Геодезиялық жұмыстарда қолданылатын аспаптар

КІРІСПЕ

I. КАЛАЛАРДЫ ЖОСПАРЛАУДА ЖӘНЕ САЛУДА ЖҮРГІЗІЛЕТІН ГЕОДЕЗИЯЛЫҚ ЖҰМЫСТАР
1.1 Қала территориясын жобалау және жоспарлау
1.2 Қызыл сызықтарды құрастыру және жобаны есептеу
1.3 Қызыл сызықтарды, өтпел осьтерін, ғимараттар мен құрал . жабдықтарды белгілу немесе қорытындылау
1.4 Жер бедерінің жоспарын құрастыруды ұйымдастыру
1.5 Жер бетін ұйымдастырудың жобасын шынайылылыққа енгізу немесе түсіру
1.6. Азаматтық және өнеркәсіптік ғимараттар құрылысындағы геодезиялық жұмыстар

II. ЖОСПАРЛЫ ИНЖЕНЕРЛІК. ГЕОДЕЗИЯЛЫҚ ЖҮЙЕЛЕР
2.1 Жүйелердің түрлері және тағайындалуы сонымен қатар олардың дәлдіктеріне қойылатын талаптар
2.2. Полигонометриялық түсірістермен желілерді жобалау
2,3 Инженерлік полигонометриядағы бұрыштық және сызықтық өлшеулердің ерекшелігі

III. ГЕОДЕЗИЯЛЫҚ ЖҰМЫСТАРДА ҚОЛДАНЫЛАТЫН АСПАПТАР
3.1. Қазіргі кездегі түсіру негіздерін GPS . технологияларды пайдалану арқылы құру
3.2. Тахеометрлер
3.3. Теодолиттер

IV. ОБЪЕКТІЛЕРДІҢ ГАЖ КАРТАЛАРЫНДАҒЫ КӨРІНІСІ
4.1 Геоақпараттық жүйелердің типтерге бөлінуі
4.2 Картографиялық түсірілімдерді талдаудың негізгі әдістері

V. MAPINFO ГЕОАҚПАРАТТЫҚ ЖҮЙЕСІ. MAPINFO. ҒА КІРІСПЕ
5.1. MapInfo жобасы.
5.2. MapInfo 6.0 қабаттарымен жұмыс істеу
5.3. Расторлық бейне тіркеуіне кіріспе
5.4. Сұраныстар және MapInfo 6.0 . де картаны баспаға шығару.

ҚОРЫТЫНДЫ.
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі
        
        КІРІСПЕ
Қазіргі таңда ғылым мен техниканың өте қарқынды дамыған сәтінде сандық
карталарды қолдану өте ... ... ... ... ... карталардан
бір уақытта бірнеше және нақты мәліметтерді алуға мүмкіндік бар.Ол үшін
геодезиялық түсірістер ... ... ... ... ... карталарды құрастырады.
ГАЖ құруда ең негізгі және керекті ол жер бедері ... ... ... ... территорияның дамуын, пайдалы кен орындарын
барлауды және ... ... ... салу мен ... ... қала ... ... қорғанысты және т.б. ету ... ірі ... ... ... ... ... күнге артуда. Топографиялық түсірістердің материалдарын
әрқашан қазіргі кездегі жағдайға сәйкестендіріп отыру ... ... ... ... MapInfo ең ... MapInfo- да адам мен ... арасындағы қарым- қатынас өте жақсы
дамыған.
Картографиялық ... ... ... ... қолданылуы
картаны талдаудың бірнеше әдістерінің пайда ... алып ... ... географтар, геоглогтар, геофизик, математик ... ... ... ... жүйелерде барлық объектілер картада төрт типке бөлінетін
кеңістіктік объект ретінде көрсетілген.
ГАЖ-ге мәліметтерді қашықтық зондтау арқылы да алуға ... ... ... ... көптеген мәліметтер растрлы форматта алынады. Онда әрбір
ұяшық электромагнитті сәулеленуден ... ... ... ... ... ... ... мақсаты жаңа технологияларды яғни
геоақпараттық жүйелерді пайдалан отырып, сандық ... ... ... ... ... ... ... кітапхана қорындағы ғылыми әдебиеттерді сонымен қатар
интернет материалдарын пайдалана отырып оған талдау барысында жазылды.
I. КАЛАЛАРДЫ ЖОСПАРЛАУДА ЖӘНЕ САЛУДА ... ... ... Қала ... ... және ... территориясы оның жоспарлы құрылымын және архитектуралық
кескінін анықтайтын функцияльды ... ... Қала ... түрлері бар:
- селитебті- оларға тұрғындар тұратын аудандар, мәдени орталықтар
(әкімшілік, ғылыми, оқу, медициналық, ... ... және ... ... пайдалану үшін жасыл желектер (бақшалар) жатады.
- өнеркәсіптік- оларға өнеркәсіп орындарының және онымен байланысты
объектілердің орналасуы үшін.
- ... ... ... ... ... ... және
автобус парктерінің орналасуы үшін
- Сыртқы транспортқа – оларға транспорттық құрылшғылар ... ... және жүк ... ... үшін ... ... территроиясын селитебті және өндірістік зоналарға
бөлуге болады.
Қалаға жанасып жатқан территорияларды қаланың кейінгі дамуына ... ... Қала одан әрі ... ... сол ... ... қызмет
көрсету объектілері, халықтың дем алуы үшін жасыл желектер ... ... ... үшін ... ... ... ... элементі- микроаудандар болып
табылады. Онда магистальдар және ... үй ... ... ... ... сызықтар деп- түрлі көшелер арасындағы шекаралар ... ... ... ... ... қатар тұрғын үй зоналарын
және су бассейндерін, өнеркәсіптік, жасыл, техникалық зоналарды айтады ... ... ... ... бойы ... ... ... территориясында магистраль жолдарында 6 м, ал тұрғын үйлерде 3 м
арақашықтықта болады.
Қаланың жоспары және құрылысы геодезистердің территорияны жан- ... ол ... ... үйлер немесе ғимараттар салуға болатын не
болмайтындығы туралы шешім ... соң ... қана іске ... ... ... құжаты ол- қаланың басты ... ... Ол ... ... ... ... ... жұмыс істеуін,
қаланың одан әрі қарай дамуына жағдай жасайтындай жоспар болады. Атап айтар
болсақ, әлеуметтік және ... ... ... жалпыға қызмет
көрсету желілері, көп қабатты үйлер мен қалалық транспорттар жүйесі ыңғайлы
орналасуы керек.
Қаланың генеральды жоспары ... ... бас ... ... ... ... ... яғни, қасындағы қаланың негізгі жоспары;
- кеңістіктік- архитектура композициясының ... ... ... ... ... құрылғыларды, территорияның
дайындығын анықтайтын сызбалар;
- бірінші реттік құрылыс ... ... ... және ... ... ... ... мен мәдени- тұрмыстық қызмет ... ... ... ... ... ... ... халқы бар қалалардың бас жоспары 1:10 000 масштабтағы
топографиялық жоспарда жасалынады. Ал ... ... үшін – 1:5 000- ... ... ... бас жоспары қаладағы өнеркәсіп ... ... қала ... ... ... ... ... жоспарлаудың және құрылыс нобайларының ... ... ... ... жүргізіледі; тұрғын үй ждәне
микроаудандар, ... ... ... ... 3-5 ... және де ... ... да жобалармен сәйкестендіріліп жасалынады.
Бөлшектік жоспарлау жобасы былай орындалады:
- қала жүйесіндегі жобалау ауданының орналасу ... ... ... және ... ... ... ... сызықтарды бөлетін сызбалар;
- көшелердің қиылысу ... ... ... және
территорияның инженерлік дайындық сұлбасы;
- жалпықалалық инженерлік желілердің орналасу сұлбасы;
- транспорт және жаяу ... ... ... ... ... көлденең кескіні.
Қызыл сызықтардың жоспары және құрылыс эскизі- 1: 500-
1: 1 000 ... ... ... ... ... ... барлық түрлерінің бар болуы;
- жобадағы көше, жол, аллея және жасыл желектердің желісі;
- тұрғын үй және қоғамдық ғимараттардың орналасуының ... ... ... және ... ... ... жобасы;
Тірегіш ғимараттармен қызыл сызықтарды, жабдықтар мен геодезиялық
пунктерді біріктіретін бөлгіш сызықтар.
Территрияның инженерлік ... ... және ... ... ... ... сызбалар арқылы орындалады. Сұлбада: шағын
аудандардың қиылысу бұрыштарының жобасы белгіленеді.
Көшелердің көлденең қимасы 1: 100- 1: 200 ... ... жаяу ... ... ... желек жолдары, трамвай жолдары, тұрғын үй
топтары, сонымен ... ... ... ... ... жобасы екі деңгейде өтеді: жоба және жұмыс құжаттары.
Жобада құрылыстың ситуациялық орналасу жоспары болады:
А) ... бас ... ... ... ... ... жүйенің, территорияны көгалдандырудың сызбасы
болады.
Жобадағы барлық материалдық 1:500 – 1: 1000 масштабында, ... ... 1:1000 – 1:5000 ... ... ... ... жоба негізінде жұмыс істеуі керек:
- құрылыс алаңындағы бас жоспардың масштабы 1:500 – 1:1000;
- бөлім сызбаларда масштаб 1:500 – 1:1000 ... ... ... ... ... сызба бойынша бастау керек;
- сумен жабдықтау, канализация, жылу тарату құбырлары, электрмен
жабдықтау, ... ... ... 1:1500 ... ... ... жоспарын жобалау. Қаланың бас жоспары
негізінде және онда салынып жатқан құрылыс ... ... ... ... ауданның жоспарын жобалау мынадай ... ... ... ... ... жоспарлау 1:2000 масштабында
орындалады;
- қала жоспарындағы ауданның орналасу сызбанұсқасы 1:5000 немесе
1:1000000 масштабында орындалады;
Инженерлік желілердің орналасуы рельефті ... және ... ... ... 1:2000 ... ... магистральдық көшелердің және жергілікті өткелдің көлденең қимасы
1:1000 – 1:200 ... ... ... астам халқы бар қалаларда, сонымен қатар куроттық қалалар
үшін қала шетіне арнайы зонаның жоспары жобаланады. 250 ... аз ... ... санымен қатар қала типтес елді – мекендер үшін бас ... ... ... ... елді – ... ... ... үй құрылысының архитектуралық жобалық шешімі ... ... ... қабылданады.
Құрылыстың төлқұжаты (жер учаскесінің төлқұжаты) ол кешенді құжат
болып табылады. Төлқұжат құрамында ... ... ... ... ... ... тарту туралы акті; архитектуралық - ... ... ... ... ... жобадағы ғимараттың
қалалық инженерлік жүйелерді жалғастыру немесе қосу шарттары; учаскедегі
жасыл ... мен ... ... ... төлқұжаты құжаттары көбінесе
1:500 масштабтағы топографиялық жоспар негізінде құрастырылады.
2. Қызыл сызықтарды құрастыру және жобаны есептеу
Қызыл ... түзу ... мен ... ... ... тұрады.
Қызыл сызықтардың жобасы 1:500 – 1:2000 масштабтағы топографиялық
жоспарларда өқұрастырылады. Жобаның ... ... ... ... ... ... аудандар шекаралары мен кварталдар
арасыгдағы қиылыстардың ұзын қызыл ... ... ... ... ... ... ... сызық юойындағы қисық
элементтер, аудандардың көмегімен анықтайтын өлшегіштер және т.б.
Жобадағы геометриялық ... ... сол ... ... ... ... ... М Бұған топографиялық жоспарда графикалық
бейнелеу және ... ... ... аналитикалық есеп беру арқылы жетуге
болады.
Бас архитектордың басшылығымен АКТ немесе қызыл сызықтарға өзгертулер
енгізуге болады.Оның ... ... үшін 1:5000 ... одан да ... қолданылады. Сызбаларды топографиялық жоспарларда ... жеке ... ... 1:500 ... ... ... ... орналасуы, тіреуіш ғимараттардың көрсетілуі,
геометриялық элементтердің өлшемі, қисық ... ... ... ... кварталдар бұрыштарының координаттарын
есептеуден және қызыл сызықтар бойынша ... ... ... қиылысу нүктелерді анықтаудан басталады.
Осы белгіленген территорияда тұрақтану үшін теодолиттік ... Олар ... ... негізінде жұмыс жасайды.
Қаланың әлі салынып жолмаған бөліктерінде жер бедері үшін ... ... ... ... ... қолданылады. Осыған байланысты
графикалқы координатардың дәлдігін анықтау үшін ... ... екі ... ... ... ... өлшемді екі рет жасап,
екеуінің ортақ мәнін ... ... ... нүктелерін аналитикалық геометрияны
қолдана отырып шешеді. Ол жерде ... мен ... ... ... ... ... шығарады. Қорытындысына өткелдерді қиып өтетін
координат нүктелерін табады.
Есептелген ... ... ... сызықтарды 1:2000 масштабтағы
қызыл сызықтар жоспары негізгі қорытынды құжат болып табылады. Ол жерде
қиылыстардың саны және ... ... ... ... ... бұрыштар, қисық элементтер, жобалаудағы өтпелдің нөмері және
екі , ... ... аты және ... ... ... ... Тұтынушыға әдетте 1:500 - 1:2000 масштабтағы қызыл
сызықтардың ... ... ... ... өтпел осьтерін, ғимараттар мен құрал –
жабдықтарды белгілу немесе қорытындылау
Қызыл сызықтарды және өтпел ... ... ... ... қалыптастыруы арқылы түсіреді
Қызыл сызықтардың жеке нүктелері мен өтпел осьтерін ... ... ... ... асып ... керек.
Көп қабатты құрылыс аудандарында 5 см;
Аз қабатты құрылыс аудандарында 8 ... ... ... жерлерде – 10см;
Қызыл сызықтардың жобасын жергілікті жерге түсіруден бұрын дайындық
жұмыстары жүргізіледі.
Ең алдымен қызыл ... ... ... ... ... және ... ... түсіретін геодезиялық пунктерді тексереді жәгне
анықтайды.
Қызыл сызықтар мен жүргін ... ... ... ... Бұл этапта жергілікті жердің орналасу және шарттарына байланысты
бөлу әдістерін ... ... ... жағдайда полярлық ... ... әдіс үшін ... ... ... ... ... бағыттың және сызықтың засечканың ұзындығы: негізінен кері
геодезиялық тапсырмалар формаулаларын қолодана отырып табылатын
дирекциялық бұрыштар және ... ... ... ... ... ... ... жұмыс сызбасы
құрастырылады. Онда бөлшектің сызбанұсқасы және бөлшектегіш элементтердің
керекті мәліметтердің, сонымен қатар бақылаушы өлшемдер бейнеленеді.
Далалық ... ... және ... ... ... ... вертикальды шеңберде екі жағдайда кейін қалдырылады.
Сызықтың ұзындығы сызған кезде ... ... ... ... ... ... ... мақсатында кейде қызыл сызықты жобаға түсіру үшін
жобаланған және қолданыстағы жүргін жолдары ... ... Ал ... сызықтарды шығарады. Келешектегі жер асты коммуникациялық құрылыс
жұмыстары үшін ... ... ... өстерін шығарады [1]..
Қисық дөңгелек арқылы қызыл сызықты түсіру тангенс сызығынан немесе
хордадан тікбұрыштық координат ... ... ... ... ... ... және ... және жалғасты хорда арқылы да жүзеге ... ... ... жиынтығы жергілікті жердің сипатына,
радиустың үлкендігіне, ... ... ... ... ... олар 10 м ... ... нүктелерін және жүргінші жол өстерін уақытша белгілемен
бекітеді: ағаш әшекейлермен, балдақтармен, метал біздермен және ... және ... ... орналастыру бетондар арқылы жүргізіледі.
Құрылысы аяақтауға жақындағын территоряларда ... ... ... ... ... ... жүргінші жолдардың өсін және де
жергілікті ... ... ... бөлу ... ... ... ... Ал құрылысы басталмаған
территорияларда бекіәту белгілері қалдырылып отырады.
Қызыл сызық және ... ... ... ... ... ... ... табады. Байламның сызбанұсқасы абристе көрсетілуі
тиіс.
Шын мәнінде жобаға енгіділген қызыл сызықтармен ... ... ... ... қояды. Егер де атқарушы қадам түсірілген нүктеге
жақын орналасса, онда ... ... ... ... ... ... қызыл сызықтардың атқарушы сызбаларын
құрастырады. Түпкі қалыптасқан пункті; қызыл сызықты ... ... ... олардың арасындағы өлшемі; олардың жергілікті ... ... мен ... ... ... ... үшін қолданылатын түпті
құжаттарға мыналар жатады:
- құрылыс учаскесінің бекітілген бас жоспары;
- өстің бөлуші жоспары;
- бірінші қабаттың жоспары;
Ғимараттар өстерін ... ... оны ... ... және ... ... түсіру мақсатында жүзеге асады. Бірінші жағдайда, ғимараттың
оған жақын ... ... ... ... ... ал екінші
жағдайда, құрылыс құрылыдарының өзара қарым қатынасы, яғни ... Этап ... ... ... өтетін құрылыс технологиясында
ғимарат өстерін бөлу 2 ... ... ... Алдымен, жергілікті жерге
ғимараттың контурын (габаритін) анықтайтын негізгі өстер түсіріледі. Одан
соң олардан ... ... ... Егер ... конфигурациясы
күрделі болса, онда жобаға ... ... ... ... ... ... жеке ... енгізеді.
Негізгі және бөлшектің өстердің бөлімдері өздерінің дәлдігімен
ерекшеленеді.
Негізгі ... ... ... ... ... геодезиялық пунктерден
бастап түсіреді. ... ... үшін ... ... ... пунктері қолданылады.
Кішігірім ғимараттар немесе көптеген құрылыс ... ... ... ... ... ... немесе арнайы қойылған теодалиттік
қадамдар болып табылады.
Ірі мөлшердегі немесе күрделі конфигурацияля ғимараттарды ... ... ... ... ... ... торлары,
микротрангуляция, полигонометрия және т.б.
Шынайылыққа түсірілген өстер тұрғылықты және ... ... ... ... екі өзара перпендикулярлы түрде қиып
өтетін базалық өстерді бекітеді. Егер құрылыс барысында барлық негізгі
өстерді ... ... ... ... ... ... Тұрғылықты белгілер
үшін металл трубалардың қиындысы немесе ... ағаш ... ... белгілерді өте терең етіп бекітіп, оны ... ... ... үшін ағаш ... ... ... штырялар
мен трубкалар қолданылады. Бекіту белгілері жар асты жұмыстарынан алшақ
құрылыс ... ... ... алшақ уақытша жабдықтар
орналасқан жерлерден алшақ ... ... ... ... кат ... немесе құрылыс ұйымына беріледі. Акте сонымен қатар сызбаның
атқарушы бөлімі және өсті бекіту қоса ... Жер ... ... ... ... ... ... құрастыруды ұйымдастырудың көмегімен қала
территорясының ... ... ...... ... көмектеседі. Жер бедерін ұйымдастыру алаңдарды,
көшелерді, жүргін жолдардықамтамасыз етеді: ... ... жер асты ... ... және ... су ... ... орналасуын қамтамасыз етеді.
Жобаны анықтаушы құжат жер бедерін ұйымдастырудың сызбанұсқасы болып
табылады. Ол 1:5000 ... 1:2000 ... ... ... ... ... ... қиылысу нүктелерінің арасындағы
арақашықтық, ауытқығандығын, еңістіктерді (промиледе) және сулардың ... ... ... ... 1:100 -1:200
Масштабтардағы көшенің көлденең қимасының жобасы да қосылып бірігеді.
Бекітілген жер бедерін ұйымдастырудың сызбанұсқасы қала территорясын
салудағы ... ... ... ... ... ... жұмысшы жоспары 1:500 – 1:1000
масштабтарындағы топографиялық ... ... ... қима ... ... ... қояды, олардағы
сызықтар бойына көлденең ... ... ... ... ... айырмашылық 20 -50 м болады. Ал үлкен ... - 100 – 200 м. Қима ... өте ... кездеседі. Себебі оған
көптеген жұмастар жасалынуы керек.
Жобалық горизонтальдар әдісі – ... ... ... ... ұшырауы
әсерінен өзгерген рельефке жобалық горизонтальды жүргізеді. Майысқан
сызықтар арасындағы ... ... бір ... ... ... ... Жобалық горизонтальдар үшін
қиылысу (h) табиғи рельефтің сипаттамасына ... 0,1 – 0,5 м ... ... ... үшін егер егер рельеф тегістеу болса, 0,1
метрдегі қөиылысуды таңдайды.
Жоспарда көршілес жобалық ... ... мына ... ... і – ... жобалық еңіс, м – сандық масштабтағы жоспарлардың
мәні.
Жер ... ... ... ... басталады, ең алдымен
горизонтальды жүргізуші жолдар бойына жобалайды, сосын ... ... ... дейін дамытады немесе жалғастыралы. Мұндай жағдайда
жүргінші жолдардың көлденең ... ... және ... ... ... ... ... алып отырады.
Рельефті жобалауда ішкі кварталдық террирорияларда көше бойындағы
вертикаль ... ... ... ... ... табылады. Ішкі
кварталдың жүргінші жолдар мен жаяу жеүргінші өзенге жақын ... ... ... ... су жиналатын желілермен жоспарлы түрде орналасуы
керек. Квартал іші мен территориялардың жобалық ... ... ... ... ... жағдайларда жерді жөндеу жұмыстарының барынша
аз түрін таңдап алып отырады. Үлкен асулар мен үстірттерде жол ... ... ... әр ... ескерткіштерді, сатыларды жасап, әрлеп қойған
ыңғайлы. Рельефті ұйымдастыру жоспарында бірінші қөабат «таза еден» ... ... ... ... ... жер ... ... Ол мынадай құжаттарды қамтиды – жобалық құжат (жер ... ... ... ... ... тор ... ... Жоспар масштабына
байланысты оның жоспары 5, 10 және 20 м болады. Әр бір ... ... ... ... Ал ... рельефті өзіне сәйкес келетін белгілер
қойылады. Оны жұмыс белгісі деп атайды. ... ... және ... ... жер ... ... өлшейді.
Көз арқылы алғашқы нүктелі нөлдік жұмысты ... ... ... қоса отырып нөлдік сызықты құрайды.
Нөлдік жұмыс сызықтарына байланысты квадраттың көптеген типтерін
ажыратуға болады.
- тегі бір ... ... ... ... жеке ... ... үшін жер массасының көлемін (V0) ... ... ... ... V0 – ... жер ... квадраты, Р – ауданының негізі.
Жеке фигуралардағы жұмыс көлемі (VR) мына формулалармен анықталады:
мұндағы PR – жеке ... ... hcp – осы ... орташа жұмыс
белгісі.
5. Жер бетін ұйымдастырудың жобасын шынайылылыққа енгізу немесе
түсіру
Жер ... ... ... ... мынадай кезектілікпен
орындалады:
- жергілікті жерге жүргінші ... ... ... ... ... ... ... сызық нүктелерінің жобалық белгілерін
түсіреді;
- ... ... ... ... ... ... (ең
алдымен, кварталішілік жүргінші жолдарын, сосын кішігірім жолдарды
топтастыруды ғимараттардың ... ... ... ... бетінің жобасын түсіру осыдан бастау алады. Ол үшін ... осы ... ... ... ... ... ... Ол
белгілер бағаналар немесе ағаш кольялардан жасалған болады.
Рейка бойындағы есеп беру b мына формуламен анықталады:
мұндағы Нисх – ... ... ... а – ... ... ... Нпр – ... нүктенің жобалық белгісі.
Жобалық кескіннің нүктелерін жүргізуші жол осы бойына әрбір 10 – 20
м ... ... ... Одан ... бұл ... ... түсірілімдер
түсіріледі.
Кварталішілік территорияларды жобаға түсіру квадраттау торларын бөлу
арқылы жүзеге асады.
1.6. Азаматтық және өнеркәсіптік ғимараттар құрылысындағы геодезиялық
жұмыстар
Азаматтық ...... ... ... және ... ... ... қатарына денсаулықсақтау, денешынықтыру –
сауықтыру, спорттық ...... ... ... алаңдары) жатады.
Тұрғын үй ғимараттарына әртүрлі қабатты пәтерлік үйлер жатады: қарт
адамдарға арналған үйлер, инволидтерге ... ... ... ... жатады. Тұрғын үй ғимараттарында адамдар тұрмайтын қабаттар да ... ... үй ... ... құрылғыларын лифтер (жер бетінен
санағанда егер 14 м ... ... ... ... ... қарсы және
ыстық сумен жабдықтау, канализация, жылу, электр техникалық құрылғылар
(электрмен ... ... ... ... ... және т.б.) жатады.
Қоғамдық ғимараттарға білім беру, ... және ...... ... және қоғамдық ұйымдар, денсаулық сақтау, мәдени – ағарту,
сауда, қоғамдық тамақтандыру және тұрмыстық ... ... ... ... Осы ... аталғандардан басқа өте ұсақ түрлері
де бар. Олар ... ... ... және и ... ғимараттардың инженерлік құрылғылары тұрғын үй кешендері
сияқты.
Конструкторлық қасиеттеріне байланысты ғимараттар мынадай болады:
- тас – кірпіштік;
- монолитті, ... ... ... етіп ... ... ... әдіспен жасалған блоктар;
- іріпанельді;
- каркасты, онда негізгі элементтерге колонналар жатады;
- көлемдік блоктық, бұл жерде ғимараттардың конструкциясы ... , яғни ... ... ... ... ... ... мынадай түрлерге бөлінеді:
бірсекциялық (1 ... ... (екі ... ... және ... оған ... ... және түрлі түрдегі секциялы
ғимараттар ... ... ... ... ... ... болады:
1. Құрылысқа алаңды таңдау: жинау, талдау және ... ... ... ... ... ... ... геодезиялық қамтамасыздандыру. Құрылыс жобасын қосымша
қорытынды мәліметтермен қамтамасыз ету;
3. Құрылыс конфигурациясын дайындау:
- құрылыс ... ... ... ... ... ... конфигурациясының геометриялық параметрін статистикалық
қадағалау;
4. Құрылыстың дайындық кезеңі:
Геодезиялық негізді құру:
- территорияның ... ... ... ... жер асты
коммуникация және подъездік жолдардың инженерлік дайындығы;
- негізгі және басқа өстерді түсіру;
5. Құрылыстың негізгі кезеңі:
- ... ... өсін ... ... жер асты және жер үсті жұмыстарындағы құрылыс ... ... ... ... ... ... түсірілімі және атқарушы
құжатты құру;
- атқарушы геодезиялық ... ... ... ... ... құрылыс барысындағы геодезиялық жұмыстарға техникалық есеп беру;
- атқарушы басжоспарды, ... ... ... ... қиманы
құрастыру;
Ғимараттың жер астын құрудағы геодезиялық жұмыстар
Жобалық құжаттар терминологиясында 0,00 – ден ... ... ...
ғимараттың жер бетілік бөлігі, ал осы көрсеткіштен төмен болса – ғимараттың
жерасты бөлігі деп ... ... ...... ... ... жұмыстар – жер бетіндегі жасалғагн жұмыстар атқарушы
сызбанұсқалар туралы акт ... ... ... ... ЖҮЙЕЛЕР
2.1 Жүйелердің түрлері және тағайындалуы сонымен қатар олардың
дәлдіктеріне қойылатын талаптар
Инженерлік - ... ... және ... ... ... тау – кен ... объектілері
территорияларында құрылады. Жобалық – ізденіс және құрылыс жұмыстарының
геодезиялық ... ... ... ... ... - ... ... полигометрия, сызықты – бұрыштық және геодезиялық
құрылыс ... ... ... ... ... ... ... дәлдікке, тұрақтылыққа,
тығыздыққа деген талабы әртүрлі инженерлік - ... ... ... топографиялық түсірілімдер мен бөлінім жұмыстарының одан әрі
қарай дамуы немесе сол ... ... ... ... ... ... ... – географиялық жағдайына байланысты осы ... ... ... ... ... - геодезиялық желілерді
құруда мемлекеттік тірек желілері пайдаланылады.
Мемлекеттік геодезиялық ... ... ... ... ... ... ... Мемлекеттік жоспарлы геодезиялық желі 1, 2, 3
және 4 ... ... Олар бір ... ... өлшеу дәлдігімен
және арақашықтығымен, желі жақтарының ұзындығымен, сонымен ... ... ... ... ... ... ірі ... түсіру
жұмыстарына арналған.
Инженерлік- геодезиялық желілер алаңдарды іздеу мен ... ... және ... бас ... құру, транспорт
құрылғыларын, гидротехникалық құрылғыларды және де тау – кен ... ... ... Жобалау ірі масштабтағы жоспарларда жасалынады.
1:1 000 және 1: 500 ... ... ... ... ... ... ... деңгейде болады.
Төменде қалалардың, гидрологиялық құрылғылырдың және басқа да
объектілердің инженерлік- ... ... құру ... ... ... ... ... байланысты қала
территорияларында арнайы желілер құрылмайды. Ал бас геодезиялық негіз ... ... ... ... ... Олар бір ... салынған. Қала территорияларында жоспарлы жүйелерді ... ... ... бір ... ... екі есе ... бір пункті 5-15 км 2 болуы үшін.
Құрылған және әлі құрылысы бітпеген қала, ауыл және ... ... ... ... ... 1:500 масштабта
жобаланады[1].
Қала территорияларында 4 класты, 1 және 2 ... ... ... ... ... үшін ... ... жолдарға қояды, ал полигонометриялық ... ... ... ... белгілерді сақтауға көмектеседі.
1 кесте
| ... ... ... | |
| |2 |3 |4 ... ... ... км |7-20 |5-8 |2-5 ... жақтың салыстырмалы қателігі|1: 300 000|1: 200 000|1:200 000 |
|Өте әлсіз жердегі жақтардың |1: 200 000|1: 120 000|1: 70 000 ... ... | | | ... ... ең аз мәні |300 |200 |200 ... ... квадраттық кателігі |4 |6 |8 |
| |
| |
|4 ... ... ... ... ... ... ... км: ... ... ... пунк және түйін нүктелері аралығында.....................7 |
|түйін нүктелері ... ... ... ... ... ... ... ұзындығы , км ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... және ... ... ... ... ... ... ... ... немесе полигондардың бұрыштық ... |
| ... n – ... саны |
| |
| |
| |
| |
| |
| ... ... түсірістермен желілерді жобалау
Жалғыз тұрған полиметриялық қадамды жобалау үшін ... ... ... және дирекциялық бұрыш қателігін табу керек.
Мұндай жағдайда есептейтін ... ... ... М – ... пунк ... ... қарағандағы қателігі. Қадамдарды
теңестіріп болғаннан соң мына формуламен есептелінеді
(2)
мұндағы ms – ... ... ... ... ... m - ... орташа квадарттық қателігі, - әрбір биіктіктің ... ... ... ... ... мына ... және - ... өлшемдердегі кездейсоқ және жүйелік
кездейсоқ коэффициент; [s] – периметр; L – шағылысатын қадамның ұзындығы.
Мұндай есептеулер ... ... және кең ... ... Сонда да (1) және (2) формулалар дәл ... ... ... 100% ... одан да көп болуы мүмкін). Себебі, ... М ... ... стандартты байланысы бар. Сонымен қатар
бұл формулаларда жүйелік ... ... ... және ... әсер етуі айырмашылығымен есепке алынған. Полигонометриялық
қадамның дәлдігін есептеуге бұдан басқа ... ... да ... ең әлсіз бөлігі болып әрқашанда оның ортасы есептелінеді.
Сызықтың өлшеулердегі жүйелік қателіктері бар ... онда ол ... ... ... нүктесінін қателігін табу үшін ... ... Көп ... ... ... екі ... бұтақтардан тұратын
симметриялық қадаммен ауысуы мүмкін. Бірақ та ауысқан қадамның ... ... ... ... ... ... ... қойған
сызбанұсқа немесе карталарда қадам орталығына жақын жатқан С нүктесінен ... СВ ... ... ... ... соң және ... ... Бұрышты былай табады:
.
Одан соң а,в және с параметрлерін мына форуламен есептейді
(4)
мұндағы [s] – ... ... n – ... ... ... Қадам
жақтарының ұзындығының орташа квадраттық қателігін ... мына ... ... бар ... ... жарық пен қашықты өлшеуде
мұндағы - паралактикалық бұрыштың үлкендігі, - оның ... ... ... ... ... орта нүктесінің бойлау және
көлденең қателіктері, сонымен қатар сызықтық өлшеудегі жүйелік қателіктер
мына ... ... mt және mu – ... орташа пунктіндегі бойлау және ... ... ... және - ... жүйелік
қателіктері, және - қорытынды мәліметтерден туатын ... - ... ... ... ... ... бойлау
және қателіктерін мына формуламен шығарады:
(6)
Жалпы қателік мынаған тең
(7)
а, в, с, және ... да ... үшін ... ... ... ... ... кавдраттық қателігі мынаған тең
(8)
Сызықтық өлшемдер мен қорытынды мәліметтер қателігінде жүйелік
қателіктер бар болса, онда мына ... ... ... ... ... жеке ... керек болса,
онда қадамның аналогтық элементтер қателігі мына ... ... ... ... ... мынаған тең
(11)
мұнда
Дерекциялық бұрыштың қателегін мына формуламен анықтайды:
(12)
мұндағы - бүкіл ... ... ... ... мына ... ... а және b мына ... бойынша есептелінеді
Бұдан
(14)
шығады. Бұл жерде q сыну коэффициентінің үлкендігі 1,2-1,4 асып ... ... ... q ... мына ... ... анықталады:
(15)
мұндағы [s] –қадам периметрі.
Полиметриялық жүйелердің дәлдігін профессор Б.А.Литвиновтың формуласы
бойынша есептейді.
Түйін нүктелері мен ... ... ... ... мына ... анықтайды:
; ... m ... ... ... n – бір ... ... қадамдар
саны.
Желіге кіретін теңестірілген қадамдар элементтерінің ... ... ... ... ... орташа квадратттық қателігі. -
дирекциялық бұрыштан дирекциялық бұрышқа берілетін ... ... - ... ... ... ... ... қателігі.
- қадамның басты түйінін салыстырғандағы орташа квадраттық қателігі.
Түйіннің орташа квадраттық ... мына ... ... ... ... ... квадраттық қателігі
(17//)
формуласымен анықталады.
І және ІІ қорытынды қателігі (17/) және (17//) ... Одан ... ... екі жақын жатқан нүктелердің мәні жақындағанша жалғаса
береді.
2.3. Инженерлік ... ... және ... ... ... бұрыштық өлшемдер ... ішкі ... ... күрделене түседі. Оларға
мыналар кіреді:
а) жақтардың ұзындығын шектейтін кедергілердің бар болуы;
б) шеткі рефракция;
в) құралдардық ... ... ... жақтардың бар болуы теодолитті өте
дәлдікпен орталыққа қоюға көмектеседі. Орталықтандыру қателігінің ... 0,5 – 0,7 мм асып ... ... ... дәлдікке өте жақсы орнатылған
оптикалық теодолит комегімен жетуге болады[1].
Егер А және В нүктелердің арасы ... ... онда Q ... ... және ... – l, ... ... бұрышты мына формуламен есептеуге болады:
(18)
Одан мынадай формула шығады:
(19)
мұндағы s1 және s2 – ... ... ... де ... l өте аз болса, онда (19) формуласын ... ... ... полигонометрияда сызықтық өлшемдерді көбіне арақашықты
анықтауда қосымша әдістер және жарықпен өлшегіштерді қолданады.
Инженерлік – ... ... ... және ... жарық пен
ұзындықты өлшеуіш құралдары кеңінен қолданылады. Онда сызықтық өлшемнің
дәлдігі 5 – 10 мм ... ... ... ... ... ... әдіс қолданылады.
Анықталатын сызықтың ұзындығы АВ мына формуламен есептелінеді
Қысқа базис ретінде 2-3 ... ... ... ... ... ... ал ... перпендикуляр
орналастырылады. Одан соң мына формуланы қолданамыз:
(21)
және қолдана отырып мына формуланы ... ... ... ... ... кадраттық қателік мына формуламен
анықталады:
(23)/
(23//)
мұндағы базистің ұзындығын өлшеудегі салыстырмалы орташа квадраттық
қателік; және - және ... ... ... ... ... l – көмекші базистің ұзындығы.
(24)
Соңғы уақытта сызық ұзындығын өлшеуге ... ... ... әрбір қиындының ұзындығы ... ... ... ... ... n 50-60 ... ... саны.
(26)
немесе
(27)
Мысалы, s=240 м; b=2м; si=60; n=4; ... ... ... ... қарай отырып мыналарды шешуге болады:
бұдан мынаны табады
немесе
бұдан
b жезла ұзындығы мынаны түзеді:
.
Бұдан
III. ... ... ... АСПАПТАР
3.1. Қазіргі кездегі түсіру негіздерін GPS – технологияларды пайдалану
арқылы құру.
Геодезиялық GPS өлшеулердің концепциясы.
Геодезиялық GPS өлшеулер үшін төрт ... да көп) ... ... бір ... ... ең аз дегенде екі GPS қабылдағыштармен.
Екі қабылдағыштардан артық қабылдағыштар қолдануға ... ... да, ... екі ... ... ... және ... роверды
пайәдалануды талқылаймыз. Базалық қабылдауыш ... ... ... ... ... геодезиялық негіз пунктерінде орналасады. Ровер
анықталған нүктелер бойы ... және ... жер ... шығару
процессіне қатысады. Осы екі қабылдағыштармен алған ... ... база мен ... ... кеңістіктік вектор. Бұл
вектор базалық сызық деп аталады. Базадан есептегендегі ровердың орнын
анықтау үшін ... ... ... ... ... Бұл ... жүргізу ұзақтығымен айрықша: нақты уақытта өлшеулер жүргізу үшін
радиомодем қолданылады, ол база ... ... ... ... жағдайда белгілі болады. Өлшенген өлшеулерді кейін өңдеу тәсілі
далалық ... ... ... және ... офистік компьютерде өңдеуді талап
етеді. Негізінен тәсілдерді таңдау ... ... ... ... ... ... ... уақыттың тығыздығына және
нәтижелерді алудың нақты уақытына[10].
GPS өлшеу тәсілдері.
Кинематикалық және дифференциялдық әдістер тек нақты ... ... ... ... ... Тез статистика кейін өңдеу өлшеулеріне
жарамды.
Кинематикада Stop&Go ровер мен базаға ортақ төрт немесе одан да ... ... ... ... ... ... ... жету үшін ең ... ... ... ... ... ... ... болады.
Бір жиілік қабылдағыштарды пайдалануда өлшеулерді инициализациялайды,
роверді ... ... ... ... ... ... нүктеде немесе ... ... ... ... ... штанг жасанды қатты базалық сызық
береді.
Нақты уақытта өлшеуде екіжиілік қабылдағышты пайдалануда ровер
анықталатын ... ... ... ... ... ... Егер роверды On- The- Fly (үзілмей) инициализациялау
мүмкіндігі болса және антеннаның көру ... аз ... бес ... жер
серіктері болатын болса, ... ... ... ... Егер сіз екі жиілік қабылдағыштарды кейңн өңдеу өлшеулерінде
пайдалансаңыз. On- The- Fly ... ... ... ... ... ба әлде ... ба, оған
байланыссыз.
Егер өлшеу уақытында жалпы жер серігінің саны ... ... ... төрт ... одан да көп жер ... ... болғандарынан кейін
өлшеулер қайта инициализацияланады.
Дифференциаль өлшеу ... ... ... кодтық GPS
өлшеулерді пайдаланылады. Дифференциалдық өлшеулер үшін ... жер ... ... ... керек емес. Нәтижелері көбіне 1 м
дәлдікке жетеді.
Түсірістер- ... ... ... кен ... ... ... ... объектілерін салу мен реконструкциялауда жер және қала
салушы кадастрларды, қорғанысты және т,б, ету үшін ... ... ... ... ... ... күннен күнге
артуда. Топографиялық түсірістердің материалдарын әрқашан қазіргі кездегі
жағдайға сәйкестендіріп отыру қажет.
Арақашықтықтарды өлшеу ... ... ... түсіру, пунктері
үшбұрыштар тізбегін құру тура және кері қиылыстыру ... ... ... төртбұрыштар көмегімен ал, ойлы – қырлы, орманды жерлерде
түсіру ... ... ... ... арқылы анықталады.
Stratus L1
Stratus геодезиялық жүйесі бір корпуста GPS ... және ... бар. Бұл жүйе ... ... ... ... ... және пинематикалық жерді пайдалану шекараларын анықтайды (Step
8 60). Li – lon ... 30 ... ... үздіксіз түсірілім жасауға
көмектеседі.
1-сурет
Геодезиялық қосчастотты жүйесі GSR 2600 модельдік ... ... ... жұмыстарды орындауға көмектеседі. ... ... ... және өшіру, жердің пайдалану шекараларынын
түсіру үшін, жол құрылысын құруға көмектеседі.
Қабылдағыш корпусындағы сұйықкристалды дисплей ешқандай бақылаусыз GPS
түсырілімдерін басқаруға көмектеседі. ... ... Compact ... ... ... орындалады[10].
GPS қабылдағышы GSR 2600 қалалық құрылыс жағдайында да түсірілім
жасауға көмектеседі.
... ... аз ... ... ... ... қабылдағыш және ЖК – дисплейлерінің қолайлы панелі;
□ Compact Flash түріндегі түсірілім картасының ауысқыш ... ... ... сигнализациясы;
□ КТК режиміндегі ... GSМ ... ... өте ... ... - ... SDR ... қолдану мүмкіндігініңм бар ... 2700 IS / ... Compact Flash ... ... – 16 Мб, антеннасы SK ... ... ... бар, ... ... ... ... бар,
қорабы бар (1-сурет).
Геодезиялық қосчастоты GPS / GLONASS жүйесі уақытты ... ... тез әрі ... ... ... түсірілімді басқару
бақылаушымен басқарылады. Ішкі ... 500 ... ... ... ... ... Жоғарғы өнімділігін;
□ Салмағы өте аз;
□ Bluetooth технологиясы;
□ Дыбыстық хабарлама;
□ Мықты немесе шыдамды корпус;
□ RTK және статистика режимынде жұмыс ... тез ... ... ... ... ... ... ұлғайтуға мүмкіндігі;
□ GMS / GPRS модемін қолдануға ... ... екі ... ... BDC46A, ... ... СDC68
екі батареяға арналған, антеннаның биіктігін ... ... ... ... ... ... сипаттамасы
2-кесте
| |Stratus L1 ... саны |12 ... L1 С/А код және ... ... |
| ... ... жазу |Ішкі ... 4МБ; |
| ... ... ... (8 спутник) |
| ... ... ... (8 спутник) ... ... |1 ... 1 ... |
|Интерфейстер |Жоқ ... және «тез ... ... 5мм + ... |
|5 және одан да көп ... бойынша 10мм + 2мм/км ... ... | ... ... ... 12мм + ... ... ... ... ... 15мм + 2,5мм/км |
|«Нақты уақыт режиміндегі» ... ... | ... ... ... м ... ... төзімділігі (қанша |2,2м вешка биіктігі ... ... ... ... м | ... және ... ... |IPX4 ... ... |-40° - +65° ... °С | ... ... көзі |екі ... ... BDC46, 30 ... |
| ... тоқтаусыз (20°С-да) ... ... см |12,5 х 15,5 ... ... кг |0,8 ... ... ... ... ... ... см |Жоқ ... ... |2 жыл ... Тахеометрлер
Жаңа REDtech EX бірегей дальномері, IACS автоматты калибровка жүйесі,
Bluetooth құрылғысы арқылы сымсыз басқару, Auto-Pointing мүлтіксіз ... ... ... ... ... бар ... ... үлгіде
шығарған тахеометр сериялары. Олардың қатарына: SRX, NET, 030R3, ... ... CEBEP, 10, 10K ... осылардың ішінде SRX сериясының жалпы өзіне тән қасиеттері:
Бір оператордың ғана жұмыс істеуін қажет ететін жабдықталған SRX электронды
тахеометр ... Ең азы екі адам ... ... ... ... түсірістер немесе жер бөлу жұмыстарын бұл құрылғымен
бір оператор 300метр қашықтықтан-ақ орындай алады. RC-PR3 ... ... ... ... ... арнайы көрсеткіш
орналасқан[11]. Ол көрсеткіш көмегімен жоғалтып алынған нысананы тез ... ... Windows CE ... ... ... көптеген
жағдайда, мысалға, құрылыста, жер өлшеуде, топографияда және т.б. кең
көлемді есептеулерді шешуге арналған ... ... Жаңа ... REDtech ... Екі ... конфигурация Auto-Pointing және Auto-Tracking
• Bluetooth арқылы бір ... ... ... ... ... ... мен призмаға автоматты түрде қарату
• Өте алысты шағылысусыз өлшеу (500метрден жоғары)
• Екі жүйелі компенсатор.
... ... ... ... ... көлденең және тік
дисктарды оқуға арналған ... ... ... ... IACS ... ... ... калибрлеу
• Кірістірген программалық жабдықтау SDR Windows CE базасында.
• Толық алфавитті сандық перне тақта
• Алакөлеңкеге арналған перне тақта мен ... ... ... ... етілуі
• Арақашықтықты өлшеудегі жоғары дәлдік
• Кіші диаметрдегі көрінетін лазерлі ... ... бар ... өлшеу
жүргізулерді оңайлатады.
• Аз салмақты Li-Lon аккумуляторы. Сақтау көлеміне байланыссыз.
• AutoCAD-қа ... ... ... ... ... ... ... арналған USB порт + сыртқы құрылғаларды қосуға
арналған USB хост.
... пен 100% ... ... ... ... ішкі ... жабдықтау
• Бір теодолитті жүрісте теңестіру
• Координатарды анықтау
• Табиғи координатасын шығару, доға және ... Кері ... Қол ... ... ... Шеңбер тәсілімен өлшеу.
• Алаңды өлшеу.
• Байланыстыра өлшеу.
• Архитектуралы өлшеу.
• Кері геодезиялық есептеу.
• Қиылыстарды ... ... ... ... өлшеу және есептеу.
3-сурет
• Координатты ... Жол ... ... ... |SRX1 |SRX2 |SRX3 |SRX4 ... өлшеудегі дәлдік |1 |2 |3 |4 |
| | ... крат |30 ... ... |Екі ... ± 4 ... призмада қашықтықты өлшеудің|5000 (1000 – АТР1-ді қолданғанда) |
|алыстығы, м | ... ... |500 ... ... м | ... ... ... |±(2 + 2 х 10-6 х D) ... мм | ... ... |±(3 + 2 х 10-6 х D) ... ... мм | ... ... уақыты, сек |0,9 ... ... |Бір ... 32 перне + жанындағы |
| ... ... ... ... |
| ... ... ... ... |IP64 ... ... | ... жады |II ... ... 1Гб тең ... |
|Сақтау картасы |II ... ... 1Гб тең ... |
|Көмескі жарық ... + жіп ... + ... |
| ... ... температурасы, °С |-20° - +50° ... ... ... ... ... ... | ... ... ... |4 ... ... | ... кг |7,7 ... ... |2жыл ... ... ... LDT50 ... ... лазерлік визирді және
электрондық теодолитті ұйқастырады (4-сурет). Жарығы аз ... ... жер асты ... дәл, ... жұмыстарды орындауға арналған
құрылғы. Құрылған лазерлі шағылыстғырыш екі ... ... ... алады:
фокусталған сәуле (жоғарғы дәлдікте дәлдеуге арналған) және параллелді
сәуле (бағыттауда ... ... Екі ... ... ... ... ... алуға мүмкіндік береді. Көп уақытты лазерлік диод
әртүрлі қашықтықта жұмыс істеуге арналған екі ... ... ие (1мВт ... ... – 400метр).
• Көмескі жарықты екі дисплей
• Қолданушының ... ... ... ... ... мүмкін емес иілу деңгейін алдын ала ескерту функциясы
• Сыртқы аккумулятордың қосылу мүмкіндігі
• Бақылаушыны қосуға арналған ... ... ... ... екі ... ... ... толтыру құралы, пайдалану
нұсқауы, тыс, ... ... (2, ... ... ... ... ... және тік бұрыштарды
өлшеуге арналған. Бұл серияның ерекшелігі болып, ... ... ... жүйе ... болып табылады[10]. Аспаптың осындай
конструкциясы алатын нәтиженің ... және ... ... тік және ... ... эксцентриситеті ықпалын
санамағанда. Жоғарғы шаң және ылғал қорғанысы ... ... ... атмосфералық жағдайларды қолдануға мүмкіндік береді (5-сурет).
• Қазіргі заманға сай дизайн
• Жұмыс істеу уақытының ұзақтығы (DT510А/610 – 110 сағатқа ... ... 75 ... дейін.)
• С(R14) типінің 2 батарейкасымен аспап қоректенеді
• Бақылаушыны қосуға арналған стандартты интерфейс RS232С (DT510/510А)
Стандартты ... С ... екі ... ... нұсқауы, тыс, тексеру
айғағы.
5-сурет
ТЕО5/20 (4)
ТЕО5 жәнеТЕО20 электрондық теодолиттері тік және ... ... ... Электрондық теодолиттерді қолданғанда санауды ... ... ... емес – ... мәні автоматты түрде дисплейге ... ... ... әр ... ... ... ... нөлдік мағынаны
орнату және көлденең шеңбердегі мәндерді жазып алу қарастырылған (6-сурет).
• Көмескі жарығы бар ыңғайлы дисплей
• Көмескі жарықты жіп торабы
• 6 ... ... ... және ... басқару
• Электрқоректенудің үнемділік режимі
• АА типтегі екі батарейкалық қорек
6-сурет
Стандартты комплектісі
Құрылғы, 1аккумулятор + ... ... ... АА ... ... пайдалану нұсқауы, тыс, тексеру айғағы.
Техникалық сипаттамасы
4-кесте
| |LDT50 |DT510 |DT510А |DT610 |ТЕО5 ... ... крат |30 |26 |30 ... |5 |7 |5 |20 ... ... | | | | ... |Екі ... ± 3 | ... | | ... |2 жол х 20|2 жол х 8 |2 жол х 8 |2 жол х 10 |
| ... ... ... ... ... ... ... |екібеттік |дисплей |
| ... ... ... | ... |IPХ4 |IP66 |IPХ4 ... | | | ... (шаң, | | | ... | | | ... кг |5,7 |4,7 |4,5 |4,2 |4,4 ... |-20° - +50° ... °С| ... уақыты |2жыл |1жыл ... ... ГАЖ ... ... ... ... типтерге бөлінуі
Геоақпараттық жүйелерде барлық объектілер картада төрт типке бөлінетін
кеңістіктік объект ретінде көрсетілген. Нүктелер, сызықтар, ... ... ... ... бәрі ... біз ... күн көретін табиғи және
әлеуметтік феномендер болып ... ... ГАЖ ... шын өмірдің
объектілері жоғарыда аталған ... ... ... ... ... сызықтар және облыстар өздеріне ... ... Ал жер беті ... биік ... ... жер бедері
контурымен кейде компьютердің басқа да символдарымен көрсетіледі.
Нүктелік обектілер - бұл ... тек бір ғана ... ... ... ... ағаштар, бұлақтар, құдықтар, биіктікті
көрсететін ... Бұл ... ... деп ... ... ... кеңістіктің тек белгілі бір нүктесін ғана иеленеді.
Модельдеу мақсатында ... ... ... созылмалылығы екі
немесе ұзындығы жоқ, бірақ олардың әрбірі өз ... ... ... ... деп ... ... ... өлшеуден
басталады. Шынында, барлық нүктелік объектілер ең ... ... ... ... бар, ... біз оларды көре алмайтын едік.
Сызықтық объектілер- біздің координаттық кеңістікте бір рет ... ... ... ... «бір рет өлшенетін» объектілерге жолдар,
өзендер, шекаралар, сондай- ақ жіңішке және ұзын басқаа да ... және ... ...... ... екі ... объектілер ретінде көрсетеледі. Себебі, олардың ұзындығы және
ені бар. ... ... ... ... жерлер, ғимараттар және т.б.
жатады.
Карталар тек жер бетінің объектілерін ғана емес сонымен қатар, ... де ... ... ... – жер беті ... көрсетудің
дәстүрлі түрі. Глобустар жер пішінін ондағы материктер мен ... ... дәл ... де, ... бір жерден екінші жерге тасымалдау
өте қиын. өйткені ол дөңгелек ... ... ... жүру ... жер ... ... өте дәлдікпен қағаз бетіне түсірудің бір
әдісін тапты. Оны ... ... деп ... ... түрі бар. Олар ... ... конустық проекциялау сонымен
қатар тегіс қағазды глобус қасына қойып, ондағы пішіндерпді карта ... Бұл ... ... басында жобалаудың ұяшығын құрайтые ... ... ... ... ... ... және конустық
жобалау ұяшықтары бар. Сонымен қатар төртінші ... ... ол ... ... ... дәл кескінін алу үшін
қолданылады. Бұл жобалаулар полюстарды бейнелеуге өте қолайлы.
Глобус бетінде жарықтың ... ... әр ... 900 – қа ... Мысалы, солтүстік пен ... ... ... ... ... байланысы картографиялық жобалауда да сақталуы мүмкін.
Бұрыштардың мұндай ... ... ... конпішінді немесе
теңбұрышты картографиялық проекциялар деп аталады[12].
Картада теңбұрышты проекциялар қолданса, онда ... ... ... мен ... ... ... сақталады. Бірақ
олардың ұзындығы және ауданы тез арада өзгеріске ұшырайды. Сондықтан мұндай
проекциялар теңіз ... мен ... ... ... ... Ал дәл мұндай картамен ауданды анықтауға ... Біз ... ... қалу үшін равновеликие немесе теңаудандық проекциялар
қолданамыз. Бұл проекцияларда аудандар ... дәл ... де, ... ... мен ... өте ... ... ұшырайды. Мұндай
проекцияларды қолданып жасаған ... ... ... ... ... ... дәл көруге болады. Сонымен басқаша айтқанда,
мұндай проекцияларда ауданды ... ... ... біз ... жол ... ... ... бірдей уақытта олардың ауданын
және бұрыштарын сақтап қалу ... ... ... проекциялаудағы негізгі мақсат арақашықты өлшеу болса,
онда бізге арақашықтықты сақтап қалуға көмектесетін проекция ... ... ... ... ... деп ... Мұндай
проекцияларда картаның масштабын сақтау талабы бірінші орында тұрады. Бұл
жерде аралық ... ... ... ... ... ... масштабы да
сондай болуы тиіс.
Өз бетінше (произвольный) проекциядлар негізінде ... ... ... түрі ... ... карта беті тегіс болғандықтан,
олар ұтымды орналасады. Мысалы, картаның дәл ортасында ауытқулар өте аз, ... ... ... порлюстерге жақындағанда олар көбейіп кетеді.
Произвольды ... ... ... проекциясын ерекше
атап кетуге болады. Себебі, ... ... не ... ... ... бойында ауытқулар болмайды.
Карталар навигация үшін қолданылатын болса, онда бағытты сақтауға
көбірек ... ... ... ... сақталуы үлкен шеңберлермен
шектеклген. Олар жер бетінің ең жақын екі нүктесін ... ... ... ... осы ... шеңберлердегі маршруттардың кескінін түзу
сызық ретінде көрсету болып табылады.
Мұны ... екі ... бар. ... тек кішігірім аудандарда
қолданады, онда үлкен шеңберлер бүкіл ауданның барлық нүктелерінің ... ... ... егер олармен меридианды кесіп өтетін болсаңыз, ... ... ... ... ... ... ... қиылысу
бұрышының дәл анықталмайтындығы және үлкен шеңберлер карта жасауда ... ... ... ... ... сақтау үшін ең кеңінен қолданылатын проекция ол ... ... ... кеңістіктің белгілі бір нүктесінен әртүрлі
бағыттар дәл көрініс ... ... ... бейнелегенге ең қолайлы
проекция ол азимуттық ... ... ... ... проекцияда
бағытты сақтауға бір немесе бірнеше нүктелер белгіленіп ... ... осы ... ... жүргізілген түзу сызықтар нағыз
бағыттармен сәйкес ... Ал ... ... жүргізілген бағыт
шынайылыққа сәйкес келмейді.
Егер де қозғалысты бақылау немесе жеке объектілер қозғалыс ... және ... ... ... тіркеу керек болса, онда ең тиімді
проекция конпішінді (конформды) проекция болып табылады.
Мұндай проекцияның ... ... ... ... ... ... Сонымен қатар, метеорологиялық және ... ... ... ... үшін де кеңінен қолданылады.
Мұндай проекцияларға ... ... ... ... Ламберттің
конустық конпішіні, конпішіндістереографикалық проекциялар жатады.
Координаттар жүйесі Жер бетінде арақашықтық пен бағыттарды анықұтауда
өте ... пен ... ... ... ... ... ... Жер бетінде орналасқан объектілердің орналасуын ... өте ... Біз ... екі рет ... карталармен жұмыс
істейтіндігімізден, бірнеше проекцияларға сәйкес келетін бір ... ... ... ... ... ... ... мұндай координаттар жүйесі
картографиялық (геодезиялық) тікбұрышты координаттар жүйесі деп аталады.
Олар бізге ... ... ... объектілердің нақты орналасуын көрсетеді.
Проекцияның әрбір түрінің өзіне тән қасиеті бар: ... және ... ... ... арақашықтықтар, бағыттар
қолданысы әрқайсысында әртүрлі беріледі. 2.1 суретте және 2.1. кестеде
проекцияның ... ... ... ... ... ... ... табатын проекция жүйесі. Ол көлденең әмбебаб
Меркатор проекциясы ... ... Ол ... алыстан зондтауда
қолданылады. Сонымен қатар, топографиялық карталарды дайындауда, табиғи
ресурстардың ... ... ... сондай- ақ көп елдерде
қабылданған метрлік жүйелердің дәл ... ... ... Онда ... өлшейтін өлшем бірлік- метр болып табылады.
Бірақ картографиялық ... ... ... ... ... ... Сондықтан тақырыптық және уақытша
сипаттамаларды(көрсетуде атрибутты мәлімет қолданылады..
Атрибут- ... да бір ... ... ... сипаттайтын
қарапайым мәліметтер. Атрибуттарға ... ... ... ... ... ... белгілер (түс, сурет,
контурдың графикалық құрылымы т.б.) жатады. Олармен сонымен қатар, уақытша
параметрлерді де ... ... ... ... ... ... ... ұйымдастыру оңай болуы үшін арнайы кестелерде
топтастырады.
Дәл осы ... ... ... (берілгендер
координаттары) және суреттелу ерекшеліктері – атрибуттар сақталады.
Атрибуттардың көмегімен ... ... және ... ... ... ... берілгендер базасына талдау жасауға
болады.
Мысалы, картографиялық мәліметтерді суреттеу оның жалпы моделін ... төрт ... ... объектісі қолданылады. Онда алдыңғы екі жоспарлы
өлшемдер Х,У мәліметтеріне кіреді. Ал үшінші ... ... ... ал ... ... ... үшін ... Атрибутты
мәлімет кесте ретінде сақталуы мүмкін.
Атрибуттың дәлдігі ... ... ... ... ... ... дәлдік көрсеткіштері ... ... ... дәлдігі өлшемдегі маңызды сандар санымен анықталады: есептеу
дәлдігі- үтірден ... ... ... санымен; елестету дәлдігі-
мәліметтерді сипаттайтын ... ... ... ... ... көптегшен бөлігі есептеу мен өлшемнің дұрыс ... 100 ... бере ... ... түсірілімдерді талдаудың негізгі әдістері
Мәліметтерді визуалдау үшін ГАЖ- де графикалық ... ... ... ... ... болжамдар бола алады. Модельдерге
топологиялық сипаттамалар да жатады. Сондықтан қазіргі уақытта ... ... ... ... ... растровтық модель
- векторлық модель
- векторлық топологиялық модель
Расторлық әдіс жер беті кеңістігін бірнеше элементке ... ... ... ... ... ... әртүрлі болуы мүмкін:
үшбұрышты, тікбұрышты және квадрат т.б. бірақ бұлардың ... ... ... ... ... бір- ... ұяшықтардың тізбек арқылы
жалғасуы ретінде көрініс табады.
Расторлық атрибуттарда географиялық кеңістік үшін дәл ... ... ... соңғы өлшемдегі дискретті ұяшықтарға бөлінген.
Барлық алып жатқан ауданды жабу үшін растрдың кванттары бір- ... ... Ал ... ... ... және горизонталь бағытта белгілі
бір номер беріп, оларды координаттық ... ... ... ... ... ... ұяшықта атрибуттың бір мәні орналасуы ... та ... ... ... ... ... атрибуттардың
саны өте үлкен болуы мүмкін.
Растрлық модельде ұяшықтардың өлшемі неғұрлым үлкен ... ... ... төмен. Осыған байланысты, онда орналасқан нүктелер,
сызықтар және аудандардың дәлдігі төмен. Растрлық модель- ... ... ... яғни ... және ... ... жер
пайдаланудың геологиялық- геоморфологиялық сипаттамаларында қолданылады.
Мұндай модельдер әртүрлі байланыстарды көрсетуде ... ... ... ... жүйесін құрастырудың негізгі көзі болып табылады.
Географиялық кеңістік векторлық модель арқылы да ... ... әдіс ... ... дәл ... қос (Х,У) ... ... Мұндай жағдайда кеңістік үздіксіз ... ... ... қосылған координаттардың қос топтары ретінде
көрсетіледі. Ал облыстар бастапқы және ... ... ... ... ... жалғасады.
Бір кесінді кеңістіктегі екі жұп координаттың орналасуын ... ... бере ... ... векторлы құрылымы
картографиялық объектілердің геометриялық сиымдылығын ғана ... ... та осы ... ... ... ... ... картаның бірнеше
суретемелері түседі.
Сызықтардың күрделі терілімдері ... деп ... Олар ... ... ... ... ... қосымша мәліметтерді
сақтайды. Мысалы, транспорттың магистральдарын көрсететін ... ... ... ... ... ерекшелігін (бағытын, жылдамдығын және
т.б.) көрсете алады. Мұндай жағдайда мәліметтер атрибуттың әрбір кескінінде
болады. ... ... ... ... деп ... ... ... Әрбір түйін жағдайдың ауысқандығы туралы хабар беріп
тұрады. Барлық ... ... ... ... пен ... етіп тұруы үшін бүкіл желі бойында ешқандай қалдықсыз анықталған
болуы тиіс.
Мұндай ... ... бір- ... ... қатынасын
көрсететін топологиялық модель рамкасында ... ... ... мәліметтер тәуелді нүктелер ретінде емес, ал бір- бірімен тығыз
байланысқан объектілер ... ... ... ... ең ... және керекті ол жер бедері бетінің сипаттамасы
болып табылады. Растрлы ... ... ... ұяшықта атрибуттың
абсолютті биіктік мағынасы берілуі мүмкін.
Ұяшықтардың байланысы арқылы растрлық модельдің бетін ... ... ... ... жер ... ... ... болады.
Бірақ бұл әдістің өз ерекшеліктері бар. Қазіргі жағдайда мұны кристалды
суреттеу ... ... ... ... ... ... ... мен
сызықтар байланысқан тегіс бет бар. Олар кристалл өзгерістердің құрылымын
көрсетеді. Жер бетінің ... ... ... бір- ... ... ... Мұнда әрбір нүкте беклгілі бір биіктікті көрсетеді.
Жақын аймақта орналасқан ... ... ... ... ... ... ішінде әрдайым еңістік байқалады. Осындай үшбұрыштардың жиынтығы
кристалды еске түсіретін жер бетінің моделін елестетеді.
ГАЖ- де осылай ... бет TIN деп ... Ол ... ... желі дегенді білдіреді. Жер бетінің толық моделі нүктелер
жұптарының ... бір ... ... ... ... ... жағдайда нүктелер қалыпты немесе қалыпты емес болуы мүмкін[12].
Нүктелік мәліметтер жүйесі жер бетін көрсету мақсатында изосызықтар
немесе горизонтальдар ... де ... ... ... қашықтық зондтау арқылы да алуға болады. Бірақ та
ғарыштан алынған ... ... ... ... ... Онда ... электромагнитті сәулеленуден алынған радиометрлік мағынаға ие.
Картографиялық ізденістердің әртүрлі білім салаларында қолданылуы
картаны талдаудың бірнеше ... ... ... алып ... ... географйтар, геоглогтар, геофизик, математик және
экономистердің сіңірген ... зор. ... және ... ... ... бастаған еді. Одан соң математикалық талдау әдісі,
математикалық статистика, ықтималдықтар теориясы әдістері қолдана ... ... ... ... ... топтауға болады:
Суреттеу:
- жалпы
- элемент бойынша.
Графикалық әдістер:
- екі реттік графиктер;
- үшреттік графиктер.
Графикалық аналогтық әдістер:
- ... ... ... ... ... ... ... статичстика;
- мәліметтер теориясы.
Бұл әдістердің әрқайсысы көптеген жекелеген әдістерді қамтиды ... бәрі ... ... жан- ... ... ... алатындай тұтас
жүйені құ
райды. әр топтың ... ... ... ... және кілттік талдау
деп те бөледі.
Талдаудың барлық түрлерін техникалық жабдықтауға ... ... ... ... зерттеудің механизациялық және автоматты
түрлі деңгейлері бар:
- көзбен шолып талдау яғни ... оқу, ... ... ... ... ... көзбен бағалау;
- аспаптық талдау- өлшейтін құралдар механизмдерін қолдану;
- толығымен автоматты немесе интерактивті ... ... ... ... ... ... ... және геоақпараттықө жүйелер
қолданылады. Барлық әдістер механизациялау мен ... ... жеке ... және атлас бөлімшелерімен жұмыс істеуде қолданылады.
Карта бойынша ... бұл ... ... ... ... және ... ... түрі. Оның негізгі мақсаты – зерттеліп ... ... және ... ... ... ... болады.
Карта бойынша жасалған ғылыми сипаттама логикалық, кезектелен ... ... ... ... ... көрсеткіштер және бағалар енгізіледі, сонымен
қатар кестелер мен ... де ... ... ... ... ... ... кешендік (мысалы, жалпыгеографиялық
суреттеу) немесе элемент бойынша (мысалы, тек қарасты рельефті суреттеу)
болады.
Қазіргі ... ... ... ... ... ... ... кеңінен қолданылса да, суреттеу өз мағынасын
жойған жоқ. Суреттеуде ең ... ... ... ... ... ... ... бейнелі және тұтас түрінде елестетіп көруге
болады. Сонымен қатар, синтетикалық сипаттама жасау болады.
Графикалық әдістерге графиктер, ... блок – ... ... ... ... ... жатады.
V. MAPINFO ГЕОАҚПАРАТТЫҚ ЖҮЙЕСІ. MAPINFO- ҒА КІРІСПЕ
Жұмыстың мақсаты: MapInfo ГАЖ мүмкіндіктерін ... ...... ... мынадай жұмыстар жасауға
арналған:
➢ картаны құру және өзгерті;
➢ картаны көзбен шолу және дизайн жасау;
➢ тақырыптық картаны құру;
➢ графикалық және ... ... ... талдау;
➢ «ал егер де мынадай болғанда» деген принцип бойынша талдау және
болжау
➢ геокодтау
➢ мәліметтер базасымен жұмыс оның ... ОДВС ... ... қорытындылап оны принтерден (плоттерден немесе
графикалық файлдардан) шығару
Географиялық ақпараттық жүйелердің ... MapInfo ең ... MapInfo- да адам мен ... ... ... қатынас өте жақсы
дамыған. Онда картографиялық және семантикалық берілгендермен ... ... ... MapInfo БҚБЖ ... түрде жұмыс істейді. Ол DBF, XLS,
ASCEL форматындағы SQL ... ... және Oracle, Sybase, ... ... ... ... SQL , Data link- пен ... Arc link көмегімен Arc /info мәліметтерін алмастыруға болады ал,
Universal ... ... ... ... ... ... және экспорттауға болады: MapInfo mid / miff, ESRI, ... / Micro station Design, AutoCAD, dwg/ ... дағы ... ... график, диаграмма және кесте ретінде
беріледі. Ондағы өзгерістербір түрге енгізілген ... тез ... ... ... ... карталарда әр жерде дөңгелек және
сатылық ... бар. ... түсі және ... ... ... координаттардың жүздеген жүйесін көрсетеді. Ол
картадағы ... бір- ... ... ... ... ... тастайды.
Ондағы орналасуды өзі басқарып отырады. Аналитикалық мүмкіндіктер жүйенің
ауданын, арақашықтығын, ... ... бір ... ... ... ... ... береді.
5.1. MapInfo жобасы.
Картаның әрбір түрі бірнеше түрлі қабаттардан тұрады. Кесте- бұл DBF
форматындағы берілгендер қоры. Картаның әрбір ... ... ... бар ... ақпарат). Графиктер кестедегі ... ... ... ... ... да ... аталған элементтерде меню және аспаптапр тақтасы
әртүрлі ... ... ... белсенділігіне байланысты меню жоғалып
кетіп немесе қайтадан шығып отырады. Төменде MapInfo командасының қызметі
көрсетілген.
File ... ... File list – ... ... ... ... ететін құжаттың атын тышқан
көмегімен шертіңіз немесе номерді басыңыз.
2. New Table – жаңа бір қабатты ... үшін ... ... ... ... және ... ... тұрады. Команда
осы кешендердің жұмыс істеуіне көмектеседі.
3. Open OBDC Table- жойылған берілгендер қорынан кесте құруға мүмкіндік
береді. MapInfo ... ... ... ... істей алады:
Microsoft ACCESS 2.0, DB 2/2, INFORMIX 5, INGRES 6.4/04, ORAGLE ... SQL Base, SQL server және Sybase 10.х. ... ... ... ... де ... істей алады.
4. Open Table – MapInfo қабатын ашуға көмектеседі. Base DBF файлы текстік
кестені бөлгіштігімен, Lotus 1-2-3 ... ... Excel ... ... ... ... Open ... бұрын сақталған жұмыс кеңістігін ашуға көмектеседі.
Жұмыс кеңістігінде ашылған ... ... ... ... ... Close Table – қабаттарды таңдап отырып жабады.
7. Close All- ... ... ... жабуға көмектеседі.
8. Page Setup – қағаздың көзін, қағаздың өлшемін, баспаға бара ... ... Print- ... тип ... ... шығаруға көмектеседі:
Browser, Redistrict, Map, Graph немесе Layout.
10. Revert Table – ... ... ... ... ... Run Map Basic Program - Map Basic ... ... Save Copy As – ... ... жаңа ат ... жаңа тақырыптар
қосып сақтайды.
13. Save Query - SQL Select ... Select ... ... ... ... ... көмектеседі.
14. Save Table- қабатта жасалған өзгерістерді сақтайды.
15. Save Window As - Bitmap ... Windows metafile ... ... ... ... Бұл файлдарды басқа ... ... ... болады.
16. Save Workspace - жұмыс кеңістігін сақтауға көмектеседі.
17. Send Mail - пошта арқылы жұмыс ... ... Windows ... нді ... ... көмектеседі.
18. Exit: - MapInfo программасынан шығуға көмектеседі.
Edit менюінің командалары
1. Clear – таңдалған текст немесе объектіні ... ... Clear Map Objects Only – ... ... ... ... көмектеседі
3. Copy- тексатік немесе графикалық ақпаратты көшіруге көмектесіп ... ... ... ... Cut – ... текст немесе объектілерді қырқып және оны ауыстыру
буферіне сыйғызады
5. Get Info- ... ... үшін ... ... диалогтарын
кескіндейді. Бұл диалогты географиялық ... ... ... New Row- ... кесте терезесінің соңына бос ... ... Paste- ... ... ... ... ... буферінің
мазмұнын көшіруге көмектеседі
8. Reshape- Reshape ... ... ... Reshape- ті аймақтар,
сызықтар, нүктелерді редакторлауға ... ... ... ... жаңа сызықтар, нүктелер және полисызықтар
құрастыру үшін көшіріп, қоюға болады.
9. Undo- ... ... ... ... ... ... ... менюінің командалары:
1. Buffer – ерекшеленген объектілердің айналасында буфер аймағын құруға
мүмкіедік береді;
2. Clear Target – объектіден “мақсатты” алады;
3. Combine – ... ... ... бір ... ... ... жаңа колонка берілгендерінде соңғы объектілердің
сомасы немесе орта мәні көрсетіледі;
4. Convert to ... - ... ... ... ... ... Convert to Regions - ... ерекшеленген объектіні аймақтық түрге
ауыстырады;
6. Erase – ... ... ... ... сияқты өшіруге
көмектеседі. Ал ерекшеленбеген картаның бүтін объектісін өшіре алады;
7. Overlay Nodes - осы ... ... ... ... ... ... объектілерге түйін қосуға көмектеседі;
8. Set target – бұл команданы таңдалынған объектіде келесі командаларды
орындау үшін қолданамыз (Combine, Erase Outside, Split және ... Smooth – түзу ... ... ... ... текістейді;
10. Split – картаның объектілерін өте кішкентай бөлшектерге ... Unsmooth – ... ... ... қалпына келтіреді;
Query менюінің командалары:
1. Calculate Statistics – калонкалар қабаты немесе таңдама/бөлу бойынша
статистикалық есептеулер жүргізуге мүмкіндік ... Find – жеке ... ... мекен-жайларды таратпауға көмектемеді;
3. Find Selection – автоматты түрде іздейді және ... ... ... кескіндейді;
4. Select – берілгендер қорында сұраныс жасайды және сол критерилерге
сәйкес келетін мәліметтер мен объектілердің ... ... ... Осы берілгендерді карта, кесте немесе график түрінде көруге
болады;
5. Select All – ерекшелеуге болатын объектілерді немесе кестедегі барлық
жазуларды қабаттың ең ... ... ... ... ... SQL Select – бұл ... әртүрлі мақсатта қолданылады. Осы команданың
көмегімен мынадай жұмыстарды атқаруға болады: қажетті жазулар мен
бағандарды көру үшін ... ... ... екі не одан ... ... ... бір ... реляциялық байланыс жүргізуге;
есептеулер жүргізуге болатын бағаналар құруға; берілгендерді ... ... ... ... ... тек аралық соманы көру
үшін оны ерекшелеуге;
Table менюінің командалары:
1. Append Rows to Table – бір ... ... ... жазу қосу ... Бұл ... ... ... алдыңғы қабаттағы
мәліметтер сақталынады. Егер де басқа қабатқа қосатын ... онда оны Join ... ... ... ... Combine Objects using Column - ... ... бағаналар тобынан бір
объект құруға мүмкіндік береді;
3. Create Points – ... ... X және Y ... бар бағаналардан нүктелік қабат құруға көмектеседі;
4. Export - қабаттарды басқа форматтағы ... ... ... Geocode - кестедегі жазумен нүктелі объектіні біріктіре нүктелік қабат
құруға болады.
6. Import - ... ... ... ... ... Update Column - графикалық мәліметтерді суреттейтін басқа ... ... ... жаңа ... бағаналар құруға мүмкіндік
береді.
Table ішкі менюі > Maintenance Menu:
1. Change ODBS Table Symbol - ... ODBS ... ... ... мүмкіндік береді;
2. Delete Table - дискіден қабатты жоюға мүмкіндік береді. MapInfo
қабаты бірнеше ... ... ... ... ... әр ... жойылып отырады;
3. Make ODBS Table Mappable – карталанатын жойылған мәліметтер қорынан
қабат жасау үшін ... MapInfo – ның кез ... ... ... суреттеуге болады, бірақ тек ... ... ... ... ... болады. Тек карталанатын қабат қана
карта терезесінде суреттеліне алады.
4. Pack Table – қажет емес ... ... ... ... Refresh ODBS Table – ... ... қорындағы байланысқан
қабаттарды жаңа мәліметтерменжаңартуға болады;
6. Rename Table - ... пен оның ... файл ... ... береді;
7. Table Structure – берілгендер құрылымын көру немесе өзгерту ... ... ... ... ... жою, атын өзгерту, өріс
орналастыру, индекс қосу және жою мүмкіндіктері бар). Ал, “тек ... ... для ... ... ... құрылымын ғана
көруге болады;
8. Unlink ODBS Table - ... ... ... алынған кестелерді
байланыстыруға мүмкіндік береді;
Table ішкі менюі > Raster Menu:
1. Adjust Image Styles – ... мен ... ... өзгертулер
жүргізу үшін қолданылады;
2. Modify Image Registration – ... ... ... ... Бұл ... ... бейнені MapInfo–да қолдануға
дайындайды.
3. Select Control Point form Map – расторлық ... ... ... арқылы карта терезесінде бақылау нүктелерін енгізуде
қолданылады.
Options ... ... Toolbars – ... ... экранда көрсетеді. Бұл
сұхбат экраннан құрал-саймандарды алуға не қайта қоюда пайдаланылады.
2. Custom Colors – біз ... ... бар ... ... пайдаланамыз. Бұл түстер ... ... ... және ... ... істегенде қолданамыз.
3. Line Style – сызықтың типін, пішінін, енін және түсін өзгерту ... ... ... Мұны ... болатын объектілерде де
қолдана аламыз.
4. Preferences - әртүрлі ... ... ... береді, ол
MapInfo-ны қайта қосқанда сақталады.
5. Region Style – жаңа немесе ерекшеленген объект символының атрибуттарын
(типі, өлшем, түс) ... үшін ... ... Legend Window – ... немесе графикке байланысты мәндік
белгілерді көрсету не экраннан алып тастау үшін қолданамыз.
7. Show/Hide MapBasic Window – MapBasic ... ... ... ... үшін ... ... ... Window – статистика терезесін экранда көрсетеді
не, керісінше оны алып тастайды.
9. ... Status Bar – ... ... ... ... ... ... алады немесе керісінше, қайта орналастырады. Статус
панелі MapInfo-мен жұмыс істеуге көмектесетін хабарлама терезесі;
10. Text Style – ... ... ... және оның ... ... ... командалары:
1. Properties - мәндік белгілер ... ... ... Refresh - ... ... ... ... жаңартады. Егер дөңгелек
немесе бағандық мәндік белгілер жоқ болса, онда олар карта масштабына
сәйкес кішірейеді не үлкейеді.
3. Delete – ... ... ... алып ... ... ... Arrange Icons – ... терезелердің кішкентай белгішелерін
қолдануға ыңғайлы болу үшін оларды қайта топтастырады.
2. Cascade Windows – MapInfo терезесін ... ... ... More Windows - MapInfo ... қажетті объектіні таңдау сұхбатын
шығарады;
4. New Browser Window – берілгендерді кестелік түрде көруге және ... ... ... New Graph Window – ... график түрінде шығаруда пайдаланылады;
6. New Layout Window – бір немесе бірнеше ... ... және ... үшін ... New Map Window – ... ... түрінде кескіндейді;
8. New Redistrict Window – бастапқы аудандастыру жұмысында қолданлады.
Districts (аудандар) ... ... ... құрады және оны кестелік
түрдебейнелейді. Мұндағы қолданылатын Districts Browser ... ... ... ... ... ... оларды ерекшелеумен іске асады. MapInfo автоматты түрде әр
аудан үшін желі мәнін ... және оны ... ... Redraw Window – ... терезенің суретін қайта салады;
10. Tile Window – барлық терезелерді ... етіп ... ... ... Options – тор ... ... ... түрінде бейнелейді не кайта
экраннан алады;
2. Pick Fields – кесте түріндегі өрістерді қолдану үшін ... ... ... атын уақытша өзгертуде, сол ... жаңа ... ... сол бағаналарда формулаларды
өңдеуге мүмкіндік береді. Edit Expression көмегімен құрылғаннемесе
өзгертілген бағана тек қана оны ... көру үшін ... және ... ... ... Бұл ... сақтау үшін File – Save
Copy As командасын ... ... ... Change View - карта терезесінің көлемін, масштабын және ортада
орналасуын қамтамасыз етеді;
2. Clear Cosmetic Layer – ... ... ... ... ... және ... пайдаланылады;
3. Clear Custom Labels – барлық қолдан ... ... ... ... Clip Region On/Off – көрсетілген карта бөлігін ... ... ... ... ... Clone View – ... клондандыру;
6. Create Legend – ағымдағы карта терезесінен мәндік белгілерді жаңа
терезеге көшіреді;
7. Create Thematic Map – ... ... ... ... талдауға
мүмкіндік береді. Карта объектілері атрибуттарына сәйкес ерекшеленеді.
Дөңгелек және бағаналы диаграммаға ұқсаған бір ... ... ... мән, ... ... әр ... көлемдегі символ)
немен көп айнымалы тематиалық карта салуға болады;
8. Digitizer Setup – цифрлау үшін ... ... ... мүмкіндік береді;
9. Layer Control – қабатты бақылаушы сұхбатты ... Оның ... ... рындауға болады: карта қабатының көрінісін ағымдағы
терезеде өзгертеді; қандай қабаттар көрінетінін анықтайды; өңделеді;
қандай ... ... ... ... ... ... ... көрінетінін анықтайды; карта қабаттарының ретін өзгертеді;
ағымдағы карта терезесінен ... ... ... жазуларды
бақылайды; тематикалық карталарды ауыстырып қосуға мүмкіндік береді;
10. Modify Thematic Map - ... ... ... ... Options – ... бөліктерін анықтауға мүмкіндік береді және картаның
арақашықтық бөліктері мен аудан бөліктерін анықтайды. Жаңа қашықтықтар
қашықтық құралдары ... ... ... және ... ... сұхбаттық терезеде пайда болады;
12. Previous View – карта не карте элементтерін ағымды ... ... ... ... Save Cosmetic Objects - космостық қабат объектілерін қабатта сақтауға
мүмкіндік береді;
14. Set Clip Region – тек ... ... ... ... ... қайта салуға мүмкіндік туғызады;
15. View Entire Layer – карта терезесінде бір немесе бірнеше қабаттардың
мызмұнын көруге ... ... ... ... Tool Manager - ... ... мүмкіндіктері бар MapBasic
(Labeler, Universal Translator, Report Writer және тағы ... ... да ... оңай енуге мүмкіндік туғызады;
Tools ішкі менюі > Crystal Reports
1. New Reports – жаңа ... ... ... үшін кестені таңдауға
мүмкіндік береді;
2. Open Reports - Crystal Reports көмегімен құрылған ... ... оны ... ... ішкі ... > Label ... Menu
1. About Labeler – Labeler қосымшасы бейнеленген сұхбатты ашады;
2. Exit Labeler - Labeler қосымшасынан шығуға мүмкіндік береді;
3. Label ...... ... ... конверсиялауға
мүмкіндік ткғызады;
Tools ішкі менюі > Universal Translator
1. About ... ... - ... ... ... сұхбатты ашады;
2. Exit Universal Translator - Universal Translator қосымшасынан шығуға
мүмкіндік береді;
3. Universal Translator – векторлық берілгендерді бір ... ... тез ... ... береді;
Graph менюінің командалары:
1. Graph Type – диаграмма және оған ... ... ... ... Label Axis – ... өстерін таңдауда қолданылады;
3. Series – графиктер мен диаграммаларда элементтер жиынтығын анықтауды
жүзеге асырады;
4. Value Axis – ... ... ... және ... торларының мәнін
өзгертуге мүмкіндік береді;
Layout менюінің командалары:
1. Align Objects – ... ... ... және ... терезеде орналасуына байланысты түзетуге мүмкіндік береді;
2. Bring to Front – объектіні ... ... ... орналастыру үшін
қолданылады;
3. Change Zoom – үлкейту факторын бейнелейді және сонымен қатар қажетті
үлкейту факторын таңдайды;
4. Create Drop Shadows – ... мен ... ... (тень)
пайдаланылады;
5. Options – терезе және оның мазмұнын бейнелейтін терезе жақтауларын
анықтауды қолданылады;
6. Send to Back – ... ... ... ... ... ... Previous View – ағымдағы түрден алдыңғы түрге өтуге мүмкіндік береді;
8. View Actual Size – объектілерді ... ... ... ... ... ... ... командалары:
1. Add District – кестелік ... ... жаңа ... қосу ... Delete Target District – ... ... ... жою үшін қажет.
3. Assign Selected Objects – белгіленген объектілерді картаның “бүтін”
ауданымен байланыстырады;
4. Options – ... ... ... ... ... Бұл ... сұрыптау ретін және тор-сызықтық ... ... Set Target District form Map – ... ... ... ... ... құруда пайдаланылады;
MapBasic менюінің командалары:
1. Clear Contents – көшіру буферін ... MapBasic ... ... қажет;
2. Save Contents - MapBasic терезесінде өңделініп жатқан мәліметті
дискіге ... ... ... ... About MapInfo - ... қандай версиясы қолданылып тұрғанын
хабарлайтын сұхбатты шақырады;
2. MapInfo Data Products on the Super store – ... ... ... және ... ... сатып алу үшін интернет –
дүкенге ... ... MapInfo Help Topics – ... ... ... ... бөлімдері бар
сұхбаттық терезе. ... ... ... ... ... ... ... бөлімінде Көрсеткіш тізіміндегі
анықтамаларды көрсетеді. ... ... ... ... ... ... MapInfo Forum on the Microsoft – бағдарламаның жаңа мүмкіндіктері мен
қызметін білу үшін онлайн – ... ... ... ... MapInfo on the World Wide Web - ... MapInfo сайтына шығу;
Құрал – саймандар тақтасымен танысу
MapInfo 5.0 терезесі мынадай бес батырмадан тұрады. Олар: Негізгі
(Main), ... салу ... ... (Tools), ... ... және
Берілгендер қорынан басқа (Отделенные (ODBC))
Main панелінің ... Assign Selected Objects – ... ... ... ... ... Boundary Selected – белгіленген ауданның ішкі объектілерін таңдау үшін
пайдаланылады;
3. Clip Region On/Off – көрсетілген карта бөлігін баспаға шығарады ... ... ... Draw Map Window – OLE – ... қосымшасына Microsoft Word және
Microsoft Excel сияқты бағдарламалардан ... ... ... қою үшін ... Ол ... ... асады: Edit – Copу Map
Window командасы арқылы қажетті мәліметті көрсетіп, сол көшірмені
керек жерге Edit – Pastе ... Edit – Pastе Special ... қоя ... Change View - ... терезесінің көлемін, масштабын және ортада
орналасуын қамтамасыз етеді;
6. Grabber – ... ... ... ... өзгерту үшін
пайдаланылады;
7. Info - объектілер тізімін картаның көрсетілген ... ... ... таңдап, оның кестелік мәндерін көруге ... ... де ... Label – ... ... ... объектідегі жазба мәліметтерін
қолдану үшін керек;
9. Layer Control – қабатты бақылаушы сұхбатты шақырады. Оның көмегімен
мына әрекеттерді рындауға ... ... ... көрінісін ағымдағы
терезеде өзгертеді; қандай қабаттар көрінетінін анықтайды; өңделеді;
қандай қабатта объектіні ерекшелеуге болатынын көрсетеді; қабат қандай
масштабта көрінетінін анықтайды; ... ... ... ... ... терезесінен қабаттарды қосады немесе жазуларды
бақылайды; тематикалық карталарды ауыстырып қосуға мүмкіндік ... Legend – ... ... ... ... ... бейнелейді;
11. Marquee Select - ... ... ... таңдау үшін
қолданылады;
12. Radius Select – дөңгелек аймақты объектіні таңдау үшін пайдаланылады;
13. Select – бір немесе бірнеше ... не ... ... ... және сонымен қатар карта, компоновка, кестелерді өңдеу
үшін қолданылады;
14. Ruler - нүктелердің арақашықтығын ... Set Clip Region - тек ... ... ... ... ... қайта салуға мүмкіндік туғызады;
16. Statistics – статистика терезесінде сол уақытта ... мен ... ... және барлық сандық өрістердің орташа
мәнін шығарады. Объектілер саны да ... ал ... ... ... ... ... түрде жаңарып
отырады;
17. Set Target District form Map – ... ... ... ... ... ... пайдаланылады;
18. Zoom – in – карта немесе компоновканы үлкейтіп көрсетеді;
19. Zoom – out - ... ... ... кішірейтіп көрсетеді;
Drawing панелінің батырмалары:
1. Add Node – аймаққа, полисызықтарына және ... ... қосу ... Arc – мөлшері мен пішіні эллипс ширектеріне ұқсас доғалар салу ... Ellipse – ... және ... ... ... ... Frame – компоновкада терезе жақтауларын салуға мүмкіндік береді. Әрбір
жақтау карта, график, кесте, картаның мәндік ... ... ... ... ... ... терезесі,
хабарламалар терезесі, мәндік объектілер немесе бос жақтау қалпында
бейнелене алады;
5. Line – түзу ... салу үшін ... Line Style – ... ... енін және ... объектілердің түсін
(сызықтар, доғалар) таңдау үшін ... ... ... үшін де ... Polygon – ... салу үшін ... PolyLine – қисық сызықтар (полилинии) салу үшін қажет;
9. Rectangle - өңделінетін карта немесе компоновкаларда ... ... ... Region Style – ... объектілердің түсін және ішкі сызықтарының
бояуын анықтайды;
11. Reshape – Reshape ... ... Reshape ... ... ... сызықтар мен нүктелерді тасуды, ... және ... ... үшін ... Сонымен қатар жаңа сызықтар
мен нүктелер құру үшін ерекшеленген түйіндерді ... және ... ... Rounded ... - ... ... не ... бұрыштары
дөңгелектенген төртбұрыштар мен квадраттар салуға мүмкіндік береді;
13. Symbol - өңделінетін карта не ... ... ... салуда қолданылады;
14. Symbol Style – жаңа немесе ... ... ... атрибуттарын (типі, мөлшері, түсі) анықтауға көмектеседі;
15. Text - карта не компоновкаларға ... ... ... Text Style – мәтін және оның ... үшін ... ... береді;
Tools панелінің батырмалары:
1. Run MapBasic Program – MapInfo бағдарламасын қосу үшін ... ... MapBasic Window – MapBasic ... ... ... алу үшін ... ... батырмалары:
1. New - жаңа қабат (кесте) құру үшін пайдаланылады. MapInfo қабаттары
графикалық және кестелік құрастырушылардын тұрады;
2. Open Table – MapInfo ... dBase DBF ... ... бар мәндік
кестені, Lotus 1 – 2 – 3 бағдарламасының парақтарын, ... ... ... бейнені ашу үшін пайдаланылады;
3. Save Table – қабаттарда өзгертілген әрекеттерді сақтау үшін қажет;
4. Print – кестелік формада, ... ... пен ... ... ... ... үшін ... Cut – таңдалынған мәтін мен объектіні қиып, оны алмастыру буферінде
уақытша сақтауға мүмкіндік ... Copy – ... және ... ... ... оны алмастыру
буферінде уақытша сақтайды;
7. Paste - ... ... ... өңделетін қабат немесе
терезеге қоюға (көшіруге) мүмкіндік береді;
8. Undo – орындалған соңғы ... алып ... ... New Browser Window – ... формадағы берілгендерді көруге және
олармен жүмыс істеуге мүмкіндік береді;
10. New Map Window – ... ... ... ... New Graph Window – қабатты график түрінде шығаруда пайдаланылады;
12. New Layout Window – бір ... ... ... ... және жабдықтау үшін қолданылады;
13. New Redistrict Window – бастапқы аудандастыру жұмысында қолданлады.
Districts (аудандар) атаулы арнайы ... ... және оны ... ... ... Districts Browser терезесімен
бірігіп, аудандастыруды жүзеге асырады. Объектілердің аудандарға
байланысуы оларды ерекшелеумен іске ... MapInfo ... ... ... үшін желі мәнін есептейді және оны ... ... Help – ... ... ... облысты шерткенде анықтамалық
мәліметтерді шығарады;
ODBC ... ... Change Symbol fora Mappable ODBS Table - ... ODBS ... ... ... ... береді;
2. Make ODBS Table Mappable – карталанатын жойылған мәліметтер қорынан
қабат жасау үшін ... MapInfo – ның кез ... ... ... ... болады, бірақ тек ... ... ... ... ... ... Тек ... қабат қана
карта терезесінде суреттеліне алады.
3. Open – жойылған берілгендер қорынан кестені ... ... ... ... ... жұмыс істей алады: Microsoft Access 2.0, DB
2/2, INFORMIX 5, INGRES 6.4, ORAGLE 7, GUPTASQL BASE, SQL SERVER ... 10.X. ... ... ... да ODBS ... ... ... Refresh ODBS Table – жойылған берілгендер қорындағы ... жаңа ... ... ... Unlink ODBS Table - ... мәліметтер қорынан алынған кестелерді
байланыстыруға мүмкіндік береді;
2. MapInfo 6.0 қабаттарымен жұмыс ... ... ... Жаңа ... құру үшін ... әрекеттерді орындау керек:
1. File – New Table командасын орындау немесе Standard панеліндегі сәйкес
нүктені басу керек. Экранға New Table ... ... ... ... ... сұхбаттық терезе қабатты кестелік түрде көрсетеді де, оны
ағымдағы карта терезесіне ... жаңа ... ... ... ... өрісті таңдаймыз.
3. Create батырмасын басамыз. New/Modify Table ... атты ... ... болған сұхбаттық терезеде өріс атын, типін, символдар санын
анықтауға және ... ... ... ... болған жағдайда
индекстеуді де енгізуге болады. Сондай-ақ, бұл терезеде егер ... ... онда оның ... ... да болады. Жалпы
айтқанда бұл сұхбаттық терезенің берілгендері ... ... әсер ... ... ... ... ... Create батырмасын басу керек. Файлды сақтаудың стандартты терезесі
шығады.
6. Қабат атын енгізіп, оны ... ... ... ... ... бірінен соң бірі суреттелінеді
(жоғарыда орналасқан қабат объектілері төменде ... ... ... ... Олар ... де не көрінбеуі де ... ... ... ... ... бөлуге болады, бірақ оларды
білінбейтіндей етіп көрсетуге де болады; ... ... (бұл ... өзгертуге және жоюға болады, сонымен қатар жаңа қабатқа ... де ... ... не ... ... болады; қабақ
объектілері атрибуттық берілгендермен автоматты ... ... ... ... ... да ерекшеліктері мен қабаттармен жұмыс ... Layer ... ... ... Control ... терезесі. Осы терезені шығару үшін мына төмендегі
әрекеттерді орындау керек (егер карта терезесі жұмыс істеп тұрса):
1. Мар - Layer Control ... ... ...... ... Layer Control батырмасын басу;
3. Қосымша (көмекші) менюден Layer Control қатарын таңдау;
4. Пренетақтадан Ctrl + L ... ... Control ... ... ... ... ... тізімі көрсетіледі (берілгендер қабаты, тематикалық карта не
космостық қабат). Сонымен ... ... әр бір ... үшін сол ... ... оның ... таңдауға, карта терезесінде ... ... ... және ... ... ... (егер оған
сәйкес келетін мүмкіндіктер енгізілген болса). Қабаттар реті Layer Control
сұхбаттық ... ... ... ... ... ... ... басқа
қабаттардың үстінде орналасады.
Layer Control сұхбатының басқару элементтері:
- егер осы таңбашаға жалаушаны орналастыратын болсақ, онда сәйкес
қабат ... ... ... ... ... егер қабатты өңдейтін болсақ, онда осы ... ... ... ... ... ... ғана болуы мүмкін.
Өңделетін қабат объектілерін өзгертуге болады (араластыру, түсін
өзгерту, жою, ... ... ... ... ... ... құруға және операциялық жүйенің көшіру буферіндегі
объектілерді қоюға ... ... және ... емес ... ... оны ... ... ол экранда көрініп тұруы
тиіс;
- Объектілерді таңдалынған қабатқа сәйкестендіру ... онда ... ... ... Қабат объектілері таңдалған жағдайда ғана
оларды ерекшелеуге, жазу ... және MapInfo ... ... ... оның ... ... ... экранда көрініп
тұруы тиіс;
- егер осы ... ... ... онда қабаттар
тізіміндегі ерекшеленген қабат үшін Layer Control ... ... ... Label Options сұхбаттық терезесінде сәйкес
қабаттар объектілері шаблон бойынша автоматты түрде жазылады. Егер
жалауша қара болса, онда ... ... ... белгілері
(жазулары) көрініп тұрады, ал қызғыш болса, ... ... ... ... масштабы жазу үшін берілген қабаттың ... Layer Control ... ... Display батырмасын бассақ,
онда экранда Display Options сұхбаты шығады. Бұл ... ... ... ... ... ... мүмкіндік береді (сызық,
нүктелер, полигондар стилін, диапазон ... ... ... онда экранда Label Options сұхбаттық терезесі
шығады. Мұнда ерекшеленген қабатта көрінетін белгі және оның ... ... ... ... ... ... ... мүмкіндік береді.
Add батырмасы карта терезесінде ашылған қабаттардың бірін ... ... Ал, Remove ... карта терезесінен ерекшеленген
қабаттарды жояды. Up және Down батрымалары ... ... ... қарағанда өзгертеді.
Thematic батырмасы тематикалық қабат белгіленгенде ғана іске ... ... ... экранда Modify Thematic Layer сұхбаты шығады.
Мұнда тематикалық қабат объектілерінің құю және ... ... ... ... ... ... болады.
Қабат атрибуттарындағы кестемен жұмыс. ... ... көру ... ... үшін ... кестелік түрде шығаруға
болады. Ол былай жүзеге асады:
1. Менюдан Window - New Browser ... ... ... Standard
панелінен New Browser батырмасын басу, әйтпесе пернетақтадан F2
пернесін басу қажет;
2. Қабаттар тізімінен ... ... ... таңдау;
3. Кестелік түрде берілгендерді ұяшықтың өзінде-ақ өңдеуге болады;
Карта терезесінде қабаттың ... ... ... ... жолы ... ... ... терезесіндегі ерекшеленген объектіге
кесте атрибутының ... жолы ... ... ... ... ... өзгеше штрихтармен белгіленсе, ал ... ... ... оңға ... қара ... белгіленеді. Егер
карта терезесінде объектіні белгілейтін болсақ, онда сол объектіге сәйкес
келетін кестелік түрдегі жол атрибуттары да ... және ... жол ... оң ... ... ... ... шертетін болсақ, онда ол қара ... ... ал ... объект өзгеше штрихпен карта терезесінде ерекшеленеді.
3. Расторлық бейне тіркеуіне кіріспе
Растрлық бейне дегеніміз не? ... ... – бұл ... ... белгілі бір жиынның қатарласа орналасқан тізбегі ретінде қарайды.
Растрлық бейнеде бейне көптеген нүктелердің (пикселдердің) жиынтығы ... ... ... ... ... картаны сканерлеу арқылы
расторлық бейне ... ... ... ... және оны ... ... ... болсақ, онда оны MapInfo көмегімен бейнелеуге болады.
Расторлық бейненің көптеген әр түрлі форматтары бар. MapInfo расторлық
бейненің келесі файл ... ... JPEC, GIF, TIFF, PCX, BMP және ... ... ... ... ... неде? Картаның расторлық бейнесін
тіркеген кезде, карта коордтнаттары енгізіліп, сол координаттарға ... ... ... орны ... Расторлық картаны бейнелеуде
MapInfo географиялық есептеулер (мысалы, ұзындығы және ауданын ... алу ... ең ... ... ... бейнені тіркеу керек.
Растрлық бейнені алғаш ашқанда MapInfo ... ... ... ... Бұл сұхбатты толтырғанда MapInfo расторлық бейнені
қалай тіркейтіндігі көрсетіледі. Расторлық ... ... ... ... MapInfo әр ... ... сәйкес келетін тіркеу туралы
ақпараттарды қабат файлында сақтайды (.tab кеңейтілуімен). MapInfo- ... ... ... ... ... әрекеттерін қайталамай ашуға
болады. Осылайша әр ... ... тек бір рет қана ... ... ... ... географиялық на басқа да координаттарға
байланысы керек болмаса (дәл координаттар керек болмаса ... ... ... ... онда ол ... ... шартты координаттарда болады.
Ол үшін мына әрекеттерді орындау қажет:
1. Менюдан File - Open Table ... ... ... ашу ... Файл ... ... ... Raster Image қатарын таңдау;
3. Ашылатын файлды таңдап, Open батырмасын басу. MapInfo расторлық
бейнені тіркеуді сұрайды. Register ... ... ... расторлық
бейнені тіркеу сұхбаттық терезесі шығады. Расторлық бейне бұл
терезенің орта ... ... ... ... басу ... Сәйкес сұхбаттық терезе шығады.
Бұл терезеде ағымдағы ... ... ... ... ... Расторлық бейне қағаздағы картаны ... ... ... онда ... қолданылатын проекциялар туралы
мәлімет болады. Егер карта проекциясы ... ... ... ... ... (по ... ... Қажет қатарларды таңдағаннан соң «ОК»
батырмасын ... ... ... ... ... орналасқан, ал тіркеу
терезесі бізге белгілі ... ... ... ортаңғы
бөлігінде орналасқан. Тышқанның батырмасын басамыз. ... ... ... шағады.
6. Картаның расторлық бейнесінде таңдалынған, оның ... ... ... ... ... нүктелерін енгізу
сұхбатын толтырамыз да «ОК» батырмасын ... ... есте ... ... мередианнан батысқа қарай орналасу теріс бойлыққа
және экватордан төмен кез келген орналасу теріс ... ие. ... ... ... кезде, градус, минут, секунд бойыеша
емес, ндық ... ... ... ... 5 және 6 ... үш ... ... үшін қайталанады. Дәлірек
қорытындылар алу үшін 5 және 6 бақылау нүктелері ... ... ... MapInfo – ға ... ... ... координаттармен біріктіруге көмектеседі. Расторлық
бейнеде, ең болмағанда бір ... ... ... ... Бақылау
нүктелерінің саны расторлық бейненің табиғатына байланысты ... ... ... ... ... ... ... жұмыс істеу барысында 20 не одан да көп ... ... ... етуі мүмкін.
8. Бақылау нүктелерін енгізіп болған соң, ОК батырмасын басамыз.
MapInfo карта терезесінде ... ... ... ... ... ... ... оның объектілерінің векторлық түрде
болуымен сипатталады ... ... ... көлдер аймақтық
объектілер түрінде болуы мүмкін; жолдар, электрберу сызықтары, газ ... ... ... ... ... ... ... бақылау
постары, көпірлер, биіктік белгілері нүкте түрінде;).
Цифрлау барысында сапалы нәтиже алу үшін қарапайым, бірақ ... ... ... Әр ... ... кластардың объектілерін (нүкте, сызық, полигон)
әр түрлі ... ... ... Әр ... ... класс объектілерін әр түрлі қабаттарға
орналастыру керек (мысалы, жолдар мен ... ... ... ... әр ... ... ... олар
компьютердің көп ресурстарын алып жатады).
3. Сызықтық жамылғыларды векторлау кезінде кем ... үш ... ... кесу ... Жаңа сызықтың басын Snap режимынде дәл
байланыстыру керек (S батырмасын қосып және өшіріп) және жаңа сызықты
келесі ... ... ... ... ... қиылыспайтын
нүктелерінде де (мысалы, егер сызық ұзын болып, үзіліс жасау керек
болса) сызықты бастауға және ... ... Өзен ... ... цифрлау кезінде (немесе бағытты қажет ететін
кез келген басқа ... ... ... ... ... не
керісінше, ағымға қарсы енгізу керек (кейін олардың барлығын бір
уақытты бұруға болады).
5. Егер екі ... ... ... онда осы ... полигондардың
контурлары бірдей боуы тиіс ... ... ... ... есте ... ... MapInfo терезесінде құрылып болған соң
объектілердің атрибуттық мәліметтерін ... ... ... және MapInfo 6.0 – де ... ... ... ... Көп жағдайда стандартты амалдар орындау
мақсатында барлық қабаттардың ... ... ... ... ... тура келеді. Мұндай амалдар мынадай болуы мүмкін: ... жою, ... ... орналастыру, объект топтарының ... ... ... объект топтарын операциялық жүйенің алмастыру
буферіне көшіру. Мысалы, А фирмасы N ... ... жол ... ... ... ... Бұл ... барлық түрдегі жолдар бар. ... N ... ... жол ... ... қажет, бірақ оны тек негізгі
автомагистральдар қызықтырады. Олар А фирмасына тек осы автомагистральдар
үшін ғана ақша ... Б ... ... ... беру үшін ... ... қабаттың ішінен негізгі автомагистральдарды таңдап,
контракт бойынша Б фирмасына берілетін мәліметтерді ерекшелеп алып, ... ... ... ... ... әрекеттерді орындау үшін Select сұхбатын іске қосу керек.
Ол үшін Query – Select... командасын орындаймыз.
Select ... ... ... ... records form table – ... ... ... таңдау үшін қажет;
2.t satisfy – қабаттың берілгендеріне сұраныс осында ... ... ... соң Expression сұхбатында анықалады;
3.re result in table – таңдау нәтижелерін уақытша сақтайтын қабаттың
атын береді. ... – бұл ... ... Егер ... онда MapInfo ... сұраныстарын ретімен былай белгілейді:
Query1, Query2, және т.с.с.
4.t results by column - егер ... ... да бір өріс ... ... ... онда ол өріс ... ... – сұраныс құратын Expression сұхбатын экранға шығарады;
6.Browse results – ... ... ... көру үшін қажет;
7.Save Template – көрсетілген файлдан Select орнату сұхбатын ... ... ... сұхбаттық элементтері ... ... ... ... таңдағанда, ол автоматты түрде
меңзер орналасқан жерден көрінеді);
8.Type an expression – ... ... ... не пернетақтадан, не
шыққан сұхбаттық терезенің тізімінен;
9.Columns – мұнда қабаттар өрісі таңдалады;
10. Operators – мұнда операторларды таңдайды («+», «-», «and», ... ... ...... ... ... (Area, sin, Year және
т.б.);
12. Verify - статистикалық мәліметтердің дұрыстығын тексереді;
13. Cancel - сұхбаттық ... ... OK – ... ... Select ... орналастырады;
Мәндік белгілер терезесінің құрылуы. Практикада ешқандай карта мәндік
белгілерсіз болмайтыны бізге белгілі. ... жүйе MapInfo – ... ... құру екі сұхбаттық терезе арқылы жүзеге ... ... ... ... түзу үшін ... карта терезесінің қабатынан
қажетті мәліметтерді енгізуге мүмкіндік береді. Бірінші ... ... ... кескіндейтін картаны таңдауға мүмкіндік
берсе, ал екінші қадам (опция) орнату үшін пайдаланылады. Мәндік ... ... ... үшін Choose Map – Create Legend ... ... керек.
Create – Step 1 of 2 сұхбаты шығады. Бірінші қадам ... ... ... ... ... Мәндік белгілерде әр қабатқа шыққан
Legend Frames тізіміндегі бір жақ тау сәйкес келеді. Егер кейбір ... ... ... онда ... ... ... Remove батырмасы
басылады. Мәндік белгілері жақтаулары тізімдегі рет (қатар) ... Up және Down ... ... ... өзгерту үшін керек.
Finish батырмасын басыу арқылы қалыпты жағдайдағы ... ... ... ... құруға болады немесе Next ... ... Create Legend – Step 2 of 2 ... ... онда әр ... ... ... қасиеттерін өзгерту үшін оның атына ... ... ... оң ... басу ... ... қасиеттерін
өзгертуге мүмкіндік беретін Legend Frame Properties ... ... ... құру және оны ... ... ... MapInfo – да баспаға шығару Компоновка ... ... ... жаңа ... құру үшін менюдан Window – New
Layout Window ... ... MapInfo – да ... ... ... бос ... түзіледі, әйтпесе компоновканың бастапқы ... ... ... ... ... немесе барлық терезелер (карта,
кестелер, ... ... ... ... ... New ... сұхбатын шығаруға болады.
MapInfo алғаш рет компоновканы ... ... ... ... ... мен оның орналасуын қамтамасыз етеді. Қажетті параметрлерді
енгізу үшін File – Page Setup... ... ... ... ... терезесін шақырасыз.
Компоновка құрылған соң оның терезесімен жұмыс істеуге ... ... Layout ... меню ... ... Ал, ... пунктерін компоновкалармен жұмыс істеуде пайдаланамыз.
Компоновканы бейнелеу қасиеттері Layout - Options командасы көмегімен
шығатын Layout Display Options ... ... Display Options ... ... ... Show Rulers – сызықты компоновканың сол және жоғарғы бөлігінде
бейнелейді;
2. Show Page Breaks – ... ... ... білдіретін қою сызықтарын бейнелеу үшін қолданылады;
3. Show Frame Contents – ... ... ... ... келесі нұсқаулар бар: Always – жақтаудың мазмұнын ... ... ... егер ... ... жұмыс істемей
тұқрса да. Ал, Only when Layout window is active – ... ... ... тек ... ... жағдайда ғана бейнеленеді.
Never – компоновка терезесі ағымды бола да жақтауларға тек файл ... ... ... ... ... Layout Size – ... ені (Width Page) және ұзындығы (Height
Page) ... ... ... ... ... ... ... – бұл команда қосылып тұрғанда компоновка терезесі
автоматты түрде айналып тұрады;
Компоновкада ... және ... ... MapInfo – ның ... де ... болады[15]. Барлық осы объектілер рет ретімен
суреттелінеді. ... ... ... ... (Layout – Bring to Front
және Layout - Send to Bake командалары арқылы). ... бір ... ... ... (Layout - Align ... ... шығару үшін Standard ... ... басу ... ... ... ... сандық карталарды құрастырудың бірнеше
әдістерімен таныстық. Мұндағы ... ... ... ... ... ... ... сандық карталарды құрастыру
болса, біз сол мақсатқа жетудің оңай және ... ... ... Жалпы Mapinfo геоақпараттық программасы сандық карталар
құрастыруда осы ... ең ... ... бірі ... те ... ... ... деректердің бәрі геодезиялық түсірістер
негізінде орындалады. Сондықтан карталар мен пландарды жаңарту ... ... ... ... ... ... карта түріндегі деректерін
және де жаңа ГАЖ ... ... ... ... осы ... пайдалана отырып
геодезиялық түсірістер негізінде сандық топографиялық карталарды жасаймыз.
Зерттеу оъектісінде Талғар қаласының жер ... ... ... ... ... ... құрылыстардың қарқынды өсуіне
байланысты ғимараттар мен ескі үйлер бұзылып орнына жаңа заманға сай ... ... ... бұл қаланың бас жоспары және ауданын, топографиялық
пландар мен карталарды толықтыруға және өзгертуге әкеп ... Mapinfo ... ... ... өндірісте,
қала немесе ауыл құрылыстарын салуда қолдану өте тиімді болып есептеледі.
Сонымен қатар қазіргі жастар әсіресе соның ... ... ... ... ... ... ... құрастыруға үйрету геодезия және
картографиядағы ең ... ... бірі ... ... ... ... ... Mapinfo қабаттарына
қабаттастыруға болады. Mapinfo программасының басқа ... бір ... ... бірнеше мәліметтерді көруге болады.
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі
1. Левчук Г.П, Новак В.Е., Конусов В.Г. Прикладная геодезия ... и ... ... ... работ[9-29].
2. Борщ- Компаниец В.И. Основы Маркшейдерского дело и геодезии. ... ... А.П. ... с ... геодезий. Москва, 1988
4. Маслов А.В. Геодезические работы при землеустростве.
Москва, 1990 [6-10].
5. Киселев М.И., ... Д.Ш. ... ... ... ... Г.В. Сорокин В.Н. Топография. Издательство Московского
Университета. 1967
7. Павлов Ф.Ф., Мепуришвили Г.Е ... М. ... ... В.Д., Маркузе Ю.И. Практикум по теории математической
обработки геодезических измерении. Москва, Недра, 1983 ... ... В.А., ... В.В., ... О.Н.и др. ... ... ... мостов. Москва, Недра, 1986 [60-81б]
10. Каталог Геодезическое оборудование Выпуск 7 [9-29б].
11. Каталог Комплексные решения в геодезии Выпуск 5 ... ... Т.Л., ... Н.В., ... А.Н. ... и дистанционное зондирование в экологических исследованиях
Москва 2005 [10-352б].
13. ... Ж., ... С. ...... және ... сөздігі Алматы, 2001
Интернеттен ... ... Mapinfo @ from ... www. ...

Пән: Геология, Геофизика, Геодезия
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 63 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 900 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Алматы қаласындағы метро құрылысы30 бет
Геодезиялық жұмыстар28 бет
Мұнай-газ кенорындағы маркшейдерлік-геодезиялық жұмыстар48 бет
Оңтүстік Қазақстан облысы аумағынан өтетін Батыс Қытай-Батыс Еуропа трассасы64 бет
GPS құрылғылары және геодезиялық аспаптар мен жабдықтар51 бет
Геодезиялық аспаптар5 бет
Геодезиялық аспаптарды пайдаланудың жалпы ережелері3 бет
Геодезиялық аспаптардың метрологиялық сипаттамасы, стандарттары44 бет
Жаңа заманға сай геодезиялық аспаптар6 бет
Автокөлік жолын СКЕБО кешенінде трассалау48 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь