Оңтүстік Қазақстан облысының халқы мен оның әлеуметтік жағдайы

Кіріспе

1. Оңтүстік Қазақстан облысына жалпы сипаттама және аймақтық туризмді дамытудағы мүмкіндіктері
1.1. Облыс туралы негізгі мәліметтер
1.2. Аймақтың табиғат жағдайы мен оның туризмге қолайлылығы
1.3. Облыстың экономикалық жағдайы және ондағы танымдық.қызығушылық тудыратын негізгі объектілер
1.4. Аймақтағы мәдени.тарихи ескерткіштер

2. Оңтүстік Қазақстан облысының халқы мен оның әлеуметтік жағдайы
2.1. Халқы
2.2. Халықтың этнографиялық ерекшеліктері
2.3. Халықты әлеуметтік қорғау жағдайы

3. Оңтүстік Қазақстан облысы иуризмінің қазіргі жағдайы және даму жолдары
3.1. Облыстағы туризмнің дамуының өткен кезеңіне шолу
3.2. Туристік.рекреакциялық ресурстардың пайдаланылу дәрежесі
3.3. Аймақта туризмді дамытудың негізгі мақсаттраы мен міндеттері және оларды жолға қою

Қорытынды
Пайдаланылған әдебиеттер
        
        Кіріспе
Тақырыптың өзектілігі. Табиғи байлығы мен тарихи-мәдени құндылықтары
бар кез ... ... ... сүйгіштердің, зерттеуші ғалымдардың және
іскер адамдар мен қарапайым демалушылардың қызығушылығын тудырары ... ... ... ... мен ... ... мен ... туризмнің даму мүмкіндіктерін, оның ішінде рекреациялық
ерекшеліктерін ... ... ... жағдайындағы туристік өндіріс ... ... ... ... және ... ... беретін туристік саясатты қолдау мәселесін қойып отыр.
Туризм географиясы бойынша, Оңтүстік-Қазақстан ... ... ... әлеуетінің талаптарына жауап
беретін, өзіне тән ерекше табиғи ресурстары мен тарихи-мәдени ... ... ... ... даму бағыттарын, жолдарын анықтау үшін,
реакция мен демалысқ, шетелдік туристерді қабылдап ... ... ... және ... ... ... мен жағдайын
жан-жақты, терең талдау және аймақта туризмнің даму концепциясын жасау
қажет. ... ... ... ... ... және ... әрекетінің ерекшеліктерімен, туризмді
дамытудың мемлекеттік бағдарламасын дамытуға мол мүмкіндік береді.
Облыстағы туризмнің дамуының ... ... ... ... ... ... ... дамытуға жеткіліксіз пайдаланып
отырғандығын көрсетеді. Бұл жағдайға ... тек ... ... ... ғана ... рекреациялық ресурстарды меңгеру және
туризм мен ... ... ... ... ... ... ... себеп болып отыр.
Оңтүстік-Қазақстан облысындағы керемет, ... ... ... және ... ... ескере отырып, онда шаруашылықтың жаңа
саласы – ... ... ... ... ... осы тақырыптағы
ғылыми зертеуге мұрындық болып отыр.
Зерттеу объектісі. Оңтүстік-Қазақстан облысындағы дамытуға мүмкіндік
беретін туристік-рекреациялық ресурстар.
Зерттеу пәні. ... ... ... ... ... ... ... туризмді дамыту мен туристік қызметті дамыту
жолдарын анықтау, болжау ... ... ... және ... ... болашағы.
Жұмыстың мақсаты мен міндеттері. Рекреациялық ресурстарын кешенді түрде
бағалау негізінде ... ... ... ... әлеуеті
мен болашағын анықтау, аймақтағы халық ... ... ... экономиканың бір саласы ретіндегі орны мен мәнін ... ... ... ... ... ... мен ... жасау
жөніндегі ғылыми ұсыныстарды даярлау.бұл ... жету үшін ... шешу ... ... ... бір саласы ретінде туризм географиясының мәнін
орнықтыру;
- мәліметтер базасының ... ... ... ... ... талдау жасау және оларды бағалау,
- аймақтың экономикалық салалар жүйесіндегі туризмнің орны мен
мәнін анықтау;
- ... ... ... ... дамуының
алғышарттарына объективті сипаттама беру;
- туризмді дамыту мақсатында рекреациялық ресурстардың жағдайы мен
пайдаланылу дәрежесін анықтау;
- ... ... ... ... ... мен оның аймақтық
саясатын жасау жөніндегі ғылыми негізделген ұсыныстар жасау.
Зерттеудің әдістемелік негізі. Жұмыстың жазылуы барысында мынадай
еңбектер қолданылды:
- география ... ... А. С. ... Н. ... М. Ш. ... Ю. Г. ... т. ... статистикалық мәліметтер Қазақстан республикасының ... ... ... ... талдамалы есебі және
ҚР. статистикалық агенттігінің сандық есептері бойынша алынды.
- туризм географиясы мен ... ... ... ... Р. ... М. Д. Мамадиаровтың, И. И. Пирожниктің,
А. М. Мелдебековтың, В. Д. Уваровтың, Отырар
жәдігерлері энциклопедиясы.
- ... ... ... ... ... статисттикалық,
социологиялық әдістер: анализ және ... ... ... ... ... т. б. қолданылады.
Ғылыми жаңалығы. жүргізілген зерттеулер былайша тұжырымдалады:
1. Оңтүстік ... ... ... ... ... және ... алғышарттарды кешенді түрде
талдау, аймақтағы табиғи ... ... ... ... рекреациялы ресурстардың болуына орай
облыс территориясын аудандастыру ... ... ... оның ... ... ... ресурстарды бағалау
мен олардың пайдаланылу дәрежесін зерттеу;
2. Рекреациялық жүйелерді жоспарлау ... ... ... ... принциптері мен мақсавттарын жүйелік жолдар
негізінде аймақтық туристік саясат құру теориялық түрде негізделген;
3. Оңтүстік-Қазақстан облысындағы туризмнің даму концепциясының ... оны іске ... ... ... ... мен ... Бұл зерттеу жұмысы кіріспеден, үш
тараудан, ... мен ... ... ... ... ... ... әдебиеттер тізімінен тұрады.
1. Оңтүстік Қазақстан облысына жалпы сипаттама және аймақтық туризмді
дамытудағы мүмкіндіктері
1. Облыс туралы негізгі ... ... ... – кең ... ... ... тарихы терең,
құнарлы да құйқалы, өзгеше ... ... мен ... ... ... ... адамзаттың мекені болған ... ... ... ... ... ... ... қағанаттары тұсында
қалалардың жан-жақты өркендеп, өзіндік өркениет ... ... ... ... ... ... баршаға белгілі тарихи
тұрақтар, тастағы таңбалар мен ... ... ... Отырар,
Сағанақ, Сауран, Иясы (Түркістан), Созақ, Шымкент, Құлан ... ... ... ... нәтижесінде анықталып жатқан қорғандар
мен кенттердің қалдықтары ... де ... ... ... ... жатқан орындар қаншама.
Облыс аумағының табиғаты мен жер ... да ... ... мен ... ... ... ... далалар мен шөлейтті ... ... ... ... Ұлы ... жолының негізгі күретамырларымен
қатар көне кенттерге, Алатау мен Қаратаудың асулары мен ... мен ... және ... ... ... ... жатқан тараулары мен бұтақтары тіпті де көп.
Көне қалаларымыздың бірі Түркістанның 1500 ... ... ... өтті. Қазақстан Республикасының президенті Нұрсұлтан Әбішұлы
Назарбаев: “Он бес ... бар бұл ... ...... ғана ... ... Республикасының, бүкіл түркі тілдес
халықтардың да ... ... ... ... шара. Ендігі мақсат рухани,
ғылыми және ... ... ... одан әрі абаттандыра беру
болып табылады” – деді.
Облыс орталығы Шымкент қаласы – ... ... ... және ... ... маңызды, қай жағынан алғанда да аса
айшықты шаһарлардың бірі. Қасиетті қазығұрт ... ... ... кеңге жайған қала халқының саны жағынан республикамызда үшінші орын
алады. Шымкентте 600 ... ... адам ... Ал ... тәжі” атанған
Кентау, тоғыз жолдың торабы делінетін Арыс, сондай-ақ Сарыағаш, ... ... ... да ... ... аз емес. Мәселен,
Мақтаарал, Сарыағаш, ... ... ... әрқайсысында 230-250 мыңнан
астам халық тұрады.
Облыс жері Өзбекстанмен, ... және ... ... ... ... ... ... 1932 жылы наурыз айында құрылған.
Екінші дүниежүзі соғысы жылдарында жауға атылған он ... ... ... ... деп есептеледі. Облыстың басты бағытттары ... ... ... ... ... ... ... материалдары,
машина жасау өнеркәсібі; мақта мен жүгері, күріш пен қызылша, жүзім мен ... мал ... ... дей ... ... қазақстандықтар жаңаша,
өркендеу жолына түсті. Қазір қай ... ... ... ... ... жеңістері мен жемістері айқын көрінуде.
Әрине, әр өңір мен өлкенің ең басты байлығы – ... Осы ... ... ... ... Әбу ... ... мен Қожа Ахмет
Иасауи бабаларымыздың алдымен ойға оралары сөзсіз. Олардың теңдесі ... ... ... ... табыса бастауы да тәуелсіздігіміздің
арқасында болып отыр. Тәуелсіздіктің он бес ... ... ... ... әлеуметтік-мәдени салада, өнерде қол жеткізген табыстар баршылық.
Оңтүстік Қазақстан обылысы республикамыздың оңтүстігінде, ... ... Жер ... 117,3 мың ... бұл ... ... ... құрайды. Халқының саны 2,17 млн ... ... ... ... ... ... ал оңтүстігінде Өзбекстанмен шектеседі. Облыста 11 ... ... 13 кент және 932 ... ... бар. ... ... 171 ... және 13 кенттік округке бөлінеді. Орталығы Шымкент қаласы [1].
Облыс тұрғындары саны ... ... ... ... бірі екендігі,байырғы тарихи-мәдени орындардың молдыығмен
де ерекшеленеді. Атақты Отырар қамалы, түркі жұртына мәлім болған ... ... ... ... осы ... туып ... орта ғасырдағы
атақты шығыс жұлдыздары қатарында аталып жүрген ғалымдар мен ... көне ... ізін ... түсу ... ... парызы.
Республикада қолайлы табиғат жағдайларымен ерекшеленетін, қысы қатал, жазы
салқын Түлкібас пен түгін ... майы ... ... ... ... ежелде өмір сүрген ... ел ... ... ... ... мол. Жақпар тастарда, ... ... ... ... өлке тарихының сырлы белгісі іспетті.
Облыстың айтарлықтай өндірістік-экономикалық мүмкіндіктері бар. Олардың
негізін орасан зор табиғи қорлар мен ... ... ... құрайды.
Уран қоры жөнінен облыс Қазақстанда бірінші, фосфориттер мен темір рудасы
бойынша үшінші орын алады. Облыс ... тері ... ... ... ... өнімдерін, жүзім, бау-бақша, макарон, темекі, сыра
және алкогольсіз сусындарды басқа жерлерге жеткізіп отырады. ... ... ... цемент, мұнай ... ... ... шифер,
автотрактор шиналары, экскаваторлар, трансформаторлар, майлы ажыратқыштар,
шұлық-ұйық, тігін бұйымдары, жиһаз шығарылады.
Облыста екі бағытта ... ... 445 км ... жол, ... 5,3 мың
км автомобиль жолдары, оның ішінде қатты жабыны бар 5,1 мың км жол ... ... ... 27 мың км ауа ... ... істейді. Облыс
орталығы халықаралық Орынбор-Ташкент және Түркістан-Сібір магистральдарының
тоғысында орналасқан. Сонымен қатар ... ... ... ... және Ташкент-Шымкент-Түркістан-Самара автомагистарльдары өтіп
жатыр.
Ерте кездердің өзінде Оңтүстік өңірі, оның Отырары мен ... мен ... тағы ... ... Қаратауы мен Алатауы, Мырзашөлі
мен Қызылқұмы, Созағы мен Қазығұрты, Сырдариясы мен ... ... ... ... ... мен ... ... баршаға мәшһүр болған.
Тіпті әрі ... ... ... ... және теріскей ... ... ... жыл ... мекен еткен жерлері екендігі ғылыми
тұрғыдан дәлелденген. ... ... ... ... ... ... кесене-күмбездері, тарихи-мәдени ескерткіштері неғұрлым
көбірек сақталған аймақ. Олардың әрқайсысы өз кезеңдерінен өзгеше ... ... ... ... адамзаттың мақтанышына айналған ұлы тұлға
Әбу Насыр әл-Фараби ... бен ... ... әлемінің рухани ұстазы Қожа
Ахмет Иасауидің ойға ... ... 2000 жылы ... он ... ... ... Ахмет Иасауи бабамыздың мұраларымен танысып,
оның айырықша әлеміне сәл де ... ... ... ... ... орай өткен әл-Фараби бабамыздың 1130 жылдық мерейтойы да үлкен
оқиға болды.
Қазақстанның барлық өңірлері сияқты ... ... да ... ... қиын-қыстау кезеңдерді бастан кешті. Алайда, мәдениет пен өнер,
шығармашылық арқауы дәстүрлі жалғасын тауып келеді. Елбасымыз ... жылы деп ... 2000 ... өзінде талай істер атқарылды.
Олардың ішінде халықаралық ақындар айтысы, ... ... ... ... ... ... ... түрген Түркістанның 1500 жылдық
мерейтойы, халықаралық “Рокпар” ... жас ... ... ... ... рет ... ... ... ... ... ... облыстық жарысы, әлемге танымал
ұлттық музыкаакадемиясының президенті Айман Мұсаходжаеваның концерті, ақын
Мұхтар Шахановтың ... ... ... ... ақындар айтысы,
облыстық “Мәдениеттім – ...... ... ... ... арналған облыстық “Аққу” фестивалі және ... ауыз ... ... ... аз болған жоқ.
1.2. Аймақтың табиғат жағдайы мен оның туризмге қолайлылығы
Жер бедері. ... жері ... ... ... ... ... ... деңгейінен 200-300 м болатын Тұран ойпатының шығыс бөлігі
алып жатыр. ... ... ... Шу аңғарының оңтүстігінде
Мойынқұм, батысында Қызылқұм және ... ... қиыр ... ... ... ... жамбыл облысының аумағымен шектес
оңтүстік-шығыстан солтүстікке қарай 217 километрге көлбей созылып ... (ең биік ... 2176) ... Ал ... ... ... ... өгем жотасында облыстың ең биік нүктесі Сайрам шыңы ... бар. Өгем мен ... ... бөліп жатқан Қаржантау жотасы Тәңіртаудың
(Тянь-Шань) ең батыс сілемі болып табылады. Қаржантаудың ... ... м, ал ең биік ...... тауы (2834 м), ... ... ... тарихы терең, аңызға толы қарт Қазығұрт (ең биік нүктесі 1600
м) тұр. Қазақтар осыдан мыңдаған жыл бұрын Қазығұртты кие ... ... ... ... ... кеме қалған, болмаса кереметі ... – деп ... ... ... ... Көк ... ... су басқан кезде бір пәк дүние жасау үшін Нұх ... ... ... ... құс, жүгірген аңнан бастап өсімдікке дейін жұп-
жұбымен отырғызып, таза тұқым сақтап қалмақ ... ... ... ... Нұх пайғамбардың кемесі Қазығұрт ... ... ... Қазығұрт қазір де көптеген түрлі көркем туындылардың тақырыбы. Заты
– мұның бәрі ... ... ... ... қадіріне жетіп, киесіне
табынып, абыройын асқақтатып, мерейін асыра ... ... ең биік ... ... ... ... көне замандардан
бүгінге дейінгі тарихи оқиғалар тек Қазығұрт өңіріне ғана емес, бүкіл қазақ
даласына қатысты. ... ... жөні ... Ұлы ... жолының бойында
тұр. Қазығұрт маңайын үлкен ... ... ... ... болады.
Айналасы –Төле би ауданы, атақты Ақсу-Жабағалы. Шетелдік меймандарға ұялмай
көрсететін ... ... жер ... ... мен ... аймақтар жиі алмасып
отырады. Мұнда алуан түрлі құмды, ... ... биік ... ... ... зоналары кездеседі. Таулы аймақтарда болып
тұратын тектоникалық жер ... ... тау ... ... ... көрсетеді.
Жер бедерінің қалыптасуына зор ықпал етуші күштер: ағын сулар ... Осы ... ... ... яғни адамдардың шаруашылық
әрекеттері табиғи ортаның, әсіресе жер ... ... зор ... ... ... ... мен суару аймақтары, авто және ... ... мен қала ... аймақтар т. б.
Геологиясы және кен байлықтары: Геологиялық құрылымы жөнінен облыс
аумағы Тұран плитасына ... ... ... ... ... құмтастардан тұрса, оңтүстік батыс Қаратау карбонныңәктас, құмтас
конгломераттарынан және девонның жанартау ... тау ... ... ... ... ... ... пермь дәуірінде қалыптасқан
интрузиялық және ... ... ... ... ... кездеседі.
Облыс қойнауы әр түрлі қазбаларға бай: полиметалдар, қоңыр көмір, темір
кені, гипс, әктас, оттөзімді саз, кварцты құм ... ... ... ... бар. Қарт ... ... ... ... ... ХХ ... 40-жылдарынан
жұмыс істейді. Боралдайтау, Қаржантау, Күмісті және жоғарғы Бадамалтын ... орны ... ... ... уран ... ... ... олар әлемдегі ең ірі арун кеніштері болып ... ... ... және ... ... ... ... марганец және темір
кендері өндіріледі. Облыс аумағында Шу-Сарысу газ-гелий және Сырдария мұнай-
газ кен орындары бар. ... ... ... ... ... ... ... көмірлер өндіріледі. Аймақтағы Қратау
фосфорит алабына жататын Грес және ... ... кен ... ... Ал Тәңіртаудың ең батыс ... ... мен ... ... көптеген салаларына өте қажетті шикізатқа өте бай [2].
Табиғат байлықтары мен территориялық ... оның ... ... мен ... және ... түрлерінің дамуына,
халықтың қажеттілігін қанағаттандыруға мүмкіндік береді. Туризмнің дамында
табиғи алғышарттарды анықтау, өз ... ... ... ... басты рөл атқарады.
Оңтүстік Қазақстан облысы республиканың қиыр оңтүстігінде орналаса
отырып, басқа облыстардан табиғи ... ... ... ... ... Ростов, Будапешт, Женева, ал оңтүстігі Баку,
Ереван, Неополь, Мадрид қалаларының ендіктерінде жатыр. Оның ... ... ... ... 46 ... ... ... Облыстың
құрылымы жөнінен әркелкі болуы оның ... және ... ... ... ... ... бөлігі жер бедерінің
денудациялық типіне сай келеді. Шу өзенінен солтүстікке қарай және Сарысу
мен бақтықарын өзендерінің ... ... ... ... ... созылып жатыр, орташа биіктігі 230-250 м ... ... ... ... ... сол ... ... Мойынқұм шөлді
массиві созылып жатыр, жер ... ... ... пішінді болып келеді.
Бетпақдала үстірті Торғай қолатының оңтүстік ... ... ... ... ... едәуір жас денудациялық жазықтардан тұрады.
Мойынқұм ... ... ... ... ... ... ... демалыс пен туризмнің әртүрлі түрлерін ұйымдастыру ... өте ... ...... ... пен ... түрлерін ұйымдастыруға
мүмкіндік беретін бірден-бір фактор. Климаттыңрекреакциялық сипаттамасы
ретінде ... ... ... ... ... көрсеткіштері
пайдаланылады. Температура суммассы, ... ... ... т. б. ... ... демалыс пен туризм өткізу
жағдайына қажетті жағдайлар болып табылады.
Оңтүстік Қазақстан облысының климаты шұғыл ... Бұл ... пен ... ... ... ... ... тау жүйелерінен
солтүстікке қарай орналасуы суық ауа массаларының ... ... ... ... ... пен ... ... осыған байланысты.
Сондықтан оңтүстікте желді борандар солтүстікке қарағанда 5-9 есе ... күн ... ... ... ... ... ... 150 ккал/см.кв, ал солтүстік-шығысқа қарай ... ... ... ... ... ... жылдық күн сәулесі
2700-3000 сағатты құрайды. Аймақ ең жоғарғы термикалық фонмен ... ... ... ... Қаңтардың орташа температурасы оңтүстікте
13-14 С және орташа -2-4 С, ал солтүстік мен солтүстік-батыста 19-21 С ... С ... ... ... ... ... термикалық режим
тұрақты болады. Маусымның орташа температурасы солтүстікте 28 С, оңтүстікте
29-30 С градусқа жетеді. Облыста құрғақшылық ... ең ... ... көктем
мезгілі. Құрғақшылықтың ұлғаюымен жауын-шашын да азаятыны белгілі. Жазық
аймақтарда ол 3-5 пайызға, тау алды ... 10 ... биік ... ... ... Облыстың оңтүстіктегі территориясында жылына орташа
есеппен 150 мм, ал оңтүстігіндегі биік ... 800 ... ... ... дамуында климаттың маңызы өте зор. Аймақтағы ... мен ... және ... ... ... Н. А. ... ... үлкен қызығушылық тудырады. Облыстағы ауа райының қолайлы
күндері жылына орташа 135 күн, дегенмен ... ... ... ... ... ... ... батысында шілде мен
тамызда мұндай күндер күрт азайып ... ... ауа райы ... маусымның ортасына дейін және қазаннан желтоқсанның ортасына
дейін созылады ( 2-карта-схема). ... ... ... ... үшін ... ... ... көрсеткіштері
болып табылады. Таулы аудандар санаторийлер, сауықтырғыштар мен демалыс
және туризмнің емдік ... ...... ... ... ... ... сөзбен айтқанда, облыстың туристік әлеуеті мен ... ... жаз және қыс ... ... мен ... дамытуға өте
қолайлы.
Өсімдіктер және жануарлар әлемі. Өсімдік пен жануарлар қоршаған ... оның ... ... жағдайының негізгі индикаторы болып
саналады. Өсімдіктердің әртүрлілігінің ландшафттың аттрактивтілігі ... ... мәні ... сазды, құмды, тақырлы даласы ... ... ... тиімсіз. Мұнда қоңыр-сұр топырақтарында баялыш,
жусан, тұрандық жусан мен баялыш өседі. Бұл өсімдіктер ылғалды аз ... ... ... ... ең қиыр ... өсімдіктер өседі. Шөлдердегі бұталы тырбық өсімдіктер аймаққа
сұрықсыз кейіп береді. ... бұл ... ... көркейтетін
интрозональды өсімдік түрлері де ... ... ... және ... ... – оның сексеуілді ормандары..
Мойынқұм мен Қызылқұмның құмды ... ... ... ... ... Тұяқтылардан киік, бөкен,дер, жейран және құландар мекендейді.
Сарысу, Шу және ... ... ... ... ... ... ... қояндар, сарышұнақтар мен кеміргіштер өріп жүреді.
Жыртқыштардан сілеусін, түлкі, қасқыр т. б. ... ... ... ... ... ұйымдастыруға мүмкіндік береді. Аймақта
ең көп тарағаны бауырымен жорғалаушылар. ... ... ... ... кең таралған. Ұзындығы кейде 2-2,5 ... ... ... ... ... ... дала ... көп жүреді.
Барлық көктем бойы түрлі улы ... ... эфа, ... ... ... қарақұрт, сарышаяндар қаптап жүреді [4].
Көктемде тау алды аудандарында демалыс пен туризмге қолайлы кезең
туады. ... соңы мен ... ... бәйшешек гүлдеп, содан соң
итмұрын, ал мамырда далалар мен тау етектері гүлденіп, гүлдердің патшасы ... ... ... ... ... ... түрлі-түсті кілемдей
жайнайды. Таулар мен тау етектерінде емдік шөптер ... ... ... ... жеңіс шөбі, таулық, алтын тамыр, тимьян,
дермене, адыраспан, итсигек т. б. ... ... ... ... өсімдіктер
демалыс жағдайын нашарлатады. Бұл ... ... ... ағашты-
бұталы, шалғынды өзен аңғарлары болады. Шалғынды белдеу (1400-2600 м) ... ... ғана ... ... өсімдіктерден де тұрады. Мұнда
өсімдіктердің 85-ке жуық түрлері бар. Аршалы ормандар ... ... орта ... ... ... тән ... Олар тау ... тек
көркейтіп қана қоймай, сонымен қатар тау ... ... ... ... де ... Аршадан бөлініп алынатын эфир майы ауру
тудырғыш түрлі ағзаларды жояды. Сондықтан аршавлы аймақта ... ... ... ... күшті дамытады. Өгем мен Піскем жоталарының
оңтүстік таулы аудандарындағы грек жаңғақтары жалпақ ... ... ... ... ... долана, жаңғақ, Ақсу өзені аңғарында
және Жабағалы өзенінің төменгі бөлігінде ... ... ... Бадам, Келес өзендерінің бойында алма ... ... т. б. ... ... ... ... мен оның ... күрделі
ландшафтық дифференциясы мен аймақтың түрлі әсем суреттік бейнесі және
экзотикалылығын ... бай ... ... одан ... жол ашады. Қазіргі таңда облыс ауиағында өсімдіктердің 3000-дай
түрі бар. Оның 300-ден астамы сирек кездесетін және ... бара ... ... бір қорық – Ақсу-Жабағылы, 4 қорықша –Задарья,
Ақдала, Шалдар, Темір, цитрвалы жусанды қорғау ... және ... ... Қаратау және ... ... ... ... Шаян ... және Шымкент қаласында ботаникалық
бағын салу жоспарлануда. ... ... ... ... мен ... ... биік ... дейінгі бай өсімдік түрлері әртүрлі
шаруашылық ... ... ... ... мол мүмкіндік береді.
Сулары мен су ресурстары. ... кез ... ... ... ... ... ... бірі. Өзендер мен көлдер
облыстың ландшафтын көркейтіп қолайлы микроклимат құрады, туризм ... ... ... жол ... ... ... ... су көздерінің маңында ұйымдастырылады.
Облыстың орографиялық құрылысы туризмнің дамуы үшін ... ... мен ... ... ... ... ... тордың
орталықбөлігін Сырдария өзені алып жатыр. Оның орташа жылдық ағысы Шардара
станциясында 21,5 млрд текше метр, ал орташа ... ... ... 681
текше метрді құрайды.
Облыстағы өзендер кеме жүзуге жарамсыз, ... ... ... су ... мақсаттарына қолдануға әбден болады. Шардара су
қоймасын рекреакциялық игеруде су, жағажай, ... пен ... ... кең ... ... ... 1700 ... созылып жатқан Сырдария өзенінің Арыс,
Керес, Құрық-Келесдеген салалары бар. Бұлардың ішіндегі ірісі – ... ... 2247 км. ... ... ... Жабағылы, Машат, Боралдайтау,
Бадам, екінші деңгейде Қошқарата және ... ... бар ... ...... шөлін Бетпақдала шөлді үстіртінен бөліп, облысты
шығыстан ... ... ... су ... Өзен ... мен ... суын жоғалта отырып, Сырдарияға 50- км-дей жетпей құмдарға
сіңіп жоғаладыү ... ... ауа ... онда ... пен ... аулау
туризмінің мүмкіндіктерін шектейді.
Сарысу өзені де Ащыкөл ойпатындағы құмдарда суын жоғалтып, ... ... ... ... оның ... күрт ... бұрылып,
Бетпақдала құмдарыннда жоғалып кетеді. Сарысу жайылмалары Шу өзені секілді
туризм мен демалыс орындарын дамытуға қолайлы.
Қаратау жотасының солтүстік ... ... өзен ... мен
ағындарыдың саны 57, олардың жалпы ұзындығы1142 км. Ең іріісі – Қаршасай 87
км. Қаратаудың ... ... ... ... саны 68, жалпы
ұзындығы 2178 км. Ірілері бөген – 217 км, Шаян – 115 км, ... ... ... ... ... ... Сарыағаш, Темірлан және Манкент минералды
суларының орындары республикадан тыс ... де ... ... ... ... ... ретінде ашылып, 1951 жылы ... ... ... 650 ... ... ... етіп ... Емдік-сауықтыру
ттуризмі мен санаториялық-курорттық емдеу көзі ретінде Темірлан, Түркістан,
Манкент, ӨҚызылкөл сауықтыру ... рөлі ... ... ... жағдайы және ондағы танымдық-қызығушылық
тудыратын негізгі объектілер
Оңтүстік Қазақстан облысы ауқымды өндірістік-экономикалық әлеуетімен,
еңбек ресурстарының көптігімен ... ... ... ... ... – 98,6 ... ... – 70,1 пайызы, минералды және газды сулардың – 51,5 пайызы,
мотор майының – 38,9 пайызы,оның ішінде бензин, ... ... ... ... ... – 23,6 пайызы, цементтің –19,7 ... ... ... мен ... майы түгелдей дерлік осы облыста өндіріледі.Сонымен
бірге облыс тері ... ... ... ... ... ... бұйымдарын
көптеп өндіретін, әрі жеткізіп беретін аймақ болып саналады [1].
Өнеркәсібі. Облыс ежелден ... ... өңір ... ... қорғасын, фосфор, цемент, шина, полиметалл, уран, сондай-ақ жеңіл
өнеркәсіп бұйымдарын өндірумен танылған. ... пен ... ... алып өндіріс орындары кезінде әйгілі болды. Бүгінде облыс өнеркәсібі
жалпы өндірістік өнімнің 33-35 пайызын құрайды. Облыста 147 ірі және ... ... ... жұмыс істейді. Олардың қатарында “Петро
Казахстан ... ААҚ, ... АҚ, ... ... ААҚ, “Шымкентмай” ААҚ, “химфарм” ААҚ, “Шымкентсыра”
ЖШС т. б. бар. ... ... ... 37 ... экспортқа өнім
шығарады, 66 елінен өнімдер алады. Экспортталатын өнімдер ішінде мақта
өнімдері – 43,4 ... ... ... ... – 14,5 пайыз,
минералдық өнімдер – 17,2 пайыз, мал және өсімдік өнімдері, ... ... – 17,3 ... ... – 4,3 пайыз. Ал импорт
құрылымында машиналар, машина жабдықтары, ... ... ... ... ... – 42,8 пайыз, ... ... – 18,8 ... мал ... өнімдері мен дайын өнімдер – 9,6 ... ... ... – 6,9 пайыз, минералды өнімдер мен ағаш өнімдері – 7,9 ... ...... ... ... ... ... жылдарға арналған стратегиялық жоспары” жасалған. Өнім
сапасын ... ... сай ету ... ... ... ... Облыс жері арқылы 445 км қос бағыттағы темір
жол, 5,3 мың км ... ... ... ... ... ... 27 ... әуе жолы өтеді.
Облыс орталығында Орынбор – Ташкент, Түркістан – Сібір халықаралық
магистралі ... ... ... Ташкент – Шымкент – Түркістан – самара
автомагистралі өтеді. Облыс ... ... ... ... 50
автокөлік кәсіпорны қызмет етеді. Олардың 21 кәсіпорны ... ... ... 17-сі ... қаласының тасымалдау
бағыттарының барлық түрлеріне қызмет көрсетеді.Облыстың ... ... 525 ... тұратын болса, оладрың 175-і қалааралық және 199-ы қала
маңыбағыттары. Шымкент қаласында 1282 ... ... 126 ... және 30 кестеден тұратын 4 троллейбус ... ... ... Жалпы автомобиль жолдарының ұзындығы 4467,7 км.
Әуе көлігі. “Шымкент” әуежайы 1931 жылдың наурыз айында іске қосылды.
Ол уақыттағы ... ... ... ... ... ... ... “ТУ-204”, “ИЛ- 96-300”, “ИЛ-76”, “АН-124”, “Боинг-
747SP”, ... ... ... да әуе ... ... барлық түрлерін қабылдауға мүмкіндіктері бар. ... ... ... Азияға, Таяу және Қиыр ... ... әуе ... ... қиылысында орналасқан. Сондықтан да тікелей
және транзитті халықаралық әуе рейстерін орындауға өте ... ... ... ... Ресей, біріккен Араб Әмірліктері, Түркия,
Армения және Сирия елдеріне ... әуе ... ... ... “СКАТ”, “Трансаэро”, ,,AirAstanа,, ,, GST ... ... ... ... ... бойы жұмыс істейді, мұнда кедендік,
шекаралық және ... ... ... ... бронь жүйелерінің көмегі ... әуе ... Жүк ... және 500 ... метр ... ... уақытша жүк
қоймасымен жабдықталған.
Теміржол көлігі. “Теміржол бөлімшесі” тасымалдау ... ... ... ... аумағында 1949 жылдың 1-қазанында Ташкент
теміржолының құрамындағы Арыс ... ... ... ... кіреді.
Шымкент теміржол бөлімшесі арқылы әртүрлі бағыттарға ... ... және ... ... қалааралық поездар жүреді.
“Шымкент - Шеңгелді” қала маңы ... 2004 ... ... ... бастап
Сарыағаш стансасына дейін ұзартылып, бұрынғы ескі вагондардың орнына жаңа
және экологиялық таза электр поезд ... ... ... ... ... ... тәулігіне 30 жұп жүк поездарына қызмет көрсетеді.
Теміржол желісінің пайдаланылаиын ұзындығы 497,3 км, оның ... екі ... да көп ... ... 415,7 км.
Ауыл шаруашылығы. Облыстың жалпы жер көлемі 11724 мың гектарды құрайды.
Суармалы жерлерді тиімді ... ... ... пен ... ... отыр. Облыстың табиғи климаттық жағдайының қолайлы
болуына байланысты дәнді дақылдардың көптеген түрлері ... ... ... ... ... ... аса ірі ... бірінен
саналады.республикадағы мақта егісі түгелдей осы аумақтың еншісіне кіреді.
Ауылшаруашылық алқаптары 10268,4 мың ... ... оның 844,9 ... егістік, көпжылдық екпе ағаштар 30,9 мың га, жайылым 9104,8 мың га
және тыңайтылған жерлер 145 мың га. 2004 жылы ауыл ... ... ... орналастырылған. Негізінен ауыл шаруашылық дақылдарының
егіс көлемі ... ... ... қосу ... жылдан жылға
кеңейтілуде. Экономикалық тиімділігіне байланысты мақта дақылының егіс
көлемі де ... ... ... ... сапалы өнім беретін “МА-3031”,
“МА-3044”, “С-47-27” сорттары егілуде. Сол сияқты бидайдың ... ... ... ... ... ... олардан
жоғары сапалы өнім алынуда. Мақта талшығын терең қайта өңдеумен “Меланж”
акционерлік қоғамы тұрақты ... ... ... ... ... ... әлемдік стандарттарға сай келетін мақта матасын шығаруға
мүмкіндік ... ... және ... ... орнату арқылы
тоқыма, бояғыш және өндіріп шығару ... ... ... мен ... жұмыстары жүргізілуде. Осы саладағы кәсіпорын “ЮТЕКС”жауапкершілігі
шектеулі серіктестігі. Бұл ... ... ... жылына 6 мың
тоннаны құрайды. Сондай-ақ мақта ... ... ... ... ... ... ЖШС мен “INADA TEXTILE” ... ... ... жүргізілуде. Облыстық экономика және бюджеттік
жоспарлау департаменті мақта кластерін ... ... ... жөнінде Қазақстан Республикасы Экономика және бюджеттік
жоспарлау министрлігінің “Маркетингтік-талдамалық зерттеулер ... ... шарт ... шаруашылығы, жеміс шаруашылығы және оларды өңдеу ... ... ... ауыл ... ... ... ... табылады. Қазіргі таңда жүзімді және оның өңделген өнімдерін қайта
өңдеумен 24 шарап жасау кәсіпорындары мен ... ... ... Жеміс,
көкеніс өнімдерін қайта өңдеумен “Оңтүстік жеміс консерві” ЖШС, “Принсуг-
2004”, “Шымкент бизнес” ... ... мен ... цех ... ... ... ... басты құрамдасының бірі болып
табылатын ... ... пен ... ... ... кластерін
қалыптастыруға қажетті инвестицияны тартуға болады. Қайта ... ... ... ... өнімдерінің дүниежүзілік рынокта
бәсекелестік қабілетін арттыруына мүмкіндік береді.
Мал шаруашылығы. Облыс аумағында 1991-92 жылдарға ... мал ... ... ... ... ... биязы жүнді “қазақтың оңтүстік меринасы,, ... ... ... ... ... таза ... ... орыстың
“Орлов”, “Орыс желгіші” тұқымдары және қос өркешті түйе ... ... сиыр малы ... ... Сайрам, Түлкібас, Төлеби
аудандарында, ... ... ... ... ... қойы ... сарыағаш, Еділбай қойы Бәйдібек, Ордабасы, ал қаракөл қойы арыс,
Созақ, шардара ... мен ... ... ... ... 13 ... асыл тұқымды сиыр, 38 шаруашылықта қой, 6
шаруашылықта жылқы, 9 ... ... 3 ... ... ... сиыр ... “Қараала” тұқымы Сайрам, Мақтаарал, Сарыағаш,
Қазағұрт аудандары мен Түркістан қаласының ... ... ... ... ... Төле би, ... ... “Ақалтеке”
жылқысы Бәйдібек, “Қарабайыр” тұқымы Мақтаарал, Отырар аудандарында
өсірілуде.
Қазір ... 55331 ауыл ... ... оның ... 54320 ... 999 өндірістік коператив, ЖШС т. б. бар.
Ауыл шаруашылығы өнімдерін қайта өңдейтін мемлекеттік кәсіпорындар,
атап ... ет және сүт ... құс ... мен ... ... қайта құрылды. Облыста тағам өнімдерін шығарумен 70-ке жуық ... ... ... ... 900 ұсақ ... мен ... кәсіпорындар
айналысады. Тамақ өнімдері өндірісінің үлес салмағы 17,6 пайыз. Ауыл
шаруашылығын техникамен, ... ... ... ... ... ... ... қамтамасыз ету ісін негізінен жекеменшік
кәсіпорындар атқарады. ... ... ... ... ... ... ... облыста 50 МТС жұмыс істейді [1].
Облыста ауыл шаруашылық дақылдарының аса ... ... ... мақсары, жузім ... ... ... ... асылдандыру жөнінде арнайы бағдарламалар қабылданған.
Байланыс жүйесі. “Қазақтелеком” ... ... ... ... қызыметі обылыста қазіргі заман талабына
сай жоғары сапалы ішкі, қалааралық және халықаралық ақпараттар ... ... ... және ... ... ... ... желісін орнатуды, телефон желілерін жаңартуды, абоненттерге жаңа
қызметтер ұсынуды ... ... кең ... ... ... бағытталған. Дирекцияның құрамына бас кәсіпорын бойынша Шымкент
қаласын және облыс аудандарын қамтитын ... ... ... Олар
бас кәсіпорын, 3 ... ... ... ... ... ... ... ”, “Шаруашылықты
пайдалануды қамтамасыз ... ... сату ... ... ... “Ақпаратты технологиялар орталығы”,
“Кеңейтілген сервис орталығы”, ... ... 14 ... ...... ... ... бар. 1980-1989
жылдары Шымкент қаласындағы автоматты қалааралық ... АМТС – ... ... ішкі ... ... байланысты АВТС
аппаратурасы орнатылып, байланыстың АЗТС автоматты жабдығы іске қосыла
бастады. Бұл ... ... ... ... ... мүмкіндік
береді. Бұдан кейін 1500 аралық квазиэлектронды “Кварц” жүйесі ... ... ... қызмет ұсыну мақсатында, автоматты есеп
айырбастау жүйесі енгізілген. “Іскерлік ... ... сапа ... қор ... ... 2004 жылы Оңтүстік Қазақстан облыстық
телекаммуникациялар дирекциясын “Іскерлік тәжірибедегі ... сапа ... ... медальмен марапаттады. Бақылау қоры ... ... ... ... халықаралық “INTERNIONAL GOLD MEDAL AWARD”
сыйлығына ие болды. Компания ... және ... ... өкілдері
ретінде бизнес қауымдастығына әлемдік үлгідегі мекеме атанды.
Қаржы салымы. Бюджет. ...... ... ... ... ... ... бойыэкономиканың шынайы секторын,
агроөнеркәсіп кешені, кіші кәсіпкерлік пен әлеуметтік саланы ұдайы дамыту
есебінен экономикалық ... ... ... ... ... ... кірістерінің негізгі көзісалық түсімдері, ең алдымен ... ... ... ... ... ... пен ... болып
табылады. Бюджеттің негізгі шығыстары әлеуметтік салаға: білім ... ... ... ... ... ... Атап
айтқанда, мемлекеттік мекемелер қызметкерлерінің еңбекақысын, әлеуметтік
төлемдерді, арнайы жәрдемақыларды, басқа да түрлі ... ... ... ... ... ... аударылады, бюджеттік ұйымдардың
қызметкерлеріне төленетін еңбекақы қоры едәуір ... ... ... да ... ... даму бағдарламасы
инвестициялық жобаларды жүзеге ... ... ... үш ... ... есебінен күрделі сипаттағы шығыстарға барлық мекемелер бой ынша
негізгі ... ... 3856,9 млн. ... ... ... күрделі жөндеуден өткізуге 2215,7 млн. Теңге және ... 8597,9 млн ... ... ... 1991 ... ... ... Президент Жарлығына және министрлер
кабинетінің қаулысына сәйкес республиканың ... ... ... ... ... ... мен аудандарында тиісті бөлімшелер пайда болды.
Жұмысты жетілдіре түсу ... 1993 жылы ... ... ... ... ... ... қызметі туралы”
арнайы қаулысына сәйкес облыста және барлық қалалар мен ... ... ... 1996 жылы ... ... ... Республикасыныңмемлекеттік салық комитеті құрылуына орай ... ... ... ... ... Облыста 1993 жылдың желтоқсанында құрылған
сыртқы экономикалық қызметті үйлестіру жөніндегі құрылымның негізгі мақсаты
алыс және ... шет ... ... экономикалық байланыстарды дамыту,
облыс экономикасына тікелей инвестиция ... ... ... ... өткізужәне инвесторлар үшін заңнамалық
кепілдіктер мен ... ... ету ... табылады.
Халықаралық қайта құру және даму банкі “Ирриграция және ... ... ... ... ... облысы мен Оңтүстік
Қазақстан облысының Мақтаарал ауданына 15 млн. АҚШ доллары көлемінде қарыз
ұсынды. Аталмыш жобаны қаржыландыруға ... ... ... млн. ... ... 2004 жылы Азиялық даму банкі 5 жылға ... ... ... және ауыл ... ... ... жобасын жүзеге
асыруға кірісті. Мұндағы Азиялық даму банктің ... 34,6 млн. АҚШ ... ... ... ... ... бағыттың қалыптасуы және
жүзеге асырылуы аймақтарда да сыртқы экономикалық қызметтің даму ... ... ... ... экономикалық қызмет шетелдік
серіктестермен ... ... ... ... шет ел инвестициясын тарту және аумақты анан әрі ... ... ... сыртқы экономикалық қызметін дамыту үшін қолайлы елдер
ретінде ТМД, ... және ... ... Батыс Еуропа, Бельгия, Нидерланды,
Италия, Түркия, Қытай т. б. елдер анықталған. ... ... ... ... ... жөніндегі мақсатты жұмыстар Орталық және Шығыс
Еуропа, Батыс Еуропа ... ... ... ... ... және ... ... мүмкіндіктерін насихаттау мақсатында шет
мемлекеттерде Оңтүстік Қазақстан облысының ... ... ... ... шарасы енгізілді. Бірінші тұсаукесер Венгрияда, Чехия, Словакия,
Хорватия, испания, Румыния және Франция елдері өкілдіктерінің ... ... ... ... ... ... ... мемлекетінде
өтіп, ол Израиль компаниялары мен ... ... ... Еуропада облыстың тұсаукесері алғаш рет Бельгия корольдігінің ... ... ... ... өтті.
Сыртқы экономикалық қызметтегі басымдықтар өңдеуші өндірістердің
дамуымен, оның ... ... және ... ... ауыл ... және ... ... шығаратын өндірістер ашу, шет ... ... ... ... ... ... жүзеге асыру
қызметін іске асырумен тікелей байланысты. Негізгі капитал ... ... ... ... ... Шет ел ... біріккен компаниялардың көбі Шымкент
қаласында, сарыағаш, Сайрам, Созақ аудандарында және ... ... ... 127 бірлескен және шет ел кәсіподақтары жұмыс і ... 31 ... ... ... өнім ... ... ... Шымкент – облыстың ірі әкімшілік орталығы болып саналады.
Бүгінде қала халқы 600 мыңнан асып ... Ол ... ... ... ... ... ... орында және қызмет көрсету салаларының дамуына
арналған ресурстардың ... ... ие. ... тауларындағы Ащысай
полиметалл рудасы, Жамбыл фосфориті, Қазығұрт жотасының құрылыс матералдық
шикізаттары, Ленгердегі қоңыр көмір кен орны, ... ... ... ... б. оазистердегі суармалы дер игеру жүйелері, түркістан-Сібір теміржол
магистралі ... пен ... ауыл ... салаларын дамытуға жол
ашты.Судың ... ... ... ... жылы ... ауыл
шаруашылығының түрлі салаларындамымуға қолайлы ... ... ... және бақшалық егістер маусымына2-3 рет жиналады. Қапланбек жүзімі
Италияндық шарапжасаушы зауытының ... ... көзі ... ... зауыттың өзге де сапалы шараптары алтын және күміс медальдармен
марапатталған. Сарыағаш ... ... ... ... ... ... жинақталған көпжылдық қордан шарап жасалады. Сауықтыру
және емдік туризмнің перспективті ... ... мен ... ... арқылы
ағзадағы шлактарды түсіру, бауыр мен бүйректі тазарту жолға ... мал ... ... ... ... ірі қара мал, ... ... өсіру
кеінен қолға алынған. Туризм үшін жылқының, яғни ат туризмі мен қымызбен
емдеу, түйелердің шөлдегі экзотикалық “каравелінің” мәні өте зор. ... ... түйе ... ... дамуы – ұлттық сауықтырудың бір түрі ... ... ... ... ... ... тунизмнің бәсекеге
қабілеттілігі мен экзотикалылығына аса қажетті элемент болып саналады.
Аймақта кең ... ... ... ... ... ... мекемелер
мен фирмалардың назарына тікелей ілікпей отыр. Облыста көптеген жасанды
және табиғи ... ... мен ... арыстағы, Бөген, Шардара су
қоймалары және басқа да сулардағы балық шаруашылыығ аймақта балық туризмін
белсенді, әрі ... ... ... ... ... облыстың көптеген өнідірістік-шаруашылық объектлері
маңызды экскурсиялық әлеует ретінде түрлі құрлықтың саяхат сүйгіш халқы
үшін ... ... бола ... ... ... байланысты
туризмнің мақсаты - өз өнімдерін ... ... ... ... ... ... ескерткіштер
Ұлы Жібек жолының облыс аумақтары арқылы өтетін бойында көнеден сыр
шертетін қалалар мен ... ... мен ... ... ғажайып сәулет өнерінің баға жетпес үлгіліері, тұтатсай
және жартылай сақталған қалдықтары мен аз ғана ... ... ... ... ... Тарихи, археологиялық, архитектуралық,
этнографиялық ескерткіштерЖібек ... ... ... ... ... керемет туристік-рекреакциялық тарихи-мәдени
мұралар ресурстарын, бұрынғы Қазақстанның оңтүстігіндегі материалдық және
рухани мәдениетін ... ... ... ... ... ресурстарына “көшпенді” мәдени-этнографиялық ескеркіштер, қалалық,
жерлік мәдениет типтері жатады. Облыста ... ... ... ... орта ғасырға дейінгі материалдық және ... ... ... ... ... ... және көші-қон жолдарының этно-
мәдени ортасының тарихи ландшафттары керуен ... мен ... ... ... ... жатады.
Жоғары палеолиттің танымал ескерткіші – Кіші Қаратау тауларындағы Созақ
ауданында ... ... ... Ол ... ... ... ... мен
бизон сүйектері, насорог, түлкі, бөкен секілді көптеген аңдардың тасқа
айналған қалдықтары ... ... ... ... Үсіктас,
Шақпақ мекендері алғабастан табылып, ол жерлер Ш. Уәлихановтың полеолиттік
тұрақтары ... ... ... ... ... және ... заказниктері Юра дәуірінің қайталанбас ескерткіштері екені
даусыз. Сондай-ақ олар ... ... ... ... ... табылады.
Ерте тас дәуірі ескерткіштерін зерттеу әлі күнге дейін нақты бір ... ... ... ... ... ... полеолит пен неолит
дәуірлерінің , қазығұрт ауданындағы полеолит дәуірінің үш ... ... ат үсті ... ... ... қола ... күнгей-
қаратаулық және отырар-қаратаулық мәдени ... ... ... зираттары, ... ... мен ... ... ... ... ... Кіші Малдыберек, Үлкен малдыберек ретроглифтері
мен Талас, алатау таулы ... ... ... жері, Өгем таулы ландшафтының подзоналарындағы жартасты
гравюралы мекендері.
Қазақстанның ... ... ... салу ... ... ... тастарды техникалық өңдеулері алуан түрлі болып келеді
[7]. ... және ... ... ... этнографиялық мәдени
ескерткіштерінің ең негізгілеріне жер қоймалары мен тұрғылықты мекендері,
қорғандар мен қорымдар, мәдени ... ... ... т. б. жатады.
Облыста жүздеген археологиялық ескерткіштер: қорғандық кешендер,
қорғандар, қорымдар бар. Бұлар б .э. д. Ү ғ. – б. э. Ү ғ. ... ... ... ... ... ... ... қорғанды қорымы
(І – Ү ғ. ғ.) бар. Ал алғабас ауданында ... ... ... ... Шаға ... Орта ... ... қорымдары (ІҮ –Х ғ. ғ.),
өте ертедегі Ұйғарақ кешендері (ҮІІ – ІІІ ғ. ғ. б. э. д.), 1728 ... ... ... хан, ... ... жоңғарларға қарсы
бірлесе күресуі барысында ... ... ... ... жері ... алыс ... ... Ордабасы қорған-қорымдарының да үлкен
маңызға ие екендігін айта кеткен жөн. Олардың ... ... ... ... Көкмардан атты, Отырар оазисіндегі Жамантөбе,
Төлебайтөбе атты, Арыстағы ... ... ... ... ... атты Бәйдібек ауданындағы б. э. ҮІІІ – ХҮІІІ ғ. ғ., ... ... ... ... жасап, оны көрсетуге даярлау
қажет. Көптеген ерте орта ғасырлық ескерткіштер жойылып кетті.
Қазір облыста ... ... ... ... ... мен сәулет
ескерткіштері бойынша алғанда жеті түрлі туристік маршрут ... ... мен ... да ... бір ... үш ткүндік болып
келеді. Ол бағдарламаларға Сайрам ауданындағы Ыбырайым ата мен Қарашаш ... ... ... ... ... кесенесі, Түркістан
қаласындағы әзірет Сұлтан мұражай-қорығы, Қожа ... ... ... ... ... ... ... Қажымұқан Мұңайтпасұлы
мұражайы, Бәйдібек ауданындағы Бәйдібек баба мен Домалақ ана кесенелері
және ... ... ... ... ... ... Сондай-ақ осы
маршруттар бойынша халық қолданбалы өнерінің ежелгі дәстүрлерімен танысу
мақсатында қолөнер ... болу да ... ... ... ... бес ... ... Олар: Ақсу-Жабағылы, машат демалыс
аймақтары, Қырыққыз, Біркөлік, Ақниет туристік базалары, Қызылкөл.
Тәуелсіздікке қол жеткеннен кейін ... ... ... де ... келтірілді. Қожа ... ... ... ... ... мемлекеті көмектесті. Республика және
облыс бөлген қаржымен және жеке азаматтардың демеуімен ... ... ... ... ... ... Ұзын ата, ... Түкті Шашты Әзіз,
Жабай ата, Соңғыл би, Бабаата, Қарабура әулие, ... ата, ... ... ана, Бес ана, ... Төле би, ... бабакесенелерінің
кейбірі қалпына келтіріліп, бірқатары қайтадан салынды. Сайрам ауданындағы
Қарамұрт ауылындағы көнеден келе жатқан Кәлен баба ... ... ... ... және ... ... ... ұштастырған Жаныс баба
кесенесі бой көтерді.
Қаратау ... ... ... ... жолы ... ... ... ХІ ғ.), Қошқарата (ҮІ – ҮІІІ ғ.), Созақ (Х –ХҮІІІ ғ.), Майтөбе (ХІ – ХҮІ
ғ.), ... ...... ғ.) т. б. көне ... мен ... ... ... бар Арпаөзен, Жүнісата, Қойбағар шатқалдары туристер
қызыға көретін орынға айналып отыр. ... ... ... ... ... көзге түсетіні Шымкенттегі Никольск
шіркеуі. Ол орыс мәнері аталатын ... ... және ... ең ... шіркеулерінің бірі болып есептеледі.
1993 жылғы мамыр айында Ордабасы тауында Төле би, Қазыбек би, Әйтеке ... ұлы ... еске ... ... ұлы жиын ... Онда Қазақстан,
Қырғызстан, Өзбекстан Республикаларының Президенттері атақты Тутөбе биігіне
көтеріліп, Ордабасы Декларациясын қабылдады. ХҮІІІ ... ... ... ... пен елді азат ету ... ұлы ерліктер
еске алынды. Аталмыш жиынға 150 мыңнан астам адам ... Осы ... ... ... Ордабасы тауының биігіне ... ... Оны 1998 жылы ... ... ... өзі ... ашты. Қазір
бұл монументі елеулі ескерткішке айналып үлгерді.Мұнда жастар да ... ... 2004 жылы ... ... ... 5731 ... туристік
қызмет көрсетті.Оның ішінде 391 шетелдік турис болған.
1-кесте
Оңтүстік Қазақстан облысындағы экскурсиялық объектлердің құрылымы
| | | ... ... ... ... |пайызы |
|Археологиялық ескерткіштер | 528 | 65,4 ... және ... ... | 226 | 28 ... ... | 42 | 5,2 ... ... ескерткіштері | 11 | 1,4 ... | 807 | 100 ... ... 1994 жылғы тарихи және мәдени ескерткіштерін
жинақтау негізінде ... ... ... ... ... мен оның әлеуметтік жағдайы
2.1. Халқы
2005 жылдың 1-шілдесінде Қазақстан Республикасының ... саны ... ... 15116,8 мың ... ... ... ... 8676,2 мың адам,
яғни 57,3 пайызы қала және 6470,6 мың ... яғни 42,7 ... ... Жыл ... бері ол 72 мың ... ... ... жалпы санының
өсімі елдің 11 өңірінде байқалады. ... ... ең ... ... 20,3 ... мың және 10,6 мың ... – тисінше Оңтүстік Қазақстан облысына ... мен ... ... ... Ал оның ең көп кемуі Шығыс Қаазқстан
облысында 406 мың адамға жеткен.
2005 жылдың қаңтар-маусымында ... ... ... ... ... ... және әрі ... жақша ішінде 2004жылдың тисті
кезеңінің ... ... ... және ... ... ... саны туғандар санынан асып түсті. Табиғи өсімнің
жалпы коэффициенті 1000 тұрғынға 8,1 (7,4) ... ... 2005 ... АХАЖ ... 138884 (133092) туу тіркелді. Қалалық
жерде туу өткен жылдың тиісті кезеңдерімен салыстырғанда 7,2 пайызға өскен
және 81290 ... ... ... жерде 0,5 пайыз және 57594 туу. Осы кезең
ішінде 71386 ұл бала және 67498 қыз бала дүниеге ... ... 100 ... ... 2004 ... ... ... ұл бала 3,8 пайыз, ал ... 4,9 ... көп. ... ... коэффициенті 1000 адамға18,4 (17,6)
тууды құрады.
Республика бойынша өлгендер саны 2005 жылғы қаңтар-маусымында ... ... ... ... ... ... ... 51915 (49629) және
ауылдық жерде 29064 (28007). Осы ... ... 45513 ... және 35466 ... ... 100 ... 128 еркек. Өлгендердің жалпы ... ... ... 40,7 ... Оның 30,3 ... еркектер құрайды. Өлім-
жітімнің жалпы коэффициенті 1000 тұрғынға 10,3 (10,2) ... ... ... ... ... ... ... қомақты үлестіқан
айналымы жүйесіндегі аурулар алып отыр, олардың ... ... ... 52,5 пайызы тиесілі. Өлтірілуден және өзіне-өзі қол
салғандардан, тиісінше 1068 және 1998 (1249 және 2229) адам ... ... ... улану мен жарақаттанудан өлгендедің жалпы ... және 18,5 ... (11,8 және 21,1 ... Осы кезең ішінде республикада
2088 (2099) нәресте (1 жасқа дейінгі бала) ... ... ... ... 1000 ... 14,5 ... ... Нәресте өлімінің ең
көп тараған себептері перинаталдық кезеңде пайда болатын аурулардан, ... (945) ... ... ... ... ... ... өлімінің 48,8
пайыз (47 пайыз).
2005 жылғы ... ... ... тұру және ... бұзу ... 48272 және 15183 (46891 және 15385) ... Некеге тұрудың жалпы
коэффициенті 707 (7,6) некені құрады. Ал ... ... ... ... ... ... ... қалды және 1000 адамға шаққанда 2,1
пайыз ажырасуды құрады.
Елде халық ... оң ... ... ... 2005 ... қаңтар-
маусымда оның шамасы 14148 (2736) ... ... ... ТМД ... ... ... оң айырымы қалыптасқан 17825
(10357) адам. Қазақстанға келгендер саны 2004 ... ... 7461 ... ... 24,5 % ... ал ... кеткендер саны
3951 адамға немесе 14,3%-ға қысқарды. ТМД елдерінен келгендер мен ... ... ... ... ... ... санынан 88,7 % және 66,4%
(92,6% және 64,3%) құрады. ... ... ... ... Алматы, Жамбыл, Қостанай, және ... ... ал ... көбісі Қостанай, Шығыс Қазақстан, Солтүстік
Қазақстан, Қарағанды, және ... ... ... ... үлес салмағы қазақ ұлтында 79,3% , орыстардың үлесіне 12% (18,5%)
тиесілі. Қазақстаннан кеткендер ... ... ... 56,4% ... 21,2% (22,1%) ... Ел ... мигранттар саны 131019 адамды
құрады (136535), одан халықтың өңіраралық көші-қонында 57595 (84370) ... (61,8%). ... ... оң ... ... 6 (4) ... байқалды
[6].
Енді елдегі халықтың ұлттық құрамына келер болсақ, қазіргі ... ... 60% ... 25% ... 3,1% украиндер, 2,3%
өзбектер, 2,2 % немістер, 1,6 ... 1,3% ... 0,7% ... ... 0,5% ... 0,5% әзірбайжандар және қалған 2,1% өзге де
ұлт өкілдерінен тұрады [11].
Қазақстан жер аумағы үлкен (2724,9 мың км.кв) ... ... ... ... Оның ... ... түрде 1 км.кв-не 5 адамнан
келеді. Тұрғындар үшін табиғат жағдайы неғұрлым қолайлы өңірлер ... ... ... ... ... ... қоса алғанда). Мұнда
республика тұрғындарының 37,8%-ы ... ... ... 1 км.кв
жерге 16,9; 6,9 және 7 ... ... ... ... көп
келесі аймақтар – Солтүстік Қазақстан аймағы. Қостанай, ... ... және ... ... ... ел ... ... тұрғындар тығыздығы 1 км.кв жерге 5,2;7,4;5,7 және 6,5
адамнан келеді. Шығыс ... ... ... ... ... ... 1 км.кв жерге 5,4 адамнан келеді. Ал
Орталық Қазақстанда (Қарағанды ... ... ... ... 1 ... ... 3,3 адамнан келеді деген сөз. ... ең ... ... ... аймақтар болып есептеледі. Маңғыстау, Атырау,
Батыс Қазақстан, Ақтөбе облыстары және ... ... ... ... ... ... тұрғындардың 17,7%-ы тұрады. 1 км.кв ... ... ... 1,9; 3,7; 4,1; 2,3 және 2,6 ... ... жылғы санақ жүргізілген кездегіҚР-ның әкімшілік-аумақтықбірлігінде
84 қала, 200 кент, 2036 ... ... 7684 ... ... ... Ресми
статистикалық мәліметтер бойыншаҚазақстанның тұрғындарының 56-ы қалалық
елдімекендерде, 44%-ы ауылдық жерлерде тұрады.
Қала тұрғындары ең көп ... ... ... ... ... 82,2%), ... (78,4%), павлодар (63,4%), Қызылорда (60,5%),
Атырау (58,2%), Ақтөбе (56,2%), ... ... ең ірі ... ... (1175 мың ... ... ... Астана (511 мың), Қарағанды (429 мың), Тараз (328 мың), ... ... (305 мың), ... (297 мың), ... (277 мың), Орал ... ... (204 мың), Қызылорда (196 мың), Атырау (195 мың), Петропавл
(193 мың), ... (174 мың), ... (170 мың), ... (141 ... (135 мың), Талдықорған (122 мың), Рудный (117), (01.01.2003ж.).
Қалған қалалардағы тұрғындар саны 100 мың ... ... ... үлес ... көп облыстар: Қызылорда ... (89%), ... (78,7%), ... (70,7%), ... ең ... ... (29,6%), Қостанай (30,9%), ақмола (37,5%) облыстары.
Әдетте ... ... ... ... тұрады. Соңғы он жылдықта олардың
қалаларға көшу қарқыны ... ... 1989 жылы ... ... үлесі 38,3% болса, 1999 жылы 45,3%-ға жетті.
Қазақстанда ер ... ... ... ... ... ... ... жастан бастап, айтарлықтай көбейеді. 60-69 жаста 1,5 есе, 70 ... ... ... Тұтастай алғанда республикада әйелдер саны ерлерден басым.
Қазақ халқы жас ... ... Оның жас ... ... 9 ... ... 22,0%. Ал ... 19 жасқа дейінгі жастар 43,9%;
60 және одан ... ... ... ... 6,1 %-ды ... облыстарының ауданы, халқы мен елді мекендері
| | | | | ... ... ... |Оның ішінде |Жалпы саны ... |Мың ... ... | ... облыстар| | | | |
| | | | | | | | |
| | | ... ... ... ... ... |
| | | ... ... | ... | ... | | | | | | | ... |146 |747 |352 |395 |10 |14 |710 ... |196 |907 |499 |408 |5 |12 |757 ... |125 |744 |488 |256 |3 |7 |494 ... Қаз. |98 |666 |227 |438 |5 |3 |753 ... |0,7 |529 |529 |- |1 |2 |- ... | | | | | | | ... | | | | | | | ... |224 |1590 |474 |1116 |10 |15 |810 ... |144 |992 |447 |545 |4 |12 |367 ... |226 |612 |364 |248 |3 |12 |269 ... |117 |2194 |881 |1313 |8 |13 |932 ... |0,3 |1209 |1210 |- |1 |- |- ... | | | | | | | ... | | | | | | | ... |301 |679 |375 |304 |8 |2 |438 ... |119 |464 |262 |202 |2 |12 |190 ... |151 |606 |262 |344 |2 |5 |498 ... |166 |362 |275 |87 |3 |6 |50 ... | | | | | | | ... Қаз. |283 |1442 |853 |589 |10 |26 |855 ... | | | | | | | ... |428 |1332 |1117 |215 |11 |39 |558 ... | | | | | | | ... |2725 |15075 |8615 |6460 |86 |181 |7681 ... ... саны 01.01.2005 жылғы, қалғандары 01.01.2004 жылғы
мәліметпен берілген.
Халықтың ақшалай табысы. 2005 ... ... ... ... ... ... ... (бағалау бойынша) 14447 теңгені құрады.
Атырау және Маңғыстау облыстары республиканың аса жоғары табысты ... ... ... ... ... ... 2,5 және 2,2 ... Астана және Алматы қалаларындағы халықтың ... жан ... ең ... ... ... ... орташа республикалық
деңгейден 2,25 және 2,1 есе асты. Халықтың орташа жан ... ... ... ... табыс Оңтүстік Қазақстан, Жамбыл және алматы облыстарының
тұрғындарынан байқалады. (тиісінше: орташа ... ... ... және 63,8%).
Еңбек рыногы. Қазақстан республикасы Еңбек және халықты әлеуметтік
қорғау министрлігінің деректері ... 2005 ... ... ... ... ... азаматтар саны 110,7 ... ... ... ... тұрғыдан белсенді халық санындағы үлесі 1,4%. өңірлер
бөлісінде бұл көрсеткіш 11 облыста асып түскен. ... ... ... ... ... ең аз үлесі Алматы қаласында (0,8%)[6].
2.2. Халықтың ... ... ... ... ... ... ... жайттар – сол
елдің ұлттық дәстүрлі тұрмыс ... мен ... ... айтқанда этнографиялық мәдениеті болмақ. Этнографиялық мәдениетке
ұлттық сәулет өнері, тұрғылыұқты мекен-жайлар мен ... ... ... және бейнелеу өнерінің түрлері мен ... ... ... құралдары, сондай-ақ ұлттық киім-кешек түрлері мен сәндік
бұйымдар, халық ауыз ... мен ... ... мен ... жатады. Осылардың барлығы сол халықтың мәдениет деңгейінен хабардар
ететін бірден-бір фактор болып табылады.
Көшпенді мәдени-этнографиялық ... ... ... құру үшін ... ... ... ... мәдениетті беретін ұлттық қолөнер мен
халықтық декоротивтік-қолданбалы өнерін ... және ... ... ... ... ... дамыту негізінде
көптеген жұмыстар жүргізілуі қажет.
Әр дәуірде ... ... ... ... ... ... ... Адам мен табиғаттың ... ... ... ... мен ... бірі ... ... Белгілі бір
табиғат ресурстарының болуы, ол халықтың игілігі болатыны хақ.
Халықтардың ерте ... ... мен ... ... формациясы табиғат
ресурстарыныңерекшеліктеріне өндіргіш күштер мен ... ... ... ... ... ... әсер етіп отырады. Топырақ, жер бедері
(рельеф) , су ... ... ... әсер ... ... келген. Және әлі күнге дейін солай ... ... ... ... ... энергетикалық ресурстар индустрияның дамуына
зор үлес қосады. Климат, табиғаттың басқа ... ... ... ... ... ... үй, киім,тағамдар және
көлік құралдарын тағы басқаларды анықтайды.
Қоректену ... ... ... әдет-ғұрыптар, салт-
дәстүрлер, ырым, ... ... мен ... ... ... ... ... элементтерімен байланысты болып келеді.
Одан соң көші-қон, әскери, сауда-саттық, ... ... ... ... ... ... қорымен қамтамасыз ететін жергілікті
халық қоныстанған мекендердегі мәдени ошақтарда орналасқан сулар мен ... де сол ... ... ... мен Шығыс мемлекеттерінің даму тарихын зерттей отырып, ешқандай
зерттеуші Ұлы Жібек жолы тақырыбын айналып өте ... ... жолы ... ... тарихи қалыптасқан мәдени ... мен ... ... ... рөл ... Оның мемлекеттер арасындағы
дипломатиялық және ... ... ... рөлі В. ... Н. Я. ... Ш. Ш. ... Л. Н. Гумильев, Ә. Х. Марғұлан,
А. Г. Малявкин т. б. ... ... ... ... ... ... орта Азия, Қазақстан, Ресей, ... және ... ... ... және ұлттық архивтерінде сақталған.
Ұлы Жібек жолының тарихы мен оның Оңтүстік ... ... ... дамуына тигізген әсерін зерттеу өте өзекті және ол әлі күнге
өзінің ... ... ... ... ... ... жолының тарихи тармақтары оның көптеген
аудандарының ... ... ... да айту керек. Қиыр оңтүстіктен бастап,
оның трассалары, Сырдарияның сол жағалауын бойлай ... ... ... ... жол ... отырар оазисі арқылы Түркістанға созылып
жатқан. Шардара су қоймасы бойымен Қызылқұм арқылы ташкентке, ташкенттен
Сарыағаш ... ... пен ... ... ... жолы дипломатиялық және сауда-саттық және коммуникациялық
қызмет атқаруға арналып, б. э. д. ІІ ... ... ... ... аумағындағы археологиялық орындар көрсеткендей, трасса оңтүстік
халқының мәдениетінің қалыптасуында көп рөл атқарған.
ҮІ ... ... ... ... екі ... ...
сырдариялық және тянь-шаньдық бағыттар өтетін болды. ... ... ... ... ... оң және сол ... ... арал
маңына, таяу Шығысқа және Византияға барды. Бұл аймақтағы ... ... ... оазисінен өтетін еді. Отырардан керуендер ясыға (Түркістан),
одан әрі ... мен ... жол ... ... ... ... ... көптеген себептер болған. Негізгі бағыт ... ... ... Қиыр ... пен ... Батыс пен Сібір елдерінен
басталатын еді. Осы ... ... ... басталған керуен жолдарының
біздің оңтүстік өлкемізден өтуіне себеп ... – оның ... ... ... ... ... ... көптеген факторлардың
әсерінен кейбір территориялардағы жолдар жойылып, келесі бір аймақтар
гүлденіп, ... ... ... ... ... ... ... созыла бойлап, елдің бай табиғи ресурсты жерлерімен, гүлденген
мәдениет орталықтарымен, яғни ... ... ... ... ... бір жол ... бұрынғы Испиджаб (Сайрам) пен Шымкентке Қаржантау
жоталарын бойлай созылып, одан әрі Бадам, Ақдала, Арыс, Шәуілдір ... ... ... ... Ақсу және ... арқылы өтетін тарау
Тараз бен одан ары ... ... ... ... яғни ... ... ... Тянь-шань бағытымен тараздан, Жетісудан, Қытайдан
өтті. Испиджабтан ақсу, Қыызләскер, Шаян,шолаққорған ... ... ... Шу аңғарына барып, Сарысу өзені бойымен солтүстікке ... ... ... ... болған кездері жолдар өгем ... ... ... ... ... ... болжамдар да бар. Түркістаннан
Қызылқұм шөлі арқылы ... ... одан әрі ... да ... ... ... ... жотасы мен оның пайдалы
қазбалары, көктемгі, күзгі егіндіктері мен жер асты суларының жоғары жатуы,
бөкендер мен ... және ... ... ... ... де керуеншілер мен саудагерлердің сібір термелеріне қызығушылықтарын
тоқтата алмады.
Жібек жолы тек Қытай батыс және Сібір елдеріне жеткізу үшін ғана ... ... ... Рим, ... ... Араб халифаты, Үндістан,
Иран, кейінірек ... және ... ... ... ... ... ... алмастыру мақсатында да қызмет етті. Бұлардың арасында
түрлі дәмдеуіш қоспалар, дәрілік ... мен ... ... ... ... тастар мен металдар, терілер мен қару-жарақтар т. ... және ... ... ... мен ... ... және ... сәйгүліктер айдалды. Экзотикалық жабайы аңдар мен
Африка, Үндістанан құстар патша, хандарға арналып жол тартып жатты.Сонымен
қатар ... ... ... ... мен ... ... мен
жеміс-жидектер, бақша өсімдістері мен жүзім, жасыл дәмдеуіш шөптер тартылып
жатты. Тауарлармен бірге ... ... ... ... мен ... ... мен сәндік бұйымдар, киімдер мен ... да ... Бұл ... ... экзотикалық жерлер мен дамыған мәдениет
ошақтарын көру мақсатында биографтар, ... ... ... ... ... қатысып отырған. Сол кезден бастап саяхат жасау
білімділіктің көзі бола ... ... ... ... Араб
халифаты, Қытай, Грекия, Үндістан, Рим, кейін келе Ресей және ... ... ... жасала бастады.
Оңтүстік Қазақстан территориясы арқылы өтетін керуендер жолыан
артық азық-түлік қоры мен су, ... жем ... ... аңыз бар.
Себебі бұл аймақтың қонақжай халқы келіп ... ... ... ... жая ... алып, құдайы қонақ деп қазақы салт бойынша
барын беріп күтіп, шығарып ... ... ... ... ... ... алудың қажеттілігіне байланысты керуен сарайлар мен
көпестерге арналған ... ... сол ... жергілікті халықтың біршамасы
өздерінің күн көрісін ажыратып отырды.
Егер ... ... ... ... қарап отырсақ, ондағы
теміржолдар мен автомобиль жолдары тарихи ... ... ... ... ... ... ... көруге болады. Олар бүкіл облыс
территориясындағы жол ... ... ... ... өнер ежелгі кезеңдерден ескерткіш болып келген жәдігерлерге,
әсіресе, Сырдария маңы, Отырар, Қаратау және ... ... ... ... қанық, өте бай өлке болып саналады.
Осындай бай өлкедегі көшпенділер әлемін зеттеу, тарихи-табиғи, ... ... ... құру ... ғалымдар мен туризмді ұйымдастырушы
практиктердің бірден-бір мәселесі.
Жібек жолы облыс территориясындағы қалалық ... ... ... әсер ... Бұл ... І ... ... қатытсы 500-дей қала мен қала
типтек ... ... қиыр ... ... ... мен оның ... тартымдылығы оның тек Батыстан Шығысқа созылған Жібек жолының бойында
жатуы ғана емес, басқа ... алып ... ... ... ... ... ... байып отыруында болып отыр.
Сонымен қорыта келгенде оңтүстіктің қонақжай халқы ... ... ... рөл ... және ... ... өзі де аймақ халқының
мәдениетін дамытуға жол ашты.
2.3. Халықты ... ... ... ... облысында 2 миллион 200 мыңдай адам ... ... ... басым бөлігін қазақтар құрайды (69%). Одан ... (17,1%), ... (7,2%), ... (1,3%), ... (1,2%) ... ұлт ... ... Халықтың орташа тығыздығы 1 км.кв жерге 18,5
адамнан келеді. Бұл ... ... 3 есе ... ... әсіресе
Арыс пен Келес өзендерінің ... және ... ... ... Қала ... 38,4% (835,5 мың ... ауыл ... 61,6% (1337,5
мың адам) [6].
Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау орындарыынң ... ... ... ... Осы жылы ... уездік әлеуметтік қамсыздандыру бөлімі
құрылды. Ол азамат соғысының ... ... мерт ... ... ... ... мен ... панасыз баларға,
кедей шаруаларға т. б. азаматтарға әлеуметтік ... ... ... жылы ... қаулысымен «Қосшы» деп аталатын қоғамдық өзара көмек
қоры құрылды. Олардың ... ... ... ... ісін ... қамсыздандыру бөлімі жүргізді. Екінші ... ... ... ... қамсыздандыру бөлімі госпитальдарда жаңа
мамандықтарға оқыту курстарын ашты. Бұл оқу жүйесіне балдаққпен ... ғана ... ... ... ... ... ... да тартылды.
Олар курсты аяқтаған кезде есепші, бухгалтер, зоотехник, ... ... ... ... ... ... Ал еңбек етуге қабілеті
барлар үшін госпитальдарда аяқ киім жөндеу, тігін, түптеу, сызу, ... ... ... жылы 30-наурызда облыстық әлеуметтік қамсыздандыру бөлімі
облыстық әлеуметтік қамсыздандыру ... деп ... ... ... ... сол жылы еңбек жағдайларын сараптау қызметін ашу ... ... ... ... ... ... ... комитетінің 1991
жылғы 18 қаңтардағы шешімімен еңбек және әлеуметтік ... ... ... құрамында еңбек жағдайларын сараптау қызметі құрылды.
1993 жылы әлеуметтікқорғау басқармасының құрамына ... ... ... ... филиалы, 1996 жылы кәсіподақ ... ... ... 1997 жылы ... ... ... ... халықты әлеуметтік қорғау және еңбек ... ... ... ... ... және халықты
әлеуметтік қорғау жөніндегі бас басқармасы деп аталды. Облыс әкімінің 1999
жылғы ... ... бас ... ... ... еңбек,
жұмыспен қамту және халықты ... ... ... ... 1999 ... ... ... департамент еңбек және халықты
әлеуметтік қорғау департаменті деп ... ... және ... ... азаматтарды әлеуметтік қорғау
жүйесін қайта құру ... ... ... ... ... халықтың әр түрлі жіктері мен топтарының мүдделерін
ескере ... оның ... ... ... ... ішкі ... қол жеткізуді көздеген әлеуметтік қорғау жүйесін түбегейлі
реформалау басты басымдық ретінде ... ... ... 154 мыңнан астам зейнеткер, 265 мыңнан астам
мемлекеттік әлеуметтік және арнаулы ... ... ... ... мен жәрдемақылар үшін ай сайын республикалық бюджеттен
1,8 млрд теңге, арнаулы ... ... үшін ... ... млн. ... қаржы бөлініп отыр.
Мүгедектерді әлеуметтік қорғау мақсатында көптеген ... ... 65 ... ... ... есепке алынған. Олардың ішінде 1330-дан
астамы екінші дүниежүзілік соғыс мүгедектері, 55 ... ... 16 ... ... ... ... ... саласының аса өткір мәселелерінің бірі
кедейлік деңгейін ... ... ... ... әлеуметтік қорғаудың 2002-
2005 жылдарға арналған ... ... ... 3 ... ... ... 100 ... жуық көп балалы аналардың, 8 мың ... 8 ... ... оралмандардыңмәселелерін кешенді түрде шешуді
ұйымдастыруды бағдар етіп ... Жыл ... ... ... 3 ... «Сарыағаш», «Манкент» шипажайларында 1 мыңға жуық адамдарды сауықтыру
ісі қолға алынған ... ... ... ем қабылдау-демалу орталығында 1416 адам
демалуға мүмкіндік бар.
2004 жылы 392 әйел ... ... оның ... 102 ... ана мен баланың денсаулығын қорғау ғылыми-зерттеу орталығына
жіберілді. ... ... 46 ... топтары ашылған.
Оларда 900 бала мен ... ... ... ... ... ... қамтамасыз ету мәселесі шешілген. 80 жастан
асқан 37 мүгедек ай ... ... 950 ... ... ... 2003-
2004 жылдары 1752 мүгедек қажетті протез бұйымдармен, 1131 мүгедек есту
аппараттарымен, 1042 ... ... ... ... жылы ... ... 1646, ... шипажайында 527 мүгедек
пен ардагерлер, «Шымған» және «Денсаулық» шипажайларында 350 адам дем алып,
ем қабылдады. 1295 ... ... ... ... ... жол ... облыстық бюджеттен 5,6 млн. Теңге төленді. 825 мүгедек
қ. А. Иасауи емханасы жанындағы «Профпатология» ... ем ... ... ... ... жұмыс істеуде. «Ақсай» республикалық
клиникалық балалар ауруханасында Көксәйгектегі балалар интернат ... ... ... ... ... ... қалалардағы 27 әлеуметтік көмек
көрсету бөлімшелері 448 ... ... ... ... ... ... 7 интернат үйі мен кәсіби мектепте 1600-ден астам мүгедек ... ... ... беру ісі. ... ... білім беретін мектептер саны 1007-ге
жетіп отыр. Бұл республика бойынша ең жоғарғы ... Осы ... ... ... алуда. Қаазқ мектебі 697, ... ... 219, ... 12, ... ... 76, тәжік мектебі 3. облыс аумағындағы
колледждердің жалпы саны 12, ... ... саны 22, ... ... мектеп-интернаттар 19, арнайы интернаттар 10, ... үйі ... ... ... саны 111. Жыл бойы ... ... «тау ... орталығының пайдалануға берілгеніне де бірнеше жыл болды.
Облыс көлемінде жыл сайын 10-15 мектеп жаңадан ... ... ... ... 46 ... бойынша жұмысшылар дайындайды.
Түрлі меншіктегі 30-дан астам колледждерде ... 70 ... ... Облыста жыл сайын 5-6 жастағы 36 мың бала мектепке барар ... ... ... ... беретін мектептерінде реформалар жүйелі жүргізіліп
келеді. «Қолданбалы экономика», «Азаматтану» курстары, ... саз ... ... ... т. б. ... істер
жарасымды жалғасын табуда. ... ... ... ... ... және т. б. тәжірибелері, «Дарын» мектеп-
интернатының ізденістері жақсы мәлім. «Жас лидер» халықаралық бағдарламасы,
қазақ ... ... ... ... ... өріс ала бастады.
Облыстың білім беру жүйесінде 52879 педагог еңбек етеді. Олардың 39596-
сы жоғары білімді, 10054-і арнаулы орта ... ... ... ... ... бірінші санаттары бар. Қазір қашықтықтан оқылатын баазлық
мектептер саны 65, телефон желісі ... ... ... саны ... ... саны ... сайынарта түсуде. Облыстағы 227 ... және ... ... 2 ... ...... ... беру үздігі атағына ие болған.
Облыстағы жоғары оқу орындарында білім алып ... ... ... ... ... 38,3 мыңы ... 48,7 ... күндізгі бөлімдерде
оқиды. Облыс аумағындағы аса ірі жоғары оқу орыны – М. Әуезов ... ... ... ... Ол бұрынғы Қазақ химия-
технология институтының, Шымкент ... ... ... ... дене тәрбиесі институтының негізінде құрылған.Сондай-
ақ Түрікстан қаласындағы ... ... ... оның Шымкентбөлімі, Оңтүстік Қазақстан медицина университеті
бар. Мемлекеттік емес жоғарғы оқу ... да ... ... ... ... лицензияға не болғаны және тұғырлы білім беріп келе жатқан оқу орны
– «Қайнар» ... ... ... ... 22 кәсіптік мектеп бар. Онда 11342 оқушы
білім алуда. Оның ішінде мемлекеттік ... ... саны 6475, ... 3893, өзбек тілінде 974 оқушы оқиды. 52 ... ... ... ... ... ... мамандықтар топтары бойынша үлес
салмағы: ауыл ... 30 ... ... 23,8 ... тұрмыстық қызмет
көрсету 14,3 пайыз, қалғандары өзге сала бойынша 21,9 пайызды құүрайды. ... ... ... ... ... мемлекеттік емес
кәсіпорындарға, қрылыс ... және ... ... Бітірген оқушылардың 412-сі жоғары разряд алды, 189-ы ... ... 1248-і ... қосалқы мамандықтар алып шықты [6].
Республика үкіметінің 2000 жылғы 15 ... ... ... және орта ... ... ... одан әрі дамыту
жөніндегішаралар туралы» қаулысын жүзеге асыру мақсатында облыста ... ... ... ... ... ... Төле би, ... әр түрі салада кәсіптік мектептер жұмыс істейді. ... ... емес ... бар. 30 ... емес ... ... бюджет
есебінен, 1 заң колледжі республикалық бюджет есебінен ... ... ... ... 12 ... ... оқушы білім алуда, оның ішінде күндізгі бөлімде 8171, сырттай оқу
бөлімінде 2821 бала ... ... ... және ... оқу
нысандарында қазақ және орыс ... 70 ... ... ... ... ... және ... колледжінде, Түркістан
гуманитарлық-техникалық колледжінде ... ... ... ... ... ... колледждерде негізгі мамандықпен қатар ... ... ... ... тағы ... да ... алып
шығуына жағдай жасалған.
Ғылымы. Әлемде теңдесі жоқ ғылыми және рухани дүниелер қалдырған Әбу
Насыр әл-Фараби, Қожа ахмет ... ... ... ... мен данышпандар
заманынан бастау алатын оңтүстік өңірдің ғылымы әр кезде де ел ... орын ... ... ... – орта ... ... ... археологиялық зерттеулер барысында анықталған сан алуан тарихи
ескерткіштер мен жәдігерлер, ... ... ... ... ... дамуна өткен ғасырдың 30-40 жылдарында осы
өңірде алғаш ашылған жоғары оқу орындары ұйытқы ... ... ... әр ... осы ... ... еткен Ұлттық Ғылым академиясының
академиктері ... С., ... Ө., ... Ә., ... ... З., ... М., Тәжібаев Т., Тәжібаев Л., ... ... У., ... Т., ... О. ... елімізге танымал ғалымдар
өте көп.
Бүгінгі таңда бұл аймақтың әлеуметтік-экономикалық және рухани ... үлес ... ... елімізге және шет елдерге танымал ғалымдар мен
ғылыми ұжымдар химия және ... ... ... ... қатар
металлургия, құрылыс материалдары мен ... ... ... мен ... ... ... ... және ауыл
шаруашылық машиналары мен аппараттар, механизмдер құрастыру, өнеркәсіптік
және тұрмыстық салалардың ... ... ... ... ... , биотехнология, медицина салаларының мәселері,
ауыл шаруашылығы және ... ... ... өсімдік және мал өсіру
салаларындаығ ... мен ... ... ... ... және ... салаларында зерттеу жұмыстарын жүргізуде.
Облыста Ұлттық Ғылым академиясының, Қазақстан Республикасы ... ... де ... ... күнде ғылыми зерттеулер мен ізденістердің басым бөлігі М. Әуезов
атынтағы ... ... ... университеті, Қ. А. Иасауи атындағы
халықаралық қазақ-түрік университеті, Оңтүстік Қазақстан ... ... ... ... оқу орындарында жүргізіледі. Ғалымдар
қазіргі кезде ғылыми ізденістер негізінде ... ... ... ... ... алмастырушы өнімдер, материалдар шығаруға, жаңа
үлгідегі ... мен ... ... жаңа ... ... ... қызмет көрсетуге, білім беру ... ... ... бет ... ... ... бой ... химия өнеркәсібі алыптарының жұмысын
ғылыми тұрғыдан жетілдіріп отыру ... ... ... ... ... зерттеу институты (қазіргі кезде «КазНИИХ импроект»
акционерлік ... осы ... ... ... Бұл ... химия
саласындағы кәсіпорындарда минералды қышқылдар, тұздар, тыңайтқыштар,
тұрмысқа қажетті өнімдер ... ... ... жаңа ... ... ... бір ірі ғылыми мекеме «Ауыл шаруашылығының Оңтүстік-батыс ғылыми
өндірістік орталығы» ... ... ... Бұл мекеме кезінде
оңтүстік және батыс облыстарында ауыл ... мал ... ... өсімдік өсіру салаларында жұмыс істеген 8 ғылыми ... ... ... ... ұжымы аталған салаалрда мал түрлері
мен өсімдіктер геноқорын сақтап, жаңартып ... ... ... етуді
жетілдіруде көптеген елеулі ғылыми ... қол ... ... ... ҚР. ҰҒА ... 13 ... ... мен 80 ғылым
кандидатықызмет істеуде.
Облыста оңтүстік ... ... оқу ... ... ... аясында шағатын «Оңтүстік қазақстанның ғылымы мен білімі», «Қ.
А. ... ... ... қазақ-түрік университетінің жаршысы»,
«Оңтүстік Қазақстан мемлекеттік университетінің мғылыми еңбектері» секілді
республикаға танымал ғылыми ... ... ... ... ісі. Облыста 931 мемлекеттік медицина ұйымдары, оның
ішінде 542 фельдшерлік, фельдшерлік-акушерлік ... 331, ... ... 60 ауылдық учаскелік ауруханалар, 12 орталық-
аудандық, 5 аудандық аурухана ... ... ... ... ... ... ... Бұл жүйе 925 мемлекеттік және ... емес ... ... және 3 медицина колледжінен тұрады. Шымкент
қаласында республикадағы бірден-бір бароорталық ... ... ... ісін ... ... деңгейге көтеру мақсатында арнайы кешенді
бағдарламалар қабылданып, кезең-кезеңімен жүзеге асырылуда. Олардың ішінде
аймақтық бағдарламалар да бар. ... 3 ... ... ... ... ондаған арнайы машиналар сатылып алынды.
Бірқатар аудандарда жаңа ауруханалар мен диспансерлік ... ... ... ... ... ... орталық ашылды. Шымкент қалалық ауруханасының негізінде ... ... ... ... оқу ... орталық ашылды.
Қазір облыс бойынша 5667 дәрігер жұмыс істейді. Бұл әрбір 10 мың адамға
26,4 дәрігерден келеді ... сөз. ... ... 1607 дәрігер еңбек
етеді, яғни әрбір 10 мың адамға ... 12,2 ... ... наркология диспансерінің құрылысы, кардиоорталықтың ... т. б. жаңа ... ... ... ... ... медицина
мекемелерінің басым бөлігі күрделі жөндеуден өткізіледі. Оған ... ... ... ... елді ... ... ... қайта жаңартылып жатқандығын айтуға болады.
Облыс аумағында көпшілік кеңінен белгілі «Сарыағаш» ... ... ... ... ... емдеу-сауықтыру
мекемелері де өз қызметтерін мүлміксіз атқарып келеді. Әсіресе, ... ... ... ... ... орналасқан емдеу-сауықтыру орындары мен
минералды суының құрамы ерекше. Ал «Манкент» санаторийіне ... ... ... ... ... ... Республикалық СЭС-тің деректері бойынша 2005
жылдың ... ... ... ауру-сырқауға
шалдығуы тіркелетін инфекциялардың біразы бойынша қысқарды. Сонымен бірге
көкжөтелмен (4,3 есеге), ... (2 есе), ... (1,6 ... ... (33,8 пайызға), өткір вирустық гепатитпен (30,8
пайыз), тамақтан ... ... (10,7 ... ауырғандар саны өсіп,
4,5 мың қызылшамен ауырғандар тіркелген. 2005 жылдың маусымында 2004 жылдың
маусымымен салыстырғанда көкжөтелмен (5,3 ... ... ... ... (110 ... саны ... ... ауырғандардың 433 оқиғасы
тіркелді. 82 АҚТҚ жұқпасын тасымалдаушылардың саны анықталды (2004 ... - 53). ... ... бұл ... ... АҚТҚ жұқпасын
тасымалдаушылардың саны өскен (60 пайызға), қызылшамен ауырғандардың133
оқиғасы тіркелген. 2005 ... ... ... жұқпалы
ауырулардың арасында аса кең тарғаны жоғары тыныс жолдарының өткір жұқпасы
(100 мың ... ... 10928,5 ... ... ... жолдары
рргандарыынң туберкулезі (154,5), ішектің ... ... (106), ... ... (66,2), ... (67,9) және ... (51,6) ... [6].
Қылмыстылық. Қазақстан Республикасы Бас прокуратурасының Құқықтық
статистикасы және арнайы есепке алу жөніндегі комитетінің ... ... ... 2005 жылдың қаңтар-маусымында тіркелген қылмыстар саны
өткен жылдың тиісті кезеңімен салыстырғанда 1%-ға өсіп, 72,9 мыңды ... 26,4%-ы ... ... 3,7%-ы кәмелетке толмағандарға қатысты
жасалған қылмыстар. 2005 жылдың қаңтар-маусымында 10 мың ... ... ... саны ... ... ... 97 ... құрады.
Тіркелген қылмыстардың құрылымында жоғары үлес салмағын меншікке қарсы
жасалған қылмыстар алады (63,9%). Олардың ішінде ... ... ... ... (43,1%), ... ол өткен ... ... ... ... өскен, сол сияқты тонау (11%), алааяқтық (2,5%), пен
бопсалаушылық (0,3%), оқиғалары да ... Жеке ... ... ... ... ... ... зиян келтіру (44%), денсаулыққа қасақана
жеңіл зиян келтіру (8,1%), зорлау (0,9%), саны ... ... ... қаңтар-маусымымен салыстырғанда ... ... ... ... ... ... қылмыстардың саны (15,7%), бұзақылық
оқиғаларының (8,1%) тіркелген саны өскен.
Талданып алынған кезең ішінде республиканың құқық ... ... ... 5,1 мың ... ашты (2004 ... ... деңгейге 92,5%). Қылмыстардың бұл тобында азаматтардың салық
төлеуден жалтару (36,1%), ... ақша ... ... ... ... және
өткізуге байланысты қылмыстардың саны да өскен (17,5 %),.
Өткен жылдың бірінші жарты ... ... осы ... ... ... ... жалпы саны 9,2%-ға азайды.
Есірткі құралдарын немесе психотроптық заттарды өткізу мақсатында заңсыз
әзірлеуге, сатып ... ... ... мен ... оларды тұтынуға
бейімдеуге, есірткі құралдарын немесе ... ... ... ... ... немесе ұстауға байланысты қылмыстар саны ... 2,4 мың ... ... Бұл санаттағы қылмыстардың ашылуы ағымдағы
жылдың ... 88,6% ... (2004 ... қаңтар-маусымында
90,2%).
Республикада әскери қылмыстардың қысқару үрдісі сақталуда. 2005 жылдың
қаңтар-маусымында 2004 жылдың тиісті кезеңімен ... ... ... қылмыстың саны 10,3 % азайды. Осы санаттағы тіркелген
қылмыстар санының ... ... ... ... ... билікті асыра
пайдалану немесе әрекетсіздік, 26,6% - бөлімді немесе қызмет орнын ... ... ... 2,3% - өзара қарым-қатынастың ... ... 2,3 – ... ... тексерілген қылмыстық істер бойынша республиканы
тұтастай алғанда материалдық залалдың анықталған саласы 15651,7 млн. ... оның 41,9% - ... ... қылмыстардың, 40,1% экономикалық қызмет
саласындағы қылмыстарддың үлесінде. 2005 жылдың алты ... ... ... ... қылмыс жасаған 42,5 мың адамды анықтады (2004 жылдың
қаңтар-маусымына қарағанда 9,4%-ға көп). 30,9 мың адам ... ... ... ... ... 10,6%-ы ... болса, 10,3%-ы
жасы кәмелетке толмағандар. Мемлекеттік қызметті атқарушылардың үлесіне
3,1% ... ... ... жасаған адамдардың үлес салмағы 10,7% (2004
жылдың ... 13,6%) ... ... ... алғанда әрбір тоғызыншы қылмыскер қылмысты мас
күйінде, әрбір төртіншісі топ ... ... ... ең ... (70,6%) жұмыссыздар құрады. Оңтүстік Қазақстан
облысында 2005 жылдың қаңтар-маусымында тіркелген ... саны 4720, ... ... ... және ... қамтамасыз ету. Республикада 15 және ... ... ... тұрғыдан белсенді халық саны 2005 ... ... ... 8 млн. ... ... ... 7,3 млн. Адамды, жұмыссыздар (табысты жұмысы болмаған, оны
үздіксіз іздеген және оған кірісуге әзір ... 6,2 мың ... ... ... 7,9% (2005 ... ... 7,7%) [6].
2005 жылдың екінші тоқсанында республика экономикасында 7,3 млн. ... ... бұл 2004 ... тиісті тоқсанына қарағанда 46 мың адамға
немесе 0,6%-ға көп.Бұл 15 және одан да ... ... ... ... ... ... санында еркетер 3,8 млн. ... ... 3,5 млн. ... (48,2%) ... ... қамтылған халық арасынан
қалалық жерлерде 4,1 млн. адам ... 56,2%, ... ... 3,2 млн. ... етті немесе 43,8%.
Жұмыспен қамтылғандар құрамында жалдамалы қызметкерлер саны 4,6 млн.
адамға ... ... ... 63,6%), өз ... жұмыспен
қамтылғандар 2,7 млн. адамға (36,4%) жетті. ... ... ... ... ... ... қамтылған (олардың жалпы санынан 68,9%).
Жұмыспен қамтылған халық арасынан едәуір ... 245-34 ... ... олардың жалпы санынан 28,9% және 35-44 жастағы адамдар 25,3 ... ... ... ... ... саны 634,1 мың, ... бұл 2004 жылжың осыған ... ... ... 19,6 ... ) аз. Осы кезеңде жұмыссыздық деңгейі 0,3 пайыздық пунктке
қысқарып 8 пайыз болды. ... ... ... ... ... 399,5
мың адам (жұмыссыздық деңгейі – 8,9 пайыз) ауылдық жерлерде – 234,5 мың
адам (6,9 пайыз) ... ... ... ... ... 15 – 24 ... ... үлес салмағы 29,3%, ал 25-29 ... 15,2%, 30-34 ... 35-44 ... 19,2%. ... ... деңгейі 13,4%-ды
құрап отыр.
Жұмыссыздар арасынан 229,6 мың адамның (олардың жалпы санынан 37,9%) ... ... ... бойы ... ... ал 109,4 мың адам ... жұмысы болмағандар.Ұзақ мерзімді жұмыссыздық деңгейі 4,3 болды.
1 айдан 6 айға дейін 160,3 мың ... (26,5%), 6 ... 12 ... 92,4 мың ... (15,3%) ... болмаған. Жұмыссыз халықтың жартысына
жуығы (48%) жалдамалы қызметкер ретінде жұмыс іздеумен ... ... ... ... 24,3% ... емес ұйымдарда жұмыс
істегілері келеді, ал 51,1% кез келген жұмысты істеуге келіседі.
Жұмыссыздар ... ... ... ... саны ... ... және халықты әлеуметтік қорғау министрлігінің деректері
бойынша) 2005 жылғы шілденің санына 110,7 мың адамды құрады. Бұл ... ... ... ... қарағанда 30,8 мың адамға немесе 21,8% ... ... ... ... көбі (70,8 мың ... әйелдер және
48,9 мыңы ауыл тұрғындары. Экономикалық тұрғыдан белсенді ... ... ... ... 1,4% ... (2004 ... ... 1,8%).
Оңтүстік Қазақстан облысында экономикалық белсенді халықтың ... ... ... ... 779253, оның ... жалдамалы жұмысшылар
саны 362230, өзінше жұмыс жасайтындар саны 86696 адас болса, экономикалық
белсенді емес ... ... Бұл ... (ОҚО) 2003 ... ... ... Ал енді ... 2005 жылмен салыстырып көрейік:
2-кесте
| Экономикалық |Халықтың ... ... ... ... ... |Экономикалық |Халықтың |
|белсенді халық, |экономикалық ... адам | | ... % ... емес ... ... ... | | | | ... адам ... |
| ... % | | | | | ... % |
| ... ... |61,8 ... |74,8 |579395 |
|1 ... ... |2 |1 |
|2 ... ... |3 |2 |
|3 ... |5 |1 |
|4 ... мен ... ... ... |2 |1 |
|5 ... |1 |2 |
|6 ... ... |34 |12 |
|7 ... ... |16 |11 |
|8 ... лагерлері |38 |9 |
|9 ... ... |3 |1 ... |Профилакториялар |5 |1 ... ... және ... шипажайлары |5 |5 ... ... ... |14 |14 ... ... ... |10 |11 |
| ... |138 |71 ... ... ... ... ... ... мен
объектлердің саны 1991 жылы 138-ге жетуі 1999 жылы 71 ... ... 49 ... ... ... он ... ... қызметте негізінен
сыртқы туризмге көп көңіл бөлініп келеді. Ал ішкі туризм, оның ... ... қала ... ... ... ... және ... да демалыс пен туризм түрлеріне жеткілікті дәрежеде
сұрпныс болып тұрса да қажетті көңіл бөлінбей отыр. Ал ... ... ... ... құралы, ең алдымен, ішкі туризмді дамытып алу болмақ.
Туризмнің инфрақұрылымын дамытудың ... ... ... ... объектлер туралы мәліметтердің болмауы мен ол объектлердің
даярсыздығы ... ... ... ... ... ... ттранспорттық қызметпен қамтамасыз ету ең күрделі
мәселе блоып санаалды. Облыстың бүкіл территориясы республикалық, облыстық
және жергілікті мәндегі ... ... ... ... ... ... тауалды ландшафттық- ... ... ... ... ... ... ... орталығымен
жалғастыратын қатаң кестелі автобус бағыттарының ... ... ... ... әлі де қол ... тудырып отыр. Оның
үстіне бұл жолдардың қазіргі жағдайы жақсартуды қажет етеді.
Көршілес Қырғызстанмен, өзбекстанмен салыстырғанда ... ... ... ресурстарын игеру жөнінен мешеулеп
қалған. Өзбекстан суптропикалық климаты мен ең тамаша таулы-орманды, таулы-
шалғынды және ... ... ... Өгем және Майдантал
жоталарының оңтүстік беткейінен, әсіресе, Өгем өзенінің аңғарларындағы
туристік-рекреакциялық ресурстарын ... ... ... ... ... жабдықтар мен жылжымалы кемпингтерді, вагондарды, ... ... ... пайдаоана отырып Ташкент қаласы
қазақ территориясында шетелдіктер мен ТМД ... ... ... [25].
1998 жылы 27-ақпандағы Президенттің ... ... ... ... жолының тарихи орталықтарын жаңарту,
түркі тілдес халықтардың мәдени мұраларын ... және одан әрі ... ... ... ... №3859 жарғысын іске асыру және 1998
жылғы 28-қазандағы үкіметтің осы мәселе бойынша ... ... ... ... ... ... жағдай жасау мақсатында 1998
жылы қарашада Шымкентте «Туризмді дамыту және ... ... ... мәнін
қайта өрлету мәселелері» атты ... ... ... 1999 ... ... ... шешімімен «Оңтүстік
Қазақстан облысының 1999-2003 ... ... ... ... ... дайындалып, қарастырылды. Осы бағдарламаны іске асыру
үшін мына ... ... ... ... мен жалпы қоғамдық келісімде,
транспорт департаментін, коммуникация мен туризмді , ... ... ... жоспарлау мен реформалау департаментін кіші және
орта бизнес пен облыстық әкімшіліктің ... да ... ... ... сонымен қатар облыстың ... мен ... ... ... ... мен ... және ... туризм
инфрақұрылымын дамыту мәселелеріне тікелей және жанама ... ... ... да ... ... мен ... басқару.
Облыстағы туризмнің динамикасы мен жағдайына жасалған ... ... ... ... ... болады. Экономиканың басқа
салаларындағы сияқты туризм де соңғы он жылдықта дағдарыс құбылыстары мен
инфляциялық ... ... ... ... әсері
жалғасуда. Облыстың туристік әлеуеті орналасқан резервтер әзірге туризм
инфрақұрылымына ... ... ... ... қалып отыр [26].
Қолда бар материалдық база әлеуеті сұраныстарға және халықаралық
туристікрынокқа шығу ... ... бере ... ... ... ... ... мен фирмалары туризм индустриясын тұрақтандыру
мен дамытуға құрал-жабдықтардың, табыстың нашарлығынан, тұрақтандырылмаған
салық саясаты, ... ... ... ... ... ... туристерді сервистік қабылдау мен қызмет көрсету мүмкіндігінің
жоқтығы қабілетсіз болып отыр. ... ... ... ... өтуі мен туризм кешенді дамуының кезеңдерін іске асыру, қызмет
көрсету мен табыстың динамикалық өсуін талап етеді. Бұл ... ... ... өсу ... өту ... ... инвестициялық саясат пен
туризм ... ... ... ... база мен ... ету реформаларынсыз туризм индустриясын құрудың ұзақ мерзімдік
бағдарламасын іске асыру күрделі болады.
Рекреакциялық кәсіпорындардың ... ... ... 20 ... ары ... ... ... дамытудың
шетелдік тәсілі, қызмет көрсету технологиясы, ... ... ... үшін ... ал ... ... үшін ... талап етеді.
Жетіспеушіліктер мен тар орындардың жетістіктерін ретроспективті талдау
саланы басқару жүйесінің ... және ... ... іске асыру
мәселелерін анықтайды.
Аймақтың туристік-рекреакциялық жүйесін құру ... ... ... ... ... ... ... рекреакциялық
және туристік кәсіпорындарды дұрыс орналастыру негізінде жасалынуы керек.
1. Туристік-рекреакциялық ресурстардың пайдаланылу ... мен ... ... ... ұйымдастыру
алғышарттары мен жағдайларын себеп-салдарлы талдау концепті негіз болатын
өндірістер мен өндірістік кешендерді территориялық орналастыру ... ... ... ... (Бандман М. К., 1986; Кистанов В.
В., 1980; Никрасов Н. Н., 1978; Павлова А. Д., 1975; ... А. Т., 1990, ... (27,28), ... қатар рекреакциялық ... ... ... ... ... 30, 31, 32)
қарастырып, біз ... ... ... ... ресурстарды пайдалану дәрежесін бағалауға арналған жолдарды
анықтайтын жеке позицияны негіздеу шараларын қабылдады. Мұндай бағалаудың
соңғы ... ... біз өз ... ... қол ... арқысында бұл проблеманы шешу жолдарын
анықтауға тырыстық. Бұл ... біз ... ... ... ... ... ... факторлар мен жағдайлар секілді,
олардың эксплуатацияларының кері ... ... ... да ... алдық.
Рекреакциялық ресурстарды пайдалану дәрежесі ТРЖ-ні ... мен ... ... ... бір ... ... ... пайдалану дәрежесі мен
меңгеру ... ... ... ... ... ... аудандарды
жіктеудің қосымша белгісі болады. Бұл белгілердің өзара әрекеті ... ... ... ... ... ... ... формаларын айқындайды [31]. Әрбір аудан үшін, мейлі ол
резервтегі территория болсын туристік ... ... ... түрі ... ... ... ... туристік-
рекреакциялық меңгерудің өзіндік деңгейімен сипатталады. Бұл ... ... ... табиғи кешендердің мықтылығына,
рекреакциялық әрекеттің сипаты мен олардың түрлеріне және ... ... ... мен ... алғашқы зерттеуде олардың
эффективті пайдаланылу деңгейін анықтайтын негізгілерін бөліп алу ... ары ... ... ... экономикалық көрсеткіштеріне
әсерін және олардың туристік-рекреакциялық кешендер территориясындағы
рекреакциялық ресурстарды пайдалану ... ... ... ... ... бағалау қажет.
Рекреакциялық ресурстарды пайдалану дәрежесі мен олардың экономикалық
әдебиеттердегі экономикалық эффективтілігіне әсер ... ... ... жағдайларды бағалауда ресурстарды ... ... ... ... ... қабылданған.
Рекреакциялық салада тұрақтыларға табиғат кешендері, минералды сулар,
балшықтар (өлшеген қорлар ... ... ... ... жағдайы жатады. Бұл жерде экологиялық мониторингтің
табиғат ресурстарының пайдаланылу жағдайы мен оларды ... ... ... ... ... Бұл факторлар мен жағдайларды бағалау
тұрақты, әрі едәуір объективті әдістерімен ерекшеленеді. Бұл ... ... ТРЖ ... ... рекреакциялық дәрежесі үшін база ретінде
қызмет атқарады [34].
Рекреакциялық ... ... ... мен ... ... туризм
мен демалыс мақсаттрына арналған бағалау секілді ... ... ... ... реттеу, туристік шаруашылықтың территориялық
Құрылымын оптимизациялау мәселесін шешу мен туризмді басқару жатады.
Туримзнің әрбір түрінің ресурстары өзінің сипаттары ... ... ... әсіресе маңыздылары ең алдымен:
- ресурстарды игеру деңгейі мен пайдалану дәрежесін ... ... ... ... ... ... мен оларды бағалау кезіндегі игеру
дәрежесі;
- ресурстарды пайдалану кезеңдері мен туристік ағындарды ... ... ... ... ... алдыңғы кезеңдердегі әлеуметтік-мәдени инфрақұрылымды дамыту
деңгейі және оларды қазіргі кезде ... ... ... ... ... ... кезіндегі экономикалық
эффект (көрсетілген қызмет пен табыс көлемі);
- территорияның табиғат ... ... ... мен
экологиялық мәселелерді шеуде реанимациялық жұмыстарды өткізу
мүмкіндіктері.
Осыдан келіп, рекреакциялық ресурстарды пайдалану дәрежесі мен ... ... ... мен ... және ... ... мен ... рекреакциялық шұғылдану циклдерімен және рекреанттардың
категорияларымен бағаланатын ресурс типтерінің нақты көрсеткіштері есебінен
өткізілуі керек.
Рекреакция мен ... ... ... ... ... жарамдылығын, территорияның рекреакциялық функцияларын іске
асыру дәрежесін, рекреакциялық қажеттіліктердің басты ... ... ... ... функциялары мен технологияларының байланысиырып
бағалауға болады. Туризмді ұйымдастырудың ... үш түрі ... ... ... [35], ... және ... ... экскурсиялық туризм ресурстарының базасында дамиды. [36].
Рекреациялық ресурстардың пайдалану дәредесіне орай ... Л.А. ... ... ... а) ... ... (табиғи ресурстар жақсарған
кезде); б) экстенсивті пайдаланылатындар ... ... ... ... в) ... яғни ... [37].
Қазіргі кезде рекреациялық географияда екі ірі ғылыми ... ... ... ... демалыс пен туризм мақсатында қолданылатын
территориялық рекреациялық жүйелерді зерттеуді қамтамасыз ... ... ... ... ... ... ... механизмін ашуға бағытталған. Туристік-рекреакциялық емдік-
сауықтырудың кез ... түрі ... ... ресурстары табиғи
ландшафттық-климаттық жағдай, минералды емдік сулар мен балшықтар да ... ... ... ... ... ... ... ресурстар демалысы 4 ... ... ... олардың жобаланған ресурстары 3,267 мың куб.м ... ... ... ... ... азотты-метанды және метанды
сулары бар аймақтарына қатысты) [38].
Жер асты суларының минералды болуына олардың бальнеолопиялық қасиеттері
мен адам ... ... әсер ... ... ... ... сипатталатын жағдайы жол ашады. ... ... ... ғана ... сол ... ... жағы да нашар
зерттелген. Олардың бальнеолопиялық ққұндылығы, әлі күнге газдық ... ... ... ... ... ... элементтері мен температурасы бойынша жанама белгілері болып қана
көрініп отыр [39].
Облыстың территориясында «өзгешелігі жоқ ... мен ... ... ... ... ... ... үйі, «Сарыағаш»
санаторийі, Түркістан қаласындағы бальнеолопиялық емдеу орны, Темірландағы
«Тасқын» зауыты). Бұлар негізінен ... ... ... ... сулар. Жалпы облыста минералды
суларды бальнеолопиялықмақсатта ұйымдастырылған түрде ... өте ... ал ... мақсатта пайдалану жоққа тән.
Жақсы зерттелген және емдік қолдануға ... ... ... әлі ... ... тыс ... отыр.
Рекреациялық ресурстарды емдік-сауықтыру мақсатында ... тек ... ... ... ... әлеуметтік-экономикалық
факторларға арқа сүйейтін ТРЖ-нің облыста ... ... ... ... жергілікті санаториялық-куротты құрылымдар
негізінде емдеудің артықшылығы дәлелденді. Бұл уақыт пен шығынды ... мен ... ... ... ... мүмкіндік береді.
Облыстың территориясында санаториялық-куротты құрылымдарды
орналастыру ерекшеліктері ... ... ... ... ... ... баға беру үшін зерттелген.
Емдік балшықтар мен олардың ... әсер ... ... ... қатысты жағдай едәуір нашар. Тұзды ... ... ... ... ... емдік-сауықтыру
мақсатында пайдалауы байқалып жүрсе де ешқандай зерттелмеген. Облыстың
ұйымдастырылмаған ағындарының ... ... ... ... ... ... бола алады.
Сырдария өзенінің көне тұзды көлдері пластикалық, ... ... ... ... бар ... ... жұқа ... толықтай зерттелмеген
күйде жатыр. Облыстың Сарысу-Шу-Ақжайқын ойпатындағы мұнай мен газдың бай
қоры табылған солтүстік ... ... ... да қоры бар ... ... айтуға болады. Өкінішке орай рекреациялық ресурстарды
санаториялық-курортты пайдалану дәрежесіне облыстың ... ... әсер ... ... ... ... дискамфортты ауа райы,
тартымдылық көрсеткіштерінің әлсіздігі және ... ... жаңа ... ... ... мен ... ... жерлерінің әсемдігінің нашар көрсеткіштері шектеулі ... ... ... ... ... ... облыстың меңгерілген меңгерілген минералды бұлақтарының мол қорына
қарамастан, санаториялық-куротты рекреациялық әлеуетін пайдалану дәрежесі
толықтай ... ... ... ... көрсетеді.
Сауықтыру туризмінің ресурстарын пайдалану дәрежесі территорияда
қолайлы ландшафтық-климаттық жағдайының, ... ... мен ... ... ... мен табиғи саябақтар алаңдары және
жасандыдемалыс зоналарының ... ... ... ... ... ... шомылатын жағажайлық, сулы-жүзбелік,
таулы-жаяу, атты және ... да ... ... ... ... туризмінің түрлеріне қолдану мақсатында олардың ... ... ... ... рекреациялық әретектің түрлерінің кең спектрінің
жеткіліктілігіне қарамастан сауықтыру ... ... ... ... жоғары емес.
Облыс территориясын табиғи ландшафттарының ... ... және ... ... ... талдау көрсеткендей,
сауықтыру типінің ең жоғары қолданылған ресурстары ... ... ... туристік-рекреакциялықауылдық урбанистикалық жүйелерінен 50-80 ... ... ... ең ... ... ... тау
алды, аласа таулы және орташа таулы зоналарының ... ... ... ... ... ... су ... болып табылады. Бұл бәрінен бұрын
қол жеткізудің ... ... ... ... ... ... анықталады.
Облыстың тау алды және таулы ландшафттарының ... ... ¼ ... алып ... Дегенмен оларды ... ... ... әсіресе қазіргі кезде өте төмен деңгейде болып
отыр. Демалушылардың концентрациясы тек екі ... ... ... ... ... Қаржантау жотасының тау алды Бүргелек елдімекені және
Боралдайтау жотасының тау ... ... ... ... мекенінде. Бұл
жерлерде 15-тен астам бұрынғы ... ... мен ... демалыс
зоналары бар. Облыста жақсы су ... мен ... ... ... ... шомылу-сауықтыру рекреациялық
жұмыстарды дамыту дәрежелерінің едәуір ... ... ... ... ... мен ... ... ландшафттары және жағалаулық
ормандары демалушылар мен ... ... ... ... ... ... пайдалану дәрежесі жоғары өзендерге:
Арыс, Бадам, Бөген, Бөріжар, Шұбарсу, Боралдай, ... су ... ... ... жатады. Саяжайлық массивтерге жақын халық тығыз
қоныстанған жерлерден 20-60 км ... ... өте ... ... ... ... бұл жерлердегі демалыс мүлдем
ұйымдастырылмаған: демалыс ... ... ... ... ... жоқ. Су ... жағалаулары майлы және рекреакцияның
жағажайлық түрі үшін қолайсыз.
Сауықтыру туризмінде ... мәні бар ... ... ... ... 5 айға ... мамырдың ортасынан кей жылдары қазан айының ортасына
дейін жүреді. Судың температурасы мамырдың ортасында +20+24С болса, жаздың
ыстық ауа ... +26+27 С-ны ... ... ... ... ... ... шекарасын бойлай өтетін, Орта
азияның ең ірі өзені Сырдарияның бойында орналасып, олар ең аз ... ... Ұсақ ... ... құмды және таза, тыныш суы бар
едәуір кең алаңдардың ... ... ... ... ... береді. Мұндай жерге қолацйлы аймақ ретінде Отырар
ауданындағы Шәуілдір ауылына ... ... Арыс ... ... ... ... болады. Бұған елдімекендер агломерациясыынң жеткілікті ... ... және ... маңызы бар жолдардың және ... ... ... жол ... ... факторларға олардың
облыстың халық тығыз ... ... 180-200 км ... ... мен тамыздағы 35-40 градусқа жететін ыстық қолайсыз температура
жатады. Дегенмен жергілікті ... ... үшін бұл ... ... емес.
Аймақтың географиялық орналасуы спорттық туризмді дамытуға өте қолайлы.
Табиғи ортаның параметрлері: комфорттылық, көркем суреттік, экзотикалық пен
олардың ерекшеленген қасиеттері спорттық туризм үшін ... ... ... ... аз ... арасында ерекше кең тараған ... ... ... ... ... Қаратау жоталарында таулы-спорттық
туризм мен альпинизм ресурстары ... ... ... Өгем ... ... суайрық жасай отырып, Бадам ... ... ... ... де, ол таулы-жаяу туризмді сүйетіндерді аса
қызықтырады. ... ... ... ... үшін де қол ... ... деңгейінен 2000-2500 м биіктікте, тек мыңбұлақта 2824 м-ге жетеді.
Әртүрлі пезажды тау ландшафттары ... мен ... үшін ... ... тік ... Өгем ... аңғарына қарай
төмендейді, ол терең, қиын ... ... ... және ... ... ... Бұл таулы-спорттық туризм мен альпинизм
үшін қолдануға тамаша ... ... ... ... ... ... ... тік биіктерінің жоқтығымен, объектге жылдам жетуді
қамтамасыз ететін айналма жолдарының болуымен ерекшеленеді.
Майдантал жотасы таулы-спорттық туризм мен альпинизмді дамытатын ... Ол ... ... ... ... биік саласын елестетеді. Чонгтанг
биігінен (4131 м) басталып, жота Оңтүстік-шығысқа қарай 45 км-ге ... ... ... тік ... биік ... ... ... мұнда 50-дей мұздық бар. Солтүстік-батыс беткейі
Майданкөл өзеніне тік жар болып құлайды. Ал Оңтүстік-шығыс ... ... ... Ойқайың өзеніне құлайды, көп жерлері терең шатқалдармен
үзіліп, бөлініп отырады. Талас Алатауына жақын Сарыбаш ... (3540 ... қар мен ... теңіздердің төбешіктерімен жабылған үстіртті болып
келеді. Оны альпинистер қиын өткелді шатқалға жатқызады.
Өгем ... ... мен ... ... ... танымал. Ол
талас Алатауынан келіп Майдантал өткелінің (3520 м) ... ... де ... Піскем өзендерінің аралығында суайрық болады. Оның биік шыңы – ... ... ... ... ... ... бар және оның ... ресурстары
күрделілігі жөнінен ІІІ категориясы спорттық бағытпен шектеледі. Дегенмен,
күрделілігі жөнінен барлық ... 20 ... бар ... ... олар едәуір кең болып келеді. Бұрынғы КСРО-ның негізгі таулы
аудандарының барлығы ... ... ... ... ... ... аса ... тудырады.
Үш жағынан қолайлы дәлізді жолының болуы спорт туризмі мен альпинизм
ресурстарына жетуді оңайлатады. ... ... ... елді ... ... ... ... барпіскем елді мекенінен піскем және
Ойқайың өзендерін топырақ жолымен бойлай өтіп, ... ... ... ... – Шымкент қаласы жақтан автобусты қатынаспен Қасқасу елді
мекеніне дейін Сайрамсу өзенінің шатқалымен ... ... Өгем ... ... ... ... базасынан да бастауға болады.
Солтүстіктен – Тараз ... ... ... Бауыржан Момышұлы /Бурное/
теміржол стансасы ... ... ... ары ... ... ... және Майданкөл өткелдеріне өтуге болады.
Көркем суретті өзен аңғарлары бар қиын ... ... ... ... ... ... ... және асу бермеген өткелдердің
болуы, сонымен қатар аймақтың қол ... ірі ... ... ... түгелдей дерлік қалаларымен әуе қатынастарының бар болуы
Батыс Тянь-Шань ресурстарын турист-тау саяхатшылар үшін ғана ... ... ... велосипедті, су және ... ... ... ... береді. Биік таулы өткелдер мамырдан қарашаға дейін
ашық ... ... ... жасау үшін ең тамаша мезгіл, эфемерлі өсімдіктер
жаппай гүлдеп, таудағы пейзаждың ұмытылмастай керемет күйге енетін ... ... ... ... 8 ... ... зоналары мен облыстың кәсіпорындары және
ұйымдары бар. «қырыққыз» туристік базасынан Өгем, Піскем жоталары мен ... ... ... 1, 2, 3 дәрежелі туристік ... ... 4 ... ... ... ... білім
беру департаментінің жас туристер стансасының туристік-спорттық лагері бар.
Сайрамсу өзенінің аңғарында, сайрам шыңының етегінде жыл сайын альпинистік
және ... ... ... өткізіледі.
70-жылдары Қаржантау тауында үңігрлерді зерттеу жүргізілді. ... ... ... ... ... ... 1,2 дәрежеге жататын бағыттар мен Ұлы жұрт үстіртіндегі Ұлы ... ... ... Қаржантау жотасы аймағында ... ... ... ... ресурс болатын үңгір бар. Өгем, піскем таулы
өзендері күрделілігі 1-5 категориядағы бағытты рафтингті бағытты дамытуға
халықаралық қызығушылықты ... ... Өгем ... су ... ... 3 м, ... өте тез. ... өзенінің ағысы жылдам, әрі
буырқанып ағады, орташа жылдамдығы секундына 4 м [42].
Аудандағы таулы-жаяу ... ірі ... ... ... Өгем өзендері
мен олардың көптеген салалары: Тікенек, ... ... ... ... ... Піскем өзені көтеген салаларымен, олардың ішіндегі ең ірілері:
Ойқайың мен Майдантал; Сайрамсу өзені Сарыайғыр, Сілбілі, ... т. ... ... ... ... ... бассейніне жатады, бастауларын биік
таулардан алады және мұздықтық, қарлы жаралуға ие. Сулардың ең көп ... мен ... ... қар мен ... еру ... ... деңгейінің тәуліктік бақылануы көрсеткендей таңертең су деңгейі
төмен болса, түс мезгілінен ... ол ... ... Мұндай жағдайды су
спортының бағыттарын жүргізуде есепке алған жөн.
Туризмнің қысқы түрлерін өткізу үшін ... ... ... ... қыс ... көптеген жолдардың қармен ... және ... ... базаларының қарлы жамылғыға төтеп бере
алмауынан таудың ... ... ... жете ... ... ... көлеміндегі және біз бөлген туристік-рекреакциялық аудандардың
территориясындағы спорттық туризм ресурстарын ... ... ... ... ... ... спорт туризмінің әртүрлі түріне қолайлы ... ... ... ... ... ... мен ... назарын өзіне
аударып келген және кейінірек спорт туризмін дамыту орталықтарының бірі
болды. ... ... ... территориясының спорттық ресурстарының
бүкілодақтық маңызына қарамастан, оларды қолдану жеткіліксіз деңгейде қалып
отырды. Облыстың ... ... ... ... ... ... ең ... ресурстарға мүмкіндіктері жоғары айтылған Қаржантау,
Майдантал, Өгем, Боралдайтау жоталарының биік биік ... ... ... ... ... оның ... біз бөлген Солтүстік және
Оңтүстік-батыс аудандары орташа қолайлы аймақтарға жатады. ... ... ... ... ... ірі ... қашық жатқан және халық аз ... ... ... және ... ... ... қызылқұм, Мойынқұм,
бетпақдала құмдарының шөлді ландшафт ресурстарын туризмнің ... үшін ... ... ... ... ... ... территорияларды шаруашылық игеру дәрежесі жоғарғы деңгейде, олар
көктемдегі-күзгі кездері жайылмалы мал шаруашылығы ... ... ... жайылған жолдары мен сүрлеулерінің қалың ... ... аз ... ... ... 1,1 адамнан) қойшылардың
аласа үйлерінен тұратын жерлер мен аймақтың ... ... ... ... болуы, Бетпақдала – Шу – Мойынқұм ... ... және ... ... әр қилы түрлері үшін тартымды жерлер
ретінде атауға мүмкіндік береді.
Біз бөлген Оңтүстік-Батыс ауданының территориясындағы ... ... және ... ... жағынан едәуір жоғары деңгейге
жатады. Бұл жер Сырдария ауданының шекарасымен өтетін Шардара су қоймасының
болуы және сексеуілді ормандардың ... ... бар ... ... ресурсатрының тартымдылыығн көрсетеді. Автомобильді және ауыл аралық
жолдардың қалың ... ... мен елді ... ... ... ... түрлерін дамыту үшін болашақты мекен екенін
айқындайды.ресурстар облыста ... ... 7-ден ... ... ... береді.
Рекреакция мен туризмнің ерекше түрлерін дамыту үшін ... ... үшін ... ... Е. А. ... ... болады.: а) ең перспективті – 5 балл; ә) едәуір перспективті – 4
балл; б) перспективті – 3 ... аз ... – 2 ... ... ... балл [3].
Облыстың экскурсиялық-танымдық туризм ресурсатрын 100 мыңнан астам
тарих пен мәдениет ескерткіштері, ... ... ... ... ... ... 1998 жылы ... яғни Қазақстан
территорисындағы ... ... ... ... ... ... нысандардың орташа тығыздығы 1 мың шаршы км-ге ... ... ... оның ... 78,7 пайызын археология ескерткіштері
құрайды.
Облыста ... ... ... мекендер, қалашықтар, молалар мен
жекелеген ... бар. ... ... ... мұражайының
коллекциялық қорында 37 000-нан аса ... және ... ... ... [103, 104, ... ... қызығушылық тудыратын 50-ден астам мұражай, қорықтар
мен қорықшалар, табиғат ескерткіштері бар.
Экскурсиялық көрсетілімнің ... ... ... бай ... қарамастан республика мен шет елдерге ең танымал
объектлердің 5-7 пайыз ғана енгізілген. Туристік мақсаттарда мәдени-тарихи
мұралар ресурсын кеңінен ... ... ... ... және оны ... ... дәлізді жолдар мен көру алаңдарының
жоқтығы кедергі ... ... ... ... ... ... ... Барлық
туристік әлеуметті бағалау, кез-келген аймақтың, техникалық-әкономикалық
бағдарламаны негіздеу мен ... ... ... ... ... ... іске ... басты кезеңдерінің бірі
болып саналады.
Туристік әлеует - едәуір күрделі әрі көп аспектілі түсінік. Бұл түсінік
пен территория мен оның ... ... ... ... ... ... қатар территорияның материалдық-техникалық мүмкіндік
терімен қажеттіліктері анықталады. Туристік ... ... ... ... ... ... пен туризм мақсатында игерудегі
мүмкіндіктер мен шектеулердің ... ... ... ... ... ... және жұмсақ климат, құнарлы
топырақ, бай өсімдіктер мен жануарлар дүниесі, су қатынас жолдарының болуы,
теңіздер мен ... ... ... ... ... ... ... Алайда бүгінгі тәжірибе көрсетіп отырғандай, ... ... ... ... оның ішінде туризмде шешуші фактор болып
саналмайды. Қоршаған ортаның табиғи көздері – табиғат байлықтары дамуының
басты ... ... ... ... бірақ шешуші емес, ол тек
еңбек заттары ғана. Олар ... ... тек ерте ... ... салыстырмалы түрде төмен кезінде ғана әсер етеді.
Жасанда қоршаған орта адамның тіршілік әрететінің өнімі болып саналады.
өндіріс пен әлеуметтік-экономикалық қатынас ... ... ... ... ... ... ... сфераларының даму
деңгейін сақтайды.
Егер табиғат ресурстары мен тіршіліктің табиғи жағдайының қандай да ... ... ... және ... ... ... қолданылатын адамды қоршаған ортаның ... ... ал ... әлеует пен қандай да бір саланың өнім
өндірудегі жиынтық қабілеті, халықтың ... ... ... күші мен
жиынтығын құрайтын элеметтерге тәуелді ұлттық байлықпен ... ... ... ... ... ... ... қорытынды, барлық жиынтық туристік
әлеуеттен территорияның, ... ... ... ... мен ... дамыту
үшін жарамды, туристік рекреакциялық ресурстарының ... ... ... ... ... түсіну керек. Оның жиынтығының негізгі бағасы ретінде
алаңның сандық параметрлері, ... ... ... мен ... ... ... т. б. атауға болады.
Туристік ресурстарды игерудің әлеуетті мүмкіндіктерін айқындау,
туризмнің перспективті ... үшін ... ... сақтау мен облыстың
турнистік аудандары мен зоналарын ... ... ... ... ... облысы Қазақстанның туристік рыногында ерекше орынға
ие бола отырып, тамаша туристік әлеуетін ... ... ... ... ... ... мен
демалыстың емдік-сауықтыру түрін және спорт туризміннің жекелеген
түрлерін ұйымдастыруға қажеттті жағдайлардың болуы;
- ЮНЕСКО ескерткіштерінің ... ... ... және туристік-экскурсиялық ... ... ... ... ... ... мен ... М.Әуезов атындағы Оңтүстік Қазақстан мемлекеттік университеті мен
Қ. А. Иасауи атындағы халықаралық қазақ-түрік университетінің
кафедраларының ... ... мен ... конгресін дамыту
базасы болатын едәуір ғылыми әлеуеті;
- Мұсылман ренесансының ірі орталықтары мен ... ... ... бұлар діни туризмді дамытуға жол
ашады;
- Туризм бизнесі үшін кең мүмкіндіктерді айқындайтын ... ауыл ... ... және ... ... дамыған транспорттың қамтамасыз етілуі мен қазақстандағы ірі жол
тораптары;
- тарихи-мәдени және табиға нысандарының ... мен ... ... орта және кіші ... ... жаңартатын қонақ үй ... ... ... ... ... саланың жұмысына негіз болатын еңбек ресурстары.
Жібек жолының батыс бөлігінде туризмді дамыту ЮНЕСКО-ның инициятивасы
мен шешімі бойынша ... ... (1987 ... ... ... ... қарастырылды.
2. Аймақта туризмді дамытудың негізгі мақсаттраы мен міндеттері және
оларды жолға қою
«Туризм» күрделі динамикалық ... ... ... ... ... ... ... әр түрлі жүйелерден тұрады [36].
Бір жүйелер (немесе ... ... ... даму процесінде күрделеніп,
ондағы функциялар мен әрекеттер және құрылымдар саны ... ... ... ... ... ... мүмкін.
Кез келген жүйе, оның ішінде туризм тектен-тек өзгермейді, әрқашан жаңа
жағдайға көшіп отырады. Ал жүйенің жағдайы тек ішкі ғана ... ... де ... ... ... ... кеңістікте туризм
жүйесіндегі ішкі байланыстардың ... ... ... ... ... ... алып ... туризм жүйесінің әлемдік ұйымға енуіне
әкелді.
Қлоғамдық ... ескі ... ... түгелдей, оның ішінде туризм
жүйесінің де жаңа прогрессивті жағдайға ... ... ... ... деп
атауға болады. Сонымен бірге жүйенің дамуын, ... ... ... ... ... алу қажет. Ондай критерийлерге
әр түрлі белгілер жатады:
- әлеуметтік және ... ... ... ... және
оны іске асыру;
- еңбектің өнімділігі;
- тіршілік деңгейі мен материалдық жағдайдың молдығы ... ... ... ... ел ... ... ... елден тысқары шығуға еркін мүмкіндік және т. б.;
Туризмнің дамуының принциптер жүйесі ғылыми білімнің ... ... ... ... теориясының (туризмтану) өзі секілді әлі де
жинақталған жоқ. Дегенмен, туризмді әлемдік-мәдени, ... ... ... ... ... ... деп ... бұл мәселені шешуде шаруашылық аудандастырудың теориялық-
әдістемелік негіздерін жетекшілікке ... ... ... құралы
болып шаруашылық нысандар жүйесі ... ... құру ... бірі даму ... ... табылады.Басқа факторларға
ұлттық және әкімшілік шекаралар ... ... ... ... – бұл ... туристік-рекреакциялық жүйенің маңызды белгілерімен,
қасиеттерімен ... ... ... ... ... ... сүйене отырып,
университет кафедраларының жетекші географтарының қозғалған авторлық ... ... ... ... [33] ... ... туризмнің
дамуының негізгі принциптерін анықтауға мүмкіндік туады.
Мұндай принциптерге мыналарды жатқызуға болады:
1. Өзінің ... ... ... қалыптасуымен,
біріккен рационалды экономикалық және географиялық ... ... ... негізінде қалыптасқан. ТРЖ-нің
объективті шаруашылық тұтастығы (жүйелік принцип);
2. Аралық салалары мен еңбек ресурстарының ... ... ... ... қиюластыруға, ұштастыруға
мүмкіндік беретін, туристік-рекреакциялық шаруашылықтың дамуының
перспективтілігі ... пен даму ... ... ... ... ... ... ауланаралық мамандануы (жүйелік пен басқарушылық
принципі);
4. Табиғи, тарихи-мәдени және экономикалық ресурстарды дұрыс
қолдануға ... ... ... пропорциялық дамуы (рационалдылық пен ... ... ... туристік-рекреакциялық аудандастыру мен
саяси әкімшіліктік бөлінісінің халықтың дәстүрлі және ұлттық
ерекшеліктерінің есебі мен бірлестігі (жүйелік принципі);
6. ... ... ... шешуге және халықтың
тіршілік әрекетінің жағдайы мен рекреакциясын жақсартуға
мүмкіндік беретін социологиялық және ... ... ... ... ... талдаудан келіп,
туристік саланың даму мәселесін топыраққа әкеліп, бұл ... ... ... ... ... принциптерінде қорытындылауға болады:
1. Ғылыми принцип, туристік-рекреакциялық әлеуетті зерттеу, туристік-
рекреакциялық ресурстарды бағалау, территорияны туристік саланы
дамыту мақсатында ... ... ... ... ... ... ... элементтерін және
олардың функциялық мәнін, ТРЖ мен ТРК-нің даму заңдылықтарын,
өзара байланыс пен өзара әрекеттің ... ... ... ... ... т. б. ... ... орындылық пен нәтижелілік принципі территорияның
экономикасының дамуында саланың үлесі, экспортты-импортты ... ... ... ... және ... ... ... Басқарушылық принципті, басқарудың тік иерархиясын және туристік-
рекреакциялық шаруашылық пен ... ... ... ... ... жасау мен оның концептуалды
негіздерін, мақсаттар иерархиясын, міндеттерді, приоритет ... ... ... ... Саланың және қоршаған ортаның қарқынды даму ... ... және ... ... дұрыс
қолдану, қолайсыз территорияларды мәденилендіру және қоршаған
ортаға қастерлей қарап, туристік әлеуетті жақсартумен және т. ... ... ... принциптер туризмнің дамуының әлеуметтік және ... ... ... тек ... стратегияларға қатысты
емес, сонымен қатар облыстың ерекшеліктерінің есептерімен де байланысты
мәселерді анықтауға мүмкіндік береді.
Адам әрекетінің ... ... жүйе ... ... дамудың
нақты мақсаттарының жетістіктеріне бағынышты, едәуір функционалды ... ... ... үшін онда ... мен басқарудың беріліп отыру
процесінің болуы тән. ... ... ... ... ... ... мақсаттар:
- халық тіршілігінің жақсы кейпі мен оның әр түрлі топтарының
әрекеттерінің мәдени-рекреакциялық ... ... ... ... туризм құралдарымен іске асыру;
- әлеуметтік тұрақтылықты күшейту;
- ішкі ... ... ... пен ... ... ... стандарт бойынша жоғары білікті мамандар даярлау.
2. Экономикалық мақсаттар:
- Экономиканың жоғары табысты ... ... ... ... мен ... ... өндірісінің сферасын дамыту;
- Қосымша жұмыс орындарын ашып, жұмыссыздар мәселесін шешу;
- Ішкі туризмнің дамуынан түсетін ... ... ... ... индустрияны дамытып, оны аймақтың экономикалық дамуында
қолдану.
3. Экологиялық мақсаттар:
- ... ... ... ... ... ... және ... қорғау және сақтау;
- туристер мен ... ... ... санасы мен
шыдамдылығын тәрбиелеу;
- қоршаған ортаның сапасын жақсарту.
4. Саяси мақсаттар:
- ұлттық территорияны трансазиялық туристік байланыстың ... ... ... туризмнің құқықтық аймағы мен экономикасына енгізу;
- бүкіл әлемде бейбітшілікті тұрақтандыру;
Бұл мақсаттарды іске асырудың ... ... ... ... ... табылады:
- сұранысты анықтайтын және ұсынысты жасайтын ... ... ... ... ... ... зерттеу;
- территорияның туристік-рекреакциялық мүмкіндіктерін зерттеу және
жан-жақты бағалау, ресурстарды ... әрі ... ... ... демалыс пен туризмді дамыту мақсатында аудандастыру;
- туристік және рекреакциялық мекемелерді ... ... және ... жағдайларды ескере отырып
жергілікті орналастыру;
- территорияның туристік-рекреакциялық шаруашылығының ... мен ... ... құру мақсаттарының
арасында қолайлы пропорция қалыптастыру;
- инфрақұрылымның, жол ... ... ... ... ... ... тасымалдау және базалардың тиімді
үйлесіміне жету;
- кадрлық саясатты, басқару сферасы үшін мамандар даярлау, туристік
шаруашылықтың ... және ... ... ... ... халықты туристік қызмет өндірісі саласындағы әрекеті мен туристік
қызмет көрсетуді және ... ... ... пайдалануды
қамтамасыз ету;
- туристік формальдылықты нығайту мен қызмет көрсету сапасын
бақылау;
- қоршаған ... ... ... және оның ... ... ... қасиеттерін жақсарту т. б. ;
Ұйымдастырылған демалыс. Бұл формада рекреанттарға ... ... мен ... ... ... ... ... Қазір
бұл демалысты өткізудің «этникалық» түрі облыс халқының 3-5 ... ... ... ... ... ең көп ... түрі ... саналады.
Ауылды мекендерден шыққан халық демалыс күндері жақын табиғи зонадағы
ауылдарға ... ... ... бар қала ... ... ... ... саяжайлық массивтерінің территорияларында өз демалыстарын
өткізді.
Жоғарыда айтылғандарды қорыта ... ... ... халық
шаруашылығының саласы ретінде мемлекеттік жүйелеу ретінде мемлекеттік
жүйелеу мен ұйымдастырылған түрде ... ... ... ... ... дамуының ұйымдастырылған түрде қамтамасыз ... ... ... және ... пен аудандық деңгейдегі
бағдарламасын құру;
2. Жерді қолданудың, туристік-рекреакциялық орындарды қорғаудың
және ерекше қорғауға алынған территорияларға ... ... ... және ... ... жеке ... ... жеңілдіктер қарастыру;
4. Жекелеген инвестицияларды тарту мақсатында, әсіресе енді
игеріліп келе ... ... ... ... және қолдайтын орта және шағын кәсіпкерлікті ... ... іске ... ... ... ... Туризмде жарнамалық-ақпараттық қызметті дамыту;
6. Туризмнің түрлеріне, әсіресе ұлттық экзотикалық элементтерге
қолдаукөрсету;
7. Туристік білім жүйесін ... ... ... ... ... ... мен қызмет көрсетупроцесінің сапасын қадағалау;
9. Туризмді қолдауды ... ... ... ... ... білікті, әрі қарқынды жетекшілікке алу арқылы іске
асыру;
10. Оңтүстік Қазақстан облысының 35 ... ... ... онда ... департаменті деңгейінде балалар
туризмін дамыту жөнінде ұйымдық ... құру ... ... мен ... ... ... ... сүйене отырып жасалған ізденістер нәтижесінде
мынадай қорытынды мен ұсыныстар жасауға болады:
1. Туризм ... ... ... ... ... ... саланы ұйымдастырудың табиғи, әрі әлеуметтік-
экономикалық алғышарттары бар. Ұзақ уақыттық жайлы кезеңдері мен
қолайлы климат, ... және су ... ... бай
өсімдік пен жануарлар дүниесі облыс территориясын ... ... және ... ... ... үшін толықтай
перспективті деп қарастыруғамүмкіндік береді.
2. Облысты табиғи ландшафтарының аттрактивтілілік дәрежесі бойынша
аудандастыру нәтижесінде үш ... ... ... ... – Шу – ... ... және ... жазықты
ландшафтары көктемгі-күзгі қолайлы кезеңдерімен ... ... ... және ... сонымен қатар шұғыл
спорттық ойындар түрлерін сүюшілерге арналған;
- ... маңы – ... ... ... ... ... үшін
қолайсыз болғанмен, туризмнің экзотикалық , шұғыл-спорттық,
аңшылық және ғылыми ... ... ... ... мен ... су қоймасының акваториясы
туризмнің сулы түріне, балықшылық пен аңшылыққа өте тартымды;
- ... ... ... ... ... ... Арыс және ... да кішігірім өзендердің жайылмалық
ландшафтары демалыс пен туризмнің ... ... ... үшін
қолайлы, әрі тартымды.
3. Облыстың этнографиялық мәдениетінің тартымдылығы, аймақтың жібек
жолының бойында орналасуы, облыс халқының бай түпкі мәдениетін
сақтап ... ... ... мен ... ... құралдары планетаның басқа аймақтарынан
туристер ағынын тартудың айқын әлеуеті бола алады.
4. ... ... ... ... ... ... ... әлемдік құндылығы бар 807 тарихи-
мәдени ескерткіштің болуы, ортағасырлық ... және ... жер ... ... ... ... жасауға, қолөнерді дамытуға, салт-
дәстүрлі орталықтар құруға, ашық аспан астында театрландырылған
мұражай құруға және осы негізде ... ... ... ... ... ... ... Облыстың өндірістік-территориялық және аграрлық ... ... ... мен ... ... іскер
адамдар мен экзотиканы сүюшілер үшін үлкен қызығушылық тудырады
жән туризмді ... үшін ... ... ... Облыс территориясы әлеуметтік-экономикалық рекреакциялық
ресурстарына қарай аудандастыру нәтижесінде үш ... ... ... ... аудан – Созақ ауданы мен Түркістан қаласы, ... ... орта ... мен қола ... ... орай ... республикалық және халықаралық
деңгейде;
- Оңтүстік-Батыс аудан – Сарыағаш, ... ... және ... аудандарының сырдариялық сол жағалаулары, ерекше
минералды көздерінің болуы мен Шардара су қоймасы және сырдария өзенінің ... ... ... – сегіз ауданның әкімшілік-территориялық шекарасы мен
Шымкент қаласының орталығын қамтитын, туризм ... ... ... ... Облыстағы туризмнің динамикасы мен жағдайына жасалған ретроспективті
талдау мынадай ... ... ... материалдық база әлеуетті
сұранысқа және халықаралық рынокқа шығудың ... ... бере ... ... ... ... ... инвестициялық
саясаттың жоқтығынан және әлсіз ұйымдастырылған стратегияның салдарынан
назардан тыс қалып отыр.
8. ... ... ... кең спектріне және ... ... ... ... көлеміне қарамастан,
емдік, сауықтыру, және ... ... ... ... ... дәрежесі төмен, бұл облыстағы ТРЖ-ні тиімді ұйымдастыра
алмаудың белгісі.
9. Облыстың қазіргі бүкіл туристік әлеуетін бағалау, оны оны ... үшін ... кең ... мен ... көрсетіп
берді. Дегенмен, туристік өнім өндірісі мен туристік қызметте туристік
кәсіпорындардың айқын ... ... қасы ... болады.
10. Облыстағы туризмнің даму концепциясы оның принциптерінің, ... ... ... жағдайы туралы мәліметтердің, туристік-
рекреакциялық ресурстардың әрекетін бағалаудың және ... ... ... ... ... ... ... жиынтық
негізінде құрылуы керек.
11.Облыс халқының рекреакциясының формаларын ... ... ... және қала ... ... ... пен туризм ресурстарын
өте төмен деңгейде игерілгенін көрсетеді. Туризмнің дамуының ... ... ... және қала маңы ... ... дәрежеде ғана
игерілген және экологиялық проблемалы аймақ ретінде күнделікті қысқа
мерзімді ... ... ... мен ... ерекше жолға қойылуы
керек.
12. Туристік ... ... мен ... ... ... ету, рекреакциялық территориялар мен ... ... ... ... мен ... институттық формаларын
жасауды талап етеді. Бұл аудандық және жергілікті деңгейде ... ... ... ... қолдауменжәне ол
бағдарламалардың іске ... ... ... асуы ... әдебиеттер
1. Оңтүстік Қазақстан энциклопедиясы. Бас ред. Аяған Б. Ғ. ... ... Б., ... ... ... ... ... Совет энциклопедиясы. Алматы, 1962, 8т – 9 т.
3. Багдасарян А. Б. О климатических проблемах горных территоий СССР
// ... ... ... и освоение горных
территорий. Л., ... ... В. М. ... география Казахстана. – Алма-Ата:
Мектеп, 1968., 270 стр.
5. ... А. С. ... ... ... ... ... ... республикасның әлеуметтік-экономикалық статистикалық
мәліметтері, -Алматы, 2005, маусым-шілде.
7. Сапаова Ю. А. Предпосылки развития ... ... // ... ... ... и возрождение
исторической значимости Шелкового пути.-Шымкент, ТОО «Жибек ... 1998, стр. ... Свод ... истории и культуры Казахстана Южно Казахстанская
область. –Т-10, Алма-Ата:Қазақ энциклопеиясы, 1994,-368.
9. Джандарбеков З. З. «Насабнаме» как источник по ... ... ... вв. // ... ... Практ. Конф. –Алма-Ата:
РИО ОПО «полиграфия», 1990, стр. ... ... ... и ... ... уезд на
страницах доревалюционных изданй, -шымкент:ОУНБ им. А. ... 1994, стр. ... ... ... географиясы, энциклопедия.
–Алматы, 2002.
12. лобанова Т. А. Территориальная организация ... ... ... ... Канд. Геогр. Наук.-иркутск, 1993, стр.25.
13. поставление ЦК КПСС, сов. Мин. СССР и ... «О ... ... ... ... и экскурсий в стране» от 30.05.69г.
№411 // ... ... ... по ... Т. 1. –М.: Профиздат, 1989, стр. 6.
14. Пыхаревма. Н., Мамадияров М. Д. Перспективы развития ... на ... ... ... ... пути //
Региональная ... ... ... ... ... ... ... Шелкогого пути», Шымкент,
1998, стр. 22-25.
15. поставление ... ... «О ... повышении идейно-
политической направленности туристско-экскурсионной работы» от
9.02.73 г. –Проток №4. п.5 // ... акты по ... ... –м., ... 1989. стр. ... ... С. А. Оценко рекреакционных ресурсов Республики
Казахстан для целей развития отдыха и ... ... ... ... ... 2000.стр.28.
17. Ердавлетов С. Р. География туризма Казахстана. –Алма-Ата: Гылым,
1992.стр.192.
18. Ердавлетов С. Р. ... ... ... ... ... ... –Алматы, 2000.стр. 36.
19. Закон РК «О туристической деятельности в Республике ... ... ... от 23 июня, 2001.
20. Бейсенова А. С. Совреиенное состояние туризма в ... // ... ... конференция
«Актуальные вопросы теории и практики ... ... ... 1999, ... ... а. М. Стратегия развития куротно-реекреакционных
хозяйств и объектов туризма... –Алматы, Гылым, 1998.стр. 238.
22. Ердавлетов с. Р. ... ...... ... ... туризма казахстана // проблема подготовки
специалистов в системе туризма. –Алматы, 1997, стр. 35-41.
23. Саипов А. А. ... и ... ... ... Учеб. Пособие.
–Алматы: Республиканский изд. Каб. КАО им. И. Алтынсарина, 2001,
стр.220.
24. Нефедова в. Б. и др. ... ... ... ... МГУ.-Серия География.1973, № 5. стр. 49-55.
25. Шибутов М. М., медведова и. К. Оценко ... ... ... // ... Каз.ГУ. сер. География.-Алматы,
изд. Каз.ГУ, 1999. стр. 8-9.
26. Некрасов Н. Н. ... ... М. ... ... ... С. Р., Шабельникова С. А., Жилкибаева М. И., Кудесов
Т. Т. ... ... в ... ... ... //
Актуальные вопросы реории и практики туризма.-алматы, Казах
Университеті, 1999.стр. ... ... Б. Н., ... В. С., ... Н. М., ... Ю. А.
Рекреакционное районирование //География рекреакционных систем
СССР.-М.,Наука, 1980. ... ... Н. С., ... И. И., ... И. Т. ... рекреационного районирования // Теоретические проблемы
рекреационной географии. – М.: МГУ, 1988. – С. 80 – 90 ... ... И.т. ... ... ... //
географические проблемы организации отдыха и туризма. –М.: МГУ,
1969. стр. 22-24.
31. География ... ... СССР // Под. Ред. В. ... и В. М. ... –М: ... 1980. стр. ... Прирожник И. И. География туризма и экскурсионного обслуживания.
–Минск: изд. Университет. 1985. стр. 252.
33. Багрова Л. А., Багов Н. В., ... В. С. ... ... к ... понятий) // Изд. АН СССР. Сер.
География, 1977. №2.стр. 5-12.
34. Южно-Казахстанская область. Информ. ... ... ... ... ... П. Г. ... география СССР (куротологические
аспекты). –М. Мысль., 1979. стр. ... ... А. А. ... и ... туризма Казахстана. Учеб. Пособие.
–Алматы: Республиканский изд. Каб. КАО им. И. ... ... ... Н. С., ... Л. Д. ... ... ... ССР (потенциальные ресурсы).-Алма-Ата: Наука, 1965.
стр.149.
38. Мамадияров М. Д., ... А. Н. ... ... ... ... ... ... КазГУ, сер. География, 1999.№8-9.,
стр. 105-109.
39. Филонец П. П. , Омаров Т. Р. ... ... и ... ... 1973. стр. ... ... С. Р. ... туризма. –Алматы, 2000. стр. 333.
41. Джумагалиева Ф . Д., Турова А. Д., ... Э. Н. ... ... ... –Алма-Ата: казахстан., 1998. стр.128.
42. Веденин Ю. А., Преображенский В. С. ... как ... ... // ... ... ... СССР.
–М.: Наука, 1980. стр.64-69.
43. Нефедова В. Б., Смирнова Е. Д., Упит И. А., ... Л. ... ... ... ... ... Лиханов Б. Н. Среднеазиатский район // география ... ... –М. ... 1980. ... курилова В. Н. Туризм. –М. Просвешение, 1985. стр.205.
46. Нормативные акты по ... ... ... 1989. ... Твердохлебов и. Т. ... ... ... ... ... ... отдыха и туризма. ... ... ... ... и ... Сер. ... уезд на
страницах доревалюционных изданий. –Шымкент, ОУНБ им. А. ... 1994 ... ... А. Н. Раскопи могильника «Чимкентский» в 1989 г. //
тезисы на учн. Практ. Конф. –Алма-Ата, 1990. стр. ... ... З. А. ... туристских организаций. –М. 1982. стр.192.
-----------------------

Пән: Экономика
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 72 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 900 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Сүт индустриясы4 бет
Қазақ халқының ұлы тарихы46 бет
Абай құнанбайұлы туралы14 бет
Алматы облысының шекара маңы аумағының экономикалық – географиялық байланыстарының дамуы (Панфилов ауданы мысалында)56 бет
Алматы облысының өндірістік емес саласына талдау жасау11 бет
Ақтөбе облысындағы туризімнің қазіргі жағыдайы және болашағы56 бет
Демографиялық процестердің теориялық және әдістемелік негіздері44 бет
Коммерциялық банктердің жеке тұлғаларды несиелеу ерекшеліктері48 бет
Маңғыстау облысының экономикалық-географиялық жағдайы70 бет
Орыс демократиялық мәдениеті және қазақтың ұлы ғалымы Шоқан Уәлиханов5 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь