Аристотельдің философиялық еңбектері

1. Аристотельдің өмірбаяны.
2. Аристотельдің философиялық еңбектері.
3. Аристотельдің таным теориясы.
4. Қорытынды
        
        Аристотель
Аристотель
Аристотель
Жоспар:1. Аристотельдің өмірбаяны.
2. Аристотельдің философиялық еңбектері.
3. Аристотельдің таным теориясы.
4. Қорытынды
Аристотельдің өмірбаяны
Аристотель (грекше: Ἀριστοτέλης Aristotélēs) (б.з.д. 384 - ... 322 ... -- грек ... ... ... Ұлы Александрдың ұстазы. Ол түрлі-түрлі тақырыптарға зерттеулер жазған, соның ішінде физика, метафизика, ... ... ... ... ... ... ... саясат, үкімет, этика, биология және зоология.
Аристотель Халкидика түбегіндегі Стагейра қаласында б.з.д. 384 жылы ... Оның ... ... ... ... жеке ... болған. Аристотель ақсүйектерге лайықты тәрбие және білім алды. ... он ... ... ... ... ... Платон Академиясында білім ала бастады. Ол сонда шамамен жиырма жыл бойы, б.з.д. 347 жылы Платон қайтыс ... ... қала ... ... соң ол ... ... Кіші ... Һермиас патшаның иеліктеріне сапар шекті. Азияда болған ... ол ... ... ... ... сапар шегіп, екеуі аралдың өсімдік және жануар әлемін зерттеді. Аристотель ... қызы (не ... ... ... Ол ... ... ол Пития деп атады. Һермиас қайтыс болғаннан кейін Аристотельді Македония ... ... ... ұлы ... тәлімгер болуға шақырды. Ол Александрды сабап оқытты деседі. Александрға бірнеше жыл тәлім бергеннен кейін Аристотель Афиныға қайтып оралды. ... 335 ... ... ол ... Лүкейон деп аталатын өзінің мектебін ашып алған болатын. Афиныда оның ... ... ... ... ол Стагейралық Һерпиллида атты бір әйелді кездестіреді. Ол ұл ... оның атын ... өз ... ... ... деп ... ... көптеген еңбектерін өмірінің осы кезеңінде жазған болуы мүмкін. Ол тек кейбір ... ғана ... ... ... ... ... ... еңбектерінің көбі түрінде өзінің шәкірттеріне арналған оқу құралы ретінде жазылғандықтан көпшілігі жалпы таратуға арналмаған. Оның ең ... ... ... , , , және . Бұл ... ... өте ... байланыстар мен үндестіктер болса да, олардың ситілі мен тақырыптары жағынан әртүрлі болып келеді.
Пәлсападан ... ... ... ... метафизика, саясат, психология, шешендік өнері және құдайтанутуралы еңбектер жазды. Ол ... ... ... ... әдебиет және поэзияны зерттеді. Оның шығармаларының толық жинағы ежелгі гректерге белгілі болған білімнің энциклопедиясы деп атауға болады. Өз заманында ... ... ... ... ... білген адамдардың ең соңғысы Аристотель болған деген ... ... ... ... ... кейін Афиныда македондықтарға қарсы теріс көзқарас қалыптасты. Билеуші ... ... ... айптау жасады. Аристотель деп анасының Халкидадағы иелігіне бас ... ... ... оның қиянат деп отырғаны афинылықтардың Сократқа шығарған әділетсіз сот үкімі болатын. Бірақ бір жыл өтпей ол Еубеяда ауырып қайтыс болды ... 323 ... ... ... ... өзін әйелінің жанында жерлеуді сұрады
Аристотельдің философиялық еңбектері
Аристотельдің (б.з.б. 384 -- 322 жылдары) философиясы, бір жағынан, барлық көне грек ... ... ... Ал, ... жағынан, Аристотель көзқарасы орта ғасыр мен жаңа дәуірдің ғылыми ілімдерінің қайнар бастауы болды. Яғни бұл ұлы ойшыл көне грек ... ... ... ... талдау жасап, өз заманындағы көкейкесті мәселелерді шешіп беруге ұмтылды. Ол, сондай-ақ, өзінің өмір сүріп отырған ... әлі де күн ... ... ... ... деп ... ой ... философиясында алғаш рет өткен дәуір көзқарасына терең талдау жасалды. Ол "Метафизика" деп ... ... ... негізгі мәселелерінің бірі -- болмысты жан-жақты анықтай отырып, өзіне дейінгі ойшылдарға, әсіресе, Платонның философиясына сын ескертпелер айтты. Бұл ... біз ... мен ... арасындағы сабақтастық байланысқа тоқталып өткеніміз жөн. Аристотель -- Платонның шәкірті. Ұстазының көзі тірісінде ... оның ... сын ... ... пікірлерін ашық айтпағаны рас. Бірақ кейін келе, өзінің философия жүйесін ... ... ол ... көзқарасына қарама-қарсы шықты. Енді біз Аристотельдің "Метафизика" деген кітабындағы Платонға қарсы айтқан біраз пікірлеріне қысқаша тоқталайық. Өйткені, бұл ... ... ... ... ғана ... мәселе болып отырған жоқ, сонымен бірге осы ойлар жаңа философияның іргетасын қалайтын келелі мәселелерді қозғады. Айталық, ... ... ... ... ... ... мәселесіне айрықша көңіл бөле келіп, оны адамның білімімен біте қайнастыра ... ... осы ... пен ... ... ... ұғымдардың қандай рөл атқаратыны жөніндегі мәселе де Аристотельді ... ... Бұл ... ... ... бастап, философияның негізгі көкейтесті мәселесіне айналған болатын. Платон сияқты Аристотель де ұғымдардың өзіне тән ерекшеліктерін көрсетіп, олардың ... ... ... тағы ... ... мен ... ... түсінуде айрықша кұрал екендігін атап көрсетті. Бірақ Аристотель, Платон сияқты, ұғымдар мен ... өз ... ... өмір ... ... ... аулақ. Аристотельдің ойынша, осы ұғымдар болмыссыз, табиғатсыз, бізді айнала қоршаған дүниесіз өз дербестігін жоғалтады. Платон ұғымдарды, түрлерді, идеяларды сезімдік заттар ... мәні деп ... ... бір-біріне қарама-қарсы қойса, Аристотель бүған ашықтан ашық қарсы шықты. Оның айтуынша, мұндай жалған ойдың негізі тарихи жағынан алғавда өзінің ... ... ... ... ... ... Өйткені Гераклит сезімдік заттар дүниесі үнемі өзгеріп, қозғалып ... ... ... ... алды. Платон да өзінің философиялық жүйесінде осы ... ... ... ... ... ... қозғалып отыратын сезімдік заттар дүниесіне қатысты ешбір ақиқат жоқ деп есептеді.
Аристотельдің ойынша, Платон сияқты "идеяларды" өз алдына бөлек ... деп, ... ... ... ... ... алудың таным теориясына ешқандай пайдасы жоқ. Негізіңде, сезімдік заттар мен идеялардың болмыс табиғаты бір ғой. Ендеше, ... ... ... ... ... ... дүниесі мен идеялар дүниесі деп атауы ешбір қисынға келмейді. Өйткені, сайып келгенде, Платонның ойынша, қарама-қарсы идеялардың өзі сезімдік ... ... ... ... сыңары сияқты емес пе? Олай болса, Платон екіге бөліп отырған заттардың өзі бір-бірімен бірігудің ... ... ... ... ... білімнің негізін бермейді. Сондай-ақ, олар білімнің негізі емес. ... ... ... ... бар. Мұндай жалпылық жекелеген сезімдік заттарға да тән. Ендеше, осылай бөліне ... ... ... болуы неғайбыл. Өйткені сайып келгенде, жекелеген сезімдік заттарда мазмұн болмай ... ғой. ... адам ... ... жеке ... ... ... белгілерінің жиынтығьшан ешбір айырмашылығы жоқ. Бұл жерде Аристотель өзінің болашақ философиялық жүйесінің негізгі ... ... ... ... ... ... ... философиясында мазмұн (сезімдік заттар дүниесі) жөне форманы ... тыс ... ... ... бөліп алып, оларды алшақтатып жіберді. Ендеше, мұндай бір процестің екі жағын бір-біріне қарама-қарсы қою ... ... аша ... Аристотельдің өзінің ұстазына бағыттаған екінші қарсылығында, "Платон идеялар дүниесін жеке бөліп альш, оның сезімдік заттар дүниесі мен арасындағы ... үзіп ... деп ... ... ... ... ... қосуға да әрекетгенді. Сондықтан ол сезімдік заттар дүниесі идеяларға біршама "қатысы" бар деп есептейді. Оның бұл түсіндірмесі ... ... ... әдісін қайталағаны. Олар заттардың сандарға қатысы бар, яғни ... ... ... болатын. Мұндай ой желісі мәселені толық шешіп бере алмайды, қайта бұл екі дүниенің арасындағы алшақтықты қайшылыққа әкеліп ұрындырды. Аристотель ... ... ... ... оның ... ... қайшылығын да ашты. Платон идеяларының логикалық арақатынасы жөніндегі пікірі, тіпті, қисынға келмейді. Біріншіден, "идеялардың" арасындағы логикалық байланыс, екіншіден, ... мен ... ... ... ... ... толы. Идеялар арасындағы байланыс жеке идея мен жалпы идеялардың арасындағы ... ... ... ... -- ... мәні ... қорытындыға тіреледі. Ал идеялар мен сезімдік заттар арасындағы қатынаста зат пен оның идеясы ... ... ... ... ... ... дүниесі, Платонның ойынша, "идеялар" дүниесінің бейнелеуі ғана ғой. Ендеше, әрбір заттың және оның идеясының ... де ... және ... ... ... керек. Егер сезімдік затгарға қатысты "идеялар" дүниесі бар десек, онда осыларға қатысы бар "идеялардың" жаңа ... де ... ... ... бұл -- ... ... тән екінші дүние. Сөйтіп, Платонның идеялар дүниесін амалсыздан сансыз көбейте беруге болады. Яғни, Аристотель көрсеткендей, идеялар дүниесінен келіп, ... ... ... ... ... ... Ол ... дейсіз ғой? Ол мынандай жағдайға байланысты: "Әуелі жеке сезімдік адам және оның ... бар". Одан соң, ... ... тағы да бір ... бар. ... бұл идея ... идея мен сезімдік адамның арасындағы ортақ жалпылықты ... Олай ... ол -- ... ... ... келгенде, Платонның идеялар туралы теориясы сезімдік заттар дүниесін түсіңдіре алмайды, оның қасиеттерін ашуға да дәрменсіз. Бұл ... ... шығу ... ... мен қалыптасуын, пайда болуы мен жойылуын түсіңдіріп, оның мәнін аша алмайды. Өз алдына бөлек тұрған идея ... ... ... ... не ... ... дамитынына жауап беруге дәрменсіз келеді. Платон идеялар дүниесі арқылы жаратылыстану саласыңдағы себеп-салдарлы байланысты аша алмады. Сондықтан Аристотельдің ғылыми ілімдерге жете ... ... ... саласымен кеңінен айналысуы Платон философиясындағы қайшылықтардан шығудың жолын іздегендігі деуге әбден негіз бар. Осы жерде бұл екі ... ... ... тым ... ... ... -- ... екіншісін -- идеалист деуден аулақ болған дұрыс. Мұндай қағиданы тым асыра ... ... ... Өйткені Аристотель Платонды сынап, шын мәніндегі басқа бағытқа карай өтейін деп отырған жоқ. Керісінше, Аристотель белгілі бір ... ... шешу ... ұстазының қайшылыққа белшесінен батып, одан шыға алмағанын ғана көре ... Енді өзі ... бір жүйе ... ... осы ... қалайда шешуге ұмтылды. Біз Аристотельдің сынын ақтайық деп отырғанымыз жоқ. Бірақ дөл осы логикалық-диалектикалық, танымдық-теориялық мәселелерді шешуде, көне грек ... ... -- ... үшін басқадай жол қалмаған еді. Дегенмен, Платонды сынау арқылы Аристотель көптеген мәселелердің бетін ашып ... емес пе? ... өзі осы ... тұр. ... ... істемеді, мына мәселені шешпеді" деп сынау, тағы басқа да себептерді ... ... ... Ал енді сол ... ... бет алған сыншының өзі қайшылықтарға белшесінен батып, тұншығып, шыға алмай қалуы мүмкін.
Аристотельдің таным теориясы
Сөзіміз жалпылама, абстрактылы ... ... ... ... ... және ... алайық. Жоғарыда біз Аристотель Платонға қарсы шыға отырып, мазмұн мен форма, ягаи материя мен форма мөселесін көтерді, олардың ... ... ... болды дедік қой. Ал енді осы екі категорияның ("материя" мен "форманың") диалектикалық қатынасын ... ... ... философиялық жүйесіне көз жүгіртелік. Аристотельдің анықтамасындағы "материя" Платонның ұғымындағыдан әлдеқайда өзгеше. "Материя", Аристотельдің ойынша, "субстрат" (латын тілінде "негіз", "астар" ... ... ... Ол ... анықтаушысынан, формасынан айырылған процесс. Сайып келгенде, бұл материя, ... тек қана ... ... қалады. Бірақ ол мүмкіндіктен шындыққа айналуға тиіс. Сонда бұл процесс қалайша бір -- біріне өтеді? Ең алдымен материя ... бір ... ие ... Бұл процесс мүмкіндіктің жүзеге асуы, оның шындыққа айналуы. Ендеше, форма жоқтан бар ... ... ... ... ... ... еместен ештеңе де шықпайды ғой. Ал, екіншіден, форма болмыстан да тумайды екен. Егер ол болмыстан ... ... онда ... ... ... ... да бар екендігі даусыз болар еді. Сонда ... ... ... ... ... Платонның идеясын, яғни идеалдықты елестететін болды ғой. ... ... ... жаңа замандағы К.Маркстің тауарды, құнды, қосымша құнды, тағы ... әрі ... әрі ... деп ... ... ... ... ғой деген ойға келуіміз де мүмкін. Ол да рас. ... да, ... ... және шын ... ... осы ... айтып отырған форманы көз алдымызға елестетеді. Яғни Аристотельдің тілімен айтқанда, ... ... ... ... ... Ал оның ... шывдыққа айналуы форма болып шығады. Бірақ мәселе мынада. Қалайша болмыс болмыс ... одан ... ... ол ... ... ... Оның қайнар көзі қайда жатыр? Аристотельдің айтуынша, шындық болатын болмыс формасы әуел басында өзінің бойына ... ... ... ... ойын Аристотель былай деп түсіндіреді. Адам әуелгі кезде сауатсыз еді, енді сауатты болды. Оның сауатты болғаны, ... ... ... ... ... ... болғаны, оның бойында сауаттылыққа деген мүмкіндіктің (қабілеттің) бар болғандығынан. Ендеше материяның, субстраттың бойында екі ... бар. Бірі - онда әлі ... жоқ", ол ... ... ... ... онда болашақта "формаға" айналатын мүмкіндік бар. Бұл бір процестің екі жағы. Бірі - теріс анықтама, ал ... - оң ... ... ... ... түсінігі бойынша, бір жағынан субстрат, яғни негіз, бірдеңенің ішкі астары. Бұл шын мәніндегі таза ... қана ... ... ... жағынан материя мүмкшдік қана емес, ол іске асқан ... ... егер біз ... ... ол өз ... ... "материя", яғни сезімдік зат. Оның осы күйінде химиялық, физикалық, биологиялық ... ... бар. ... ... ... шығара алмайды. Бұл, Аристотельдің тілімен айтқанда, "соңғы материя" ... Ал енді оның осы ... ... ... ... оның іске асатын мүмкіндігіне көңіл бөлсек, оның шындық жағдайы туады. Бұл ... ... ... химиялық, биологиялық қасиеттерімен ғана шектелмейтін) ешуақытта да, еш жерде де сезім арқылы қабылдауға бол-майды. Ол тек оймен ғана ... ... ... ... оны ... ... деп ... Ал Аристотель өзінің философиясында бұған "бірінші материя" деп ат берді. Бұл жерде үлкен бір философиялық мән ... Тегі осы ... ... мен "бірінші материяның" байланысы диалектикалық болуға тиіс. Бірі сезімнің химиялық, физикалық, биологиялық ерекшелігімен дараланса, екіншісі басқа да қасиеттерімен, ... да ... ... ... ... ... осы ерекшеліктер мүмкіндіктің шындыққа, материяның формаға айналуын белгілеп беретін болғаны. Аристотельдің бұл пікірі бірін-бірі диалектикалық байланыста ұстап отырған ... мен ... яғни ... пен ... ... өтуі, олардың өзара тығыз байланыстылығы басқа бір процестен келіп шығады ма деген ойға әкеп ... ... ол не ... екен? Мүмкін осының бәрі адамдардың іс-әрекетіне байланысты шығар? Аристотель өзінің шығармасында мұндай өзара байланысты, өзара сабақтас ұғымдар тізбегін: ... -- ... -- ... ... берді емес пе? Сонда адам ғой негізгі, оның іс-әрекеті де маңызды рел атқарады екен ғой. Біз осы ойды ... ... ... мына ... ... Айталық, мрамор -- субстрат материалды зат болса, оның бойында табиғи ... бәрі бар. Ал енді осы ... ... ... ... ... Одан ... қолы арқылы тамаша мүсін пайда болады. Сонда бұл ненің ... ... ... бере ... өрине, Платон мен Аристотель мұны күні бұрын адамның басына ұялаған идеяға байланысты дер еді. Өйткені осы идеяның негізінде ғана ... ... ... ... ... мүсіндері, әдемі ыдыстардың, тағы басқа да әсем заттардың өзі пайда болады ғой. Иә, ол да ... ... ... ... өз ұстазы Платонның абсолютгік идеясынан гөрі басқаша пікір айтып отыр емес пе? Сондықтан ол осы заттарды, өсем ... мен ... ... ... ... ... ғана ... олардың қызметі деп есептейді. Жаңа заманда, капитализм дәуірінде ғана дүниеге, ойлау ... ... ... ... ... идея ... көне грек ... Аристотельдің басына ұялағанына таң қаламыз. Амал нешік, жағдай солай ... соң?! Көне грек ... ... шыңы болған Аристотель өз заманындағы саяси-әлеуметтік, экономикалық қатынастарға терең талдау жасай отырып, ол тіпті құн формасын ... ... ... ғой. К. Маркс өзінің "Капиталының" I томында бұл жөнінде: "Ең ... ... ... ... ... -- құнның жай формасының тек келешектегі дамуы ғана, яғни бір ... ... ... ... бір ... көрінуі ғана деп мүлдем айқын керсетеді", -- демей ме?! ... ол ... яғни көне грек ... құн ... ... Аристотельдің қайшылыққа тап болуына әкелді де, ол әрі қарай ... ... ... Ал, ... бір ... мен ... тауардың өзара алмасуының негізі бір нәрсеге байланысты ғой. Ол -- адам ... емес пе? ... ... ... ... ... шындыққа өту адам қызметінің нәтижесі деп көрсетсе, оның не артықтығы бар? ... ... ... ... ... ... барлық турлері бірдей бар екенін аша алмаған. Яғни, басқаша тілмен ... ... ... ... ... ... түрлері бірдей және демек, бір-біріне тең адам еңбегі болатындығын Аристотель құн формасының өзінен шығара алмады, өйткені грек ... құл ... ... ... бұл ... ... ... адамдардың және олардың жұмыс күштерінің теңсіздігінде жатыр еді. Еңбекгің барлық ... тең және ... ... олар ... адам еңбегі болып табылады, құн көрінісінің бұл жасырын сыры адам ... ... ... ... ... орын ... ... ғана ашылуы мүмкін еді. Ал мұның өзі тауар ... ... ... ... ... ... қоғамда, демек, тауар иелері ретіндегі адамдардың өзара қатынасы үстемдік етуші қоғамдық қатынас болып табылатын кезде ғана ... ... ... ... дәл ... ... тауар құнының көрінісінен ол теңдік қатынасын ашады. Ол өмір сүрген қоғамның тарихи өрісінің тарлығы ғана бүл теңдік қатынасының мәні "шындығында" дәл неде ... ... оған ... ... ... мен ... ... олардың диалектикалық өзара байланысы туралы қарастырған мәселесі жаңа замандағы көптеген ... ой ... ... ... ... ... бұл мәселені тек адамдардың практикалық қоғамдық қызметі арқылы ғана ... ... ғой. ... формаға айналуы, мүмкіндіктің шындық болып жүзеге асуы белгілі бір тарихи, саяси-әлеуметтік жағдайларға байланысты. ... ... ... ... ... бір ... ... субстратты қоғамға қажетгі аса бір қүнды формаға айналдырып, заттың белгілі бір кезеңдегі ... ... ... ... қана ... оның ... жасырын сырын да қоғамдық негізде кеңінен аша түседі. Қоғамдық адамдардың практикалық қызметінің әсерінен материя, тіпті, ғажап түрде өзгеріп, ол жаңа ... ... ие ... ... құдіретті тудыратын заттың өзіне ғана тән физикалық, химиялық, биологиялық өзгешеліктері ғана емес, оның ... ... ... ... ... ... жатыр. Түрленіп, ерекше қасиеггерге ие болған форма да, өзінің белсенділігінің арқасында, материяның қозғалысы мен дамуына жаңадан жол ашып, бағыт сілтейді. ... мен ... ... тек адамдардың қоғамдық материалдық қызметінің шығармашылық дамуының нәтижесінде ғана айрықша көрінеді. Сонымен, материя мен форма өздерінің ... тек ... ... практикалық негізде ғана табады. Ендеше, тек материяны әлде форманы асыра ... екі ... ... тіпті шешілмейтін қайшылыққа алып келеді. Аристотельдің таным теориясындағы бір ерекшелік -- ол ... ... тар ... ... отырып, материя мен форманың басын біріктірмекші болды. Өйткені Аристотель жаңа дәуірде, әсіресе, көне грек мәдениетінің ... ... ... мен ... материя мен форманы біріктіре, өзара тығыз байланыстыра қарамайьшша дүниенің (табигат пен ... ... аша ... ... еді. ... Аристотель Платонның тар өрістілігін ғылым саласымен жете айналыса отырып аңғарды. Әрине, мұның өзі Аристотельді шындыққа қарай жақындата түскенімен, табиғат пен ... ... шеше ... ... болар, ол кейін осы көзқарасынан ауытқын, басқа жолға түсті. Себебі Аристотель өзінің ұстазы Платонды ұғым мен идеяны асыра дәріптегені үшін ... ... ... ... ... ашьш, ғылымды жалпының үстемдігінен босатып алып шыққанымен, өзінің жүйесін жасауда қайтадан шешілмейтін қайшылыққа ұрынды. Сондықтан материя, субстрат өзінің табиғи ... ... ... ... іске ... Ал ... болса тым белсенді. Ол материяның түрін, негізін өзгертіп, оның басқа формаға ауысуына мүмкіндік жасайды. Олай ... егер ... оның ... болмаса, материяның ешбір маңызы да жоқ болып шығады. Міне, осы көзқарас Платонның идеясына, яғни оның идеяны ... ... ... ... алып ... ... -- ол ешкім байыбына барып шеше алмаған философиялық мәселені шешіп отыр. Адам көзі екі ... ... бірі -- ... Ол ... да тән ... ... -- адам көзі қоғамдық, материалдық, тағы басқа қатынастардың мәнін ашады. Диалектикалық ... ... ... екі ... қызметі бар. Бірі -- ол көздің негізгі қасиеті көру екені айтылады. Бұл дүниені, ен байлықты, жақсылық пен жамандықты, ... пен ... ... сол ... ... ... түрін, түсін тағы басқа да қасиеттерін түсінуге жол ашу. Екінші ... ... ... ... ... түп ... ... тек құмартудың, нәпсінің дамуына жол ашып, дүниеге тоймайтын, ешбір тойымсыз кезге айналу. Ендеше көз бен ... көз бен ... ... ... ... бар. ... бірінші -- көз сезімділік танымының алғашқы сатылары ... мен ... ... ... ... атқарса, екіншісінде көз арқылы рационалды танымның биік сатысына жол ашылады. Көптеген адамдар, ... ... үшін көз тек қана көру ... ... ... ... қолбасшы -- Ескендір (яғни Александр Македонский) үшін де бас сүйек тек қана зат, ... ... бір ... Оның ... мәні жоқ. Олай ... ... ... қарай лақтырып тастаған бас сүйек үңірейген көздің бейнесімен мұны қорлауға арналған сияқты болып көрінеді. Ескендірдің ... ... ... ... ... ... ... байыппен, сабырлы түрде айқындап берді. Бас сүйек бір қарағанда ғана зат, материя, ешбір мәні жоқ, қураған ... Ал енді оның ... ... ... адамдық қатынасқа түсуі жаңа бір ойдың түйінін аша бастады. Бұл жай бас емес, Абайдың тілімен айтқанда "кәпір" дүниеге араны ашылған көз, ... ... ... ... Аристагельдің диалекгикалық көзқарасы бойынша қу бас біресе материя, зат, ешбір бағасыз бірдеңе, ал, екінші жағынан, ол адамдар арасындағы қатынаста формаға ... ... бір ... ие ... ... ... Абай көне грек ... алыбы -- Аристотельге ерекше назар аудара ... ... ... ... заманның тарылып бара жатқанын айтады... Сонау көне заманда көрнекті қолбасшы -- ... ... ... ... ... ... ... -- Абайға дәл осы өзі өмір сүріп отырған дәуірде, адамдардың рухани дүниесі өзгеріп, әрі жұтаңдап келе ... ... ... ... мал тәтті" болып, ашкөздікке бет бұрып, "ғылымда жоқ, ми да жоқ, даладағы аңдарға" айналып бара жатқанда аса қажет еді. ... ... ... ... өмір ... ... өлі-ақ етер,
Өз күлкіңе өзің қарық болма бекер!
Ұятың мен арынды малға сатып,
Ұятсызда иман жоқ-түпке жетер", -- деп ... ... ... ... ... ... этика мен эстетикаға, тағы басқа да мәселелерде ашқан жаңалығы мен ... ... ұшан ... ... ... -- ... үшін, әсіресе қазіргі нарықтық экономикаға бет бүрған, сол ... ... ... қол ... ... кезеңде, халқымызға гректің данышпан ойшылы -- Аристотельдің еңбектері баға жетпес рухани байлықтың қайнар көзі ... ... Тек сол ... ... ... байлықтан нәр ала білу қажет.

Пән: Жалпы тарих
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 8 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 200 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Абай қарасөздерінің тәрбиелік мәні6 бет
Аль-фараби және педагогика3 бет
Аристотель Стагирит18 бет
Фараби дүниетанымында дін және тәңір мәселесі5 бет
Әдеби эстетикалық ой-пікірлердің тууы.Әдебиет теориясының методологиясы.Қазіргі әдебиет теориясындағы ғылыми ағымдар.Әдебиеттанудағы эстетика мен теория8 бет
Аристотельдің философиясы3 бет
"Философия тарихы" пәнінен тест сүрақтары5 бет
Адам болмысының қайталанбас ерекшелігі9 бет
Антик философиясы жайлы39 бет
Аристотель туралы5 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь