Қазақстан Республикасындағы коммерциялық банктердің дамуындағы стратегиялық басқару

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 3

1. КОММЕРЦИЯЛЫҚ БАНКТЕРДІҢ ҚЫЗМЕТІНДЕГІ СТРАТЕГИЯЛЫҚ БАСҚАРУДЫҢ ТЕОРЕТИКАЛЫҚ НЕГІЗДЕРІ.
1.1 Стратегиялық басқару теориясының мәні мен пайда болуы ... ... ... ... ... ..7
1.2Банк саласындағы стратегиялық басқару теориясының ерекшеліктері ... ... .18
1.3 Коммерциялық банктердегі стратегиялық талдаудың үлгілері ... ... ... ... ..30

2.ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНДАҒЫ КОММЕРЦИЯЛЫҚ БАНКТЕРДІҢ ДАМУЫНДАҒЫ СТРАТЕГИЯЛЫҚ БАСҚАРУ.
2.1 Қазақстандағы банк қызметін мемлекеттік реттеу ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 37
2.2 «Нұрбанк» АҚ.ның даму перспективалары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..44
2.3 «Нұрбанк» коммерциялық банктің талдауы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .57

3. ҚР КОММЕРЦИЯЛЫҚ БАНКТЕРДЕГІ СТРАТЕГИЯЛЫҚ БАСҚАРУДЫ ЖЕТІЛДІРУ ЖОЛДАРЫ.
3.1 Банк ісінің дамуындағы қазіргі заман беталыстары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..68
3.2 Банк тәжірибесіндегі факторлы талдау әдістері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 81

Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...89
Қолданылған әдебиеттер тізімі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...92
        
        Мазмұны
Кіріспе....................................................................
....................................................3
1. КОММЕРЦИЯЛЫҚ БАНКТЕРДІҢ ҚЫЗМЕТІНДЕГІ СТРАТЕГИЯЛЫҚ БАСҚАРУДЫҢ
ТЕОРЕТИКАЛЫҚ НЕГІЗДЕРІ.
1.1 Стратегиялық басқару теориясының мәні мен ... ... ... ... ... Коммерциялық банктердегі стратегиялық талдаудың үлгілері
..................30
2.ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНДАҒЫ КОММЕРЦИЯЛЫҚ БАНКТЕРДІҢ ... ... ... банк ... мемлекеттік
реттеу........................................37
2. «Нұрбанк» АҚ-ның даму перспективалары
..................................................44
3. ... ... ... ҚР ... ... ... ... ЖЕТІЛДІРУ ЖОЛДАРЫ.
3.1 Банк ісінің дамуындағы қазіргі заман
беталыстары......................................68
3.2 Банк тәжірибесіндегі факторлы талдау
әдістері............................................81
Қорытынды...................................................................
............................................89
Қолданылған әдебиеттер
тізімі......................................................................
.........92
Кіріспе
Президент Нұрсұлтан Назарбаевтің жолдауында ... 2005 ... ... ... қарағанда отандық кәсіпкерлер көбірек
инвестициялады. Бұл ... ... өсуі мен ... ... ... ... капиталды қорландыру алғашқы кезеңін
өтіп, нарықта бәсекелес күреске жан-жақты дайындалуда. Көптеген компаниялар
байсалды түрде және ұзақ ... ... ... ... ... ... көмегімен республикамыздың қаржылық, өндірістік және
аграрлық секторына ене бастады. Көптеген мекемелер, саяси және экономикалық
тұрақсыздыққа қарамастан, ... ... ... ... ... ... Түрлі деңгейдегі талқылауларда стратегиялық
басқару, ... ... ... ... дамудың
стратегиялық ықпалдары және т.б. осы сияқты ... жиі ... ... ... ... белгіленген бір түрі ретінде жақында
ғана қалыптасты. ХХ ғасырдың екінші жартысында ... көп ... ... ... ... ... ... қызығушылық әрдайым
жоғары деңгейде. Біздің ойымызша, бұл, бизнесте ... ... ... ғана ... ... сонымен қатар менеджмент тәжірбиелік
қызмет ... ... ... ... ... ... ... ертеректе
тәжірбиеде және теориялық түсінікте дұрыс ... ... ... ... келетін түрге ие болады. Мұндай құбылыстар
себебінің тамырлары менеджменттің бәсекелестердің ... өз ... ... ... ... ... ... әрқашан басқарудың жаңа, біртума ... ... Егер ... ... ... ... ... амалдарын жалпымен қабылданған ережелер мен стандарттар бойынша
жасаса, онда олар ... ... ... ... ... ... ... оза алмайды.
Әрине, басқарудың бөлек ... бар, ... ... ... сипаттап қана қоймай, осы компоненттер шеңберінде басқаруды
қалай жүзеге асыру ... ... ... және ... бар ... айтуға болады. Бірақ, егер мәселе стратегиялық басқару
жайлы болса, ең алдымен, бұл кәсіпорынның қатаң бәсекелестік күрес және ... ... ... ... жеңу үшін ... ... ... динамикалық өзгерістегі ортада өмір ... ... ... ... ... ... негізінде жоғары
басшылықтың теориялық іс-әрекеттерінен тұратын менеджменттің құрамды ... ... ... ... ... ондағы рутиналық процедуралардың
аздығы мен шығармашылықтың ... яғни ... ролі өте ... ... ... ... кәсіпорынды басқарудың
стратегиялық міндеттерін сәтті шешу тәжірибесін ... ... ... ... ... ... жеке басқарушылық сызбалары мен
мақұлдауларды ... ... ... ... ... ... стратегиялық басқарудың дамуының
жетерліктей үлкен тәжірбиесінің ... ... оны ... пайдалану мүмкіндіктерін толық және егжей-тегжейлі зерттеу
қажет. Бұл біздің және басқа елдерде экономикалық субъектілердің ... ... ... ... ... кәсіпорындарына стратегиялық басқаруды енгізу ... ... әлі ... ... Бұл ... ... ... бірі оны пайдаланудың маңыздылығы мен актуалдығын
түсінбеу. Бұл, әсіресе, жоғары бәсекеге ... және ... ... ... басқа да салаларында экономикалық өсуді білдіретін
республикамыздың коммерциялық банктердің қызметіне байланысты.
Бүгінгі күнде банк ... ... жаңа ... ... және ... ... әсер ететін нарықтық өзгерістердің
негізгі факторларының бірі ... ... ... банк ... санауындағы қысқа тарихына қарамастан, оның сапалық деңгейі мен
даму беталысы мәселелерді шешу жағдайларында оңтайлы болашағы мен әрі ... ... ... қорытынды жасауға мүмкіндік береді. Себебі банк
жүйесі жаңа экономикалық қатынастардың ... ... ең ... бірі ... ... ... банк жүйесін қалыптастыру
кезінде қателер мен жаңылыстар жасалды, олар оның бүкіл даму үрдісіне теріс
әсерін ... Ірі ... ... , ... ... ... потенциалы, қайтарылмаған несиелер мәселесі және қысқа ... ... ... ... ... да ... ... кезде стратегиялық қағидалар мен технологияларға негізделген
басқару сапасы туралы сөз ... ... Банк ... ... ... ... орны мен ... нақты анықтау қажет. Себебі, қазіргі
заманда нарықтық қатынастарға бағытталған ... ... ... сәтті реттеудің «визиттік карточкасы» болып табылады.
Тақырыптың өңделгендік дәрежесі. Стратегиялық басқару ... ... ... С. ... ... В.Хаттен, Хью Дэвидсон, Ф.Котлер,
К.Пирс, Дж. Робертсон, Дж. Эванс, Б. ... және т.б. ... ... қарастырылған. ТМД елдерінің ғалымдарымен ... ... ... өту ... ... ... қолдану мүмкіндіктері жайлы бірқатар зерттеулер жасалды. Бұл
салада Виханский О.С., ... К.Н., ... С.Н., ... ... А.И., Глухов В.В., Градов А.П. және тағы ... ... ... ... ... ... ірі ... басқару мәселелері,
олардың дамуының тұрақтылығын қамтамасыз ету және осыған тығыз байланысты
зерттеулер жасаған бірқатар ғалымдарды ... ... ... ... ... ... әсіресе, республикамыздың
коммерциялық банктерінде, зерттеу мәселелері толығымен анығына ... ... ... ... ... қолдану ұлттық
экономиканың ерекшеліктерімен үйлесу қажеттілігін бірнеше рет ескертеді.
Бірақ, стратегиялық ... ... ... мен ... елде ... мен айырмашылықтарын айтпайды. Кейбір ... ... ... үлгіге бейімдеу әрекеттері жасалған. Даму стратегиясын
таңдау, ... ... ... ... ... стратегиялық басқаруды қолдану мүмкіндігі тіпті зерттелмеген деп
те айтуға болады. ... бәрі ... ... ... ... банк жүйесіндегі стратегиялық басқарудың ... ... ... ... қажеттілігіне жағдай туғызады.
Қазақстан республикасының коммерциялық ... ... ... мен ... ... нақты жолдарының теориялық
шарттарын анықтау осы жұмыстың мақсаты болып табылады.
Бұл мақсаттарға жету келесі ... ... ... етеді:
• әлемдік банк жүйесінің дамуының негізгі беталыстарын зерттеу ... ... ... ... ... банк ... ... анықтау;
• Қазақстан республикасының жетекші коммерциялық ... ... ... ... ... банк ... стратегиялық басқаруды пайдалану мүмкіндіктері
мен шарттарын талдау;
• экономиканың маңызды субъектісі ретінде стратегиялық ... ... ... болу және ... ... ... ... өндірістік кәсіпорындармен тығыз байланыстағы коммерциялық банктердің
дамуы үшін стратегиялық басқаруды пайдалану мүмкіндіктерін зерттеу;
... ... ... ... стратегиялық
басқарудың әрі қарай дамуы жөніндегі тәжірбиелік ұсыныстарды ... ... ... банктерінің мен ондағы стратегиялық басқарудың
болашақ даму мүмкіндіктерін зерттеу.
Дипломдық жұмыстың пәні ... ... ... ... ... ... жұмыс істеуінің
маңызды құралы ретіндегі стратегиялық басқару ... ... ... нысаны Қазақстан Республикасының экономикасында
қазіргі замандағы өзгерістердің ең ... ... ... ... ... ... ... теориялық және әдістемелік негізін ... ... ... мен ... замандағы шетелдік және
отандық экономисттерінің ғылыми зерттеулері қызмет етті.
«ҚР банктері және банк ... ... ... 31 ... N ... ҚР ... статистика жөніндегі Агенттігінің есептік және
ақпараттық мағлұматтары, халықаралық ұйымдардың ... ... ... ... ақпараттық базасын құрады.
1. КОММЕРЦИЯЛЫҚ БАНКТЕРДІҢ ... ... ... ... ... ... теориясының мәні мен пайда болуы.
Соңғы онжылдықта кез-келген жүйеге болашақта бәсекелес ... ... ... беретін стратегиялық ұстаным жөніндегі зерттеулер саны
күрт өсіп кетті. Қатаң бәсекелестік ... және тез ... ... компаниялар тек ішкі істердің жағдайына ғана назар аудармай, олардың
ортасындағы болып жатқан өзгерістерге тез ... ... ... ... ... ... Бүгінгі күн тез өзгеретін қоршаған
ортаға басқару жүйесінің бейімделуін ... ... ... ... ... ... ... стратегиялық басқарудың жоқтығы сияқты
барлық компаниялар үшін ортақ ... жоқ. ... ... ... ... жүйенің өзіне тән дара ерекшеліктері болғандықтан, ... ... ... ... әрі ... басқару» және «стратегиялық жоспарлау» терминдері батыс
менеджментінің тәжірбиесіне ХХ-шы ... 60-шы ... ... ... ... өткен ғасырдың 60-70-ші жылдарында стратегиялық жоспарлаудың
әдістеріне ... ... ... ... кейін 90-шы жылдары
статегиялық басқару және жоспарлау әдістері мен әдістемелері ... ... ... күндері де жалғасуда.
Отандық тәжірибе үшін қаншалықты жаңа болса, соншалықты таныс – бәрі
әдістемеге байланысты. Бір ... ... ... ... ... ... ... шаруашылық тәжірбиесінің активінде
берік орын алған. Сонымен қатар барабар нарық ... мен тез ... орта ... ... ... ... әдістер совет
кәсіпорындарының шаруашылық басшылығына аз шамада мәлім болған. ХХ ... ... және ХХІ ... ... ... отандық тәжірбиеде жалпы
стратегиялық басқару мен жеке стратегиялық ... ... ... қарқынды таратылу байқалуда. \4,6 бет\
Стратегиялық басқару бітпейтін бюрократтық «қойылымның» ... ... ... ... ... менеджерлері мен қызметкерлерін кез
келген мәселені шешу үшін негізгі стратегиялық мәселелері мен ... оқу ... ... ... ... ... тым
қалыпты және болжамды болмау тиіс.\4,8 б\
Стратегиялық басқарудың конструктивті анықтамаларын келтірейік.
Осылай, Шендел және Хаттен оны ... мен оның ... ... ... ... ... мүмкіндік беретін таңдалған мақсаттарды жүзеге
асыру және ресурстарды үлестіру арқылы, ... ... ... ... ... ... ... тұратын, кәсіпорынның
қоршаған ортамен байланысын анықтау және орнату үрдісі» ретіде қарастырады
. Хиггенс бойынша «стратегиялық ... – бұл ... мен оның ... ... ара ... басқару арқылы кәсіпорын миссиясын
жүзеге асыру мақсатындағы – басқару үрдісі».
Пирс және Робертсон ... ... ... ... үшін ... стратегияны қалыптастыру мен орындау бойынша шешімдер
мен іс-әрекеттердің жиынтығы» ретінде қарастырады.\5,268 бет\
Стратегиялық басқаруды ... ... ... ... ... ... ... де анықтау қажет. Мамандар стратегия
түсінігіне бір-біріне қарама-қайшы екі көзқарастарды бөледі. ... ... ұзақ ... ... ғана ... болатын нақты соңғы
нәтиже анықталады. Әрі қарай, осы ... ... жету үшін не ... ... ... ... соң, уақыттың интервалдарына бөлінген іс-
шаралардың жоспары құрастырылады, оны жүзеге ... ... ... ... жеткізу тиіс. Стратегияны осылай түсіну орталықтанған ... орын ... ... түсінікте стратегия – бұл нақты ұзақмерзімді
мақсатқа жетудегі нақты ұзақмерзімді жоспар. Ал стратегияны жасау – ... табу және ... ... ... ... стратегияның екінші түсінігі бойынша
стратегия ... ... , оның ... құралдары мен түрлері
бойынша ұзақмерзімді сапалы анықталған даму бағыттары, кәсіпорын ішіндегі
қарым-қатынастар жүйесі, ... ... ... ... ... қоршаған ортадағы орны . ... ... ... ... оның ... ... нені қалағанын анықтаса,
стратегия ... және ... орта ... ... ... мен іс-
әрекеттер арқасында мақсатына жететініне жауап береді. Стратегияны осылай
түсіну кәсіпорында детерменизмді жоққа шығарады, ... ... ... қарай бағытты анықтағанда, өзгермелі жағдайды ескере отырып таңдау
еркіндігін қалдырады. ... ... ... ... ... ортадағы орнына қатысты ұзақмерзімді міндет
ретінде сипаттауға ... ... шешу ... оның ... ... ... мақсаттар мен оны жетудегі құралдарды ... ... ... – бұл осымен айналысатындарға ... ... ... ... және ... ... негізделген бағалау үрдістері
едәуір уақыт пен күштердің шығынымен байланысты, сол сияқты ақпараттың көп
көлемі мен қомақты дағдыны ... ... ... шамада мекеменің жоғарғы басшылығымен
жасалса, ал оны жүзеге асыру басқарманың ... ... ... ... Стратегиялық жоспар бір жағынан
біртұтас болса, екінші жағынан түзетуге ... ... ... болуы
қажет.
Жасалған стратегия кәсіпорынға бір бағыттылық әрі ерекшелік, ал оның
жұмыскерлеріне – күнделікті жұмыстарында нақты ... ... ... ... ролі ... ... мен
өзгертуден тұрады. Жаңа көзқарастар, жаңа ойлар мен ... ... мен ынта – ... ... ... сипаты.
Стратегиялық басқару үрдісінің өзі үш кезеңнен ... ... ... ... ... ... ... басқарудың құрылымдық элементтері
Сурет 1.
Көптеген зерттеушілер ұқсас кезеңдерді ... ... ... да бар. ... ... ... біршама тиянақсыз сипатқа
ие. Бұл түсініктің негізгі қағидалары сәйкес ... ... оның ... ... ... басқарудың ұсынылған тәсілдері бір-біріне қарсы ... ... ... ... тәжірбиеде негізделген және жүздеген
компаниялар ... ... ... дәлелдеді. Ең басты кемшілік
жоғарыда көрсетілген кезеңдердің ... ... ... мен ... деген эвристикалық тәсіл бұл үрдістегі ... ... ... ... ... ... ала анықтайтығында.
Қабылданған шешімдердің нәтижелері алынғанға дейін қойылған мақсаттар мен
олардың негізінде жасалған стратегияның дұрыстығын ... ... ... жоқ.
Стратегиялық басқарудың үлгісі қандай болу керектігі жайлы көптеген
ұсыныстардың бары мәлім. Негізінен Фред Р. Дэвидтің (сур.2) , Джон ... (сур. 3 ) ... ... ... және ... ... ... басқарудағы үлгілеу
тәсілдеріндегі белгілі айырмашылықтарға қарамастан, олардағы жалпы
ұқсастықтар одан да көп. Ең алдымен, әрбір ... ... ... үш ... атап ... ... Стратегиялық жоспарлау кезеңі (стратегияны дайындау, стратегиялық
талдау және таңдау);
• Стратегиялық ұйымдастыру кезеңі ... ... ... ... ... стратегияны жүзеге асыру) ұйымдастырушылық жүйені
қалыпқа келтіру;
• Стратегиялық бақылау және реттеу кезеңі (стратегияны бағалау,
мониторинг және орындауды бағалау).
Стратегиялық жоспарлау ... ... ... ... ... ... ... мен қорландыруға жеткізетін оның миссиясын
анықтау, стратегиялық ұстанымдарды талдау, ішкі және сыртқы ықпалдармен іс-
шараларды зерттеу арқылы жүзеге асады.Стратегиялық жоспарлау ... ... ... қай нарықта болатынын, қандай қорларды қатыстыру,
сол ... ... ... ... ... стратегиялар өзіне жағрафиялық кеңею, түрлілік,
мүліктену, бұйымды ... ... ену, ... ... ... ... ... жоспарлау шеңберінде стратегияны жүзеге асыру кезеңі оны
қалыптастырудан маңызы кем емес. Қалыптасқан, бірақ жүзеге ... – бұл ... ... ... ... ғана ... бұл ... Әрбір стратегия оны жүзеге асыру үшін қалыптастырады
Стратегияны жүзеге асыру ұйымдастыру ... ... ... ... тәсілдік мақсаттарды белгілеуді, жұмысшыларды
ынталандыруды және қорларды ... ... ... Сол ... ... басқару құрылымы жасалады, маркетингтік жігерлер
үлестіріледі, бюджеттер дайындалады, тиісті ақпараттық жүйе ... ... ... ... ... ... белгіленеді. Қызметкерлер таңдап
алынған стратегияны жүзеге асыру үшін ... бұл ... ... ... ... ... ... сәттілігі
қызметкерлерді дұрыс ынталандырумен байланысты.
Стратегиялық ұйымдастыру кезеңінде барлық қорлар мен ... ... ... ... ... ... аумағын таңдап алынған стратегияға сәйкестендіру жүргізіледі.
Сол сияқты осы кезде компанияда қажетті құрылымдық ... ... ... ... бөлімдерінің саясаты қарастырылады.
Стратегиялық бақылау кезінде қабылданаған стратегияның
қаншалықты сәтті екені және ... ... ... ... ... ... үлгісі
(Фред Р.Дэвид бойынша)
Сурет 2.
Стратегиялық басқарудың үлгісі
(Дж.Томпсон бойынша/John L.Thompson. Strategic ... and Change. Chapman & Hall, 1994, ... ... ... ... /6, с.12/ ұсынған үлгісін жатқызуға
болады. Ол стратегиялық басқару үрдісінің бастапқы нүктесіне бизнес-идеяның
пайда болуы мен қалыптастырылуын ... ... ... – бұл ... ... қызметтің «рухы».
Бизнес-идеясы негізінде мекеменің мақсаттық бағдары, яғни ... ... ... ... ... ... болады.
Осыдан соң, осы кезде өз бизнесінің стратегиялық кеңістігіндегі
мекеменің ұстанымыдарын бағалау мен ... ... ... оның ... ... ... ... негізінде
белгілі бір уақыттан өткен соң жетуге тиіс ... ... ... ... ... ала ... мақсаттық бағдарларымен жақсы үйлеседі.
Қойылған мақсаттар негізінде бағдарламалар, жобалар мен ... ... ... ұйымдастырушылық қамтамасыздандыруы
қарасытырылады.
Қойылған іс-шараларды орындау үрдісінде алынып жатқан нәтижелер мен
әсер бақыланады және ... ал ... ... ... ... ... түзетіледі (сур.4).
Бірақ, аталған әдістеме үлкен компанияның ... Егер ... көп ... корпорация болған жағдайда, онда
стратегиялық басқару бірнеше деңгейде, төменгісінен бастап, ... ... ... ... үшдеңгейлі үлгісін ұсынған Питер
Лоранж стратегия ... ... зат» емес және ... ... орын
алатын кем дегенде үш түрін ажырата білу қажет деп есептейді. Ең ... ... ... ... ... бар. Бұл ... ... сипаты бойынша бір ғана өндіріспен айналысатын фирманы
өте сирек кездестіруге болады. Әдеттегідей, бір фирма бір жола табыс немесе
басқа пайда ... ... ... ... яғни оның ... бар. ... ... түріне белгілі бір өзіндік бизнес-стратегия
сәйкес келеді. \6,13б\
Стратегиялық басқарудың үлгісі /В.С.Ефремов бойынша/
Сурет ... ... ... ... үлгісі (П.Лоранж бойынша)
Сурет 5
Стратегияны ұйымдастыру түрлі деңгейде қарастырылады. Мысалы, коммерциялық
корпорация үшін келесі мәселелерді көрсетуге болады:
• аталған ... ... ... түрі мен ... ... ... ... қалай және қандай ықпалдар арқасында бизнестің жеке түрлері дамитынын
анықтайтын бизнес стратегиясы;
... ... ... ... ... ... ... функционалдық стратегиялар: қаржылық, ... және т.б. ... \4,10 ... (бірлескен) деңгейде фирма, әдеттегідей, ... ... бар көп ... көп өнімді, көп нарықты
мекеме ретінде қарастырылады. Жеке ... ... ... өздері
емес, олардың бизнес-бөлімшелері бәсекелеседі. Сондықтан, фирманы
корпорация ретінде ... оның ... ... ... мүмкін
емес. Дәл осыған ... ... ... ... ... ... ... олар келесіде
орын алады:
1. Өте төмен шығындар
2. Өзгешелік сапа
Өте төмен шығындар – ... өз ... ... орташа шығындарға
қарағанда төмендеу шығындармен істей алу мүмкіндігі. Тауарды нарықтағы орта
бағамен сата ... ... бұл ... де ... үлкен табыс түсіреді. ... ... ... ... ... ... ... табыстар
(ROI), активтерге табыстар (ROA) жатады.
Өзгешелік сапаға жету – бұл ... жаңа ... ... ... ... затпен қамтмасыз ету ... ... сапа ... ... ... ... ... бұл да үлкен табысты береді.
Кейде бәсекелестік артықшылыққа өзгешелік сапа мен өте төмен шығындар
негізінде ... ... ... ... жету өте қиын, себебі тауардың өте
жоғары тұтынушылық қасиетіне жетуді көздеген өзгешелік сапа, әдетте, жоғары
шығындармен байланысты да нәтижесінде тауардың ... ... ... оған жаңа технологияны пайдаланудың арқасында жетсе, онда ... ... ... жету ... ... мақсаттарына жетудің амалдарына, жалпы жетеді
ме дегенде, ең алдымен, және ең ... ... ... ... және өз ... әр түріне қандай даму стратегиясын
пайдаланатынына ... ... ... қаржы, маркетинг, өндіріс, адамдық
қорларымен басқару, ғылыми-зерттеу жұмыстары ... ... ... ... ...... және ... қойылған мәселелерді
максималды мүмкін әсерлілікпен шешілуін қамтамасыз ету. Корпоративтік және
бизнес-стратегиядан олардың басты ... ... ... стратегиясы, ішкіфирмалық менеджменің стратегиясы, қаржылық
стратегия, ұйымдастырылған ... ... ... – осылардың бәрі
фирманың өзіне қатысты ... ... ... ие. ... ... ... және функциональдық стратегиялардың ... ... ... ... ... және ... шарттары
бойынша негізгі айырмашылықтары сипатталған.
Кесте 2. Стратегия ... ... ... ... ... |
| ...... ... ... ... ... |
| | ... | ... ... ... ... ... |Ішкіфирмалық |
| ... ... ... ... және |
| | ... ... ... ... ... ... |Жүйе ... | ... ... | ... ... |Капиталдың |Стратегиялық ... |
| ... ... | ... ... ... корпоративтік құрылымдарда синергия әсері байқалады,
ол екі не одан да көп кәсіпорындар бір қолда біріккен кезінде ... ... ... ... ... ... бұл ... өсуі
мен шығындардың азаюында көрінеді, себебі бірлескен еңбектің әсері жеке
жігердің жай ... ... /7, ... ... ... ... ескерілген стратегиялық басқарудың
келесі үлгісін ұсынамыз. (сур.6)
Компанияны стратегиялық басқару, атап ... ... ... ... және бәсекелестік күресте онымен сәттілікке жету
мүмкіндігін қамтамасыз ... ... ... ... табылады.
Сонымен қатар, көптеген казақстандық компаниялар жүйелі стратегиялық
басқаруды енгізумен байланысты олардың ... ... ... әлі бағалай алған жоқ. Бұл, бір жағынан, ... ... ... ... пен ... жоспарлау мен осы
мәселенің күрделілік жағдайында ... ... ... түсіндіріледі. Стратегияны дайындау және ... ... ... ... ... ... ... жоқтығы да ендіру мен оның тартымдылығын төмендетеді.
Стратегиялық басқарудың көп дәрежелі үлгісі
Синергиялық әсер –
стратегиялық артықшылықтар
Сурет 6
Оны әлдебір қалыпты үрдіс ретінде ... ... ... ... мен жоспарлаудың дәстүрлі әдістемелері олардың бір-
біріне маңыздылығы мен ... ... ... сол ... ... ерекшеліктерін, сол сияқты кәсіпорынды да елемейтін
көбінесе статикалық, бірнеше «жораларды» ... ... және ... ... қолданысы мен стратегия үшін маңыздылығы жайлы тиянақсыз нұсқаулардан
тұрады; себебі ерекше шығармашылық үрдіс ретінде ол толық көлемде тек ... ... ... ал формальды талдау әдістері мен ... ... ... ... бір ... және кәсіпорынның барлық
шамасын жүзеге асыруға мүмкіндік бермейді, себебі ол стратегиялық басқаруды
толық көлемде қолданған кезінде ғана ... ... ... ... ... ... келесімен сипатталады:
1. Мәселенің үлкен көлемділігі.
2. Көп критериялы.
3. Талдау жасау мен шешім қабылдауға шектелген уақыт ... Егер қате ... ... ... ... үшін айтарлықтай
зардаптар әкеледі.
5. Шешімдерді ... және ... ... ... ... мен ... Стратегияны жасау кезде түрлі топтардың қарама-қарсы талаптары мен
қызығушылықтарын ескеру ... ... ... ... ... ... ... мен шектеулерді туғызады.
8. Мәселе бойынша ақпарат біржола ... ... ... көп ... ... ... ... лингвистикалық ауыспалылар күйінде болады.
10. Стратегияны жасаушылар мен шешім қабылдайтын тұлға (ШҚТ) үшін ... ... ... ... ... ... (ШҚТ) ... мүмкіндігі.
12. Стратегияны бағалау тек кәсіпорынның іс-әрекеттерінің барлық жақтарын
бір мезгілде есептеу негізінде ғана жүзеге асады.
Сонымен, біздің ойымызша, ... ... мен ... мен ұстанымдарының негізінде қалыптасқан талдау мен
жағдайды үлгілеу жасайтын әдістеме, ең ... деп ... ... ... ... ... ... қолдана отырып,
қолайлы шешімдер (баламалар) қатары жасалады, олардың ішінен, қалыптасқан
талдау негізінде ең ... ... ... ... ... біршама төмендетеді және шешімде
субъектілік үлесін төмендетіп, бірақ шешім ... ... жеке ... ... (ШҚТ) ... ... ... ескеру арқылы талдаудың
деректілігі мен сапасын жоғарылатады.\8\
1.2 Коммерциялық банктегі стратегиялық ... ... ... ... ... ... ... Қаржы
делдалдары қоғамға ақша айналымын салааралық және аймақаралық қайта
бөлісумеханизімін қамтамасыз ... ... ... ... ... ... және оларды ... ... ... ... делдалдықтың негізін құрайды.
Қазіргі кездегі несиелік-банктік жүйелер күрделі, көпбуындық ... ... ... ... ... ... үш маңызды элементтерін атап
көрсетуге болады:
• Орталық (эмиссиялық ... ... ... Мамандандырылған қаржы мекемелері (сақтандыру, ипотекалық, жинақ
және т.б.).
Орталық банк – ... ... Ол ... ... мен ... ... жүргізбейді. Оның клиентурасы – коммерциялық банктер және ... ... сол ... ... ... ... несие капиталының түрлі секторларында
операцияларын жүргізетін көпфункционалдық мекемелер болып табылады. ... ... ... бар ... ... ... » сөзі «үстел» мағынасын беретін италияндық ... ...... ... ... ... қызу жүретін алаңдарға
қойылатын. Сауда-саттық мемлекеттерде , ... ... әр ... монеталармен жүзеге асырылған.\9,243б\
Өндірістің дамуына байланысты банктердің жаңа қызметтері пайда
болды. Бұл, ең ... ... ... ... ... ... ... Капитал айналымын толықтыру шикізат пен материалдар қорларын
жасауға, дайын жаңа ... мен ... ... ... ... ... ... бастады. Біріншіден, несиелеу уақыты созылып, капиталдың
ұзақмерзімді салымдарының беталысы байқалды. Қазіргі күні банк ... ... ... ... қағаздар мен басқа активтерге салына
бастады.
Қазіргі күні коммерциялық банк түсінігі тым ... ... ... ... ... ... қызметтерінің түріне қарамастан, нарықтың
барлық субъектілеріне қызмет көрсетуге бағдарлануын білдіреді.
«Банк» түсінігін ... ... ... банк ... «Банк – бұл осы Заңмен сәйкес банк ... ... ... ... мекеме болып табылатын заңдық тұлға» \2, 5б\.
Экономиканың банк ... ... ... ... ... ... ... анықталады.
Банк қызметінің тұрақтылығы елдің экономикасына әсерін тигізеді. Міне,
сондықтан «...банк жүйесін жоғарғы тәртіптің макроэкономикалық ... ... үшін ең ... бұйымдық ауыспалысы» ретінде қарастырылады
\3., ... ... ... атқаратын қызметтер қандай? Бұл ең алдымен,
ақша жасадың макроэкономикалық қызметі. Мұнда депозиттік ... ... ... ... ... яғни бір ... депозиттердің өсуі
геометриялық ... ... ... ... ... ... ақшаның жиынтық ұсынысын өсіреді.\10, 11б\ Яғни,
D*1/m = M, мұндағы D – бастапқы депозиттердің өсімі
M – осының ... ақша ... ... өсімі
1/m – ықшамдалған ақша мультипликаторы
m – міндетті қорлар ... ... ... ... коммерциялық банктердің тағы екі өзіндік
қызметтері бар. Бұл – жинақ ақшаларын сақтау және ... ... ... сақтау дегенде коммерциялық банктің шаруашылықты жүргізетін
субъект депозит ашып, оларды ... ... ... коммерциялық банкте
ақшаларын сақтайды). Төлемдік қызмет дегенде коммерциялық банк шаруашылық
жүргізетін басқа ... ... ... құралдарын ұсынады, сол
сияқты осы төлемдердің көп бөлігінің өндірісін өзіне алады.
Бұл екі қызмет макродеңгейде, яғни ... ... ... ақша ... ... және ... ... оның нысаны ақшалардың жиынтық қозғалысын қарастырады.
Бір жола бір-бірімен байланысқан, бірақ мәні бойынша үш ... ... ... ... субъектісі ретінде коммерциялық
банктің ерекше қасиеті.
Негізгі қызметтерді орындаумен ... ... ... ... тағы ... ... ... ұсынады.
Қазіргі кездегі коммерциялық банк қызметіндегі маңызды жақтарына құнды
қағаздарды шығару және ... ... ... болып табылады.
Жалпы депозиттік-есептесу операциялары, несиелік қызмет көрсету және
басқа да қызметтер коммерциялық банктің несие жүйесіндегі ... ... ... ... экономикалық кәсіпорын ретінде - әрдайым шаруашылық жүргізетін
субъект. ... ... банк – бұл ... ... Банк саласындағы
коммерция белгілі ұстанымдарға негізделген. Олардың ішінде ең ... ... ... ... ұстанымы, мүмкіндігінше көп пайда ... ... ... аз инвестициялар мен пассивтегі өзінің төмен ... ... ... түсіруді көздейді. \5\
Коммерциялық банктер экономикадағы нарықтық өзгерістердің туындысы
бола тұра, нарықтық ... ... өз ... ... ... ... міндетті өзінің қызметіндегі негізгі ұстанымдарды сақтауды ... қана ... ... ... ... ... ... бұл
міндеттерді экономикалық субъект ретінде банк нарықтылығының негізгі
шарттары деп ... 17б\ ... ... «нарықтылықтың» үш
категориясын көрсетеді: банктің экономикалық дербестігі, өз қызметінің
нәтижесіне экономикалық ... және ... ... ... бірге
банктердің нарықтылық шарттарының мұндай өзінше пайымдау кейбір күмәндар
туғызады. Әрине, банктің толық экономикалық ... оның ... ... бірі ... табылады. Ол оның өз ақшалай ... ... ... ... ... мен салымшыларды еркін таңдау,
салықтардан қалған табыстарын ... өз ... ... алатынын білдіреді.
Автордың айтуынша, экономикалық дербестік екі жолмен іске ... банк ... ... ... ... ... ... қорларын салықтардан қалған табыстарды өз қалауы бойынша өз
қалауымен жұмсай ... және оған ... бар. ... нарықтық
қатынастардың субъектісі бола тұра, өз ... ... ... ... ... ... ... бар. Шынында да банктік
тәжірбиеде осы ұстанымды жүзеге асыруға жағдай бар. Банктер өз қызметінің
үрдісінде ... көп ... ... ... өз ... ... ... саясат жүргізеді.
Солай бола тұра, өзінің ақшалай қаражаттарын, ... ... ... өз ... бойынша өз қалауымен жұмсай отырып, ... ... ... жету үшін ... тиімді пен әсерлі жұмсалуына
экономикалық жауапкершілік тартады. Осыдай, толық экономикалық ... ... ... үшін ... ... дегенді білдіреді,
яғни экономикалық жауапкершіліксіз экономикалық ... жоқ. ... ... ... жауапкершіліксіз экономикалық
дербестік ... мен ... ... ... салдарға әкелу
мүмкін – бұл жақсы жағдайда, ал ауыр жағдайда – бос ... ... ... ... ... дербестік өзіне экономикалық
жауапкершілікті кірістіреді.
Осындай тұжырымның ... ... ... ... ... банк қызметі жоғары тәуекелмен байланысты, банктің клиенттер
(тапсырыскерлер) құрылымы жеке тұлғалардың ... ... ... ... ... ... ... арттырады. Коммерциялық банктердің
қызметтерінде негізгі себептеріне пайда түсіру және оны көбейту болған және
осылай бола береді де. Кез ... банк ... ... ... ... ... ... қатар банктер көбінесе өз
қызметтерінде түрлі жолдармен бірмезгілдік пайда түсіруді басшылыққа ... банк ... өсу ... және ... ... ұстанымын
нығайту банк қызметінің сыртында қалады.
Банктердің «нарықтылық» шарттарының ... екі ... ... бұл толық экономикалық дербестік пен пайда түсіру. Бірақ, ... тек осы ... ... ... банк қызметінде тепе-
теңсіздік тудырып, ірі ... ... ... және әлуметтік
сипаттағы салдарға ... ... ... бұл «коммерциялық банк»
түсінігінің жойылуына әкеледі, бұл қызіргі ... ... ... орын ... ... ... банктің нарықтылық
шарттарына (критерийлеріне) тағы бірнеше ... ... ... ең ... бар ... шеңберіндегі банк жұмысы. Аталған ұстаным
(принцип) коммерциялық банктің негізгі жорамалдарының біріне айналу ... ... ... ... ... ... өз корреспонденттік шотындағы
ақша қаражаттарының қалдықтары шамасында ғана төлемдерді жүргізіп, несие
беріп және ... ... алуы ... ... ... бар
қорларының шеңберіндегі жұмысы қорлар мен несиелік салымдар арасындағы
сәйкестікті қамтамасыз ... және ... ... ... ... ... сәйкес келуіне көмектеседі. Коммерциялық банктердің
бар ... ... ... ... банк ... коммерциялық негіздерін
әлсіретіп, міндетті түрде жойылу ... ... ... ... нарықтылығының шарттарына қосу банк күйреуін жоюға жайлы жағдайлар
туғызады.
Коммерциялық ... ... ... ... ... бірге банктің клиенттерімен (тапсырыскерлерімен) қарым-қатынасын
жай нарықтық қатынастар ретінде қарастыруды жатқызады. Бұл ... банк ... ... екі жақты экономикалық қызығушылықтарын сақтауды
білдіреді. Негізі ... ... ... ... ... ... көптеген «жеңілдетілген» несиелерді бері, пайдалылығы
төмен және ... ... ... ... және т.б. ... осындай қызмет нарық шарттарынымен анықталмаған және коммерциялық
банктің экономикалық қызығушылықтарына ... ... ... нарықтық құрылымдарды қолдау үшін пайдаланбау қажет, себебі
бұл банктердің ... ... ... ... және ... ... ... жойылуына әкеледі.
Және коммерциялық банктердің қызметіндегі соңғы негізгі шарттарына
банк қызметтерін көбіне ... ... ... ұсынады. Осы
ұстанымның қолдануын келесімен негіздейді. Коммерциялық ... ... ... бола ... ... нарықтық өзгерістердің дамуының
негізгі ықпалы ... ... ... Коммерциялық банк қызметінің
тұрақтылығы бүкіл ... ... ... ... ... ... ақша ... осы коммерциялық банктердің ақша-несиелік
саясаты арқылы ... ... ... шығармау керек – бұл бір жағынан.
Екінші ...... ... тапсырыскерлері (клиент) пен
салымшылары үшін банк жұмысының сенімділігі мен тұрақтылығы ең ... ... Ал ... ... ... шешілуіне банк қызметін
экономикалық әдістерімен реттеу жолы мен осы ... ... ... (шарты) ретіде мойындау арқылы жетуге болады.
Жоғарыда айтылғандарды қабылдай отыра, біз оның ... ... ... экономикалық субъект ретінде, нарықтық шарты
түсінігінің өзі оның қызметіндегі тек ... ... ... Ал ... ... ... принципі, яғни банк қызметін
экономикалық әдістермен реттеу, ... ... бір ... ... ... білдіреді, яғни осыны банк нарықтылығының шарттарына
жатқызуға ... ... ... банк ... ... ... немесе
басқару басқа ағымның зерттеу нысаны. \12. 24б\
Коммерциялық банкті нарықтың ... ... ... сыртқы емес, ішкі басқару жайлы сөз ету ... ... ... ... ... ... ... өзінде
стратегиялық басқаруды есептеуді ұсынамыз. Себебі ол жоқ болған жағдайда,
жоғарыда аталған ... ... ... мәнін жояды. Банктегі
стратегиялық ... тек қана ... ... ... оның ... және ... мақсаттарға жетуге, барлық ... ... ... ... ... ... қатысушылардың
түрлі қызғушылықтарын бір-бірімен келістіріп үйлестіруге мүмкіндік береді.
Осылай, біз коммерциялық банктің экономикалық субъект ретіндегі түпкі
мәнін қарастырып, оның ... ... ... ... ... ... ... зерттеп толықтырдық.
Енді жоғарыда ... ... ... ... ... ... оның ... сәттері мен пайда болатын
мәселелерін қарастырамыз.
Банктің миссиясынан бастайық. Миссия кешенді мақсат болып табылады, ол
банк қызметінің ішкі және ... ... ... ... ... үшін тірек нүктесі болып табылады, ол жұмысшылардың күшін бір
бағытқа жұмсауына көмектеседі.
Миссияны қалыптастыру мынадай пунктерді ... ... Банк ... Ішкі ... ... орны және сол рынокта өмір
сүрудің басты факторлары);
✓ Банктің қызмет көрсету сипаттамасыҒ
✓ Рынок сипаттамасы банктің жаңа ... ... ... банк ... мен көлемімен анықталады.Өте
күрделі және өте ... ... ... ... ... ... ... ұйымдастырушылық құрылымы және басқару саласы
сияқты яакторлармен анықталу керек.
Банк мақсаттары – айтарлықтай ұзақ мерзім ішінде ... ... ... ... ... мақсаттарының нормативті санын 4-6 деп
көрсетеді. Мекеменің мақсатын анықтаудың негізгі шарттарына мекеме ... ... ... топтың көзқарастарын пайдалануды ұсынған. Бұл
корпорацияның ... ... ... ... ... ... ... байланысты топтар қатары ретінде қарастырылады деп түсінідреді.
Кез келген мекемені сияқты, ... де ... ... ... ... ретінде пайдалануға болады. Банктің қатысушылары
ретінде банк ... ... бір ... бар, өзіндік шешімдер
қабылдайтын және банк шешімдер қабылдау ... ... жеке ... ... ... ... топтарын жатқызады.
Банк қатысушыларын келесідей саралап жіктеуге ... ... ... ... иеленушілер (ірі құрылтайшылар, ... ... ... орындаушылар (қызметкерлер);
• банктің ірі қарызалушылары мен инвестиция алушылары;
• басқа категорияның тапсырыскерлері ... ... ... және ... да ... мен алашақтар);
• мемлекет және оның органдары (Ұлттық банкті қоса есептегенде).
Ұсынылған жіктеуді талдаудан мұндай коалиция қатысушыларының мақсаттары
бірдей ... ... ... ... ... ... жиынтығын
көздеген, яғни банк бір міндетін жүзеге асыруда ... ... ... ... өзіндік түсінігі бар екендігі көрінеді.
Сонымен қатар, түрлі қатысушылар түрлі салмаққа ие. ... ... ... ... иерархиялық болып табылады.
Мүлік иеленушілері үшін ұзақмерзімді ... банк ... ... тән, яғни өз капиталын, активтер көлемін, тапсырыскерлер
шектелімін, дербес бөлімшелер ... және т.б. ... бұл банк ... ... Сол ... сол ... оларды қызығушылықтары
ұзақмерзімді ірі және қызығышылықтары тар ... ... ... үшін ұзақ ... банктің тұрақтылығын жоғарылатуына деген
қызығушылықтары тән. Ал ... ... ... ... ... ... ал ... бір сәттілік пайда ретінде қарастырады. Бұл топ үшін
алыпсатар анықтамасы сәйкес келеді, ... олар ... қор ... өзгеріп тұруы арқасында пайда көру мақсатымен қор биржасында
акцияларды алып-сату ретілік операцияларын жүзеге асырады.
Басқарушылар үшін мағынасы мен ... ... ... ... кең
спектрі тән, себебі олар жалпы банктің ... ... үшін ... Банк ... негізгі мақсаты белгілі бір уақытта банк
қызметінің түрлі аспектілерін қамтитын негізгі көрсеткіші ретіндегі ... ұзақ ... ... ... ... ... болып табылады. Қысқа-
және ұзақмерзімді мақсаттар маңызды рөл ... ... ... ... ... ... азайту, активтердің бөлек топтарының
табыстылығын ... ... ... немесе төмендету.
Орындаушылар үшін (қызметкерлер) негізгі мақсатқа ... ... ... сол ... ... да ... төлемдер деңгейін
жоғарылату. Бұл параметрлердің банк ... ... ... ... жоқ ... ... елеулі қаржылық ысыраптар бұл
мақсатқа жету мүмкіндіктеріне ғана ... ... ... ... ... ... ... тудырады, яғни жанама байланысы көрініп тұр. Бұл
кезде қызығушылықтар тартыстары болуы мүмкін, себебі банк ... ... оның ... ... ... көбеюін
және осының салдары – табыс, тиімділіктің, пайдалылықтың ... ... ... ... ... ... ... екі мақсатты
айтуға болады. Біріншіден, банктің тұрақты ... ... ... ... – бұл ... сенімгше берілген қаражаттардың сақталуының
және салымшыллардың табыстарының өсуінің басты кепілі.
Егер ірі ... мен ... ... қарастырсақ, олардың
мақсаттары қарама-қарсы. Соңғылар банк несиесін пайдалану үшін ... ... ... ... ...... ... бойынша
банк төлейтін пайыздардың жоғарылауын көздеген ірі алақшылар ... ... ... ... ... тапсырыскерлерін көрсетілетін қызметтердің сапасы мен
банк көрсететін қызметтер бойынша белгіленген бағалардың ... ... яғни ... ... ... ... жоғарылауы
мен белгіленген бағалардың төмендеуі, бұл басқа қатысушылардың табыстарды
көбейту ... ... ең ... банк ...... және оның ... ... түріндегі мемлекет және басқа мемелекет институттарының (қаржылық,
салықтық және т.б.) коммерциялық банкке ... ... ... ... нормативтік және қолданыстағы заңдардың ... да ... ... ... және ... төленуі, банк тыпсырыскерлеріне
сапалы ... ... Банк ... тұжырымдалған жеке
мақсаттары мен иерархиядағы сәйкес қатысушылардың алатын орнына сүйеніп
қатыстық байланысты ... ... яғни ... жеке ... ... мекеменің иерархиясында жоғары деңгейде орын алатын
мақсаттар жоғары басымдылыққа ие.
Осылай бола тұра, ... ... ... ... ... ... оның ... негізінде өктемді қамтамасыз етіледі.
Аталған қатысушының берілген сипатын ... ... жүйе ... ... деңгейдегі басқару жүйесінің басқарылатын ішкі жүйесі
ретінде коммерциялық банкті өзінше пайымдау арқылы ... ... ... ...... ... барынша көбейту,
өміршеңдік және т.б. болып табылады. Банк ... ... ... талдау негізінде біз коммерциялық банк үшін ... ... ең ... деп ... ... ... ... мен жеке тұлғалар сияқты, аса алмайтын түйсік және өміршеңдік
уәждемесі бар. Өмір сүруге ұмтылыс – ... ... ... іргелі
уәждеу» \13, 36б\. Әсіресе дағдарыс жағдайларында (ауыспалы экономика
жағдайын ... деп ... ... Банк ... ... ... күресте 1) жеткіліксіз және сәйкессіз ақша ағымдарынан;
2) тоқырап жатқан нарық; 3) нарық бөлігін оған еніп жатқан банктердің ... өмір сүре ... ... ... ... ... ... атап кетуге болады - өмір
сүруді қамтамасыз ететін жолдардың көптігі; өмір сүру қамтамасыз ... ... ... уәждеу мақсаттары қажет болған кезі.
Осы мақсатқа тән ... ... бола тұра ... негізгі мақсаты
ретінде дәл осы мақсатты қосымша мақсаттармен толықтырып таңдау мақсатқа
лайықты болып табылады. Өмір сүру ... ... бірі ... ... ... ақшы ... қажетті деңгейде
қамтамасыз ету – «банктің ... ... ... ... жеткілікті
шамада табыстарды көру және оның бәсекелестік артықышылығы».
Стратегиялық басқарудың келесі сәтіне сыртқы ортаны бағалау және талдау,
күшті және ... ... ... ... ... ... – күш, Weakness - әлсіздік, Opportunity ... Theat – ... ... Талдаудың мақсаты қоршаған ортаға
қатысты банктің күшті және әлсіз жақтарын, ... ... ... үшін ... ... анықтау.
Сонымен бірге көптеген авторлар SWOT-талдауды сипаттаған кезде келесі
маңызды сәтерін сипаттамайды:
1) ... ... ... ... ... ... ... топтарына) байланыс болу қажет, себебі негізгі
мақсаты – қатыстық күш/әлсіздікті анықтау және ... ... ... ... мақсаттар мен стратегиялық
көзқарастар тұрғысынан).
2) Талдау динамика үстінде өту қажет, себебі жағдайды өзгерту ... ... ... ... күштер мен әлсіздікті
елеулі өзгертуі мүмкін – тіпті қарама-қарсыға да ауысуы мүмкін.
3) SWOT-талдау кезінде ... ... ... ... ... ... тұтас жүйесі жоқ. Атап ... ... ғана ... сипаттары, сәттіліктің негізгі
факторлары және т.б. ... ... ... ... ... жасау қажет. Авторлар \14
, 15\ осыны ең алдымен үш негізгі стратегияларынан - өсу, шектеулі ... ... ... ... ... деп түсінеді.
Талдауды жүргізу үшін бастапқы ақпаратты әлсіз және ... ... мен ... басқарушылық тексеру (SWOT-талдау), сол сияқты
кәсіпорын мақсаттары, ұмтылыстары, қатыстық артықшылықтары мен ... ... ... ... ... ... (әдетте. Мұндай
тізімді алу үшін ... ... ... оның ... ең ...... шабуыл» әдісі).
Стратегиялық баламаларды әзірлеу және оларды талдау кезеңі ағымдағы
жағдайды сезінуге негізделген. Маркетинг ... ... ...
Бостон консталтинг групп (өнім-нарық ... ... ... күш-тартымдылық және тағы басқалары қосымша
рөл атқарады. \ 13\
Бұл стартегия үлгілері келесі параграфта кеңінен қарастырылады.
Коммерциялық банк үшін ... ... ... үшін біз ... бағалау үшін шарттар жиынтығын ұсынамыз:
1. Дәл стратегиямен нені қарастыратынды анаықтау. Бұл ... ... ... ... ... мен ... ... алу қажет.
Мүмкін және тартымдылық мақстаттар саны өте көп, бірақ осы кезде ең
тартымды вариантты таңдау ... алып ... Банк ... ... ... және оларды тиімді пайдалануында мүдделі кезіндегі ауыспалы
кезеңде мұндай ... ... ... ... ... ... ... шын мәнінде айластырылған және негізделгеннің куәсі
ретінде барлық баламалық мүмкіндіктерді егжей-тегжейлі бағалаудың ... ... ... бар екені анықталған соң, таідалған стартегия
қайсыбір қатынаста бірегей ... ... ... ... ... сипатына оның бәрегейлігі, күтпеген мүмкіндіктерді
пайдалануымен таңқалдыру мүмкіндігі ... ... ... ... оның ... несімен ерекшеленетінін көрнектеп көрсету
міндетті. Бірегейлікті іздеу бәсекелестер байқамаған жерде мүмкіндіктерді
табуды білдіреді.
3. ... ... ...... ... барлық
мүмкіндіктерді пайдаланады ма деген ... ... ... ... табудың саласы банк не істей ... және не ... ... Банк ... ... ... құндылықтар
– банктің аға менеджерінің мақсаттары мен ұмтылыстары және корпоративтік
мәдениеттің сипаты айтарлықтай әсер етеді.
Банк стратегиясын оның ... мен ... ... ... ... ... ... негізінде нарық
ұсынатын мүмкіндіктер мен қауіптерді контекстінебанктің күшті және ... ... ... ... ... мүмкіндіктер жүзеге
асыруға қажетті қабілеттер мен қорлардың талдауымен өту керек.
5. Банк таңдаған қауіп деңгейі экономикалық жағынан ақталды ма ... ... ... Өз ... ... ... таңдау елеулі
қорлар салымдары мен болашақтағы ... ... ... ... қатерді ұсынады. Банк жасаған таңдауымен ... ... ... ... қиын, бірақ ол банк қорларының көлемдерімен,
сол сияқты оның менеджмент пен қызметкерлерінің ... ... ... ... ... ... бастапқы кезеңдерінде оның әсерлілігі
көрінеді ме?
Стратегия – ... ... мен ... ... ұзақмерзімді
бағдарлама.
Бағалауда алынған нәтижелер дұрыс түсіндірілу қажет және стратегияны
жүзеге ... ... ... ... негізінде банк
басшылығы стратегия негізіндегі қағидаларды қайта қарастыру қажет деп
есептеуі мүмкін. ... ... ... ... ... ... толығымен қайталайды және осылай, мүмкіндердің ішінде банк
барлық ұмтылыстары мен ... ... ... ... ... ... ол тағы да сапа мен сәйкестілікке тексеріледі.
Коммерциялық банк үшін жобалық басқару үшін жасалған ... ... ... ... (project ... ) .
Сурет
7
Қабылданған стратегия негізінде және оның анықтайтын бағдары, сол
сияқты лайықты бизнес-стратегия мен ... ... ... банк үшін ... ... мен арнайы бюджет және т.б. әзірленеді. ... ... ... ... ... ... ... қорларды үлестіруге жауапты матрицалар және т..б әзірленуі
мүмкін. Стратегияны ... және ... ... ... ... ... ... жұмысын бағалаудың негізгі мақсаты (және стратегияны бағалаудың)
менеджмент тұрғысынан компанияның мақсаттарына ... ... ... оның ... тежейтін мәселелерді анықтау болып табылады. Сол сияқты
әсерлі бағалауды өткізу үшін бұрынғы қызметі жайлы хабар ... тек ... ... ғана ... сол ... ... ... болжау
қажет.
Осылай, біз коммерциялық банктегі стратегиялық басқарудың ... ... оның ... мен ... ... әдістері мен
үрдістерін талдадық. Жоғарыда ... ... ... ... ... жолы – ... тактикалық жолымен толықтырылатын
қаржы-несиелік институтының (ең біріншіден, ... ... ... ... ... ... саясатының арнайы саласы. Ол банк
қызметінде, оның орны мен ұстанымында түбегейлі өзгерістер тудыратын ... ... ... ... қалыптасуы мен мақсаттарды ұсынуымен
сипатталады. Тактикалық желісін жүзеге асыру шеңберіндегі ... ірі ... және ... ... жетудің құралы болып
табылады. Мұндай ... ... банк ... ... кезінде
анықталады да банк тұжырымдамасын егжей-тегжейлі ... ... ... жолдың мысалына филиалдарды, өкілдіктерді, еншілек
компанияларды ... ... ... және т.б.) ашу ... ... Банк саясатындағы бұл жолы іскерлік немесе біріккен
кәсіпкерліктің түрлі формаларына тік ... ... ... арқылы жаңа
құрылымдарды құру және қолдауғабағытталған және бұл ... ... ... ашылған.
Коммерциялық банк қызметінің өзіндік ерекшеліктерін ескере отыра
коммерциялық ... ... ... ... ... көрсетуге болады
(Сур. 8)
Сурет 8
[1]
1.3 Коммерциялық банктердегі стратегиялық талдаудың үлгілері.
Стратегиялық талдаудың әдістеріне нарық тартымдылығы тұрғысынан ... ... мен ... анықтайтын қоржынды стратегияны талдау үлгісі
мен оның ішінде ... ... ... ... ... кеңінен тараған үлгілерін қарастырайық: БКГ үлгісі, И.Ансоффтың
үлгісі, М.Портердің үлгісі.
БКГ үлгісі.БКГ (Бостон консалтинг групп) матрицасы классикалық
қоржынның үлгісі ... ... ... үлгі ... ... ... түрі 9-суретте ұсынылған.
БКГ үлгісі 4 квадранттан тұрады:
• Нарық өсуінің жоғары қарқындары/ ... ... ... ... үлесі;
• Нарық өсуінің төмен қарқындары/ Бизнес саласының нарықтағы
жоғары ... ... ... ... ... ... Бизнес саласының нарықтағы
төмен қатыстық ... ... ... ... ... ... ... нарықтағы төмен
қатыстық үлесі.
БКГ үлгісі
Нарық өсуінің қарқындары, %
| | ... ... ... |
| | |
| | ... ... |Ит |
| | |
| | |
| | |
| | |
| | |
| | |
| | |
| | ... ... банк ... ... осы ... тез өсіп келе ... ... көпшілік
қатыстық үлесін алып жататын, олардағы операциялар жоғары табыстар әкелетін
жаңа бизнес-салалары жатады. Бұл бизнес салаларды өз салаларында ... ... ... Бірақ, басты мәселе болашақтағы күрделі салымдардың
қайтарымына кепілдік беру үшін бұл ... ... мен ... ... ... ... ... байланысты.
Сауын сирылары .Бұларға бұрынғы кезде нарықтың үлкен үлесін алған
бизнес-салалар жатады. Біра уақыт өте келе ... ... ... ... ... Әдетте «сауын сиырлары» - бұрынғы кездегі
«жұлдыздар», қазіргі кезде олар нарықта банк өзінің бәсекелес орнын ... ... ... ... етеді. Осындай бизнес-салаға күрделі
қаржылары қажеті минимумды ғана талап ететнідіктен, бұл ұстанымдарда ... ... ... ... ... ОСындай бизнес-сала банкке үлкен
табыстар әкелуі мүмкін.
Қиын балалар.Бұл бизнес-салалар өсіп ... ... ... ... ... аз ғана қатыстық үлесін алып жатады. Мұндай
жағдайлардың түйілісуі нарықтағы өз үлесін қорғау мақсатымен қаржы
салымдарының жоғарылауы мен онда өмір ... ... беру ... ... ... жоғары қарқындары байланысты осы өсімге сәйкес болу
үшін елеулі ... ... ... ... ... ... бұл бизнес-салалар
өзінің нарықтағы аз ғана үлесіне байланысты банк табыстарын үлкен
қиындықпен қамтамасыз етеді. Бұл ... ... ... ... таза ... ... ... және олардың нарықтық үлесі
өзгермейінше осындай болып қала береді. ... ... ... жоғары деңгейі орын алады: болашақта бұлар банк үшін
табысты болады ма әлде жоқ па. ... ... ... ... ... ... ... позициясына түсіп кетуі анық.
Иттер.Бұл бизнес-салалар ақырын дамып келе жатқан салаларда нарықта
аз ғана ... ... орын ... Бұл ... ... ағыны елеусіз ғана, ал кейде тіпті теріс болып келеді. Банктің
нарықта көптеу үлесін алу бағытындағы әрбір қадамы бұл ... ... ... ... ... ... шап ... Тек қана менеджер
шеберлігі бизнес-саланың осындай орын алуына көмегін тигізеді.
БКГ үлгісін ... ... ... өсуінің қарқыны мен осы нарықта
банктің қатыстық үлесін өлшеген өте ... ... ... ... ... ... юойынша соңғы 2-3 жылдардың мағлұматтарының негізінде өткізу
ұсынылады. Нарықтағы ... ... ... ... ... көлемінің, бұл бизнестегі жетекші-банктің сату көлеміне қатынасының
логарифмін құрайды. Егер банк өзі ... ... ... онда ... бірінші банктің қатынасы қарастырылады. Егер алынған коэффициент
бірліктен асса, онда бұл ... ... ... ... Егер ... бұл ... осы ... қарағанда басқа банктер басымдылыққа
ие.
БКГ үлгісінің негізгі аналитикалық құндылығы оның ... ... әр ... ... ... анықтап қана қоймай, сонымен
бірге қолма-қол ақша ағындарының стратегиялық теңгерімі бойынша ұсыныстар
бере алатындығында.
Банк ... БКГ ... банк ... ... ... дамуын анықтау үшін қолданады. Сонымен бірге, БКГ үлгісі
банктің ... даму ... яғни ... ... ... ... «өнімдер-нарықтар» үлгісі.
И.Ансоффттың матрицасы төрт балама стратегияларын өткізуді сақтау
және/немесе жоғарылату үшін пайдалануды қарастырады. Ол ... ... ... ... ... ... етеді. Бұл
үлгіні кез-келген бизнесті таңдаған кезде қызметтің сәттілік мүмкіндігін
анықтау үшін, сол ... ... ... арасында таңдау, оның ішінде құнды
қағаздар қоржынын қалыптастыру үшін қолданады.
(1) Қызметті жетілдіру стратегиясы банк ... ... ... ... ... алға баса беруі бойынша шараларды әзірлеу
және банк операцияларына кететін ... ... ... ... ... ... ... көздейді.
Табыс жүзеге асырылып жатқан операцияларды тиімділеу ... ... Бұл ... банк жұмысын жақсартуға бағытталған.
Банктің ықтимал өсу стратегиялары (И.Ансофф бойынша)
|Өнім/нарық ... ... ... нарық ... өнім ... ... ... даму ... өнім ... әзірлеу ... |
| | ... ... ... ... арқылы дәстүрлі операциялардың, өз тапсырыскерлеріне
қосымша қызметтерді көрсету, ... ... ... ... ... көлемдерді кеңейте алады. Аталған стартегия өсіп жатқан
және ... ... ... және ... ... ... тараған.
(2) Жаңа қызметтерді әзірлеу ... ... ... Банк белгілі нарықта қызметтер мен операциялардың ... ... ... ... ... кеңейтіп, қызмет көрсету
сапасын арттырып «нарық тауашасын» тауып, толықтырады. Бұл ... мен ... ... ... ... ... ең қолайлы болып
табылады. Ол, әсіресе, бірінші кезекте банк қызметтерінің ... ... ... ... ... емес бәсекелестік жағдайында банктермен
белсенді қолданылады.
(3) Нарықты дамыту стратегиясы жаңа нарықты және банкпен игерген ... үшін ... жаңа ... іздеуге бағытталған. Табыс
географиялық аймақ және оның сыртында да өткізу ... ... ... етіледі. Мұндай стратегия елеулі шығындармен байланысты, алғашқы
екеуінен ... ... ... ... ... ... болып
табылады. Сонымен бірге жаңа географиялық нарықтарға тікелей шығу өте ... ол ... ... ... ... ... Бұл ... басқа
аймақтарда бөлімшелерді ашу үшін ірі банктер қолданады.
(4) Әртараптандыру стратегиясын қолдану операциялар мен қызметтерді
әзірлеу және ... ... жаңа ... игеруді қарастырады. Мақсатты
нарықта жұмыс ... ... ... ... тек бір ғана банк ... жаңа ... ... ... ... бір ... ... операцияларын жүзеге асырудың сәттілігінен банк тәуелділігін
бәсеңдету үшін қолданылады, ол тәуекелді және көп ... ... ... ... ... ... артықшылытарын әсерлі жүзеге
асыруға мүмкіндік беретін қызмет ... ... ... ... банк ... ... және шет елдегі
түрлі несие-қаржылық институттар арасындағы шекараларын жоюға әкеледі.
Әртараптандырудың негізгі себептеріне қауіпті ... және ... ... табылады, бұл кездегі уртараптандырудың басты қатері – ... ... ... ... банк қызметтерімен толықсуымен,
аймақтар ... ... ... ... ... ... әртараптандыру стратегиясын үйлестіру ең тиімді болып
табылады.
М.Портердің бәсекелес стратегиясының негізгі варианттары.
Бәсекелес ... ... ... ... және ... ... бәрінен д жақсы көрсеткіштерге жету үшін ... үш ... ... ... ... атап көрсетуге болады:
1. Шығындар бойынша абсолютті жетекшілік.
2. Айырымдау
3. Фокустау
Кейбір кезде, банк ... ... ... сәтті қолдана
алады. Стратегияның негізгі варианттарының қайсыбірін сәтті жүзеге ... ... ... және ... ұйымдастырушылық шараларды
талап етеді.
1.Шығындар бойынша абсолютті жетекшілік.Стратегияның бірінші
варианты ... осы ... ... ... шаралардың
үйлесімінің негізінде шығындарда абсолюттік салалық жетекшілікке жетуден
тұрады. Шығындарда жетекшілікті қамтамасыз ету үшін ... ... ... ... ... ... ... және үстеме
шығындарды қатал бақылауға алып, тапсырыскерлермен ұсақ операциялардан
жылыстап, зерттеулер мен ... ... ... ... ... ... т.б. осындай салаларға шығындарды барынша азайту қажет. ... ... ... ... ... ... ... талап етеді. Төмен
шығындар стратегиясын жүзеге асыру, өз кезегімен ірі ... ала ... ... ... ... баға ... ... үлесін жаулап алу үшін бастапқы шығындарды талап етуі мүмкін.
Нарықтың ... ... өз ... масштабта экономиканың әсерлілігіне
ықпал етіп сол ... ... ... ... мүкін. Еге \р
шығындардың төмен деңгей позициясына жеткен ... ол ... таза ... ... ... ... ... ету мақсатымен жаңа, қазіргі
заманға сай қондырғыларға қайта қаржы салымдарын жұмсауға мүмкіндік ... ... ... – бұл банк ... өнім
немесе қызметтерді әртараптандыру стратегиясы, яғни бүкіл банк жүйесі
шеңберінде бірегей деп танылатын өнім мен ... ... ... ... ... ... ... беделі бойынша, технология бойынша,
функционалдық мүмкіндіктер бойынша, тапсырыскерлерге қызмет көрсету бойынша
және тағы да ... ... ... ... банк өзін ... ... айырымдайды. Айырымдау стратегиясы шығындарға назардың
бәсеңдеуін білдірмейді, бұл кезде тек олар ... ... ... ... ... жүзеге асыру кейде нарықтың жоғары үлесіне жетуге кедергі
жасуы мүмкін, себебі банк өнімін айырымдау ... ... ... ... бұл ... ... үлесін алып тастайды.
Бірақ, әдеттегідей, айырымдау төмен шығындар ұстанымдарына мүмкіндіктер
береді, себебі оны жетуге арналған шаралар елеулі ... ... ... ... ... стратегия – арнайы тапсырыскерлердің
бір тобына, банк қызметінің түріне немесе нарықтығ географиялық ... ... ... ... да ... ... ... мүмкін. Бірақ
егер төмен шығындардың или айырымдаудың стратегия мақсаттары ... ... ... онда ... стратегиясы тарлау мақсаттарда тоқталуын
білдіреді, бұл өз кезегімен банк ... ... ... ... ... стратегияның негізінде банк кең ауданда
қызмет көрсететін бәсекелестерге ... тар ... ... әсерлілігі және өнімділігі жоғары болады деген ұйғарымдар ... ... ... ... банк мақсатты нарықтың ... ... ... ... ... немесе бұл нарыққа қазымет көрсету
кезінде шығындарды азайтуға жетеді.
Үш негізгі стратегиялар ... ... 9.3. ... стратегиясын жүзеге асыратын банк банк жүйесінде орташа
пайдадан қарағанда жоғары пайданы табуы мүмкін. Оның ... ... ... төмен шығындар деңгейін, немесе айырымдаудың жоғары
дәрежесін , немесе екі ... да ... ... ... төмен
өнімнің бірегейлігі
деңгейі ... | |
| ... ... ... ... ... |
| ... ... ... ... ... ... ... ... ие болу
мүмкіндіктерін шектейді. Ол міндетті ... ... ... мен ... ... таңдау жасауды ... ... ... ... ... ... ... пайда болуы
мүмкін, бірақ міндетті емес.
Бәсекелес талдау тұрғысынан қазақстандық банктерді 4 топқа бөліп
қарастыруға болады: ірі банктер; орташа ... ... ... бар ... ... банк ... ... астам коммерциялық бантер қызмет
көрсетеді. Сарапшылардың бағасы бойынша банк нарығының 60%-зы үш ... ... ... ... Банк ТұранӘлемге тиесілі. Нарықтың 30%
келесі банктерге: АВН АМРО ... ... ... ... ... БанкЦентркредит, Темірбанк, Еуразиялық банк, Банк Каспийский, Валют-
Транзит банк, ЗАО HSBK Банк Қазақстан, Альянсбанкке ... ... ... 10% ғана ... ... банк ... көп ... алып
жатқан банктердің бәсекелестік стратеияларын талдаудың нәтижелері берілген.
Банктердің бірінші тобы (ірі ... ... ... жеке,
корпоративтік даму секторларында және ... ... ... ... ... сипатқа ие. Бұлар нарықта стратегиялық
істеріндеқатысты нағыз жетекшілер. Банк ... (1999 ... ... және ... ... ... ... бағытталған жаңа
стратегиясының арқасында несиелеу саласында елеулі жетістіктерге жетті.
Казкоммерцбанк – ірі өндірістік кәсіпорындар мен ... ... ... ... – тұрғындар мен ірі корпоративті секторға
қызмет көрсетуімен. Бұлар үшін ... ... ... ... ... жақсы тысқары істер, нарықты зерттеуде, бизнес-үрдістерді ішкі
ұйымдастыру тән. Қолданыстағы стратегия – сыртқы ортаға барынша ... ішкі ... ... ... стандарттарға дәрежесі мен банктің
капитализация сапасы жағынан да сәйкес ... ... ... дәрежесі тән.
Орташа банктердің стратегиясы осыған ұқсайды. Аталған банктер –
нарықтағы жетекшілікке үміткерлер деуге де ... 2001 ... ... бұл
банктер әлемдік нарықтарға да бағыттала бастады. Соңғы жылдары активтердің
көлемі 35%-ға көтерілді.
Отандық банктерге ... ... ... ... ... бас ... беделін қолдап және арқа сүйеп, нарықта ұстамды
консервативті саясатты көрсетеді (АВН АМРО ... ... HSBK ... тағы ... ... ... және ... банк имиджін саналы
қалыптастыруындағы ... ... ... істеу тапсырыскер үшін бизнесінің
байсалды және ілгерішілдігіне бара-бар екенін атап ... жөн. ... – ол ... ... бұрынғы қызметкерлері, әдетте оның
озық тобы. Жоғары белгіленген бағаның саясатыны ұстанады және тек қана ... ... ... ... қалаулар, басында көбінесе
мемлекеттік құнды қағаздарды және ... ... ... ... ... ... ... тапсырыскерлерді несиелеуге
қайта бағытталған. Шетелдік банктер батыстық стандарттарға сәйкес келетін
жақсы ақпараттық-техникалық ... ... орын ... ... ... олардың тұрақты тіршілік етуге мүмкіндік беретін өзінің
активінде бірнеше тұрақты ... бар. ... ... ... ... Бұлар туралы әдетте – «нарық тауашасында көмілген» деп
айтады.
Банк көрсеткіштерінің өсу ... ... ... ... ... мен нарықтың дамуы оның қатысушыларының басымдылығына
бағытталғандығын көрсетеді.
2. ҚР КОММЕРЦИЯЛЫҚ БАНКТЕРІНДЕГІ ... ... ... банк қызметін мемлекеттік реттеу
Кеңес үкіметі тұсында Қазақстанның өз банк ... ... ... ... ... ... жүйесінің филиалдары
мен бөлімшелері жұмыс істеді.
КСРО-ның банк жүйесі оның қаржы ... баға ... ... ... ... және шаруашылықты орталықтанған басқару
жүйесінің барлық талаптарына жауап берген. ҚҰрылымдық қатынаста ол ... ... ие ... және тік ... ие ... Орталықтандыру
беталысының көрінісі ретінде КСРО Конституциясының 6-шы бабында банктер
мемлекет меншігі болып табылады және ... ... ... толық
тәуелді деп көрсетілген.\16, 11б\
КСРО-ның банк жүйесіне: КСРО-ның Мемлекеттік Банкі, Күрделі салымдарды
қаржыландырудың бүкілодақтық банкі ... ... ... ... ... ... ... Промбанк, Коммуналды шаруашылығының
Орталық банкі, Торгбанк енетін. ... бәрі елде ... ... ... ... ие болды. КСРО-ның Госбанкі әлемдегі ең
ірі банк ... ... 1983 жылы ... елде тараған оның аймақтық
бөлімшелерінің саны 4,5 ... ... ... банк жүйесінде,оның ішінде, Қазақстанда 70 жыл бойы ... мен ... ... үстемдік етті,несие-банктік ықпал
ету әдістерінде әкімшілік және ұсақ реттемелеу, ... ... ... де ... ... ... басым болды.
Ақша-несие қатынасының қалыптасқан іс-тәжірибесі нарық қатынасы
тудырған шарттармен сәйкес келмейді.
Социалистік жүйе ... бойы ... ... ... мен аспаптарын жойды.Утопиялық әрі идеологиялық тұжырымдаманың
негізінде КСРО ... банк ... ... ... дара банк (монобанк)
пирамидасы тұрғызылды. ОЛ барлық несие жүйесін өз уысынан шығармады, шынайы
бәсекелестікті,тәуекелдіктің ... ... ... ... желтоқсанында Қазақстан Республикасы ... ... ... бірден нарықтық экономиканың талаптарына жауап ... ... банк ... құруға кірісті.1991 жылдың қаңтар айында «Қазақ
ССР-інің банктері мен банк қызметі ... ... Мәні ... ... ... банк ... бастамасы болды.
Республикалық Мемлекеттік банк Қазақстан Республикасы Ұлттық банкісі боп
қайта құрылды.Облыстарда ҚР ... ... ... ... Өнеркәсіп банкісі – акционерлік-коммерциялық банк болып
табылатын Тұранбанкке, ... ... ... - ... банк ... табылатын Қазақстан Республикасы Аграрлық өнеркәсіп
банкісіне, Сыртқы сауда банкісі - акционерлік-коммерциялық банк ... ... ... ... ... - ... ... табылатын Қазақстан Республикасы Жинақ банкісіне айналды. ... бұл ... ... ... болып қайта құрылды, ал Жинақ банкісі
Қазақстан Республикасының Халық банкісі атауына ие болды.
1989 жылдан ... ... рет ... , ... ... банктері пайда болды.\9\
Қазақстаннның егемендік алған кезінде 1993 жылдың 14 сәуірінде
«Қазақстан Республикасындағы банктер ... ... ... Банкі туралы» Заңдары қабылданды. Бірақ нарықтық өзгерістер тез өтіп
жатқандығына байланысты, барлық заңдар күшін жойды да 1995 жылы ... ... және банк ... туралы» және «Қазақстан
Республикасының Ұлттық Банкі туралы» Қазақстан ... ... ... көрді. Бұл жарлықтар нарықтық өзгерістер талаптарын жауап
беретін, ... банк ... ... ... ... құрады. Жаңа
банк жүйесін қалыптастырудың алғашқы жылдары оның ... ... ... ... банк ... ... банк ... енді-
енді қалыптаса бастаған. 1988-1999 ... ... ... ... банк жүйесінің қалыптасуының алғашқы кезеңдері деуге болады.
Бұл кезеңді мемлекеттік салалық банктердің қайта ұйымдастырылуы, ... ... ... ... ... ... ... жылдан бастап 1994 жылдың аяғы банк жүйесінің қалыптасуының
екінші ... ... ... Оның ... ... ... банктің
орталық банктің қызметтерін орындауға біртіндеп ауысуы, ... ... ... мен ... ... Бұл кезде банктердің
саны күрт өсіп, жеке және ... ... ... бола ... ... ... ... табыстарға оңай жетуге болатын ақша құнсыздануының
жоғары дәрежесі себеп болды. Коммерциялық ... ... ... ... ... ... болуы қатты әсер етті. Дәл осы кезеңнен бастап банк
жүйесінің күшті экстенсивті-қарқынды (сандық және ... ... ... ... ... ... Қазақстанда 230 банк болды. Ұлттық валютаны ... ... ... валютаның тұрақтылығын қамтамасыз ететін шараларды
талап етті. Ұлттық Банк пен ... ... ... мен ... ... ... 1994 жылдың ортасына дейін ұлттық валюта идеясына
«ұзақ өмір сіруге бұйрық берді». Тікелей қарыз алу ... ... ... ... ... ... Осында, мүмкін, Ұлттық Банк
және Қазақстан Республикасының Үкіметі ... ... ... ... ... жылдың қаңтар айынан бастап банк жүйесінің сандық азаюы басталды,
оның негізгі ... ... банк ... ... арттыру
болды. Сандардың азаюы Ұлттық Банктің пруденциалды қағидаларды ... ... ... ... ... ... арқылы
жүзеге асты. Ұлттық Банктің негізгі мақсатына барлық банктердің қызметінің
сапалық жақсарту және әлемдік стандарттарға сәйкес келетін 10-15 банк ... ... ... ... жаңа ... ... отырып, 1995 жылдан бастап
Қазақстандағы қалыптасуының жаңа кезеңі басталды деп ұйғаруға болады. Бұл
кезде Ұлттық Банк классикалық ақша-несиелік ... ... ... қаржыландыру несие көлемдерін реттеу, міндетті қорлар механизмін
пайдалану, мемлекеттік құнды қағаздармен ... ... ... ... Пруденциалдық нормалардың механизмі минималды жарғылық
қорды, ... ... бір ... ... ... қауіпті,
өтемпаздық коэффициентін, валюталық ұстаным, қор ... ... ... ... орындамау банк қызметін бағалаудың ... ... 1995 ... ... бастап банк қызметіне қойылған
нормативті талаптарды орындалмағаны үшін 100 жоғары банктерден ... кері ... 1996 жыл ... ... үшін банкрот жылы болды
,себебі Ұлттық Банк пруденциалды қағидалардың ... ... ... ... ... ... жүйесі қызметінің сапалық жақұсаруымен қатар, оның қаржы жағдайы
халық шаруашылығының ауыр ахуалына ... ... ... ... дағдарысы, қайтарылмаған несиелердің өсуі банк ... ... 1995 ... ... бойынша банктердің мерзімі
өтіп кеткен берешектері үштен бір ... ... және 1996 ... ... ... ... оның ішінде қысқамерзімді қарыздар бойынша
есептелген, бірақ ... ... ... 57% -ға жетті.
Өтелмеген төлемдер өндіру және ... ... ... ... ... ... ... елестету қиын
болды. Екінші дәрежелі ... ... және ... ... ... ... несие беруге мәжбүр болды және өндірістік
кәсіпорындармен ұзақ және сенімді қатынастарды ... ... ... ... ... Сондықтан да қарыздардың көп бөлігі матреиалды-
шикізаттық қорлар сатып алу мен алып ... ... ... үшін ... ... берілген. Банктердің ықпалын тигізу және ... ... ... ... ... ... ... өндірісті
дамыту үшін ұзақмерзімді нсиелер қажет болды.
Осылай, бірнеше мемлекеттік ... ... ... ... банк ... ... ... жылдың ішінде 230 жетіп, одан кейін
олардың саны 100-ге дейін түсіп және 2002 жылдың басында 48 ... ... бұл ... банк ... осы уақыт аралығында қарқынды өсу ... ... ... ... ... ... өткізді.
ҚР Ұлттық Банкісімен жүзеге асырылып жатқан Банк ... ... көшә ... банк ... шоғырлануын жоғарылатуға
мүмкідік берді.
Республикамызда байқалған банк капиталының шоғырлануының өсу және
орталықтану қарқыны, ... ... ... ... ... бұл банк ... ... сапалық өзгерістерімен бірге ... ... ... ... жай ... әсерлі нарық ... ... ... ... ел банк ... ... банк жүйесінің тұрақтылығы мен
әсерлілігінің басты шарттарына, яғни банк жүйесінің экономикада ... ... және ... ... ... ... ... табылады.
Бұл бас банкке өз қызмет саласын ... ... яғни ... ... ... береді. Кең территориясы және ... ... бар ... ... үшін бұл ... ... ... банктер респубоика аймағында әрқалай орналасқан.
Қазіргі даму кезеңінде банктер өзінің еншілес ... ... ... ... сақтандыру рыногына, зейнетақы қорларының қызметіне
белсенді еніп жатыр. Сонымен бірге, банктің ... ... банк ... ... ... ... ... лизинг компаниялары пайда бола бастады.
ҚР Ұлттық Банкі ... ... ... ең ... ... талап етуге дейін салымдарына ... беру ... ... ... бұл ... банк жүйесіне сенімділігін
арттыруға мүмкіндік береді.
Банқ қадағалауын жетілдірудің негізгі міндетіне банкке ... ... ... ... ... Бұл ... ... болатын
қауіптерді бағалаудың әділділігін ... және ... ... ... ... ... ... ендіру банк жүйесінің қаржы тұрақтылығының
өсуіне ықпал етеді.
Жоғарыда айтылғандай, Қазақстанның банк жүйесінің дамуы өндірістің,
ауыл ... ... ... дамуынан алға басып ... ... ... ... бар, ... бірі ... өндіріске ұзақмерзімді
ірі жобаларға несие бермейтіндігінде, олар тек қана ... ... ... ... салаларымен ғана шектеледі. Қазіргі ... ... жою ... ... ... бұл экономикада өтіп жатқан үрдістердің
шынайы жағдайларына тәуелді. Банктер бәсекелестікке қабілеті жоқ, ... ие, ... ... ... ... ... ... ететін, а олардың қайтарымы бес-он жылдан ... ғана ... ... ... ... кезде банктер өзінің стратегиялық дамуын негізінен әлемдік
тәжірбиеде ... ... ... ... ... ... ... келмейтін банктер ... ... және ... ... ... ... ... қажет.
Мұндай жоспар Ұлттық Банк жағынан тек қағаз жүзінде ғана емес – ол ... банк ... ... ... ... және пруденциалды
нормативтер бойынша қойылған талаптарға жету және де ... ... ... ... ... істеу саясатын, банк дамуының
болашағын, банк қызметінің жаңа түрлерін игеруді, банктің ... ... ... ... ... соның ішінде актив пен пассив,
филиалдарды, банк қызметіндегі ... ... ... ... ... ... есептің қазақстандық стандарттарына көшу
және ақпараттарды енгізу және тапсыру ... ... ... ... ... ... ... байланысты банктің өзіндік капиталын
өсіру бойынша талаптар сақталады да ... өз ... ... ... Бұл ... ... ... тұрақтылығы тұрғысынан өз
капиталының жеткілікті мөлшері болуы қажетті шарттың бірі болып табылады.
Салыстыру үшін – ... ... ... ... ... ... рет ... Ресейлік банк жүйесіне қарағанда,
Қазақстанның банкке қатысты заңдарымен банктердің кәсіпорындардың және
шынайы ... ... ... ... ... ... ... қойылған бұл белгілі шамада біздің банк жүйемізді қаржы
дағдарысынан сақтандырды.
Активтерді басқару және олардың ... ... ... ... ... ... бұл жайды елдің банк жүйесінің дамуын
сипаттайтын ... ... ... ... ... ... жиынтық активтері 2006 жылдың 1 ... ... ... ... және ... астам долларды құрайды.
Қазақстанда экономиканы ұзақмерзімді несиелеу мәселелерін шешу
бойынша шаралар қолданылып жатыр. Осыған ... ... Даму ... оның ... ... ... ... орта- және
ұзамерзімді несиелеу, өнім экспортын ынталандыру мақсатымен Қазақстан
резиденттерінің экспорттық ... ... ... ... ... ... институттарымен, және бірлесіп қаржыландырумен
берілетін қарыз және несиелер ... ... ... беру арқылы
ынталандыру болып табылады.
Соңғы жылдарда Қазақстандағы банк ісі өз қызметінің алаңын біршама
кеңейті және банк ... ... ... алға ... ... Бұл
көбінесе банк бизнесі ... ... ... ... мен ... ... ... өз өнімдерін нақты тұтынушылар,
мүмкін болар тапсырыскерлер мүддесіне бағыттап банк қызмет көрсетуінің кең
саласын ұсынып, жақсы маркетингті жүзеге ... ... ... ... емес ... ... ... несие серіктестіктері, ломбардтар,
пошталық-жинақтау жүйелері және де басқа арнайы міндеттері бар ... ... ... белсенділігі байқалады.
Қазақстанда банктердің аймақтық орналасуы әрқалай - банктердің 75
пайызы Алматыда орналасқан. Сондықтан бәсекелестіктің барынша ... ... ... Бұл ... қаласының орталық азия аймағында
қаржы ... ... ... ... ... ... ... Қазіргі
кезде Алматы қаласын аймақтық қаржы орталығы ретінде дамыту Концепциясын
жүзеге асыру бойынша ... ... ... асырылуда.
Бәсекелес жағдайында қаржылық қызмет көрсету ... ... жету үшін ... тапсырыскерлерге қатысты
тартымды саясатты жүргізуге мәжбүрлі. Сондықтан түрлі депозиттік-несиелік
(дәстүрлі) қызметтермен қатар нарықтан дәстүрлі емес ... ... ... ... ... ... болды, оларға қаржылық лизинг,
вексельдік несиелеу, сенімгерлік ... және т.б. ... ... ... үшін ... барлық жағдайлар жасалған. Атап
айтқанда, кіші бизнес пен ауыл ... ... ... ... ... ... Банкпен жасалған және 200 жылдың шілде
айында «Қаржылық ... ... ҚР Заңы ... Қаржылық лизинг
механизмдерін ендіру және жүзеге асыру қондырғыларды сатып алу ... және ... ... ... ... ... банктер көбінесе еншілес тұлғаларғадың ірі ... ... ... мекемелерімен – сақтандыру ... ... ... ... ... ... ... қатар
өндірістік, сауда және т.б. кәсіпорындар енетін бөлігі ғана ... ... 2002 ... ... ... ... ... туралы, атап айтқанда банкке
біріккен қадағалаужөнінде жаңа заңшығарушылық және ... ... ... себепкер болды. Банк қызметін реттеу жеке банкке,
сонымен қатар біріккен негізде, яғни банк ... ... ... ... Біріккен қадағалау ұстанымдарын енгізумен қатар Ұлттық Банкпен ... ... ... ... ... ұсыныстар жасалып
енгізілуде.
Банк қызмет көрсетуінің нарығы шетелдік банк ... ... ... Жоғарыда аталғандай, Қазақстанда халықаралық ABN
AMRO Bank, Cititbank, HSBC ... ... ... жұмыс істеуде.
Сонымен қатар әлемде танымал банктердің өкілдіктері жұмыс істейді: Deutsche
Bank, Dresdner Bank, Commerzbank AG, ING Bank N.V және тағы ... ... банк ... ... ... қатысуын кеңейту үшін ... ... сөз. ... ... қөбейту банк жүйесінің әлемдік стандарттарға
көшу үрдісін жеделдетуге, ... ... ... ... және ... банктердің жайдарылығын жоғарылатуға мүмкідік береді.
Бүгінгі күні Қазақстанның банк ... ТМД ... ... ... ... және ... ... келе жатқан ретінде
мойындалған. Бұл жайлы жоғарыда аталған банк жүйесінің дамуын сипаттайтын
сапалық және ... ... ... ... ... жеке ... депозиттерін ұжымдық
кепілдеу (сақтандыру) жүйесі сәтті қызмет атқаруда, ал ... ... ... жүйе әлі қалыптаспаған. ... ... ... ... көшу ... ... жүзеге
асты және әлемдік стандарттарға барынша жақындатылған және ... ... ... ... ... ... төлем жүйесі
құрылған.\18,102б\
Кесте 2. Активтердің көлемі бойынша ҚР-ның ең ірі банктері.
|Рейтингтегі орны ... ... ... ... ... эмитенттердің бағалы |
| ... ... ... ... ... |
|Қаржылық консалтинг |Міндеттемелерді қайта құрылымдау мәселелерін |
| ... ... және ... ... агенттің |
| ... ... ... ... |
| ... ... ... ... ... ... салалары мен |
| ... ... ... және талдау |
| ... ... ... ... |
| | ... соңғы екі бағыты әзірше тұрақты сұранысқа ие емес, бірақ компания
менеджментінің пікірінше болашақта бизнестің осы түрлері ... ... ... ... ие болады. Қазіргі кезде қаржы ... ... ... негізгі түрлеріне қосымша жүргізілетін болады және
MONEY EXPERTS маркетингтік саясатының бір ... ... ... ... карточкаларымен жұмыс істеу жөніндегі
нұсқаулар. Карта түрлері.Нұрбанк ... жеке және ... ... Visa International халықаралық карталарын шығару және
қызмет ... ... ... ... Visa ... халықаралық
төлем жүйесінің ұстынды мүшесі болып табылады. Банк алғашқы пластикалық
картасын 2000 жылы ... ... American Express ... ... бере ... Electron ... және POS – ... ... ақша ... ... |
|бүкіл әлем бойынша POS – терминалмен ... ... ... ... алуларды төлеуге мүмкіндік беретін ең демократиялық өнім. Қымбат ... ... ... ... ... ... және күнделікті |
|өмірде көмектеседі. ... Classic ... ... ... ... ... ... алуға, банкоматтарда |
|және POS – терминалдарда қолма-қол ақша алуға, сауда нүктелерінде және |
|интернетте сатып ... ... ... ... ... қонақ үйді |
|броньдауға, т.б. мүмкіндік беретін кең таралған карточка түрі. Әйгілі ... ... Visa ... бар ... жерде қызмет ... ... Gold ... ...... ... Карточкамен кредит |
|алуға, сауда нүктелерінде және интернетте сатып алуларды төлеуге, ... ... ... қонақ үйді броньдауға, т.б. мүмкіндік береді. |
|Gold карточкалары өз ұстаушыларына мүмкіндігінше мол мүмкіндік және ... ... ... ... ... ... VIP – ... |
|санаты бойынша қызмет көрсетіледі. ... ... ... Gold карточкасы әрқашан бедел мен ... ... ... ... карточкалары Classic карточкасынан банк көрсететін қосымша |
|қызметтерімен ерекшеленеді. ... Business ... ... арналған корпоративті өнім. Карта компанияның сенімді |
|қызметкерлері үшін шығарылады. Ұстаушыға өкілдік шығындарын, ... ... ... ... ... ... ... қонақ |
|үйді броньдауға, т.б. мүмкіндік береді. Business карточкалары ... ... кез ... ... ... өклдік және іс-сапар |
|шығындарын қолма-қол емес түрде төлеу кезіндегі таптырмайтын құрал. |
Эквайринг.Банк ... ... ... өз ... мен ... ... емес ... үшін арналған халықарлық
VISA карталарын қабылдауды ұсынады. Эквайринг немесе пластикалық ... ...... және қызмет көрсету саласының ... және ... ... ... карточкаларды тауарлар мен
қызметтер төлемі ретінде қабылдауға мүмкіндік беретін банктік қызмет.
Ұйым немесе кәсіпорын үшін эквайрингтің ... ... ... тарту есебінен клиенттік база кеңейеді;
-Клиенттерге алуан ... ... ... ... ... ... жоғарылайды;
-Есептесу қауіпсіздігі қамтамасыз етіледі;
-Сауда айналымы ұлғаяды: карта ұстаушылар қолма-қол ақша ... ... ... ... алуларды шешу оңай;
-Статистика растағандай – кредиттік карталармен есептесуге ... ... ... ... ... алулар сомасы 30-40% ұлғаяды;
-Қолма-қол ақша қаражаттары инкассациясына шығындар қысқарады;
-Қолма-қол ақша қабылдаумен байланысты тәуекелдер азаяды.
-Тауарлар немесе ... ... ... және ... ... ... ... айтқанда Нұрбанкте эквайринг қызметтерінің артықшылықтары:
-Барлық қажетті жабдықтар (POS-терминалдар және ... ... үшін ... комиссия;
-Ақша қаражаттарыңыз қысқа мерзім ішінде ... есеп ... ... және ... ... тегін беру;
-Ұйымыңыздың қызметкерлері карта ... ... ... және
карталарды қолданып, операцияларды рәсімдеу ережелеріне тегін үйретіледі;
-Операцияларды рәсімдеу кезінде қиындықтар туындаған ... ... ... ... ... ... мен ... карталарды қабылдау үшін келесі жабдықтарды ұсынады:
-Слиптерді (карталар ... ... ... ... ... ... ... импринтер.
-POS-терминалды - процессингтік орталыққа шынайы уақыт режімінде қосылған
электронды құрылғыны. ... ... VISA Electron ... ... ... ... спектрін кеңейтуге, ... ... ... және ... ... бойынша
қаражаттар өтем мерзімін қысқартуға мүмкіндік береді.
o
2.3 «Нұрбанк» коммерциялық банктің салыстырмалы талдауы.
Банктің активтік операциялары
2005 жылы банктің активтері ... ... ал өсу ... ... ... ... арасында көшбасшыларының бірі болды. Мұндай өсу
банктің клиенттік базасының көбеюі есебінен ... ... 2004 ... ... Банк ... құрылымы өзгерді: басқа
банктердегі ... ... ... төмендету кезіндегі ... ... мен ... ... ... Бұл ... ... мақсатында бағалы пайдасы төмен активтерді қағаздар мен несиелер
сияқты басқа ... ... ... ... ... жүзеге асты.
ҚРҰБ-гі касса мен қаражат мөлшері.
2005 жылдың соңындағы деректер бойынша ҰБ-гі касса (шетел ... ... және ... ... 2.161.344 мың теңгені құрады. 2004
жылғы көрсеткіштермен салыстырғанда ҚРҰБ-гі касса мен қаражат мөлшері ... ... ... ... ... мөлшері қажетті өтімділік деңгейін
қамтамасыз етті: ал 8,7%-ға төмендеу активтердің басқа тиімді ... ... ... ... ... қаражатын сату операцияларының көлемі 1,5 есе
өсті, олардың пайдасы 3,1%-дан 3,2%-ға жоғарылады.
Пайдалы ... және ... ... қағаздар портфелі ҰБ қайта қаржыландыруға қабылдайтын
тәуекелі төмен жоғары ... ... ... ... 2004 ... ... ... портфелінің көлемі 33,8 есе ... ... ... ... банктерге берген қарыздары мен қаржы мөлшері
Басқа банктерге берген қаржы мөлшері, сондай-ақ оның ішінде ... ... ... ... ... ... мың ... немесе барлық активтердің 8,3% құрайды.
2005 жылы банктің корреспонденттік жүйесін кеңейту ары ... ... ... ... ... ... тармақталған корреспонденттік
банктер жүйесі бар, олар арқылы Банк әлемнің кез-келген нүктесінде өзінің
операцияларын жүргізеді, олардың ... ... ірі ... банктер бар:
ABN AMRO BANK N.Y., USA; Bankers Trust Company, New York, USA; ... ... Holland; ING ... Vienna Branch, ... Bank AG, ... Germany; ... AG, ... Deutsche Bank AG, Frankfurt/Main, Germany; CCF, Paris, France;
Мәскеу халықаралық банкі, Мәскеу, Диалог-Оптим Банк, ... ... ... ... ... мен ... мойындау Dresdner Bank,
ING Bank және тағы басқа ірі ... ... және ... ... ... байланыстар орнатылғанынан көрінеді.
2005жылы банк «Казкоммерцбанк» ААҚ-ы сияқты қазақстандық банктер мен
бірқатар халықаралық банктер берген синдицияланған жалпы көлемі 41 ... ... ... ... ... ... ... мен 2005 жылғы Банктің корпоративті клиенттер қажеттіліктерін
қанағаттандырғаны жылдың соңында ... жіне ... ... 35 млн. АҚШ ... ... ... берді.
Несиелік операциялар.
«Нұрбанк» АҚҚ-ның 2005жылғы несиелік саясаты келесі ... ... ... және инвестициялық капиталда Банктің корпоративті және ... ... ... қамтамасыз ету;
• Банктің қаражаттың пайдалылығын жоғарылатып орналастыруын қамтамасыз
ету;
• Банктік несие портфелінің ... ... ... ... ... дамыту, несие бойынша жұмыскерлердің
біліктілік деңгейін және көрсетілетін қызметтерінің ... ... ... қор ... айтарлықтай өсуі экономиканың
шынайы сапасын несиелеуді кеңейтуге мүмкіндік берді. Экономика ... ... ... осы жылы 9,8 млрд, теңге болды. Бұл алдыңғы жылмен
салыстырғанда (3,7 млрд.теңге) 2,6 есе көп. ... ... ... несие
портфелі 7,3 есе өсіп, жылдың соңында 6,2 млрд,теңге (40млн.АҚШ долларынан
көп) болды. Мұның бәрі Банк ... ... ... жылжымалылығын және
жаңа клиенттерді жұмылдыруға бағытталғанын куәландырады. ... ... ... Банк ... зор бағыттардың бірі кіші
бизнесті несиелеуге көп назар аударды. Кіші ... ... ... млрд.теңге немесе барлық берілген несиелердің 25% құрайды. ... кіші ... ... ... ... 1 ... ... жалпы
несие портфелінің көлемінің 16% құрайды. 2005 жылы 2004 жылғы басталған
құжаттарды несиелеу көлемін кеңейту ... ... ... ... ... ... көлемі 503,6 млн.теңге болды. Бұл 2004 жылдан ... есе ... 2005 жылы ... 690,3 млн.теңгеге кепілдіктер берілген.
Есепті жылда несиелер бойынша ... ... ... ... Бұл ҚРҰБ-ның қайта қаржыландырудың мөлшерлемесін 18 %-дан ... ... ... депозиттердің мөлшерлемесін
төмендетумен түсіндіріледі. Валюта және ... ... ... ... ... ... аса ... жоқ, себебі
Банктің теңгелей берген несиелері ... ... ... ... тұлғаларға берілген теңге несиелері бойынша ... ... ... 16% ... ал валюта несиелері бойынша
14,6% ... Жеке ... ... ... ... ... бойынша 15,1%, валюта несиелері бойынша 23,2% құрайды.
Ұлттық экономика салалары бойынша несиелік портфельдің
құрылысы.
Есепті жылда Банк экономика салалары бойынша ... ... ... ... ... орай, жеке сала бойынша
концентрациялану несие портфелінің жалпы ... 20% ғана ... ... несиелер үлесі алдыңғы жылмен салыстырғанда 19,4%-ға төмендеді, ... ... ... ... үлесі керісінше өсті. Қаражаттың
айтарлықтай көлемі экономиканың болашағы зор ... ... ... ... ... ... өнеркәсібі, баспа жұмысы, көлік және
коммуникациялар.
Валюталар бойынша несие портфелінің құрылысы
Орта және ұзақ мерзімді, сондай-ақ ... ... ... ... ... ... шектеу мақсатында валюталық эквиваленті
бекітіліп, ... ... ... теңгеде беріледі. Теңгеде берілген
несиелер ... ... ... ... ... ал ... ... Атырау облысының кіші кәсіпкерлер субъектілеріне жергілікті
бюджеттен берілген. Жалпы ... ... ... Банк ... валютада және
АҚШ долларында берілген ... ... ... ... ... ... берілген несиелер үлесі 35,6% өсті.
Төлену мерзімдері бойынша несие ... ... жылы ... ... ... ... орта және ұзақ
мерзімді несиелеуге де көп назар аударылды. ... ... ... ... ... ... даму ... жоғарылады, қаржы
нарығының дамуы және тағы басқа ұлттық экономикалық көрсеткіштерінің
жоғарылауы әсер ... ... орта және ұзақ ... ... жылдағы меншікті салмағы 29,3%-дан 52,6%-ға дейін өсті.
2005 жылы несиелеу басымдылығы көбіне ... ... Олар ... ... ... көлемін ұстанып, клиенттер
шоттары бойынша қалдықтардың негізгі бөлігін ... ... ... ... ... ... ... Бұл жоғары
деңгейде Банктің мерзімі және сомасы ... ... ... ... мен ... орындалған мәмілелер бойынша ақшалай пайда мен
клиенттің банк алдындағы міндеттерін орындауын қамтамасыз етті.
Қамтамасыз ету түрлері бойынша несиелеу портфелінің ... ... ... ... етілу мәселесіне консервативті
қарайды. Негізінен қамтамасыз ету есебіне жылжымайтын мүлік,
қондырғылар, қаржы және бағалы қағаздар ... ... ... ... ... ... ... тиіс. Несие жұмыстарының мүмкін шығынын
жабу қорының көлемі 2004 жылы ... ... ... 4,5% ... ... 3,1% ... Бұл көрсеткіш несие портфелінің сапасының ... Жаңа ... ... ... ... ... ... кеңейтуге және несиелік салымдарға пайыздық
мөлшерлеменің деңгейін ... ... Бұл ... ... ... ... ... берді. Несие
портфелінің сапасын жоғарылатуға, ... ... ... жұмысы банктің деңгейін көтеруге мүмкіндік берді.
Банктің ақпараттық технологиялары
Жаңа технологиялар біздің өмірімізге жыл ... ... ... ... ... ... ... автоматталған ақпаратты өңдеусіз,
сыртқы елдермен ... ... ... ... ... ... жүйелеріне қатыса алмайды. Сонымен қатар, ... ... ... ... ... ... ... рөлі айтарлықтай
өсуде, оларға бұрынғыдан қарағанда, барған сайын жоғары талаптар қойылуда,
себебі, банктің даму деңгейін бағалаудың бір критерийі – ... ... және ... ... ... қамтамасыз
етілуі.
Даму қарқындылығын жоғарылата отырып, «Нұрбанк» ААҚ-ы 2005 жылы
өзінің ақпараттық ... ... ... ... ... және телекоммуникациялық құрал-жабдықтарын жаңартты. Compaq,
Cisco, Alkatel сияқты әлемдік өндірушілердің ... ... ... ... ... Банк өзінің телекоммуникациялық инфрақұрылымына
үлкен назар аударуда, өткен жыл да бұдан тыс ... ... ... ... ... ... (Astel, Katelko) бірге
Банктің шеткі ... ... ... ... Жұмыстар сәтті
аяқталып, қазіргі таңда Банк бөлімшелері мен Бас офис ... ... ... етілуде. Енді Банк түрлі қаржы операцияларын үлкен
жылдамдықпен ... ... Банк ... ... жүргізуге арналған
халықаралық стандарттарға көшуге көп назар аударады. Бұрын ... IB ... ... жүйе ... еді. 2005 жылы ... ... қатар өзі
де әзірлеген ақпараттық модульдер де қолданылды. Бұдан ... ... ... қосылған, онымен Банк бүкіл дүниежүзінің корреспондент-
банктерімен есептер алмасады.
Ақпараттық жүйесінің кеңейтілуі, сөзсіз, ... ... ... ... ... және қауіпсіздік деңгейін
жоғарылатты. 2005 жылы Банктің ақпаратының қауіпсіздігінің ... ... ... ... ... Бұған қор серверін іске қосу, жаңа жүйелік
Novell 5.1. операциялық жүйені енгізу жұмыстары да енеді. ... ... ... ... әзірленіп, компакт-дискілерде және магнит
таспаларында көшірмелер қорын жазу қондырғылары алынып іске ... ... ... ... ... ... әсерлерден қорғану үшін
Банктің ... ... ... өте ... ... ... қоғалған.
2005жылы Банктің ақпараттық жүйесінің дамуының нәтижесінде банктік
операциялар толық автоматтандырылды, ал бұл ... ... ... арзан және жылдам түрде іске асыруға мүмкіндік береді.
2005 жылғы Банк жұмысының ... жылы 1 ... ... бойынша Банктің жылдық табысы
2.617 млн.теңге болды. Бұл алдыңғы жылдан 1,8 есе көп. ... ... ... банктің барлық табысының 46,9% құрайды. Табыс құрамында
негізгі табыс классикалық банк ... ... ... ... және ... несие беруден түскен табыс 428,2 млн.теңге, яғни барлық табыстың
16,4% құрайды. Жоғарыда айтылғандай, Банк клиенттерді ... ... ... ... несие саясатын жүргізуде. Марапат алуға
қатысты емес пайда үлесі Банктің барлық ... 53,1% ... ... ... ... ... үлес – дилингтік операциялардан түскен
пайда 44,4 немесе 616,9 ... ... ... ... 36,3% ... таза ... 2005 жылы 744,5 млн.теңге құрады, ол 2004 жылы
көрсеткішпен салыстырғанда 223%-ға жоғары. ... жылы ... ... өсуі 203,4% болып, 2858,8 млн.теңгені ... ... өсу Банк ... даму ... ... ... жеткілікті
болуына көп назар аударатынын көрсетеді. 2005 жылы өз капиталының өсуі ... ... бұл таза ... 2,2 есе көтерді. 2004жылғы көрсеткішпен
салыстырғанда, активтерге пайдалылық көрсеткіші (ROA) 120 ... 2,4% ... Бұл ... ... Банк ... өсуі мен ... орналастыру мөлшерлемесінің төмендеуіне
байланысты болған.
.
Шығын.
2006 жылы 1 қаңтардағы көрсеткіштер бойынша ... ... ... ... ... ... емес шығындар –
1.774.3млн.теңге болды. Шығындар құрылымының негізгі ... ... ... ...... ... ... барлық
шығындарының 21,2%. Дилингтік операциялар бойынша шығындар 295,2млн.теңге,
яғни барлық шығынның 15,7%. 2004жылы 66,0 ... ... ... ... жылы 98,0 ... ... қарқынды дамуда, сондықтан бөлімшелер жүйесін салуға,
қызметкерлердің біліктілік деңгейін ... және ... ... ... ... ... көлемі де өсуде. Банк алдағы 2-3
жылда ... ... ... ... ... ... жоғарылатуды жоспарлауда. 2005 жылы салық төлемдері 290,5
млн.теңгені құрайды.
3. ҚР КОММЕРЦИЯЛЫҚ БАНКТЕРДЕГІ СТРАТЕГИЯЛЫҚ БАСҚАРУДЫ ЖЕТІЛДІРУ ... Банк ... ... ... ... беталыстары.
Бүгінгі күнгі банк ісіндегі өзгерістер айтарлықтай ... ... ... ХХІ ғасырда банктерді бүгінгілерге мүлдем ұқсамайтындай
етуіне мүмкін ең жаңа беталыстардың жиынтығын «банк төңкерісі» деп атайды.
Қазіргі кездегі ... ... ... ... беталыстар қандай
деген сұрақ туындайды.
Ақпараттық-коммуникациялық төңкеріс(АК-төңкерісі).ХІХ ғасыр мен ХХ
ғасырдың шебінде ... ... ... ... ... банк ісінде төңкеріс жасаған болса, ХХ ғасыр мен ХХІ ғасырдың
шебінде банк ісінде жаңа төңкерісті ... ... ... ... ... жаңа ... ұсынған компьютерлер мен
телекоммуникациялар жасады. Осы жайлы Citibank басшылығының бірі ... ... деп ... ... ... ... істемейді, банк
ақпаратпен жұмыс істейді”.
Әдетте, АК-төңкерісінің екі түрін көрсетеді: ... ... банк ... ... ... ... мен шынайы
уақыттың төлем жүйелерін (RTGS) ... ...... ... және ... ... ... банктардың пайда
болуын енгізу.
Қазіргі кездегі АБЖ –лар банк масштабында ... ... ... ғана ... стратегиялық шешімдерді қабылдау және
банк ... ... ... ... бақылау жасау үшін қажетті
ақпаратпен басқаруды, әрбір бизнес-үрдістің табыстылығын талдау мен сыртқы
ортадағы ... тез ... ... ету ... ... әлі ... ететтін “Мебиус”, “Софтклуб” (әдетте ... ... ... ... күндерді игеру
кезеңі аяқталды және ... ... ... ... ... ... ... электронды құжатайналымын,
басқарушылық есеп, контроллинг және акти және ... ... ... ... ... жүргізетін жаңа АБЖ-ларға ауысады.
1960 жылы пайда болған пластикалық карточкалар айтарлықтай шамада
тауар мен қызметтерді төлеудің құралы ... ... ... ... пластикалық карточкалардың шығарылымы бойынша 2004 жылдың аяғында
- ТМД елдерінің арасында жетекшілердің бірі ... ... 100 ... ... ... ... ... шамамен 40, ал Ресейде – шамамен 10). Бірақ,
расында, “Белкарт” ұлттық жүйесіне 2,2млн. ... ... бір ... ... ал ...... ... (VISA,
EUROCARD). Екінші мәселе тауарлар мен қызметтерді төлеу карточкалар
айналымының 1% ғана ... ал ... 99% ... ... алу болып
табылады.
Соңғы жылдары дамыған елдерде автоматтандыру тұрғындармен дәстүрлі
банк операцияларын, ең ... ... ... ... клирингі,
қолма-қол ақшалардың төлемдері және несиелерді өтеу ... ... Бұл ... ... ... ... депозиттік
шоттарына кіруге және ... ... ... ... ... ... ең ... болды.
Банк қызметтерін сату үшін, сондай-ақ, телефон, интернет ... ... жиі ...... шығу арқылы банк қызметтерін ... ... ... ... ... орнатылған
бағдарламалық қамтамасыздандыруы бар нақты компьтерге байланысты емес.
Тапсырыскер жүйені кез-келген ... ... ... ... кілт арқылы іске қоса алады. Осылай, ол жер ... ... ... және ... ... банк қызметтерін алуы
мүмкін. ... ... ... ... 2003 жылы ... ... 25 % ... арқылы ұсынылған.
Мобильдік банкинг – ұялы телефон ... ... ... ... ... ... (WI-FI) ... банк қызметтерін
алу. Мобильдік банкингті пайдаланушылар ішінде скандинав елдері, ... ... ... ... ... ... болашақта тапсырыскерлердің 40%
өз шоттарына мобильдік қызмет көрсетуге көшеді.
Интернет-консалтингте пайда болып ... ... келе ... жаңа
құбылысы – дербес ... ... желі ... ... қарым-қатынастардың түрлеріне көшуге мүмкіндік
берді, бұл ... ... ... ... ... беруінің
тартымдылығымен үйлеседі. Дербес интернет-консалтингтің қызметтерін тек
банктер ғана ... ... ... жеке ... да ... 4 кезең болады:
1. Оның мазмұнына пайдаланушы әсер ете ... ... ... банк ... мен ... ... ... ала алады. Бұл кезең тапсырыскерлердің сұрақтары түсетін
сипатқа ие.Қазіргі кездегі Интернет ұсынатын мүмкіндіктерге қарағанда,
мұндай сайттың қорлары біршама ... ... ... ... ... Тапсырыскерлер интерактивті
сұраным жасай алады, мағлұматтар базасы көмегімен сайт үнемі жаңарып
тұрады. Нәтижесінде тапсырыскер стандартталған өнімдердің ішінде ... ... ... Сайттың дербестелуі. Тапсырыскерлерді дербестендіру технологияларының
арқасында банк сайты тапсырыскердің жеке қажеттіліктеріне ... ... ... ... ... ... интернет-
сессия кезінде тапсырыскер бейнесі арнайы техника (онлайн-мониторинг)
көмегімен автоматты ... ... ... ... ... тарихи және қазіргі мағлұматтары
негізінде банк өнімін ... алу ... оның ... ... береді. Бұл кезеңде тапсырыскерлердің
авторландырылуы ғана ... ... ... ... яғни оны
тапсырыскерлердің арнайы класына жатқызылуы. ... ... ... тапсырмасын өз бетімен орындайтын компьютерлік
бағдарламалар да сәтті қолданыла алады. ... банк ... ... қалауларына бейімделіп, қажетті ұсыныстар жасай
алады.
Тапсырыскерлерге түрлі кестелер ... ... өтеу ... ... ... ... және ұзақмерзімді тапсырмалар
орындалады. Несиелере, жинақ ... ... ... ... мен ... ... үшін ... мен сыйақы көлемдерін
анықтау бойынша қызметтер ұсынылуы мүмкін. ... ... мен ... ... ... ... ... көмегімен келісіледі. Бұл кезде тапсырсыкер онлайн-режімінде
қажетті мағлұматтарды береді, оның ... банк ... ... ... ... да, ... ... Бұл кезде
банктер өз ұсыныстарын басқа институттардың ... ... ... бұл баға мен ... ... ... ... тапсырыскерлердің сенімсіздігін және қауіп деңгейін төмендетеді.
4. Интерактивті онлайндық кеңес беру. Шамамен барлық қаржылық ... ... ... ... және ... ... мүмкін. Бұл кезеңде банктер қолма-қол есептесуге қызмет
көрсету, құнды қағаздарды алып-сатуға ... ... ... ғана ... сол сияқты мүлікті жеке басқару ... ... ... ... өнімдерді құрастыруды
жүзеге асырады. Бұл кещде тапсырыскерлер дербес менеджермен экрандағы
опция арқылы қатынасқа түсе алады немесе кеңес сипатындағы ... ... Егер ... бос емес болса, тапсырыскер
мәліметтерін ... ... ... ... ... ... ... жеке кеңестерді виртуальды дербес кеңесшілермен
ұсынылуы болып табылады. ... ... ... ... ... ... кеңес беруінен айырмашылығы жоқ кеңес
берудің түрлі өнімдерін ұсына алады. ... ... ... ... әрі ... жеке ... ... стнандартты
сұрақтарға жауап береді.
Футурологтардың болжамдары бойынша ақыр аяғында банкирлердің өз
тапсырыскерлерімен ... орны ... ... банк ... ... қалады және виртуальды банктерімен ығыстырылады. Мұндай ... ... ... алып ... ... кең шеңбері
бойынша виртуальды сарапшылармен кеңесетін болады.
Виртуальды банк банк ... ... ... ... бас тартып өткізудің виртуальды арналарына көшуді ғана ... ... банк ... мен оның тапсырыскермен қатынастық түрлерін
өзгертуін ұсынуы мүмкін. ... банк ... ... ... ... үй және ... ... брокераж, жұмыс видеоконференциялары, телефонды банкинг және
т.б. АК-төңкерісі банк ісін капитал ... ... және ... ... ... ... ... ие салаға айналдырады.
Бизнес-үрдістердің реинжинирингі.АК-технологиялары мағлұматтар
ағындарының елеулі қайта ... ғана ... ... бірге банк
үрдістерінің қайта құрылуын, яғни барлық бизнес-үрдістердің реинжинирінгін
(бұл термин 90-шы ... ... ... ... ... ... ... қолданыстағы процедуралардың әсерлілігін жоғарылату
емес, артық операциялар мен бақылау мен ... ... жою ... ... ... ... өзгерту болып табылады. Банктің бизнес-
үрдістерін реинжинирингтеу кезінде өзгерістер өлшемі 40%-ға ... ... ... ... тәсілі емес, оның түбегейлі қайта құрылуы. Басында
банктің кемшіліксіз кестесі құрылады, ал ... соң іс ... жаңа ... (мүмкін, жаңа қосымша иелерімен, басқарудың жаңа құрылымымен,
елеулі ... ... ... мен ... ... ... Банктің
бизнес-үрдістерінің реинжинирингісі шығындарды айтарлықтай азайтып қана
қоймай, сонымен қатар ... пен ... ... ... ... жоғарылатады, оның нәтижесінде несие-қаржылық мекеменің
табыстарды айтарлықтай өседі.
Қайта реттеу.АК-төңкерісі және ... ... іс ... ... және ... ... ... қатысты түрлі тыйымдар мен
шектеулерді айналып өтуге ... ... ... ... операциялық депозиттерді, сол сияқты тұтыну ... ... ... ... ... органдары әсерлі
корпоративтік басқару ісінде банк ... ... ... ішінде
корпоративті мақсаттарды қою, ішкі құрылымды жасау, директорлар ... ... ... арасында құзырлар мен міндеттерді нақты ... ... ... ... ... ... есеп ... нақты
жүйесін қалыптастырудың қажеттілігін мойындады. Тағы да бір ... ... ... және ... да ... мекемелердің қызметіне қадағалау және
бақылау жасау мекемелердің бірігуі (Швеция, Финляндия, Қазақстан).
Бәсекелстіктің ... ... ... банк ... ... шиеленістірді. Жеке тұлғалар мен кәміпорындарға
несие, жинақ ақшаларын басқару мен ... ... ... ... кезде қамтамасыздандыру жоспарларын, сол сияқты қаржылық ... ... ... ... банктердің ғана емес, сол сияқты несиелік
одақтар, брокерлік және консалтинг агенттіктерімен бәсекелесіне ... өз ... ... ... ... жаңадан
кеңейтілуі және олардың бағасының төмендеуіне әкеледі.
Жаңа жағдайда өмір сүру банктер ұшін акционерлер, ... ... да ... ... ... ... ... стратегиялық
жоспарлау, басқару және бақылауға көп назар аударып, соған жетуге ұмтылуы
керек.
Мұндай корпоративті ... ... құру ... жаңа ... ... оларды қоғамның ақша капиталдарының қозғалысына қызмет
ететін мекемелерінен пайда көру ... ... ... ... және ... өз үлесін кеңейтуге мүдделі нарықтың басқа
қатысушыларына ... ... ... ... ... Банктер стратегиялық және ағымдағы жоспарларды жүзеге асырумен
үйлескен ... ... ... ... ... ... ... ынталандыру жүйесінің жоқтығы банктің уақыт өте келе
көрінетін ... ... ... ... ... ... қысқамерзімді табыстарды өсіруіне арандатады.
Бәсекелестік банктердің нарықтың ... ... мен ... ... ... күшейтті.
Пайыздық табыстардың төмендеуі.Қайта реттеу және ... ... ... қор ... ... ... болып табылатын
депозиттік қорлардың құнын өсірді. ... ... ... ... ... ... мөлшерлемелерді төлеуге мәжбүр болды. Осы
себептер несие мөлшерлерінің төмендеуі мен теңестірілуін туғызды. Пайыздық
маржасының ... ... ... ... ... ... және ... қондырғыларды жаңа АБЖ-ларға ауыстыруына, интернет-
банкинг жүйелеріне ауыстыруға мәжбүр етті.
Банк секторының бірігуі.
АК-төңкерісі, қайта реттеу және банк ... ... ... ... ... және ... кеңейту арқылы (соның ішінде
жағрафиялық та) жаңа тапсырыскерлерді тартуға әрекеттер жасады.
Соңында барлық дамыған елдерде банк ... ... ... ... ... ... ... ең ірі 25 банкісі (1-ші кестені
көріңіз) алғашқы мың банктің активтерінің 37 ... ие. Банк ... ... ... ... ... аяғында (1996-2001ж.ж. аралығында
құны 1,5трл. АҚШ долларын құраған 4781 банктердің бірігуі ... ... ... ... ... банк ... ... сол сияқты басқа
қаржы институтарымен кооперациясы ұлттық деңгейде бәсекелестік ұстанымдарды
күшейту мен халықаралық деңгейде әсер етудің жаңа ... ... ... ... ... ... ойынша, халықаралық банк бизнесінде
жетекшілікті сақтап қалу үшін банктің 20млрд. АҚШ ... және 200 ... ... ... ... болуы қажет. Сонымен қатар санақ бойынша
табыстағы шығындар үлесі ең ... ...... ... ... ... құрайтын банктерде 55% , және 50 млрд.-тан АҚШ доллардан жоғары
банктерде 60 % -ды ... жаңа ... өсуі және ... ... ... жаңа АК-технологияларды ендіруге, бизнес-
процестерді оңтайландыруға, шығындарды ішкі ... мен ... ғана ... ... ... банк ... жаңа түрлерін жасауға
мәжбүр етеді. Бұл жағдайға, қаржылық кеңес беру мен ... ... ... сұраныс жасайтын, бос ... ... ... ... банк ... бас тартып,
табыстырақ құнды қағаздарға мүдделі тапсырыскерлердің банкке ... да ... ... қаржыландыруға мұқтажды корпорациялар мен фирмалар оны банк
несиелері арқылы емес, өзінің құнды қағаздарын шығару арқылы алуды ... ... мен ... ... ... ... және ... бермейтін
делдал қызметін атқаратын банктің кеңес беру қызметтерінің беталысы нақты
байқалады. Мұндай банк баланстан тыс банк ... ... ... және ... да ... кепілдіктер, секьюритарлық, қарыздармен
кепілденген бағалы қағаздарды сату сияқты кызметтерді ... ... ... ... ... табыстардан айырылғанмен, өз
тапсырыскерлерін сыртқы қаржыландыруң құралдар ... ... ... бондар, қысқамерзімді коммерциялық қағаздар және т.б.) ... салу ... ... ... мен ... кеңейтеді.
Осылай, банк бизнесінде ... ... ... жауап беретін дәстүрлі банк операциялардың жаңалардың үлесіне
қысқаруы ... ... Жаңа ... ... ... ... олардың АҚ-төңкерісінің жетістіктерін пайдалануына
ұмтылысы арқылы да қарқынды ... ... ... ... ... ұсынатын
ең жаңа қызметтерге – сақтандыру полистерін ... ... ... ... ... ... ... өзаралық қорларға
қаржы салымдары жөніндегі ұсыныстар, ... ... ... ... ... ... ... салу саласында кеңес беру,
зейнеттік бағдарламаларын басқару, кәсіпорын-тапсырыскердің басқарушы
қызметкерлеріне қаржы ... ... беру ... ... ... пайыздық шығындарын азайтады және қаржылық
жобалау, бірігу, стратегиялық инвесторды іздеу, ... ... және ... ... ... тыс ... ұсыну арқасында пайыздық емес табыстар көлемін өсіреді.
Баланстан тыс ... өсуі ... ... ... ... ... ... қорларды түрлі экономикалық қорларға,
ақпараттық қызметтерді өндіру және тұтыну нысанына айналдырады.
Банк өнімдері мен қызметтерінің, сол ... ... ... ... алға басу ... ... әрі ... жетілуі банк
бизнесіне жаңашылдық сипат береді.
Инвестициялық банкинг.Банктің ... ... жаңа ... ... ... ... келеді.
Инвестициялық банкинг дегенде тапсырыскердің құнды ... ... ... сол ... оны ... ... құнды қағаздарды
екінші рынокта операциялармен ... ... ... ... ... ... ... құнды қағаздарын
шығару және орналастыру болып табылады. Инвестициялық банкингті оған ... және орта ... ... сұраныс, және осыған сәйкес оның осы
топтың қажеттіліктеріне бейімделуі ... Кіші және ... үшін ... ... ... ... қызметі – жұмыстың жаңа
бағдары, сол сияқты ірі банктер үшін.
Инвестициялық банкинг сол сияқты екінші ... ... ... ... және осылармен байланысты депозитарлық, кеңестік
қызметтер және ... ... ... ... ... ... ... операцияларды кірістіреді. Құнды қағаздар рыногының
дамуымен байланысты кәсіпорынның бос ... ... ... ... қызметтерге және инвестициялық ... ... ... ... Инвестициялық банкингтің бұл беталысы туынды
қаржылық құралдарының дамуы мен ... ... ... байланысты
жылдан жылға күрделенуде.
Инвестициялық банкингке бірігу және сатып алу ... ... ... Мұндай келісімдерде банктер келісімге отыру және
рәсімдеуге көмектесетін ғана емес, сол ... ... оның ... ... ... ... ... мен сатып алушыларды ... ... ... ... ... ... ... қазіргі кезде кәсіпорын менеджерлерімен акцияларды ... ... ... ... алу, оның ... несие арқылы да сатып алумен
байланысты келісімдер жатады. Инвестициялық ... ... ... ... түсетін табысқа қарағанда осы қызмет саласына жаңашылдықты
үнемі ендіруінің ... ... ... ... ... ... ететді.
Инвестициялық банктерде бір айналысып жатқанда таза табыс көрсеткіші:
кішігірімдерде (100 ... ... – 295 АҚШ ... және 353 ... банктерде (100-ден 1000 айналыстаныға дейін) – 171 АҚШ доллары және ... ... банк ... ... банк ... ... ... банк қызметтерін көрсетумен
байланысты қызметтер жатады.
1. Ағымдағы шоттарға қызмет көрсету. ... ... ... ... ... ... ... қызметтерді
көрсетеді:
• корреспондеттік шоты және өздерінің филиалдары арқылы шетелдік
серіктестермен есептесуді өткізу;
... ... ... ... ақша ... ... инвестициялау;
• «автоматтандырылған овернайт», яғни корреспондеттік шоттағы үстеме
лимиттік қалдықтарды ... ... ... ... ... ... ... келісімдерін жүзеге асыру ... ... және ... ... халықаралық бизнесіне қызмет ... ... ... жеке елдер, аймақтар, банктер, қаржы ... ... қою және ... басқару; банкпен тапсырыскердің сыртқы
экономикалық ... ... ... және ... ... ... қарсы кепілдік қою, құжаттамалық құралдарды есептеу арқылы
валюттық, несиелік, ... ... және тағы ... ... ... ... ... банк және тапсырыскердің қауіптерін
сақтандыру.
Тапсырыскердің халықаралық бизнесіне байланысты қауптерді ... ... ... кең тараған қызметтеріне:
• тапсырыскердің шетелдік мекемемен келісімге отыру кезіндегі оңтайлы
шарттар мен есептесу түрлеріне ... ... ... ... шетелдік бәсекелестердің банктерін сыртқы сауда
контракттардың міндеттемелерін орындауын талдау;
• валюта бағамының ... ... ... ... ... ... түсу ... басқару бойынша кеңестер беру;
• валюталық және ... ... ... (сақтандыру)
құралдарын таңдау бойынша кеңестер беру;
• аккредитив пен кепілдіктерді растау.
Қауіптерді басқару ... ... банк ... ... ... ... банктермен тапсырыскердің тапсырған қауіп деңгейімен
келісімге отыруды ұйымдастыру ... банк ... ... ... ... ... жіне ... беделділігін
талдаумен байланысты беделбелгі және ақпараттық агенттіктерімен;банк
тапсырыскерінің шетелдік ... ... ... ... ... ... қысқамерзімді несиелеу және т.б. бойынша; валюталық
және ... ... ... ... құралдарының биржалық және
биржадан тыс ... ... ... ... ... ... несиелеу бойынша қызметтерді кеңейту.
Қазіргі тәжірибеде тапсырыскердік экспорт-импорт келісідерін несиелеу
бойынша банк қызметтерін көрсетуге болады:
• шот ... ... ... ... ... ... ... желілерді есептеу;
• шетелге шығарушы қойған трат не балнктік несиеге қарсы “акцептке
қарсы құжаттар” ... ... ... ... ... ... қарсы кері талап құқымен
несиелеу;
• бірінші класстық банкісі шығарған құжаттық аккредитивке қарсы ... ... ... ... қысқамерзімді несиеле беру;
• капиталды тауарларды жеткізудің 1-жылдан 3-жылға дейін несиелеу;
• шетелге шығарушы ... ... ... ... ... әкелушіні несиелеу (бланктік несиелеу);
• контракт міндеттемелерін орындауды несиелеу;
• шетелге шығарушы немесе шеттен ... үшін банк ... ... ... ... ... қазіргі күнде, әдетте, трансұлттық банктердің
синдикатымен беріледі. Синдикатты несиелеудің ... ... ... ... ... ... айтарлықтай арзандығы,
қысқа мерзімде елеулі қаржыларды тарту ... ... ... ... несиелер банктерге активтерді түрлі рынок пен түрлі
валютада орналастыру ... ... ... ... етеді:
• кредиторларын клубын ұйымдастыру;
• қатысушылар арасында рөлдерді тарату (құжаттаманы жүргізу, төлем
агент қызметін ... қол қою ... ... баспасөз ақпарат
құралдарымен қартынасу және т.б.);
• басқарушы синдикат тобын қалыптастыру;
• несиелік ... ... ... ... дайындау және оны синдикаттың әлеуетті
қатысушыларына тарату;
• несиелік ... ... ... ... ... арасында
жауапкершілікті тарату;
• қаражаттарды шоғырландыру және аудару, синдикат қатысушылары арасында
комиссиялар мен ... ... және ... келісім бойынша басқа
да әкімшілік міндеттер.
5. Банк несиелерін секъюриттеу. Қызмет синдикатты қарыздарға ұқсас
келеді және “CLO” (CLO – col lateralized loan ...... ... ... ... мәні ... қаржыландыруға берген несиелер пулын
(әдетте, үш-төрт ондық жобалардың қарызын ендіретін) ... ... ... Қор банк қарыздарымен қамтамасыздандырылған құнды
қағаздарды шығарады және (CLO) ... ... ... бұл ... ала ... ... тексеріп, бағалап соның ішінде беделбелгі
агенттігі берген бағаны ескереді.
CLO рыногының тез дамуы бұл ... ... үшін ... ... ... ... ... әртараптануы (CLO-лар қарыз міндеттемелер пулының
негізінде шығарылатындықтан, олар жалғыз жобаларға ... ... ... ... ... (қарыз міндеттемелері егжей-тегжейлі қауіпті талдау мен
бағалауға түседі);
Қарыз алушыға да CLO жобасы өте маңызды, себебі пулда ... ену ... және ... ... ... ... ол қарызды жалғыз жобаны қаржыландыру жағдайына қарағанда,
тиімдірек шарттарында алады. CLO-ны ... ең көп ... банк ... ... ... корпоративтік қаржылар саласындағы қызметтер. Банктің
бұл қызмет саласына: қаржылық кеңес беру, ... ... ... ... ... ... іздеу,
халықаралық масштабта біріккен ксіпорындарды құру қызметтері кіреді.
Халықаралық корпоративтік қаржылар саласындағы қаржылық ... ... ... ... ... ... ... Қаржылық
модельдеу, инвестициялық тартылымдылықты бағалау, келісімге жүзеге асыру
рыногын талдау, компанияның бизнес-жоспарын құрау, инвесторлар мен ... үшін ... ... ... ... жүргізу.
Жекешелендіру жайлы қаржылық кеңес беру бойынша қызметтер 40 аптада
орындалады және төмендегілерден тұрады:
• дайындық кеңестік банк ... ... ол: ... ... және заңшығарушылық базаны талдау, стратегиялық талдау,
корпоративтік құрылымды талдау, ... ... ... және
капитал құрылымын талдауды білдіреді;
• әлеуетті инвесторды таңдау, яғни әлеуітті стратегиялық инвесторларды
талдау, олардың артықшылықтарын талдау, ... ... ... қол қою, ... ... инвесторлардың
ақырғы тізімін құру.
• келісімнің ... ... және ... ... ол сыртқы
қатысушыларды таңдауды, ақпараттық меморандумды дайындау және ... ... ... ... ... ... ... инвесторлармен келіссөздерді жүргізу, келісімді ... және ... ... ... ... ... акцияларды шығару мен
орналастыруға дайындау кезіндегі немесе бірігуі немесе жұтылуы жолымен
пайда болған жаңадан құрылған корпорациялардың ... ... ... ... – одан да ... ... ... банкингі.Терең қайта құрылу жеке ... дара ... де ... ... ... ... тұрғындарды дара несиелеу ... ... ... ... ... ... дамыған елдерде жеке
тұлғаларға тез ... беру ... өтіп ... Бұл ... ... ... қалып, онда бос тауашасын табу қиындай түсті, ал
банктер арасындағы ... ... ... өсіп келе ... ... ... банкингті ұйымдастыруды түбегейлі өзгертуге талпындырды.
Өтіп жатқан өгерістердің мәні – ... ... ... ... шоғырлануының ұлғаюында, олардың стандарттау
және автоматтандыру және осылардың негізінде ... банк ... ... тиімділігіне жету.
Жеке тұлғаларға қызмет көрсетудің сапасы мен ... ... ... жолы тапсырыскерлерді әлеуметтік және мүліктің ... бөлу ... ... қызметтері мен әзірлемеге кететін банк ... ... ... ... ... мен сапасын жоғарылату
үшін «жекеленген жаппай өндіріс» принципі қолданылады,, бұл кезде көптеген,
бірақ шектелулі стандартты өнімдерден жеке ... ие ... ... ... ... өсуі мен қажеттіліктерінің өсуін озып
кеткен банктардың ынталандыруы ең алдымен пайда болып ... орта ... өмір сүру ... ... ... ... және ипотекалық
несиелер болйынша өтелмеген төлемдер СЖӨ-нен 70%-ға ... ... ... - ... ал Белоруссияда - әзірше 2%-дан кем), яғни жекеленген
(бөлшек) несиелеуде қажеттілік өсіп жатыр.
Әдетте, жекеленген (бөлшек) ... 3 ... ... ... ... үшін ұзақ ... ... сатып алуға арналған
несиелер, ипотека және орта ... үшін ... ... ... бойынша стандартты банк қызметтері
көбінесе банкомат және тәулік бойы жұмыс істейтін толық ... ... АБЖ ... өткізілетін операциялар көлемі ... ... ... филиалдардың қызметкерлеріне кететін
шығындар азаюда. Пластикалық карточкалардың таратылу масштабы (10 ... ... банк ... ... ... ... шешуде.
Жоғары деңгейдегі – баспаналық ... ... ... ... ... ... көрсетуге қатысты - әзірше банк терминалдары
арқылы толық қызмет көрсету әзірше мүмкін емес.\22\
СRM ... ... ... ... ... ... жоғары мәдениетіне жету үшін көптеген стратегиялар
мен үлгілер бар. Ең сәтті және кең ... ... СRM ... ... ... ... ... тасырыскерлермен
байланысты басқару дегенді білдіреді. СRM екі ... ... ... ... ... ... өткізу,
нәтижелерді, саясатты, инфрақұрылымды қадағалауда шоғырланған операциялық
және тапсырыскер жайлы барныша көп мағлұмат алу, ... ... ... ... ... алушылық жүріс-түрістерін ... ... ... ... ... және ... ... аналитикалық (талдау) болып бөлінеді.
СRM-ның негізгі ғибраты тапсырыскерлерді өзіне тарту және ... ... ... болып қалу үшін және ... ... ... ... ... ... ... қолдану, яғни
тапсырыскерлермен тұрақты қатынастарды құру болып табылады. Негізгі
аспектісіне ... ... ... ... ... қарым-қатынасқа
түскеннен кейін тапсырыскерде қандай әсер қалды білу ... ... ... келе ... ... ... тапсырыскері
ретінде ұстап қалу соншалықты ... ... ... ... табу ескі ... ... ... 5-15 есе қымбатқа
түседі. Бұл егер банк ескі тапсырыскерлер бұырнғыдай ... ... үшін үшін ... қалуға 5% көптеу шығындалса, онда ол өз табысын 25-
85%-ға өсіреді. Зерттеулер сол сияқты, тапсырыскерлердің 68% ... ... ... ... ... үзетінін көрсетті. Осыдан
келесі қорытынды шығаруға ... ... ақша ... ... ... ... ақша жұмсаған біршама айтарлықтай пайдалы. ... ... банк ... ... ... қолдана беретінін
білдіреді.
Көптеген СRM жүйелерінің негізгі функционалдық блоктарына:
МА – (Marketing Automation) – Маркетингті ... - (Sales Force ...... ... ... ... - (Customer Service & Support) – Тапсырыскерлерді қолдау және ... ... ...... Automation) – Маркетингті автоматтандыру.
Маркетингтік белсенділік дәстүрлі телемаркетинг саласынан Интернет пен
электронды поштаға тез ... ... ... ... маркетингтік
коммуникациялар нарықпен кері байланысында ... және ... ... үнемі анықтауда негізделген үзіліссіз үрдіс ретіндегі айналым
түрінде қарастырылады.
Сонымен ... ... ... ... бұрынғы қатынастар туралы
мағлұматтар негізінде арнайы тапсырыскерлер тобының іс-әрекеттерін болжау,
тапсырыскерлер өміріндегі негізгі ... ... және оның ... ... болжауға негізделген. Осылай, маркетинг біршама шоғырланған, ал
оның ... ... ... ... мен өнімдерді алады.
Максималды әсерге жету үшін маркетингтің кампаниясының нәтижесіндегі
барлық шаралар мақсатты ... ... пен ... білікті
талдау жүргізу үшін сатушылардың қатысымен өткізілуі тиіс.
SFA - (Sales Force Automation) – ... ... ... ... ... ... ... айналдыру, оның ниеттестігіне жету және қолдау – бизнес
сәттілігінің кілті.
Сату ... ... ... арқылы басқарыла алады және банктің
түрлі бизнес-бөлімшелерімен қатынастарын ендіреді.
Банк үшін менеджерлер ақпараттың негізгі көзі ... ... ... олар ең жаңа ... ... ... ие болса, екінші
жағынан, осы мағлұматтарды басқаларға жеткізулері тиіс.
SFA функционалдылығына:
• Сатылымдарды болжау, сатылым ... ... есеп ... ... ... басқару (Contact management);
• Тапсырыскерлермен жұмыс (Account management);
• Тапсырыскерлік ... ... ... ... қалыптастыру үрдісі;
• Табыстар мен шығындарды талдау.
CSS - (Customer Service & Support) –Тапсырыскерлерді қолдау ... ... ... ... қызмет көрсету тұжырымдамасы телефон бойынша сұрақ қойып және
жауап алуатын дәстүрлі тапсырыскерді қолдау жүйесінен біршама кең. CSS –
қарым-қатынасқа ... ... ... бұл үрдісте тапсырыскердің
ниеттестігі қалыптасады. CSS-ке төмендегілер енеді:
• Тапсырыскерлермен қатынасу дерекқоры – қай ... ... ... жүгінгенін анықтауға, осыдан бұрын оның қандай
мәселелеір ... оның ... ... бар ... ... ... Сұранымдардың өту мониторингі - өтініштер мен ... ... ... ... ... ... мүкіндік береді,
қызмет көрсету нәтижелері туралы есеп беруді қамтамасыз етеді;
• Әдеттегі ... ... ... мен ... шешу ... туралы
мағлұматтар қоры (сервистің өзіндік құнын азайту мақсатымен) ;
• Тапсырыскерлер сұранымдарын басқару ... ... ... ... ... ... ... бөлігі өтетін СRM тұжырымдамасының негізгі ... ... ... қатар Call-центрлері тұжырымдамасы қарым-
қатынастардың телефоннан бастап факс, электронды пошта, WAP және ... ... ... ... біріктіретін технология ретінде кең
таралып жатыр.
Call-центр терминінің дәстүрлі аудармасы – ... ... (бұл атау ... ... ... ... «Операторлық центр»
термині де жиі қолданылады.
Мәні бойынша, Call-центр ... ... ... ... ... және ... ... диспетчерлік
құрылымға ие. Call-центр міндеті – қоңырау-сұрақтарды қабылдау және
анықтамалар ... ... ... ... ... беру ... ... байланысудың басқа түрлері.
Call-центрге сұранымдар телефон арқылы сияқты, электронды пошта немес
әдеттегі пошта, факсу немесе Интернет-сервер ... ... ... Мұндай
сұранымдар сол немесе арнайы мамандармен өңделеді, бұл ... ... ғана ... сол ... ... ... үшін ... абсолютті
қол жетерлік имиджін сақтауға мүмкіндік береді.
Қазіргі кездегі компютерлік телефония мүмкіндіктері бар Call-центр ... ... ... сай ... ... ... қосу
телефон қосу компьютер. Басқаша ... ... ... ... ... ... қызметтің барлық принциптері біріккен.
Дербес тәсіл үрдісте оператор-кеңесшілердің қатысуымен қамтамасыз ... кең ... ... ... ... бағдарларының қосылуы
арқылы әмбебап сипатқа ие; автоматтандыру қоңырау мен жауаптарды өндірістік
өңдеу деңгейіне жетті, бұл компьютерлер мен олардың желілерін ... және ... ... ... ... ... ... жүзеге асуға мүмкіндік берді. \5,168б\
2. Банк тәжірибесіндегі факторлы талдау әдістері.
Банк қызметінің қаржылық нәтижелерін талдау оның ... ... бірі ... ... Ол ... ... ... және банк қызметінің қаржылық нәтижелерін басқаруға мүмкіндік
береді. Қазіргі ... ... есеп ... ... ... ... және жағдайлық талдаулар кеңінен қолданылады.
Көлденең талдау – бұл есеп беру ... ... оның ... көрсеткіштерімен салыстыру.Бұнда есеп берудің баптарын және жылдам
өзгерістердің жай салыстыруын ,сондай-ақ есеп беру ... ... ... өзгерістерімен салыстыруын пайдаланады.Әр түрлі көрсеткіштер
бойынша шаруашылық процестердің ... ... ... келмейтін
кездерге ерекше назар аударылады.
Тік талдау – бұл қорытынды көрсеткіштерде жеке ... ... және ... ... ... кезекті салыстыру.
Трендтік талдау кезінде базистік жыл деңгейінен бастап ... ... ... ... ауытқулар
есептелінеді.
Ситуациялық талдау осы мезеттегі банктің ... ... ... ... мақсаты ақиқатты болу керек. Әдетте, бір ғана
мақсат болмайтындықтан, осы ... ... ... ... бойынша олардың маңыздылығының дәрежесі бойынша
орналастырған жақсы.Содан соң талдау ... ... ... ... немесе жетпегенін айту үшін мақсаттар өлшемді болу керек.
Алайда, нарықта ... ... ... ... өсуі және ... ... алуандылығы талдаудың дәстүрлі
әдістемесінің позицияларын щайқады.Талдаудың осы әдістерін қолдану кезінде
жұмыс ... ... ... ... ... туралы банк жетекшілері
тек болжайды.Мәселе ... ... ... ... ... олар ... және ... факторларды есепке
алмайды.Одан басқа талдаудың ... ... ... банк ... әсер ете алатынең маңызды факторларды есепке ала ... ... ... ... ... ... жұмысын
қиындатады.
Осылай банк қызметін талдаудың қазіргі уақытта кең ... ... ... ... ... ... қала бастады.
Банк қызметінің көрсеткіштеріне өзара байланысты факторлардың ... ... ... ... ... таза ... ... массасына тек
оған шығындалған басым бөлігі аз тиімді болуы мүмкін және оның үлесіне тек
маңызды емес нәтиже алынуы ... ... ... ... бір ... ... мен
нәтижелерінің қатынасымен анықталады.Яғни банк қызметінің ... тек ... ... ... ... ... ... көлемі қалай табылатынын анықтау қажет.
Осылай өзіндік капитал оған ... ... ... ... мен ... ... құрылымын,өзіндік және тартылған
құралдардың ... және т.б. ... ... қатар, өзара
байланысқан факторлардң әрқайсысы банк қызметінің қаржылық нәтижелерінеәр
түрлі ... әсер ... ... бір ... ... ... ... оң әсерін төмердетуі немесе нөлге дейін жеткізуі мүмкін.
Қандай да бір негізгі ... ... ... алынбаған жағдайда,басқа
факторлар әсерінің бағасы,сонымен қатар, жүргізілетін ... ... ... ... ... ... ... ,
қабылданатын басқарушылық шешімдердің сапасына әсер ... ... ...... талдау кезінде барлық
факторлардан тек ... ғана ... ... 20% ... 80%-н ... ең ... ... анықтау үшін олардың банк қызметінің
кілтті нәтижелеріне әсерінің дәрежесі бойынша ... ... ... және дифференциациялау қажет.
Сыныптама негізінде, мысалы, келесі белгілер жатуы мүмкін:пайда болу
орны ... және ... ... ... және екінші дәрежелі),құрылымы бойынша(жай және күрделі),
әрекет уақыты бойынша (үнемі және ... ... ... өнімдердің (қызметтердің) тізімінің
табыстылығын төмендеуінің тұрақты беталысын есепке ала ... ... ... ... ... ... ... әдістерә
кең қолданыл бастады.
Факторлық талдау сәйкес келетін шоттар және ... ... ... ... ... баланстың есептілігі көрсеткіштерінің
абсолютті мөлшер ... ... үшін ... ... ... банк ... ... көрсеткіштерін екі
сыныпқа бөлген жөн.
Бірінші сыныпқа нормативтік ... ... ... ... және ... ... көрсеткіштері жатады.Бұл
көрсеткіштер бойынша оптималды нұсқа болып олардың ... ... ... ... ... нормативтік мәндер белгіленбейтін
көрсеткіштер жатады.Ол:рентабельділік , басқару тиімділігі, ... ... ... ... жағдайы көрсеткіштерінің өзгерісіне
және факторлардың әсер ету дәрежесін анықтауға, оның күшті және ... ... ішкі ... толығырақ қолдануға негізделген
«нүктелік » ... ... ... және ... даму ... ... береді.Ол екі әдіс бойынша жүргізілуі мүмкін:
1)Тізбекті қою ... ... - шот және ... ... ... ... мен түсініктердің
әсері есепкеалынады ).
2)Үлестік қатысу ... ...... топтамасы бойынша (толығымен
агрегирацияланған көрсеткіштерге жататын топтамалардың әсері ... ... ... ... мүмкін.Банктің қаржылық жағдайының
қорытынды көрсеткіші(оның өзгерісін анықтау ... ... да ... ... ... ... қою ... мәні факторлардың базистік мәндері фактілік
көрсеткіштермен кезекті ауыстыруда.Талдаудың әрбір қаадмында тек бір ... ... ... ... ... ... ... көрсеткіш есптеледі, ол ... ... оның ... ... осы ... ... фактор әсеріндегі талданатын көрсеткіштің өзгерісіне тең деп
саналады.
Талдаудың келесі қадамы кезінде талданған ... ... ... ... фактордың базистік мәнін нақты мәнімен ауыстырады және
сол ... ... ... ... ... қадамының саны фактор санына тең болу керек.
Тізбекті қою әдісінің артықшылығына ... ... ... ... ... әсер ету ... толығырақ анықтау үшін үлестік әдісі
қолданылады. Ол тізбекті қою әдісінің ... ... ... ... ... ... бірдей қабылданады.Содан
сомалық алдын ала әсері анықталады, ол көрсеткіштердің ... ... ... оның ... ... ... ... фактордың
біріккен әсерімен белгіленген.Қалдықты әрбір фактордың алдын ала ... ... ... ... ... ... ... талдау (ROA) және
өзіндік капиталға ... (ROE) ... ... ... үлесі (К) үлгісі.
Банк қызметінің тиімділігін мінездейтін негізгі ... ... ... ... (ROE) ... Осы ... ... факторларды анықтау үшін Дюпонның факторлық моделін қолдануға
болады.Осы модель бойынша ROE-ні ... ... ... ... ... ... Дч/A,
К=CК/А.
Мұндағы ROE - өзіндік капиталдың рентабельділігі ;
Дч – банктің таза табысы;
СК - өзіндік капитал;
ROA – ... ... ;
К – ... өзіндік капиталдың үлесі.
Активтер рентабельділігінің факторлар әсерін талдау (ROА) және өзіндік
капиталдың рентабельділігіне (ROE) активтердегі өзіндік капитал (СК) ... ... ... ... ... ... қою және ... қатысу
әдістерін қолдану арқылы жүргізіледі.
Бастапқы берілгендер(бірлік бөлшекте)
|Фактор атауы |Коэффициенттер |01.04.06 ... ... ... |ROA |0,0135 |0,0163 |0,028 ... | | | ... |К |0,182 |0,177 |-0,004 ... | | | | ... | | | | ... | | | | ... |ROE |0,0743 |0,0919 |0,0176 ... | | | | ... | | | ... қою ... ... капитал үлесі – бұл сандық фактор, ал ...... қою ... ... ... акционерлік капитал үлесі(К),ал содан соң ROА .
Активтердегі ... ... ... ... ... ROE ... ... рентабельділігінің өзгерісі ықпалындағы ROE өзгерісі:
D ROE=0.0163/0.177-0.0135/0.177=0.0919-0.07611=0.015786;
Қарастырылған факторлардың ... ... ... ... ... ... 0,004 ... капитал рентабельділігінің0,0018 өсуіне әкелді.
Содан активтер рентабельділігі 0,028 өсуі нәтижесінде ... ... 0,015786 ... ... ... ... ... 0,0176 немесе 1,76%-ға өсті.
1.2. Үлестік қатысу әдісі.
Факторлардың алдын ала әсер етуі:
- активтер рентабельділігі:
D ROE=0.0163/0.182-0.0135/0.182=0.0897-0.0743=0.01541;
- активтердегі өзіндік ... ... ... ... сомалық алдын ала әсер етуі:
0.01541+0.00181=0.017223
Қалдық: 0.0176-0.017223=0.000376
Қалдық алдын ала көлемдерге пропорционалды реттеледі:
- активтер рентабельділігінің өзгерісі ... ... ... ... ... акционерлік капитал үлесінің өзгерісі ... ... ... ... ... ... ... өзіндік капитал үлесінің 0.004 төмендеуі өзіндік
капитал рентабельділігінің 0.0018531 өсуіне әкелді.
Алайда ... ... 0.0028 өсуі ... ... ... 0.015747 өсті.
Қорытындылағанда өзіндік капитал рентабельділігі 0.0176 (1.76%-ға) өсті.
2. Банктің ... ... таза ... ... ... ... ... және активтердің рентабельділігіне (ROA) активтердегі
банктің жалпы табысының айналымдылық коэффициент (Коб) үлгісі.
Қойылған ... шешу үшін ... ... ... Двал – ... ... табысы
Дч – банктің таза табысы
Rопер=Дч/Двал – банктің жалпы табыстарындағы таза ... ...... банктің жалпы табысының айналымдылық
коэффициенті.
Бастапқы берілгендер
|Фактор атауы ... ... ... ... |
| | | | ... ... ... ... |0.3327 |0.3183 |-0.0144 ... табыс үлесі | | | | ... банк |Коб |24.642 |19.530 |-5.1119 ... ... | | | ... | | | | ... |ROA= |0.0135 |0.0163 ... |
|рентабельділігі |Rопер/Коб | | | ... банк ... ... ... және ... таза ... ... маңыздылығы жағынан бірдей, және де ... да ... ... ... ... ... үлестік қатысу әдісін
қолданған жөн.
Факторлардың алдын ала әсері:
Жалпы табыстардағы таза табыс ... ... ... ROA
өзгерісі:
D ROA=0.3183/24.642-0.3327/24.642=0.012917-0.013501=-0.000584.
Активтердегі банк табысының айналымдылық коэффициентінің өзгерісі
ықпалындағы ROA ... ... ... алдын ала әсер етуі:
-0.000584+0.003534=0.00295
Қалдық: 0.002796-0.00295=-0.000153.
Қалдық алдын ала көлемге пропорционалды реттеледі:
- жалпы табыстарда таза табыс үлесінің ... ... ... ... ... активтердегі банк табысының айналымдылық коэффициентінің ықпалындағы
активтер рентабельділігінің өзгерісіне:
D ROA(Коб)=0.003534+(-0.000153)*0.003534/0.00295=0.03351
Қорытынды ... ... ... табыстардағы таза табыс үлесі 0.0144 төмендеуі активтер
рентабельділігінің 0.000554 ... ... ... банк ... ... ... 5.1119
төмендеуі нәтижесінде активтер рентабельділігі 0.03351 өсті.
Қорытындылағанда активтер рентабельділігі 0.002796 өсті.
3. Филиалдардың қаржылық бизнесінің ROA құрылымдық талдау үлгісі.
Құрылымдық талдау тік ... ... ... ол ... ... ... ... және олардың жалпы көлеміндегі шығындарды мінездейтін
көрсеткіштердің ... ... ... әдісті қолдана отырып,
қарастырылатын көрсеткіштің құрылуына маңызды әсер ... ... ... ... ... ... қаржылық бизнесінің ROA құрылымдық талдауфилиалдар
желісінің активтерінің жалпы рентабельділігіне ... 3 ... ... ... береді: пайызды табыс әкелетін операциялардың
пайдалылығы, пайызды емес ... ... ... ... ... да пайыздық емес табыстар.
Филиалдардың активтерінің жалпы рентабельділігі (ROA) келесі түрде
көрсетуге ... Дп – ... ... – пайыздық шығындар
Дн – пайыздық емес табыстар
Рн – ... емес ...... да ... емес табыстар
Рп.н – басқа да пайыздық емес шығындар
А – ... ... ... ... ... ... ... үлгісі үшін:
|№ |Көрсеткіш атауы ... млн. ... |
| ... |150 000 |
| ... ... |18 000 |
| ... ... |12 500 |
| ... емес ... |1 400 |
| ... емес ... |2 500 |
| ... да ... емес ... |1.5 |
| ... да ... емес шығындар |0.5 ... ... ... рентабельділігі (ROA) келесідей анықталады.
ROA=[(18000-12500)+(1400-2500)+(1.5-0.5)]/150000=0.029(2.9%).
Осылай қарастырылатын банктің филиалды ... ... ... 2.9% ... сонымен қатар егер берілген көрсеткіштерді
негізгі факторлары, оның ... ... ... ... онда
келесі көрініс орын табады:
Пайыздық табыс әкелетін операциялар рентабельділігі (ROAп) құрылады:
ROAп=(18000-12500)/150000=0.0366(3.6%);
Пайыздық емес ... ... ... ... ... да пайыздық емес табыс әкелетін операциялар рентабельділігі
(ROAпнп) құрылады:
ROAпнп=(1.5-0.5)/150000=0.0000007(0.0007%).
Банктің филиалды желісі ... ... ... ... оның ... бөліктері бойынша қарастыра отырып, банкке пайыздық емес
табыс әкелетін операциялар рентабельділігі (ROAнп) теріс ... ... ... Бұл осы ... жетекшілігіне операциялар
ассортиментін ... және ... емес ... ... ... сату ... ... сондай-ақ пайыздық емес шығындарды
төмендетуіне ерекше назар аударуы керек екенін айтып тұр.
Факторлы талдау әдісін қолдану:
- банк ... ... ... ... қана ... сондай-
ақ сапалық жағынан қарастыруға;
- негізгі факторларды анықтауға және банк қызметі нәтижесіне ... ... ... таза табысты ұлғайтудың негізгі резервтерін анықтауға және банк
қызметінің тиімділік ... ... және ... ... ... ала отырып мобилизациялау
бойынша мақсатты шаралар жасауға мүмкінді береді.\26,18 б\
Қорытынды.
Соңғы онжылдықта кез-келген жүйеге болашақта ... ... ... мүмкіндік беретін стратегиялық ұстаным жөніндегі зерттеулер саны
күрт өсіп кетті. Қатаң ... ... және тез ... жағдайда
барлық компаниялар тек ішкі істердің жағдайына ғана назар аудармай, олардың
ортасындағы болып жатқан өзгерістерге тез бейімделуін ... ... ... ... ... ... күн тез ... қоршаған
ортаға басқару жүйесінің бейімделуін қамтамасыз ... ... ... етеді.
Стратегиялық басқару мен жоспарлаудың дәстүрлі әдістемелері олардың бір-
біріне маңыздылығы мен стратегияның қалыптасуындағы мәнін, сол ... ... ... сол сияқты кәсіпорынды да елемейтін
көбінесе статикалық, бірнеше «жораларды» орындаудан тұратын және оларды ары
қарай қолданысы мен ... үшін ... ... ... нұсқаулардан
тұрады; себебі ерекше шығармашылық үрдіс ретінде ол толық көлемде тек ... ... ... ал формальды талдау әдістері мен жағдайларды
тиянақсыз бөлу, іс-әрекеттерді бағдарлау бір жақты және ... ... ... ... ... ... себебі ол стратегиялық басқаруды
толық көлемде қолданған кезінде ғана ... ... ... ... ... мәселесі келесімен сипатталады:
13. Мәселенің үлкен көлемділігі.
14. Көп критериялы.
15. Талдау жасау мен шешім қабылдауға шектелген уақыт берілген.
16. Егер қате ... ... ... ... үшін ... ... ... талдау және қабылдау кезінде қолданылатын ақпараттың
сенімсіздігі мен ... ... ... ... ... ... қарама-қарсы талаптары мен
қызығушылықтарын ескеру керек.
19. Кәсіпорынның мүмкін іс-әрекеттер баламалардың ... ... мен ... туғызады.
20. Мәселе бойынша ақпарат біржола факт/бағыныштылықтардың ... ... көп ... ... ... бөлігі лингвистикалық ауыспалылар күйінде болады.
22. Стратегияны жасаушылар мен шешім қабылдайтын тұлға(ШҚТ) үшін жоғары
талаптар.
23. ... ... ... ... ... (ШҚТ) ... мүмкіндігі.
24. Стратегияны бағалау тек кәсіпорынның іс-әрекеттерінің барлық жақтарын
бір мезгілде есептеу негізінде ғана жүзеге асады.
Біздің ойымызша, ... ... мен ... мен ... негізінде қалыптасқан талдау мен жағдайды
үлгілеу жасайтын әдістеме, ең перспективті деп санаймыз. Осы берілгендердің
негізінде, түрлі ... ... ... ... қолайлы шешімдер
қатары жасалады, олардың ішінен, қалыптасқан талдау негізінде ең ... ... ... қауіпін біршама төмендетеді және ... ... ... ... ... қабылдау үрдісіне жеке шешім
қабылдайтын тұлғаның (ШҚТ) әсерін ... ... ... ... мен ... ... банк үшін ... таңдап бағалау үшін біз ... ... үшін ... ... ұсынамыз:
1. Дәл стратегиямен нені қарастыратынды анаықтау. Бұл ... ... ... ... мақсаттар мен шынайы
шараларды бөліп алу қажет.
Мүмкін және тартымдылық мақстаттар саны өте көп, бірақ осы ... ... ... ... ... алып келеді. Банк тапшылық қорларға
ие болғанда және оларды тиімді пайдалануында мүдделі кезіндегі ауыспалы
кезеңде мұндай шешімдер ... ... ... ... ... стратегия шын мәнінде айластырылған және негізделгеннің куәсі
ретінде барлық баламалық мүмкіндіктерді ... ... ... ... ... бар екені анықталған соң, таідалған стартегия
қайсыбір қатынаста ... ... ... талданады. Әсерлі
стратегияның негізгі сипатына оның бәрегейлігі, күтпеген мүмкіндіктерді
пайдалануымен таңқалдыру мүмкіндігі болып ... ... ... оның ... ... ерекшеленетінін көрнектеп көрсету
міндетті. Бірегейлікті іздеу бәсекелестер байқамаған жерде мүмкіндіктерді
табуды білдіреді.
3. ... ... ...... ... барлық
мүмкіндіктерді пайдаланады ма деген сұраққа жауап ... ... ... ... банк не ... ... және не істегісі
келетініне байланысты. Банк ... ... ... ... ... аға менеджерінің мақсаттары мен ұмтылыстары және корпоративтік
мәдениеттің сипаты айтарлықтай әсер етеді.
Банк стратегиясын оның қорлары мен ... ... ... ... бағалау үрдісінің негізінде нарық
ұсынатын мүмкіндіктер мен қауіптерді ... ... және ... ... жатыр. Біліктілікпен ұсынылмаған мүмкіндіктер жүзеге
асыруға қажетті қабілеттер мен қорлардың талдауымен өту керек.
5. Банк таңдаған ... ... ... жағынан ақталды ма деген
сұраққа берілген баға. Өз табиғаты бойынша ... ... ... ... мен ... мүмкін алыстатылған пайдалармен
байланысты елеулі қатерді ... Банк ... ... байланысты
қауіп деңгейін нақты анықтау қиын, бірақ ол банк қорларының көлемдерімен,
сол сияқты оның менеджмент пен қызметкерлерінің мүмкіндіктерімен ... ... ... және ... ... ... мақсаты менеджмент
тұрғысынан компанияның мақсаттарына жетуге ... ... ... ... ... мәселелерді анықтау болып табылады. Сол сияқты ... ... үшін ... ... ... хабар беретін тек қана есептік
мағлұматтар ғана емес, сол сияқты болашақ жетістіктерді болжау қажет.
Осылай, біз ... ... ... басқарудың өзіне тән
ерекшеліктерін, оның құрылымы мен ... ... ... мен
үрдістерін талдадық. Жоғарыда айтылғаннан ... ... ... стратегиялық жолы – банктің тактикалық жолымен толықтырылатын
қаржы-несиелік институтының (ең біріншіден, жеке, ... ... ... ... тұтас саясатының арнайы саласы. Ол ... оның орны мен ... ... ... ... және
ұзақ уақытқа есептелген ұмтылыстардың қалыптасуы мен ... ... ... желісін жүзеге асыру ... ... ірі ... және ұзақмерзімді мақсаттарға жетудің құралы ... ... ... ... банк ... ... ... да банк тұжырымдамасын егжей-тегжейлі жетілдіру ... ... ... ... филиалдарды, өкілдіктерді, еншілек
компанияларды (мысалы, лизинг, сақтандыру және т.б.) ашу ... ... Банк ... бұл жолы ... ... біріккен
кәсіпкерліктің түрлі формаларына тік немесе көлденең қосылу ... ... құру және ... бағытталған және бұл банктің сыртқы
құжаттарында ... ... ... тізімі:
1.2006 жылғы Қазақстан Республикасы Президентінің халқына жолдауы.
2. «ҚР-дағы банктер және ... ... ... ... 31 ... ... ... ҚР Заңы.
3.Бюшген .Теория банковского учреждения. – М.,1991. – 227с.
4.Гапоненко А.Л.,Панкрухин А.П.Стратегическое управление:Учебник. –
М.:Омега-Л,2004. – ... ... А.Н. ... маркетинг.Завоевание рынка:Учебное пособие .
– Алматы:Қазақ университеті,2006. - 420с.
6.Ефремов В.С. ... ...... ... ... Деловая стратегия\пер.с англ. – М.: Экономика, 1991. – 239с.
8.Ауесбаева А.Т.Развитие стратегического управления в ... ...... ...... ...... «Экономика»,2005.-
416 бет.
10.Бор М.З.,Пятенко В.В.Стратегическое управление банковской ... М.: ...... Г.Н. ... ... в ... ... рынка. –
СПб,1991. – 142с.
12.Калиева Г.Т. Коммерческие банки в Казахстане и ... ... ... ...... Ф. Основы маркетинга Пер.с англ. – М.:прогресс,1990. – ... ... ... – М.:Экономика, 1989. – 520с.
15.Мескон М.Х.,Альберт М., Хедоури Ф.Основы менеджмента. –М.:Дело,1993. –
702с.
16.Нысанбаев С.Н.,Тулембаева ... ... и ... ...... Г.Банковское дело и банковское законодательство ...... ...... К.О. ... и ... ... развития банковской
системы Республики Казахстан.\\Вестник КазНУ. -2004. - №1.
19.www.bankclub.ru
20.www.nurbank.kz
21.Годовой отчет за 2005год «Нурбанка».
22.Ковалев М.Современные тенденции в ... ... ... ... Али. ... ... увеличить свою рыночную долю\\Деловая
неделя .- 2005.- 2 ... ... ... капитал\\Деловая неделя. – 2005. -
№42(4 ...... ... ... ... как основа экономического
роста\\Департамент исследованиий и статистики Национального ... ... – 2005. ... Б.И., Ким ... использовании методов факторного анализа ... ... ... ... ... – 2006. - ... надзор о состоянии ... ... и ... Казахстана. – 2006. -№3.
-----------------------
[1] Ауесбаева А.Т.Развитие стратегического управления в коммерческих банках
РК. – ... ...... ... жоспарлау
• Міндеттер мен мақсаттарды анықтау;
• СВОТ-талдау;
• Стратегияны дайындау.
Стратегияны
жүзеге асыру
• Ұйымдастырушылық құрылым;
• Ақпараттық жүйе;
• Мәдениет;
• Кадрлар.
Стратегиялық
бақылау
• Бақылаудың межесі (өлшемі) мен көрсеткіштері;
... ... ... ... ... ... сала шеңберінде
Бөлек сегмент шеңберінде
СТРАТЕГИЯЛЫҚ МАҚСАТ

Пән: Банк ісі
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 92 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 900 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Қазақстан Республикасындағы лизингтік операциялар78 бет
Банктік қызметтегі стратегиялық жоспарлаудың теориялық негіздері89 бет
Б. Эльконин бойынша тұлға дамуы18 бет
Мінез – құлық функциялары мен мінез – құлық дамуындағы үш саты15 бет
Мектеп психологының іс-қағаздары3 бет
Мектепке дейінгі мекемелердегі психолог қызметі5 бет
«АлматықалжерҒӨО» МЕК ұйымдық құрылымы, мемлекеттік сатып алулары мен стратегиялық бағдарламалары31 бет
«жасанды интелект дамуындағы кибернетикалық рөлі: білім беру саласында »9 бет
«Федоров ауданының ауыл шаруашылығы бөлімі» мемлекеттік мекемесінің 2010-2014 жылдарға арналған стратегиялық жоспары9 бет
«Қазақстан-2030» стратегиялық бағдарламасының орындалуы51 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь