Қылмыс құрамының түсінігі және оның маңызы

І Кіріспе

ІІ Негізгі бөлім І. Қылмыс құрамының элементтері
1.1. Қылмыс субъектісі
1.2. Қылмыс объектісі
1.3.Қылмыстың субъективтік жағы
1.4. Қылмыстың объективтік жағы

ІІ. Қылмыс құрамының түсінігі және оның маңызы
2.1. Қылмыс және қылмыс құрамының міндеттері
2.2. Қылмыс құрамының түрлері

ІІІ Қорытынды
ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР
        
        ЖОСПАР:
І Кіріспе
ІІ Негізгі бөлім
І. Қылмыс құрамының элементтері
1.1. Қылмыс субъектісі
1.2. ... ... ... ... Қылмыстың объективтік жағы
ІІ. Қылмыс құрамының түсінігі және оның маңызы
2.1. Қылмыс және қылмыс құрамының міндеттері
2.2. Қылмыс құрамының түрлері
ІІІ Қорытынды
Кіріспе
Қылмыстық заң ... ... ... түсінікті ашпайды. Бұл ... ... ... ғана ... ... деп – ... заң ... қоғамға қауіпті іс-
әрекеттерді белгілі бір қылмыстың қатарына жатқызу ... ... ... және ... ... құралған элементтердің
және олардың белгілерінің жиынтығын айтамыз.
Қылмыстың құрамының әрқайсысы оның субьективтік және обьективтік
белгілерімен сипатталады. ... ... ... ... ... да
белгілі бір элементтерден тұрады.Осы белгілердің қосымша жүйелерінің ең
болмағанда біреуінің жоқ болуы жүйенің ... яғни ... ... жоқ ... әкеп ... Бұл ... ... құрамының элементтері
деп, қылмыс құрамы жүйелерін құрайтын бастапқы компаненттерді ... ... ... ... 4 ... элементтер жатады: обьект,
обьективтік жағы, субьект, субьективтік жағы. Мысалы, бөтен мүлкін ... ... ... ... ... ... ... біріншіден, басқа
біреудің мүлкіне қол сұғу, екіншіден, осы мүлікті жою немесе ... осы ... ... ... ... бұл іс-әрекет
ауырлататын жағдайда жасалса ол үшін 14-ке толған адам ... ... ... төрт ... біреуі жоқ болса, онда бұл ... ... Егер адам ... ... ... ... ... немесе жойса
онда кінәлінің әрекетінде басқа бір қылмыс құрамы болады. Себебі, бұл ... ... ... ... ... қылмысты қасақаналықпен істеу
жоқ. Әрбір қылмыс құрамының ... ... ... ... ғана ... ... ... көптеген белгілері аталып
көрсетілген.Мұның өзінде диспозициялардың ерекшелігін анықтайтын және оны
басқа қылмыстардан ажырататын соған тән ... ... ... қылмыстарға жалпылама ортақ немесе нақты қылмыс ... ... ... бөлімнің баптарында анықталады. Мысалы, бөтеннің мүлкін
ұрлауды анықтайтын Қылмыстық ... ... ... ... не ... не ... нысаны аталмаған.
Бұл жалпылама белгілер Қылмыстық кодекстің 15 және 20-баптарында
көрсетілген. ... ... 175- ... ... оған тән ... ... ... мүлкін жасырын түрде ұрлау ғана көрсетілген. Осы ... ... ... ... Әрбір қылмыс істелген уақытында
көптеген белгілермен сипаталады. Осы белгілердің барлығы да қылмыс ... ... ... ... ... ... ... белгілер
ғана қосылады.
Түрлік белгілер дегеніміз барлық қылмыстарға ортақ, олардың қоғамға
қауіптілігін және ... ... ... ... ... ... белгіге жатпайтын тек қана жекелеген қылмысқа тәне белгілер
қылмыс құрамына қосылмайды.Сондықтан олар қылмыс құрамынан ... ... ... ... оның ... саралау үшін маңызы болмайды. Мысалы,
біреудің мүлкін ұрлағанда (ақша, зат, құжат т.с.с) немесе ол ... ... ... ... әсер ... ... сол ... басқа қылмыстың міндетті белгілері ... Осы ... ... ... жоқ ... онда ... құрамы да
болмайды. Мысалы, басқа біреудің мүлкін ұрлаудың түрлік белгісі – оны
жасырын ... Егер ... ... ... алу ... түрде емес, ашық
түрде жүзеге асырылса, онда ұрлық ... ... ... құрамы - тонау
болады.
Қылмыс құрамы бір ғана ... ... ... – бір бапта көрсетілуі
мүмкін. Мысалы, 314-бап – қызмет жөніндегі жалғандық.
Басқа жағдайларда Қылмыстық кодекстің бір ... ... ... ... бірнеше түрі қарастырылуы мүмкін. Мысалы, Қылмыстық кодекстің 308-
бабында қылмыстың қауіптілік ... ... ... ... ... ... ... үш құрамы көрсетілген: баптың бірінші
бөлімінде осы ... жай ... ал ... ... ... ... ауыр ... өте ауыр түрлері көрсетілген.
Негізгі бөлім
І. Қылмыс құрамының элементтері
1.1. Қылмыс субъектісі
Қылмыс жасаған кезде қылмыстық ... ... ... бір ... және есі ... жеке адам ... заң ... қылмыс субъектісі
бола алады. Қылмыс субъектісінің белгілері жайлы Қазақстан Республикасының
Қылмыстық кодексінің ... ... ... ... ... ... осы кодексте белгіленген жасқа толған жеке адам ғана қылмыстық
жауапқа тартылуға ... ... – ол ... жасаған есі дұрыс және 16 жасқа толған ... ауыр ... үшін ... өлтіру, зорлау, адам ұрлау, кісі тонау,
қорқытып алу т.б.) қылмыстық жауапқа адам 14 ... ... ... ... көзделген қауіпті әрекет жасаған кезде есі дұрыс емес
күйде болған, яғни созылмалы психикалық ауру, психикасының уақытша ... ... ... іс ... іс жүзіндегі сипаты мен
қоғамдық қауіптілігін ұғына алмаған немесе оған ие бола ... ... ... ... ... ... сипаттағы мәжбүрлеу
шаралары қолданылуы мүмкін. Алкогольді ішімдікті, есірткі заттарды немесе
басқа да есеңгурететін ... ... ... мас күйінде жасаған
қылмыс үшін адам қылмыстық жауаптылықтан босатылмайды.
ҚК-тің 14-бабының екінші бөлігінде қылмыстық ... аса ... бірі – ... заң алдында тең екендігі заң жүзінде
бекімін тапқан: “Қылмыс жасаған адамдар шығу ... ... ... ... жағдайына, жынысына, нәсіліне, ұлтына, тіліне, дінге
көзқарасына, сеніміне, ... ... ... ... ... өзге де ... мән-жайларға қарамастан заң алдында
бірдей”. Бұл қағида сонымен қатар, конституциялық та ... ... ол ... ... ... ... жеке адам ғана ... субъектісі бола алады. ҚК-тің 14-бабының бірінші
бөлігінде айтылған жеке адамдар – ... ... ... жоқ ... және шетел азаматтары. Бұл ҚК-тің 6 және ... ... ... ... ... тек жеке ... тану – ... тұлғалар,
яғни мекемелер, кәсіпорындар, ұйымдар, партиялар, қоғамдық бірлестіктер
қылмыс субъектісі бола алмайды ... ... ... айта ... субъектісі дегеніміз қылмыс жасаған және бойында ... ... ... бар жеке ... ... ... объектісі қылмыс құрамының міндетті элементтерінің біреуі (бір
тағаны) Объектісіз қылмысболуы мүмкін емес. Кез-келген ... ... ... қол ... яғни не ... сұғылса, сол қылмыс
объектісі болып табылады.
Қылмыс объектісі ... ... ... ... ... ... қорғалатын қоғамдық қатынастар. Ол-жалпы
қатынастардың (барлық құьылыстардың өзара байланыс ... бір ... ... сипаты бойнша да күрделі құбылыс. Оның ... ... ... және оның ... ... ... мен ... жеке адамдар, материалдық дүниенің
заттары, әртүрлі нысанда да ... ... ... ... ... өзара байланыс.
Қылмыс жасаушы осы элементтердің біріне қол сұғады, ... ... ... не жанама зиян ... ... ... өзара байланысты бұзады.
Қылмыс объектісін қылмыстық ... ... ... ажырата
білген абзал, соңғысы мемлекет атынана сөйлейтін оның органдары мен есі
дұрыс, белгіліжасқа ... ... ... ... ... ... объектісі мен қылмыстық құқықты қорғау объектісінің ара
қатынасы қандай? – деген ... ... ... Бұл ... ... ... жатқан синонимдер. Қылмыс объектісінің түрлері. Жалпы, бір тектес,
(немесе ... және ... ... ... ... ... ... қорғалатын барлық қоғамдық қатынастардың жиынтығы.
Арнайы объект белгілі бір саладығы тегібір (бір ... ... ... жиынтығы құрайды
Тікелей объект деп, қылмыстың ... ... қол ... ... ... ... бұл анықтаманың ақсап тұрғандығын аңғару қиын
емес. Ал нақыты қоғамдық қатынастарды ... онда ... ... ... қалар еді. Сондықтан, тікелей объекті ретінде қоғамдық
қатынастардың ішкі өзегі олардың нақты ... ... ... ойық ... ... жаңсақ пікірге жол бермейді.
Мүдде – бұл да қоғамыдқ қатынас, ... оның ... ... ... ... иелерінің арасындағы қатынассыз қоғамдық қатынасы жоқ, бола алмайды
да. Қоғамдық ... ... ... арасындағы әр ... ... Бұл ... ... әлеуметтік топтардың,
таптарды не жекелеген адмдардың мүдделерін бейнелейтін материалдық
(өндірістік), ... ... ... т.б. да сипаталуы мүмкін.
Жеке адам бұл тұрғыда қоғамдық қатынастардың өзінше бір материалдық
субстраты болып табылады.
Қоғамдық қатынас (мүдде) ... ... ... ... қатысты
трғысынан қарау керек.
Мүдденің тек иесі (субъектісі) ғана ... ... ... ... (қатынастың) қозғаушысы болатын мүдденің ... ... ... ... әлеуметті құнды игілік) де бар.
Сонымен, тікелей объект дегеніміз қылмыстық ... ... ... ... Ал ... біртектес объекті деп біртектес мүдделерді
табуға ... ... ... бұл қылмыстардың негізінде ... ... мен ... бойынша тегі бір болып келеді.
ҚК құрылысы осы біртектес объектілерге тікелей байланысты болмақ. ҚК
әрбір тарауында ... ... бір ... ... ... Кейде қылмыстық заң тек ... ... ... ... мүдде субъектілеріне де нормаларды бір тарауға шоғырландырады.
Мысалы, жеке адамға қылмыстардың ... ... бір ... ... ... ... ... әйелдерге, сырқат адамдарға қарсы қылмыстар
үшін) арнайы тарау бөлуі мүмкін. Сондай-ақ мемлекеттің, ұжымның ... ... ... ... ... бабына да қылмыстары қатарынан
арнайы бір мүддені (айталық, мүліктік немесе жеке мүддеге қарсы ... ... ... ... ... де ... емес.
Қылмыстық құқықтық нормаларды жүйелеу мен кодификациялау да, ... ... ... мен ... ... ҚК Ерекше бөлімінің тауарларының реті төмендегідей жеке адамға
қарсы қылмыстар, отбасының және ... ... ... ... от
басының және кәмелетке толмағандарға өарсы қылмыстар, ... және ... ... мен ... ... ... бейбітшілік
пен адамзат қауіпсіздігіне қарсы қылмыстар, меншікке қарсы қылмыстар,
экономикалық қызмет саласындағы ... ... және ... ... мүдделеріне қарсы қылмыстар, халық денсаулығына және
адамгершілікке қарсы қылмыстар, экологиялық қылмыстар, көліктегі қылмыстар,
мемлекеттік ... ... ... ... басқару тәртібіне қарсы
қылмыс, сот төрелігіне және жазалардың орындау тәртібіне қарсы қылмыстар,
Әскери ...... он алты ... бөлінеді.
Сонымен, жоғарыда шолудан байқағанымыздай, қылмыстың жалпы объектісін
қылмыстық құқыпен қорғалатын және қылмыстық әрекет арқылы қол ... ... ... деп ... ... ... келісім
анықтаманы кейбір авторлардың (мысалы, А.Науымов) кездестіруге болады.
Объектілерді төрт сатылы топтастыру да ... Олар ... ... бір-біріне етене жақын мүдделердің тікелей объектілердің
... ... ... ... ... ... ... жеке адамға
қарсы қылмыстар біртектес ... ... ... ішінен адам өміріне,
денсаулығына Конституциялық құқытары мен ... ... ... ... ... ... қызметін атқарады.
Кейбір әрі қарай бөлшектенбейтін тауралар әрі біртектес, әрі біртүрлік
объект ... ... ... алға ... ... төрт ... әлі жүзеге асып кете қойған жоқ. Сонымен, жалпы объект біртектес
объектілердің, ал біртектес объект тікелей объектілердің ... ... ... ... тек бір ғана ... ... қол ... кей жағдайда екі объектіге де қол сұғатын кездері кездеседі. Ондай
кездері ... ... ... ... ... негізгі және қосымша объект.
Олай болуы ... ... ... емес, бір тектес объектіге
қатысына байланысты. Мысалы, қарақшылықта ... адам ... ... (немесе денсаулығына) қауіп төнеді. Өмір (денсаулық) құнды ... да, ... ... ... ... ... ... болып адам меншігіне байланысты мүдде, қосымша объект ... ... ... ... ... мүдделер табылады.
Қосымша объектінің екі түрі бар: қажетті және факультативті (қосалқы)
Қылмыс жасау кезінде негізгі объектімен бірге зиян ... ... ... ... ... қажетті қосалқы объект дейміз. Мысалы, қарақшылық,
меншік пен адам өмірі; көрінеу сөз ... ... – сот ... мен ... ... ... болған адамның мүддесі (қажетті
қосымша)
Қосалқы (факультативтік) тікелей ... ... ... ... ... де ... ... қатынас (мүдде) Мысалы, бұзақылық: қоғамдық
тәртіп (негізгі) пенқол сұғылуы мүмкін жеке адам ... ... ... жағы
Қылмыстың субъективті жағы – бұл қылмыс жасаумен тікелей байланысты
адамның психикалық әрекеті. Қылмыстың субъективті ... ... ... және ... ... ... ... ашып көрсетіледі.
Кінә - бұл адамның қылмыстық заңмен ... ... ... іс ... ... деген психикалық көзқарасы. Кінә мынадай элементтерден
тұрады: сана ... ... және ерік ... ... ...... ... адамның жетекшілікке алатын саналы ниеті,
яғни пайдакүнемдік, қызғаныш, көре алмаушылық, қорқақтық және т.б. болуы
мүмкін.
Қылмыстың ...... ... ... ой, оған ... қол жеткізуге
тырысады. Мысалы, оңай олжа табу мақсаты, трансплантациялау үшін ... ... ... ... сату мақсаты, халықты қорқыту мақсаты
және т.б.
Кез келген адам қылмыс субъектісі бола алмайды, тек қылмыстық ... ... бір ... ие адамдар ғана субъект болады. ... ... ... ... жас ... мен есі ... жатады.
Қылмыстық кодексте қылмыстық жауапкершілік он төрт жастан бастап ... ... ... келтірілген. Ол тізім мынадай құрамнан тұрады:
а) жеке адамға қарсы ауыр ... ... адам ... ... ауыр зиян ... не ... ... орташа ауырлықта зиян
келтіру, зорлау және ... ... күш ... ... ... ... қылмыстардың кейбір түрлері: ұрлық, тонау, қарақшыық, қорқытып
алушылық, автокөлік немесе өзге де көлік ... ... ... адамның
мүлкін қасақана жою немесе бүлдіру жазаны ауырлататын мән – жайлар;
б) қоғамдық қауіпсіздік пен қоғамдық тәртіпке ... ... ... ... ... алу, ... актісі туралы көрінеу жалған
хабарлау, қаруды, оқ – ... ... ... мен жару ... ... ... алу, ауырлататын мән – ... ... ... ... жіне олар ... ... қорлау, көлік құралдарын
немесе қатынас жолдарын қасақана ... ... және ... жасаған кезде 16 жасқа толған адам қылмыстық жауапқа тартылады.
Ал 14 жасқа дейінгі жас балалар қ қылмыстық ... ... ... ... өз ... (не ... ... мен нақты сипатын сезінген және әрекеттеріне басшылық етпеген
адам есі дұрыс деп танылады.
Қылмыс жасаған кезде есі дұрыс емес ... ... яғни ... жүйке
ауруы, жүйкесінің уақытша бұзылуы, ақылының ... ... өзге ... ... ... ... іс - әрекетінің (не әрекетсіздігінің) іс
жүзіндегі сипаты мен ... ... ... ... ... оған ие
бола алмаған адам есі дұрыс емес деп ... Есі ... емес адам ... бола ... ... ... ... тартылмайды.
Көптеген ғасырлар бойы ақы – есі дұрыс емес ... ... ... Ақыл – есі ... емес адамға қатысты өлім
жазасын қоданбаудағы алғашқы жағдай Дэниел Мак – ... ... ... ол 1843 жылы ... премьер – министірінің хатшысын атып
өлтірген. «Мак – ... ... ... емес қылмыскерді сотқа емес,
психиатриялық ауруханаға жіберу туралы қаулы етті.
1.4. ... ... ... ... қорғалатын қоғамдық қатынастарға қол ... ... ... ... сыртқы жағының көрінісі
қылмыстың объективтік жағы болып табылады. Нақты қылмыс үшін ... ... ... бөлімінің баптарында ол барынша сипатталып
жазылады.
       Адамның әрбір әрекетін соның ішінде ... ... ой ... ... ... бөлуге болады: белгіленген мақсатқа қол жеткізудің
жолдары мен құралдарын, сезіну, белгілі бір ... ... ... және ... ... арқылы яғни сыртқы объектіге
белгілі бір ықпал ету жолымен ойластырған ... ... ... ... ... ... ішкі және ... жақтарға бөлу жоғарғы дәрежеде
шартты болып табылады. Адамның қылығының жануардың жүріс- ... да сол, оның ... ... ... еркі ... ... Жалпылама түсінігінде қылмыстың объективтік жағы қылмыстық ... ... ... қауіпті қол сұғудан көрінетін адамның сыртқы
жүріс-тұрысының актісі болып табылады.
       Қылмыстың объективтік жағы ... ... ... 1) ... қауіпті іс-әрекет (әрекет немесе әрекетсіздік); 2)
қоғамдық қауіпті салдар; 3) ... және ... ... ... 4) ... жасалған орны, уақыты, жағдайы, тәсілі мен
құралдары.
      Біздің ойымызша аталған ... ... ... сырқы жағын
саралау осыған негізделуі тиіс.
      Алайда құқықтық ... ... ... ... ... өзге де ... айтылған. Мысалы, А.А. Пионтковский
қоғамға қауіптілікті оның белгісі ретінде қарастыруды ұсынады. ... ... ... ... ... және ... объективтік жақтың
«дербес элементтері» ретінде қарастыруды танымайды себебі ... ... ... ... ... ғана ... Гришаев объективтік жақтың міндетті белгісіне тек қоғамға қауіпті іс-
әрекетті ғана жатқызады.
       Бұдан байқайтынымыз қылмыстың объективтік ... ... ... әрине бұл оны бірегей түсінуде, ақыр аяғында ... ... ... ... ... Б.А. ... «Қылмыстың объективтік
жағы – бұл қылмыстық іс-әрекеттің «өзегі». Ең алдымен ... ... ... ... ... ... ... қылмыстың объективтік жағы бойынша саралау қылмыстық
жазалауға жататын әрекет немесе әрекетсіздік фактісін және оның салдарын
анықтаудан ... ... ... Ерекше бөлімі баптарының
диспозицияларында кейбір жағдайларда қылмыстық ... ғана ... ... ... жағы ... толық жазылып, іс-әрекет және
салдар туралы толық айтылған диспозицияларда бар. Мысалы ҚК-тің ... 103 бап: ... ... ... ... ... тілден,
естуден, қандай да болсын органнан айырылуға немесе органның қызметін
жоғалтуға немесе бет-әлпетінің ... ... ... әкеп ... ... ауыр зиян ... ... өмірге қауіпті немесе
еңбек қабілетінің ... ... ... ... ... ... ... кінәліге мәлім кәсіби еңбек қабілетін ... ... ... бұзуға, есірткімен немесе уытты умен ауыруға душар еткен
денсаулықтың бұзылуын тудырған денсаулыққа өзге зиян ... ... зиян ... – деп ... ... заңда қылмыс құрамы белгілерін сипаттап жазудың заңи-
техникалық әдістері қылмысты іс-әрекетті саралау үшін үлкен ... ... Егер заң ... ... ... ... сипатталып
жазылып, олардың толық тізімі бекітілген болса соттың ... ... өз ... ... ... ... ... құқығы жоқ.
Егер де диспозицияда қылмыстық салдар көрсетілген болса онда ... ... ... ... ... ... тұлғаның қоғамға қауіпті жүріс-
тұрысының ... ... ... ... ... ... абайсыздық екендігін тиісті саралап одан әрі ҚК-тің нақты бабы
бойынша жүргізілуі керек. ... ... ... ... ... ... ... осындай жағдайда әрекеттің қылмыстылығын
жоятын мән-жайда жасалған, ... ... ... алып келген қылық
болып табылмауы тиіс. Адамның сыртқы ... ... ... ... ... ... қатар оның белгілі бір құралдары,
өндірістік үрдістерді, заттардың өзіндік ерекшеліктерін пайдаланып ... біз ... ... ... ... ... жағдайда кінәлі
тұлға жасауға міндетті және жасай алатын әрекеттерді жасамауынан көрінетін
пассивтік жүріс-тұрысын ... ... ... ... ... ... ... кей реттерде ауыр салдардың
туындауына әкеп соқтыруы мүмкін, және де ол ... ... ... ... ... туындайды. Бұл жерде біз азаматтың ... ... ... ... ... міндеттемелік төменде
көрсетілгендерден туындайды. 1) заңның немесе өзге нормативтік актінің
тікелей міндеттеуінен 2) ... ... ... ... және өзге
де жеке өзара қатынастарды атқару міндетілігінен 3) азаматтың бұрынғы
қызметінен  туындауы немесе ... ... ... ... ... ... жағдайда қалдыру яғни, қауіпті салдардың пайда болуы
қаупін туындатуы.
       Қылмыс ретінде бағаланатын әрекетсіздік ... ... ... сот кінәлі тұлғаның белсенді әрекеттерді жүзеге асыруы ... ... ... нақты мүмкіндігі болғандығын дәлелді түрде анықтауға міндетті.
Егер тұлғаның ондай мүмкіндігі болмаса ... үшін ... ... ... ... ... түсінігі тұрғысында мәселе
күрделілек болып табылады. Олардың ... ... ... ... ... қол сұғудың нәтижесі – залалда. Залал немесе зиян
әртүрлі болуы мүмкін материалдық, психологиялық, ... ... және тағы ... ... ... мен ... ҚК-те анықталған. Заңшығарушы топтық
және тікелей объектінің маңыздылығы мен құндылығын ... ... ... ... қоғамдық қауіптілік дәрежесі оның болған ... ... ... нәтижесі осыған негізделіп, айқындалады. Мысалы
мемлекетке ... ... ... және ... ... ... ... қарсы қылмыстар – тәндік және психикалық зияндар келтіреді.
        ... ... ... құралдары жай және күрделі болып
бөлінетіндігі белгілі. Күрделі құрамдарда бір емес, екі ... ... ... ... ... ... Мысалы бұзақылықтың объектісі қоғамдық
тәртіп ... ... және бұл ... меншік нысандарына қол
сұғылмаушылық, ... ... ... ... да кіреді.
       Жалпы алғанда материалдық және тәнге келтірілген зиянды барынша
жеткілікті түрде шамалауға ... ... ... Оларды есептеу барысында
төмендегідей негіздер басшылыққа алынады. Белгілі бір нәрсенің құны, саны,
сапасы, зиян мөлшері, талан-тараж ... ... ... ... ... ... ... дәрежесі.
        Саяси, идеологиялық, ұйымдастырушылық психикалық, әлеуметтік
мәнісіндегі моральдық зияндар ... ... ... ... ... ... бір ... туғызады. Осы орайда уақыт, қол сұғу
объектісіндегі зиянды өзгерістердің ұзақтығы, ... ... ... ... ... келтірілген зиянның орнының
толтырылмайтындығы, іс-әрекеттің жасалған орны және ... ... ... ... ... ... және басқа өлшем
бірліктерін басшылыққа аламыз.
        Қылмыстық құқық теориясында қылмыстық салдарды ... ... ... бөлу ... ... ... ... объективтік
жағын сипаттайтын құрам белгілерінің жиынтығына кіреді. Ал екіншісі яғни
қосымша салдар белгілі бір ... ... ... ... ... ... ... ретінде қылмыстық заңда қарастырылған, тұлғаның
әрекетімен немесе әрекетсіздігінің ықпалымен ... ... және ... ... белгілеріне жатқызылатын қоршаған әлемдегі өзгерісті
түсінуіміз керек. Аталған қылмыстық салдар қылмыстық ... ... ... объектілерге тікелей немесе жанама залал келтіреді немесе
залал келтіру қаупін ... Я.М. ... ... ... ... нәтиже» түсініктерінің арасына айырым қою қажеттілігі жөнінде
айтқан. Ол қылмыстың салдарына қылмыстық әрекет ... ... ... барлық өзгерістерді жатқызады. Мысалы, адам ... ... өлуі және ... қайғыруы : қылмыс құрамының болуы
үшін маңызы бар сол салдар ... ... ... оларсыз қылмыс
аяқталған болып есептеліне алмайды және нәтиже берілген қылмыстың құрамын
анықтай алатындай.
       ... ... ... ... ... негізін анықтайтын
басымдығымен құбылыстар мен олардың заңи маңыздылығының арасындағы себеп
салдарлық қатынастарды ашу мен ... ... ... объективтік
жағы бойынша саралауда осындай байланысты анықтау міндетті қажеттілік.
Қылмытың объективтік жағының ... ... ... ... ... ... ... себепті байланыс нақты және өзінің сипаты
бойынша кінәлі болуы тиіс.
        Қылмыстық ... ... ... ғылыми – практикалық
салыстырмалы түрде үнемі ... ... ... ... ... ... ие болатын нақты
әрекеті немесе әрекетсіздігі себептілік арқауының бірінші түйіні.
2.      ... ... ... ... озық болуы тиіс.
3.      Іс-әрекет залалдық туындауының қаупін ... ... ... адамгершілікке жат болуы тиіс.
4.      Іс-әрекет залалдың болуының қажетті шартының ролін атқарады.
5.      Іс-әрекет саладрдың тек қана ... ... ... танылмай
себебі болуы тиіс және жалпылама емес, қылмыстың жасалуының нақты ... ... ... ... әрқашан объективті болып
табылатын себепті байланыстың және олардың ... ... ... нысанындағы кінәлі байланыстың араласуына ... ... ... ... ... ... ал ... кейін субъектінің оның
көре білуін анықтау қажет. Пайда болған қылмыстық ... ... ... ... ... олардың жиынтығында бағалау негізінде
шешілуі тиісті ... ... ... ... Е. ... ... ... Г-нің өзінің атын қуып жүргенін көріп оны ұстап алып
ұрған Г. Е-нің қолынан жұлқынып шығып ... бара ... ... ... сындырып алған кейіннен ауруханада қанға инфекция түсуінен
қайтыс ... ... ... Е-нің әрекеттері болған салдардың себебі
болып табылама?
       Әрине олардың қылмыстық нәтижеге дейін жасалғанды�ы дау туғызбайд��
Олардың яғни ... ... ... ... ... ... ... да
түсінікті себебі егер Е. Г-ні ұрып қорқытпаса ол ... ... ... ... ... ... ... еді. Алайда жәбірленушінің
өлімі аяқтың сынуы нәтижесінде пайда болған жарақатқа инфекция түсуінен
болған. Алайда аталған ... ... ... үшін ... түрде
кездейсоқ болып табылады. Сондықтан ол олар үшін ... ... ... Қылмыстық құқық теориясында зиянды салдар қажетті белгі ... ... ... ... дап ... ... ... барысында тек әрекет (әрекетсіздік) ғана анықталады, ал ... және ... ... ... ... тыс ... және ... етпейді.
        Белгілі бір қылмыстық салдардың нақты пайда болуын немесе пайда
болу мүмкіндігі қарастырылған құрам материалдық ... деп ... ... ... ... ... ... қылмыстарды
формалдық және материалдық қылып бөлу ұстанымын қуаттайды және маңызды
прақтикалық мәніске ие деп ... ... ... осы ... ... ... да бар екенін айта кету керек. Алайда ондай
теоретикалық ... ... ... біз ... ... етіп ... Жалпы айтқанда қылмыстық-құқық норманы бірінші кезекте ҚК-тің
Ерекше бөлімін жетілдіру қоғамды ... ... және ... қорғау
бағытында жүргізілуі керек.
ІІ. Қылмыс құрамының түсінігі және оның маңызы
2.1 Қылмыс және ... ... ... пен ... ... өзара тығыз байланысты, бірақ ... ... ... ... ... ... да, ... Жоғарыда айтқандай қылмыс туралы ұғым ... ... ... ... Осы ... анықтамадан көрінгендей, қылмыс дегеніміз
адамның әлеуметтік-құқылық, қоғамға қауіпті және кұкыққа қайшы ... ... ... ... ... ... ... табылады.
Қылмыстың жалпы түсінігі, сол қылмыстың заңдылык сипаттамасын беріп
қана қоймай, оның әлеуметтік-саяси ... де ашып ... ... ... ... ... ... тауып немесе түрлі түрде
болатындықтан ... заң ... ... ... ... нақты
қылмыстардың да түсінігін қарастырған. Қылмыстың жалпы түсінігі — ... тән, оның ... ... ... ... ... жеке қылмыстар түрінде нақтыланып, өзінің дамуын табады.
Қылмыстық заңда ... ... ... яғни ... ... өзінің
ерекше белгілерімен сипатталады. Қылмыстың құрамы — бұл қылмысты іс-әрекет
емес, тек соның нысанын сипаттайтын түрі ... Ол — ... ... ... Жеке ... қылмыстың зандылық түсінігі. Егер қылмыстың
түсінігінде барлық қылмыстарға тән белгілер — ... ... ... кіәлілік және жазаланушылық аталған болса, ал қылмыс құрамында іс-
әрекеттің қоғамға Қауіптілігін білдіретін нақты ... ... ... ... ... Қоғамға қауіптілік қылмыс кұрамының
емес, қылмыстың белгісі болып табылады. Осы екі ... ... ... да әр ... ... ... кұрамы қылмыстық
жауаптыдықтың негізі болса, ал қылмыстың жалпы ... ... ... ... ... ... ... құқықта оның құқылық,
әлеуметтік-саяси табиғатын ... ... ... ... ... ... қылмыс құрамының жалпы
түсініктері кеңінен ... ... және ... ... кұрамының
түсінігі жалпы қылмыс түсінігіне қарағанда заңдылық ұғым емес, ғылыми ұғым
болып табылады. Бұл ұғым теорияда ... ... ... ... ... ... белгілері арқылы анықталады және өз бойында
жалпылама ... ... ... ... мен ... сипаттап,
көрсетеді. Нақты қылмыстың құрамы нақты қылмысқа тән белгілерді көрсетеді
деп жоғарыда атап өттік. Бірақ ... ... ... барлық қылмыстардың
кұрамына тән, жиынтығында кылмыс құрамының жалпы түсінігін ... ... ... ... ... белгілерін белгілейтін белгілер бар.
Қылмыстық құқық теориясы әрбір қылмыста ... төрт ... ... қылмыстың объектісін, қылмыстың объективтік және субъективтік
жақтарын, субъектісін атап керсетеді. Осы белгілерге орай кез ... ... ... төрт ... топтағы элементтерге бөлінеді. Әрбір
қылмыс құрамында оның объектісін, объективтік, субъективтік жақтарын, және
... ... ... ... ... ... Осы ... қылмыстың құрамдас бөлігі ... ... ... да ... ... жоқ болуы қылмыс құрамының, мүлде және ... ... де жоқ ... көрсетеді. Қылмыстың құрамының жалпы
түсінігі барлық қылмыс ... тән осы төрт ... ... ... осы ... басқа элементтерін сипаттау тиісінше
қылмыс кұрамының элементтерін сипаттау деп ... ... ... ... белгілерін сипаттау қылмыс құрамының субьективтік жағы
деп аталады.
Қылмыстың объектісі деп, сол ... ... неге ... ... зиян ... ... ... нысана алғанын айтамыз.
Қылмыстың объектісі заң қорғайтын ... ... ... ... кұқықта олар шартты түрде жалпы, топтық және тікелей объект болып
бөлінеді. Қылмыстың объектісін оны ... ... ... ... анықтаудың коғамға зиянды іс-әрекеттің сипаты мен дәрежесін белгілеу
үшін және оны саралау үшін маңызы ... ... ... ... ... ... ... объективтік жағын құрайды. Объективтік жағының белгісіне ең
алдымен қоғамға ... ... ... ... ...... ... әрекетсіздігі жатады. Қоғамға ... ... ... ... мен ... ... заң тұжырымдарында әр түрлі
және жан-жақты (мүлікті жою ... ... ... жою, ... ... т. б.). Біршама қылмыс құрамының объективтік жағы әрекет немесе
әрекетсіздіктен басқа ... ... және ... зардап пен
себепті байланысын көрсетеді. Көрсетілген белгілерден ... ... ... ... ... ... оның міндетті белгілеріне уақыт,
орын, жағдай, қылмыстың жасалу тәсілдері де ... ... ... оның ... ... дәрежесін белгілеуде, қылмысты
саралауда объективтік жақтың осы белгілерінің маңызы зор. ... ... ... ... ішкі ... құрайтын белгілері,
яғни адам істеген коғамға қауіпті іс-әрекет не психикалық ... ... ... ... ... ниет және ... жатады.
Кінә екі түрлі нысанда: касақа-налық және абайсыздық түрінде (20,21-баптар)
көрініс табады. Субъективтік жағынан бір қылмыстар ... ... ... ... ... кісі өлтіру), үшіншіден
қасақаналықпен де, абайсыздықпен де жасалуы ... ... ... қылмыстық заңның өзінде тікелей ашып ... ... ... олар ... құрамының белгілеріне талдау жасау
арқылы анықталады. ... ... ... ... ... ... ниеті мен мақсаты да жатады. Мысалы, пайдакорлық ниетпен кісі
өлтіру, ... ... ізін ... ... кісі ... Қылмыс
құрамының субъективтік жағының белгілерін анықтау, ... ... және ... қауіптілік дәрежесін анықтау үшін және жаза
мөлшерін белгілеу үшін аса маңызды болып ... ... заң ... ... ... қылмыстық жауаптылықка тартылуда кез келген
адам жатады. Қылмыстық жауаптылыққа есі дұрыс, қылмыс жасаған ... ... ... ... үшін 14,18-ге толған (14, 15-бап) жеке адамдар жатады.
Сонымен кез келген ... ... ... ... ... жеке ... есі дұрыс адам, белгілі ... ... ... ... ... үшін ... осы ... белгілерден бөтен
қосымша белгілер болғанда ғана жол берілуі ... ... ... ... осы қылмыс үшін жауап беруі мүмкін адамдардың шеңберін ... пара ... ... ... тек қана ... ... ғана, ал әскери қылмыстардын субъектісі болып ... ... ... субъектісін белгілейтін белгілердің қылмысты
саралау үшін, қылмыстық жауаптылық мәселелерін шешуде және жаза ... ... зор. Осы ... ... ... ... теориясында
қылмысытың кұрамының жалпы тусінігі, қылмыс құрамының кажетті, міндетті
белгілері және ... ... ... ... ... ... ... мазмұнын ашуға, қылмысты ... ... ... ... құрамының кажетті, міндетті белгілері
дегеніміз бұл кез ... ... ... болатын белгілер. Ондай
белгілердің кем дегенде біреуінің болмауы ... ... ... ... болып табылады. Мұндай белгілерге жататындар: әрекет немесе
әрекетсіздік, кінәнің нысаны, адамның есі дұрыстығы және оның ... ... ... ... ... ... бұл заң ... қылмыс кұрамдарын сипаттау үшін қолданатын белгілері болып табылады.
Факультативтік ... ... ... ... ... ... қылмыстық
ниет, мақсат, қылмыстың заты, қылмыстың арнаулы субъектісі, ... ... ... ... ... сол ... ... бір кұрамда атап көрсетілсе,
онда ол өзінің мәні ... осы ... ... негізгі белгісіне айналып
кетеді. Мысалы, басқа біреудің мүлкін тонауды алсақ, мұнда ... ... ... ... ашық алу, осы кылмыстың белгісі. Егер ... ... ... ... онда ол қылмысты саралауға әсер
етпейді. Тек қана қылмыстық-құқылық жаза белгілегенде ... ... ... ... ... жасау қылмысын саралауда оның қандай
тәсілмен, қандай кұралмен істелгені есепке ... ... ... ... ... жаза ... сөз жоқ ... Қылмыс
құрамының жалпы түсінігінің ол туралы ілімінің заңдылықты сақтауда және оны
нығайтудағы маңызы орасан зор.
Қылмысты ... ... ... ... қылмыс құрамдарының белгілерін
тиісінше дұрыс түсіну кажет. Осындай әдіс қылмыс құрамының жалпы белгілерін
білуге жәрдемдеседі. Ал ... ... ... түсінігі нақты қылмыс
құрамын қатесіз табудың аса кажетті сатысы ... ... ... құрамының түрлері
Жекелеген қылмыс құрамының мазмұнын терең ашу, олардың ... ... және ... ... іс-әрекетті дұрыс саралау
мақсатымен қылмыс кұрамының түрлері нақты белгілер бойынша ... ... ... ... мұндай бөлінудің негізі (критеориясы) болып:
біріншіден, іс-әрекеттің қоғамға ... ... ... ... сипатталу тәсілі, үшіншіден, қылмыс құрамының құрылысы есепке
алынады. Іс-әрекеттің коғамға ... ... мен ... карай
құрамдар негізгі, жауаптылықты ауырлататын қылмыс ... ... ... ... ... болып бөлінеді. Негізгі қылмыс
құрамы деп іс-әрекеттің ... түрі ... онда ... ... ... айтамыз. Негізгі қылмыс кұрамында қылмысты ауырлататын
немесе жеңілдететін жағдайлар көрсетілмейді. Мысалы Қылмыстық кодекстің 96-
бабының І-бөлігіндегі ... ... ... ... Онда кісі ... жай
түрі ғана көрсетілген, ауыр немесе жеңіл түрлері айтылмаған.
Егер қылмыс құрамында осы ... ... ... ... жеңілдететін жағдайлар көрсетілсе, онда ондай қылмыс құрамын
жауаптылықты женілдететін қылмыс құрамы деп айтамыз. ... ... ... ... ... ... ... құрамы жатады (жан
күйзелісі жағдайында болған кісі өлтіру). ... ... ... ... ... ... қылмыс құрамы, сараланған
қылмыс кұрамы (яғни, жауаптылықты ауырлататын құрам) деп аталады. Сондай-ақ
құрам ... ... III ... ... ... ауыр ... деп айыптап жала жабу жатады. Немесе ... ... ... ... адамдар тобының алдын ала сөз байласуы
бойынша, бірнеше рет т. б. ... ... ... ... ... ... құрам жай қылмыс құрамы, күрделі қылмыс құрамы және балама
қылмыс құрамы деп ... Жай ... ... ... ... біркелкі болуы, яғни оның бір ғана объектісі, бір ғана
объективтік жағы ғана ... ... ... ... ... ... ұрлау жатады. Күрделі қылмыс құрамы деп қылмыс құрамы
элементтерінің бірінің күрделенуін ... ... ... ... ... жағы). Мысалы, екі объектіге бірдей қол сұғуын (179-
бап — карақшылық). Кінәнің екі түрлі нысаны болатын ... ... ... және т.б.). ... құрам деп Қылмыстық кодекстің бабындағы
диспозициясында ... ... ... ... ... ... есірткі заттарды немесе жүйкеге әсер ететін заттарды ... ... алу, ... ... ... ... сату. Қылмыс
құрамының құрылысына қарай құрамды түрге бөлудің де ... ... Осы ... ... ... құрамы материалдық, формальдық және
келте қылмыс құрамы болып бөлінеді. Іс-әрекеттің нәтижесінен болатын ... ... ... ... қылмысты материалдық қылмыс құрамы деп
атайды. Мұндай қылмыс құрамы әрекет немесе әрекетсіздік ... ... қана ... ... көрсегілген қылмыстың зардабы болған ... ... деп ... Мысалы, қызмет өкілеттігін теріс пайдаланып
қиянат жасауды келтіруге болады (307-бап).
 Формальдық қылмыс құрамы деп зардабы ... ... ... ... ... пара беру ... ... жөніндегі
жалғандық (ЗІ4-бап). Пара беру, параны кез келген нысанда ... ... ... бір ... ... ... аяқталған қылмыс деп
саналады. Кейде заң шығарушы қылмыстың аяқталған уақытын алдын ала қылмысты
әрекет сатысына көшіреді. ... ... ... ... ... ... ... Келте қылмыс кұрамына адамның ... ... ... ... қалдыру (116-бап, 1-бөлігі) жатады. Бұл кұрам бойынша заң шығарушы
аяқтау ... оның ... ... ... ... ... ... қылмыс деп аталған адамдардың жәбірленушіге осы ауруды ... ... ... осы ... жұқтыру қаупін туғызған уақыттан бастап
аякталған деп танылады. Келте қылмыс құрамына ... де ... Бұл ... ... ... уақыттан бастап-ақ біткен қылмыс
деп есептелінеді.
 
ҚОРЫТЫНДЫ 
Қылмыстық құқық дегеніміз- құқық саласының негізгі ... ... ... ... мен ... қылмыс үшін қылмыстық
жауаптылықтың негізі мен шектерін, ... ... ... ... ... ... анықтайтын құқықтық нормалардың жиынтығы.
Қылмыстық құқықтағы негізгі мәселелердің бірі қылмыстың ұғымын анықтау
болып табылады. Жеке адам мен қоғам ... ... ... ... ... басым екендігін анықтау және оған ... ... ... ... ... ... осы ... реттеу
— қылмыстық заңның негізгі міндеттерінің бірі болып ... ... ... да ... бір ... ... ... әрекетсіздіктің)
көрінісі болып табылады.
Қылмыс пен қылмыс құрамы өзара тығыз ... ... ... ... ... ... өзара мазмұны да, бағытыда
әртүрлі. Жоғарыда айтқандай қылмыс туралы ұғым ... ... ... ... Осы баптағы анықтамадан көрінгендей, қылмыс дегеніміз
адамның әлеуметтік-құқылық, қоғамға қауіпті және ... ... ... ... ... ... ерекше іс-әрекеті болып табылады.
Сонымен қорыта келе, қылмыстың жалпы түсінігі- сол қылмыстың ... ... қана ... оның ... ... де ... Өмірде қылмыстық құбылыстар әртүрлі нысанда көрініс тауып немесе
түрлі ... ... ... заң ... ... ... бірге
нақты қылмыстардың да түсінігін қарастырған.
Қылмыстың жалпы ...... ... тән, оның белгілері
Қазақстан Республикасы Қылмыстық кодексінде көрсетілген жеке ... ... ... ... ... ӘДЕБИЕТТЕР:
1.Ағыбаев А.Н. /Қылмыстық құқық, жалпы бөлім/ Алматы – 2001 ... И.Э. // ... ... ... - 1995 ... Ш. ... ... беру бойынша көп жақты халықаралық
құқықтық ... ... ... қатысуы/Хабаршы №2, 2003
4.Қазақстан Республикасының қылмыстық құқығы //Алматы – ... ... ...... ... /Алматы-2002
6.Қазақстан Республикасының Қылмыстық кодексіне түсінік /Алматы-2001
7.Лейкина Н.С. // Личность преступника и уголоная ... М. ... А.В. //Осы ... ... ... ... тұжырымдамалары.
Алматы – 1999 ж.
9.Наумов А.В. // Қылмыстық құқығы/ Астана – 2001 ж.
10.Қазақстан Республикасының Қылмыстық Кодексі. ... ... ... Республикасының Конституциясы. Алматы. 2001
12.Қазақстан Республикасының Президентінің1995ж. сәуірдің 7-дегі заң күші
бар жарлығы

Пән: Құқық, Криминалистика
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 23 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Қылмысты саралаудың түсінігі және қылмыс құрамының қылмысты саралаудағы маңызы75 бет
Контрабанданы үшін қылмыстық жауаптылық78 бет
Ақпараттық технология. Оның ұғымы, мақсаты, принциптері, түрлері6 бет
Жылу энергетикасы және қоршаған орта6 бет
Жыныстық және жыныссыз көбеюдің ерекшеліктері және биологиялық маңызы14 бет
Күндегі белсенді аймақтардың мультифракталды қасиеттері5 бет
Медицина саласы бойынша 65 сұрақ-жауап118 бет
Ойынның психологиялық ерекшелігі7 бет
Оңтүстік Балқаш маңы аумағының шөлдену мәселелері70 бет
Халықаралық ядролық қауіпсіздікті қамтамасыз етілуіндегі қоғамдық-саяси ұйымдардың алатын орны теоретикалық-әдіснамалық мәселелері103 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь