылжу болып табылады және, екпiнсiз аяқтауларды
салдар, редукция.
С. А. ... ... Д. А. ... ... ... ... бұл ... ежелгi формалар Скандинав тiлдерiнiң түбегейлi
ықпал сынап көрген солтүстiк диалекттерiнде әсiресе жылдам болады. Ежелгi
формалардың оңтүстiк ... ... ... Сала шақырған
жеңiлдету грамматикалық
- екпiнсiз аяқтауларды фонетикалық редукциямен,
- ұсыныстың құрылымдары грамматикалық қайта ... ... ... және ... ... тiлдерде, бiрақ олар А. Я. қарқындырақ ... ... ... Бұл ... Скандинав диалекттерiмен араластыру.
Ең ежелгi замандармен германдық етiстiктiң жүйесiнде аблауттың ... ... - ... емес орта ... ... ... алмасу жариялы.
Бұл құбылыстың бастаулары праиндоевропейлiк фонетикаларда жабылады ... ... дәл ... де ... ... ... айыратын морфемалар
варианттар аблауттың баспалдақтарымен деп атайды. /е/ 1 баспалдақ: ... 2 ... ... 3 баспалдақ - нөлдiк жариялы болмайды; Корндағы
сонант осы жағдайда, алдынаға германдық тiлдерiнде ... ... ... ... ... ): алу.
Сайып келгенде, аблаут - бұл германдық ... түр ... ... ... iшкi флексия. Етiстiктер, жасаушы түр ... ... ... деп аталады, аблаутпен - ... ... ... ... ... ) ... және инфинитивтiң негiзiн;
2 ) претериттiң жекеше түрiнiң негiзiн;
3 ) претериттiң ... ... ) ... ... ... ... жариялы Корнда бойынша сыныптарға бөлiнедi. Д. А.
күштi етiстiктердiң жетi класстары адыраяды. Бұл сыныптар ... ... ... ... ... саналады: сыныптарға ұқсас бөлулер
басқа және бар болады. -е. тiлдер.
I. wrītan (инфинитив; ... - wrāt (1 жақ, ... ... - writon ... көпше түрі) - wrīten (ырықсыз есiмше)
II. ceosan (таңдау) - ceas - curon - ... bindan ... - ... - bundon - ... niman (алу) - nem/nom - nomon - ... sittan ... - sæt - sæton - seten
VI. hebban (көтеру) - hof - hofon - ... hatan ... - het/heht - ... келгенде, бiз 1 негiзде болатынын, негiзiнде, қайта ... ... ... 2 ... - тiл артындағы жариялы /a/ әлде / көремiз бе?/, ... 4 ... /o/ ... /u/нiң ... алады. 3 және 4 негiзде
бастапқы нөлдiк ... ... ... буын ... ... ... тiлдердегi алдынасына ерiнi тиген /u/ немесе ... ... А. ... тiл ... сондықтан етiстiктiң формасы аталған
негiздер және алмасулардың Корнында басқа әлi өзгешелендi және ... ... ең ... бiрақ сонымен бiрге көрiнгендей келтiрiлген мысалдар, түр
уақытша формалар тек қана ... жиi ... ... ... ... ... формаларының ажыратуын жалғыз әдiс кейде болып
табылады.
Тенденцияның қатысып қойылдарында бiртұтас ... ... ... ... сыныбы өнiмсiз болып қалады - жаңа етiстiктер денталь
жұрнақ - te/-deсымен претерит жасаушы ... ... ... ... ... ... көп күштi етiстiктер әлсiз түрлерге қосады.
Әлсiз етiстiктер уақытша формаларды құрастырады ... ... -2 және 3 ... e үшiн de/-te ) e d/-шы ) ... ... t: d па?(мәлiмет ойлау) man ба?(претериттiң саны орын 1 тұлға) mde
ма?(ырықсыз есiмше) med, c ... ) pan ба?- lufode - ... ... - бұл ... ... германдық тiлдердегi жаңа
түзiлiмi, олар сыныптарға бөлiнедi. (қосымша, толық) jan: ... ... ... және ... ... етiс ... ме? ... )
fulljan ба? (жату ) fyllan, ligan бе? (салу ) lagjan; - (балық ) o-: ... ... ... ) fiscon, (қам ) caru ма? (жағдай жасау ) caron; сонымен
бiрге етiстiктер және сын есiмдерденгi салт ... ... ... ... ... ) bundnan.
Денталь жұрнағы, және алмасу түбiрлiк жариялы: да алатын терiс ... ... бар ... (iнiң ... ... - ... - talde - tald және түрi бойынша (өзгерiспен түбiрлiк жариялы) күштi
етiстiк ... осы ... ... ... ... - ... ... модалдi) күштi терiс етiстiктерi өткен шақ (мәлiмет,
бiлiп, бiлу) ... ... ... ... - ... саны орын 1
тұлға - претериттiң саны орын орташа күштi етiстiктерде) cann - (презенттiң
көпше саны 3 тұлға) cunnon ... саны орын 1 ... e - ... ... ... ... ... құрастырған супплетивизм
етiстiктерiнiң тобы бар болды: b ма?(болу ) ... g ... ) ... (iстелу ) don //dyde.
Сайып келгенде, етiстiктiң парадигмасында үш тұлға, екi сан, ( ... екi ... үш ... ... ... ... өзгешелендi.
Етiстiктiң анайы формалары екi ... және ... ... ... Д. А. ... 1 ... Инфинитив - an helpan
1 л - e helpeнi сан орын осы шақ, ашық ... л - st hilpst ... ... ... ... л-шi hilp ... сан - a ма? helpa ... - e helpeның орыны осы шақ, шартты рай
көпше сан - en helpen
Helpның саны орын 2 лдi ... рай ... ... 3 лi - a ме? helpa ма?
Осы шақ - ende helpendeның ... ... ... шақ, ... саны орын ашық рай, 1 және 3 л
3 негiз өткен шақ, сан - e ... ... ашық рай, 2 ... сан - on hulpon ... шақ, сан - e hulpeның орыны шартты рай
көпше сан - en ... ) enның ... 4 ... ... шақ - ... ... мерзiмде тұлғалар, замандар және еңкейтулердi қарсы қоюды
сақтайды. Етiстiк жүйеге жаңа ... ... ... ол толық дамыту алмағандығыменнен, перфект Д. А. ендi ... А. Я. ... ... С. А. ... ... шақ пайдаланыла
алды. Аналитикалық префекттiң пайда болуымен әсердiң қарастыруын ... ... ... - олардың уақытша тiзбегi осы ахуалы бар ... ... ... ... ... ... келгенде, уақытша
жатқызғандықты дәреже пайда болады.
Жасалады және ... ... ... ... Келер шаққа әсерiнiң
жатқызулары үшiн Д. А. ... ... бар осы ... ... ... ... ) scullan және ... ) willan етiстiктер өз мәнi Д. ... ... ... шақ ... ... ... сақтады. Оларда дербес
мәндердi жоғалтады және ... ... ... көрсеткiш болып қалыптасады.
Олар өз модалдi мәнi дегенмен Н. А. ... А. sholde және (shullen және willen ... шақ) ... ... мәндердi жоғалтады және шартты райдың формаларын инфинитивпен қатар
құрастырады.
Енжар конструкцияларда бiр жағынан әр түрлiлiк ... ... ... ... бұл ... ... ... емес, сылтауларды жиi
қолданылады.
Өзi жiктеудiң жүйелерi iшiнде, алайда, (класстар ) етiстiк ... ... Орын және ... санның формасы жеке алғанда өткен шақ
бiр iзге ... және ... ... ... ... солтүстiк
диалекттерiнде орынға қарай, батыс - тарапқа көптiк. Бұл тенденциялар әдеби
тiлде әлi айқындалуға жеткiлiксiз болады: Чосерде төрт ... ... ... Етiстiк негiздердiң саны Н. А. бiрақ басында үшке дейiн
қысқарады және ... ... ... бiрге әртүрлi диалекттердiң
тенденцияларын шағылысады: - негiз (сан орын) екiншi ... ... bite - bit - ... ... (көпше сан) үшiншi өткен шақ
тегiстелдi.
Әлсiз етiстiктердiң саны ... Көп ... ... түр ... ... жiктеле жоғалады. Қарызға алуларды көпшiлiк әлсiз түрлерге қосады.
Сонымен бiрге жiктiк ... ... ... ... ... бар ашық ... осы ... саны орын 3 тұлғаның жаңа формасына
таралады - s (e ) ... ... ... ... осы уақытта орталық және
оңтүстiк диалекттерде көнерек аман сақталды - (e ) ма?. Eға ... С. ... ) s ... ... ... Н. А. және ... тiлде. Eға форма
қазiргi тiлде ) ме? (қалай таңбаланған вариант стилистикалық бол) қарасөзге
"высокой\\\" поэзия және \\\де ... ... ... - n (e ) ... ... ... басқа
формалар бiрiгiп кеттi, және де n оңай түсiп қалды:
1 ) ашық райдың көпше санының формасы осы және ... шақ ... ... А. ... ... - ... ... cunnon scullon бiледi;
2 ) көпше санның формасы осы және Д. А. шартты рай - en ... ... ... едi, bunden ... едi - ... шақ; helpen, ... ... ) Д. А. s ашық рай көпше сан өткен шақ ... donы ... ... ... формаларды аяқтаулар емес дифференциалдай бастады,
аяқтау емес, басқа әдiс: 1 ) және 2 ) аналитикалық формалармен, 3 ) ... ... ... - enның geның ... алды - және ... ... жасалды. Қосымшаға (/i/ оқылады) дейiн ықшамдалады, ... ... ... Бұл ... ... диалектiлiк формаларында
әртүрлi болады:
- солтүстiк диалекттерiнде қосымша - (ол жоқ Скандинав тiлдерiнiң
ықпалменiмен) y ... ... ... ... өте ұзақ ... ... n түсiп қалады.
Өзгередi және осы шақтың есiмшесiнiң аяқтауы. Д. А. ... - nde: s (e ... ) onde, (ән ... ) ... wr ... ) ... ) maciende. С. А. үш вариант бар болады:
1 ) ... ... -(e ) and - ... ... ) орталық диалекттерде: -Д. А. nde (e ). ;
3 ) оңтүстiк ... -(e ) ind, ... ... ... (e ... XIV ... (e ) ingнiң ... формасын Чосерде болып табылады -.
Оңтүстiкте (- inde) белсендi есiмшенiң ... және ... ... жасалған (- inge) зат есiм олардың семантикасының араластыруында
болды:
- (ол өлуде жатты, яғни) he lay on ... (ол ... ән ... ... he herde foweles singinge (оны ... ... ... he herde foweles singinde.
Мұндай араластыру герундийдiң пайда болуына келтiрдi: ... ... ... зат есiмге тасымалдана бастады, және
есiмшеге ... ол ... ... алу ... ... анықтала бастады.
Басқа жағынан, осы шақтың есiмшесiнiң араластыруы және ... зат есiм ұзақ ... ... ... мүмкiндiк туғызды.
Д. А. инфинитив екi септiк формасы болды: wr аяқтау - anы бар ... ... ... ) және to wr ... және ... - ... мәнi бар
toның сылтауы бар барыс септiк пе?tenne сю үшiн сол үшiн. Екiсi ... ... ... ... ... сияқты қабылданады екпiнсiз аяқтау
өлiмнiң формасымен сияқты қабылдануға тоқтағанын сол себептi ... ... ... солтүстiк диалекттерiнде қазiргi әдеби
тiлде таратуды алмаған atтың басқа бөлшегi ( шу көп ештеңе) much ado ... ... одан ... ... қалады: ado ма? at do.
II. Атты сөз өзгерту.
Морфология зат есiм.
Германдық зат есiмi және сақтады. -е. үшi ... ... + +ның ... ... ... ... жұрнақтарға байланысты зат
есiмi (септеудiң түрлерi) ... ... ... жұрнақ
праиндоевропейлiк тiлде германдық ... ... тағы да ... және ... үшiн ... ғана ... зат есiм белгiлi бiр мән
алды. Германдық тiлдерде жасаушы ... ... ... ... қосылатын негiздердiң қайта жiктеуi сөз нәтижеде не екi ... ... ... ... ... белгiлердiң жоғалтуының жанында басқа
негiздiң парадигмасына өте алады. ... ... ... ... ... ... элементтермен аяқтаулар болып табылады. Сонымен бiрге жариялы
жұрнақ немесе ... ) ... ... ... ықпалменiнiң
өзгерiстiң (көпше сан зат есiм, салыстырудың дәрежесiнде сын ... ... ... ... ... тобы бар ... f па?f ... ме?t ) ма? f па?(аяқ ) ti.
Негiзге зат есiм ... ... және ... ... ... бiрлiгiнiң сақтауына бұл жерде та жұмыс iстейдi: септеудi парадигма
едәуiр ықшамдаған, көп аяқтаулар омонимиялық.
Классификацияның басқа әдiсi зат есiм - ... тек ... ... ... ... ... жасалу, демек жанды) белсендi және
ендiгәрi жанды тектiң (жансыз ) ... емес ... ... едәуiр
кешiрек пайда болды еркек және әйелге ыдырайды. Зат есiм, жататыны әртүрлi
тектерге, (септеуге ) бiр сөз өзгерушi түрге жата ... ... ... дәрежесi көп есiмдiктер және үшiн зат есiмге қарағанда сын есiмдер
үшiн маңызды. Көп ... ... ... ... ... және ... араластыруы Д. А. соңында ... ... ... ... ... бiрақ лексикалық дәрежемен қалды.
Ендiгәрi еркек - средни род бұрын оқшауырақ болған әйел араласады. XIV.
Чосерде: (жаңадан көрiнген күн ... өз ... ... ... ... younge sonne hath his halve cours y-ronne. Sunne әйел ... ... немесе средни род жататын есiмдiгiмен бұл ... ... ... ... құруына сонымен бiрге тектiң дәрежесiнiң тән Д. А. ВН.
А. үстiрт рулық ... ... ... ... ... мүмкiндiк
туғызды тек қана жеке есiмдiктерiнде қатысады.
Жалпы герман септiк жүйесi бес өлiмдерде болды:
- атшы - өлiм жататын,
- ата ана - ... ... ... - (пайдасына әсерде болатын тұлға) бенефицианттың өлiмi,
- табыс - тура ... ... ... ) ... - ... және ... ... өлiмi.
Д. А. ендi септiк синкретизмге тенденция бар ... ... ... формалары бiр парадигмада да адыраймайды. Осылай, көмектес
септiк барыс қосылады. Тдтың ... ... өлiм тек қана ... ... ... ... ... сын есiмдердiң күштi септеулерiнде бар
болады. Тдтың аралығында айырмашылықтар Д. А. аяғында. және ... ... өшiп ... ... дата ... өлiм өте ... ... жиiрек басқа өлiмдерiн алып бередi ... ... және ... ... ... ... ... өлiмдер
көпшiлiгiнде дәл келедi.
Д. А. dæg (им. -вин. ), dæge (дат. -тв. ) ⋄С. А. dai и daie. ... ... ... две ... падежные формы, и одно слова
расщепляется на два: Д. А. им. sceadu ⋄ С. А. shade ⋄ Н. А. shade, Д. ... sceadwe ⋄ С. А. shadwe ⋄ Н. А. ... ... әлi көп ... ... ... әлi болып
қалатындығыменнен, атшы - табыс және барыс - көмектес септiктер өлiмдерге
бiрiгедi. ... ... ... ... ... ... ... септiк формалар фонетикалық варианттармен сияқты
қабылданады: Д. А. d па?атындағы g - жазықтар. ), d па?даталар ge. -тд. ... А. dai және daie. Екi ... ... ... және бiр ... ... сақталынады екiге ажырайды: Д. А. sceaduдың атындағысы ма? С. А.
shade ма? Даталардың Н. А. shade, Д. А. . sceadwe ма? С. А. shadwe ма? ... ... ата ана өлiм ... оның ... пiкiредi. Оның негiзгi
синтаксистiк функциясы - аттың жанында сайман таңбалаушы ... ... жеке ... өлiм ерекше дәрежеге жекеленедi - өздiк
есiмдiктер.
Септеу категориясына тартуды дәрежемен ауыстырылады.
Д. А. сын ... сөз ... екi түрi ... - ... және ... Егер ол ... ... жарысайтын зат есiм сiлтеу есiмдiкпен
анықтаса және ... тек қана ... ... формалары осы жағдайда
өзгешеленсе сын есiм ... түр ... ... ... ... есiм ... ... зат есiм жалғызданды, ол күштi түр бойынша
көңiлiн аударылды. Сан ... осы ... бес ... формалары
өзгешелендi және үш туу, үш тектiң көпше санында тек қана өлiм ... өңге ... дәл ... Те. айқындықтың дәрежесi Д. А.
қатысты және сын есiмнiң парадигмасында iске ... ... ... ... ... септеу - нақтылы.
Сын есiмге септеу категориясын жоғалтады, келiсу сайып ... ... ... түрi атты ... ... Attr. +K. =Adj. +N
атрибутивтi топ. ) тығыз байланысқан ұсақтайды, тұтас және Н. А. ... ... А. сын есiм ... ... және сан ... айырмашылықты
сақтайды. Чосерде сан бойынша ажыратуға ... sm сан орын ба?sm ... сан ба?le: and sm ба?le foweles maken melodye. Бұл ... ... ... және ... күштi және әлсiз форманың
айырмашылығы мерзiм С. А. аяғында сақталынады: ... ... ... ... squire, ... ... күн) the younge sonneнiң күштi ... ... Сын ... ... ... ... С. А. аяғында келесi
оппозицияларды құрайды:
(әлсiз ) белгiсiз септеу: (күштi ) нақтылы септеу:
(smale ) (smal ) ... ... сан ... сан - (smale ) (smale ) ... есiм жоғалтылған айқындықтар дәреже жаңа сөз табындағы өз iске
асыруын тапты - артикль. S ... ... Д. А. ендi ме?, s па?о, ... зат есiм ... ... ... орындай кең пайдаланылды.
Екiұштылықтың өрнектерi үшiн есiмдiктiк ... ... ... ) sum ... ... ) nig ... ) n тағы ... А. ?соққы емес позицияларда n белгiсiз артикль дамиды; екпiндi
позицияда ма?n ба? С. А. ?n ба? Н. А. one. ... ... мән ... ... ... ... есiмдiк және (қай Д. А.
қорытып айтқанда ылғи бiр болды) анықталған артикльлердi дифференциалдайды,
сонымен бiрге, екпiнсiз позицияда.
Д. А. ... жеке ... ... ... 1 және ... көне екiлiк те сақтады. Ол С. А. жоғалады.
Еркiн туралы Д. А. синтаксис. Негiзгi рөл мұндай басқару және ... ... ... ... ... ... ... септiк
етiстiк және атты басқаруымен атап өтедi және сылтауда - ол ғана ... ... ... ... ... ... басқарады, сөздердiң
ретi түзуге қатысады: S+P. ... керi ретi орын ... ... бiрiншi орынына қойылудың жанында ... ... ... бiр ... ... ... ерiп, ... сөйлемнiң соңында
тұрады.
Дамыған аналитикалық конструкциялардың болып қойылдың ... ... ... ... сөйлемнiң соңында тұрғызылды: (оған жындарға
қатер төндiредi) flagda faikinaz ist; үйреншiктi болып қалыптассын Beowulfe
wear ма? gu ма?hre ма? gyfe ... ... ... даңқ ... ... ... ... байланыстар әрдайым алып бере
алатындығынан, бекiтiлген сөздер ретiнде ... ... ... ... ... ... ... амал-әдiс ретiнде қолданылады.
2 Тілдік жоғары оқу орнындағы қазақ тілді студенттерге ағылшын тілінде
сөйлемдердің дауыс ырғағын оқыту әдістемесінің негіздері
2. 1. Ағылшын тіліндегі ... ... ... ... ... принциптер мен мәні
Ағылшын тілінде сөйлемдердің табиғаты мен олардың дауыс ырғағы туралы
білім беруге бағыттала отырып ... ... ... ... ... түрде қазіргі таңда сабақ барысы қалай және қандай ... ... ... ... іске ... ... оларға талдау
жасау керектігі туады.
Екі жыл бұрын, яғни 2004-2005 оқу жылында студенттердің ... ... ... ... ... ... жүйелеп, негізгі түрлерін анықтау
кезінде студенттер «ағылшын тілінің практикалық ... деп ... ... ... ... ... алатын. Бұл оқулық сол кездері
және қазіргі күннің өзінде құнды ... ... ... Олай ... бұл оқулық грамматикалық, фонетикалық, лексикалық құбылыстарды
бекітуге, дамытуға, жаттықтыруға бағытталған ... ... ... Алайда, айта кететін жайт әрбір оқулық тек қана ... ... ... сол ... ... ... ... өмір тәжірибесінде
қолдана алуға да оқыту керек. Бұл ... ... ... ... материал беру, сондықтан коммуникативті жаттығуларға аса ... ... ... ... ... ... жұмысымызға жақын фонетикалық,
яғни оның ішінде дауыс ырғағы туралы теориялық мәліметке қоса, әртүрлі
жаттығу түрлері ... ... ... түседі.
Қазіргі кезде көптеген оқу орындарында ... ... ... бір ... яғни ... ... ... Мұндай әдістің тиімді ... көп, оның ең ... ... ... ... ... оның ... жолдары, қолдану
кездері, грамматикалық табиғаты туралы айтылып өтеді.
Оқулықтарды жинақтап, оларға талдау жасау мақсатында жасалған жұмыстың
қорытындысында ... ... ... ... ... ... ... оқу орындарына бейімдеп жасалынған оқулықтары (English File, etc)
сөйлеуге көп мән бере ... ... ... /40, 41, 42/ Алайда бұндай
оқулықтар қазақ тілінің ерекшеліктері мен ағылшын ... ... ... ... ... ... түрде жасалмаған. Бұндай
оқулықтарда біздің сүйеніп отырған басты принциптеріміздің бірі ана тіліне
сүйену принципі негізге ... ... ... ... ... тек қазақ
топтарында ғана емес, орыс топтарында да қолданылады, ал бұл дегеніміз
студенттерді ... ... ... жіберуге әкеп соқтыратынын
естен шығармау керек. Мұның бәрі сол оқулықтардағы оқыту әдістемесінің
сәйкес келмеуінде болып ... ... ... ... ... тілінің
дауыс ырғағын оқытқан кезде қазақ тілді студенттерге арнайы жасалған
әдістеменің ... ... ... ... ... ... ... ең алдымен, қазіргі заман
жғдайы мен сұраныстарын негізге ала ... ... ... ... тілі ... даму ... ... құжаттар мен мәліметтерді,
студенттердің өмір тәжірибесін, жас ерекшеліктерін, қоғамдық жағдайы ... ... ... ... сай жаңа ... ... ала отырып, студенттердің ана тілін есепке алу ... /43, ... ... ... ... ... үшін алдымен білім алушының жеке
тұлға ретіндегі қасиеттері мен оның адам ретінде тілді және сөзді ... ... ... ... алу ... болып табылады.
Қандай шетел тілі болмасын, оны ... ең ... ... ... шетел тілінде қарым-қатынас жасауға үйретіп, нәтижеге жету.
Нағыз қарым-қатынаста студенттер өз ойын толық та ... ... ... алу ... соған байланысты ана тілі емес тілді оқуда ... ... алу ... ... шетел тілін оқытуда алға қоятын
негізгі мақсатымыз студеттерге жан-жақты білім бере ... ... ... ... ... ... ... жоғары білімі бар өкілімен тең
жағдайда қарым-қатынасқа түсе алатын мәдениетаралық қарым-қатынас тұлғасын
қалыптастыру, дамыту болып ... /44, 83/ Ал ... бұл ... ... тыс, яғни ... ... ... тұлғалармен қатынас жасамай жете
алмайды. Өйткені, өзімізге белгілі тілді дамытушы құрал қатысым болып
табылады. Бұл ... ... ... ... ... ... тағы да бір ... анықтай түседі.
Тілді үйрену процесі барысында, әлбетте, ана ... ... ... және де ... ... ... ана тілімен тығыз байланыста болады,
сондықтан ана ... ... ... ... тыс ... ... болмасын
материалды түсіндіріп, әсіресе егер бұл материал студенттің ана тіліне жат
болса, оны ... ... ... ... ... /45, 64; 46, ... ана ... тілдік ерекшеліктерді назардан тыс қалдыра отырып,
шетел тіліндегі жаңа құбылыстармен таныстыру елестетуге келмейтін жайт.
Студент жаңа ... ... өз ана ... оған ... ... яғни ... ... тілдік материалдарды саналы түрде
есте сақтауға ана тіліне сүйену ... ... ... әсер ... ... есте ... ғана білім жадыда ұзақ мерзімге сақталады, ол ... ... ... тіл ... бір ... ... пайда болып, дамып,
қызмет етеді. Бұл әрбір тіл белгілі бір мәдениеттің өнімі ғана ... ... ... ... ... сөз. Әрине, шетел тілін сол тілдің мекенінің
тарихы, мәдениетін білмеу меңгеру бос сөз, ... ... ... ... ... мүмкін емес.
Осы аталып өткен принциптер біздің ұсынып отырған әдістемемізде көрініс
табады. Осы принциптер негізінде студентерге ... ... ... ырғағын дұрыс қолдана білуге үйрете отырып, біз мәдениетаралық қарым-
қатынас тұлғасын қалыптастыруға мүмкіндік аламыз
2. 2. ... ... ... ағылшын тілінде сөйлемдердің
синтаксистік негіздері
Біздің жағдайымызда қазақ тілді ... ... ... ... ... оқыту мәселесі тұр. Тәжірибе мен ... ... ... ... ... қазақ тілінің ерекшеліктерінің
әсерінен студенттердің сөйлеу барысында жіберетін ... ... ... ... ... мәліметтерді саналы, танымдық тұрғыдан
меңгеруіне назар аудару қажет. Сол ... ... ... ... ... айналдырып, өмір тәжірибесінде қолдануға бейімдеу керек.
Осы әдістеменің негізгі мақсаты психологиялық мәліметтерге сәйкес дағдыны
қалыптастыру үш кезең ... іске ... ... ... ... ... ... материалмен танысу және оны бекіту кезеңдері бейімделген
түрде берілгелі отырған әдістемеде қарастырылады.
Студенттердің ағылшын тіліндегі ... ... ең ... рет
практикалық сабақтарда танысады, бұл кезде мұғалім ... ... ... мен оны ... ... ... түсіндіреді. Ал студенттердің
алдында ағылшын тілінде дұрыс дауыс ырғағымен сөйлей алу ... ... ... студенттер өз ана тілінің ерекшеліктерінен асып ... ... ... ... ... ... ... дұрыс қолдана
алмайды.
Сондықтан қазақ тілді студенттерге ғалшын тіліндегі дауыс ырғағын оқыту
процесі дайындық кезеңінен басталады. Бұл ... Г. К. ... ... ... ... тілінде дыбыстау дағдысын қалыптастыру
әдістемесінде ... деп ... /31, / ... ... ... ... ... сөйлемдердің дауыс ырғағына
сәйкес фонетикалық материалды бөліп алу қажеттілігі туады. Ал ... беру ... ... ... ... ... мен
айтылу ережелері жөнінде ақпарат береді, ана тілінің әсерінен болатын
қателерді алдын алу мақсатымен ... ... ... ... ... ... көмегімен материалды бекітеді, тілдік құбылыстарды
жаттықтырады. Сөйтіп ... ... ... ... ... мен
жинақталған дағдыны тәжірибеде қолдану кезеңі басталады. Бұл кезеңде
студенттер еркін ... ... ... ... дауыс ырғағын
дұрыс қолдана білуі тиіс.
Студенттер шетел тілін ... ... ана тілі ... ерекшеліктер оларға сөйлеуге, ана тілінен шетел тіліне ауысу
біліктілігін қалыптастыруға кедергі келтіреді, ... ... ... қате ... қоям деген үрей мен қорқыныш, ұялшақ мінезі де өз
әсерін бермей қоймайды. Алайда, бұл ... ... ... үшін ... ... ... ... тілдік материалмен
танысу, алдымен студенттерді психологиялық дайындап, оларға маңызды, тиімді
болатын материалдарды таңдап алу ... ... бәрі ... ... іске
асады. Мұғалімнің бұл кезеңдегі іс-әрекеті өте маңызды рөл атқарады,
өйткені ... ... ... ... саналы түрде өзін, өз іс-
әрекетін, сөзін бақылай ... ... Бұл ... ... ... материал, яғни тілдік құбылыс – сөйлем, соның ішінде сөйлемнің
ерекшеліктеріне мысалдар келтіре отырып, студенттерге осыдан бір ... ... ... ... ... ... мұндай міндет жас
студенттерге қиынға соғуы мүмкін, ... ... ... мен ... талдау жасау оңай болмайды.
Сондықтан мұғалім бұл құбылыстар ... ... ... бере бастайды,
әрине кейбір ұқсастықтар мен ерекшеліктерді қазақ тілімен салыстыра отырып,
мысалмен көрсете отырып түсіндіреді. тек сөйлеуде ғана емес, ... ... ... де ... рөл ... айтып өту керек. Сонда студенттер
саналы түрде тек сөйлеуге ғана емес, түсінуге де өз күшін ... ... және ... ... ... ... мәліметтерді бекіту
мақсатымен жаттығу жұмыстарын жүргізеді. Мұғалім студенттердің жіберетін
қателерімен күресу үшін емес, ал оны ... алу үшін ... ... ... ... ... жеке-жеке, бір-бірімен салыстыра
қарастырып өту керек, сонда ғана ... ... ... санасында нық орын ... яғни ... ... ... ... сақталады. Әдетте, мұғалімдер ағылшын тілін
оқытуда сөйлемнің барлық түрін қоса түсіндіріп, аса көп ... ... ... үстіртін түрде түсіндіріледі.
Интонациялық құрылымдарды түсіндіру процесін келесідей ... ... деп В. Г. ... экспериментті түрде делелдеп көрсетті: 1)
түсіндіру, 2) мысал келтіру, 3) оны тану, 4) қайта мысал ... 5) ... 6) ... ... ... ету. [47, 97] Бірінші ... ... ... ... ... ... қозғалысының
бағыты графикалық түрде көрсетіліп отыру қажет. Тәжірибе ... ... тон ... ... ... ... пен ... айқындағанда қолдану өте тиімді.
Ал, А. С. Границкаяның пікіріне сүйенсек, материалды түсіндіруде
фразаның ... ... ... ... және ... көмегін
пайдалану керек, бұнымен келіспеуге болмайды, мұндай ... ... ... көре отырып қабылдауға септігін тигізеді.
Берілген пікірлерді назарға ала отырып, сөйлемнің дауыс ... және ... ... ... ... ... а) сөйлемдегі тонның қозғалуына көңіл аудара отырып, қандай
сөйлемнің ... тән ... ... ә) ... және ... ... сөйлемнің айтылу тонының арасындағы айырмашылық неде екенін анықта, б)
берілген сөйлемнің интонациялық сызбасын сал т. б. ... ... ... ... ... оқытудың ең жақсы тәсілдерінің бірі техникалық
құралдарды пайдалану болып ... ... ... ... ... оқу
орындарында арнаулы компьютер бөлмелері бар, сондықтан оқыту процесінің бір
бөлігін осыған арнауға мүмкіндік бар. /48, 95; ... ... ... оқытудың басты кезеңінде студенттің басты
назары дауыс ырғағындағы әуеннің қозғалысында болады, өйткені қазақ тілімен
салыстырғанда ... ... ... және ... айырмашылықтар
болады. Ағылшын тілінде дауыс ырғағын қазақ тілді студенттерге үйретудің
психологиялық негізі ... ... ... болып табылады.
Сондықтан, сабақта әуен ... ... ... ... ... жерін білуде, қажетті жерде іркіліс жасай білуде магнитофон және
басқа да техникалық құралдарды пайдалану өте ... ... ... ... бір ... тілдік орта жасауға, студенттер таспада жазылған сөзді
түсініп, оған сай ... ... ... ... өте ... студентке өз
бетінше дайындалып, жұмыс жасауда кең қолданылады.
Сонымен қатар, біздің ойымызша, дифференциация және идентификациялауға
бағытталған ... ... ... ... ... ... болады.
Ырғақ пен екпіннің ерекшеліктерін бекітуде, оларды дұрыс қолдана білу
қабілеттерін дамытуда жаттығудың көмегімен іске ... ... ... оған ... ... қатар беріледі, жауапта өзекті сөздің ... ... ... ... асты сызылған сөзге назар аудара
отырып, сұрауда қажетті сөздерге екпінді түсіре ... мен ... ... сүйенсек, қазақ тілді студенттер
диалогты сөз ағылшын тілінде сөйлемін синтагмаларға дұрыс ... ... ... ... өте тиімді, өйткені ол ... ... ... ... ... ... ... алады, сөйтіп өзін
сәл де болса ... ... ... Диалогта сөйлеуші тілдік жағдайда
болады. /50, 78/ Сонымен қатар, студенттер синтагмаларға бөлуде өздерінің
рөлін анық, ... ... ... ... ... ... Егер ... дербестік
көрсетпесе, тілдік ... ... ... ... ... еш нәтижеге жетпейді.
Соған қоса, дауыс ырғағын қолдануға арналған жаттығулар ішінде маңызды
орынды қайталауға, яғни мұғалімнің сөзін немесе магнитофонда ... ... ... ... ... де ... жазып алуға болады,
студент өз сөзі мен ... ... ... мүмкіндік алады, сөйтіп өз
кемшіліктерін өз көзімен көреді. Бұл ... ... ... ... де ... тыңдаушының сөйлеу ерекшеліктеріне де икемделе
бастайды. /51/
Көп жағдайда ... ... ... үшін және көру ... оқытуға бағытталған жаттығуларды да қолдануға болады. ... оқи ... ... ... ... алады. Бұл мәтінді тани
отырып, қандай сөйлем қандай дауыс ырғағымен оқу керектігін, ... ... ... ... ... ала оқып келе ... ... болады. Осының бәрі оларға саналы түрде оқып, қорытындыға ... ... ... ... ... ... бірі ... арналған
жаттығулар. Онда, студенттер қандай тақырыпта нені сұрағысы ... ... ... өз-өзін ұстауға, эмоция, сезімдерін ... ым, ... ... ... ... ... сезіне алады.
Жаттығулар түрлерін біріктіре келе мынадай жалпы ... ... ... ... ... ... ... қандай дауыс ырғағымен,
тонмен, сезіммен, қандай жағдайда айтылып тұрғанын тану.
... оқи ... ... арқылы беру.
• оқу материалының ішінен сөйлемдерді теріп алып, ... ... ... ... ... сызба арқылы көрсетілген үзіндіні мәнерлеп, ережеге сай
етіп оқып ... ... ... ... ... және ... сөйлемдерді дұрыс дауыс
ырғағын қолдана отырып, аудару.
• белгілі бір ... ... ... тыңдаған материалды үлгіге ұқсатып, қайта айтып беру.
• берілген жауаптарға дауыс ырғағына көңін аудара отырып, дұрыс ... ... ... әңгіме құрау.
• студенттердің сөздерін таспаға жазып, қайта тыңдату.
• дифференциация және идентификацияға арналған ... ... ... ... ... ... ... алған білім, біліктерін қайталай отырып,
дағдыға айналдыру керек. Сонда ғана алған ... ұзақ ... ... ... ... дұрыс қолдану дағдысын қалыптастыруға бағытталған
жаттығулардың ішінде көп қолдануға тиістісі үлгіге ұқсата отырып, дыбыстау,
әрине әрдайым ойша ... ... ... ... ... ... ... В. Щербаның ана тілінің беретін көмегі туралы айтқан сөзі дәл айтылған
деп ойлаймыз: “ . . . Мы ведь ... ... ... и ... наше
внимание на оболочке этой мысли, на языковой форме представляется крайне
трудным. И вот лишь ... ... ... с ... на ... – как одна и та же ... в разных языках по-разному выражена, -
естественным образом останавливает нос на средствах выражения и ... ... к ... нюансам мысли и чувства. ”[53, 78]
сөйлемнің дауыс ырғағына оқыту әдістемесінің үлгісі.
Ағылшын тілінде сөйлемнің ... ... ... ... ... ... фонетикалық материалды бөліп алу
Студенттерді ағылшын тіліндегі сөйлемнің дауыс ырғағын меңгеруге
психологиялық дайындау
Мәлімет беру кезеңі
сөйлемдердің ... ... ... ... мәліметті ана тілінің ерекшеліктерімен салыстыру
Кодтау және декодтауға үйретуге бағытталған жаттығулар жүйесі
әуенді дұрыс қолдануға үйретуге бағытталған жаттығулар
Ырғақ пен екпінге арналған
Сөзді ... ... ... ... ... ... қолдану кезеңі
Ережелерді қайталай келе, қарым-қатынаста қолдануда нәтижеге жету
Қалыптасқан дағдыны автоматтандыру
Грамматикалық материалды таңдау және ұйымдастыру.
Орта мектептерде ... ... ... ... мақсатында
грамматиканы оқытудың шешімі- грамматикалық минимумның белгілі бір шектеулі
бағдарламасы арқылы ... ... және ... сөйлеу
қызметінде грамматикалық дағдыны қалыптастыру.
Орта мектептерде грамматиканы оқытудың коммуникатив ті мақсаты орта
мектепте өтілуі тиіс ... ... дың ... негізгі талаптың
қалыптасуына мүмкіндік береді.
Ол берілген бағдарлама бойынша тілді қарым- катынас ... ... ... ... ... ... соның ішінде грамматикалық материалды шектеу қажеттілігі
келесі объективті факторларға ... ... ... ... барлық грамматикалық ережелерін
оқушыларға түгел ... ... жоқ. ... кездері сөйлеу барысында
грамматикалық құрылымды есте сақтауға көңіл ... Бұл ... ... ... ... және ... құрылымды үйрену туралы сөз
болады. Есте сақтау ... бір ... ал ... тек ... ... ... арқылы жүзеге асады.
Грамматикалық дағдыны қалыптастыру жаттығулар орындау ... ... да, бұл көп ... ... етеді, сондық тан шетел тілінің бүкіл
құбылыстарын үйреніп, оны автоматты түрде қолдану ... ... ... ... ... ... Грамматикалық материалды таңдағанда, белгілі,
анықталған шектеу қажет. ... ... ... ... ... оларды үйрену сапасына қарама-қайшы келеді. ... мен ... ең ... ... дұрыс түсінбейді.
Сондықтан мектеп бағдарламасында шетел тілін ... ... болу үшін ... ... ... ... ... ең қажеттілерін таңдап алып оқыту керек.
Активті грамматикалық ... ... ... ... ... Ауызекі сөйлеуде жиі қолданылуы.
2. Көрнекілік принципі.
3. синонимдік-грамматикалық құбылыстардың болмау принципі.
Бірінші, екінші принциптерге сәйкес активті минимумға ауызекі ... ... ... ... ... Past Perfect ... көп қолданылмайды, бірақ кітаптарда, жазуда жиі қолданылады.
Сондықтан бұл құбылыс тар активті ... ... ... ... ... бойынша, активті минимумға синонимдік қатардың бір
нейтральды құбылысы ... ... ... ... must ... have to+ Infinitive пассивті минимумға жатады.
Пассивті грамматикалық минимумға ... ... оқу ... тиіс ... ... жатады. Пассивті минимумға кіретін
грамматикалық құбылыстар ды таңдаудың негізгі принциптеріне мыналар жатады.
1. Тілдің ... ... ... принципі.
2. Көпмағналық принципі.
Грамматикалық материал функциональды түрде ұйымдастырылуы тиіс. Сөйлем,
бір қалыпта ... ... ... мүшелері заңды түрде рет-ретімен
орналасқан)осы қалып тың элементтерінің морфологиялық ... ... ... оның ... ... ... ... бірлігі.
Методикалық әдебиеттерде коммуникативті бірліктерді сөйлеу үлгісі,
сөйлеу моделі, тілдік модель деп атайды.
Соңғы термин ... ... ... ... ... ... ... немесе "сөйлемдер моделі" деп атайды.
Тілдік модельді символикалық түрде былай жазуға болады S+V+O ... ... ... Осы ... модельді пайдаланып,
берілген тілдің синтаксистік нормаларына сүйеніп, көптеген сөйлемдер ... A pupil reads a book; A pupil read a ... ... ... ... ... ... арасында
айырмашылықтар бар дейді.
Сөздік модельдің тілдік ... ... ... ... ... ... ... мен, екіншіден, логикалық
екпінімен, ритмдік-ырғақтық сурет телуімен(мысалы ... және ... ... ... мүшелерінің берілген тілдің нормаларына ... ... ... ... үлгісінің айрықша методикалық құндылығы оның тілдің әр түрлі
аспектілерін, грамматикалық, лексикалық, фонетикалық және ... ... ... ... ... ... ... оқып
жатқан тілдің барлық нормаларына сәйкес құрылып, пайдалануға ... ... бұл ... ... ... қате ... қамтамасыз
етеді. Сөйлеу үлгісі-сөйлемнің жеке түрлерін синтаксистік дұрыс
құруды оқытудың ... ... ... монологтық оқытуда қарама-
қайшы жақтары бар. Осындай грамматикалық материалды ұйымдастырудың
құрылымдық-функционалдық әдісін, ... ... әдіс деп ... Бұл әдіс ... ... құралы ретінде оның логикалық-
мағыналық байланысына мән бермейді, осындай әдісте ... ... ... үлгісін үйренуде лексика маңызды роль атқарады.
Ол осы құрылымдарды материалдармен толықтырып отырады.
Методистер тілдің формальды және ... ... ... ... ... ... керек дейді, бірінші-құрылымдық-тақырыптық
этапта оқушылар бұрын өтілген ... ... ... ... ... ... ... назар бұрын
игерілген құрылым негізінде жаңа лексикаға ... ... ... ... ... ... және
грамматикалықматериалдарды ауызша және жазбаша тақырып ... ... ... және шығармашы лық түрде пайдалануға жағдай жасайды.
Сөйтіп, құрылымдық және тақырыптық-құрылымдық этаптарда жеке құрылымдық
деңгейде және қарапайым диалогтық және ... ... ... ... ... ның ... ... жағдай жасайды да, бұл
тақырыптың бір-бірімен байланысын мақсатты түрде ... ... ... эт ап ... ... (диологтық, монологтық)
қалыптасуына және жетілуіне, тағы да шеберлігі және ... ... ... ... ... әсер ... тілін қазақ мектептерінде оқыту тәжірибесінде, оқушылар
ағылшын тіліндегі тексті ... олар ... ... ... және шақтардың қолдану жүйесін ... ... ... ... ... ... ... жиі кездеседі. Бұл тек
сұраулы және ... ... ғана ... емес ... ... ... де байланысты.Бұл қарама-қайшылық ағылшын және
қазақ тілдеріндегі ... орын ... нің ... ... бұл
сөйлемдерді бір тілден ... ... ... қиыншылықтар
туғызады.Ағылшын тілінде ... орын ... ... ... ... ... ағыл шын ... сөздрдің орын
тәртібі барынша ... және аз ... ... келеді.Себебі
ағылшын тілінде жалпы флексия жоқ ... ... ... орын ... ... анықталады.
|қазақ тілінде ... ... ... ... осы шақ |1.The Present Inde ... лексикалық |
|мен ... ... Tense ... ... ... |I go to the library ... ол келер |
| |day ... ... |
| | |Я ... в ... ... шақ. |2 The Future ... |дәйексіздік мағнас |
|Мен онда барамын. |Tense ... ... |
| |I perhaps shall go ... |
| |there7 ... ... |
| | ... ... орын ... ... ... ... өзгеруіне
әсер етеді. Қазақ тілінде сөздердің орын тәртібінің өзгеруі ... ... тек ... екпін ғана өзгеріске ұшырайды.
Қазақ ... де де ... ... ... ... ... ... келеді.Оны мына мысалдардан көруге болады.
Сіз Маралды әлі қуып жете ... енді ғана ... can still catch Maral she left just ... ... ... ағылшын тілінің тек бір ғана
вари анты бар.Сөздердің орын ... ... ... ... ... can still catch ... сізді әлі қуып жете ... ... ... ... ... ... ... сөздердің қалыпты
орын тәртібі мыналар,
1.Subject 2. Verb 3. Inderect Object 4. Direct ... ... offered the visitors free coffee at ... ... те ... ... ақысыз кофе ұсынды.
Мекен және мезгіл пысықтауыштар ағылшын тілінде кейде сөйлем
басында ... the age of fifteen Alma went to ... бес ... ... ... went to Moscow at the age of ... ... ... кезінде барды
Ағылшын тілінде мекен ... ... ... алдынан
келеді.Hasen went to Karaganda last week ... ... ... ... has been living in Almaty for twenty ... ... жиырма жыл тұрып ... ... ... ... ... ... және тағы басқа үстеулері
әрқашан ... ... ... be ... ... always comes to his lesson ... ... үнемі кешігеді.
Asan usually comes to his lesson ... ... ылғи ... never comes to his lesson ... ... ... кешікпейді.
Кейде іс-әрекет жиілігін білдіретін үстеулер ... ... ... I meet Azamat at the library ... тура ... ... тілінде етістік тура ... ... ... пысықтауыштар етістіктен кейін келеді. МысалыNurgul arrived
unexpectedly at four o clock. ... ... ... ... ... ... ... баяндауышта үстеу арқылы көрсетілген
қимыл-сын пысықтауыш ... ... ... пен ... етістіктің
арасында қолданылады.Мысалы,
Marat has been suddenly called back to ... ... ... ... ... толықтауыштың қатысуында қимыл-сын үстеуі әрдайым оның
соңынан келеді.Мысалы,He read the article ... ... ... қойып оқыды.
Сөздердің орын тәртібіндегі ... ... ... шын тілінен қазақ ... ... ... ... ... ... шетел тілін үйретудің алғашқы
этапында оқушыларда ... тілі ... ... ... қою
дағды сын қалыптастыру ... ... ... тілінің
синтаксистік нормалар позициясынан көптеген айырмашылықтары бар.Тіпті
жай сөйлемдер ... ... ... ... I see a cat ... ... ... ... ... тап ... олар
ана тілінің модельдерімен сәйкес ... ... ... ... ... ... атқарады. Флекцияның
кедейлігінен ағылшын сөздерінің орын ... тек ... ... ... жиі кездесетін қателік
,олар ағылшын ... орын ... ... ... сөйлем соңына ... ... ... I a pen have I have a pen He to school goes ... to ... ... бастауыш бірінші орында. ал баяндауыш екінші
орында тұрады. Ағылшын ... ... ... ... ... ... арқылы түсіндіру дұрыс болады.
Мысалы
|ағылшынша |Pete |takes |a book ... ... ... ... ... ... |берет ... ... ... ... ... үш ... және орыс ... сөйлемдерді талдайды Pete Петя-
бастауыш ... a ... ... және орыс ... ... бірінші баяндауыш-
екінші,толықтауыш- үшінші тұрады. Ал қазақ ... ... ... - ... пен толықтауыштың арасында, ал баяндауыш
сөйлемнің соңында келеді.Үш тілдің сөздерінің орын ... ... ... ... жұмысқа қайта оралады,оқушылар алдымен
бастауышты,соңынан ... пен ... ... ... I Pete Saule Alma 2see have take a pеn3 a pencil an apple ... кісі ... ... үшінші жақтың he she есімдіктерін
қояды.Ауыстыру етістіктердің жалғауларының ... ... ... ... қазақ тілді оқушылар үшін бұйрық ... ... ... ... ... рай ... ... тіліндегі бұйрық рай сөйлемдерінен ерекшеленеді.
Кітапты ал- Take the book.
Тақтаға шық- Go to the ... ... ... not ... ... ... алдына қойылады.Қазақ тілінде баяндауышқа -ьа ... ... ... ... ... қойылады.Кітапты алма-
Don t take the ... ... Open the door to the table ... ... жиі ... ... ... дайын клишенің ... ... ... жаттығулар арқасында оқушылар
мұны жақсы меңгереді және керекті ... ... нуға ... be ... ... зат ... ... етістік
+зат есім (I am a pioneer. Бұл ... ... ... ... ол (Мен ... Я ... моделімен
сәйкес келеді, -мын жалғауы бастауыш пен ... ... ... және ... ... ... ағылшын ның I
am a pioneer моделін,бір сөзбен ( ... ... деп ... n+v+n моделін оқыту этаппен,әрбір ... ... ... ... жүргізілуі тиіс.Бұл жағдайда
1 және 3 жақтың ... ... ... ... I +to be
He she +to be ... ... ... ... ... ... істеу керек.
I am a ... ... is a ... is a ... соң ... ... модельдерімен жұмыс істеуге кірісу
керек.
We are ... are ... are ... ... ... қалыптастырда сөйлемдерді ана
тілінен ағылшын тіліне аудару ... роль ... ... ... мақсаты оқушыларды бастауыш пен ... ... қою ... қалыптастыру. Оқушылар тақтаға ... ... ... ... ... к бар мен
байланыстырады.1.Менде ... ... ... ... ... ... ... пен баяндауышты іздеу және
олардың ... ... ... ... ... құру
дағдысын қалыптастырады.Сөйлемдерді сөздердің орын тәртібін дұрыс
орналастырып,құру үшін ... ... тиім ді ... ... ... ... өзгерген сөздерден сөйлемдер
құру,яғни аудару.
Ағылшын ... ... ... орын ... тағы бір ... тәсіл,екі тілдің сөйлем ... ... ... ... структурасын дұрыс құру
дағдысын дұрыс қалыптастыру үшін мұғалім үшінші ... ... ... ... ... ... ... Мұғалім ағылшын тілінің
сөйлемдерінің ... ... ... тәсіл ретінде
дедукцияны,ана тіліндегі ... орын ... ... ... қою ... пайдаланады. Сөйтіп, мұғалім тақтаға қазақша
сөйлемдерді жазады.
1 2 ... кеше ... I went to the cinema Я ... ... ... ... ... They come to the ... в
3 village ... ... ... ... ... You walked ... with ... ... ... мұғалімммен бірге сөйлемдерді ... ... ... сөйлем мүшелерін сандармен белгі
лейді.(1,2,3,4 және ... ... ... ... ... ... келді,қыдырдық барлық уақытта сәйлемді аяқтайтынын
түсіндіреді.Осыдан ... ... ... пен ... ... ... ... ассоциация
жасайды.Оқушыларға кеше және ... ... ... ... киноға-мекен пысық тауыш екенін түсіндіреді.Сосын ... ... ... ... ... ... ... іздеумен жалғасады.Бекіту үшін ... ... ... ... сияқты зат есімдерді көмекші ... ... ... goes to school in the ... We ... ... Samal және we ... ... ... ... ... ... сөйлемдерде бірінші ... goes және live ... ... ... ... ... және ... тілін дегі
сөйлемдердегі баяндауыштың орнының айырмашылықтарына ... ... ... ... ... ... ... орналасатынын түсінеді. Бастауыштың орны екі тілде
бір-біріне ... ... ... ... сөйлемдерінде
баяндауышты дұрыс орнына қою ... ... тыру үшін ... ... жаттығуларда баян дауышты дұрыс орнын
табу ... ... ... ... қою ... ... талабы бойынша бастауыштан кейін,ал қазақ ... ... ... қою ... жаттығулармен
жұмыс істеу баяндауыштың орнын ... және ... ... ... ... ... екі ... тұрлаусыз мүшелерінің орындары
анықталады.Әрі қарай жай ... мен ... ... ... ... сызбасы оқушы ларға ұсынылады.Ең
алдымен оқушылар жай ... ... орын ... ... ... ... ... білдіреді
,бір сызық бұл-бастауыш, екі ... ... ... ... тура ... сөйлемнің сызбасы.Екі және бір сызықпен
сызбадағы сөйлемнің кері ... орын ... ... ... ... сөйлемдерді бекітуге арналған сызба ... but ... ... екі ... ... ... сөйлем құруда дұрыс дағдыны қалыптастыру үшін фишка лар
қолданады.Мұғалім сөзді атайды және ... ... ... ... а farmer ... сөз ... ... алады
да, a farmer works in the field -деп ... ... ... осы ... ... қайталайды.Содан соң тақтаға
кезекпен оқушылар ... ... ... ұқсас сөйлемдер
құрайды.A farmer сөзін a driver сөзіне ауыстырады.
2.3 Қазақ және ... ... ... ... ... ... ... қарасақ ағылшын тілі герман тілдер тобына,
қазақ тілі түркі тілдер тобына жатады екен. Дейтұрғаны мен, екі ... ... ... ұқсастықтары мен (морфологиялық-синтаксистік)
грамматикалық құрылымдар ында айырмашылықтар бар.
Мысалы, зат есімді алып қарастырайық. Бұл сөз табы ... ... ... ... де бар ... Зат ... мағынасын зерттеген кезде, зат
есімнің түрленуі( жекеше, көпше түрлері шығу ... ... ... ... баяндауыш қызметін атқаруын толық қарастырып ескеруіміз керек.
1. Ағылшын тілінде артикль туралы айтқан кезде ... ... ... ... ұғым мүлде жоқ екенін түсіндіріп өтеміз.
Белгісіз артикль (a an қазақ тілінде бір сан ... мен зат ... ... жекеше түрдегі заттың атауын білдіреді. Бұл ... ... ... ... ... болады. Төменгі
буында мысалыIt is a book. It is Beket деген сөйлемдерде мұғалім "What ... ... ... ... белгісіз артикльдің қолданылуын түсіндіреді
Сонымен , біркелкі заттардың арасынан біреуін атау үшін, ол зат ... рет ... ... ... ... "a an" ... артиклі
қолданылады. Ал Beket есімі артикль сіз айтылады, себебі бұл есімнің ... бір ... ... ... артиклі зат есімнің алдына белгілі бір айтқанда, сол
затты көрсетіп қосымша ... ... ... Зат ... түрленуі жекеше, көпше. Қазақ ағылшын тілінде ол ... мен сын есім , сан есім мен ... ... ... ... есім, сан есім, есімдік көпше түрде тұрмайды.
Жақсы кітаптар -good book көп ... book үш ... -three ... ... зат ... -s, -es ... жалғануы арқы лы
жасалады.
Ережеден тыс жасалу жолы. Мысалы, foot- feet ... ... ... ... ... оған ұқсас жері есептік сан есім зат ... ... ... зат ... ... ... ... байды, тек көптік мағынаны
білдіреді. Мысалы, үш қой-three sheep екі шошқа-two swine. Бірақ ... түр ... ... ... көп ... және ... ... сөздердің түбірлерінің шығу тегі род
жоқ. Бұл тақырып ... ... ... ... дегі біліміне сүйенуге
болады.
Қызыл кофта- a red blouse
Көк аспан-the blue sky
Бірінші ... first note ... келе ... ... running ... Ал ... жүйесіне келетін болсақ, бұл екі тілде әр ... ... ... тілінде септік жалғаулары арқылы ... ... ... байланыста болса, ал ағылшын ... зат ... ... арқылы жасалады. Мысалы, in the bag-сөмкеде(жатыс
септігі on the ... ... сөз to ... ... Зат есім ағылшын тілінде де, қазақ тілінде де тәуелденеді. Бірақ ... ... ... ... тілінде s арқылы зат есім тәуелденсе,
қазақ тілінде ілік ... ... -нің, -дың, -дің, -тың, ... арқылы жасалады.
Ағылшын тілінде тәуелділік my child his dog our houses ... ... ... тілінде тәуелділік жалғаулар арқылы беріледі.
Екі тілдің сын есімінде де ұқсастықтар көп. Екі тілде де қосымша ... ... және ... ... ... ... ... тын сын есімдер
бар. Оның ұқсастығын мына кестеден ... ... ... тілі | ... тілі ... есім ... жұрнақтар |Сын есім тудыратын жұрнақтар ... (-ible) To ... |-ді, -ды, -ты, -ті, -лы, л |
| ... ... ... ... -лік, -тық, -тік |
| ... |
| ... To ... |-ты Қуану-қуанышты ... ... |-ды ... |
| -ful To ... |-лы ... , ... ... ... |-лік ... ... ... ... дей ... ... To ... |-дық ... ... Help-helpless ... сыз ... ... Mountain-mountainous |-лы Тау таулы ... ... |-лы ... ... ... қазақ тілінде де сын есім көптеліп, септеліп
шығу тегі жағынан түрленіп өзгермейді.
Осы тұрғыдан алғанда қазақ мектептерінде ағылшын сын есім
дерін оқыту ... ... ... ... ... тілі | ... тілі |
| This is a black pencil | ... қара қарындаш |
|These are black pencils ... қара ... ... the black pencil ... ... ал ... ... ... де ... ... ... тілі | ... тілі |
| a blue pencil | Көк ... |
|a blue desk |Көк ... |
|a blue shirt |Көк ... ... pens |Көк ... ... ... тілінде сын есімді оқытуда оны ана тілі арқылы үйреткен
жөн, себебі бұл жағдайлар оқушыларға ... ... көп ... ... Ал ... тілінде Сын есім тақыры бына
байланысты арнайы түсіндірулер қажет ететін жері де бар. Бұл сын ... ... ... Мысалы I have a red rose-Менде қызыл раушан
гүлі бар. Asan likes red ... ... ... ... Tom gives me a big red
apple-Том маған үлкен қызыл алма ... ... ... шартты райлы сөйлемнің екі түрі болады: Real
conditionals іске асатын оқиға, ... ... ... ... conditional іске аспаған іс-әрекетті көрсетеді. Енді шартты райдың
қалай жасалатынын, қалай ... ... 2 ... рай ... ... , іске асуы мүмкін іс-қимыл- ды көрсету үшін қолданылады.
If i work hard i, ll pass my exams . She will buy a new dress if she ... money. Бұл ... if ... жалғаулығы мен жалпы осы шақ (Present
Simple) және will + to ... ... ... ... ... ... сөйлем (if-ті cөйлем) құрмалас сөйлемнің басында да, ... ... I learn English better I”II read English ... read English books if i learn English better
Болымды және болымсыз сөйлемдер.
If we protect environment we will live londer
If they arrive on time we ll start at 8 o ... you are too busy I wiil not wait for you . If they study ... wiil ... to help the govornment to control environment. I won”t go to the
mountains if it rains.
Іс-қимылдың нәтижесі келешекте іске ... ... , ... ... Future ... ... қолданылмай , Present Simple түрінде
қолданылады.
If it rains we ll stay at home .
If you work hard you ll get better results at the ... ll go to the cinema if they return back at 7 o” ... ... ... ... ... жасалуы (Time clauses)Жалғаулық
+Present simple (жалпы осы шақ)+wiil +to демеулігінсіз тұйық етістік.
4Егер сөйлемде when (as soon as) after (before) ... ... кел ... ... ... іске ... ... wiil көмекші етістігі
қолданылмайды, сөйлем Present Simple ... ... our guests arrive we ll discuss the problem . =We ll discuss ... when our guests ... ll phone you as after I have some ... ll write a new letter to you after I get your ... ll speak to you again before I finish reading a book
They ll stay at home until the rain stops .
if және when ... ... ... ... ... бір ... ... мүмкіндігін көрсетеді , when айтушының ... ... ... If i find your ... i ll send it to
you in a letter
When i get home i ll have a ... ... ... ... шет ... достық,саяси қарым-
қатынас орнатып,байланыс жасап отыр.Соның негізінде ағылшын тілін білуге
деген сұраныс күннен ... ... ... ... ... ... еркін қатынас жасау үшін ағылшын тілін жақсы
меңгеру ... оқу ... ... ... ... ... ... тілді үйретуде екі мақ сат бар,қарым-
қатынас ... ... ... және оқу- ... мақсат,яғни оқушыларға
жалпы білім және тәрбие беру.
Зерттеу жұмысымыздың бірінші ... ... және ... ... ... ... ... мен түрлері
туралы сөз еттік.Олардың ... мен ... ... ... ... оқытуда, әсіресе негізгі
екі синтаксистік бірлікке,сөз ... мен ... ... ... де ... ... бірліктерді қамти
ды.Сөз тіркесі ... бір ... ... ... ... ... екі немесе одан да көп сөздердің
бірігуі.
Ал екінші ... ... ... ... ... жүзеге асыру үшін,қандай ... ... ... ... синтаксистік материал,қандай көлемде және ... ... ... ... ... ... ... білу үшін сөз таптарының синтаксистік аспектісіне ... ... ... ... жұмыстары бағдарлама бойынша
өтілуі тиіс тақырыппен параллельді түрде жүргізілуі тиіс,қосымша сағат
бөлуді ... ... ... ... ... ... роль
атқарады.Жаттығулардың көмегімен,грамматикалық құрылымның мағнасы мен
формасы жақсы ... ... ... ... үшін лексикалық материалдың өзгеруіне сәйкес әрекет
бірнеше ... ... ... ... ... жүргізіледі.Сызбалармен жұмыс істегенде оқушылар,грамматикалық
үлгіге сәйкес ... дер ... ... формасы туралы
ойланбайды. Сөздің сәйкес ... және ... ... ... ... ... түрде өтеді. Осындай ... ... ... өтіледі,мұнда түрлі-түсті суреттер
пайдаланады.
Әдебиеттер тізімі
1. Kingdon R. The ... of English ... London, 1958, p ... ... М. К. ... исследование речевой деятельности в
условиях искусственного двуязычия. Алматы, 1991.
3. Исаев М. К. Морфологические особенности английской речи ... ... ... С. А. , ... А. С. ... ... интонации. М, 1673. с.
79
5. Брызгунова Е. А. Практическая фонетика и ... ... ... ... Московского унив. , 1963. с. 121
6. Пешковский А. М. ... и ... / ... ... М, 1959. с.
200
7. Базарбаева З. М. ... ... тілі ... ... ... 2002.
202 б
8. Марузо Ж. Словарь лингвистических терминов. М, 1960.
9. Пешковский А. М. Русский синтаксис в научном ... М, 1938. с. ... ... Л. В. ... французского языка. М, 1948. с
11. Jones D. An Outline of English Phonetics. Cambridge, 1960. p ... ... V. A. English ... A ... Course. M, 1970. p ... Мурзалина Б. К. Комуникативная природа интонации в сопоставительном
освещении. Дисс. док. фил. ... ... 2003, с ... Грамматика русского языка. Т 2. Изд-во АНСССР, с 160
15. ... П. В. ... ... и ... ... его в ... В сб. ... и мышление”. М, 1957. с 150
16. Джахитова Л. Д. ... ... ... Маг. дисс. с
17. ГедзС. Ф. Коммуникативно-прагматические особенности ... ... ... в современном английсклм языке. Автореф. Дисс.
кан. фил. н. Киев, 1998. с 17
18. Маликова Е. А. ... ... ... и
коммуникативные аспекты (на мат. англ. яз. ) Автореф. Дисс. кан. фил. ... 1989. с ... Crystal P. Prosodic Systems and ... in English, ... Press, 1989, p 265
20. Туркбенбаев Н. У. Интонация простых ... ... 1971. с ... ... Г. П. Опыт ... сравнения английской и русской
интонации. Дисс. Кан. ф. н. М, 1939с
22. Antipova E. Y. English ... Moscow, 1985, p ... Bolinger D. ... Great Britain, London, 1973, p 269
24. Қарабаев М. Ә. Қазақ ... ... ... ... ... «Ана ... 1993. 216 б
25. Кеңесбаев І. , Мұсабаев Ғ. Қазіргі қазақ тілі. Алматы: Мектеп. ... ... Ж. А. ... тілі ... ... // Фонетика
казахского языка. Алматы. 1969 с. 28-42
27. Туркбенбаев Н. У. Об ... ... ... ... ... Под. ред. ... С. К. , Алматы, 1969. с. 138-146
28. Каспаров М. Г. , Аралбаев Ж. А. Об ... ... ... ... ... под. ред. С. К. ... Алматы.
1969. с 83-97
29. Беляев Б. В. Очерки по психологии обучения иностранным языкам. М, 1965.
с 116
30. ... Г. М. ... ... ... ... в английской интонации/ Фонетическая интерференция. Межвузовский
сборник. Иваново, 1985. с ... ... Э. А. ... ... при обучении интонации
эмоциональной речи. / Фонетическая интерференция. ... ... 1985. с. ... Шумилина Т. Н. Просодическая интерференция при ... ... речи в ... ... ... / ... ... сборник. Иваново, 1985. с. 142-150
33. Утесбаева Ж. М. Проблемы интонации. ... ... 2004. ... ... Л. В. ... ... и ... деятельность. Ленинград,
“Наука”, 1974. с 345
35. Тусупова Г. К. Формирование навыков немецкого произношения в ... ... вуз). Дис. ... пед. ... ... 2005, с. ... ... А. Е. Концептуальные основы обучения неродному языку.
/Вестник КазГУМОиМЯ. №2, 2000. с ... ... Н. А. ... и ... самостоятельной работы студентов
І-го курса языкового вуза над интонацией английского ... ... ... дис. канд. пед. наук. М, 1967. с. 105
38. Исаев М. К. Фонетическая ... при ... А. , 1986. 121 ... ... ... курс ... языка 1998
40. English File. Clive Oxenden, Paul Seligson, Oxford University Press,
1996, I part
41. Английский язык для ... ... для ... ІІІ ... ... ... ... 2006, Койчикулова И. Н. , каф. ТПЛ
КазУМОиМЯ
42. English File. Clive Oxenden, Paul ... ... ... University Press, 1997, II part
43. Концепция развития иноязычного образования Республики ... ... д. ф. н. , ... , ... МАН ВШ ... С. С. ... 2004. 19c.
44. Кунанбаева С. С. Современное иноязычно образование: методология и
теории. А. , 2005. 264 ... ... А. ... характеристики гласных
казахского языка//Фонетика казахского языка. под. ред. С. К. ... 1969. с. ... ... Г. А. ... ... ... ... казахского, английского и немецкого языков). Автореф. Дис.
Канд. Алматы, 2004. 26 с
47. ... В. Г. ... ... ... ... ... на первом курсе языкового ВУЗа. М, 1973
48. Москалева И. С. , Голубева С. К. ... ... ... профессиональной подготовки учителей иностранного языка//Иностранные
в школе №1. 2005. с 83-87
49. Лапидус Б. А. Проблемы ... ... ... ... в
языковом вузе. Учебное пособие. М. , «Высшая школа», 1986. 223 с
50. Пассов Е. А. ... ... ... ... иноязычному
общению. М. , Русский язык. 1989. 278 с
51. Настольная книга ... ... ... Минск. 196. c 552
52. Ильин М. С. Основы теории упражнений по иностранному языку. М. , 1975.
151 ... ... Л. В. ... ... и ... деятельность. Ленинград,
«Наука». 1974. 27 с
54. Iskakova G. N. Intonation of Communicative Types of English Sentences
Diploma Work. Taraz. 2005. 50 ... ... English ... (for advanced ... 2002
56. Webster's New Encyclopedic Dictionary New York. ... ... С. А. Пути ... ... ... при
обучении немецкому языку (языковой вуз). Дисс. Канд. пед. наук. (№78)
Алма-Ата, 1975, 211 ... ... Э. А. ... ... в методике обучения ... ... 1971. 144 ... ... Г. Ж. Жалпы білім беретін қазақ орта мектебінің жоғары сынып
оқушыларын ... ... ... интерактивтік тәсілді қолдану әдістемесі
(неміс тілі). Пед. ғыл, канд. дисс. Алматы, 2002, 100-109 б
60. ... А. Е. ... ... и ... лингвистических
исследований. Алматы, 2003, с 103-147
61. Исазаде И. Ю. Интонационная структура ... ... в ... ... Ученые записи. Вопросы романо-германской филологии. Т.
54. МГПИИЯ им. ... ... М, 1970. с ... ... С. ... ... ... Алматы. 1992. 136 б.
63. Әбдіғалиев С. Ә. ... ... ... ... ... 1992. ... Гальскова Н. Д. Современная методика обучения. М. , 2000. ...

Пән: Тілтану, Филология
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 46 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 900 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Ағылшын тілінде сұраулы сөйлемдерді оқытудың лингвистикалық негіздері57 бет
"Жас ерекшелік және әлеуметтік психология" пәні бойынша студенттерге арналған лекция жинағы28 бет
1.Қазіргі қазақ тілі фонетикасы пәнінің зерттелу жайы.2.Фонема туралы ілімнің алғашқы негізін салушылар 3.Фонетика ғылымын зерттеуде қолданылатын әдістер.4. Дауысты жане дауыссыз фонемалар6 бет
2-3 сынып оқушыларын ағылшын тілінде сөйлеуге үйрету17 бет
Aғылшын және қaзaқ тілдеріндегі келер шaқ63 бет
«қазақ тілінен ағылшын тіліне машиналық аударудың лингвистикалық сөздіктерін apertium платформасының негізінде жасау»33 бет
«Қаржы » пəн бойынша сырттай оқу нысанында оқитын студенттерге өзіндік жұмыстарды орындауға арналған əдістемелік нұсқасы11 бет
«Қаржы менеджмент» пəн бойынша сырттай оқу нысанында оқитын студенттерге өзіндік жұмыстарды орындауға арналған əдістемелік нұсқасы24 бет
«Өзін-өзі тану» пәнін оқыту әдістемесінің ерекшеліктері19 бет
Іскерлік дағды қалыптастыруға арналған тілдік құрылымдар6 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь