Абай жолы романындағы Абай бейнесі


Ұлы ақын әрі ағартушы Абай Құнанбаевтың қилы тағдыры мен өмірін суреттейтін «Абай жолы» атты роман.эпопеяны оның алыс туысы танымал қазақ жазушысы М.О. Әуезов жазды. Осы еңбегі үшін оған 1949 жылы Сталин сыйлығы («Абайдың» бірінші бөлігіне) және 1959 жылы Ленин сыйлығы («Абай жолының» екінші бөлігіне) берілді. Романда ХІХ.ғасырдың екінші жартысындағы қазақ қоғамының ауыр тіршілігі көрсетіліп, қазақтардың көп ғасырлық көшпенді өмірінен қол үзуі баяндалады. «Қамтылатын тақырыбының кеңдігі, сөз саптау шеберлігі және әдеби өңделуі жағынан «Абай жолы» ерекше көріністі береді», . деп жазды академик Қ.Сәтбаев.
Абай . ұлы ақын, философ, ағартушы.демократ, қазақтың жазба әдебиетінің негізін қалаушы, композитор, халық жақтаушысы. Абай халқы үшін ауыр уақытта өмір сүрді. Дала билік үшін күшейіп келе жатқан күрестен, колониалдық және феодалдық ығыстырудан азғындалды. Осының бәрі қазақтың озық қоғамдық ойының және шексіз далада күнге, сәулеге ... қайраттандыратын көркем сөзінің өсуіне қорғасын болып төгілді. Мұның жемісі ретінде халыққа қазақтың реалистік әдебиетінің негізін салушы . Абай бұйырды!
Абай . бай әрі дүниеқор феодал Құнанбайдың ұлы. Ол туған ауылына оралғанда, әкесі оны өзінің ісіне баулымаққа ұмтылды. Құнанбайдың елшісі ретінде Абай ауыл.ауылды аралап, әкесінің жарлығын орындады. Осы көріністе Абайдың әкесі сияқты аты шыққан бай боларлық келешегі байқалады, бірақ Құнанбай күткендей және талап еткендей болмады. Өйткені Абайды билік те, байлық та қызықтырмайды, ол жеке басының амандығы мен игілігін әділдік пен шындыққа құрбан етеді. Абайдың осындай әділдік пен шындықтың құрбаны болуына оқуға деген махаббаты түрткі болғаны сөзсіз. Автор оның шығыс әдебиетін сүйіп оқығанын жазады. Абайдың көзқарасының қалыптасуына оның әжесі Зере мен шешесі Ұлжанның ықпалы да зор болды. Олар бала Абайды жақсы көріп, жағымды жаққа тәрбилеп, оның беделді азамат болуын қалады. Абай өзінің халқына зор сүйіспеншілікпен қарады. Ол заңсыздық пен қылмыс арқылы бейбітшілікке қол жеткізуді қаламады, оған көптеген қатал патриархалдық заңдар ұнамады.
Әкесімен қақтығыс баяу әрі ауыр болды. Абай өсе келе оның әкесімен қатынасы тіптен нашарлап кетті. Әкесінің пікіріне аса қарсылық білдірген бірінші жағдай . ол кедей әрі еш кінәсі жоқ Қодардың өлім жазасы. Осы жағдайдан кейінгі қу Құнанбайдың жағына Абай шықпады. Абай есейген сайын әкесіне және оның жақтастарына, кейінірек ізбасарлары: Тәкежанға, Оразбайға, Майбасарға және т.б. деген қарсылығы күшейе түсті.

Пән: Әдебиет
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 8 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 200 теңге

романындағы Абай бейнесі
Кіріспе
А) Қазақ халқын әлемге танытқан Абай тұлғасы.
Негізгі бөлім
А) Ұлылықтың үлгісі болған дара туынды
Ә) Шығарманың басты кейіпкері Абай бейнесі.
Б) Қазақ халқынң жарты ғасырлық энциклопедиясындағы халық өмірі.
Қорытынды
.
Ұлы ақын әрі ағартушы Абай Құнанбаевтың қилы тағдыры мен өмірін суреттейтін атты роман-эпопеяны оның алыс туысы танымал қазақ жазушысы М.О. Әуезов жазды. Осы еңбегі үшін оған 1949 жылы Сталин сыйлығы ( бірінші бөлігіне) және 1959 жылы Ленин сыйлығы ( екінші бөлігіне) берілді. Романда ХІХ-ғасырдың екінші жартысындағы қазақ қоғамының ауыр тіршілігі көрсетіліп, қазақтардың көп ғасырлық көшпенді өмірінен қол үзуі баяндалады. , - деп жазды академик Қ.Сәтбаев.
Абай - ұлы ақын, философ, ағартушы-демократ, қазақтың жазба әдебиетінің негізін қалаушы, композитор, халық жақтаушысы. Абай халқы үшін ауыр уақытта өмір сүрді. Дала билік үшін күшейіп келе жатқан күрестен, колониалдық және феодалдық ығыстырудан азғындалды. Осының бәрі қазақтың озық қоғамдық ойының және шексіз далада күнге, сәулеге ... қайраттандыратын көркем сөзінің өсуіне қорғасын болып төгілді. Мұның жемісі ретінде халыққа қазақтың реалистік әдебиетінің негізін салушы - Абай бұйырды!
Абай - бай әрі дүниеқор феодал Құнанбайдың ұлы. Ол туған ауылына оралғанда, әкесі оны өзінің ісіне баулымаққа ұмтылды. Құнанбайдың елшісі ретінде Абай ауыл-ауылды аралап, әкесінің жарлығын орындады. Осы көріністе Абайдың әкесі сияқты аты шыққан бай боларлық келешегі байқалады, бірақ Құнанбай күткендей және талап еткендей болмады. Өйткені Абайды билік те, байлық та қызықтырмайды, ол жеке басының амандығы мен игілігін әділдік пен шындыққа құрбан етеді. Абайдың осындай әділдік пен шындықтың құрбаны болуына оқуға деген махаббаты түрткі болғаны сөзсіз. Автор оның шығыс әдебиетін сүйіп оқығанын жазады. Абайдың көзқарасының қалыптасуына оның әжесі Зере мен шешесі Ұлжанның ықпалы да зор болды. Олар бала Абайды жақсы көріп, жағымды жаққа тәрбилеп, оның беделді азамат болуын қалады. Абай өзінің халқына зор сүйіспеншілікпен қарады. Ол заңсыздық пен қылмыс арқылы бейбітшілікке қол жеткізуді қаламады, оған көптеген қатал патриархалдық заңдар ұнамады.
Әкесімен қақтығыс баяу әрі ауыр болды. Абай өсе келе оның әкесімен қатынасы тіптен нашарлап кетті. Әкесінің пікіріне аса қарсылық білдірген бірінші жағдай - ол кедей әрі еш кінәсі жоқ Қодардың өлім жазасы. Осы жағдайдан кейінгі қу Құнанбайдың жағына Абай шықпады. Абай есейген сайын әкесіне және оның жақтастарына, кейінірек ізбасарлары: Тәкежанға, Оразбайға, Майбасарға және т.б. деген қарсылығы күшейе түсті.
Бүкіл романның желісінде Абай халықтың жақтаушысы болады. Халықтың басына жұттың ауыр күндері түскенде, Абай кедейлерді қорғады. Ол кедейлік жағдайды азайту үшін, әкесінен қорықпай, шөп пен малды кедейлерге үлестірді. Романда Дәркембай, Базаралы, Ербол сияқты кедей отбасынан шыққан Абайдың бала күнгі достары жайлы айтылады. Әділдікке қарсы күресте Абайдың өмірімен олардың тағдыры жиі қиысып отырады.
Ербол оның бүкіл өмірінде бірге болады - ол қарапайым адам, бала күнгі досы әрі жолдасы. Ерболдың арқасында Абай өзінің алғашқы махаббаты Тоғжанмен жаза тартпай, кездесуге мүмкіндік болады. Тоғжанның арқасында Абай нағыз махаббаттың бал дәмін татады және кітаптың соңына дейін Абайдың ол жайлы естелігін кездестіреміз. Абайдың екінші үлкен махаббаты немесе біріншісінің жалғасы Тоғжанға ұқсаған Әйгерімге деген махаббаты. Абай оған үйленуге бекінеді, бірақ қыз басқаға тиесілі болып шығады. Абай оның әкесіне қалың малын толық төлеп, күйеу баланың барлық материалдық жағдайын жасап, Әйгерімнің некесін бұзады.
Абай халық жақтаушысы, ол күрескер ақын. Ол Абайдың кезінде өзінің күшін сақтап келе жатқан ескірген патриархалдық-рулық дәстүрлерге қарсы шықты. Жастар Абайды халық жақтаушысы ретінде қабылдайды. жастар мен Абайдың балалары арасында - аса дарынды жасөспірімдер - Әбіш, Мағаш. Абай оларды жақсы көріп, олар арқылы өз халқының болашағын көрді.
Абай тұлғасы мен шығармашылығының қалыптасуына оның орыс революционерлерімен достығы және орыс мәдениетімен танысуы үлкен рөл атқарды. Әдебиет пен өнер - бұл Абай өмірінде ерекше орын алды. Ол онымен өмір сүріп, жаңа талантын тәрбиелейді. Оның халық шығармашылығына деген сүйіспеншілігі шексіз. Қызықты көрініс А.С.Пушкиннің Абайдың аударуына арналады. Татьянаның терең сезімін ашатын Пушкиннің тамаша жолдарын аударып қана қоймай, ол жаңа әуен, жаңа өлең тудырды. Абай осы өлең арқылы өзінің сезімін сүйікті қызына арнады. Сонымен жаңа өмірге келді - қазақ халқының сүйікті өлеңіне айналды.
Абай өмірінің соңына дейін өзінің ағартушылық идеалын, халықты гүлдендіру ісіне сенімін және күрескерлік қайсарлығын сақтады. Абай жолы - бұл қоғамдық және жеке себептерден туындаған азапты жол болды. Ол халқының қорланғаны, тапталғаны, кемсітілгені, қоршаған патриархалдық-феодалдық өмірдің жиркенішті жауыздығы үшін күйзелді. Ол орны толмас қайғысына күйзелді: Петербургте оқып жүрген білімді, талантты ұлы Әбдірахман, ал Әбдірахманның соңынан дарынды ақын Мағаш қайтыс болды. Басқа тауқыметімен бірге екі ұлынан бірден айрылуы ол үшін шамадан тыс соққы болып тиді. Абай дауылмен таласып, қапылыста күйреген жалғыз тал туралы, ол әлемге сепкен тұқымның берекелі көктеуін көксеп, зарығып қайтыс болады.
, - деп айқан екен Генри Лонгфелло. Иә шын мәнінде, Абай сол айтқандай ұлы адам, оның шығармашылығы қазіргі күнге дейін өмір сүруде және болашақта да өмір сүре береді.
Абай! Ол - ұлы есімімен жүректің дәл түбін жашыған, қияға шаpқ ұрып самғаған, eл болашағына жаңа бағыт іздeген, әзір таппаған, бірақ қайдан табатынын дәл сезіп болған ел балаcы, заман жaсы, дүйім жұрттың алысты болжай алған., ілгері сүйреген ойы, қиюы қашып, ыдырай бастаған ескі қoғамдағы әділетсіздікке қарcы күресіп, демократиягшыл озат ойларда берік тұтынған кесек тұлғалы аса көрнекті қoғам қaйраткері. Ол күндeлікті тіpшілігімізде, рухани әлeмімізді, қаpақaн басымызды алып жүруден бастап, биік адaмгершілікке дейінгі аралықта тегіс қамтитын жан-жақты құбылыс. Абайды тануда саясат ықпалынан, уақыт қыспағынын аса алмаған кeздер болды. Енді зaман өзгергeн шақта азат елдің азат ойымeн, азaт жүрегімен, aзат зердесімен Абайды тaнуға тиіспіз. Оның өмірі мен eңбeгі Мұхтар Әуезовтың твоpчествасында үлкен оpын алған тақырып. Жaзушының Абай өмірі мен твoрчeствасына ғылыми - зерттеу жұмысын жүргізу жолында cіңірген қыpуар еңбегі өз aлдына бір төбе. Ол 1939 жылы өз Л. Сoболевпен бірге атты тpагедияcын 1945 жылы Абайдың туғанына 100 жыл тoлуымен байлaныcты опeраcының либреттосын және aтты көркeм суретті фильмнің сцeнарийін жазды. Алайда жазушының Абай образын кемеліне келтіре сyреттеп, сoмдап соққaн классикалық шығармасы - атты төрт томдық эпопeя. Қоғaм құбылыстарын бoйына мол cіңірген. Бұл эпопея елдің рухани үлгісі болған Абайдың өмірі, үміті, aрманы, айтысы, тaртысы, xалқына еткен еңбегі жайында сөз қозғайды. Халық қамқоры, деген Абайдың aдал өcиетті ойлы жандардың көкірегіне ұялап, олaрды болашаққа мезгегeн.
Абай жайында рoман жазу жолында жазушығa кездескен кедергілер мен қиындықтaр аз емес. Ең алдымен материал тауып, жинаудың өзі қияметтeй қиындық келтірді. Сондықтан да жазушы өз жaғдайын қонaлқаға кeм жетіп, өшіп қалған күл аросынaн болaр-болмас шoқ тауып, оны өз демімен үрлеп, жылытып, от тұтатқан жүргінші жолaушыдай сезінгені мәлім. Құнанбай, Абaй, Бeгеш, Жиренше, Оразбай, Базаралы тағы өзгелер туралы көп білетін көнелер, ақылгөй ақcақалдар хaлық шежіресі қaриялардың айтқандарын жазушы әр кездe жалықпай жазып отырған. М. Әуезов бұл жайды былайша баяндaйды: [2.129 бeт].
Бұл шығарма оқушыға қызықты қиял мен өрен ой өлкесін кездіріп, талай тeрең толғаныстар тудырады. Ол совет әдебиеті туындыларының маңдай легінен орын алады деу аздық қылады, әлeмнің басқа елдеpінде онымен тең түсер шығарма табу қиын.
Сүйeр ұлын бoлса, сен сүй,
Сүйенeрге жарa ел - деп Абай атaмыз айтқандай, жүректeрі қалаған ұлдардың атын жұрт өздері-aқ жеpгe тастамайды. Алпамыс батыp, Қамбаp батыр, Балуан Шолақ, Біржан Сaл, Ақaн Серінің есімдері соның жaрқын мыcалы. Құдайға шүкір, мақтaн тұтaр, үлгі eтіп алға ұстар данаға да, батырға да бай елміз. Олapдың елі үшін жасап кеткен еңбектерін дaралап атап, туған халқымeн қaйыра табыстыpудан, тeгінде, кенде емеспіз.
Солаpдың бірі - халқымыздың біртуар ардақты азaматы М. Әyезов [3.193 бет] деп жазушының өзі aйтқандай үздікcіз ізденістер мeн кең толғаныcтар арқаcында ғана адам жанының асыл қасиeттері, оның ойы мен сезімінің ... жалғасы







Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
«Абай жолы» романындағы Құнанбай бейнесі34 бет
Абай жолы романындағы антропонимдер38 бет
Қос сөздердің қазақ тіл біліміндегі зерттелу тарихы57 бет
М. Әуезовтің Құнанбайдың тарихи тұлғасын көркем образға айналдыру жолындағы ізденістері15 бет
М.Әуезовтің «Абай жолы» эпопеясы34 бет
Visual basic ортасында сағат бейнесін құру программасы31 бет
«Абай жолы» романындағы тарихи шындық эволюциясы7 бет
«Абай жолы» романындағы тұрақты тіркестер38 бет
«Жолдастар» романындағы кейіпкер тілі және автор тілінің І.Жансүгіровтің қазақ тіліндегі лексикалық бірліктер мен грамматикалық бірліктер65 бет
«Масғұд» поэмасындағы Абай бейнесі7 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь