Мектеп жасына дейінгі балаларға геометриялық пішіндерді үйрету

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 3

І . бөлім. Мектепке дейінгі балалардың геометриялық пішіндерді қабылдау ерекшеліктерінің теориялық негіздері
1.1. мектепке дейінгі ұйымдарда геометриялық пішіндер жөніндегі түсініктерді дамыту әдістемесі ... .. 6
1.2. Ересек балаларды геометриялық пішінмен таныстыру әдістемесі ... ... . 10
1.3. Заттың пішінін анықтау ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 17

ІІ . бөлім. Практикалық бөлім
2.1. Геометриялық пішіндер ұғымын сабақ үрдісінде пайдалануды тәрбиелеу жолдары ... ... 23

Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .. 35
Пайдаланылған әдебиеттер ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... . 36
        
        МАЗМҰНЫ
Кіріспе
............................................................................
........................................ 3
І – бөлім. Мектепке дейінгі балалардың геометриялық пішіндерді
қабылдау ерекшеліктерінің теориялық негіздері
1.1. мектепке дейінгі ... ... ... ... ... ... 6
1.2. Ересек балаларды геометриялық пішінмен таныстыру
әдістемесі
............................................................................
......................... 10
1.3. ... ... ...... ... бөлім
2.1. Геометриялық пішіндер ұғымын сабақ үрдісінде пайдалануды
тәрбиелеу ... ... ... ... ... өзектілігі. Қазақстан ... ... ... ... бері ... ... қазіргі талаптарынан туындап
отырған міндет пен мақсаттарға орай өскелең ұрпаққа ... мен ... ... жан – ... ... қажет болып отыр.
Әрине, бұл білім беру жүйесінің барлық ... ... ... ... буынға, зор жауапкершілік жүктейді. Өйткені, білім мен
тәлім – тәрбиенің негізі мектепке дейінгі ұйымдарда ... ... ... ... ... ... Атап ... мектепке
дейінгі мекемелерде ... ... ... жасалып, соларға сәйкес төлтума оқу - әдістемелік кешендер
жазылды, демек, оқу – тәрбие процесін ұйымдастырудың жаңа ... ... ... тәжірибесіне енгізілуде, яғни педагогикалық ғылымның
озық идеялары мен жинақталған тәжірибелердің нәтижелері жаңа ... ... ... ... ... мәселенің дұрыс шешілуі ұстаздардың теориялық
білімінің және кәсіби мамандығының деңгейіне ... ... ... қана ... ... шектеліп қалмай, қазіргі заман талабына сай тәлім –
тәрбие беретін, балалардың ой - өрісін, қабілетін жан – ... ... ... ... дайындығы бар мамандар дайындаудың қажеттігін
ескеруге тура келеді.
Зерттеудің мақсаты. Геометриялық ... ... ... ... ... пәнге қызығушылығын ояту құралы ретінде
қолданудың ғылыми - әдістемелік негіздемесін жасау.
Зерттеудің ... ... ... туралы түсініктерін қалыптастыру;
- сызбалық және өлшеуіш аспаптардың көмегімен және оларды пайдаланбай
(көзбен өлшеу, қолдан сызу, т.с.с.) ... ... және ... ... машықтық біліктерін қалыптастыру;
- кеңістік ұғымдары жөніндегі білімдерін жалпылау;
- геометриялық пішіндерді анықтау әдісінің ... ... ... ... ... жүзінде тексеріп, зерттеу
нәтижесінде ғылыми - әдістемелік нұсқау жасау, оны ... ... ... ... Елдің болашағы оқу – тәрбие ісіне тәуелді. Сондықтан да
оқу – ... ... ... ... ... ескеріп, жаңа қоғам
мүддесіне лайық, жан – жақты жетілген, бойында ... ... ... ... ... ... ... тәрбиелеп өсіру отбасының,
балабақшаның міндеті.
Бүгінгі күн ... ... ... ... бірі ... пәні ... ... геометриялық ұғымдарын қалыптастыру
проблемасы. Математика пәнін ... ... ... ... ... ... тиімді әдістемесіне қол жеткізді, екіншіден,
баланың осы ... ... ... ... ... ... өмір ... қажеттілігі.
Болжам. Егер математика сабағында балалардың пәнге қызығушылығын
арттыруға бағытталған геометриялық ұғымдарды қолдану әдісі ... ... ... ойлау қабілеті, қызығушылығы артады, білімді игеру
сапасының деңгейі жоғарылайды.
Зерттеу нысаны. ... ... ... ... пәнін оқыту.
Зерттеу пәні. Геометриялық пішіндерді қабылдау ерекшеліктері.
Зерттеу әдістері:
- ... ... ... ... ... ... ғылыми
әдістемелік тұрғыдан талдау жасау;
- алдыңғы қатарлы мұғалімдердің іс – тәжірибесімен ... ... ... ... мен ... ... ... салыстырмалы
талдау жасау;
Зерттеудің ғылыми – практикалық пайдасы.
- ұсынылып отырған курстық жұмыс мектепке ... ... ... ... ... игі ... ... және геометриялық
пішіндер туралы ұғымдарды сапалы игеруге көмектеседі;
- геометриялық пішіндер ұғымын ... ... ... ... ... ... тапсырмалардың мектепке дейінгі
мекеме мұғалімдерінің іс – тәжірибесінде ... кең ...... ... ... ... геометриялық пішіндерді
қабылдау ерекшеліктерінің теориялық негіздері
1.1. Мектепке дейінгі ұйымдарда геометриялық пішіндер жөніндегі
түсініктерді дамыту әдістемесі
Естиярлар тобында әдетте алдыңғы ...... ... ... ... болады, бірақ кейде жаңадан, бұрын мектепке
дейінгі мекемеде болмаған балалар да ... ... ... өз ... ерекшеліктерін ескеріп, жыл басында сабақты дифференциялды өткізу
қажет. Бағдарламада сабақтардың мазмұнын бұдан әрі күрделендіру ... ... жаңа ғана ... ... ... ... ... бойынша бірнеше сабақ өткізген жөн.
Естиярлар тобында жиын, өлшем, форма жөніндегі, кеңістік және ... ... ... әрі ... ... ... сонымен бірге
балаларды санауға үйрету және сан ұғымын алғашқы рет ... ... ... ... ... мен ... әрі қарай анықтай түсу және неғұрлым айқынырақ дифференциялау
көзделген. Төрт жастағы балалар үшін бұл ... ... ... ... өздері іс жүзінде айыра алатын әр түрлі геометриялық пішіндер
бар (құрылыс материалы, геометриялық мозаика т.б.). Бұл ... ... ... кейбір қасиеттерімен де (орнықтылығы және орнықсыздығы), сондай
– ақ олардың әр ... ... ... ... ... куб, үлкен куб,
үлкен дөңгелек, кіші дөңгелек т.с.с.).
Бұл топта балаларды айналадағы заттардың формаларын таныс ... ... ... – тік ... ретінде, жұмыр қарындаш – цилиндр
ретінде т.с.с.) салыстыруды әрі қарай жалғастыру керек.
Форма. Балаларды іс жүзінде оларға ... ... ... шар, куб, ... тік төртбұрыш, квадрат, дөңгелек, үшбұрыш.
Геометриялық пішіндерді қимыл – ... ... ... ... және ... ... ... көп, шар мен цилиндрде бұрыш жоқ,
шар мен цилиндр домалайды, ал куб орнықты деген ... ... ... ашу ... жаттықтыру. Геометриялық пішіндердің бұрыштарын,
төбелерін және қабырғаларын ажырата ... ... Тік ... пен
квадраттың төрт бұрышы, төрт төбесі, төрт қабырғасы бар, ал үшбұрыштың үш
бұрышы, үш төбесі және үш ... бар, ... ... ... барлық геометриялық пішіндердің өлшемдері әр түрлі болуы
мүмкін екендігімен таныстыру (үлкен – ... куб, ...... ... – кішкене цилиндр, үлкен – кішкене дөңгелек, үлкен – кішкене квадрат,
үлкен – кішкене үшбұрыш, үлкен – кішкене тік ... ... ... ... ... ... заттардың
формаларын салыстыруға балаларды жаттықтыру: қарындаш – цилиндр тәріздес,
тәрелке – дөңгелек тәріздес, ... ...... – тік ... ... – куб ... доп – шар ... бет орамал – квадрат
тәріздес т.с.с.
Дөңгелек, тік төртбұрыш және ... ... ... ажырата білуге
жаттықтыру. Мәселен, бөлмедегі тік төртбұрыш, квадрат, ... ... ... ... беті – тік ... терезе – тік төртбұрыш,
орындықтың беті – ... ... ...... ... т.с.с.).
Нәрселердің формасы жөніндегі түсініктерді дамытудағы жұмыс
әдістемесі. Геометриялық пішіндердің атауларымен ... ... ... және күнделікті өмірде бірте – бірте таныстырып ... ... өзі бұл ... қалай атайтынын балалардың естігені жөн.
Айталық балалар бір ... ... ... ... тәрбиеші оларға
цилиндрлерді немесе кубтарды пайдалануды ұсынады. Мұны ... ... ... – ақ жасау керек, сонда балалар өздеріне таныс емес
ойыншықтардың, құрылыс материалдары бөлшектерінің т. с. с. атауларын ...... ... ... ... шар мен цилиндрдің оңай
домалайтынына, ал ... ... ... ... аударуға
болады. Неліктен? Сұрақ балаларды ойландырады, олар бірден жауап та бермеуі
мүмкін; ол уақа емес. «Шар мен ... неге ... ал куб ... деп ... өз ... тағы да ... Ол осы ... сипалап
олардың формасын саусағымен айналдыра көрсетіп шығуды балаларға ұсынады:
«Куб қырлы, ал шарик теп – тегіс», - ... ... ... куб қырлы?» -
«Оның бұрыштары мынадай». – «Ал цилиндр мен шардың бұрыштары бар ... ... ... көп, ал шар мен цилиндрдің бұрыштары жоқ екенін
аңғарады.
Бұдан кейін ... шар мен ... ... бұл ... орнықты, ал қайсысы орнықсыз екенін ... ... шар ... ... ... көреді де цилиндрді тұрғызып қоюға, домалатуға
болатынын, ал шар ... ... ... ... ... орнығып тұра
алады?». Балалар затты қарап шығып, цилиндрдің «едені мен ... бар, ... ... ... «ал шардың барлық жері дөңгеленіп келген», -
дейді. Өздерінің ойыншықтарының ішінде бар геометриялық денелердің ... ... ... ... ... ... пішіндер суреттері бірінде көп,
басқаларында аз салынған түрлі карточкаларды пайдаланып, ... ... ... Бұл ... ... – ақ, ... үшін ... материалдары да геометриялық мозаикада ... төрт ... ... ... ... да, атай да алады.
Бес жасқа қараған балалар тобында негізгі ... ... ... ... қасиеттерімен сабақта таныстыру болады.
Сондай сабақтарға мысалдар келтірейік.
Сабақтың мақсаты: ... ... ... ... ... болуы мүмкін екендігімен таныстыру. Тәрбиеші әр түрлі пішіндерді
көрсетіп, төртбұрыштар, кыадраттар, үшбұрыштар, дөңгелектер үлкен де, ... бола ... ... ... ... Ол ірі және ұсақ ... әдісін қолданып салыстыруды ұсынады. Балалар пішіндердің формасы
бірдей, ал үлкендігі мен түсі жөнінен әр түрлі екендігін анықтайды.
Бұдан кейін ... әр ... үш ... ... оларды үлкендігіне
немесе кішілігіне қарай орналастыру керек.
Сонан соң балаларға өздерінің жеке ... ... ... формалары бірдей пішіндерді қатарластырып тізгізеді де кімде
қандай пішін қанша ... ... ... ... ... ... ... комплектілерді (әр түсті
және тек үлкендігі екі түрлі дөңгелектер, ... ... ... ... жолы әр бала сол төрт формадан тұратын, бірақ әр ... түсі ... және саны ... де әр ... ... ерекше
комплектісін алады. Балалар кімде қандай пішін және ... ... ... өз ... қуана – қуана бөліп қоя бастайды.
Естиярлар тобында жыл аяғына қарай ... ... ... дөңгелектің, ал біршама кейінірек үшбұрыштың да ... ... ... ... балаларға тек білетіндерін ғана айтқызу емес, ... ... ... ... келтіру қажет. Балалардың өздері
формаларды ... өз ... ... ... ал тәрбиеші
олардың жауаптарын анықтай түседі және жинақтайды.
1.2. Ересек балаларды геометриялық пішінмен таныстыру әдістемесі
Ересек балалар тобына әр ... ... және ... ... ... ... ... – ақ бір комплектілі балалар
бақшасында ... ... бес ... ... зерттеу олардың
білімдерінің ала – құла ... ... ... бұл ... бәрі ... ... атап ... санауға деген
ынтасын, қызығатындығын білдіреді. Олар ... ... ... ... мен ... ... мен машиналарды т.б.)
санайды.
Алдыңғы топтардың бағдарламасын өтпеген ... сан есім – ... ... ... тіпті 15 көлемінде де), бірақ жиынтық заттарды санағанда
сан есімді дәл өз ... ... ... сан ... ... ... санды атай білмейді, санау процесінен санның жиынын
дифференциялай алмайды. Үлкен жиынтықтан ... ... ... санап ала
алмайды (берілген санды ұмытып қалады, т.б.). бұл – олардың әлі де болса
санау іс - ... ... ... меңгере алмағандығын, санның жиын
қуаттылығының көрсеткіші ретіндегі мәнін түсінбегендігінің айғағы, берілген
санды олар тек ... ... яғни ... немесе санап алуды нұсқауы
ретінде қабылдайды. Жиындардың арасында өзара – ... ... ... ... іс жүзінде салыстыру әдісін балалар ... олар ... жиын ... ... ... ... заттарды бір – ... ... ... орналастырады,
сондықтан да сонша дегенді әрқашан дұрыс қайталап айта бермейді.
Балалар жиындарды әр түрлі ... ... ... ... Егер екі
түсті бес қарындаш жатса, балалар олардың санын түсі бойынша ғана анықтайды
(«үш қызыл және екі ... ал ... ... ... ... бойынша
(қарындаштар деп) жинақтай алмайды. Бұл – балалар жиындарды жинақтау ... оның ішкі ... ... ... ... ... ... сөз.
Кейде балалар сандар қатарындағы сандарды ретімен ауызша дұрыс атайды
және сегіз саны жетіден көп (үлкен) ... ... ... бұл қатынастарды
«сегіз саны алыс, жеті саны жақын», - деп қана түсіндіреді, яғни ... ... ... ... олардың аталу ретіне
негізделеді.
Балалар заттарды көбінесе тек бір ...... ... ... ... ... жиынтықтардың біреуінің элементтері екіншісінің ... ... ... егер сан ... тең ... ... әр түрлі бөліктерді
алып жатса немесе түрліше формада берілген болса, балалар жиынтықтардың сан
жөнінен тең екендігін көре ... Бұл – ... ... жағы ... ... ... ... алмағандығын көрсетеді.
Дыбыстарды санағанда, заттарды сезім түйсігі, қимыл – қозғалыс арқылы
санағанда балалар көп ... ... сан ... ... 12 – 15 – ке ... ... ... тәрбиеші жайбарақаттыққа салынбауы тиіс: нақтылы
жиындар және ... ... ... жөнінде түсініктері бар – ... ... – ақ ... ... ... біле ме, ... олардың элементтерін бір – біріне сәйкестей отырып саластыра
ала ма, осыларды жақсы біліп, тексеріп алуы ... ... ... отбасынан келген көптеген балалар негізгі
геометриялық пішіндердің атауларын білмейді, әр ... ... ... ... бір ... ені мен ... шатастырады, оның ені мен
ұзындығын айыра алмайды.
Ересек балалар тобына арналған бағдарламада балалардың ақыл – ойы ... ... әрі ... ... ... білімдер мен
шеберліктерінің көлемі айқындалады.
Форма. Шар, куб, цилиндр, конус, білеуше (тік ... ... тік ... ... дөңгелек, овал, трапеция жөніндегі
түсініктерін бекіту және ... атай ... ... жазық фигуралардың төбелерінің, қабырғаларының, бұрыштарының
санын ... ... ... ... ... (тік ... пен трапецияның, конус
пен пирамиданың) өзгешелігімен таныстыру.
Өмірдегі заттардан геометриялық форманы көре білуге үйрету, шарға
ұқсайтын не (доп, ... т.б.), ... ше ... ... т.б.), ... (воронка, пирамида т.б.), дөңгелекке ше (тәрелке, ... т.б.), ... не ... ... қабырға, еден, төбе, есік т.б.), квадрат
ше (орамал), ... ше (үш ... ... ... ше (жұмыртқаның
ұзынынан кесілген жармасы, табақтың жиегі т.б.), трапецияға ше (балалар
үстелі, ... ... ... ... ... ... ... Алты
жастағы балалар дөңгелекті, квадратты, үшбұрышты, тік төртбұрышты тек жақсы
айыра біліп қоймай, оларды атайды да және бұл ... ... ... ... ... және түстері де әр түрлі болуы мүмкін екенін ... ... ... ... ... және ... ... «Тәрбие
бағдарламасында» балаларды овал формалы денемен, конуспен және білеушемен
таныстыру міндеті ... ... ... ... заттардың
формалары сондай болып келеді, сондықтан оларды дұрыс атай білуге үйреткен
жөн.
Заттарды формалары жөнінен ... үшін үлгі ... ... ... пішіндердің ең қарапайым белгілерімен ... ... ... ... ... тобы ... негізгі
міндеті болады. Балаларды жаңа геометриялық пішіндермен таныстыру жөнінен
өткізілетін сабақтарға мысал келтірейік.
Конуспен ... ... ... ... ... деп ... қояды да оны саусақтарымен айналдыра көрсетуді ұсынады, ... ... ... таныс қандай жазық пішінге ұқсас екендігін ... ол ... ... екенін айтады. «Екі қолдарыңмен осы ... ... ... үшбұрыштан қандай айырмашылығы бар?». Балалар оның
дөңгелек екенін және ... ... ... бірте – бірте жуандай беретінін,
оның таяқшаға кигізілген сақиналардан тұратынын айтады. ... ... ... деп атайтынын айтады. ... ... ... ... ... ... ... көрсетіп, тәрбиеші мұндай ойыншықты
пирамидка деп атауға ... ... ... мен ... бөлшектеп балалар олардың айырмашылықтарын өздері байқайды:
конус өлшемдері кеми беретін, бұрыштары жоқ, дөңгелек ... ... ... - ... кеми беретін квадраттан тұрады, конус домалайды,
ал бұрыштары бар пирамидка домалай алмайды.
Конустың негізгі белгілерін айқындап ... ... ... ... ... ... ... табады және атайды (воронка, гүл
салатын ваза, электр люстрасының қалпағы, сәбіз т.б.).
Жаттығу ретінде ... ... ... ... формалы заттарды
атайды. Цилиндр тәріздес форманы ... ... ... ... ... ... ... пен айырмашылықты тағайындайды. Батарея
трубасының барлық жері дөңгелек және тегіс, ал ... ... ... – ол да дөңгелек, бірақ барлық жері, цилиндрдікі сияқты, бірдей
емес, мұның бір ұшы ... ... ... ... ... балалардың танымдық
белсенділігін арттырып, айналадағы өмір жөніндегі олардың түсінігін байыта
түседі, ... өзі ... іс - ... ... ... ... конструкциялауы, бақылаулары туралы әңгімелері) жемісті болуына
себепші ... ... тік ... ... ... ... овалды шеңберден әдетте өздері – ақ жырата алады. Овал мен ... ... атап ... ... тәрбиеші әр түсті ... ... ... ... диаметріне тең болатындай етіп, ... овал ... ... ... ... ... ... еместігіне, демек, оларды бірдей атауға болмайтындығына балалардың
көзін жеткізеді. Балаларға ... овал ... ... ... ... ... бір – ... беттестіріп салып, олардың ұқсастығы мен
айырмашылықтарын жөнінде жалпы қорытындыға келеді: «Овалдың бір бөлігі,
жұмыртқа сияқты, ... де, ... ... ... ... ... түсі және ... әр түрлі модельдерді формасы бойынша топтайды,
әр форманы өлшемдері кемитін немесе артып отыратын ... ... ... ... ... ... тізіп қояды.
Келесі сабақтарда квадратты тік төртбұрышпен салыстырып, ... екі ... ... ... ... ... пен тік
төртбұрыштың қабырғалары түзу сызық кесінділері екенін ... ... ... екі ... ... ... тең тік ... Тік төртбұрыш пен квадрат әр түсті. Тәрбиеші ... ... ... төртбұрышпен беттестіріп салады. Квадратты түрліше беттестіріп салу
арқылы тік төртбұрыш тек екі қабырғасы ғана ... ... ... екі ... ұзын екеніне балалардың көзі ... ... бір ... ... ... Егер екі пішін клеткалы қағазға
кескінделген болса, бұл айырмашылық ... ... ... ... ... орналасқан клеткаларды санап, балалар оның қарама –
қарсы қабырғалары ғана тең деген ... ... ... балаларды тәрбиеші өз айналасындағы заттардың ішінде ... ... ... ... ... ... жиі
кездесетін трапеция тәріздес формалы үстелдердің бетін, ... ... ... балалар трапеция тәріздес етіп салады.
Бұл пішіннің ерекшеліктерімен тәрбиеші тік төртбұрышпен салыстыра
отырып таныстырады. Трапецияның да төрт ... төрт ... және ... бар. ... сары ... моделін тік төртбұрыштың қызыл ... ... ... екі ... ... қабырғалары дәлме – дәл
беттесетінін, ал трапецияның жоғарғы ... тік ... ... ... ... ... ... назарын аудартады.
Трапецияның бүйір қабырғалары көлбеу, ... ... ... ... ұзын ... қосып тұр, сондықтан тік төртбұрыштың екі
бүйірінен де ... ... ... ... трапецияның ауданы тік
төртбұрыштың ауданынан кіші. Сонан соң тәрбиеші ... тік ... кіші ... ... да, енді тік ... трапециямен
беттестіріп салады. Бұл жағдайда тік төртбұрыштың ... ... ... ... ... ал төменгі қабырғасы трапецияның
ұзын қабырғасынан қысқа болып шығады да трапецияның үшбұрыштар жасап тұрған
бүйір ... ... ... ... ... балалардың өздеріне таныс пішіндерді әр түрлі
белгілері бойынша элементар түрде жинақтауына да болады. Мысалы, өлшемдері
әр ... және әр ... ... ... ... пішіндерді тектестік
белгілеріне қарай топтау: а) екі топты ажыратып алу; дөңгеленіп келген ... ... б) үш ... ажыратып алу: дөңгеленіп келген және ... төрт ... және төрт ... бар ... үш төбесі, үш бұрышы
және үш қабырғасы бар пішіндер, ал әр ... ... ... ... ... ретпен тізіп қою; в) пішіндердің үш тобын ажыратып ... ... және кіші ... г) ... мен өлшеміне байланыссыз,
пішіндерді түсіне қарай топтап бөлу.
Балаларға үшбұрышты көрсетіп, неліктен берілген ... ... ... ... болады. Балалар әдетте оңай жауап ... ... ... негізгі белгілерін біледі (үш қабырғасы, үш бұрышы және үш төбесі
бар).
Төртбұрышы бар пішіндерді (квадрат, тік төртбұрыш, трапеция) ... ... ... өз ... атау ... ... болады. Балалар
ойланып барып, өз ұсыныстарын айтады: «Төрт қабырғалар», «Төрт ... ... ... ... ... ... бұл ... деп аталатынын мақұлдайды. Квадрат, тік төртбұрыш, трапеция –
төртбұрыштың әр ... ... ... ... ... саны жөніндегі белгісіне қарай ... ... ... мысалы, бұл жағдайда елеусіз ... ... ... – бұл тек жай ғана жаңа ... ... ...... ұғым, оны балалар әлі де болса сенсорлық – перцептивтік ... ... ... осы аталған жолының мектеп жасына дейінгі ... ақыл – ... ... маңызы зор.
1.3. Заттың пішінін анықтау
Бала бес жасқа қараған ... оның ... ... ... ... және ... (овал), ромб секілді кейбір жаңа ... ... ... ... ... ... ... біртіндеп
жинақталушы ұғым – төртбұрышты түсінуге бағыттаймыз.
Мұндағы ... ... ... ... ... салыстыруға және
олардың түрліше модельдеріндегі ұқсастықтар мен айырмашылықтарды табуға
негізделеді. Алдымен екі, одан соң үш және төрт ...... ... және ... ... ... Үлгі ... пішінді пайдалана отырып, әр түрлі пішінді заттарды
салыстыруға көп ... бөлу ... ... осы ... ... ... және жекелей көрсете білу дағдыларын қалыптастырып,
олардың пішінін талдауға, заттардың арасындағы ... ... ... ... ... ... ... алуан түрлі өзіндік әрекетін ұйымдастыруда оны заттың күрделі
пішінін көру және сипап байқау, ауыз екі ... ... ... дамыту көзделеді.
Бес жасар балалар оқытудың жарыс, есеп құрастыру және шешу, затты
іздеп табу секілді көптеген ... ... ... ... ... ата – ... рөлі аса жоғары. Демек, ата – аналар ... ... ... ... бөліп отыруы тиіс. Бұл ретте мынадай
ойындардың пайдасы зор.
«Мынадай өрнекті ... ойын үшін ... жұп (бес, ... ... дайындау керек. Оның
бетіне шаршы, дөңгелек, үшбұрыш, тіктөртбұрыш, овал ... ... ... әр ... ... ... немесе олардың суретін
салу қажет. Мұндай қораптың бір жиынтығы сіздің, екінші жиынтығы ... ... ... Сіз ... ... ... оның геометриялық
пішіндерінің қалай орналасқанын айтасыз. Мысалы карточканың ортасына шаршы,
жоғарғы жағына үш дөңгелек, одан соң бір ... және тағы да үш ... Бала ... ... ... қорапты тауып, ондағыпішіндердің
қалай орналасқанын айтып береді.
Осындай тапсырмалар беруді көздейтін ойындарды ... ... үшін ... қорапты анықтап қарап, ... ... ... ... одан соң ... ... бойынша өз қорабында осындай пішінді
тауып беруді ұсыну қажет.
Осындай жұмыстан кейін баланы заттың пішінін көзбен ... оған ... ... ... ... Ол үшін «Менің ... ... ... ... ... түрлі гүлдер, жануарлар және басқа да құрылысы едәуір
күрделі заттар бейнеленген картиналар ... ... Ойын үшін ... ... жануарлар», «Гүлдер», «Ыдыс – аяқтар» сияқты ... ... ... ... да, ... адамға да бірдей сурет беріледі. Үлкендер өзіндегі
суреттердің ... ... ... ... ... қолымдағы суретте гүл
бейнеленген. Оның ортасы ... ... Ол сары ... Бұл ... көптеген сопақша гүлдер орналасқан. Менің қолымдағы ... ... ... күрделі пішінді анықтап қарап, оның жекелеген бөліктерін
бөліп ... ... ... ... ... сипаттап беруді талап
еткенімізде, бұл ойын ерекше маңызды болды.
«Көрмей, ұстап тап?!»
Бұл ойын арқылы ... ... ... ... табу ... дами түседі.
ойын басталар алдында әкесі ... ... ... ... ... барын айтады. Қапшыққа қарамастан, ішіне қол сұғып, ондағы
заттың біреуін сипалау арқылы атын атау ... Одан соң бұл ... ... ... қарайды да, оның қандай таныс геометриялық пішін екенін
айтады.
Ойынды ересек адамның ... да ... Ол ... қолын сұғып,
айталық қалақшаны ұстағанын айтады. Қалақшаны қапшықтан шығарып, оған
сипаттама ... ... ... ... ... ... ... және ұштығы деп аталатын екі ... ... ... ... ал ... сәл ... ... ұқсайды. Шаршының төменгі
бұрыштары жұмыр». Сипалап білетін заттарға толық сипаттама берілгенше
ойынды ... ... ... ... ... де болады; бала айтылған сипаттама бойынша
белгілі бір ... табу үшін ... ... ... ... өзіне таныс
геометриялық пішіннен құрастырылған затты табуға тапсырма беріледі.
Мысалы, «Т» әрпі секілді байланысқан, ұзындығы әр ... екі ... ... ... ... ... мозаикадан құрастырылған пішіндер
Бұл ойын балаға заттың күрделі ... ... ... оның әр түрлі
кеңістікте орналасқанын жекелеген ... ... ... ... ... ... ... Дайын үлгіге қарап, бейне құрастыру. Бала үлгіге қарайды да, әр
түрлі ... ... атап ... ... пен ... дәл сондай бейнені құрастырады.
2. Қажетті пішіндерді алдын ала іріктеп алып, ... үлгі ... ... Бұл ... қиын ... Ол ... ... алдын ала
талдап, жекелеген бөліктерін көрсетуді, оларды ... бар ... ... ... ... ... көздейді.
3. Пішіндерді алдын ала іріктемей – ақ, ... ... ... ... Бұл ... ... үлгі ... сондықтан одан таныс
геометриялық пішіндерді бөліп ... ... ... бала ... (геометриялық пішіндерді) жіктелмеген белгінің бетіне
сәйкестендіріп қоя ... ... ... ... ... керек.
4. Қажетті пішіндерді алдын ала іріктеп, контур үлгісі бойынша бейне
құрастыру. Бала дайын және жіктелмеген суретті жақсы ... ... ... ... ... алады.
Геометриялық пішіндердің ерекшеліктерін анықтау үшін баланың ... ... ... пайдаланылған салу және қондыру әдістерін пайдалануға ... бала ... ... ... оның ... мен бұрыштарының
санын салыстырады.
Әр түрлі ... ... ... тең ... ... ... ... құрастыру, таяқшалардан пішіндер жасау,
ермексазбен жұмыс істеу.
Бала ... ... ... ... үшін ... ... етеді. Мысалы, оған шар мен текшені, шар мен ... мен ... ... ... Бала әрбір пішінді қолмен ұстап,
көзбен көреді; жиегін айналдыра сипайды, үстел бетінде домалақтайды, ... ... ... ... түрліше жағдайға қойып, қайсысы орнықты,
қайсысы ... ... ... ... ... ... ... қарай топтастыру өте
пайдалы. Балаға ішінде ... ... ... ... ... ұстатамыз; кішкентай қызыл және үлкен сары шаршылар, үлкен қызыл
және кішкентай көк үшбұрыш, үлкен көк және ... сары ... ... көк ... Бала бұл ... ... ... тастап, мынадай
сұрақтарға жауап береді; пішіндердің бір – бірінен қандай ... ... ... ... ... ... пішіндерді түсіне, одан соң пішіні мен шамасына ... ... ... геометриялық пішіндер маңызды рөл
атқарады. Сондықтан балаларды негізгі ... ... ... заттың өлшеміне қарамастан, ... ... ... ... ... ... ... пішіндер жайындағы түсінігі
арта түседі. бала енді оларды басқа заттармен теңестірмей, тек салыстырады,
сөзбен жеткізеді, цилиндр ... ... ... ұқсайды және т.с.с.
ең соңында, геометриялық пішіндер үлгі ... ... ... ... бәрі ... ... доп, алма – бұл шар, тәрелке,
табақша, дөңгелек, құрсау – бұл шеңбер; үстелдің беті – ... ... үлгі ... атқарып, оларға ұқсас заттар іріктеледі.
Баланы әр түрлі геометриялық пішіндермен таныстыруда оның ... ... ... ... ... ... ... Мысалы,
пішін бұрыштарының саны мен шамасы, қабырғалары, олардың теңдігі мен
теңсіздігі, өзара ... ... ... ... ... ... мұндай алуан түрлілігін атап көрсету қажет.
Баланың затты пішіні мен құрылысына қарай түрліше ... ... ... керек. Заттың пішінін айыруда баланың қолы мен көзі бір ... ... ... әрекет етеді, өзі танып ... ... ... ата – ананың міндеті баланың істеген әрекетін сөзбен
дұрыс тұжырымдау.
Бес жастағы бала ... екі ... ... ... ... ... екі
қол бір – біріне қарсы немесе екі ... ... ... Бала ... жағдайын толық айқындай алмайды. Ол мұны үлкендердің басшылығымен
біртіндеп меңгереді. Ондай жағдайда ... сөзі ... ... ... толы болуына назар аударған жөн. Затты көзбен ... ... ол ... толық түсінік алу қиын екені белгілі болуға ... ... ... ... ... болу үшін оған ... жұмыс істеп, сурет салу, конструкция құрастырумен ... беру ... ... ... ... істеудің заттың жұмырлығы,
сурет салудан түзулігі мен жұмырлығы есте жақсы сақталады. Бірақ әлдебір
заттың ... ... ... ... ... ... ... бұрын оны
анықтап қарау керек. Балаға заттың пішінін құрастырудың негізгі әдісін
түсіндіру қажет. ... ... ... ... ... тегістеу, жаншу
әдістері қолданылады.
Бала нақты заттарда «таза» геометриялық пішіннің өте ... ... ... Ол заттың геометриялық пішінмен шамалы ... ... ... ... көп ... құрылысы күрделі болатыны белгілі, сондықтан оның
бар пішінін білумен қатар, негізгі және едәуір ұсақ ... ... ... ... арасындағы кеңістіктік қатынастарын анықтау
керек, сөйтіп заттың бейнесін ... ... ... ... ... суретін салу үшін ең алдымен оның, кабинасы, қорабы, ... ... ... есте сақтаймыз; бұл бөлшектерді оларға ұқсас
шарты, тікбұрыш, ... ... ... ... ...... ... бөлім
2.1. Геометриялық пішіндер ұғымын сабақ үрдісінде пайдалану
Сабақтың тақырыбы: ... ... ... алды даярлық
тобы)
Сабақтың мақсаты: Сабақта балалардың ... ... ... ... ... бір – ... ажыратуды үйрету, жинақтау,
топтастыру, даралау, өздеріне таныс заттарды құрастыру, ... ... ... ... көздейді.
Тәрбиеші алдын – ала геометриялық пішіндерді қиып дайындайды. Ақ
жаңбыр, ... ... ... ... ... алынып, үнтаспа, бейнетаспа
сабақтың техникалық құралдары ретінде, ... ... ... ... қол ... түрлі –ті қаламдар, ... ... ... ... кезеңі. Балалар саз әуенімен жарты шеңбер болып тұрады.
Балалар:
Табиғат біздің анамыз,
Табиғатқа баламыз!
Иіліп сәлем береміз,
Біз әдепті ... ... - ... ... өздерің туралы айтуға дайынсыңдар ма?
Балалар: - Дайынбыз. – Мен ... – Мен ...... – Мен ... ... ... ... де ақылды балаларсыңдар. Біздің
осындай ақжарқын, қайырымды болуымызға не көмектеседі?
Балалар: «Шуағын төккен шапағатты күн!». Балалар ... ... ... біз ... саяхатқа қайда бардық?
- Қиял әлемі саябағына бардық.
- Ендеше сол қиял әлеміндегі саяхатымызды ... ... ... ... қиял ... ... геометриялық пішіндерге ұқсас
қандай пішіндер көрдіңдер?
- Біз поезға міндік, ол ... ... ... ... ... ұқсайды. Түймедаққа міндік, ол домалаққа ұқсайды. ... ол ... ... ... ... ... ... айтады).
Тәрбиеші: Саябаққа барған сендерге ұнады ма? Ендеше көңіл күйімізді
қолымызды шапалақтап білдірейік. (Сол сәтте есік ... ... ... ... ... бар көйлек, басында үшбұрыш белгісі бар
тәж киген математика елінің ханшайымы кіреді).
Ханшайым: - Сәлеметсіңдер ме балалар? Сендер мені ... ... - Иә, сіз ... ... ... ... суреті
бар.
Ханшайым: Дұрыс айтасыңдар. Мен математика елінің ... ... де, ... алғыр екендеріңді көруге келдім. Мен құр қол
келмедім. Сендерге ойын ала ... ... аты «Тез ... тап» - деп
аталады. Ойынның шарты бойынша жасырынған санды табу керек.
А) 1, 2, 4, 5, 7, 9, ... ... ... ата». Бастарына сандар жазылған қалпақ киген
балалар ... ... ... рет ... өз ... ... ... Мұнан
кейін балалар психожаттығу жасайды. («Көл жағасында»). Балалар ... ... ... ... ... Саз ... ... жұмып, көлдің
жағасындағы судың толқынын, желдің салқын лебін, көл бетінде жүзген аққу –
қаздарды, биіктен ұшқан шағалаларды көз ... ... Таза ... ... аламыз.
Тәрбиеші: Балалар көктем мезгілінде табиғатта қандай ... Күн ... ... жылы ... ұшып ... күн бұлттанады,
найзағай ойнайды, жаңбыр жауады, жаңбырдан соң кемпірқосақ ... ... ... ... ... көк ... Ендеше «Көңілді кемпірқосақ» ойынын ойнаймыз.
Ойынның шарты: Әр баланың алдына қиып дайындалған ... ... ... ... ... құрастырады. Ханшайым
балалардың еңбектерін мадақтайды.
Тәрбиеші: Балалар енді орынымыздан тұрып сергіп ... 1, 2, 3 – ал ... ... 5, 6, 7 – ... ауыл шеті.
8, 9, 10 – ал кәнекей қон
Асықпа да ... ... ... ... ... санауды да, санамақты да жақсы біледі екен.
Ойын: «Сиқырлы пішіндер сыры».
Шарты: Алдын – ала дайындалған пішіндерден балалар ... ... ... ... - Мен кірпі жапсырдым, гүл жапсырдым, күн жапсырдым.
Қорытынды: Ханшайым балалардың жасаған пішіндерін көріп риза ... Ал ... ... ... менің де қайтатын уақытым
таяды. Математика еліне оралуым керек. Мен ... ... ... ... дән риза ... Өте тамаша, көңілді балалар екенсіңдер.
Хош болыңдар! Балалар қоштасады. Ханшайым топтан шығып кетеді.
Балалар ... ... ... көріп бағалайды, мақтайды.
Сабақтың тақырыбы: «Геометриялық пішіндер қаласына саяхат»
(ересектер
тобы)
Ертеңгілік жиын:
- ... бір сәт ...... таза ... ... сезінейік.
- Айнала қандай?
- Қар қандай?
- Ал мынау мұз ше?
- Ауа қандай?
- Терезелерде не ... ... ... ... жылдың қай мезгілінде болады? (балалардың
жауабы).
- Дұрыс айтасыңдар балалар. ... ... қыс ... Айнала ақ көрпеге
оранып, тап – таза күйге енген. Ал біз болсақ, қыстан, ... ... ... шанамен сырғанап, шаңғы тебеміз. Бір сәт сабақ оқуға да ... ... ... ... ... де ... Ал енді осы ... кіріп, орталықтарда жалғастырайық.
Бүгін бізде үш топ жұмыс жасайды. Ол үшін мына белгілерге ... ... ... ... ...... белгісін таққан
балалар, аққала орналасқан өнер ... ... ... балалар
барып, қысқы көріністі бейнелейді, ал ғылым орталығында бүгін дәрігер апай
валеология сабағын ... ... қыс ... көп ... ... ертедегі өзінің ақылсыздығынан жарақат алған қасқырға алғашқы
жәрдем жасайды.
Олай болса іске сәт, балалар!
І. Ғылым орталығы
Білім беру ......... ... ... ... ... аурудың түрлерімен және олардың пайда болу
себептерімен таныстыру. Суық тигізіп алмау үшін оның ... алу ... ... оқу іс - ... ... ... ... балалар! Мен бүгін, сіздердің денсаулықтарыңызды
қалай күтетіндеріңізді сұрап, білгелі келдім және ... ... ... жабдықтарын ала келдім. Аралыңда осы қыста ауырғандарыңыз бар ма?
- Сенің қай жерің ауырады?
- Ал сенің ше?
- Менің басым ... ... және ... көтерілді.
- Осы аурулардың бәрі қыс мезгілінде орын алады. Себебі күн суық, аяз,
ал біз жеңіл киініп, бас киімсіз немесе ... ... ... ... ... мұз ... ... түрде суық тиеді. Қыста сондай – ақ вирусты
аурулар да көп ... ... ең көп ...... ауруы, ол бізге ауадан
немесе ауырған адамнан жұғады.
Тақтадағы суретпен жұмыс.
- Мына суреттен не көріп тұрсыңдар?
- Яғни бұл балалардың ... ... па? ... ... ... біз, ... жуынып, шосылып, тісімізді тазалап жүрсек, деніміз
сау болып, ауырмаймыз. Көпткгкн микробтар ... ... ... Ағзамыз шынығу арқылы қауіпті вирус, микробтар мен бактерияларға
қарсы тұрады. Осыған байланысты мен қазір сіздермен доп ... бір ... ... ... аты ...... допты балаға қарай лақтырады да: «тісті тазалау», «алманы
жумай жеу», «денені шынықтыру», «көкөніс, жеміс ... көп жеу» ... ... Бала ... ... ... ... деп жауап береді.
- Балалар, қазір қыс мезгілі болғандықтан жарақат та көп ... ... жер ... мұз болғандықтан құлап, денемізді жарақаттап алған
жағдайда біз не істейміз? (балалардың жауабы).
- Жанымызда үлкен ... ... ... ... үйде біз ... ... едік. Білгілерің келе ме? Менің ойыма өздерің сүйіп тыңдайтын
«Қу түлкі» ... ... ... Түлкі алдымен кімді алдады?
- Не істедің?
- Сонан соң ... ... ... ... ... балықтар өздері келіп жармасады
деді. (Ертегі ... ... ... көрсету).
Сергіту сәті.
- Балалар сол қу түлкіге алданған қасқыр бүгін бізге ... ... ... ... бері ... ... тасада отыр, жағдайы тым ауыр,
ойыққа қатқан құйрығын әзер жұлып, қатты жарақаттанырты. Сол ... ... ... ... ал ... ... ... Алдымен жарақатты таза
сумен және су ... жуу ... ... ... немесе жасыл ерітіндімен
тазалау қажет. Жараға микробтар түспеу үшін оны таза ... ... (1 – ... ... ... болады).
- Ал, енді, балалар, ... ... ... ... ... ... басқа заттардың арасынан тауып белгілеу және ... ... ... ... ... Кәне, іске сәт балалар.
Тапсырмаларды дұрыс орындайды деп сенемін.
Үстел үсті ... ... ... ... кейін
тексеріледі. Мадақтау.
- Балалар, сабағымыздың соңында өзіміз бұрыннан ... ... ... тағы да бір ... ... суды ластама!
- Мезгілінде егіл!
- Ағзаңды шынықтыр!
- Даладан келгенда және тамақтанғаннан кейін ... ... ... ... ауызыңды бет орамалмен бүрке!
- Тырнағыңды тістеме!
- Жеміс – жидекті көп пайдалан!
- Жарайсыңдар, балалар! Бүгін ... өте көп ... ... ... де ... ... да мен барлықтарыңа мына
дәрумендерді беремін! Дендеріңіз сау болсын!
ІІ. Математика орталығы
Білім беру саласы: Таным
Бөлімі: Қарапайым ... ... ... ... пішіндер қаласына саяхат».
Алдын – ала жүргізілген жұмыстар: Балаларды техникалық ...... ... ... ... ... ... «вирус»,
«дискіге бағдарламаны лақтыру», «хабарды дискіге сақтау», ... ... ... ... ... 10 сан ... ... есептер шығара білуге жаттықтыру,
сызба бойынша өздіктерінен көріністі құрастыра білу, көзбен шамалау ... ... ... сан ... ... ... логикалық ойлау
қабілеттерін дамыту. Дидактикалық ойын арқылы заттың ... ... ... ... ... теңгеге деген құрмет.
Көрнекіліктер: Әдемі түстегі (геометриялық ... үй мен ... ... Кеменің сызбасы, әр түрлі көлемдегі ағаш құрастырмасы
(кеме құрастыру). Ойыншық компьютер, қалта телефоны, жарық шамы.
Үлестірмелі: ... ... ... ... поезд вагондары, әр түрлі
геометриялық пішіндер, көк және қызыл түсті қағаздар жапсырылған ... ... 2 – ден, ... көк) 1,2 және 5 теңгелердің макеті, жолаушы
билеті (қағаздан қиылған) 8 – ге ... ... оқу іс - ... ... ... ... Тәрбиеші телефонмен сөйлеседі.
- Алло! Сәлеметсіз бе! Ия, бұл № 27 «Жігер» бала ...... ... ... ... (балаларға қарайды).
- Балалар, бізге математика Патшайымы хабарласты. Геометриялық
Пішіндер қаласында қиын жағдай болыпты – сол ... ... ... ... ... ... бәрі тұрып ... ... ... ... ... ... соны ... сұрайды.
Қалай көмектесеміз бе? Оған поезбен баруды ... Олай ... ... ... тұр. ... ... тездетіп вагондарға орналасайық. Сақ
болыңыздар, есік жабылады, поезд жолға шықты.
- ... ... ... ... ... үшін ...... ойынын
ойнайық.
Дидактикалық ойын: «Сұрақ – жауап».
Мақсаты: Балалардың сан, заттың түсі, көрші сандар, оң жақ, сол ...... т.б. ... танысуларын одан әрі жалғастыру.
Көрнекіліктер: Әр баланың алдында әр түрлі ұзындықтағы (ең қысқадан –
ең ... ... ... – түсті вагондардың суреті, 1 ден 8 – ге дейінгі
цифрлар.
- Камила, сен ... ... ... Түсі ... ... көршілеріңнің вагонының саны нешінші?
- Балалар, Айдана нешінші вагонда келе жатыр?
- Гүлім, Адияның вагонының түсі қандай?
- Наргиза сенің оң жағындағы ... ... ... ең ... ... кім ... Ол ... Мерлан, ең ұзын вагонның түсі қандай? (балалардың жауабы).
Кондуктор кіреді.
- Балалар кондуктор келді, жол ақыларыңды әзірлеңдер. Билет құны ...... ... ... ... әр ... сандардың қосындысынан бір сан құрау, ұлттық
валютамыз теңгемен танысуды одан әрі ... Әр ... ... ... 1, 2, 5 ... ... Балалар 1, 2 теңгелерден 5 ... ... ... ... әр ... ... ... сай келетін билет береді.
- Балалр, міне біз ... ... ... Бұл көңілді шеберлер қаласы
деп аталады. (Тақтаға түрлі – түсті пішіндерден салынған үй, жүк ... Олар ... ... ... құрастырғанды ұнатады. Мұнда
көңілді болғанымен ... ... жоқ. ... ... жалғасатын
болғандықтан, бізге кеме қажет. Ол үшін бізге шебердің көмегі керек. Шебер
бізге кеменің ... ... ... Осы ... ... біз ... сызба бойынша кеме құрастырады).
- Ал енді кемеге міну үшін оған көтерілетін баспалдақ керек.
Логикалық ... ... Ұзын – ... 1 – ден 8 – ге дейін тура санау ұғымдарын
бекіту. Логикалық ойлау қабілеттерін ... Әр ... әр ... ... ... ... дейін),
түрлі – түсті құрастыру ағаштары беріледі. (Құрастырады).
- Міне, біз ... ... ... таяқшалардың көмегімен есептер
шығарайық.
Есептер шығару.
- Наргизада 5 ... бар, ... да ... Барлығы қанша? (10)
- 5 бала сырғанақ теуіп жүр еді, екеуі кетіп қалды. ... ... ... ... 6 карандаш жатты, оған Азамат тағы 3 ... ... ... ... ... Ол ... 4 – ін Гүлім алды, нешеуі қалды? ... Енді ... ... ... ... ... ... балалары жиналады).
«Қыс қызығы» әнінің мәтініне сай қимылдар жасау.
Орнымызға ... ... мен бір ойын ... Осы ... ... ... ... біз вирусқа қарсы бағдарламаны ойлап
табамыз. Сондықтан да ... ... ... ілінген сызбаны
қараңыздар. Мұнда түрлі түсті пішіндер салынған және қызыл, көк дискілер
бар, яғни ... ... ... ... ... ... көк дискілер»
Көрнекілік: Әр баланың алдында 2 дискіден (қызыл, көк) тарелкаларда
түрлі түсті геометриялық ... ... ... ... сұраған
пішіндерді дискілерге лақтырады.
- Міне біздің ... ... ... ... ... сақталады деп ойлаймыз. Ал, енді, сендермен, комрьютерлік «Лото»
ойынын ойнайық, мұның да нәтижесі сәтті болса, вирусты ... көп ... ... ... ... ... білу ... шыңдау.
Көрнекіліктер: Ақ қағаз беті (монитор), көк түсті шеңбер.
- Мониторларыңды алдарыңа ... ... ... қақ ... қой.
- Енді жоғарғы оң жақ бұрышқа апар, төменгі сол жақ бұрышқа ... сол жақ ... ... ... жарайсыңдар! Мен осы нәтиженің бәрін электрондық пошта
арқылы Математика Патшайымына жіберемін. Егер ол біздің жауаптарымызға ... мына шам жану ... яғни ... ... деген сөз. Тәрбиеші ойыншық
компьютердің көмегімен ... ... Шам ... (телефон
шырылдайды).
- Алло! Ия, рахмет! Бәрі де өте жақсы болды. Мен ... ... ... ... ... Патшайымы бәріңізге рахмет айтып
жатыр. Мен де сендерге ризамын, қай уақытта да ... қол ... ... ... ... ... қайталық. Кәне,
орнымыздан тұрып қолымызды жоғары көтерелік, алдымызға, енді ... біз ұшып ... ал енді ... Міне қондық.
Осы кезде қайтадан кондуктор келеді.
- Балалар! Мен сендердің іс - ... ... ... ... ... ... сүйсіндім. Сондықтан да сендер тегін
серуендеуге лайық деп ... жол ... ... ... тұр. ... ... ... Көп рахмет сендерге, алдағы ... да ... ... Өнер орталығы
Білім беру саласы – Шығармашылық.
Бөлімі: Бейнелеу (Айдардың анасы)
Тақырыбы: «Қысқы ... ... ... емес түрлерін
қолдану).
Мақсаты: Балалардың жыл мезгілдерінің өзіне тән ерекшеліктерін ... ... ... сезіну, көркемдік талғамын, ой – қиялын
дамыту. Табиғатты аялай, сүйе білуге ... ... ... ... сала білу ... ... құралдар: Әр балаға жеке майшам, альбом беті, ... ақ және көк ... ... бояу ... қол ... шүберек.
Көрнекіліктер: әдемі салынған қысқы көрініс суреті.
Әдіс – тәсілдер: Қыс туралы өлең оқу, ... ... ... ... салу ... түсіндіру, өз бетінше жұмыстану, жеке көмек, талдау,
мадақтау.
Оқылатын өлең:
Суретші қыс. (К. Нүсіпов).
Қонақтайды ... ... ақ ... таза ақ ... жүр ... бар кір ... ... бастады.
Терезеге қыраудан,
Сурет салып тастады.
Тәрбиеші қыс туралы өлең ... ... оған ... ... ... ... ... саяхатқа баратындарын айтады. Балаларға қыс мезгілінің
көрінісі бейнеленген суретті ... ... ... ... ... Осындай қысқы орманның суретін салуды ұсынады. Орманның
ішіндегі үлкен және кіші ... ... ... көбірек мән береді.
Тәрбиеші балалардың ... ... ... естеріне түсіреді:
алыстағы орналасқан ағаштар бізге ... ... ... ... ... ... түсіндіреді. Жұмыстың орындалу ретін көрсетеді.
Алдымен балауыз шамның көмегімен ағаштардың суретін салу (жауып ... ... ... сонан соң ашық көк түсті бояумен, поролонды ... жағу ... ... ... ... береді.
Саусақтарының ұшымен өздері қалаған түспен суреттеріне рама ... ... ... ... қиналған балаларға жеке көмек көрсетеді.
Ұйымдастырылған оқу іс - әрекетінің соңында ... ... ең ... суреттерден көрме ұйымдастырады. Белсенді балаларға әдемі қиылған
қар ұшқындарын сыйға тартады.
Қорытынды. Барлық орталықтың ... ... әр ... жасалған
жұмыстардың нәтижесі туралы әңгімелейді. Тәрбиеші балаларға алғыс айтып,
мадақтайды.
Балалар белсенділік орталықтарымен ауысады.
Қорытынды
Қорыта айтқанда, әр тәрбиешінің ... ...... ... балалардың сабаққа деген қызығушылығын арттыру, олардың ... ... ... ... ... қызығушылығын тудырту үшін
ойындар ұйымдастыруына болады. Балалардың математикаға деген қызығушылығын
арттырып белсенді ... ... тез ... ... ... ... орны ... Геометриялық материалдарды оқытуда
балаларды қызықтыратын тапсырмалар ... білу – ... ... ... ... ... ... оқыту әдістемесі
шығармашылыққа, еңбектенуге тәрбиелейді. Геометриялық пішіндер ұғымдарымен
танысу барысында бала дербес ... ... ... қоя білу қабілеті
дамиды. Математиканың сан алуан сырын сандар әлемінің қызық ... ... ... өрнектеген сабақ қызықты әрі ... ... ... ... ... сабақтарында
берілетін тапсырмалар қарапайымнан басталып, біртіндеп қиындап ... ... ... ... ... Сабақта алған білім
дағдысын ойлау барысында қолдану мүмкіндігі балалардың зор ... ... ... жаңа іс – ... ... ... ... жолдастарын кейін тартпау үшін жанын салады.
Білім ... бұл ... ... өзінше ойланып, қорытынды
жасауға үйретеді, пәнге ... ... ... ... әсер етеді.
Сонымен, оқыту процесіне кеңінен еніп келетін модульдік технологияны
шыңдай түсу үшін, балалардың білім ... ... жеке ... етер, жас ерекшелігіне тән әдісінтерді қолдану арқылы сапасын арттыру
мүмкіндігін кең пайдалану қажет.
Пайдаланылған әдебиеттер
1. Ахметжанова Л. ... ... ... саяхат // Отбасы және
балабақша, 2010. - № 6. – б. 13 – 16.
2. Әбдібекова К. Мектеп геометриясын ... ... ... ... 2004. - № 2. – б. ... ... А. ... еліне саяхат // Отбасы және балабақша, 2003. - № ... 26 – ... ... Н. М. Сиқырлы геометриялық пішіндер // Отбасы және
балабақша, 2009. - № 5. – б. 42 – ... ... М. А. Т.б. ... ... ... ... ... Алматы, 1978. – 343 бет.
6. Блехер Ф. Н. Дидактические игры и ... ... – М., ... Бүкүбаева К. Мектеп геометриясының оқу - әдістемелік құралдарының
жағдайы // МФ, 2003. - № 1. – б. ... ... ... усвоения знаний. – М., 1966.
9. Данилова В. В. Особенности знаний о количестве у детей раннего
возраста. – Л., 1972.
10. Житомирский в. Г., ... Л. Н. ... ... геометрия. –
Алматы, 1988. – 136 бет.
11. Қойлыбаев С. Мектепте геометриялық білім беру мазмұнының бағыттары
туралы // МФ, 2004. - № 4. – б. 21 – ... ... А. М. ... ... ... ... элементар
математикалық түсініктерді қалыптастыру. – Алматы, 1982. – 301 бет.
13. Математиканы оқыту методикасы. Бидасов А. А. – Алматы, ... ... ... ... сапасы: қазіргі жағдайы, даму үрдісі және
болашағы. Халықаралық ғылыми – ... ...... 2000. – 18 – 19 ... ... Р. Математика: мектеп жасына дейінгі балаларға арналған. –
Астана, 2009. – 240 бет.
16. Мусейибова Т. А. Развитие понимания протранственных отношений ... их в речи у ... ... возраста. – М., 1961.
17. Тарунтаева Т. В. Развитие элементарных математических
представлений у детей дошкольного возраста. – М., ... ... Р. С. ... еліне саяхат // Отбасы және балабақша,
2003. - № 3. – б. 12 – ... ... ... у дошкольника. – М., 1968.
20. Хосжанова М. К. ... ... // ... және балабақша, 2005. -
№ 4. – б. 24 – 25.

Пән: Психология
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 33 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Ересек балаларды геометриялық пішінмен таныстыру әдістемесі30 бет
Үш санының киелі семантикасы19 бет
Мектеп жасына дейінгі балаларды нәрсенің өлшемі формасы мен массасы туралы түсініктерін дамыту ерекшелігі34 бет
10 сынып оқушыларына ұлттық киім стиліндегі киім үлгісін дәстүрлі емес әдістер негізінде әзірлеуге үйрету68 бет
2-3 сынып оқушыларын ағылшын тілінде сөйлеуге үйрету17 бет
Adobe photoshop программасын үйрету40 бет
«Грамматика, емле және тіл дамыту жұмыстарына үйретудің әдіс-тәсілдері»29 бет
«Қосымша білім беру жүйесінде ересектер арасындағы педагогикалық қарым-қатынасты жетілдіру» (өзгетілді ересектерге қазақ тілін оқытып-үйрету материалдары негізінде)37 бет
Ауызша есептеу тәсілдерін үйрету әдістемесі24 бет
Ауызша және жазбаша сөйлеуге үйрету14 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь