Экономиканың ақшалай-несиелік тұрақтылығындағы орталық банктің атқарылатын рөлі

КІРІСПЕ 3

1. ҚР.НЫҢ ОРТАЛЫҚ БАНКІ ЖӘНЕ АҚША.НЕСИЕ БОЙЫНША
ЖАЛПЫ ТҮСІНІК 6
1.1 Ақша.несие туралы жалпы түсінік 6
1.2 ҚР Орталық Банкінің ақша . несие саясаты бойынша түсінік 11

2. ҰЛТТЫҚ БАНКТІҢ АТҚАРАТЫН ҚЫЗМЕТТЕРІ, МАҚСАТЫ ЖӘНЕ ҚҰРЫЛЫМЫ 17
2.1 Ұлттық банктің мақсаты 17
2.2 Ұлттық банктің атқаратын қызметтері 21
2.3 Ұлттық банктің басқару құрылымы 22

3. ҚАЗІРГІ КЕЗДЕГІ ҚР.НЫҢ АҚШАЛАЙ.НЕСИЕЛІК ЖҮЙЕСІН ЖЕТІЛДІРУІНДЕГІ ОРТАЛЫҚ БАНКТІҢ САЯСАТЫ 26
3.1 ҚР.ның ақшалай.несиелік жүйесін тұрақтандыру жөніндегі Орталық банкттің мақсаттары 26
3.2 ҚР.да ақша . несие жүйесінің қызметі мен оны жетілдірудегі Ұлттық Банкінің рөлі 29

ҚОРЫТЫНДЫ 33
ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР 35
ҚОСЫМША А 36
ҚОСЫМША Ә 37
        
        ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫ ҒЫЛЫМ ЖӘНЕ БІЛІМ МИНИСТРЛІГІ
С. ТОРАЙҒЫРОВ АТЫНДАҒЫ ПАВЛОДАР МЕМЛЕКЕТТІК УНИВЕТСИТЕТІ ... ... ... ... ... мамандығы
КУРС ЖҰМЫСЫ
Тақырыбы ЭКОНОМИКАНЫҢ АҚШАЛАЙ-НЕСИЕЛІК ТҰРАҚТЫЛЫҒЫНДАҒЫ ОРТАЛЫҚ БАНКТІҢ АТҚЫРЫЛАТЫН ... ... ... ... ...
4 - курс ... ... ... 3
* ... ... БАНКІ ЖӘНЕ АҚША-НЕСИЕ БОЙЫНША
ЖАЛПЫ ТҮСІНІК 6
+ ... ... ... ... 6
+ ҚР ... ... ақша - несие саясаты бойынша түсінік 11
2. ҰЛТТЫҚ ... ... ... ...
ЖӘНЕ ҚҰРЫЛЫМЫ 17
+ ... ... ... ... ... ... ... қызметтері ... ... ... басқару құрылымы ... ... ... ... ... ... ... ОРТАЛЫҚ БАНКТІҢ САЯСАТЫ ... ... ... ... ... жөніндегі
Орталық банкттің мақсаттары ... ... ақша - ... ... ... мен оны ...
Ұлттық Банкінің рөлі ... ... ... 35 ... А ... Ә ... курс жұмысымның тақырыбы - "Экономиканың ақшалай-несиелік тұрақтылығындағы орталық банктің рөлі".
Бұл курс жұмысымда ... ... ... ... ... ... жайында қарастырдым. Қазақстан Республикасының ... ... ... ... ... ... жаңа, мемлекет тарапынан реттелініп отыратын нарықтық экономикаға көшуі елімізде оған қызмет көрсететін барлық ... ... ... ... ... ... етті. Қазақстанда қаржы нарығы бұрын-соңды болған емес.
Ақша-несие - бұл айналыстағы ақша жиынын, несие көлемін, сыйақы мөлшерлемесін өзгертуге, жалпы банк ... ... ... бағытталған шаралар жиынтығы. Ақша-несие саясатының макроэкономикалық деңгейдегі ... -- ... банк ... ... Ал ақша-несие саясатының Ұлттық банк тарапынан реттеу объектілеріне экономикадағы қолма-қол және ... ... ... ... ... ... жүргізудің қазіргі жағдайында қаржы нарығы қаржы ресурсын үздіксіз қалыптастырып отырудың, оларды неғұрлым тиімді пайдаланудың, ... ... ақша ... ... ұйымдастырудың айрықшы нысаны болып табылады және бағалы қағаздар нарығы, сондай-ақ несие нарығы түрінде де ... ... ... нарығы экономиканың түрлі шаруашылық жүргізуші субъектілері арасында ақшаны қайта бөлуді барлық әртүрлі нысанда реттейтін нарықтық қатынастардың бүкіл ... ... ... ... ұғым болып табылады.
Ақша және ... ... бір ... ... ... - ... ... өту кезеңіндегі ақша айналымы және несиелеуді ұйымдастыру тәжірибелерімен тығыз байланысты. Ақша және ... ... ... белгілерін, олардың қоғам мен экономиканы қайта ... ролі мен ... ... басқа да экономикалық категориялармен өзара әрекетін атнып білудің өзі қаржы-несие мекемелерінің ақша-несие саясаттарының ғылыми негізін ... ... ... 1 ... айындағы Қазақстан Республикасы Президентінің Қазақстан халқына Жолдауында ақша-несие саясаты туралы ... ... ... ... .
Ел экономикасы дамуының тұтастай алғанда оң үрдісін ескере отырып, Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі ақша-несие ... ... ... іске ... ... б.11 (2.1 басымдық)].
2003 жылдың шілдесінде Қазақстан Республикасының Заңына, ақша-несие саясатын жүргізуге қатысты бірқатар өзгерістер енгізілді, ол 2004 жылы 1 ... ... ... жыл ... ... секторының реформаланған мемлекеттік реттеу жағдайларында жұмыс істеуінің алғашқы жылы болды, атап айтқанда, 2004 жылдан бастап қаржы нарығындағы ... ... және ... ... ... ... ... нарығы мен қаржы ұйымдарын реттеу және қадағалау агенттігі ... ... және ... ... бөлу ... ... ... Банкінің ерекше мәртебеге ие болуын айқындады, ол қызметі классикалық орталық банкке тән ... ... ... ... ... банк ... ... ҚР Үкіметінің, Ұлттық банктің, Қаржы нарығы мен қаржы ұйымдарын реттеу және қадағалау агенттігінің 2011 жылға арналған ... ... ... ... ... мәлімдемесі бекітілді
Қазақстан Үкіметі 2011 жылы ішкі жалпы өнім өсімі 4-5 пайыз деңгейінде болады деп болжап отыр. Бұл туралы қаңтардың 18-інде ... ... ... даму және ... ... ... Айтжанова ҚР Үкіметінің, Ұлттық банк және Қаржы нарығы мен қаржы ұйымдарын реттеу және қадағалау агенттігінің 2011 жылға арналған экономикалық бағыттары ... ... ... кезінде мәлім етті.
,-деп атап өтті министр.
Сондай-ақ Ж. Айтжанова: "2011 жылы баға ... және ... ... ... ... тұруды қамтамасыз ету Ұлттық Банктің ақша-кредит саясатының басымды бағыты болып табылады. Қазақстаның қаржы секторының даму саясаты ондағы тұрақтылықты сақтап қалуға, оның ... және ... ... ... - деп атап ... ҚР Үкіметінің, Ұлттық банктің, Қаржы нарығы мен ... ... ... және ... ... 2011 ... ... экономикалық саясатының негізгі бағыттары туралы мәлімдемесі бекітілді.
Экономикалық даму және ... ... ... ... ... 2011 жылы Үкіметтің, Ұлттық банктің және қаржылық қадағалау агенттігінің жүргізетін экономикалық саясаты Қазақстан экономикасының бәсекеге қабілеттілігін ... ... ... ... ... ... бағдарламасын жүзеге асыруға, жұмыспен қамтудың тұрақтылығын және халық табысының өсуін қамтамасыз етуге, сондай-ақ білім беруді, денсаулық сақтауды және ... ... ... ... ... дамытудың мемлекеттік бағдарламасын жүзеге асыруға бағытталмақ.
Осы нарықтарды реттеуші орган ... банк ... ... ... ... ... ... банктің қаржы нарығын реттеудегі рөлі өте зор.
* КР-НЫҢ ОРТАЛЫҚ БАНКІ ЖӘНЕ АҚША-НЕСИЕ ... ... ... Ақша-несие туралы жалпы түсінік
Ақша мемлекет пайда болмастан көп бүрын қодданысқа енді және ол ... әр ... ... білдірді. Бұл айырбас қатынастарының дамуының нәтижесі еді. Сөйтіп, ақша өзінің тауар ретіндегі сапасын біртіндеп жоғалтып, оның құнының баламасына көшті. Мемлекет ... ... ... саласында өзіне дейінгі қолданылған акшаны пайдаланды. Қазақстан Республикасы өзінің төл теңгесін шығарғанға дейін кеңесетік (кейін ресейлік) ... ... ... Республикасының ұлттық валютасы 1993 жылғы 12 карашадағы ... ... ... ... ... ... ұлттық валютаны 1993 жылдың 15 карашасынан бастап енгізу көзделді.
Қазақстан Республикасының ақша бірлігі (ұлттық, валюта-сы) теңге болып табылады. Тенге 100 ... ... ... сәйкес екінші деңгейдегі банктер клиенттерден банкттік шоттарға ешкандай кедергісіз қолма-қол тиындарды кедергісіз қабыддау мен операциялық ... ... ... ... занды және жеке тұлғалардан тиындарды теңгеге, басқа да айналымдағы ақша белгілеріне ауыстыру жүргізіледі. Қазақстан ... акша ... ... ... ... ... мерзімі белгіленбейді және ол ақша айналымынан толык шығып қалғанша жүзеге асырылады.
Қазақстан Республикасының айналымдағы ақша белгілері банкнот пен монеталардан тұрады. ... пен ... ... ... ... ... Ұлттық Банкі белгілейді.
заңына сәйкес Қазақстан Республикасы аумағыңда қолма-қол ақшаны шығару, олардын айналысын ұйымдастыру және айналыстан алуды тек қана ... ... ... ... ... алу ... банкнот пен монеталарды банктерге сату нысанында жүзеге асырады.
Қазіргі кезде Қазақстанда өзінің ақша жүйесі қалыптасты. [4, 78] Ақша ... ... ... белгілеген ақша айналымы болып табылады. Ақша айналымына қолма-қол және қолма-қолсыз нысандағы ақша қозғалысы жатады. ... ... ... ... ... бірден-бір эмитенті Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі болып табылады. Қазақстан Ұлттық Банкі банк-ноттар мен монеталардың қажетті мөлшеріне ділгерлікті анықтайды, ... ... ... ... ... ... ... сақтау, жою және инкассациялау тәртібін белгілейді.
Қазақстан Ұлттық Банкінің айналысқа шығарған банкноттары мен монеталары олардьщ белпленген күнымен Қазақстан Республикасының бүкіл ... ... ... түрлері бойынша, сондай-ақ банк шоттарына, енгізу және акша аудару үшін қабылдауға міңдетті, олар Қазақстан Республикасының ... ... ... ... және айырбасталады.
Қазақстан Ұлттық Банкі банкнот пен монеталардың қажетті ... ... ... ... ... ... ... ақшаны сақтау, жою және инкассациялау тәртібін белгілейді. Қазақстан Республикасында шығарылған ... мен ... ... құндық құрамы, нысаны және орнекті кескіндемесі болуға тиіс. Банкноттар мен монеталардың аталған сипаттамалары баспасөзде жарияланады.
Қазақстан Ұлттық Банкінен басқа ... ... ... ... ... ... мен ... жарамсыз деп жариялай алмайды.
Тозған және бүлінген, өзінің толык көлемінін кемінде жетпіс проценті сақталған банкноттарды Қазақстан Ұлтгык Банкі және Қазақстан ... ... ... ... және жоғалған немесе жойылған банкноттар мен монеталарды өтеуге міндетті ... ... мен ... ... қайшы жасап шығаруға, сондай-ақ қолдағы ақшаны санкциясыз эмиссиясын іске асыруға кінәлі адамдар Қазақстан Республикасының заң актілеріне сәйкес қылмыстық және мүліктік ... ... ... ... ... Қазақстан Республикасы Прези-дентінің құқығы бар. Қазақстан Республикасының ... ... ... ақша ... колданылу тәртібін, мерзімін және шарттарын белгілейді.
ҚҰБ өзі ... ... ... ... қайта қаржыландыру мөлшерлемесін, сол сияқты басқа да мүдделендіру молшерін белгілейді. Ресми қайта қаржыландыру мөлшерлемесін ақша нарығының жалпы жағдайына несие ... ... пен ... ... ... ... белгілейді. ҚҰБ мүдделеңдіру мөлшерлемесі саясатын мемлекеттік ақша-несие саясаты жүзеге асырылатын аумақтағы ... ... ... ... ету үшін ...
ҚҰБ пайыз саясатының басты мақсаты -- айналыстағы теңге деңгейін көтере отырып, несиеге деген сұранысты азайту, соның нәтижесінде ақша ... және ... ... төмендетуді қамтамасыз ету болып табылады. Жоғары пайыз мөлшерлемесі, шын мәнісінде пайыз үшін ... өз ... ... ... ... ... жаңа ... саясаты алдағы уақытта немесе белгілі бір уақыт аралығында өзінің нәтижелеріне қол жеткізуге тиіс.
Қазақстандағы инфляциямен күресудің тағы да бір ... ... -- ... ... ... ... сұранысты төмендету болып табылады. Өткенге оралатын болсақ, теңгені енгізгеннен кейінгі жарты жылдай уақыт ... ... ... ... ... ... ... қол жеткізу мүмкіндігінің салдарынан банктің қысқа мерзімді капиталдары несиелік нарықтан валюталық нарыққа ауысып кетті. ... ... ... ... ... ... мен сыртқы құны арасыңдағы шекті қатынастың бұзылуы Ұлттық валютаның тұрақсыздығын одан сайын ... ... ... банктің мүдделендіру мөлшерлемесі ақша нарығындағы қаржылық операциялардың барлық түрлеріне пайыз мөлшерлемесінің белгілеу базасы ретінде ... ... ... ... мөлшерлемесінің шамасы ақшалай қаражаттарға деген сұранысқа және инфляция деңгейіне байланысты келеді. Ұлттық банк ... ... ... ... ... ақша ... ... әсер етеді және несиеге деген сұранысты арттыруға немесе қысқартуға мүмкіндік жасайды. Ресми пайыз мөлшерлемесінің деңгейі екінші деңгейдегі ... ... ... банк ... ақша жиынына бақылау жасау шегіндегі негізгі бағыттарын сипаттайтын басты бір көрсеткішті білдіреді.
Ұлттық банктің ресми пайыздары, оның тікелей ... ... ... ... ... шартына сай банктер дербес белгілейтін нарықтық пайыз ... ... ... ... ... ... негізінде сұраныс пен ұсынысқа байланысты саудада белгіленетін Ұлттық банктің қысқа мерзімді шоттары бойынша, банкаралық ... және ... ... ... несиелер бойынша пайыз мелшерлемелері жыл бойына Ұлттық банктің мүдделендіру мөлшерлемесінің өзгеруіне байланысты темендеп отырған.
Пайыздың нақты бейнелері, өз кезегінде ... үшін ... ... ... табылатын депозиттердің несиелік мекемелерге ағылуын арттыра түсті.
Ақша-несие - бұл ... ақша ... ... көлемін, сыйақы мөлшерлемесін өзгертуге, жалпы банк жүйесінің қызметін реттеуге бағытталған ... ... ... саясатының макроэкономикалық деңгейдегі субъектісі -- Ұлттық банк болып табы-лады. Ал ақша-несие саясатының Ұлттық банк ... ... ... ... ... және ... ақшасыз жиынының жиынтығы жатады.
Ақша-несие саясатының түрлері
Шаруашылық жағдаятына байланысты ақша-несие саясатының екі типі болады:
1) рекстрикциялық ақша-несие саясаты;
2) ... ... ...
Рекстрикциялық ақша-несие саясаты -- екінші деңгейлі банктердің несиелік операциялар көлемін шектеуге және қатаң шарт белгілеуге, сондай-ақ ... ... ... ... бағытталатын шаралар жиынтығы.
Экспанциялық ақша-несие саясаты - несие беру ... ... ... ақша ... ... ... ... және сыйақы мөлшерлемесінің төмендеуіне байланысты сипатталады. Соңғы жылдардағы ... ... ... ... ... ... ... және теңгенің тұрақтылығын қамтамасыз ету.
Ақша саясатының құралдарын төмендегідей топтастыруға болады. Ақырғы мақсат:
а) экономиканың өсуі; ә) ... ...
б) ... ... в) ... ... тұрақтандыру.
Аралық мақсат:
а) ақша жиыны; ә) пайыз мөлшерлемесі;
б) ... ... ...
а) ... ... ... пайыз мөлшерлемесін тікелей реттеу;
ә) міндетті резервтер нормасының өзгеруі;
б) есептеу ... ... в) ашық ... ... ... және ... ... арасында айырмашылықтар бар. Жанама құралдарды тиімді пайдалану ақша нарығының дамуымен тығыз байланысты. Нарықтық экономикада әсіресе алғашқы өзгерістер кезеңінде, тікелей және ... ... ... ... ... ...
Соңғы мақсаттар жалпы экономикалық саясаттың, сонымен қатар қазыналық, валюталық, сыртқы сауда, құрылымдық және ... да ... ... отырып, несие-ақша саясаты жоғарыда аталған саясаттардың бір бағыты ретінде қарастырылады. ... ... ... ... ... ... банктің жанама құраддары арқылы жүзеге асырылады.
Бұл мақсаттарға ... ... банк ... ... ... ... ... ақша базасы келесідей ақша-несие саясатының негізгі құраддарының көмегімен реттеледі:
- ... ... ... ... мүдделендіру мөлшерлемесі деңгейін белгілеу;
- ҚҰБ-те (Қазақстан Ұлттық банкі) жинақталатын ең төменгі міндетті резервтер нормасын белгілеу, оның ... ... ... ... мерзіміне, көлеміне және түрлеріне байланысты жіктеу;
- мемлекеттің бағалы қағаздарын сатып алу және сату бойынша ақша ... ... ...
- анктерге және үкіметке несие беру;
- ... ... ...
- ... жағдайларда несиелік операциялардың жекелеген түрлерінің деңгейі мен көлеміне тікелей сандық шектеулер енгізу;
- ресми есепке алу (дисконттық) мөлшерлемесі.
1.2 ҚР ... ... ақша - ... ... ... ... Қазақстан Республикасының Ұлттық банкінің ақша - несие саясатына шолу жасайық. 1993 жылы 13 ... ... ... ... ... ... сессиясында Қазақстан Республикасыньщ Заңы қабылданды, ол Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің міндеттерін, қызмет принципін, құқықтык мәртебесі мен ... оның банк ... рөлі мен ... ... ... ... өзара қарым-қатынасын айкындап берді. Заң Қазақстан Республикасыньщ ақшалай және заемдык қаражаттарға деген сұранысын қамтамасыз етуде, салым салушылардың мүддесі мен ... ... ... ... асыруды қамтамасыз етуде кепілдікті қарастырды. Заң Ұлттық Банктің негізгі міндеттерін айқындап берді: ақша ... ... ... есеп ... ... және ... қатынастар саласында мемлекеттің саясатын әзірлеу мен жүзеге асыруға қатысу; несие берушілер мен ... ... ... есеп айырысу мекемелерінің, сондай-ақ валютаны сатып алу, сату және айырбастау бойынша операцияларды жүзеге асыратын мекемелердің клиенттерінің мүдделерін қорғау, банктік және ... ... ... ... ... ... ... негізінде оны сақтауға бақылау жасау; Қазақстан Республикасының ақша-несие саясатын жүзеге асыру саласында мүдделерін қорғау.
1993 жылы 15 ... ... ... ... ... ... байланысты Қазақстанның Ұлттық Банкіне ақша-несие жүйесінің жұмыс істеу жауапкершілігі, оның бюджетпен және ... ... ... ... енгізу, банктердің қызметін реттеудін жүйесін бекіту міндеттері жүктелді. Қазақстан Респуб - ликасының ... ... -- ... ... ішкі және ... ... қамтамасыз ету -- мемлекеттің орталык банкісі -- Қазақстан Ұлттық Банкінің негізгі міндеттерінін біріне айналды.
Орталық банктердің ... ... ... ... ... оны ... мен ... білуге көп байланысты болады. 1995 жылғы 30 наурызда шыққан ... ... - сы ... Заң күші бар ... Кдзақстан Республикасы Ұлттық Банкінін міндеттерін, қызмет принципін, ... ... мен ... оның ... банк жүйесіндегі рөлі мен орнын айқындап берді. 1995 жылы 30 тамызда еліміздін жаңа Конституциясының кабыдануына байланысты ... ... рет ... мен ... ...
Ақшаның кұнсыздануын төменгі деңгейде ұстап, ұлттық валютанын тұрақтылығын қамтамасыз ету мақсатында ... ... ... ... саясатын жүзеге асырады. Қазақстан Ұлттық Банкі Қазақстан Республикасының мемлекеттік ақша-несие саясатын айқындайтын және жүзеге асыратын бірден-бір орган болып табылады. ... ... ... ... ... ... ... қамтамасыз ету мақсатында жүзеге асырады.
Ақша-несие саясаты:
* қайта қаржыландырудың ресми ставкасын;
* ақша-несие саясатының негізгі операциялары бойынша сыйақы ... ... ең ... резервтік талаптардың нормативтерін;
* ерекше жағдайларда, операциялардың жекелеген түрлерінің деңгейі мен көлеміне тікелей сандық шектеулерді белгілеу ... ... ... ... ... қайта қаржыландырудың ресми ставкасына сәйкес коммерциялық вексельдерді қайта ... ... ... ... ... ставкасы ақша-несие саясатының негізгі операциялары үшін сыйақы ставкалары ... - ша ... ... ... ... ... ... қайта кар - жыландырудын ресми ставкасын ақша ... ... ... қарыздар бойынша сұраныс пен ұсынысқа, инфляция деңгейіне және инфляциялык болжауларға қарай белгілейді.
Қазақстан Ұлттық Банкі ақша-несие саясатын ... асы - ... ... ... нарығында сыйақының нарықтык ставкаларына әсер ету максатында ақша-несие саясатының негізгі операциялары бойынша сыйакының ставкасын белгілейді.
Резервтік талаптар нормативі банктер алдындағы ... ... ... ... ... ... процент есебінде есептеледі және 40 проценттен артық емес мөлшерде белгіленеді.
Қазақстан ... ... ... ... ... ... резервтік талаптар енгізуге құқылы. Ең төменгі резервтік талаптардыц нормативтерін әзгерту осындай шешім қабылданған күннен бастап бір айдан ерте колданысқа ... ... ... ... ... ... кезде Қазақстан Республикасының заң актілерімен Қазақстан Ұлттық Банкі ... ... ... ... ендіріліп алынады.
Қазақстан Ұлттық Банкі банк кызметін тоқтатқан кезде бір апта мерзім ішінде банкке Қазақстан Ұлттық Банкінде ... ... ... береді.
Қазақстан Ұлттық Банкі тікелей сандық шектеуді айырықша жағдайларда ғана белгілейді. Қазақстан Ұлттық Банкінің тіке сандык шектеулері дегеніміз ... мен ... ... ... бойынша ставкалардың ең жоғарғы деңгейі, несиелендіруді тікелей шектеу, сыйақының (мүлденің) ... ... ... жекелеген салалардың дамуын ынталандыру немесе тежеу максатында ... ... ... реттеу бо - лып табылады.
Қазақстан Ұлттық Банкі ... ... ... ақша-несиемен реттеудің жанама әдістерімен инфляциялык процестерді тоқтату мүмкін болмаған жағдайда қолдануға құқылы.
Ақша-несие саясатын іске асыру ... ... ... ... ... ... түрлерін жүзеге асырады:
1) қарыздар беру;
2) депозиттер қабылдау;
3) валюталықинтервенциялар;
4) Қазақстан Ұлттық Банкінің қысқа ... ... ... Мемлекеттік және басқа да бағалы кағаздарды сатып алу және ... оның ... кері ... алу ... ... ... қайта есепке алу;
7) Қазақстан Ұлттық Банкі Басқармасынын шешімі бойынша ... да ... ... ... ... ... ... бағдарларына сәйкес банктердін карыз алуының жалпы көлемін реттейді.
Банктерге берілетін карыздарды беру мен өтеу ... ... ... ... және лимиттерін Қазақстан Ұлттық Банкі айқындайды.
Қазақстан Ұлттық Банкі қарыздарды өтімділігі жоғары және кауіпсіз бағалы қағаздармен және басқа активтермен ... ете ... та, ... ... де бір ... ... ... береді. Бұл мерзімді Қазақстан Ұлттық Банкінің Басқармасы ұзартуы мүмкін. Бұл орайда Қазақстан Ұлттық Банкі соңғы инстанциядағы қарыз беруші ... ... ... Қазақстан Ұлттық Банкінің Басқармасы белгілеген тәртіппен, шарттарда және мерзімдерде беруге құқылы.
Қазақстан ... ... ... ... актілерінде көзделген мүлік Қазақстан Ұлттық Банкінің қарыздары бойынша міндеттемелердің орындалуын қамтамасыз ету үшін ... заты бола ... ... мен өтеу ... талаптарын, мерзімдерін және тарту лимиттерін Қазақстан Ұлттық Банкі айкын-дайды. Қазақстан Ұлттық ... ... ... де, шетел валютасымен де депөзиттер тартуға құқылы.
Қазақстан Ұлттық Банкі ақша-несие саясаты мақсатында қысқа мерзімді ноталарды ұлттық та, ... те ... ... ... ... ... шығару, орналастыру, айналысқа жіберу және отеу тәртібі мен талаптарын Қазақстан Ұлттық Банкі ... ... ... ... ... ... ... - Қазақстан Ұлтық Банкі шығарған мемлекеттік бағалы қағаздар.
Мемлекеттік және өзге де бағалы қағаздарды сатып алу және сатуды Қазақстан ... ... ... ақша-несие саясаты шеңберінде жүзеге асырады.
Қазақстан Ұлттық Банкі коммерциялық вексельдерді қайта ... алу ... және ... ... ... коммер - циялык вексельдерді қайта есепке алуға ... үшін ... ... белгілейді.
Қазақстан Ұлттық Банкінің валюталык интервенциясы жал - пы ақша-несие шеңберінде жүргізіледі. Валюталық нарықта интервенцияны Қазақстан Ұлттық ... кез ... ... мен ... биржалар арқылы кез келген валюталық мәмілелерді пайдаланумен дербес ... ... ... ... ... ... ... Банкінің құзыреті .
Қазақстан Ұлттық Банкі Ұлттық валютаның тұрақтылығын қамтамасыз ету мақсатында банктерге несие беру тәрізді ... ... ... да ... ... ... ... тәртібін, шартын, түрін, мерзімі мен лимитін Қазақстан Республикасының Ұлттық ... ... ... ... ... ... ... сатысының несие берушісі ретіңде банктерге несиені ұлттық және шетелдік валюталармен, Қазақстан Ұлттық Банктің Ережесімен белгіленген тәртіпте және мерзімде, ... етіп те, ... ... де ... ... БАНКТІҢ АТҚАРАТЫН ҚЫЗМЕТТЕРІ, МАҚСАТЫ
ЖӘНЕ ... ... ... ... Республикасының Орталық банкі еліміз тәуелсіздік алғаннан соң КСРО Мембанкінің Республикалық Кеңесінің негізінде 1990 жылдың желтоқсанында алғашқыда Қазақстанның Мемлекеттік банкі ... ... ал 1995 ... ... Қазақстан Ұлттық банкі деп аталады. Ол Республикадағы банк жүйесінің жоғары (бірінші) ... ... өз ... ... ... Президентінің 1995 жылғы 30 наурыздағы Заң күші бар Жарлығы бойынша ... және осы ... сай ... есеп ... ... қатар Ұлттық банк өз қызметінде Қазақстан Республикасының Конституциясын және басқа заңдарды, халықаралық шарттар мен келісімдерді басшылыққа алады.
Еліміздегі барлық несие ... ... ұйым ... атқара отырып, орталық банк экономикамызда басты орын алады.
Орталық банк еліміздің эмиссиялық және ... ... ... ақша-несие және валюта саясатын анықтайды. Оның қызметінің басты мақсаты пайда табу емес, тек ... ... ... және ... банк ... ... ... бағытталады.
Орталық банктің тарапынан ақша-несиелік реттеудің негізгі объектісіне экономикамыздағы жалпы қолма-қол және қолма-қолсыз ақша ... ... ... банк - бұл ... қарапайым клиенттерге қызмет көрсетумен айналысқан, қарапайым мемлекеттік банктен орталық, эмиссиялық банкке ауысқан, банктердің банкісі болып табылады. Іс ... ... ... ... ... ... ... және олардың шаруашылық айналымына түсуі Ұлттық банктер ... ... ... ... ... арқылы жүзеге асырылады. Барлық банктер қолма-қолсыз есеп айырысуларды Ұлттық банк мекемелері ... ... ... ... ... ... банктен несие ала алады.
Ұлттық банк - ... ... ... ... бар, ... ... ... төменгі бөлімшелерімен бірге тікелей байланыстағы біртұтас орталықтандырылған құрылым, іс-әрекетін толық шаруашылық есеп негізінде жүргізеді. Әр ... ... ... баж ... және ... салығын төлеуден босатылады. Ол республиканың кез келген жерінде және одан тыс жерлерде ... ... және ... да ... ... құқығы бар. Өз жұмысын үкіметпен келісіп, үнемі кеңісіп жүргізеді. Үкімет Ұлттық банктің міндеттемелері бойынша жауапты ... дәл сол ... ... банк ... міндеттемелері бойынша жауап бермейді. Үкіметтің өкілдік және атқарушы органдарының Ұлттық банк пен оның құрылымдық бөлімшелерінің ... ... ... ... ... жоқ.
Ұлттық банк - бұл ақшалай ... ... оған қоса ... ... ... ... басқа да материалдық бағалықтардан тұратын мүліктерге ие болып табылатын заңды тұлға. ... ... ... ... ... ... ... өзінің қызметіне қарай Ұлттық банк берген лицензия негізінде кейбір банктік операция түрлерін жүргізетін барлық банктердің, банктік емес қаржы мекемелерінің міндетті ... ... үшін ... ... ... Ол нормативтік актілер , атты қазақ және орыс тілдерінде шығатын ресми ... ... [2; ... ... ... міндеті - ұлттық валютаның ішкі және сыртқы ... ... ету. ... ол:
* ақша айналымы, несие, банктік есеп айырысу мен валюталық қатынастарды ...
* ... ... және банк ... тұрақты қызметін қамтамасыз етеді;
* несие берушілер мен салымшылардың, ... ... ... ... ... және айырбастау операцияларын жүргізетін банктік және басқа ұйымдардың мүддесін қорғау және олардың жұмысын бақылау сияқты мемлекеттің экономикалық саясатын ... ... банк өз ... өз қаражатымен өтейді. Оның өз қаражаты: жарғылық, резерв ... ... ... шоттары және арнайы провизияларынан (резервтерінен) құрылады.
Ұлттық банк ... ... мәні ... біртұтас ұйым болып табылады, ал мемлекет тек оның жарғылық қорының иесі. Мүліктің құралу көздеріне - банк ... ... ... ... қағаздардан түскен қарыздар және сәйкес бюджеттерден түскен дотациялар жатады. Негізгі қорлары ғимараттардан, құрылғылардан, құрал-жабдықтардан, көліктік құралдар мен ... ... ал ... ... ... ... болып табылатын меншікті ақшалай қаражаттардан тұрады.
Заңның ... ... ... ... жарғылық капиталы 20 млрд. теңгеден қалыптасады және оның міндеттемелерін қамтамасыз етеді. Жарғылық капитал мемлекеттік бюджеттен ... ... ... берген негізгі қордың құнынан және Ұлттық банктің алған ... ... ... ... орталық банктің қызметін ұйымдастырудың әртүрлі келесідей құқылық формалары кездеседі:
* мемлекеттің 100% қатысуымен капиталын құрайтын біртұтас банк ... ... ... ГФР, ... ... ... Қазақстан);
* акцияның бір бөлігі мемлекетке тиеселі немесе мемлекеттің қатысынсыз акционерлік қоғам ... ... ...
* ... ... ... ... атқаратын тәуелсіз банктер жүйесі (АҚШ-та).
АҚШ-та орталық банктердің мүлкіне мемлекет ... ... ... ... ... ... мүлік иесі болып келетін коммерциялық банктердің қосқан жарнасынан ... ... ... бастап, ҚР заңына жасалған соңғы толықтырулар мен өзгерістерден кейінгі Ұлттық банкінің басты ... - ... баға ... ... ету ... ... ... сияқты, Ұлттық банкке мынадай қосымша міндеттер жүктеледі;
* мемлекеттің ақша-несие саясатын жасау;
* төлем ... ... ... ... ету;
* ... ... тұрақтылығын қамтамасыз ету;
* банктік қызметті реттейтін нормативтік құқылық актілерді қолдану арқылы ... ... мен ... мүддесін қорғау және олардың орындалуына бақылауды жүзеге асыру. ... ... ... ... ... ... құралады:
* меншікті қаражат есебінен:
2. басқа банктерден тартылған және Ұлттық банкте шартты негізде ... ... ... ...
3. ҚР төңірегіндегі тартылған қаражаттардан;
* арнайы мемлекеттік қорлар мен бюджеттің уақытша бос ... ... ... ... ... ... ең басты мақсаты - экономиканы төлем құралдарымен үздіксіз жабдықтауды қамтамасыз ету және елдің барлық ... ... ... ... ... ... ... жасау, есеп айырысу жүйесін қалпына келтіру, банк қызметін реттеу болып табылады. Ол басқа қаржы-несие ... ... және өз ... пайданы табу мақсатын көздемейді. Коммерциялық және басқа да несиелік мекемелер өз клиенттеріне - ... ... мен ... ... ... ... соны ... Оның клиенттері - коммерциялық банктер және басқа да ... ... ... Коммерциялық банктер және жинақ мекемелері халықтан салымдарды қабылдап, оларға ... ... сол ... Ұлттық банкіде банктерден және жинақ мекемелерінен салымдарды қабылдап, оларға ... ...
2.2 ... ... ... ... ... атқаратын қызметі менің құраған мына кестемде көрсетіледі.
Ұлттық банктің атқаратын қызметтері
ҚР-да мемлекеттік ... ... ... яғни ҰБ ақша ... ... ... және ресми пайыздық мөлшердің деңгейін өзгертумен шұғылданады
ҚР-да қолданылатын банкнота мен монетаны ... Ол үшін ҰБ ... ... тиын, теңге пішінін, қажет мөлшерін анықтап, дайындығын қамтамасыз етеді
Банктердің банкісі қызметін атқару. Ол үшін ҰБ республикадағы қайта қаржыландыру жүйесін ұйымдастырып, ... ... ... ... және басқа активтермен қамтамасыз етілген несиені 6 ай ... ... және ... органдардың банкі және агенті қызметін атқару үшін кепілшісі үкімет ... ... ішкі және ... ... ... ... ... министрлігінің шоттары бойынша дебеттік қалдықты болдырмас үшін қажетті іс-шаралар қабылдайды
Банктердің ісін бақылау және қадағалау қызметі. Қазақстан территориясында банктердің, олардың ... ... ... және ... ... жүргізуге лицензия береді
Елдің алтын валюта қорларын басқару, валюталық реттеу және ... ... ... ... 1 Қ ... ақша-несие саясатын жүргізуіндегі Ұлттық Банкінің
атқаратын ... ... ... ... ... Ұлттық банкі - тігінен басқарылатын жүйедегі біртұтас орталықтандырылған құрылымды білдіреді. Ұлттық банктің басқару органына: Басқарма және директорлар кеңесі ... ... ... ... ... - Басқарма, ол 9 адамнан тұрады. Оған ... ... ... бес ... ... және ... бір, Республика Үкіметінен екі өкіл кіреді. Президенттен, Республика Үкіметінен және Ұлттық банктен кірген басқарма мүшелерін ... ... ... және ... ... ... бекітеді және қызметтен босатады.
Ұлттық банктің төрағасын республика Президенті Парламентпен келісе отырып 6 жыл мезімге тағайындайды. Егер ... ... ... ... 2 ай ... алдын ала Президентке арыз жазуға құқылы. Оны қызметтен ... ... ... ... ... қызметіне жауапты. Ұлттық банк төрағасы Ұлттық банк атынан және сенімхатсыз ... ... ... ... ... және ... ұйымдармен қатынастарда жұмыс істейді. Ұлттық банк төрағасы Ұлттық банк қызметі бойынша шұғыл және атқарушы-бұйырушы шешімдер қабылдауға, Ұлттық банк ... ... ... өкілетті. Бірақ, бұған басқармаға берілген өкілеттіліктер кірмейді. Оның орынбасарларын төрағаның ұсынысымен Республика Президенті төрағаның бекітілген мерзіміне тәуелсіз 6 жыл ... ... ... ... ... төрағаның ұсынысымен республика Президенті босатады. Сондай-ақ төрағаның орынбасарлары өз ... ... ... ... онда 2 ай ... ... ... Президентке арыз береді.
Ұлттық банктің Басқармасының мәжілістері қажетті кезде, бірақ айына кемінде бір рет ... онда ... ... ... ... ... орындайды, ал Ұлттық банктің күнбе-күнгі қызметін басқаратын орган - Директорлар ... ... тыс ... ... банк ... ... басқарманың үш мүшесінің талабымен өткізіледі. Директорлар Кеңесі Президенттің Заң күші бар Жарлығына сай Ұлттық банктің қарауындағы ... ... ... шешім қабылдайды.
Ұлттық банктің облыстық басқармалары өз қызметін Ұлттық банк белгілеген уәкілдік шегінде атқарып, оған есеп ... ... ... Ұлттық банкнің жоғары басқару органы Басқарма болып ... және ... ... ... ... ...
- ... ақша-несие саясатын дайындау;
- банк қызметіне қатысы бар ҚР Ұлттық ... ... ... актілерін бекіту;
- Ұлттық банктің банктермен операциялары бойынша ресми қайта қаржыландыру мөлшерлемесін белгілеу;
- ... ... ... ... ... ... беру ... шешім қабылдау;
- банктер үшін резервтік талаптар нормасын бекіту;
- алтын валюта активтерін басқарудың негізгі ... ...
- ҚР ... ... ... ... ... бекіту;
- ҚР Ұлттық банкісінің жұмыс туралы жылдық есепті қарау, қабылдау және Президеттің бекітуіне беру;
- ҚР Ұлттық банкнің жылдық ... және ... мен ... ... есебін қарау және бекіту;
- ҚР Ұлттық банк туралы нұсқауды, оның ... ... мен ... ... қалыптасу тәртәбі, негізгі құралдарды және өзге де мүліктерді пайдалану, ақылы қызмет көрсету, ҚҰБ-нің құрылымы және бюджеті, департамент директорларын, филиалдардың, өкілеттіліктердің және ... ... ... ... ... ... актілерді бекіту;
- банктер үшін пруденциальдық нормативтер мен басқа да міндетті нормаларды және шектерді бекіту;
- еңбек ... оған ақы ... ... мен ... ... және бекіту;
- ҚР Ұлттық банкнің халықаралық және басқа да ұйымдарда қатысуы туралы шешім қабылдау;
- ... ... ... бекіту;
- бухгалтарлік есептің қазақстандық стандартын ... ... ... ... ... ... ... және әдістерін анықтау;
Ұлттық банктің Басқармасы тоғыз адамнан тұрады. Ұлттық ... ... ...
- ҚР Ұлттық банк төрағасы және бес лауазымды ...
- ҚР ... бір ...
- ҚР ... екі өкіл ... ... банктің оперативтік басқару органы - директорлар кеңесі болып табылады. Директорлар кеңесі құрамына Ұлттық банк төрағасы, оның ... және ... ... жетекшілері кіреді.
Ұлттық банк тек қана ҚР ... ... есеп ... Есеп беру ... білдіреді:
- Парламенттің келісімімен ҚР Президенті ҚР Ұлттық банкнің төрағасын 6 жылға сайлайды және қызметінен ...
- ҚҰБ ... ... да ҚР ... банк ... ... ҚР Президенті 6 жылға сайлайды және қызметінен ...
- ... ... ... ҚР ... ...
- ... валютаның - теңгенің айшығының тұжырымын ҚР Президенті бекітеді;
- ҚР Ұлттық банкнің ҚР Президентінің сұрауы бойынша ... ... ... ақпараттарды беріп отыруы.
Ұлттық банк өзінің негізгі қызметтерін жергілікті жерлердегі облыстық басқармасы ... ... ... ... атқарады. Бұл филиал Ұлттық банк атынан жұмыс істейді. ҚҰБ ... мен ... өз ... ҚР ... ... өкілеттігі шегінде ғана жүзеге асырады.
Ұлттық банктің функциональдық құрылымына ... мен ... ... бар:
- ... және статистика департаменті;
- шетел операциялары департаменті;
- ішкі операциялар басқармасы;
- монетарлық операциялар департаменті;
- сыртқы байланыстар ...
- заң ... ...
- ... ...
- ... ақшалармен жұмыс жөніндегі басқарма;
- инженерлік қауіпсіздік жүйесін пайдалану бөлімі;
- бухгалтерлік есеп департаменті;
- есептеу жұмыс орталықтарының департаменті;
- ... ...
- ... ... ...
- бақылау және аудит департаменті;
- персоналдармен жұмыс жасау басқармасы;
- халықаралық ... ... ... іске ... ...
- ... басылымдар және іскерлік ақпараттар бөлімі;
Сонымен қатар, ҚҰБ құрылымына ... ... ... де ...
- ... ... қоймасы;
- Ресей Федерациясындағы ұлттық банк өкілеттілігі;
- Банкноттық фабрика;
- Монета сарайы;
- Қазақстан банкаралық есеп ... ... ...
- Қазақстан ипотекалық компаниясы;
- Ипотекалық несиелерді кепілдендіру ...
- ... ...
3. ҚАЗІРГІ КЕЗДЕГІ ҚР-НЫҢ АҚШАЛАЙ-НЕСИЕЛІК ЖҮЙЕСІН
ЖЕТІЛДІРУІНДЕГІ ОРТАЛЫҚ БАНКТІҢ САЯСАТЫ
3.1 ҚР-ның ақшалай-несиелік ... ... ... ... ... ... саясатының негізгі мақсаттарының бірі - жуық кезеңде ұлттық валютаны одан ары ... ... ... пен ... ... ... күш салуымен айырбас бағамының қүрт ауытқуын болдырмау және ішкі баға тұрақтылығын қамтамасыз ету жөнінде жұмыс жүргізілетін ... жылы ... ... жылына 5-6% мөлшеріндегі инфляция қарқынына жету үшін ақша-несие және бюджет саясатын қатайтумен қатар ішкі инвестициялық мүмкіндіктерді кеңейтуге ықпал ететін қаржылық ... ... ... ... ... ... ... ақша қаражатының айтарлықтай бөлігін тәуекелсіз инвестициялауды қамтамасыз ету қажет
Үкімет мемлекеттік бюджет пен бюджеттен тыс қорлардың зәрулігін жабу үшін Ұлттық банктің ... ... ... Мемлекеттік бюджеттің зәрулігін қаржыландырудың құрылымы, көбінесе, инфляция қарқынының төмендеуімен, мемлекеттік қарызды басқару тиімділігінің артуымен, бюджеттік ... ... ... емес көздерді пайдаланумен, мемлекеттік құнды қағаздар айналымының мерзімін ұзартумен анықталады.
Республиканың ... ... ... ... ... ... үшін ақшалай-несиелік реттеу рычагтарын пайдалану жетілдіріле түспек. Банк жүйелерінің ... орай ... ... ... ... ... қолдану жоспарлануда: ҚҰБ (Қазақстанның Ұлттық банкі) сыйақы (мүдделер) ставкасын бекіту, міндетті резервтердің сараланған мөлшерін реттеу, және, әсіресе, ашық ... ... ... ... ставкасына қатысты Ұлттық банктің саясаты тиісінше инфляция деңгейінің динамикасымен және инфляциялық тосуға байланысты ... ... ... біркелкі оң ставканы қолдауға, сондай-ақ, қаржылық рыноктар ... ... ... Ақша - ... саясатының дәстүрлі құралдарын пайдалану, банктік қадағалауды күшейту, қаржылық жаңа құралдарды дамыту үшін қолайлы ... ... ішкі ... ... және оларды ұтымды орналастыруға ықпал ететін болады.
Алдағы үш жыл ішінде Қазақстанның қаржылық секторы, банктермен қатар, ... ... ... ... ... ... делдалдық фирмалар, лизингтік және сақтандыру компаниялары, жинақтау зейнетақы қорлары, инвестициялық ... және ... ... ... компаниялар секілді мекемелермен толығатын болады. Депозиторлардың мүдделерін қорғау мақсатында, депозиттерді міндетті ұжымдық ... ... ... және ... ... ... екінші деңгейлі банктермен жұмыс жалғаса бермек.
Қор рыногын ... ... ... ... ... ... ... істеуін тұрақтандыруды қамтамасыз ету мақсатында, валюталық реттеуді бұдан ары ырықтандырудың нарықтық құралдарын дамытумен қатар валюталық ағыстың жүйелік мониторингісі, талдау және ... ... ... ... жөніндегі жұмыс жақсартылатын болады. Жалпы алтын - валюта резревтері үш айлық импорттың көлемінен кем болмайтындай деңгейде қолдау ... ... ... ... ... ... ... қабілетінің жалпы пара - парлығын қамтамасыз ету, ішкі валюталық рынокта ... ... ... дамып кетуін болдырмауды және төлемдік теңгерімнің бекітуін есепке ала отырып жасалынады.
Республикадағы бүгінгі банктік екідеңгейлі жүйе ... ... - ... ... ... ... ... банкін, көрсетеді, екінші деңгей - екінші деңгейдегі банктер. Қаржы рыногының маңызды институты болған өтпелі кезеңдегі ... ... ... және ... қайта құрылуға қатты ұшырады. Жүйелі нарықтық қайта құрылуда банктік капитал ролінің көтерілуі, капиталдандырудың ... ... және ... ... ... ... ... олардың қайта құрылым жасау, ірілену, тарату және қосылу секілді заңды процестеріне бастау салды.
Ірі өнеркәсіптік кәсіпорындарды мемлекет меншігінен алу және ... ... жеке ... ... ... ... байланысты монополиядан шығару, инвестициялық ахуалды ішкі рыноктар капиталдарының есебінен күшейту банктер ролін арттырады. Мұның сыртында, алып пайдалану бағдарламасын ... ... және ... ... мен ... инвесторлардың қарыздарын жабуда қаржылық делдалдар ретінде банктік ... ... ... ... ... ... ... нарықтық экономикалы көптеген елдер үшін объективті болып келеді, ... ... ... ... қаражаттардың үздіксіз қозғалысы, ақшалай қорлардың жинақ объектісінен инвестицияның объектісіне банктік институттар болып саналатын ... ... ... ... ... ... нарықтық институттар ішінде республиканың банктік жүйесі өзінің дамуында айтарлықтай ... ... ... ... салдарларын көп жағынан жеңе білді, экономика секторының қайта құрылуы бойынша жетекші болды, ... ... ... инвестициялық ахуалдың және инвестицияның елге құйылысының кепілдемесі болып отыр. Ақашалай - несиелік реттеудің құралдары нарықтық экономиканы ... ... ... оның салалары мен нарықтық инфрақұрылымның өрлеуі мен ... аса ... рол ... ... ... ... орай ақша рыногы инфрақұрылымының жұмыс істеуі арқылы дәстүрлі және баламалы қаржылық құралдарды пайдалана келіп, ішкі жинақтау тетіктерін жандандыру мүмкін болды.
Банктік ... ... ... ... ... ... және депозиттік банктерге бөлу банктер мен банктер ... ... ... ғана таратылған жоқ, сондай-ақ банктер заңнамаларын одан әрі жұмсарту банктерді дәулетті көтерме корпоративтік келушілерге қызмет көрсетуге қайта ... ... ... тарту жұмысына, банк қызметін кеңейтуге, банктер жұмысының беделді жақтарын нығайту жөніндегі мемлекеттік зерттеулерді өрістетуге бағдарды тездетті.
Өтпелі экономиканың жағдайында банк бәсекелестігін ... ... ... ресурстарын тартудағы өзара байланысты және олардың көлемін сол банктердің қаржылық орнықтылығы дәрежесімен экономиканың нақтылы секторында қайта инвестициялауды күшейтеді. ... ... ... ... ... бар, атап ... берілген несиелердің көлемі шектеусіз өсе келе, басқа операциялар бойынша банк ... асып ... ... ... зиян ... ... ... бір - бірлерінің қызмет нәтижелерін жоққа шығарарлықтай ... ... ... ... айналды: операциялардың табыстылығы көтерілді және ол бойынша тәуекел ...
3.2 ... ақша - ... жүйесінің қызметі мен оны жетілдірудегі
Ұлттық Банкінің рөлі
Қазақстан ... ақша ... 1995 жылы 30 ... ... ... ... заң күші бар Жарлығына сәйкес ұйымдастырылған. Жарғы ақша айналысын ұйымдастыру негізін және формаларын белгілейді, онда ... ақша ... ақша ... ... сонымен қатар монеталарды жасау тәртібі, ақша айналысын ... және ... ... ... ақша ... ... ... әрекет етеді:
* тауарлар мен қызметтерге бағаның қалыптасуы
* ... ... ... ... ... ... ... қалыптасуы
* еңбек өнімділігінің артуы үшін стимул жасау
* шаруашылық субъектілері ... ... ... ... ... ... ... бөлінуі
Несие жүйесі кең мағынада несие қатынастарының, несие нысандарының, ... ... ... ... жүйесі тар мағынада бұл есеп айырысу қатынастарын ... ... ақша ... ... басқа да қаржылай қызмет көрсететін несиелік мекемелер ... ... ... ... - өз қызметтерін орындау барысында несиелік қатынастар туындайды. ... ... - ... бос ... ... ... оны ... және төлеу шарттарды қайта бөлуге байланысты несиелік мекемелерінің ... ... ... ... ... ... ... экономикадағы ролі 3 суретте көрсетілген.
Несие жүйесінің экономикадағы рөлі
Ол бірнеше дүркін ақшалай қорлардың ауқымын кеңейтеді
Өндіріс тиімділігінің өсуін ... ... ... бір ... ... ... құйылуын қамтамасыз етеді
Несиелік жұмсалымдарының жалпы көлемі кәсіпорындар мен ... ... және ... ... қалыптастырады, банктегі қарыздардың үлесін, жалпы төлем, айналым және т.б. операциялардың іске асуын қамтамасыз ... 2 ... ... ... рөлі
Айналыстағы ақша массасының көлемін реттеу жолымен Қазақстан Республикасында мемлекеттік ақша - ... ... ... ... ... аумағында банкноталар мен монеталарды айналысқа шығарушы жалғыз эмитент болып табылады.
Кепіл ... ... ... ... Қазақстан Республикасының ішкі және сыртқы қарызына қызмет көрсетуге қатысады. Қазақстан Республикасы аумағында еншілес банк ашуға ... ... ... ... ... одан тыс ... банк филиалдарын, өкілдіктерін ашуға келісімін және банк операцияларын жүргізуге лицензия береді. Банктердің бағалы қағаздар эмиссиясы жобасының оның ... ... өзі ... ... ... ... ... Ол банктерге несие беруге, банктердің қарыз капиталы нарығындағы ашық позициясына бақылау жасауға құқылы. Банктерге соңғы сатыдағы несие беруші болады, қайта ... ... ... ... және ... ... сатып алу-сату және айырбастау ұйымдарына бақылау мен қадағалау жүргізеді әрі пруденциялық нормативтер белгілейді.
Қазақстан Республикасында информациялық процестерді ақша-несие реттеуі әдістерімен бәсеңдете ... ... ... банк ... ... бойынша несиелік салымдарды шектеу және пайыз мөлшерлемелерін өзгертуге ... ... ... ... ... ақша айналымы, несие банктік есеп айырысу мен валюталық қатынастарды ұйымдастырады;
* ақша-несие және банк ... ... ... ... ... ... ... мен салымшылардың, сондай-ақ шетел валютасын сатып алу, сату және айырбастау операцияларын жүргізетін банктік және басқа ұйымдардың мүддесін қорғау және ... ... ... ... ... экономикалық саясатын жүргізеді;
* Қазақстанның экономикалық дамуы және оның дүниежүзілік экономикаға интеграциялануы мақсаттарына жетуге көмектесетін ақша айналысы, несие, банктік есептеулерді және ... ... ... ... ... ... және ... асыру;
* ақша-несие және банк жүйесінің тұрақтылығын қамтамасыз етуге көмектесу;
* банктік және басқа несиелік мекемелердің қызметін реттейтін ережелерді жасау және ... ... ... ... ... банк ... ... салымшылардың мүдделерін қорғау
Ұлттық банк жұмысының негіздері келесіде:
* Елдегі несиелік ресурстарды және ақша ... ... ... ... ... ... ... түсімді инкассациялануды ұйымдастыру және жүзеге асыру;
* Халық шаруашылығындағы несиелік, есеп айырысу және ... ... ... ... бойынша ережелерді, әдістемелік инструкциялық нормативтік актілерді шығару, есеп жүргізу және ... есеп ... ... Банк ісін ... ақша - ... реттеудің әдістерінің формаларын талдау;
* Банк ісін бақылау және қадағалау;
* Елдің банк ... ... ... ... ... - ... және ... жұмыстар жүргізу
* Валюталық операцияларды жүргізу ережелерін және тәртібін жасау, біркелкі ... ... ... ... ... саясатын жүргізуіндегі Ұлттық Банкінің атқаратын қызметтері 6 суретте көрсетілген.
ҚОРЫТЫНДЫ
Қазақстан Республикасының Ұлттық банкі - оның ... ... ... ... ... ... ... бір ғана қол қоюшы және жарғылық қор иесі. Сондықтан Ұлттық банктің қаржы нарығын реттеудегі орны ерекше. ... ... ... бос ақша ... алу және ... қайта бөлу есебінен ұдайы өндіріс процесіне ықпал етумен ғана айқындалып қоймайды. Оның ... ... ... ... тән ... ... қозғалыс бойынша ресурстарды қайта бөлуге мүмкіндік береді.
Қаржы нарығы бағалы ... ... ... ... ... ... құнын бағалауға мүмкіндік береді: тиімді жұмыс істейтін шаруашылық жүргізуші ... ... ... ... ... ...
Негізінен, Ұлттық банктің басты міндеті ұлттық валюта - теңгенің ішкі және сыртқы ... ... ету ... ... ... ... қамтамасыз ету үшін Ұлттық банк ақша-несие саясаты арқылы валюта нарығын реттейді. Қазақстан Републикасының Ұлттық банкінің ... ... ... ... ... ... оның сатып алу қабілетін және алдыңғы қатардағы шетел валюталарына қатысты ... ... ету ... табылады. Оның негізгі құралдары: пайыз саясаты, ең төменгі резервтер нормасы, мемлекеттік бағалы қағаздарды сатып алу және сатуға ... ашық ... ... ... және ... ... ... валюталық нарықтағы интервенция. Сонымен қатар, Қазақстан Републикасының Ұлттық ... ... және ... ... ... кез ... ... - валюта резервін құруға және басқаруға тікелей қатысады. Бұл Ұлттық банктің ұлттық валютаның тұрақтылығын ... ... ... ... банк ... Републикасының эмиссиялық орталығы. Ол мемлекеттік банкноталардың, монеталардың, бағалы қағаздарын шығарады айналыстағы ақша массасын реттейді. Айналыстағы ақша ... ... ... ... ... - ашық ... ... Мағынасы Қазақстан Республикасының Ұлттық банкі ақша эмиссиясын тоқтатып, несиелік ... шек қою ... ... ... ... ... Керісінше, ақша шығаруды және несие беруді ынталандыруға тырысады, ол кері операцияны жүзеге асырады, яғни қағаздарды сатып алады. Қазақстан ... ... ... бас ... қаржылай кеңесші және Үкіметтің, басқа да мемлекеттік органдардың агенті болып қызмет етеді. ... ... ... ... - ... ... реттеуші орган болып табылады. Ол валюта нарығын, ақша нарығын, мемлекеттік бағалы қағаздар нарығын ... ... ... ... ... нарығын, сақтандыру нарығын реттейтін жоғарғы орган. Қаржы нарығының дамуы халықтың көпшілік бөлігінің тұрмыс деңгейінің төмендігінен тежеліп отыр, мұның өзі жеке ... ... ... ... ... созылмалы қабілетсіздігі жағдайында олардың қаражаттарды бағалы қағаздарға салуы екі талай. Ақша қаражаттарының ... ... ... ... мен ... ... пайыздық мөлшерлемелердің өсуіне жеткізді, мұның нәтижесінде бағалы қағаздардың табыстылығы ақша-несие операциялары жөніндегі мұндай табыстылықпен бәсекелесе ... ... ... ... ... ... ... орны ерекше.
ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ
1. ҚР заңы. 30.03.1995
2. Сейтқасымова Г.С. Банк ісі. ... ... ... Жақашев Б. Ақша айналысы. Тараз, 2004
4. Мақыш С.Б. Коммерциялық банктер операциялары. Алматы: ИздатМаркет, 2004
5. Сейтқасымова Г.С. Ақша, несие, банктер. Алматы: ... ... ... С.Б. Ақша ... және ... Алматы: Экономика, 2000
7. Әуельбаев С.Ш. Нарықтық экономикадағы халықтың қаржы-қаражатпен қамтамасыз етілуі. Тараз, 1999
8. Смагулова Р. Қаржы ... ... ... ... Деньги, кредит, банки / Под ред. Лаврушина О.И. - М.: Финансы и статистика, 1999.
10.Банковское дело /Под ред. ... О.И. -- М.: ... и ... ... С.Б. Мақыш, Оқу құралы "Ақша айналысы және несие" - ... ... ... 2004 ж.
12. Баян Көшенова, Оқу құралы Ақша, ... ... ... ... - ... "Экономика" 2009ж.
13. "Қазақстан Республикасының Ұлттық банкi туралы" ҚР-сы Президентiнiң Заң күшi бар Жарлығы, 1995 жылғы 30 наурыздағы, №2155;
14. // ... ... 2005 г. ... ... ... 2010 ... ... стратегиялық даму жоспары. - 2009 ж
16. Финансы. Денежное обращение. ... / ... ... Л.А. - М.: ... ЮНИТИ, 2008.
ҚОСЫМША А
Ұлттық банктің атқаратын қызметтері
ҚР-да мемлекеттік ақша-несие саясатын жүргізу, яғни ҰБ ақша массасының көлемін реттеумен және ресми пайыздық ... ... ... ... ... банкнота мен монетаны эмиссиялау. Ол үшін ҰБ номиналдардың құрылымын, тиын, теңге пішінін, қажет мөлшерін анықтап, ... ... ... ... ... ... Ол үшін ҰБ ... қайта қаржыландыру жүйесін ұйымдастырып, бірінші класты бағалы қағаздармен және ... ... ... ... несиені 6 ай мерзімге береді
Үкіметтің және мемлекеттік органдардың банкі және агенті қызметін атқару үшін кепілшісі үкімет ... ... ішкі және ... ... ... ... қаржы министрлігінің шоттары бойынша дебеттік қалдықты болдырмас үшін ... ... ... ісін ... және ... қызметі. Қазақстан территориясында банктердің, олардың филиалдарын ашуға рұқсат және банктік операция жүргізуге ... ... ... ... қорларын басқару, валюталық реттеу және валюталық бақылау қызметтерін атқарады
Сурет 1 Қ Р-ның ақша-несие саясатын жүргізуіндегі Ұлттық Банкінің ... ... ... ... экономикадағы рөлі
Ол бірнеше дүркін ақшалай қорлардың ауқымын кеңейтеді
Өндіріс тиімділігінің өсуін қамтамасыз етеді
Ақшалай ... бір ... ... қайта құйылуын қамтамасыз етеді
Несиелік жұмсалымдарының жалпы көлемі кәсіпорындар мен ұйымдардың негізгі және айналым капиталын қалыптастырады, банктегі қарыздардың үлесін, жалпы төлем, ... және т.б. ... іске ... қамтамасыз етеді
Сурет 2 Несие жүйесінің экономикадағы рөлі

Пән: Қаржы
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 32 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Басқару іс-әрекетінің теориялық негізі5 бет
Геодезия (сұрақ-жауап)11 бет
Салық механизмі және оның қазіргі кезеңдегі атқаратын қызметтері60 бет
Тарихи өлкетану курсының жұмыс бағдарламасы.30 бет
Экономикадағы банктердiң мәні мен рөлі36 бет
"Кәсіпорынның өндірістік қорлары."5 бет
"Шоттар жүйесі және екіжақты жазу."8 бет
7 IAS халықаралық қаржы есептілігінің стандарты16 бет
«АТФ банктің» есебін жетілдіру шараларының методикалық нұсқаулығы17 бет
«БИАР» ЖШС-нің АҚША ҚАРАЖАТТАРЫ МЕН ОЛАРДЫ ПАЙДАЛАНУ ЖӘНЕ БӨЛУ МЕХАНИЗМІН ТАЛДАУ75 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь