Аң аулау шаруашылығының ірі масштабты карталарын құрастыру

КІРІСПЕ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 3

І. БИЕН АҢ.АУЛАУ ШАРУАШЫЛЫҒЫНЫҢ ФИЗИКАЛЫҚ . ГЕОГРАФИЯЛЫҚ ЖАҒДАЙЫ ... ... .. 4
1.1. Географиялық орналасуы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .. ... ... ... ..4
1.2. Жер бедері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .4
1.3. Гидрографиясы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .6
1.4. Климаты ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .7
1.5. Өсімдік және топырақ жамылғылары мен жануарлар дүниесі ... ... ... ... ... ... ... 8

ІІ. БИЕН АҢ АУЛАУ ШАРУАШЫЛЫҒЫНЫҢ ІРІ МАСШТАБТЫ КАРТАЛАРЫН ҚҰРАСТЫРУ ӘДІСТЕРІ ... ... ... ... 10
2.1. Карталарды құрастыру, ұйымдастыру және даярлау ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..10
2.2 Аң .аулау карталарын ұйымдастыру және даярлау ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .16
2.2. «Mapinfo» бағдарламасында картаны құрастыру әдістері ... ... ... ... ... ... ... ... .17
2.3.1. Атрибуттік таблицалар құру ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...19
2.4. GPS көмегімен аң шаруашылық шекараларын анықтау ... ... ... ... ... ... ... ... ... .31

ІІІ. ӘУЕ. ҒАРЫШТЫҚ СУРЕТТЕРДІ БАЖАЙЛАУ НЕГІЗІНДЕ
АҢ АУЛАЙТЫН МЕКЕНДЕРІН ТҮСІРУ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .32
3.1. Аңдардың мекендеу ортасын бағалау ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...32
3.2. Аң ауланатын мекендердің ғарыштық суреттерін бажайлау ... ... ... ... ... ... ... .34

ҚОРЫТЫНДЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...39
ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 41
        
        ӘЛ-ФАРАБИ АТЫНДАҒЫ ҚАЗАҚ ҰЛТТЫҚ УНИВЕРСИТЕТІ
География факультеті
Геоморфология және картография кафедрасы
ДИПЛОМДЫҚ Ж Ұ М Ы С ... ... ... ірі ... карталарын құрастыру
( «Биен» аң аулау шаруашылығы мысалында )
Орындаған: картография
мамандығының 5 курс ... ... ... ... ... ... ... ... меңгерушісі ... ... ... ... ... БИЕН АҢ-АУЛАУ ШАРУАШЫЛЫҒЫНЫҢ ФИЗИКАЛЫҚ –
ГЕОГРАФИЯЛЫҚ
ЖАҒДАЙЫ.....................................................................
........... 4
1.1. ... ... ... ... және ... ... мен ... БИЕН АҢ ... ... ... ... ... ӘДІСТЕРІ...............................10
2.1. Карталарды құрастыру, ұйымдастыру және
даярлау..........................................10
2.2 Аң ... ... ... ... ... бағдарламасында картаны ... ... ... GPS ... аң ... ... ӘУЕ- ... ... ... ... ... ... ... ... ... Аң ... ... ғарыштық ... ... ... ... шаруашылығының ірі масштабты
карталарын құрастыру».
Бітіру жұмысы 41 беттен, компьютерлік баспадан, кіріспе, 3 тараудан,
қорытынды, 21 ... ... ... екі ірі масштабты карта-
схемалардан, 12 суреттен және 20 ... ... ... ... ... аң шаруашылық картасын жасау.
«Биен» аң аулау шаруашылығының ... үшін ... ... ... ... ... ... шекарасын GPS көмегімен анықтау
Аң аулау шаруашылығының өнімділігін арттыру биотехникалық іс – ... және іске ... Аң ... ... үшін минералды қосымша жемді (азықты) ретімен қою.
2. Аң аулау шаруашылығының қорғау қызметін ретке келтіру;
3. Аң аулау ... зиян ... ... ... ... объект: «Биен» аң аулау шаруашылығы Алматы ... ... ... ... қаласынан 130 км қашықтықта орналасқан
Түйінді сөздер: ГАЖ, ... ... ... ... ... ... ... зерделеу, тау, жота, су айрық,
Бітіру жұмысы кіріспе, үш тарау және қорытындыдан тұрады. Бітіру
жұмысының ортақ ... ... ... ... ... ... жазу барысында 21 әдебиет көздері қолданылды.
КІРІСПЕ
Қазіргі ғылыми технологиялардың жоғары дәрежеде дамыған заманында
таңдалып ... «Аң ... ... ірі ... ... (Биен аң аулау шаруашылығы мысалында)» тақырыбының өзектілігі
жоғары. ... ... ... арқылы талқыланған.
ГАЖ-дың кең ауқымды мүмкіндіктері басқа ақпараттық ... және ... ... ... мен ... талдау
жасау және болжау, негізгі ... мен ... ... ... ... ... нәтижелерін стратегиялық шешімдермен жоспарлау және
алдын алу шараларын жасаумен байланысты оның ... ... ... ... жаңа ... ... ... бар, тым әсерлі,
адамзаттың алдындағы ауқымды мәселелер мен тапсырыстарын жылдам талдауға
ыңғайлы және ... ... ... ... уақытта ГАЖ- бұл
миллиондаған индустрия, мектепте және ... ... ... ... іс ... ... ... барлық ортасында
қолданысқа ие. Жоғарыдағы артықшыларын ескере отырып, тақырыптың өзектілігі
шүбә келтірмейді.
Бітіру жұмысының тақырыбы: «Аң ... ... ірі ... ... ... аң аулау шаруашылығы мысалында)»
Жұмыстың мақсаты – қазіргі ... ... ... ... ... ... көрсету, зерттелген Биен аң аулау шаруашылығының ... ... ... ... ... ... мақсаттарға қол жеткізу үшін ArcGIS программасында
карта жасау әдістері қолданылды.
Дипломдық жұмыс 3 бөлімнен тұрады.
Биен аң аулау шаруашылығының ...... ... деп
аталатын 1-тарауда шаруашылықтың географиялық орналасуы, жер бедері,
гидрологиясына ... ... ... ... ... ... және өсімдік жамылғылары мен ... ... ... аң аулау шаруашылығының ірі масштабты карталарын құрастыру
әдістері деп аталатын 2-тарауда жұмыс ... жету үшін ... ... ... Биен аң ... шаруашылығының ірі масштабты карталарын
құрастыру тәсілдері қарастырылып, ұйымдастырылған және ... ... ... ... ... ... ... нұсқалары келтірілген. Сонымен қатар, «MapInfo»
бағдарламасында картаны құрастырудың әдістері талданған.
Әуе – ғарыштық ... ... ... аң ... ... деп ... ... аңдардың мекендеу ортасын бағалау
(бонитеттеу), мекендеу ортаны бонитеттеу кластары ... және ... ... ... ... ... Аң аулау мекендердің
ғарыштық суреттерін бажайлау жағдайлары қарастырылған.
Жұмыс ... ... ... ... ... ... жасау барысында көптеген әдебиет мәліметтері сарапталып, қолданылды.
Жұмыстың көлемі: 3 тарау, 42 бет, 14 суреттен (оның ... ... ... ... саны ... БИЕН АҢ ... ШАРУАШЫЛЫҒЫНЫҢ ФИЗИКАЛЫҚ – ГЕОГРАФИЯЛЫҚ ЖАҒДАЙЫ
1.1. Географиялық орналасуы
«Биен» аң аулау шаруашылығының құрылуындағы биологиялық – экономикалық
тұрғыдан ... ау ... ... ауданы 47 577,56 га жерді алып жатыр.
Биен аулау шаруашылығы Алматы облысын Ақсу ауданының ...... ... ... ... шаруашылығы Жоңғар немесе қазіргі Жетісу Алатау жотасының
солтүстік беткейінде орналасқан. Бұл ... Биен ... ... ... ... және Ақсу өзенінің батыс ... алып ... ... ... ... ... Алатауының теңіз деңгейінен
4000 м биіктікте орналасқан суайрығы ... ... ... ... ... алабының (бассейн) орта тұсынан және биіктігі 1000 м болатын арнасы
арқылы өтеді. Солтүстік – ... ... ... ... ... ... Сарытау тауының етегін бойлай Биен өзеніне дейін 1500 м биіктікте
өтеді. Ал батыс шекарасы ... ... ... ... ... дейінгі жерден өтеді.
Аң аулау шаруашылығының территориясында ... ... яғни ... ... ... ... мен Сарытау және
оларды бөліп тұратын көлденең аңғар жатады.
«Биен» ау аулау шаруашылығының ... Жер ... аң ... ... ... биік ... ... – Алатау, Тоқсанбай) орналасқан.Жетісу (Жоңғар) Алатау жотасының
абсолюттік биіктігі 3000 – 4000 м. ... ең биік жері – ... м ... аты жоқ ... ... ... ... тар, сеңгірлі, шыңдары әдетте үшкір
болып келеді. Беткей бойынша ... ... ... кездеседі. Олардың
биіктігі 400 м –ден 1000 м –ге дейін жетеді. Жетісу ... ... 3500 м ... мәңгі қарлар мен мұздықтар қалыптасқан.
Мұздықтар ауданы бойынша үлкен емес (5 км2 – ға ... ... ... ... аңғарларме төмен түсіп, өзендердің бастауы
болады. Жетісу (Жоңғар) Алатау жотасының тау сілемдері кең толқынды
қырқамен, ... ... ... ... береді.
Аң аулау шаруашылығы шекарасында Жетісу (Жоңғар) Алатауының солтүстік
беткейі Қопал ойысында 2 алып ... ... ... ... ... Бірінші
кертпеш (кемер) ендік бағытта 3000 – 4000 м ... ... ... ... ... 600 м. Оның беткейі ... ... ... ... ... ... ... сонымен қатар көлдер қалыптасқан. Мұздықтардың ұзындығы 2 км –
ге жетеді. Бірінші кертпеште (кемерде) солтүстікке ... ... беті орын ... ... ені 4 км, ... 3000 – 3300 м. Жер ... 100 м болатын солтүстік және солтүстік – шығыс бағытта созылған
астау тәрізді аңғарлармен тілімденген.
Жетісу (Жоңғар) ... ... ... ... 800 м ... Бұл ... тар және ... (500 – 600м) аңғарлармен тілімденген.
Кертпеш (кемер) етегін бойлай шығыстан батысқа ... ... мен ... ... ... ... ... жатыр. Аңғардың ені батысында 6 км.
Оның биіктігі батысқа қарай, 1900 м – ден 1500 м – ге ... ... жер ... ... ... 50 м ... жыралы (сайлы) – жалды
болып келеді. Аң аулау шаруашылығының солтүстік шекарасын бойлай солтүстік
және солтүстік – ... ... ... ... жота ... ... ... Оның
суайрығының биіктігі солтүстік – шығысқа қарай 1800 м – ден 2073 м – ... ... Бұл ... жер ... ... ... және ұсақ
тілімденген. Аңғардың тереңдігі 200 м – ге ... ... ... ... тереңдігі 800 м Ақсу өзенінің шатқалы (каньон) кесін өтеді.
Территория сейсмикалылығы белсенді зонада ... Осы ... ... ... жер ... ... 2000 м – ден ... тік беткейлі бедер дамыған шекарасында
Жетісу (Жоңғар) Алатауының солтүстік беткейінде ... ... ... ... ... Жаз ... ... жаңбырдан соң тау өзенінің тік
арнасында сел пайда болуы мүмкін. Ірі селдердің пайда болуы көбінесе мұздық
цирктеріндегі ... ... ... ... негізгі өзені болып саналады. Бұл Ақсу өзені және оның салалары
сонымен ... Биен ... ... (Бүркіттібиен, Ортабиен, Қарабұлақ,
Тастыбиен) аң аулау шаруашылығының шығыс шекарасынан ағып ... ... ... мұздықтарынан бастау алады. Бұл ... ... ... ... және қар, жауын – шашын суымен.
Өзендердің тереңдігі 0,5 – 1 м; ... ... (1,5 – 3 ... ... тасты, шоңғалды. Өзендер қарашаның соңында желтоқсанның басында қатады
да наурыз айының аяғы мен ... ... ... ери ... ... бір
жылда 2 рет тасиды. Қар еру кезінде, яғни ... ... ... ... ... ... еруінен, яғни жазда (маусым – шілде айларында).
Осы кезде көп емес су ағыстарын жеңу ... ... ... ... өзендердің ағысын жылдамдату кезінде су деңгейінің тәуліктік
өзгеруін де ескеру керек. Өзендерде саба қыркүйекте қалыптасады, ... ... және ... ... ... өзені, сонымен қатар Қараарық және Қазан өзендері төменгі
ағысында ендері 20 – 40 км, ... 0,5 – 1,5 м. Ал ... ... ... Шыжы ... ені ... ... 15 – 20 м.) ені 3 – 10 м,
тереңдіктері 1 м – ге ... ... Бұл ... ... ... ... ... өзендердің жағалары биік болып келеді.
Жетісу (Жоңғар) Алатауы және Сарытау (Мысымбай және т.б.) жотасының
төменгі кертпешінде қалыптасатын өзендер қар және ...... ... ... толығады. Олар тек сәуір, мамыр айларында тасиды.
Тау аралық қазан шұңқырының орташа жылдық температура 4,5ºС , орташа
таулық зонада ОºС ... биік ... - 5ºС . ...... ... мөлшері тау аралық ойыстарда 500 мм шамасын құрайды, ал ... ... ... ... ... ... қыс ... (қарашаның аяғы мен наурыздың басы)
қар жиі жауып, қарлы борандар жиі ... ... ... ... ...
суық. Қаңтар айында ауа температурасы күндіз – 7 ºС, –15 ºС ... ал ... – 15 ºС , –25 ºС ... ... – 30 ºС ... аяздар
(үскірік) болуы мүмкін. Жауын – шашын айына 5 – 10 рет ... (тек ... Қар ... ... ... ... және ... айының
соңында ери бастайды. Ашық жерлерден қар желмен ұшырылады және олардың
қалыңдығы әдетте 30-50 см – ден ... Қар жер ... ойыс ... ... ... 1 м – ден асуы ... 2000 – 3000 м ... орташа таулық зонада қыс қатты. Күндіз
ауа температурасы – 15 ºС -ден – 20 ºС дейін болады, түнде – 20 ... ... ... Қар ... ... ... ... сәуір айына дейін жатады.
Қардың биіктігі 50 – 100 ... ... ... қыс ... ... температура – 20 ºС – 25 ºС
дейін, түнде – 25 ºС – 30 ºС ... ... Қар ... ... айынан
бастап мамыр айына дейін жатады. Қардың биіктігі 150 см – ге жетеді.
Тау аралық аңғарда көктем уақыты наурыз айының ... ... ... дейін болады; көктем кезі ауа райының жылы, бұлтты күндер аз, ... ... көп ... ... ... ... 10 ºС – 15º ... – 10 ºС дейін үсіктер болып тұрады. Жауын – шашын нөсер түрінде
жауады. Мамыр – ең ... айы. ... ... ... ... ... айынан маусым айына дейін созылады және ауа райының тұрақсыздығымен
сипатталады. Күндізгі температура 0 – 5 ºС. Түнде әдетте үсік ... ... ... жаз кезі мамырдың ортасынан қыркүйектің ортасына
дейін созылады. Ауа райы әдетте ... ... ... көп. Күндізгі
температура 20-25 ºС, түнде 5-10 ºС. ... ... ... 35 ... ... ... ... уақыты салқын, жаңбырлы өтеді. 3000 м
биіктікте күндізгі температура 10-15 ºС, ал 3500 м ... 5-10 ºС. ... м ... температура 5-10 ºС түседі, ал 3500 м ... жаз ... ... жүреді.
Тау аралық аңғарларда күз кезі қыркүйектің ортасынан қарашаның аяғына
дейін созылып, ауа райының ... ... және ... ... ... ... 5-15º С, түнде үсік жүреді. Жауын – ... аз және ... ... ... ... ... күз кезі суық және желді. Күндіз
температура 0-5 ºС, түнде -5,-10 ºС. ... ... ... жауын қар
аралас түрінде жауады.
Тау аралық аңғарларда батыстық желдер ... ... ... – 3 м/с, ... жылдамдығы 15 м/с дейін жетеді. Тауларда басым таулы
– аңғарлық циркуляция: желдер түнде және таңертен тау ... мен ... ... ... ал ... кері бағытта соғады. Таулы – аңғарлық желдер
жазғы уақытта анық байқалады. Желдің жылдамдығы 10 м/с дейін. ... ... ... ... ... және ... жылдамдығы
күшейеді.
1.5. Өсімдік және топырақ жамылғылары мен жануарлар дүниесі
2000 м – ге дейін биіктіктегі аласа таулық ... ... ... - әртүрлі шөптесінді шалғындық далалар мен таулы далалар таралған.
Шалғындық далаларда ақ ... ... ... дала ... ... ... арпабас, кәдімгі киікшөп, орман сәлбені өседі.
Таулық далаларда оларға ... ... және боз ... ... ... тал, қарақатпен көрініс береді.
2000-2400 м биіктікте өсімдіктің орманды – шалғынды ... ... ... ... және ... тұқымды шалғындары бар
шыршалы ормандардан тұрады. Шыршалы ормандар Сібір ... ... ... ... ... ... астық тұқымдастар және ылғалды
мүкті – шөптесінді шыршалы ормандар кездеседі. Таулы қайыңды ... ... ... ... қара тал, ... ... ... алып
жатыр. Шөптесінді шыршалы ормандардың төменгі ярусында мынандай өсімдіктер
өседі: ... гүл, ... ... ... ... ... бұталардан: таңқурай, бүлдірген, Альберт раушаны,
қарақат, қылды бөріжидек өседі.
Субальпілік белдеуінде (2400-2800 м) ... ... ... ... ... ... биік ... далада кездесетін Түркістандық аршалар
кең таралған. Шалғынды ... ... ... ... (жетісу)
купальницасы, жылтыр таулық, суықтабан, Федченко эдельвейсі, қызылды –
қаралы пияз, Крылов ... ... ... ... шалғынды қоңырбас.
2800 м – ден жоғары альпілік белдеуден 3200 м – де мұздықты зонаға
дейін ұсақ ... ... биік ... ... және ... Шалғындық өсімдіктері таулық, Крылов сұлысы, Карелик түймедағы
және шалғындық бұталар түрінде көрініс ... Биік ... ... ... қоңырбас және шалғындар өседі. Аң ... ... 4 ... ... зоналар ерекшелінеді: аласа таулардың
шалғындық – далалы және далалы, орташа таулардың орманды – шалғынды және
орманды – ...... биік ... шалғынды мен шалғынды – далалы
және биік таулық гляциалды – нивальды.
Биіктігі 1200 м болатын аласа таулық зоналарда ... ... ... қара ... ... – 2000 м – ден биік тау асты далаларда аз гумусты қара топырақ,
күңгірт және ашық қара – ... ... ... ал ... ... күңгірт – сұр орман топырақтары жайғасқан.
Биіктігі 2000-2400 м аралығындағы таулардың солтүстік беткейлерінде
таулы ... ... ... және ... – шалғынды топырақтарда шыршалы
ормандар дамыған. Таудың ... ... ... аршалар дамыған.
2150-2650 м биіктікте субальпілік таулы – ... және ... ... ... ... ал ... 2650 – 3200 м болатын зоналарда
таулы – шалғынды және шалғынды – далалы альпілік ... ... м – ден ... ... ... дамымаған.
«Биен» ау аулау шаруашылығы Алматы облысының орталығы ... 130 км ... ... ... аң ... ... ... жөндеуден өткен
автомобиль жолы өтеді. Аң аулау шаруашылығының территориясында аулау
мезгілінде аң ... ... кез ... нүктесіне түсуіне мүмкіндік
беретін далалық жолдар жасалған.
Зерттеліп отырған аң аулау шаруашылығының территориясында ауланатын
жануарлардың ... ... | |Аң ... |
| | ... ... ... ... ... |
| | ... ... |
| | ... ... орны |
| | |% ... |
|1. |Марал |50 ... ... |50 ... ... ... |30 ... |Қабан |50 ... ... |60 ... ... |60 ... ... |20 ... ... |40 ... ... |30 ... ... және ... ... |30 ... Республикасының Қызыл кітабына енген жануарлар |
|түрлері ... ... |40 ... |Аю |30 ... |Қар ... немесе Барыс |30 |
| | | ... ... ... |30 ... БИЕН ... ШАРУАШЫЛЫҒЫНЫҢ ІРІ
МАСШТАБТЫ КАРТАЛАРЫН ҚҰРАСТЫРУ ӘДІСТЕРІ
2.1. Карталарды құрастыру, ... және ... ... ... ... тәсілдері мен технологиялық әдістері қолданылатын
картографиялық ... ... мен ... ... ... ... Таңдалған технология уақыттың, күштің және
құралдардың ең аз шығындарын талап етіп, қазіргі басшылықтың ... ... ... ... ... міндетті түрде редакциялы-техникалық
нұсқаулар мен карта бетінің формулярында ... ... ... ... тәсілдері:
• басты картографиялық материалдардан дайындалған ашық
негіздердегі көкшіл көшірмелер бойынша ... ... ... ... басты картографиялық материалдардан дайындалған ... бір көк ... ... ... ... ... құрастыру;
• картаның баспалық түпнұсқаларын сандықтау бір уақытта
жасау.
Сонымен ... ... ... ... сапасы мен
картографияланатын ауданның ... ... ... ... ... мысалы:
▪ басты картографиялық материалдардан ... ... ... екі ... және ... көшірмелер
бойынша жарым-жарты құрастыру;
▪ аралық масштабта немесе ... ... ... ... ... ... дайындалған ашық негіздердегі
көкшіл көшірмелер бойынша жеке-жеке құрастыру үдемелі және тиімді тәсіл
ретінде ... ... ... тәсілде карта мазмұнындағы ... ... ... материалдар монтажының түпнұсқасынан күліңгір пластикада
жасалған үш көшірмеде жүзеге асады. Бір көшірмеде қара түспен, ... көк ... ...... ... басылатын элементтер
құрастырылады. Егерде картаның жүктелуі кейбір элементтер мазмұнымен ... ... ... екі ... ... ... (мысалы, бір
негіздерде бедердің элементтері құрастырылады, екіншісінде – гидрография
мен пішіндер жасалады).
Әр ... ... ... ... ... ... қамтамасыз ету үшін бұл негіздерді арнайы ... ... ... Ол үшін ... дайындау алдында басты
картографиялық материалдар монтажының түпнұсқасы мен пластика беттерінде
тескіш ... ... ... ... тесу қажет.
Жеке-жеке ашық негіздерде құрастырылуы аяқталған карта беті келесідей
құрамада граверленуге (оюлануға) беріледі:
• ыдыратылып құрастырылған түрнұсқалар ... ... ... бедер);
• бірлескен түрлі түсті диапозитив;
• құйылатын элеметердің макеті (бірлескен түрлі түсті ... ... ... ... ... ... ... арналған атаулардың тізімі (егер жазулардың баспалық
түпнұсқасы дайындалса, жинаққа қосылмау мүмкін).
Басты картографиялық материалдардан дайындалған ашық ... көк ... ... карта мазмұнының барлық элементтерін құрастыру
аудан жерлерінің күрделі ... ... ... ... ... әр ... және қиын өңдеуінде қолданыла алады.
Картаны шығаруға дайындағанда:
❖ ашық негіздердегі құрастырылатын түпнұсқа;
❖ карта ... ... ... ... ... ... тізімі беріледі.
Картаның баспалық түпнұсқаларын оюлаумен (граверлеумен) бір уақытта
құрастыру - карта жасауының ... ... ... ... әдісте басты картографиялық материалдар монтажының түпнұсқасынан
граверленетін негіздерде пішіннің, гидрографияның, ... ... ... ойылатын көшірмелерін дайындайды. Картографиялық
материалда, түпнұсқа монтажында немесе жеке негіздерде кейбір элементтерді
(мысалы, пішіндерді) ... ... ... ... ... жартылай
құрастырылуы рұқсат етіледі.
Карта түпнұсқасын бір уақытта құрастырып, өюлау кезінде, жұмысты
жоғары сапада ... бір ғана ... ... ... ... ... ... Бұл кезде картограф-
құрастырушы карта бетінің күрделі учаскелеріндегі объектілердің сұрыптауы
мен суреттің ... ... ал ... ... аумақтағы қажетті жалпылауды орыңдап, суретті ... ... ... ... ... құрастырылатын жұмыстарды (мысалы,
карта бетіне түсетін объектілерді сұрыптау, жеке элементтердің бейнелеуін
қорытындылау, атаулау ... ... ... т. б.) картограф-
құрастырушы ... ... ... ... ... ... ... картограф-безендірушілер баспалық
түпнұсқалардағы лайықты жұмыстарды орындағанда осы қызметті қолданады.
Басты картографиялық ... ... ... ... тең ... таяу ... жағдайда, басты картографиялық
материалдың мазмұнына қосымша мәліметтер арқылы маңызды өзгертулер ... ... ... ... қатар, жеке элементтердің бейнелеуі қиын
болған уақытта (мысалы, қоныс ... екі ... және екі ... ... жарым-жарты құрастыру жасалады.
Осы тәсіл арқылы жұмыстарды орындау үшін күліңгір пластикадағы басты
картографиялық материалдар монтажының ... екі ... және ... ... ... ... ... жағынан көкшіл сурет,
жылтыр жағынан қара (қоныр) сурет ... ... ... немесе
суреттерді жалпылауды (дұрыстауды) қажет ететін учаскелердегі көшірменің
жылтыр жағынан қара ... ... ал көк ... көмегімен
қосымша материалдар арқылы элементтерді құрастырып, дұрыстайды. Объеткілер
бейнелеуін қажет ... ... ... оюлау кезінде кедергісіз
орындалатын мүмкіндігі болса, біріктірілген бейнелеулер ... ... ... ... ... ... жарамды. Бұл түпнұсқадан
оюлауға көшірмелер дайындалады.
Құрастырылатын карта масштабына ... көп ... ... ... ететін мазмұндары күрделі картографиялық материалдарды қолданған
жағдайда, ... ... ... ... ... картографиялық
материалдың масштабында орындауға болады. Аралық масштабтағы ... ... ... ... құрал-жабдықтардан дайындалған көк
қағаздағы көшірмеде орындалады.
Әдетте басты картографиялық материалдар масштабындағы құрастыру
картографиялық ... ... ... ашық ... ... материал масштабында немесе аралық масштабтағы
құрастыру кезінде ... ... мен ... ... ... масштабын ескере отырып жасайды. Мазмұнның элементтері
кейінгі азайтуларды болжай отырып, үлкейтілген шартты белгілерге ... ... ... мен ... ... ... шартты
белгілермен толтырылмайды, жазулары берілмейді. Аралық масштаб немесе басты
картографиялық материал масштабы ... ... ... ... ... қара көшірмелер дайындалады. Кейін ... ... ... ... ... ... ... мазмұнының таңдалуы мен жалпылауы анықталады, атаулардың
жазулары беріледі, ... ... ... мен ... бір ... түсіріледі.
Осының нәтижесінде ақырғы түрдегі құрастырылатын түпнұсқалар алады.
Бұл түпнұсқадан баспалық түпнұсқаларды оюлау үшін көшірмелер дайындайды.
Топографиялық карта беттерінің (парақтарының) ... ... ... тұрады:
• картографиялық материалдарды қолдануға дайындау;
• картографиялық негіздерді дайындау;
• карта бетінің мазмұнын құрастыру.
Құрастырудың технологиялық схемасы және картаны шығаруға дайындау
|Техникалық ... ... ... ... зерттеу |
|Редакциялық нұсқаулар ... | ... ... | ... ... ... |
|үлгілері |
|Ең басты ... ... ... ... ... мен торды құрастыру |
|Сандықтау ... ... ... ... ... жалпы талаптары
Картада жазулардың келесі түрлері болады:
• қоныс пунктілерінің, темір жол стансаларының, гидрография,
бедер, өсімдік ... және ... ... ... ... ... кәсіпорындарының
түрлері мен мамандандыруы, ... пен ... ... ... салу ... және т. б.);
• сандық сипаттамалар (аймақ нөктелерінің биіктік ... ... ... ... еңі мен ... ... мен қалындығы, ағаш араларындағы
қашықтық, көпірлердің және ... жүк ... ... географиялық объектілер атауларының ... ... орыс ... және ... ... ... Географиялық атаулар жазулары мемлекеттік органдар
шығаратын жаңа ресми құжаттарға сай ... ... ... ... ... ... негізгі
принциптері, сонымен қатар олардың ... ... ... ... ... ... ... Жалпы нұсқауы
және Қазақстанның географиялық атауларының жазу ережелерімен анықталады;
Қазақстанның жеке облыстары мен шет ... ... ... ... ... ... ... берілуінің жеке
нұсқауларымен айқындалады.
Басты картографиялық материал ретінде топографиялық ... ... ... ... ... объектілердің атаулары бар жаңа
топографиялық карталарды ... ... бұл ... ... ... ... ... картаға өзгерусіз орналасады. Жаңа
атаулар ресми құжаттарда келтірілген ... ... ... Бұл ... ... ... масштабтағы басылған топографиялық ... ... ... ... ... ... ... карталарда орналасқан географиялық объектілер
атауларының дұрыс жазылулары ... ... ... ... ... пунктілерінің атаулары – Қазақстан және
Облыстық ... ... ... ... ... ... ... қатар, Қазақстан және Облыстық Жоғарғы Кеңесі
Президиумдар қаулылары мен өлкелік және облыстық
кеңестерінің ... ... ... ... ат қою ... ... ... темір жол станцияларының аттары - Қазақстанның
транспорттық министірлігі ... № 4 ... ... пристаньдар (кемежайлар) аттары – ... ... ... шығаратын өзен пароходшылық
ара қашықтығының тарифтары бойынша;
▪ ірі құрылыс (СЭС, каналдар) ... - ... ... ... ... Президиумдары мен
Қазақстан және Облыстық Министрлер Кеңесі қаулылары
арқылы.
Басты ... ... мен ... ... ... ... ... жағдайда, құрастырылатын картадағы атаулар
осы мәліметтерге сәйкес жазылады.
Теңіздердің, ірі көлдердің, су ... және ... ... ... ... ... ... гидрография объектілері мен
навигациялық жабдықтау құралдар аттарын тексеру үшін теңіз және ... мен ... ... және басқа да объектілер атауларының дұрыс берілуі ұсақ
масштабты карталармен, ... және ... ... ... емес ... ... ... карталарды
құрастыру кезіндегі аттардың ... ... ... ... ... Жалпы нұсқауында келтірілген траскрибтеу ережелерімен
бекітіледі.
Беру (тапсыру) принциптерін сақтау бойынша ... ... ... ... ... ірі ... атаулары үшін, біркелкі ресми
құжаттар мен әдебиеттерде пайдаланылатын жазудың дәстүрлі түрі қолданылады.
Картадағы кейбір ... ... ... ... ... кіші, жоғарғы, төменгі сөздерінен басқа барлық меншік
атаулар толық түрде беріледі. Ал олар ... және ... ... ... Объектілер түрін белгілейтін түсіндірме жазулар толық және қысқа
үлгіде беріледі. Жазудың қысқарған түрлері шартты ... ... ... қысқартулар тізімінде келтірілген. Тізімде ескерілмеген
қысқартулар, картаға толық жазуға мүмкін болмаған ... ... ... етіледі. Бұл кезде атаулардың әр түрлі оқылу мүмкіншілігі ... ... ... ... мен ірі ... ... (теңіздер,
шығанақтар, аралдар, түбектер, ойпаттар, жоталар) атауларының жазулары бір
уақытта карта ... ... ... ... ... Әдетте күрделі, ірі аудандардың редакциялы-техникалық
нұсқауларына қоса ... ... ... жер объектілерінің
меншікті атаулар жазуларының орналасу схемалары өнделеді.
Картадағы жазулар маңызды объектілердің ... ... ... ... ... ... өзендер, темір жол, тасты ... қара ... ... ... ... өтпей, тік бұрышты торлардың
горизонталь сызықтарына түспей бос орындарға жазылады.
Картадағы кішкене аймақты ... ... ... ... ... ... ... мүйістердің, қоныс пунктілерінің,
таулардың, асулардың) өзіне қатысты объектілер белгілерінің оң жағында,
рамка ... ... және ... ... параллельді орналасады.
Кейбір жағдайларда жазуларды, басқа ... ... ... үшін
объектілер шартты белгілерінің сол жағына, үстіңгі немесе төменгі жағына,
ал ерекше жағдайларда – ... ... және ... жағына параллельді
емес орналастыруға болады.
Бір атаудың жазулары барлық беттерде қайталанған ... ... мен әріп ... ... сақталуы қажет, сонымен қатар,
бағыт бойынша әрбір жазу алдынғы жазудың жалғасы болуы тиіс.
2.2. ... ... ... ... ... ... ... аңшылық жерлер мен биотехникалық
шаралар типологиясы жоспарларының даярлау ... ... ... ... мен биотехникалық шаралардың жоспарлары аң
аулау шаруашылық ауданы мен аңшылықты ұйымдастыру жұмыстарының ... ... 1 : 100 000 ... 1 : 50 000 масштабтағы аң ... ... ... ... ... ... ... топырақ, геоботаникалық, ландшафтық, сонымен қатар, ... ... ... ... ... ... ... үлгілерінің жоспарларына түспен белгіленген
шекаралар түсіріледі (әрбір жердің ... бояу ... ... ... ... ... класы және типы (үлгісі) көрсетіледі.
3) биотехникалық шаралар жоспарларына шартты белгілермен жобалаушы
(қызыл түспен) және ... ... ... аң ... шаруашылық
шаралары, аң аулау шаруашылығы мен жануарларды (фаунаны) қорғау ауданының
құрылыс мекемелері түсіріледі.
ГАЖ-технологияларын еңгізу ... ... ... ... ... ... ... (аң аулау шаруашылығы)
объектісіне 1 : 100 000 масштабта құрастырылады.
Табиғи ортаның жеке компоненттері (топографиялық, ландшафтық, ... ... ... аңшылық жер үлгілерін участкілерге бөлу
үшін мамандандырылған ... ... ... Үш ... ... және ландшафтық карталарының беттесуі (бірлесуі) Adobe Photoshop
бағдарламасында орындалып, әрі қарай талдау үшін ArcView ... ... ... ... басты мақсаты табиғаттағы
биологиялық аңшылық жерлерді тауып, жоспарға түсіруде ... ... мен ... ... ... ... арқылы
аңшылық жерлері белгіленіп, кестелік және мәтіндік материалдары ... ... ... ... ... топографиялық жүктеменің барлық
элементтері, аң ... ... ... – аң ... шаруашылығының,
орман шаруашылығының, мылтықшы жолдарының, ұдайы өндіріс учаскілерінің
шекаралары түсіріледі.
Карта–схемаға координаталар ... ... ... ... және ... ... объектілер, қатынас
жолдарындағы құрылыстар және ашық баспаның жариялауына тиым салынған басқа
объектілер түсірілмейді.
Аңшылықты ұйымдастыру ... ... ... ... ... ... ... құрастыру әдістері және
безендіру процедурасы
1. Қолданылу облысы
Стандарт масштабы 1:10 000, 1:25 000, 1:50 000, 1:100 000, 1:200 ... 000, 1:1 000 000 ... ... ... ... сондай-ақ
картографиялық ақпараттардың кодтау мен классификациялау жүйесіне жалпы
талап орнатады.
2.Қабылданған қысқартулар мен кілттік сөздер ... - ... - ... ...... базасы
Кілттік сөздер: сандық карталар, атрибуттік таблицалар, мәлімет базалары,
классификация, кодтау, сапа, дәлдік.
Тиіс – міндетті түрде ... ...... ... ... Жалпы орны (жағдайы)
Осы стандарт жұмыстың орындалу ретін, СК-лардың құрамы мен ... ... ... СК ... ... ... ... нақтылайды, жұмыстың сапасы мен материалдарды әсемдеуге
талап орнатады.
4. ... ... ... ... ... ... жұмыстарды рет-ретімен
орындаудан тұрады:
-растрлық суреттерді геобайлау
-кеңістіктік нысандарды векторизациялау (сандық қабаттар құру)
-атрибуттік таблицалар құру және оны толтыру
-СК-ны безендіру
Геобайлау
Сандауға дайындықтың алғашқы ... ... ... ... ... табылады.
Растрлық сурет – бұл суреттің, фотографияның немесе басқа да ... ... ... ... ... ... Maplnfo ... форматтармен жұмыс істейді: JPEG, GIF, TIFF, PCX,
BMP, TGA (Targa), BIL (SPOT спутниктік фотографии).
Растрлық сурет ... ... ... ... ... тіркеу диалогы пайда
болады (2-сур.).
1 Сурет. Растрлық суретті «шақыру»
2 Сурет. Суретті ... ... ... ... ... ... мен мазмұны
Векторлық қабаттың атрибуттік таблицасы өзіне қабатта бар географиялық
нысандар ... ... ... ... Әрбір кеңістіктік нысанға
таблица қатары, әрбір тақырыптық белгілерге таблица бағандары сәйкес
келеді.
Барлық атрибуттік таблицалар нысандардың ... ... ... осы ... ... ... ... құрауы тиіс. Бағандар типі де
осы стандартпен жасалады. (1 табл.). Таблицада ешқандай жаңа бағандар
жасалмайды.
1 табл. ... ... ... | ... жолы ... жолы ... п/п ... жолы | | |
|1 |ID ... ... ... |
| | ... ... ... | |
| | ... және т.б.) | |
|2 |Name ... ... |Символдық (40) |
| | ... ... ... |
| | ... | |
|3 |Type ... ... ... (50) |
| | ... ... |
| | |мен ... ... | |
|4 |SType ... ... ... (50) |
| | ... | |
| | ... | |
| | ... | |
|5 |Full name ... ... ... (50) |
| | ... ... |
| | ... өзені) | ... ... тек ГАЖ ... ... бойынша ғана қосылуы
мүмкін, ондай жағдайда олар толыққанды сипатталған болуы тиіс.
Атрибуттік кестелерді ... ... ... түрге айналдырумен
жүреді, яғни нысанды сандық түрге айналдырып болған соң, соған сәйкес
атрибуттік ... ... ... ... ... ... ... жазылады. Тек алғашқы екі ID және Name бағандарын ғана толтыру
міндетті. Қалған ... ... екі ... ... ... ... мен МБ-сын жаңарту жаңа ... мен ... ... ... және тек ГАЖ ... ғана іске ... ... Классификациялау мен кодтауға қойылатын талаптары
Кеңістіктік мәліметтерді сақтау ГМБ архитектурасына сәйкес ... тиіс ... ... MAPs бумасында, GIS директоийіндегі DCDiORB серверінде
сақталады. Ақпараттық архитектура негізі екі ... VECTOR және ... ... VECTOR ... нысандар класына бөлінетін барлық
кеңістіктік мәліметтер ... екі OBLAST және CITY ... RASTER ... ... бойынша растрлық мәліметтер сақталады.
3-сур. Географиялық мәліметтердің ақпараттық архитектура
Файлдар атауларының классификаторы
Файл атауының жалпы схемасы үш негізгі блок бойынша нақты нысандар класын
идентификациялайды ... ... ... жазу үшін ... Z-ке ... ... қолданылады. Мысалы, BOUND_ATYJVM.
4-сур. Файлдар атауларының жалпы схемасы
|Тараз |TAR ... |TUR ... |URA ... |UST ... ... ... мен олардың идентификаторлары
|Картографтың инициалы |Қысқартылған белгісі |
|Аюпов Кайсар |АК ... ... |DA ... ... |SK ... Анастасии |SN ... Асем |АА ... ... |ВА ... ... |SG ... туралы ақпараттармен бірге картада нысандар жазулары жеке класта
жазылады.Текстік қабаттардың атаулары төмендегідей көрінеді::
5-сур. Текстік файлдар атауларының жалпы схемасы
Нысандарды ... ... ... ... атрибуттар көрсеткіштеріне сүйене
отырып жасалады.
Нысандар коды ID бағанына жазылады және тек осы баған үшін ғана ... үшін ... ... болып араб ... ... ... символдар стандарттың аталған облысында жіберілмейді.
6-табл.Жолдар идентификаторлары (ID)
|Жол типі ... |SType ... ... ... ... ... ... |жол |01 ... ... | | ... ... жол |Жөнделген |жол |02 |
| ... | | ... жол ... |жол |03 ... және ... жолы |Далалық |жол |04 ... жол ... |жол |05 ... жол ... |жол |06 ... ... қатты |Жасалып жатқан|жол |07 ... ... жол | | | ... жатқан грунттық |Жасалып жатқан|жол |08 ... | | | ... ... ... жол ... ... |09 |
| ... | | ... ... ... идентификаторлары
(ID)
|Гидрография ... |SType ... |
| | | ... ... ... ... |
|Көлдер | ... |
| |Көл | | ... ... көлдер | ... ... ... ... ... |Көлшік ... ... ... ... су ... |
|Бұлақтар мен өзен аңғарлары|Өзен ... ... ... ... мен |Өзен ... ... | | | ... | | | ... ... ... не ... ... ... ... | |080 |
| | ... ... ... ... ... |SType ... |
| | | ... ... ... ... |шекара |01 ... ... ... ... |02 |
|Аудандық шекаралар ... ... |03 ... ... және елді ... ... ... |Туре |SType ... |
| | | ... ... астанасы ... ... ... |01 ... ... |Қала ... ... |02 ... |Қала |елді ... |03 ... ... ... ... |04 ... жол ... ... ... |05 ... | | | ... | | ... бар) | | | |
| | | | |
| | | | |
| ... ... ... | |
| ... |елді мекен | ... мен ... ... мен ... |Туре |SType ... |
| | | ... ... |үй | ... | ... цирк, |мектептер, |үй | ... ... | ... ... | | |
| ... | |01 |
| |т.б. | | |
| | | | |
| | | | ... ... | |
|қтар,алаңдар, ... ... | ... |скверлер, | | |
| ... |02 |
| |ар | | |
| | | | ... ... |Зауыт |территория | |
| ... | |03 |
| | | | |
| | ... | ... |үй |үй |04 ... және жартылай |үй |үй |05 ... | | | ... ... ... |06 ... ... |SType ... белгілер |
|Көшелер ... |жол |01 ... ... |жол |02 ... ... |жол |03 ... ... |жол |04 ... ... |жол |05 ... ... |жол |06 ... ... |Трамвай жолы |жол |07 ... ... ... жол |жол |08 ... Көшелер идентификаторлары (ID)
12-табл.Аудандар идентификаторлары (ID)
|Аудандар ... |SType ... |
| | | ... ... ... ... |01 ... аудандары |Аудан ... |02 ... ... ... ... |03 ... ... |микроаудан |04 |
|Кварталдар ... ... |05 ... ... безендіру
DigitalORB компаниясында жасалған барлық сандық ... ... ... ... ... ... келесі жазулар қолданылады:
-жалқы өзіндік атаулар (теңіз, өзен, көл және ... да ... елді ... көше ...... ... ... нысандардың қосымша сипаттамасы
(ғимараттар мен құрылыстар түрлері).
Барлық жалқы өзіндік атаулар картада толығымен ... ... ... ... ... ... ... мүмкін.
Елді мекендердің, кішігірім көлдер мен басқа суқоймалардың аттары беттің
оңтүстік немесе солтүстік рамкасына ... сол ... оң ... ... ... көл, ... атаулары сол нысан суретінде
көбіне олардың созылу бағытына сәйкес түзу немесе ... ... ... ... ... өздері айқындап тұрған нысандарға ғана қатысты екені
күмәнсіз орналасқан болуы тиіс, олар маңызды нысандар мен ... ... ... тиіс, мемлекеттік шекаралар суретін кесіп өтпеуі
тиіс және карта мазмұнының басқа
СК-ның текстік бөлігін безендіру
Текстік қабаттар тек төрт қабатқа ғана жасалады: гидрография, ... ... ... және ... ... жазуда
бағдарламалар каталогындағы «Автожазу» (Программы>Каталог
программ>Автоподписи) (6-сур.) утилиті қолданылады
6-сур.Автожазу
Программы менюінде Подписи как объекты на косметическом слое қатары пайда
болады. (7-сур.
7-сур. ... ... ... ... ... ... құру үшін келесі әрекеттерді орындау қажет:
1. Жазу жазылатын қабаттың ... ... ... ... ... ... таңдалады).
1. Карта > Управление слоями командасын орындау.
Жазғыңыз келген нысанның қабатын таңду керекЖазу үшін ... ... ... ... ... ... Осы ... орналастыру, текст стилі беріледі. (8-сур.).
3. "ОК".кнопкасына басу керек
8-сур. Жазулар стилін ... ... ... атын жазу ... ... ... Подписи
как объекты на косметическом слое>Создать подписи на ... ... ... ... ... Подписей диалогын толтырыу. (9-сур.)
Диалогты толтырғаннан кейін Maplnfo карта бетіне ... атын ... ... ... ... ... оңға ... жоғарыдағы процедураны
қайталау керек. Осылайша нысандар аты жазылады.
Бұдан кейін Сіз қабатта жаңа таблицаға сақтауыңыз керек:
1. Карта>Сохранить косметику ... ... ... ... ... объекты" диалогы шығады.
2. Меню тізімінен "Новая ... ... ... "ОК" ... ... ... "Сохранить объекты в
таблице" диалогы шығады.
4. Директорияны таңдаңыз және жаңа ... атын ... "ОК" ... басыңыз.
Maplnfo қабаттың жазулары сақталатын жаңа таблица жасайды және оны ... ең ... ... ... ... бөлігін безендіру
- Жолдарды безендіруге қойылатын талаптар
ШАРТТЫ БЕЛГІЛЕРДІ қараңыз
- Гидрографияны ... ... ... ... белгілерге сәйкес болу керек, сызық қалыңдығы 1 пиксел.
Гидрографияны жазудың ресми шрифті Times New Roman CYR ... ... ... |Times New Roman CYR ... ... |
| ... ... 22) ... |Times New Roman CYR ... ... 10) ... ... ... |Times New Roman CYR ... ... 8) ... |Times New Roman CYR ... (размер 8) |
|Көлшіктер |Times New Roman CYR ... ... 8) ... сулар |Times New Roman CYR ... 8) ... мен ... |Times New Roman CYR ... ... |
| ... 10) ... және бұлақ арналары |Times New Roman CYR ... ... 8) ... | ... ... ескі ... |Times New Roman CYR ... (размер 8) |
- Шекараларды безендіруге қойылатын талаптар
ШАРТТЫ БЕЛГІЛЕРДІ қараңыз
- ... мен елді ... ... ... ... ... өз бетіңізбен бояуға болады, сызықтың қалыңдығы 1 пиксел.
Қалалар, поселкелер аттары тек ... ... әр ... ... ... ресми шрифті Arial CYR.
|Қалалар мен елді мекендер ... ... ... |Arial CYR, ... ... |
| ... 16) ... ... |Arial CYR, ... ... |
| ... 14) ... |Arial CYR, ... ... 12) ... |Arial CYR, ... (размер 10) |
|Темір жол станциялары,қыстақтар |Arial CYR, ... ... 8) ... бар) | |
- ... ... және құрылыстарды безендіруге қойылатын талаптар
Кварталдарды, көшелерді, ғимараттар мен құрылыстарды бояуды ... ... ... қалыңдығы 1 пиксел.
Қалалар атын жазудың ресми шрифті Arial ... және ... ... ... |Arial CYR, ... ... ... |
| |12) ... ... |Arial CYR, ... ... 10) ... ... бульварлар, |Arial CYR, ... ... 8) ... | ... мен ... |Arial CYR, ... ... 8) |
5. ... ... ... ... ... – картада барлық нысандардың бар болуы
-дәлдік – ауытқудың болмауы
-МБ-ның туралығы – нысандар идентификациясының дұрыстығы, ... ... ... базасында толтырылмаған қатар, бұрыс
белгілер, т.с.с. болмауы тиіс. Контроль ... ... ... ... ... ... ... жағдайда планшетті қайта
толықтыруға жібереді.
СК үшін шартты қысқартулар тізімі
|Автовокзал |авт. вкз ... ... ... |бас. ... ... ... ... ... (при ... ... |бул. ... ... ... |вкз. ... |гар. ... ... ... дом ... ... сад ... ... (при ... названии) |ер. ... ... |ст. ... (при ... ... ... ... |зим. ... ... ... |кан. ... |к.-т. ... ... ... |кол л. ... |маг. ... |мкр. ... |мог. ... (при ... ... |наб. ... (при ... ... |щз. ... ... ... ... и ... ... ... (при ... названии) |пер. ... ... ... (при ... ... ... ... ... ... |пр. ... ... ... ... |раз. ... (при ... ... |Р- ... |рын. ... ... ... ... ... ... |тр. ... |ул. ... |шк. ... |эст. ... ... ... ... аң ... ... ... және карта бетіне түсіру
Қазіргі кезде жер бетіндегі нүктелердің координатын анықтау
жоғарғы технологияның көмегімен ... өте ... GPS ... ... ... анықтайтын қолайлы программалардың бірі
MapSource. Аң шаруашылығының ... ... ... ... үшін ең алғаш далалық жұмыс жүргізіледі.Яғни GPS
көмегімен далалық жұмыста ... ... ... ... ... ... түсіруге болады.
MapSource программасы осындай функцияларға өте бай. Бұл программалар
көмегімен тек қана координаталарды анықтап қоймай, сонымен ... ... ... ... ... алынған уақытын , жүрген жүрісін
, жылдамдығын анықтауға болады.
1 Сурет
MapSource Программасы көмегімен ... ... ... ... ... ауыстырылады. MapInfo Программасында
мәліметтері ... ... ... ... осы ... барлығы сақталады.
ІІІ. ӘУЕ- ҒАРЫШТЫҚ СУРЕТТЕРДІ БАЖАЙЛАУ НЕГІЗІНДЕ
АҢ АУЛАЙТЫН МЕКЕНДЕРДІ ТҮСІРУ
3.1. Аңдардың мекендеу ортасын бағалау
Аулайтын аңдар ... ... ... деп ... ... ... сүтқоректілер мен құстардың түрлерін
қабылдаған жөн. Сарқылмас (жаңармалы) қорлардағы осы түрдің тұрақты ... ... ... ... жабайы аңдар популяциясы және
мекендеу ортасына деструктивті әсерлерінің ұлғаюмен әйгілі болып келеді.
Жануарлар әлеміндегі ... ... ... (жағдайының) есептеу
мен бағалау (аңшылық объектілерінің де), ... ... ... ... ... ... осы ... шешімінде маңызды құрастырушы
болып табылады. Қазіргі кезде ауланатын аңдарды есепке ... ... ... қолдану үшін жеткілікті өнделген. Өкінішке орай,
жануарлардың мекендеу орталарындағы жағдайдың ... ... жоқ. ... ара қашықтықтан зерделеу мәліметтерін геоақпараттық
жүйелерімен бірге қолдану аңшылық ... жаңа ... ... ... ... мүмкіндік береді.
Аңшы-кәсіпшілік жануарлардың мекендеу ортасындағы жағдайды сапалы
деңгейде бағалау (тәжірибеде аңшылық ... ... ... ... ... ... ... қамтып көрсетеді. Осы бағалаулар
орманды бағалауына ұқсас балдық жүйеде өткізіледі. Аңшылықты ұйымдастыруда
бес ... ... жиі ... ... ... класына табиғи
өнімділіктің 200 % көрсеткіштерімен сапалы жерлер сай ... ... ... Я. С., ... ... бонитеттің үш класына бөлу рұқсатымен ... ... ... ... ... және түрлік бағалау өткізуге
мүмкіндік береді. Суретті ... ... ... ... ... экпликациясын алуға, типологиялық карталар, түрлік бағалау
карталарын құрастыруға мүмкіншілік туады. Растрлық суретті (бейнелеуді)
сандықтау ... ... ... ... ұсақ бөлшектер мен
контурларды жалпылауға ... ... ... ара қашықтықтан ... ... ... ... ... ... мемлекетінің Алматы облысының
жазғы суреттердің бажайлау негіздерін қолданумен өткізіліп, америкалық көп
өзекті оптикалы-электрондық ASTER (Advanced Spaceborne Thermal Emission ... ... ... ... ... орман еліктері (Capreolus
pygargus Pallas) түрлік бағалау нәтижелерін келтіреміз. ... ... ... және ... ... ... ... 520-890 нм) үш спектрлік канал бойынша 15 метр ... ... jpl. ... ... ала және тематикалық өңдеулері нәтижесінің бірінші
кезеңінде тау архарларының мекендеуіне ... ... ... су ... мен ... ... аумақтары және оларға тиіп
жатқан жерлер. Бажайлау белгілерімен суреттегі ... ... ... топтастыру барысында, тау архарларының қысқы уақыттағы ... ... және ... ... ... үш класқа бөлінген ... Осы ... ... ... ... ... ... қатар
жүргізілді. Бұл жағдайда қысқы уақытта ... ... ... ... ... ... ... дәуірдегі басты лимиттелуші
факторлардың ықпалына байланысты.
Алматы облысы Ақсу ауданының Биен аң ... әуе ... ... ... ... ... нәтижесі
Биен аң шаруашылығының мекендеу ортаның бірінші класс ... ... ... үшін ... ... ... жақсы
дамыған қалың бұталарымен, шабындықтарымен және алаңдарымен мозаикалық
орман жерлері (қарағайлы және ... ... ... жатқызылады.
Бұл категорияға әр түрлі шөптер жамылғысы және жақсы дамыған бұталарымен ... ... ... ... орманды саздар және
ойпандардағы ұсақ жапырақты ормандар жатады.
Мекендеу ортаның үшінші бағалаудағы ... ... ... бағалаудағы) бұталардың және шабындықтардың орташа
қалыңдығымен орта жастағы ... ... ... Осы ... ... үйеңкі және қамысты талдарымен батпақтарды жатқызуға болады.
Мекендеу стацияның бесінші бонитеттегі категориясына (төмен ... ... ... және ... шөпті орманның барлық түрлері
жатқызылды. Бағаланатын жерлердің осы категорияларына далалық ... ... ... ... ... ... Аң ауланатын мекендердің ғарыштық суреттерін бажайлау
Өткізілген жұмыстардың басты нәтижесі болып типтік бағалаудағы MapInfo
форматының көп ... ... ... ... (1 ... ... үшін ... карталардың мүмкіншіліктері қосымша ақпараттық
қабаттарды толықтыруға және салыстыруға ... ... ... ... мен ... ... ... еліктерінің мекендеу ортасын сапалы
бағалауы нәтижесінде, осы жануарлардың ... ... ... ... ... ... ... мәліметтерді осы жабайы
тұяқты аңдардың үйлесімді экологиялық тығыздығын есептеуде ... ... ... Осы ... әр ... ... үйлесімді сандарының
аймақтық кестелерін құрастыру кезінде шешуге болады (2 ... ... ... облысының орман еліктеріне тән мекендеу ортаның түрлік
бағалау ... ... ... ... көрсеткіштерінің
шкаласы).
Кесте 1.
|Бажайлау белгілері мен NDVI | | ... ... ... ... (га) |Сапалы |орташа ... ... | ... ... |
|стацияларының үлгілері | | | ... ақ |1746 ... |250 ... ... | | | ... ... |50,2 |Нашар |15 ... ... тән ... ... ... ... ... жүйесіндегі Алматы облысы Биен аң шаруашылығының
ғарыштық суретін бажайлау арқылы)
Кесте 2.
|Бағалаудың түрі |1 класс |2 ... |3 ... |4 ... |5 класс |
|1000 га жердегі |45-50 |30-45 |30-17 |6-17 ... ... | | | | ... ... ... бағалау (бонитет) жерлердегі сібір елігі ... ... ... ... ... ... ... қолдану сферасында жерді ара
қашықтықтан зерделеу материалдарын қолданудың болашағы ... ... мен ... ... ... ... тұратын аңшылық
шаруашылығындағы мәселелердің шешімімен байланыстырылады. Бұл эксраполяция
аймақтарын белгілеу үшін, әр ... ... ... мекендеу ортаның
түрлік бағалауын, ... ... ... әр ... аңшылықты ұйымдастырудағы ішкі шаруашылық жұмыстар кешенін
өткізгенде, аңшылық объектілер санының үйлесімді тығыздығын есептеу кезінде
осы технологияның ... ... ... ... ... объектілер күйінің (жағдайының)
есептеу мен бағалау, сонымен қатар, олардың мекендеу ортасының күй-жағдайын
бағалау аң аулау объектілерінің тұрақты ... ... ... құрастырушы болып табылады. Жұмыстың осы бағыты заң жүйесінде
(«жануарлар әлемі» ... 40 бап) ... ... ... Егер ... ... ... алудың әдістемелік негіздері
тәжірибелік қолдану үшін жеткілікті өнделген болса, ... ... ... ... ... айта ... ... әдістемелік тәсіл
технологияны суреттеуді жобалайды. Мекендеу орталардағы күй-жағдайдың
бағалау проблемасына ... ... ... ... уақыт келді.
Тәжірибелік (практикалық) мәселелерді шешу үшін, жер бетінің ғарыштық
суреттерін қолдану идеясының ... ... ... да көп ... ... ... түсіретін ғарыштық аппараттардың жұмыс принцибі жер ... ... ... ... ... ... Шағылысқан сәулелер көрінетін жарық, жылу және радиотолқындар
түрінде жасанды спутниктердің (жер ... әр ... ... ... ... ... ... жерге беріледі. Жердегі
спутниктік ақпараттарды ... ... осы ... ... ... сандық бейнелерге айналдырады. Алғашқы мәліметтер ... ... ... интернет арқылы беріле алады (тарайды).
Ғарыштық ... (жер ... ара ... ... ... ... ... жеңілдетілген болып көрінеді.
Соңғы он жылдықтар жерді ара қашықтықтан зерделеу жүйелерінің шапшаң
дамуымен ... ... ... ... ... ... ... мүмкіндігі 1-4 каналдан 36-ға дейін өссе, радиометрлік
мүмкіндіктері бірталай көбейді. Соңғы кезде кеңістік мүмкіндігі 6-23 ... үнді ... ... ... жүйелері Aster-дің (15-30 метр),
Landsat-тың (15-30-60 метр) жоғары дәрежедегі ... ... ... ... Аң ... ... ... шешу кезінде, кеңістік
мүмкіндігі 15 метр ... ... ... кем ... болу үшін айта ... жөн. ... ... маңызды архивтік
мәліметтер интернет жүйелерінде қолайлы бағамен жиналған. Мысалы, Aster
жүйесінің архивтік суреті 60 доллар ... 2002 жылы 10 ... ... мен ... ТҚМ (табиғи қорлары министрлігі) араларында
ынтымақтастық туралы келісімге қол ... ... ... ... ... ... қолайлы мүмкіндіктер тағы да ашылды.
Қазақстанда жерді ара қашықтықтан зерделеу мәліметтерін ... 2000 ... ... ... ара қашықтықтан зерделеу жүйелерінің
Табиғат Қорлары Министрлігі құрылысымен басталды. ТҚМ соңғы екі ... ... ... ... ... мәліметтерді қабылдау
станцияларының тиімді ... ... Осы ... ... жері мен ... ... ... және ТМД елдердің
барлық территорияларының тұрақты съемкасын (суретке ... ... ... ... Бажайлаудың компьютерлік технологиясы кезінде көп қабатты
векторлы-электрондық карталар түрінде (MapInfo ... ... ... ... ... ... ... нақты аңшылықты ұйымдастыру картасы алынғаны анықталған. Алынған
көп өлшемді мәліметтердің басты құндылығы электрондық карталардың ... ... ... ... ... мен ... ... суреттердің бірыңғай координата ... ... ... ... Әр ... ... ... тән
мекендеу орталарының аудандарын ... үшін ... ... ... деп әр ... жер ... аудандары мен контурларын
оперативті (шапшаң) біріктіруін есептейміз. Бағдарламамен ... ... ... ... табылған контурлардың аудандарын тез және дәл анықтауға
мүмкіндік ... ... ... ... нәтижелер де ... ... ... ... ... қорытынды шығаруға
мүмкіндік береді. Мәселені одан әрі қарай ... ... ... ... Ақсу ауданының Биен аң шаруашылығының ауданының жоғары
дәрежедегі суреттерінің мүмкіндіктерін ... ... ... ... ... аумағының нақты экспликациясы алынған, ... және ... ... ... ... Осы ... қорғалатын жануарлар түрлерінің ... ... ... ... ... ... ... салыстырмалы нәтижелері мен жабайы тұяқты аңдардың мекендеу
орталарының таратылулары (тараулары) алынған. ... ... ... ... ... ... ара қашықтықтан зерделеу базасында
толық өңдеуге болатынына көзіміз жетті. Сонымен бірге азық қоры жағдайының
бағалауы, аңшылық ... ... ... ... ... ... ... әртүрлі болжаулар, аңшылықты ұйымдастыру
мен басқа да жұмыстар сияқты мәселелер шешілуі мүмкін.
Қазіргі кезде Алматы облыстық аң ... ... ... және
кейінгі зерттеулер өткізіп, жаңа технологиялар енгізу үшін ... бар. Біз ... ара ... ... мен геоақпараттық
жүйелердің тәжірибелік қолдану саласында жұмыс істейтін ғылыми ... ... ... ... ... байланыстар болғанын
қолдаймыз. Қарқынды жұмыстар өткізу үшін ... ... өзі ... ... ... және бағдарламалық (програмдық)
қамтамасыз ету үшін толық қаржыландырулармен ... ... ... ара ... зерделеу материалдарын автоматты өңдеулерінің жаңа
құралдар сферасындағы (өрісіндегі) ... ... ... ... ... ... керек. Осы бағдарламаның өңдеуіне «аң аулау бақылау
орталығының» мамандарын ... ... деп ... ... ... ... облысындағы дайын полигондарын қолданған жөн, осының нәтижесінде
алынған тәжірибелерді ... ... ... ... тарату
керек.
Бізге жерді ара қашықтықтан зерделеу материалдарын тәжірибелік
(практикалық) қолданудағы ... ... ... ... ... ... ... осы салада жұмыс істейтін мамандар оның
нәтижесі миллиард сомдармен (доллармен) есептеліп, ... ... ... ... ... ... ... аңшылық шаруашылығы
үшін ғарыштық технологиялардың дамуы мен енгізілуі ... ... ... ... әкеледі.
ҚОРЫТЫНДЫ
Технологиялық аспектіде ГАЖ мәліметтерді топтастыратын, сақтайтын,
түрлендіретін және географиялық кеңістікті координаталарды көрсету ... ... ... ... ... ... ... оларды
топтастырып, оларды компьютерлік жүйеге енгізіп, ... ... ... ... қалауынша карта түрінде немесе график, таблица,
текст, түрінде шығара алады ГАЖ-технологиясын техногенді табиғи ... ... ... ... Қазақстанда технология жетістіктерін
қолдануымыз керек. ГАЖ ... ... ... ... ... ... негізделеді.
Зерттеу ауданы – Биен аулау шаруашылығы Алматы облысын Ақсу ...... ... ... ... аулау шаруашылығы Жоңғар немесе қазіргі Жетісу Алатау жотасының
солтүстік беткейінде ... Бұл ... Биен ... ... ... жағын және Ақсу өзенінің ... ... алып ... оңтүстік шекарасы Жетісу (Жоңғар) Алатауының теңіз деңгейінен
4000 м ... ... ... ... ... ау ... ... ауданы 47 577,56 га жерді алып жатыр.
ГАЖ–технологияларын еңгізу арқылы, аңшылық жерлер мен биотехникалық
шаралар типологиясы ... ... ... ... ... ... ұйымдастыру (аң аулау ... 1 : 100 000 ... ... ... жеке ... ... ... топырақ,
геоботаникалық (өсімдік)) бойынша аңшылық жер үлгілерін участкілерге бөлу
үшін мамандандырылған мәліметтер базасы ... Үш ... ... және ... карталарының беттесуі (бірлесуі) Adobe Photoshop
бағдарламасында орындалып, әрі қарай талдау үшін ArcView ... ... ... ... ... мақсаты табиғаттағы
биологиялық аңшылық жерлерді тауып, жоспарға ... ... ... мен бірлескен мәліметтердің көзбен шолуы арқылы
аңшылық жерлері белгіленіп, кестелік және ... ... ... ... жасалады.
Карта-схемаға шартты белгілермен топографиялық ... ... аң ... ... ... – аң ... шаруашылығының,
орман шаруашылығының, мылтықшы жолдарының, ... ... ... ... ... жазуларымен шақырымдық ... ... және ... ... ... қатынас
жолдарындағы құрылыстар және ашық баспаның жариялауына тиым салынған басқа
объектілер түсірілмейді.
Аңшылықты ... ... ... ... ... ... ... Гарбуков С.В Гершензон В.Е Космичческие ... ... ... ... А и ... ... Д.Н., ... Я.С Бонтировка охотничьих угодий. - В кн.:Основы
охотустройства.М., 1966, с.136-173
3. ... В.И. ... ... ... ... ... ... В.А. Охотничья таксация.М.: Изд-во Лесная промышленность,1979
5. Лопан Н.А. Космический мониторинг в ... ... ... ... № 12, с.14-15
6. Кузнецов Н.Н. Млекопитающие Казахстана. М.: Мысль, 1984. 56 б.
7.Страутман Е.И. Копытные. Алма – Ата: Кітап, 1953. б. 26 – ... ... К.А. ... и ... ... 2-е изд. М.: ... 1987. 240 ... Салищев К.А. Картоведение. 3-е изд. М.: МГУ,1990. 400 ... ... А.М. ... ... ... и ... –М.: Мысль, 1986г.
11. Шеряев Е.Е. Картографическое отабражение, преоброзование и ... М. ... 1984. 248. ... ... И.К. ... ... и ... ГИС.
М.: ИНЕКС, 2002. 140 б.
13. Востокова А.В., ... С.М. , ... Л.А. ... карт.
Компьютерный дизайн. М.: Аспект Пресс, 2002. 288 ... ArcGIS 3D Analyst. ... ... Russian ... by
DATA+, Ltd. 2000-2002 ESRI.
15. ArcGIS 9.1 Руководство пользователя, Russian ... by ... ... ... ... ... Yandex, Rambler, т.б.
Ключевые слова: «Значение ГИС в современном картпроизводстве» ... катр с ... ГИС ... ... «Возможности
геоинформационных течнологии».
17. Интернет:–Геоинформационные системы (GIS) Адрес интернет: http: //www.
solver-net. com/1251/gishp. Htm
18. Перечень WWW ... ... ... http: //www-gis. sscc.
ru/~kpa/WEBLAB/OUBOOK/web_serv. Htm
19. Кравченко Ю.А. Смежные дисциплины и предмет геоинформатики.// Геодезия
и картография 2001г №3, б. 48 – ... ... ... с применением
фотограмметрии/ Геодезия и картография –2002 г. -№2-б ... ... ... ... Ю.Б., ... А.М., ... А.В., Серапинас
Б.Б., Филиппов Ю.А., под редакцией А.М. Берлянта и А.В. Кошкарева, 1997.
-----------------------
Зерттеліп ... аң ... ... ... ... ... түрлері
.
Сібір тауешкісі; 30 %
Елік; 50%
Қабан; 50%
Қасқыр; 60%
Түлкі; ... ... ... 30%
Көгершіндер мен
орман кептерлері ; 30%
Марал; 50%
Марал
Елік
Сібір тауешкісі
Қабан
Қасқыр
Түлкі
Борсық
Қоян
Кекілік
Көгершіндер мен орман кептерлері
ГеоакпаратБазасы
MAPS
VEKTOR
RASTER
OBLAST
CITY
BOUNDARYY
REGION
ROAD
HYDRO
STREET
STREET
HYDRO
REGION
BUILDING
AKM
AKT
ATY
ALM
VKO
ZHA
ZKO
KOS
KYZ
MAN
PAV
SKO
UKO
Х…Х
ХХХ
ХХ
ТХТ
Х…Х
ХХХ
ХХ
TEXT сөзінің қысқартылған түрі
Обектілер класының ... ... ... ... идентификаторы
Обектілер класының идентификаторы

Пән: География
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 37 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
«Шенгел и К» ЖШС63 бет
Аграрлық кәсіпкерлікті құқықтық реттеу52 бет
Ауыл шаруашылығы бөлімі36 бет
Ауыл шаруашылығы саласын дамыту89 бет
Инвестициялар, олардың түрлері, қызметі және жүйесі14 бет
Кәсіпкерлік құқықтың пайда болу тарихы5 бет
Сарыағаш ауданы бойынша шаруашылық жүргізуші субьектілердің қаржы қорларын талдау23 бет
Тауарлы материалдық қорлар24 бет
Шаруа (фермер) қожалығының құрылу тәртібі және ерекшеліктері64 бет
Шаруашылық iс-әрекеттерiн реттеудегi салық жеңiлдiктерi30 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь