Қазақстан Республикасындағы бағалы қағаздар нарығы қызметін талдау

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...3

I бөлім. Бағалы қағаздар нарығының кәсіптік қатысушыларының экономикалық мәні
1.1 Бағалы қағаздар нарығының мәні мен негізгі белгілері ... ... ... ... ... ... ... ... .5
1.3 Бағалы қағаздар нарығының кәсіптік қатысушылары ... ... ... ... ... ... ... ... ..8

II бөлім. Қазақстан Республикасындағы бағалы қағаздар нарығы қызметін талдау
2.1 Қазақстан Республикасындағы бағалы қағаздар нарығының қызмет етуінің заңдылық негіздері ... ... ... ...12
2.2 Қазақстан Республикасындағы бағалы қағаздар нарығының қалып. тасуы ... ...15
2.3 Қазақстан Республикасындағы бағалы қағаздар нарығының қазіргі жағдайын талдау ... ...20

III бөлім. Қазақстан Республикасындағы бағалы қағаздар нарығының операцияларын жетілдірудің жолдары
3.1 Қазақстан Республикасындағы бағалы қағаздар нарығы жүйесіндегі мәселелерді шешу жолдары ... ... ... 25
3.2 Қазақстан Республикасындағы бағалы қағаздар нарығын мемлекеттік реттеуді жетілдіру ... ...27

Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 30
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...33
        
        Мазмұны
Кіріспе.....................................................................
..................................................3
I бөлім. Бағалы қағаздар нарығының кәсіптік қатысушыларының экономикалық
мәні
1.1 Бағалы ... ... мәні мен ... ... ... ... ... ... ... ... бағалы қағаздар нарығы
қызметін талдау
2.1 Қазақстан Республикасындағы бағалы қағаздар нарығының
қызмет ... ... ... ... ... ... нарығының қалып-
тасуы.......................................................................
.................................................15
2.3 Қазақстан Республикасындағы бағалы қағаздар нарығының қазіргі
жағдайын
талдау......................................................................
...............................20
III бөлім. Қазақстан Республикасындағы бағалы қағаздар нарығының
операцияларын жетілдірудің жолдары
3.1 Қазақстан Республикасындағы бағалы қағаздар ... ... ... ... ... ... ... нарығын мемлекеттік
реттеуді
жетілдіру...................................................................
..............................27
Қорытынды..................................................................
..............................................30
Пайдаланылған ... ... ... әділеттілік тән әрі күллі халқының
экономикалық әл-ауқаты артқан тәуелсіз, ... және ... ... ... ... ... ... қауіпсіздігі мен әл-
ауқатының артуы” /1, 21б/ атты бағдарламасын 1997 жылы ел басшысы ... ... ... ... ... ... ... Бұл бағдарлама Қазақстан экономикасының қарқынды дамуына және
нарықтық экономикада бәсекелі ... ... ... ... ... ... ... (ҚР) егемендігін алғаннан бері экономикасы
нарықтың ... ... ... ... ... ... алғашқы жылдары қиын жағдайда болғанмен, бүгінде жаңа реформалар,
экономиканы тұрақтандыру шараларының алуан ... ... ... ... ... стратегиялары ұлттық ... ... Осы ... ел басымыздың қойған мақсаттарының бірі – қор ... ... ... ... ... ... ... қағаз немесе қор нарығының қалыптасуы 1922-1924 ж.ж. ақша ре-
формасы кезімен байланысты. Аталған кезеңде халықтың уақытша бос ... тағы бір ...... және ақшалай облигациялық займдар шығару
кеңінен қолданыла бастады. ... ... ... ал оларды өтеу
ақшамен де, астықпен де ... ... ... ... ... ... ... шын көңілімен сатып алатын.
Бағалы қағаздар қаржы нарығының құрамдас бөлігі ... ... ... ... ... ықпал етіп, экономиканың әр
саласын инвестициялайтын ... ... ... бірі бо- ... ... ... ... тұрақты дамуында маңызды ... ол ... ... ... ... ... ... тұрғындары-ның
тұрмыс деңгейінің өсуіне жақсы ықпал етеді.
Курстық жұмыс тақырыбының өзектілігі. Бағалы қағаздар ... ... ... ... ... ... ... маңызды шаралар қажет
ететін күрделі экономикалық құбылыс. Қай кезде ... бұл ... ... ... ... ... ... мәселе болып табылады. Бүгінгі
таңда Елбасының бәсекеге қабілетті 50 елдің ... ... ... ... ... ... соның бірі бағалы қағаздар
нарығын ... ... ... мен ... ... ... ... инфрақұрылымдық облигацияларды қолдануды заң
тұрғысынан нығайту аса маңызды жұмыс болып ... ... ... Нарық жағдайында бағалы қағаздар нарығы-
ның ролін жүйелі түрде зерттеп, оларды мемлекет ... ... ... және ... ... ... талдау. Банк қызметтерін жетілдіру
мәселелерін анықтап, оларды әрі қарай дамыту мәселелерін қозғау.
Курстық жұмыстың міндеттері:
– Бағалы қағадар нарығы ... және ... ... ... ... Республикасындағы бағалы қағаздар нарығы қызметін талдау;
– Қазақстан Республикасындағы бағалы қағаздар нарығының операцияла-рын
жетілдірудің жолдарын қарастыру.
Курстық ... ... пәні - ... экономикалық жағ-
дайын талдау, атап айтса, бағалы қағаздар ... ... ... ашу, ... түрлерін зерттеу және бағалы қағаздар нарығындағы мәселелерді шешу
жолдарын көрсету.
Курстық жұмыстың зерттеу объектісі ретінде Қазақстан Республикасы-
ның бүгінгі ... ... ... ... банк ... қағаздар нарығының қазіргі жағдайы, отандық және ... ... ... және банк ... ... ... ... жазу барысында Қазақстан Республикасының заңдары,
шетелдік және отандық әдебиеттер, мерзімді ... ... ... ... интернет желісінен алынған ақпараттар,
нормативті актілер қолданылды.
I бөлім. Бағалы қағаздар нарығының кәсіптік қатысушыларының экономикалық
мәні
1. Бағалы ... ... мәні мен ... ... ... қатаң түрде орталықтандырылған жоспарлы
экономикадан ... ... ... ... ... отыратын нарықтық
экономикаға көшуі елімізді оған қызмет көрсететін барлық институттармен
бірге қаржы рыногының құрылуын ... ... ... ... соңды қаржы
рыногы болған емес.
Қаржы рыногы - бұл, ең алдымен дербес ... ... ... ... сату мен қайта сату жөніндегі операцияларды жүзеге асыру
жолымен кәсіпорындардың, фирмалардың, банктердің, жинақтаушы ... ... ... мемлекеттің және халықтың уақытша бос
ақшасын жұмылдыруды, бөлуді және қайта бөлуді қамтамасыз ... ... ... Ол ... ... жүйесінің құрамды бөлігі
болып табылады және тауар, ақша, кредит, сақтық, ... және ... ... ... ... ... ... жағдайында
қаржы рыногі қаржы ресурстарын үздіксіз қалыптастырып ... ... ... ... ... ... та ақша ... ұтымды
ұйымдастырудың айрықша нысаны болып табылады және бағалы қағаздар рыногы,
сондай-ақ несие рыногы түрінде де іс-әрекет етеді.
Қаржы ... ... ... ... айрықшалықты тауарлар
ақша және бағалы қағаздар (ақшалай) болып табылады.
Қаржы рыногында бағалы қағаздардың қозғалысымен ... ... ... ... ... ... рыногы маңызды орын
алады. Қор құндылықтарының – бағалы қағаздар мен туынды бағалы қағаздардың
айналысымен байланысты болғандықтан оны қор ... деп те ... /2, ... ... ... ... ... 1994 жылдан бастап белсенді дамуда, ол ... ... ... ... ... ... емес
нысандарына көше бастады және бағалы қағаздар шығару арқылы ішкі қарыз
алып ... ... ... жылы ... ... мемлекеттік бағалы қағаздардың нарығы
толығымен ... ... ... ... бағалы қағаздар 1997 жылы
шығарылды, 2000 – 2001 жылдары айналыс мерзімі 10 ... ... ... шығару реттелді.
Қазақстанда қор рыногының қалыптасуы бұрынғы ... ... ... қоғамдар, брокерлік және қор ... ... 1991 ... ... Бұл ... ... ... және акционерлендірілуі шешуші рөл атқарды. Қысқа мерзім
ішінде қүллі ұлттық шарушашылық ... ... ... ... жағынан
өзгеше кәсіпорындарға айналды, олардың көпшілігі нақты иесі бар акционерлік
капитал ретінде көрінді. Осының ... ... ... ... қоғамның, соның ішінде 30 ға жуық акционерлік ... ... ... Бұл ... эмиссияның жалпы сомасы 110
миллиард сом болды. Соның ... ... ... 80% ... /3, ... қағаздар нарығы дегенміз - ол қаржы нарығының бір бөлігі.
Қалған ... банк ... ... құрайды.Банк,шын мәнінде,коммерциялық
банк болса, қарызды бір жылдан астам өте сирек береді. Ал бағалы қағаздарды
шығара ... ... ... ақшаны ондаған жылдар бойы пайдалануы мүмкін.
Қаржы нарығын осылайша бөлу капиталдың ... және ... ... ... ... ... нарығы банктың кредит жүйесін
толықтырады,өзара байланысты әрекет етеді. Мысалы,коммерциялық ... ... ... ... ... атқарушыларға жаңадан шығарылған
бағалы қағаздарға жазылуы үшін қарыз береді, олар ... ... ... үшін бағалы қағаздардың бір блогын береді.
Бағалы қағаздар нарығының маңызды бір бөлігі ақша ... ... ... ... ... ... бар казначейлік вексельдер
айналыста болады. Ақша нарығы қолда бос тұрған ақшаларды мемлекетке берудің
икемді жолын ... ... ... ... мен жеке ... бос ... табыс табуға пайдалануға мүмкіндік ... ... ... алу ... ... ... сияқты, бағалы қағаздар нарығы да сұраныс ... ... ... ... ... Яғни бағалы қағаздар нарығы
сатып алу, сатумен байланысты экономикалық жүйесін ... ... ... ... ... ... ... /2, 445б/
Бағалы қағаздар нарығы тікелей алғашқы және қайталама нарықтан
тұрады.Алғашқы нарықты ... және ... ... ... мен ... эмиссиясы жүзеге асарылады,оны қаржылық
және ... емес ... әр қилы ... ... ... ... ... тікелей инвесторлары
коммерциялық және инвестициялық банктер, ... ... ... ... ... емес корпорациялар және жеке
адамдар. Олар биржа фирмалары мен ... ... ... ... ... ... алады. Бағалы қағаздар қайталама нарығы эмитент бағалы
қағаздарды орталықтанған немесе ... ... алу мен ... ... қағаздар нырығы – шаруашылық жүргізуші субъектілері ... ... ... ... сан ... ... сатылатын және сатып
алынатын қаржы нарығының бөлігі.Бұл нарықтың жұмыс істеуі ... ... ... ... ... ... ... береді. Бұған осы нарықтың қор құрылымдарының – ... және де өзге де ... сан ... қол ... ... ... ... барлық субьектілерінің өздеріне
қажетті ақша ресурстарын алуына кең ... ... және ... ... Ол ... ... көптеген стихиялы түрде өтіп жатқан
процестердің реттеушісі болып табылады. Бұл әсіресе күрделі ... ... ... ... айналымға түсу уақыты мен әдісіне қарай олардың
рыногы бастапқы және ... ... ... Бастапқы нарықта бағалы
қағаздардың бастапқы иеленуілерінің жаңа шығарылған қағаздары сатылады. Ал
қайталама ... ... ... ... яғни ... ... болады. Бағалы қағаздардың номиналдық, эмисиялық, ... ... ... екі ... тұрады:
Ұйымдастырылған бағалы қағаздар нарығы – мәмілелер сауда-саттықты
ұйымдастырушының ішкі құжаттарына ... ... ... ... тыс ... нарығының ұйымдастырылған нарықтан айырмашылығы онда
операцияларды жүзеге асырлатын бірыңғай орталық жоқ, мәмілелерді олардың
офистарында ... мен ... ... ... шамалы қатаң ережелер бойынша жүргізеді. ... ... ... ... ажыратады : бағалы қағаздар түрлері бойынша: акциялар,
облигациялар және т.б.
Эмитенттер бойынша: кәсіпорындардың ... ... ... ... ... нарығы; аумақтық критерийі бойынша: ұлттық,
халықаралық, аймақтық; мезгілдері ... ... ... ... ұзақ ... ... қағаздар нарығы; мәмілелердің түрлері бойынша:
кассалық,форвардтық және тағы басқа сол сияқты салалық критерийі бойынша.
Бағалы қағаздар нарығының ... ... ... экономикасында жалған
емес нағыз дербестігі бар ... ... ... ... ... Тек ... ... меншік иелері ғана бағалы ... ... ... деген сұранымды көрсетіп отырады.
Бағалы қағаздар негізі специфиялық тауар,барлық тауар сияқты тұтыну
құнының мәні ... ... ... ... ... және дивиденд
төлегенде,сонымен қатар бағалы қағаздардың құн курсының өсуі нәтижесінде
келетін табыстар.
Бағалы қағаз немесе қор ... ... ... ... ... ... ... арнайы технологиялық циклі нарық жүйесінде ... Ол ... ... ... ... ... қағаз
нарығының жұмысын жүргізуін қамтамасыз етіп отырады.
Бағалы қағаздардың тууына себеп болатын жағдайлар әр ... ... ... ... ... эмитенттік субъектілердің, қорлардың
индекстердің төмендеу немесе жоғарылау жағдайы осымен тікелей байланыс ... ... /4, 156 ... ... ... ... ... рыногы–
шаруашылық жүргізуші субъектілер мен мемлекет шығарған айналысқа шы ғарған
бағалы қағаздардың сан алуан түрлері сатылатын және ... ... тын ... ... Бұл ... ... істеуі көптеген экономикалық, әсіресе
инвестициялық процестерді реттеп, олардың тиімділігін арттыруға мүмкіндік
береді. Бұған осы рыноктың қор ... ... ... және ... ... сан ... қол жетеді.
Бағалы қағаздар рыногы экономиканың барлық субъектілерінің өздеріне
қажетті ақша ресурстарын алуына кең ... ... және ... ... Ол нарықтық экономикадағы көптеген стихиялы түрде өтіп ... ... ... ... Бұл әсіресе күрделі жұмсалымдарды
инвестициялау процесіне қатысты.
Бағалы қағаздар рыногының жұмыс істеуі елдің ... ... ... дербестігі бар меншік иелерінің болуымен объективті ... ... ... ... ... нарығының кәсіптік қатысушылары
Бағалы қағаздардың айналымға түсу уақыты мен әдісіне қарай ... ... ... және ... ... бөлінеді. Бастапқы нарықта бағалы
қағаздардың бастапқы иеленушілердің жаңа шығарылған ... ... ... ... ... ... ... яғни олардың
иелерінің ауысуы болады. Баға номиналдық, ... ... ... ... ... ... екі бөліктен тұрады: ұйымдастырылған бағалы қа-
ғаздар ... ... ... ... ұйымдастырушының ішкі құжатта-рына
сәйкес жүзеге асырылатын эмиссиялық бағалы қағаздар мен өзге де ... ... ... және ... ... қағаздар нарығы
– бағалы қағаздар айналысының бағалы қағаздармен жасала-тын мәмілелер ... ...... ... ішкі құжаттарында мәміле
объектісіне және оның қатысушыларына белгіленген талаптар сақталмай жүзеге
асырылатын сферасы. Биржадан тыс ... ... ... ... онда ... ... асыратын бірыңғай орталық
жоқ, мәмілелерді олардың офистерінде дилерлер мен ... ... ... ... ... ... ... нарықта операциялар шамалы ... ... ... /2, 452б/
Бағалы қағаздар нарығының кәсіби қатысушылары - өз қызметін акционер-
лік қоғамның ... ... ... ... және ... ... ... бар заңды тұлға.
Сауда-саттықты ұйымдастырушы - қор биржасы және ... тыс ... ... баға ... ... ... ұйым бағалы қағаздар нарығында өз ... ... мен ... ... ... қауымдастық
нысанында бағалы қағаздар рыногының кәсіби қатысушылары құрған заңды тұлға.
Бағалы қағаздар нарығының кәсіби ...... ... диан, депозитарийлер, джобберлер ,андеррайтерлер және басқалар
жатады.
Брокер- бағалы қағаздар нарығының клиенттің тапсырмасы бойынша, ... және ... ... ... ... ... ... кәсіби қатысушы. Ол өз клиенттерінің бағалы қағаздармен жасалатын
операциялар есебін арнаулы шоттарда жүргізеді. Брокер клиенттердің ... ... ... ... ... ... ... жасалатын
әрбір нақты табыстыруды көздейді. Брокер өкіл емес, ешбір жақтың ... ... ол ... ... негізінде жұмыс істейді.
Брокерлік фирманың қызмет аясына мына ... ... ... ... ... Бағалы қағаздарды бірінші және екінші нарыққа орналастыру;
• Инвестициялық қорларды құру мен оны басқару.
Құрылымы жөнінен брокерлік фирма дирекция, ... ... ... ... ... қағаздарды сату бөлімі, т.б. Сонымен қатар брокерлік
фирма ақша нарығындағы банктік несие алушыларға ... ... ... ... оның ... ... келісімді сақтандыру сияқты
қызметтерді атқарады. Брокерлер өз қызметтерінде мына түпкі бастамаларды
басшылыққа алады:
1.Клиент брокерлік фирмамен шарт ... ... ... ... ... оның ... ... қағаздарды қайдан сатып алу жөнінде.
2.Брокерлер клиенттің белгіленген сомасы ақша ... ... ... ... ... ... өз ... пайдаланады.
3.Брокер тапсырманы орындағаны туралы шартта көрсетілген уақытта
клиентке хабарлап және бағалы қағаздарды сатудан ... ... ... ... ... ... кітапқа тіркеуі қажет.
5.Клиент брокерге мәміледегі барлық тапсырманы тоқтатуға үкім бере
алады.
Сонымен қатар ... ... ... ... ... ... операция-
ларды өз есебінен жүргізуі мүмкін. Бұл жағдайда брокерлік фирманың ... ... үшін ақы ... ... бұл ... ... фирма тек
делдалдық қызмет шегінен шығып, олардың іс-әрекеті дилерлік фирманың
қызметіне ұқсайды.
Дилер – ... ... ... ... бағалы қағаздар
рыногында баға белгілеуді ұсыну және оларды бұқаралық ... ... ... арқылы өз мүдделерін көздеп және өзге де қаржы құралдары мен
мәмілелер жасайтын ... ... ... ... машылығы шарт
жасасқанда өз капиталын жұмсайды. Дилердің атқаратын қызметі:
1.Бағалы қағаздарды ... ... және ... ... хабар
тарату;
2. Клиенттердің тапсырмасын орындау;
3.Бағалы қағаз нарығындағы өзгерістерді бақылап отыру. Егер бағалы қа-
ғаздарды сату–сатып алу ... онда ... ... ... ... ... өз ... операция жүргізеді.
4.Сатып алушы мен сатушыларды бір-біріне кездестіріп, бағалы қағаздар
нарығының жұмысын жолға ... ... ... Олар нарықтың ака- тализаторы
ретінде жұмыс істейді.
Кастодиан – бағалы қағаздар нарығының қаржы ... ... ... ... ... және олар ... ... растауды,
клиенттердің құжатты қаржы құралдарының сақталуы жөнінде ... ... ... ... ... жүзеге асыратын кәсіби
қатысушы болып табылады. Бағалы қағаз ... ... ... және шарттарға сәйкес кастодиандық ... пен ... ... бар банктер жүзеге асырады. Кастодианға
кастодиандық қызмет көрсету жөніндегі шартқа сәйкес ... ... ақша ... құралдары бұл қызметтің объектілері болып табылады.
Орталық депозиторий– бағалы қағаздар ... ... ... тіркеуді, депоненттердің қаржы құралдары бойынша құқықтарын
есепке алу мен растауды, ... ... ... ... құралдарын
материалсыздандыру мен сақтауды, оның ішінде депоненттер ... ... ... ... клирингті, сондай ақ тиісті лицензиясы
болған кезде бағалы қағаздарды ұстаушылар ... ... ... ... ... ... Ол коммерциялық емес ұйым болып табылады
және акционерлік қоғам нысанында құрылады.
Орталық депозиторийдың ... ... ... ... кәсіби
қатысушылары, сауда-саттықты ұйымдастырушылар және халықаралық ... ... ... ... ... ... ... нақтылы ұстаушылар болып табылатын кәсіби қатысушылары сондай-ақ
шетелдік депозиторийлер мен кастодиандар ... ... ... табылады.
Андеррайтер– бағалы қағаздар рыногының брокерлік-дилерлік қызметті
жүзеге асыруға лицензиясы бар және эмитентке ... ... ... ... қызмет көрсететін кәсіби ... ... ... ... жаңа ... тіркеуге әзірлік
жүргізеді, бағалы қағаздар ... ... ... асыру кезінде эмитенттің
мүдделерін білдіреді.
Джобберлер– бағалы қағаздар нарығындағы конъюктура мәселелері жөнінен
кеңес берушілер. Олардың іс-әрекеттері бағалы ... ... ... ... өрістеп және үнемі өзгеріп отырғанда қажет. Джобберлер тек ... ... ... қана ... ... ... шешуге көмектеседі.
Мысалы, банктердің, өндіріс кәсіпорындардың, инвестициялық ... ... ... ... ... ... Ол үшін ... қызмет істейтін зерттеу ұжымдарын құрады. Джобберлер ... ... ... ғана ... болғандықтан оларды кең
көлемде жүргізілетін операцияларға брокерлер мен ... ... ... өте ... бағаланады. /3, 106б/
Қорытындылай келгенде, бағалы қағаздар нарығының кәсіби мамандары
көбеюде. Тек ... ... ... қызметі ғана нарықтың тұрақты
қызметін және бағалы қағаздардың өтімділігін қамтамасыз етеді.
II бөлім. Қазақстан Республикасындағы ... ... ... ... ... ... бағалы қағаздар нарығының
қызмет етуінің заңдылық негіздері
Кез-келген заң жиынтығы қоғамда нақты орын алады және даму ... ... ... ... да ... ... ... экономикалық мүдделерге бағытталады. «Халық шаруашылығының»,
«кеңестік» үлгісінен ... ... ... ... ... өту, ... жиынтығын жасақтау үшін құқықтық базаны түпкілікті реформалауды талап
етті. Сонымен ... ... ... ... (АҚШ, ... рыноктық типтегі дамыған мемлекеттердің жергілікті ... мен ... ... сүйену ұйғарылды, сөйтіп Қазақстан-ның
бағалы қағаздар институтының құқығы мен бағалы қағаздар ... ... ету ... ... ... ... ... қамтамасыз ету ─мемлекет мүдделері
максималды түрде тұрғындардың қажеттіліктерімен және кез ... ... ... ... ... даму ... сәйкес бағалы
қағаз айналымы аса тиімді және мақсатты болатындай белгілі бір ... үшін ... ... ... заң ... ... ... орган тұлғасындағы мемлкеттік қызметті білдіреді.
Қазақстан Республикасының Қаржы нарығын және қаржы ... ... ... ... ... ... ... бағалы қағаздарды
жүзеге асыруда ерекше орын алады.
Қазақстан Республикасының бағалы қағаздар нарығын қазіргі таңда
Азамат-тық ... ... ... 1997 ... бері ... ... екі
басты заңмен реттеледі. Ол «Бағалы қағаздар нарығы туралы» және «Қазақстан
Рес- ... ... ... ... ... ... заңы.
«Бағалы қағаздар нарығы» туралы заң, ол Парламеттің қаралуында болатын,
заң шығарушы ... ... ... ... ... ... қағаздар нарығында мемлекеттік реттеумен айналысып, нарық
объектілері мен ... ... ... ... ... анықталған, инвестициялық қорлар, инвестициялық банктер,
зейнетақы қорлары мен ... ... ... ... ... кәсіби
қатысушылары, ұйымдасқан бағалы қағаздар нарықтары, бағалы ... - ... ... ... ... және де ... ... мемлкеттік
реттеудің негіздері кіреді. Заң жобаларын енгізілуінің басты себебі болып,
Қазақстанның экономикалық жағдайының дүниежүзілік талапқа сай келмеуі болып
отыр. /8, ... ... ... ... болып инвесторлар үшін қажетті қосымша
сапалы инвестициялау мүмкіншілігін іске ... ... ... кеңейту болып табылады. Бекітілген заң жобалары арқылы Қазақстан-
ның бағалы қағаздар нарығын кеңейтуге және оны ... ... ... ... ... ... ... мақсатты бағыт бойынша
қайта өңдеуге мүмкіндік береді. Сонымен бірге бекітілген заң ... ... ... ... ... ... олардың
түрлі аукциондық қоғамдарда тиімді пайдалануын бақылайды. Осы арқылы
Қазақстан экономикасының ... ... ... ... ... Заң ... бойынша шығарылған акцияларды мемлекеттік
тіркеуден өтікілгенде заңда бекітілген органдармен жүзеге асырылады.
Акциялар ... ... ... ... өткен соң, оның
бірінші реттілік нарығының жетілдірілуі қарастырылады. Заң жобасы ... ... ... алты ай уақыт аяқталмағанға ... ... ... ... заң ... ... ... шығарылуының
белгілі бір ретпен мемлекеттік тіркеуден өтуін қамтамасыз етеді. Заң жобасы
арқылы облигацияларды ... ... ... ... ... ... сақтауды жүргізеді. Ипотекалық несиелеуді ... ... ... ... ... ... ... және реттеумен айналысатын құрал ол заң жобасы болып табылады.
Заңдық жоба ... ... ... ... ... ... ... эмиссиондық бағалы қағаздардың шығарылуын жою
мәселелері қарастырылады, олар белгіленген соттық шешіммен және акционерлік
қоғамның ликвидациялық бөлімімен қарастырылады.
Халықаралық тәжірибе бойынша ... ... ... ... ... ... ... таңда Қазақстанда кәсіптік бағалы қағазармен
келісім белгілі бір ... ... ... жасалмай отыр. Құжат
арқылы «шығарушы» бағалы қағаздардың түрлерін ... ... ... ... ... ─ фьючерлер, опциондар, Қазақстандық
депозиторлық қолхат жатады. Жоба арқылы аталған ... ... ... ... ... келісімге келуіне болады. Қазақстандық
депозиторлық қолхаттың болашақта қаржылық ... ... ... қарас
тырылуда, яғни сол арқылы табыс табуға, басқару ... ... ... ... қағаздарды ұстаушылардың құқықтарын сақтауға мүмкіндік
береді.
Бағалы қағаздар нарығының кәсіби ... ... ... ... ... және ... бағалы қағаздармен ретті
түрде келісімге келу және номиналды бағалы ... ... ... ... ... ... ... қатысушылары-ның
құқықтық негізін қорғауда заң жобасының бағалы қағаздар ... ... ... да ... ұсынады. Оларға ұйымның болашақтағы қызметінің
жоғары кәсіби деңгейде ... мен ... ... бағалы қағаздар нарығында
жобаны лицензиялауға мүмкіндік береді. Мемлекеттік орган бағалы қағаздар
нарығының қызметтерінің құрылуын, қаржылық ... ... ... ... құрылуындағы құқықтарын бекітіледі. Сонымен қатар,
нарықтағы пайда болатын жағымсыз іс әрекеттердің болуына қарсы іс ... /9, ... ... ... инвесторлардың қызығушылығын қорғауға, олардың
инвестициялық мүмкіндіктерін кеңейтуге, бағалы қағаздар ... ... мен ... ... ... ... ... жоғарғы деңгейіне жетуіне бірден бір шара болып табылады.
Қазақстан Республикасының «Инвестициялық ... ... 2004 ... ... ... Ол бойынша инвестициялық қор ... ... ... ... ... және ... ережелерін белглейді.
Қазақстан Республикасының «Зейнетақымен қамтамасыз ету туралы» 1997
жылғы 20 маусымдағы ... Ол ... ... ... қоры ... емес ... ... қорларының құрылу тәртібі мен қызмет
атқаруын анықтайды.
Қазақстан Республикасының «Акционерлік қоғамдар туралы» 2003 жылғы 13
мамырдағы ... Ол ... ... ... ... олардың түрлерін және
де АҚ, ЖАҚ, екінші деңгейлі банктердің, бағалы қағаздар нарығына ... және ... да ... ... ... ... ... анықтайды.
Біздің пікірімізше, заң жобасы белгілі бір ... ... ... қағаздардың әлуметтік-экономикалық басымдылығы артуы үшін
біріншіден, ... мен ... ... Заң ... ... ... қағаздардан түсетін пайда әлеуметтік жағайларды
көтеру үшін жұмсалуы қажет.
Қор ... ... ... оның ... ... яғни, эмитент-
терді, инвесторларды, кәсіпқой қор делдалдарын, нарық ... ... ... ... қор ... тәртіпке келтіру барлық
қызмет түрлерін және олармен операциялардың барлық ... ... ... ... ... ... кепілдік-ті, трасттық
және т.б.
Нарық қатысушыларын реттеу ішкі және сыртқы болуы мүмкін.
Ішкі реттеулер ─ бұл ... ... осы ... ... оның
бөлімшелерін және оның қызметкерлерін анықтайтын ... ... ... ... бұл ... ұйым қызметінің мемлекеттің басқа ұйым-
дардың, халықаралық келісімдердің нормативті актілеріне ... ... /8, ... ... мемлекеттік реттеудің негізгі бағыттары:
▪ Нарықтағы тәртіпті қолдау, барлық нарық қатынасушыларының жұмыс
жасауы үшін қалыпты жағдай туғызу;
▪ Нарық қатынасушыларын жекелеген ұйымның тұлғаларынан, ... ... адал ... ... ... Бағалы қағазға сұраныс пен ұсыныс негізінде баға құрылу ... мен ... ... ... ... уақытта кәсіпкерлік қызметке ынталандыру бар болып табыла-
тын және де әрбір тәуекелге пара пар сыйақысы бар тиімді нарық құру;
... бір ... жаңа ... ... ... да бір ... мақсатқа жету мақсатымен нарыққа әсер ету.
Сонымен осы бөлімді қорытындылай келе, қор нарығын мемлекеттік ... ... ... ... актілер арқылы, нарық қатысушыларына
міндетті талаптар жиынтықтарын қолдану арқылы, негізгі ... ... ... ... ... ... заңдарды сақтауға
мемлекет тарапынан бақылау арқылы жүзеге асырылады. ... ... ... қор ... дамытудың мемлекеттік саясатын жүзеге
асыру, кәсіпқой ... мен ... үшін ... ... ... қамтамасыз ету болып табылады.
2.2 Қазақстан Республикасындағы бағалы қағаздар нарығының қалып-
тасуы
Бағалы қағаздар ... ... ... ... КСРО-да жаңа
экономикалық саясат кезінде пайда болған. Ал қазіргі егемен Қазақстанда ба-
ғалы қағаздар ... ... ... Кеңес Одағы заңдарының негізін де
90-жылдардың басынан бастап пайда бола бастады.
Бағалы қағаздар нарығы әдеттегі тауар ақша қатынастары және меншік ... ... ... мүмкін. Мемлекеттік меншікті жаңа ... сай ... тек оны ... арқылы ғана іске асады.
Соңғы 10 жылдықта дүниежүзінің көптеген елдерінде жекеменшіктендіру жүрді.
Әсіресе ол ... ... ... ... ... Батыс елдерінде
жекеменшіктендіру өркендеген нарық экономикасы жағдайында жүрді. Сондықтан
жекеменшіктендірілген кәсіпорындардың акция саны ... көп ... ... ... жағдайында оларды орналастыру өте оңай болды. Ал тәуелсіз
мемлекеттер достастығындағы (ТМД) елдердің жайы өзгеше. Бұл ... ... ... ... ... келе ... ... мемлекеттік
кәсіпорындарды жекеменшіктендіру оларды акцияландыру ... ... ... ... да, ... та ... жаңа құбылыстар арқылы
ғана нарыққа кең көлемде қатынасуға мүмкіндік алады.
Қазақстан Республикасының жоспарлы экономикадан түбегйлі ... ... ... ... ... өтуі ... ... нарығын және оның
қызметін қамтамасыз ететін институттардың құрылуын талап етеді. Бұл ... және ... ... ... ... бойы елімізде шын мәнінде иә
қаржы нарығы, ия оның ... яғни жеке ... ... ... ... ... қоғамдары болған жоқ.
Нарықтық экономика- адамзат өркениеттілігінің ең жоғарғы жетістігі
және өндірісті ... ең ... түрі ... ... ... ... ... ақиқат шындық. Ал Қазақстан
Республикасы үшін шаруашылықты жүргізудің жаңа әдістеріне өте-тек ... өту ғана ... ... ... ... ... ... бас тарту. /3, 257б/
Қаржы нарығында біріне-бірі байланысты және ... ... ... қызмет етеді. Соның бірі ─ бағалы қағаздар нарығы. Бұл ... ... ... ... революциясына дейін болғанмен, соңғы 70 жыл
бойы оның ... өсу ... ... жоқ. Ал 90 ... ... ... оның ... Қазақстанда, басталған нарық қатынастары даму және
одан әрі ... үшін ... бір ... қажет. Себебі, нарық меншік
қатынаста-рын және мемлекет пен жергілікті басқару ... ... ... ... қағаздар нарығы экономиканың кез келген саласының өз қажетіне
ақша ... ... жол ... ... қағаздар нарығы басқа нарықтардан
онда сатылатын өзінің айырықша ... ... Ол ... ... ... ... ... нарығының құрылуы мен оны дамыту ... ... ... ... ... ... Ел ... Н.Ә.Назарбаев-
тың Қазақстанның қаржы Конгрессінде айтқан сөзінде: «Бағалы қағаздар нары-
ғын дамыту мемлекет үшін басым міндет және ... ... бар ... біз үшін ... ... ... ... нарығының ел ішінде негізгі қалыптасуы 1991-1994 жыл-
дарды ... Бұл ... ... ... ... нарықтық
экономикаға өтуін сипаттайды.1994 жылдың көктеміне дейін қазақс танның заң
щығару органдары қор нарығының басты төрт ... атап ... ... инвесторлар, қатысушылар және қор биржасы болып табылады
және осы уақытта бағалы қағаздардың акционерлік ... ... ... жоқ, ... ... ... Атап ... бір жайт бұл кезең
эмиссиялық бағалы қағаздарды мемлекеттік ... ... ... ... ... қағаздар нарығын мем
лекеттік реттеу органы болып Қаржы Министрлілігі есептелді.
Сонымен қатар, бұл ... ... ... ... ... ... делдалдық қызметтерді лицензиялау басталды және ... 1994 ... ... ... ... 98 ... жеке
тұлғаларға 1460 лицензия берілді. 1994 жылдың соңына ... ... ... ... ... ... ... Республика Президентінің
1994 жылғы 20 наурыздағы “Бағалы ... ... ... ... туралы
жарлы- ғында сипатталды және соның нәтижесінде ҚР-ның ... ... ның ... комиссиясы құрылды. Берілген жарлыққа байланысты бағалы
қағаздар бойынша Ұлттық комиссия ... ... ... ... ... 1994 ... 3 қазанындағы бағалы қағаздар
туралы уақытша ережеге ... ... және ... ... шығару
мүмкіндігін бөлінді.
1995 жылдың алғашқы жартысында бағалы қағаздар ... ... ... өз жұмысын бастады. Бағалы ... ... ... түрлері клирингтік, бағалы қағаздар ... ... ... ... ... ... үшін реестрлер кірістіру
қызметімен, бағалы қағазды сақтау қызметтерімен толықтырылды.
Сонымен қатар, ... қор ... ... әлі де ... және ... ... ... түрлі шаралардың қолданы
луын қажет ететіндігін болжады. ... ... ... Үкімет тарапы-
нан 1996-1998 ж.ж арналған Қазақстан Респуликасының бағалы қағаздар нарығын
дамыту бағдарламасы құрылды.
Сол уақыт аралығында брокер-дилерлік ... ... саны 1995 ... айында 21 болса, 1996 жылдың соңына дейін 93-ке жетті. ... ... ... қызмет ететін мыңдаған мамандарды дайындайтын
тір-кеу орындары мен ғылыми орталықтар пайда бола бастады. ... ... ... нарығының кәсіби қатысушыларының алғашқы ассоциациясы құ-
рылды.
1996 жыл бағалы қағаздар нарығында басты екі қор биржаларының құрылуы-
мен, яғни Ортаазиялық және ... қор ... ... болуымен
сипатталады.
1997 жыл бағалы қағаздар нарығының инфрақұрылымының түпкілікті өзге-
руіне әсер ... 1997 ... ... ... қор ... реттеуші болып
табылатын басты екі заң қабылданды. Олар: “Бағалы қағаздар туралы” ... ... ... ... ... ... ... болып
табылады. Сонымен бірге “Қазақстан Республикасының инвестициялық қоры
туралы” заңы шықты. Алайды бұл заң 1999 ... ... ... дейін жұмыс тық
күшіне ене алмады. 1997 жылдың жазында “Бағалы қағаздардың ... атты ЖАҚ ... 1997 ... ... құрамы
мемлекеттік тұрғыдан реттеуден өтті. Бағалы қағаздар нарығы қызметтерінің
басқа да кәсіпкерлік қызмет ... және жеке ... ... крийтерийлерімен байланысына деген заңдылық шектеулердің қоюлуы
нәтижесінде брокер-дилерлік ұйымдардың саны 93 тен 1 ... оның саны ... 1997 ... ... жартысынан бастап брокер-дилерлердің өсу қарқыны
басталды және ол 1999 жылға дейін созылды. Өсу ... ... ... “Көгілдір фишка” атты бағдарлама болып ... 1997 ... ... ... Республика-сының Президентімен Бағалы қағаздар
нарығы ... ... ... ... ... өзгертілді.
1998 жыл нарықтық заңдылықтың жетілдірілу жылы болып табылады. Осы
жылдың ... ... ... ... мен реттемелеуші
процесстердің құрылуын, корпоративті басқару мен акционерлердің құқығын
қорғау ... ... ... ... заң ... ... көктемі Ортаазиялық қор биржасының лицензиясы ... және бұл ... ... негізгі қор биржасы болып қалыптас ты.
1998 жылы зейнетақы активтерін басқаратын 8 компания құрылды, оның құрамына
13 жинақтаушы зейнетақы қорына ... ... ... ... ... зейнетақылық активтерді инвестициялық бағыттау ретінде
қызмет атқаратын Ұлттық Банк кірді.
Ресейдің қаржылық күйзелісі ... ... мен ... ... қағаздар нарығына қатты әсер етті. Алайда жыл бойына өсу
қарқыны байқалып, оның көлемі 1999 жылдың 1 қаңтарында 73 ке ... ... ... ... жылдың екінші жартысында баяулағанын көрсетті. ... ... ... жағдайына бағалау жүргізгенде Ұлттық комиссияның
директорлар бөлімінің арнайы “Бағалы қағаздар нарығының брокерлік дилерлік
қызметтерін ерікті түрде тоқтату ... ... ... ... жылы ... ... қор нарығының “айқындық” дәрежесін көте-
ру үшін тізбектелген қадам қолданды. Көктемде ... ... ... ... ... үшін ... ... жүйе енгізілді. /10, 70-75б/
1999 жылы 1996 жылы құрылған Қазақстан ... ... ... дамыту бағдарламасы өз жұмысын аяқтатады. 1999 ... ... ... ж.ж Қазақстан Республикасының бағалы қағаздар на- рығын
дамыту жөнінде үкімет тарапынан жаңа бағдарлама қабылданды.
Сонымен, Қазақстанның ... ... ... ... ... ... ... болсақ онда келесідей мәліметтерді көреміз:
1991 жыл:
▪ Қазақ АКСР нің қаржы министрлігі құрылымының пайда ... 11 ... ... АКСРнің қор биржасының және бағалы қағаздар на-
рығы туралы»;
▪ 13 қараша – ... ... ... ... АКСР нің ... ... 24 қараша – «Бағалы қағаздар операциясына салынатын салық туралы»
заң;
1993 жыл:
▪ Бағалы ... ... және ... нарығында Мемлекеттік басқару
бөлімінің құрылу;
1994 жыл:
▪ Орта Азиялық қор биржасының құрылуы;
1995 жыл:
▪ 11 ...... ... ... ... Республикасының
Ұлттық комиссиясының құрылуы;
▪ 21 сәуір – «Бағалы қағаздар және қор биржасы ... ... ... ... ... ... ... 6 ақпан – брокер дилерлік Ассоциациясының құрылуы;
▪ 28 наурыз - бағалы қағаздардың ... ... ... ... ... 15 қараша – «Бағалы қағаздар нарығында кәсіби қызметтерді жүзеге
асыратын ... ... үшін ... лицензиялауда кәсіби талаптарды
талап етуді бекіту » туралы қаулының қабылануы;
▪ 14 желтоқсан – ... ... ... ... ... ... ... қаулының қабылдануы;
1997 жыл:
▪ Қазақстан Республикасында кейбір заңдардың қабыладануы:
▪ 5 ... ... ... ... ... заң;
«Қазақстан Республикасында бағалы қағаздарды тіркеу
туралы»
«Қазақстан Республикасы инвестициялық қоры» туралы;
▪ 1 қыркүйек- Қазақстан қор биржасы заңды ... екі ... ... ... қор ... (KASE) және ... ... Алматы-лық
биржасы (AFINEX).
▪ 4 қараша – халықаралық президенттік конференцияда Ұлттық комиссия-
ны Бағалы қағаздар бойынша халықаралық ... ... ... ... 5 ...... байланысты мемлекеттік акциялардың ал-
ғашқы сатылуы;
1998 жыл:
▪ KASE тік алғашқы сайтының ашылуы;
▪ 10 ...... ... ... ... ... 19 қазан – Қазақстан Республикасында бағалы қағаздар бойынша халық-
аралық KASE тік биржада еврооблигациялардың сатылуы;
1999 жыл:
▪ 1 ... – KASE және AFINEX бір ... ... 15 ...... еврода сауданың ашылуы;
▪ 27 мамыр - №658 «Қазақстан Республикасында ... ... ... даму ... ҚР-ның Үкметтік қаулысының қабылдануы;
▪ 5 шілде – KASE те РЕПО операциясының секторының ашылуы;
2000 жыл:
▪ 3 ... –KASE тік ... ... ... ... INTERNET
арқылы сатылу пайда болды;
2001 жыл:
▪ 1 тамыз- бағалы қағаздар нарығын ... Банк ... ... ... ... 6 тамыз – «Бағалы қағаздар нарығында мемлекеттік реттеуді жүзеге
асырудағы ... ... ... ... ... ... ... 17 мамыр – «Бағалы қағаздар нарығын мемлекеттік реттеуде ... ... ... ... ҚР ... ... ... 2 шілде- «Бағалы қағаздар нарығы туралы» жаңа заңның қабылдануы;
▪ 4 шілде- «Қаржылық ұйымдар мен ... ... ... ... ... ... Қаңтар айының бірінші жұлдызынан бастап ... ... ... мен ... ... ... реттеуді Қазақстан Республика сы
Агенттерінің іске кірісуі;
▪ «Қазақстан Республикасының инвестициялық қор туралы» ... ... /11, ... ... ... қалыптасуын қорытындылай келе, нарықтың
пайда болуы мен қалыптасуы және оның ... ... ... ... ... байланысты болып табылады. Еліміз ... ... бері ... қарқынды дамуына барлық
мемлекеттік шараларды қолданыла отырып, қор нарығына оның ... ... ... тиімді дамуына бар үлесін қосуда.
2.3 Қазақстан Республикасындағы бағалы қағаздар нарығының қазіргі
жағдайын талдау
Қазақстан Республикасының әлеуметтік ... ... ... ... ... көбірек инвестиция тарту арқылы дамуда. Басым
салаларды ... ... ауыл ... және басқа
салаларда да құрылымдық ... ... ... мүмкіндік беріп,
экономикалық өсуге база жасайды.
Өнеркәсіп салаларын және ... ... ... ... ... көп ... бағалы қағаздар нарығының табысты қызмет етуі не
мүмкіндік береді.
Қазіргі кезде Қазақстанда, бағалы қағаздар нарығын дамыту мен ... ... ... ... одан әрі ... ... орынға ие болып,
еліміздің әлеуметтік экономикалық жағдайларын көтеру үшін, инфрақұрылым-дық
облигацияларды қолдануды заң ... ... ... ... үш ... ірі жобаны жүзеге асыру жұмысын бастауға мүм-кіндік берді.
Қазақстан Инвестициялық қоры инфрақұрылымдық ... дың ... ... ... ... Бұл 30 миллиард теңге көлеміндегі ... ... ... ... ... ... – 23 жыл. Соңғысы 2,5-
3 жылдан кейін шығарылады деп күтілуде. Бұлардың қатарында салынатын ... ... ... Алматыдағы автокөліктің үлкен шеңберлі жолын, сондай-
ақ “Солтүстік-Батыс” жаңа электр желісін қаржылан-дыру мәселелері ... ... АҚ ... темір жолы” деп аталатын компания-
концессионерлері құрылды. Қазақстан Инвестициялық қо- ... ... ... ... ... ... 1,17 ... теңге. Құрылыс мерзімінің
жобасы 42 ай. Қазақстанның инвестициялық қоры ... ол ... және ... үшін ... ... тасымалдау дың ұзақтылығы
оңтүстік бағытта 328 ... ал ... ... 92 ... қысқарады. Сонымен бірге Ресей мемлекеттік қиылысу болмайды, яғни та
сымалдау 12-14 сағатқа жеделдейді. /13, 10б/
Соңғы кезде ... ... ... зейнетақы қорлары
активтері арқылы орналастыруға есептелген. Сондықтан олар экономикалық жоба
бойынша да, ... және ... ... де ... ... ... ... бағдарлама бойынша құрылған, яғни инфрақұры-лымдық
облигациялар өтелген соң, жол мемлекет ... ... ... қатар
инфрақұрылымдық облигациялар 1 миллиардтан астам шамасында жинақ таушы
зейнетақы қорлары инвесторларының арасында ... ... ... ... ... ... ... қамтамасыз ету
мақса тында ірі инвестициялық ресурстарды мобилизациялау қажеттілігі өршіп
келеді ... күні ... ... кең ... және ... көзі болып зейнетақы ... ... ... дамыған
елдердің зейнетақы қорлары ─ ең қуатты, сенімді және тұрақты жұмыс жасайтын
әлеуметтік─қар-жылық институт болып табылады. /13, 14б/
Негізінен, ... ... ... жинақ жүйесін құруда жапон-
дық үлгіні пайдаланды, құрылыс жинақ жүйесін құруда ... ... ... ... ... ... үлгі негізінде, зейнет
ақы реформасы Чилидің ... ... ала ... ... ... ... АҚШ пен Канаданың тәжірибесіне сүйене отырып жасалды.
Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2004 жылы 24 желтоқсанындағы ... ... ... ... ... ... ... нарығын дамыту бағдарламасы бекітілген. Бағдарламаны Қазақстан
Республикасының ... ... және ... ... ... мен ... Қазақстан Республикасының қаржы ... ... ... ... жасақтады. Бұл бағдарламаның басты мақсаты
болып, Қазақстан Республикасы бағалы қағаздар нарығының әрі ... ... ... ... ... ету, бағалы қағаздар ... ... ... құқығын қорғау және дұрыс бәсекелестікті
қамту. Бағдарламадан шыққан нәтижелерді айтатын болсақ:
Ұйымдасқан нарықтың ... ... ішкі ... ... ... 2003 ... ... 2,5 есе өсіп, ... жылы 375 ... ... ... ... Мемлекеттік емес бағалы
қағаздардың биржалық айналымы осы кезең ішінде 2 еседей өсіп, 300 ... ... ... ... ... ішкі ... ... ЖІӨ қатынасы 2004 жылы 3,5% ... ... ... іске ... кезінде өсіп, 2007 жылы 5% ... енді ... 2006 ... ... ... нарығындағы статистикалық
есептеулерге келетін болсақ қор нарығындағы жалпы даму ... ... ... жылы ... жеті ай бойынша Қазақстан қор нарығының жалпы көлемі
барлық нарық ... ... 69351,2 млн ... ($) ... 8671,3
млрд теңгені құрады. Өткен 2005 ж салыстырғанда бұл көрсеткіш долларға
шаққанда 45,1%, ал ... 37,3% ... ... Бұл санақ 2005 ж
маусым-желтоқсан айлар аралығында биржалық айналым 41,8% ... ... ... KASE операциясы бойынша 2006 шілде айында ... ... оның ... өткен аймен салыстырғанда 10,8% және
12019,5 млн долларды құрады. Ал теңге ... ол 9,3% және 1418,7 ... ... ... ... ... ... қағаздарды сату мен сатып ... 2006 ж ... ... ... қағаздарды сатып алу мен
сату бойынша 17723,9 млн теңге ... 155,9 млн ... яғни ... 1,2% ... ... көлемі 56 келісім Қазақстан қор биржа- сына
қабылданды. 2006 ж маусым айына қатысты айналым секторы 2,49 есе ... 2,46 есе ... ... ... ... қағаздар түріндегі мемлекеттік қарыз. 2006 ж 1
тамызында жүргізілген есеп ... ... ... ... ... сол сияқты муниципалды облигацияларды қосқанда  763 млрд
тенге немесе долларлық ... ... 6444,0 млн ... ... бойынша мұндай шешімге ИРБИС кәсіпкерлері келді. Осы тәжірибенің
көмегімен МЕИКАМ бойынша төлеу ... ... ... 2006 ж ... ... Ұлттық Банк курсы бойынша жалпы қарыз көлемі 110,3 млрд ... ... ... 914,3 млн ... ... ... ... өткен жылдың шілде айында өз обли гациялары бойынша таратуды
жүргізбеді. Эмитент қағаздаң ... ... және ... ... млн ... көлемінде төледі. Бұл көрсеткіш ... ... млн ... сальдолық құнын сипаттады.
Төмендегі кестеде мемлекеттік бағалы қағаздар арқылы Қазақстанның
мемлекеттік қарызын өтеу көрсеткіштері қарастырылады:
Кеcте ... ... ... ... ... ... қарызын өтеу
көрсеткіштері (млрд тенге)
| | ... Банк |ҚР ... ... ... ... | ... | | | ... |
| | | | | |
| ... |% дық ... |% дық ... |% дық | ... |401,0 |- |23,4 |8,0 |1,438 |0,218 |328,6 ... |- |- |44,3 |19,2 |1,037 |0,27 |64,8 ... |- |- |72,2 |15,8 |2,654 |0,113 |90,8 ... |- |- |60,9 |12,2 |- |- |73,0 ... |- |- |49,4 |9,5 |- |- |58,9 ... |- |- |16,7 |7,2 |- |- |23,9 ... |- |- |3,0 |6,3 |- |- |9,3 ... |- |- |3,1 |6,1 |- |- |9,3 ... |- |- |19,0 |5,9 |- |- |24,9 ... |- |- |22,2 |5,1 |- |- |27,3 ... |- |- |5,0 |3,1 |- |- |8,1 ... |- |- |14,0 |2,8 |- |- |16,8 ... |- |- |17,5 |2,8 |- |- |20,3 ... |- |- |- |2,8 |- |- |2,8 ... |- |- |- |2,8 |- |- |2,8 ... |- |- |- |1,547 |- |- |1,5 ... |401,0 |- |350,8 |110,9 |5,1 |0,6 |763,0 ... ... ... ... Республикасының мемлекеттік қарызын
өтеудегі бағалы қағаздардың жалпы негізгі және пайыздық көрсеткіштерін ... ... /12, ... ... ... қағаздар нарығының даму деңгейіне
келесілер жатады:
▪ Құқықтық ... ... Ол ... бағалы қағаздың
шығарылуын реттеу және олармен ... ... ... ... ... институционалды инфрақұрылымның ... ... ... ету. ... инфрақұрылым-ның
дамуы зейнетақы қорының жүйесіне байланысты болды. Ол бойын-ша бағалы
қағаздар нарығының делдалдары, атап айтсақ, банк-кастодиан-дар ... ... ... және ... мемлекеттік реттеу жетілгендігінен
көрінеді.
Соңғы мерзімде Қазақстан Республикасының бағалы ... ... ... ... ... ... Оны келесідей
кестеден көруге болады:
Кесте 2
Қазақстан Республикасының бағалы қағаздар нарығының институцоналды
инфрақұрылымының жағдайы
|Барлық лицензияны иемденуші| | | | | ... ... саны ... |
| | |. | | | ... ... саны |58 |51 |51 |50 |52 ... ... саны |26 |25 |23 |23 |23 ... ... I ... |19 |20 |19 |20 |21 ... емес ... |32 |26 |28 |27 |29 ... ішінде I деңгейлілері|23 |20 |22 |21 |23 ... |24 |23 |22 |21 |19 ... |11 |12 |11 |10 |10 ... ... |7 |7 |8 |9 |10 ... ... | | | | | ... ... |1 |2 |3 |4 |10 ... | | | | | ... |2 |2 |2 |2 |2 ... Бағалы қағаздар нарығында техникалық инфрақұрылымның құрылуы және
соған сәйкес дүниежүзілік тәртіпке сайлылығы ... ... ... ... нарығындағы кәсіби қызметтерінің реттеу жүйесінің
құрылуы және өзін өзі реттеу ұйымдарының алдын ала ... ... ... ... ... ... ... республикалық бюджет тапшылығын жою үшін, сонымен қатар ... ... ... үшін ... Соңғы сараптамалық
зерттеулердің қорытындысы бойынша мемлекеттік бағалы қағаздарды эмиссиялау
көрсеткіштері 3 ... ... ... /14, ... ... ... ... Республикасының мемлекеттік бағалы
қағаздарын эмиссиялау көрсеткіштері ( млн. тенге )
Бағалы қағаздар
түрлері |
1999 |
2000 |
2001 |
2002 |
2003 ... ... ... | ... ҰБ қысқа мерзімді нота
МЕОКАМ
МЕАКАМ-120
МЕИКАМ
МЕКАВМ млн,$
АВМЕКАМ $
ҚР ҰБ валюта лық нот. млн $
Еурооблигацияла
ры млн. $ |10507
14769
-
-
-
-
-
-
-
|30297
36561
1500
-
-
-
-
-
-
-
|52598
77581
1500
-
-
-
-
-
-
-
|69655
60979
170
-
-
-
-
-
-
200
|38490
61613
320
870
-
-
-
-
350
|36290
132551
-
673
2709
290
244
63
300
|30690
116433
-
10510
3765
198
200
96
300
|40654
127549
-
20136
2724
304
-
86
350
| |
Мемлекеттік ... ... ... ... ... ... ұзақ
мерзімді казначействалық және Ұлттық Банктің қысқа мерзімді нотасына байла
ланысты.
Cонымен «Қазақстан Республикасының бағалы қағаздар нарығының ... ... » ... ... келе ... ұсыныстар келтірілді:
─ Бағалы қағаз нарығына қажетті инфрақұрылымды дамыту;
─ Нарықтағы кәсіби қызметтердің реттеу жүйелерін енгізу;
─ Техникалық ... ... ... ... ... ... ... нәтижелі жетістіктерге жететіні анық.
III бөлім. Қазақстан Республикасындағы бағалы қағаздар нарығының
операцияларын жетілдірудің жолдары
3.1 Қазақстан Республикасындағы бағалы қағаздар нарығы жүйесіндегі
мәселелерді шешу жолдары
Бағалы ... ... ... ... ... ... инвестициялық ресурстарды тартуды жүзеге асыру мүмкіндігін ұсына-
ды. Акцияларды шығару кәсіпорынның тіршілік етуінің ... ... ... ... ... ... береді.Облигацияларды
шығару арқылы инвестициялық ресурстарды алуды тиімді түрде қамтамасыз
етеді. Сонымен қатар, ... ... ... жою үшін ... ... емес, бағалы қағаздарды шығаруды қалайды.
Бағалы қағаздар нарығы көптеген елдер үшін әр ... ... ... өсуі мен ... бәсекеге қабілеттілігін жоғарлатуда
маңызды механизм болып табылады.
Қазігі таңда бағалы қағаздар нарығы ұлттық шаруашылықтың жоғары дең-
гейде дамуы мен ... ... ... ... ... Оның да-му
деңгейі кәсіпкерліліктің мәдениеті мен экономикасының дамуынан байқала-ды.
Бағалы қағаздар нарығы « экономикалық жағдайдың» барометрі ... ... ... ... ақша қатынастарынан және оған қажеттілігі бар капитал
қоғалысына байланысты туындады.
Соңғы жылдар бойы ... ... ... ... және ... ... қағидалары қарастырылуда. Қаржылық ұйымдардың активі мен
капиталы ... ... ... және олар мемлекет экономи- касын
сипаттайтын көрсеткіштер болып ... ... ... ... ... ... қанша қарқынды даму
үстінде болса да, екінші реттілік нарық механизмі артта қалуда. Соның салда-
рынан қор нарығының бірінші реттілік нарығы бәсеңдейді. ... ... ... қағаздар нарығы бағалы қағазға деген қатынасқа байла нысты
өседі, алайда соңғы уақыттары осы нарықтың екінші ... ... ... ... ... толығымен әлсірейді деген сөз.
Қазақстан Республикасы өз егемендігін жариялау уақытында ... ... ... қарағанда бағалы қағаздар нарығы артта қалды. Қор на-
рығындағы көптеген ... ... ... ... ... деп айту
қате тұжырым. Себебі, қор нарығы ... ... ... ... ... ... және ... нарық болып табылады. Бағалы қағаздар
нарығы мемлекетте қаржылық ресурстарды қайта бөлу ... ... ... сонымен қатар нарықтық экономиканың қалыпты қалыптасуында маңызы
зор. Сондықтан Республика Үкіметі мен басқару ... ... ... нарығының дамуын белгілі бір ретпен реттеу қарастырылады.
Бағалы қағаздар нарығының тұрақты дамуын келесі ... ... ... ... нарығының қатысушылар санын көбейту;
✓ Бағалы қағаздарды иемденушілердің құқығын тұрақтандыру;
✓ Қатысушылар үшін бағалы қағаздар ... ... ... яғни бұл ... ... үшін ... ... жаңа бастау алады;
✓ Еркін ақша қатынастарының эффективті мобилизациясын иемденетін
инфрақұрылымдық нарықты жетілдіру, ... ... үшін ... ... ... ... нарықтың нақты құнын белгілеу, сонымен қатар
операция бойынша нарық қатысушыларының шығыстыран дамыту.
Әлемнің барлық ... ... ... ... ... ... қарыздарды және құнды ұстап тұруды реттейді. Қазақстанда бұл
нарық заңды түрде ірі ... ... ... ... таңда Қазақстанның бағалы қағаздар нарығы көптеген
инвесторлар үшін қаржы қажеттілігін ... ... ... механизм
болып табы- лады. 1991 жылдан бастап Қазақстанда бағалы қағаздар нарығының
қалыпта-суына және экономикада ... ... ... ... құру әсер ... ... Республикасында қр нарығы
құрылып қана қой-
май, сол саланың дамуында белгілі бір ... ... ... ... ... бірі:
─ Бағалы қағаздар нарығында тұрақты жетілген және дамыған техникалық ин-
фрақұрылымның құрылуы;
─ Бағалы қағаздар нарығының заң ... ... ... ... ... ... оның жоғарғы деңгейде корпоративті басқарылуы;
─ Ірі ішкі институттық нвесторлардың құрылуы және ... ... ... ... облигация нарығының потенциялды дамуы.
Бағалы қағадар нарығын жетілдірудің негізгі бағыттары болып келесілер
саналады:
... ... ... ... ... шешу;
✓ Ішкі институттық инвесторлардың дамуына қажетті мүмкіншілікті құру;
✓ Техникалық инфрақұрылымның дамуы;
✓ Қазақстан Республикасының бағалы ... ... екі ... жетілдіру болып табылады.
Қаржы нарығының, атап айтсақ, бағалы қағаздар нарығын дамытуға
арналған ... ... ... ... тарапынан 2003-2010
жылдарға арналған дамыту концепциясы белгіленді және ол ... ... ... ... тартымды құралдардың тапшылық ... ... ... ... ... ... ... қағаздар нарығының бастысы
болып табылады. Бұл салада басты институттық ... ... ... ... ... ... басты бағыт болып, институт
тық тартымды ... ... ... Бұл мақсатқа жету ... ... ... қарастыру, құқық қорғау принципте-рін
нығайту, акционерлік ... ... ... шешілуі. Қазақстанның
қор нарығында ақпаратты жоғарлату мәселелерін шешуде қаржының орталықтанған
жүйесі енгізілді. Жақын ... ... ... ... ... іске ... бағдарламалары қолдануда.
Ішкі институттық инвесторларды дамыту. Бағалы қағаз нарығының да-муы
бағдарламасының бірі инвестициялаудың ұжымдық ... ... ... ... инвесторлардың жиналу механизмін құру ... ... ... аумағында бағалы қағаздар нарығында маңызды
орын алатын ішкі ... ... ... танылатын сақтандыру
орындары толық дамымады. Сақтандыру нарығын дамыта отыра бағалы ... да ... бір ... ... ... ... ... ол қор инвестициясының даму бағытын болжай ды. Осыған байланысты
2003 жылы «Инвестициялық қор» ... заң ... ... ... Бұл ... ... бірі ... Қазақстан азаматтарын қажетті қаржылық ұйымдармен
қамтамасыз ету. Сол үшін ... ... ... ... ... ... басты аударатын мәселе болып KASE және ... ... ... нарығын реттеудің екі деңгейлі жүйесін дамыту. Бағалы
қағаздар нарығының кәсіби қатысушыларының өзіндік реттеушілік ұйымын дамыту
шебінде осы ... ... ... ... ... оларға жеке
функция ретінде бөлу мүмкіндігі қарастырылады. /15, 35б/
Сонымен қорытындылай келгенде ... ... ... ... қамтамасыз ету үшін:
1) бағалы қағаздар нарығының жіктелуін ... ... ... ... ... атқаратын ролін көбейту;
3) барлық техникалық функцияларды ... ... ... ... ... ... жетілдіру;
4) инвестициялық қорды жетілдіру;
5) «Қазақстан Республикасының бағалы қағаздар нарығындағы инсайдерлік
келісімшарт » туралы заң ... ... ... ... ... ... байланысты транзакциондық шығындар-
ды төмендету.
Аталған үлгімен бағалы қағаздар нарығының дамуы оның сапалы жақсаруы
на жекелеген инвесторлардың құқықтарымен қызығушылықтарының тұрақ тылығы
мен бірқалыптылығын ... ... ... және ... та да
бағытталмақ.
3.2 Қазақстан Республикасындағы бағалы қағаздар ... ... ... ... ... реттеу мемелекеттің ең маңызды міндеті.
Ондағы мақсаты - бағалы ... ... ... ... мен ... ... ... ету.
Бағалы қағаздар нарығында қызмет атқаратын қаржы институттарының ісін
бағыттау мен реттеу мемлекеттік ... ... ... ... болып Бағалы қағаздар жөніндегі Ұллтық ... ... ... Мүлікті басқару жөніндегі Мемлекеттік комитет және
Жеке меншіктендіру жөніндегі Мемлекеттік комитет саналады. Осы ... ... ... ... ... ең ...... жөніндегі Ұлттық комиссияның құрамы 1995 жылдың қаңтарында
анықталып, сол ... ... 21- дегі ... ... ... және қор ... ... жарлығына сәйкес оның құқықтық ... және ... ... қағаздар жөніндегі Ұлттық комиссия оның төрағасы және төрт
комиссия мүшелеріне құрылады. Олар ... ... ... ... өкілеттілікті атқарады. Комиссия төрағасы мен ... ... ... 5 жыл ... ... ... Қызметтен де осы жолмен босатылады. ... ... ... ету үшін оның ... ақпараты құрылған.
Бағалы қағаздар нарығының жұмысын қамтамасыз етіп, оның міндетін
атқаратын кәсіби мамандар, яғни ... ... баға ... үшін ... ... тарататын уақытқа сай нарыққа әдейі дайындалған ... ... ... ... экономикалық, техникалық және кейбір күтпеген
жағдайды шешетін психологиялық дайындықтары ... ... ... ... ... ... кәсіби мамандарының тәжірибесінің маңызы мен олардың
сезімталдығын да ... ... ... қағаздар нарығының кәсіби
мамандары: брокерлер, ... ... ... ретінде келісімге қатынасатын ... ... ... ... көздейді. Брокер өкіл емес,ешбір жақтың
шарттық қатынастарына қатыспайды, ол жекелеген тапсырмалар негізінде ... ... ... жеке ... ... арнаулы өкілеттілік
беріледі. Ол тек сол өкілеттік шегінде әрекет етуге міндетті.
Дилерлер - өз капиталымен келісім жасайтын делдалдар.
Джобберлер - ... ... ... мамандармен қатар бағалы қағаздар нарығына банк ... ... ... және ... ... ... ереже-
нормалар шығаратын мемелекеттік шенеуніктер мен заң ... ... ... ... бағалы қағаздар нарығының қызметін толық
қамтамасыз ететін инфрақұрылым құрылып бола ... жоқ. Оның ... ... нарығында кесдесетін барлық қатынастарды толығынан ... ... заң ... жоқ. Сол сияқты бағалы қағаздар
нарығында қалыптасып келе жатқан ... ... ... ... ... аз. ... ... нарығын мемлекеттік реттеу ғылымға
негізделіп, алдын-ала дайындалған концепцияға ... ... ... бағалы қағаздар нарығын мемлекеттік реттеу
екі түрлі жолмен ... ... ... ... ... ... арқылы нарыққа жанама араласу.
Тікелей араласу шараларына мыналар жатады:
• бағалы ... ... ... ... заң ... өкілетті
органдардың жұмысы;
• осы мәселелері бойынша атқарушы үкімет органдарының ... ... ... ... ... ... жаңа ... енгізетін немесе
ескілерін өзгертетін басқа да ... ... ... бұл - ... қағаздар нарығына қатысушыларға лицензия беру,
бағалы қағаздардың кейбір түрлерінің айналуына шек қою немесе ... ... ... ... және сол сияқты жұмыстар.
Жанама араласу тетіктеріне мыналар жатады:
• несие үшін процент мөлшерін өзгерту ... ... ақша ... несие көлемін мемлекеттік бақылау;
• мемлекеттің салық саясаты;
• депозиттерге, несиелерге, қарыздарға үкімт кепілдігі;
• қарыз капиталы нарығына мемлекеттің араласуы (қазыналық облигациялар,
вексельдер, орта мен ұзақ ... ... ... мемлекеттік
органдардың міндеттемелерін шығару) ... ... ... арасында несие үшін тікелей бәсекенің тууы;
• мемлекеттің сыртқы экономикалық ... ... ... мен ... ... ... ... реттеу);
мемлекеттің сыртқы экономикалық іс-шаралары (саяси байланыстарды ұлғайту
немесе шектеу);
Бағалы қағаздар нарығын ... ... ... не ... жөніндегі комиссияға, не Қаржы министрлігіне, не мемлекеттік банкке
жүк- телді. Мысалға келтіретін ... ... ... заңдарды шығарып,
олардың орындалуын тексерумен конгрессте құрылған. Бағалы қағаздар және ... лары ... ... ... ... бұл ... ... министр-
лігінде қаралады.
Реттеуші органдар инвесторлардың қаржысын қорғауға бағытталған негізінен
үш қызмет ... ... ... ... субьектілері ретінде қызмет істейтін барлық бағалы
қағаздар нарығына қатысушыларды, сонымен қатар, бағалы ... ... бар ... ... ... өтетін барлық
кандидаттар қаржы жөнінен белгілі талаптарға сай болуы қажет, яғни
олардың керекті мөлшерде өз ... ... жөн. ... ... мақсатында, әдетте, тіркеуші органдар тіркеуден
өткізбеу құқын алады.
2) Экономиканың барлық субьектілерін нақты хабарлармен ... ... ... ... ... ... мен оларды шығарушылар туралы
анық та толық хабар беретін эмиссия проспектісін шығарумен ... Оған ... ... бір ... ғана ... және ... ... орналастырылатын жеке бағалы қағаздар қосылмайды.
Одан басқа эмитенттер бұқаралық ақпарат беттерінде үнемі ... ... ... ... ... туралы өэгерістерді жариялап тұруы
міндетті.
3) Институционалдық органдар бағалы қағаздар нарығын тексеру және ондағы
құқық ... ... ... ... Бұл ... ... ... кез-келгенін тексеріп,кінәлілерге әкімшілік ... ... ... ... құқы бар. Ол үшін оларға үлкен бағалы
қағаздарды өкілеттік берілген және ... ... ... ... ... қаражатына тыйым салуға, құжаттарын алуға және өкілеттіктер.
Осы аталған бағалы қағаздар нарығын мемлекеттік ... ... ... ... реттеу іс-шараларының да маңызы зор. Оның ең ... ... - қор ... ... ... ... бақылау жасаумен
қатар оған қатысушылардың іс-әрекеттерін реттейтін біртектес ереже шығарып,
оның орындалуын қадағалап ... /16, ... ... ... ... ... Қазақстанда екі қор биржасы, ... ... ... -қор ... және ... ... қор биржасы
жұмыс істейді. Екі биржада да сату көлемі әзірше төмен жағдайда. Биржадан
басқа бағалы қағаздар ... ... ... ... ... да ... бірі, инвестициялық бизнеске қатысушы - ... ... ... ... мемлекеттік реттеудің кейбір жетіспеу
жағдайлары ... ... ... ... ... кесірінен бағалы
қағаздар нарығына қатысушылырға нұқсан келтірілгенін тексереді. Сонымен
қатар, маманданған қауымдастықтың бағалы ... ... ... ... ... ... көп жағдайларда осы тұрғыдағы мемлекет
мүддесімен сай келеді.
Қорытынды
Курстық жұмысты ... келе ... ... нарығындағы
мемлекет қызметі» атты тақырып төңірегінде күрделі зерттеу ... деп ... ... ... кезінде қазіргі экономиканың тұрақты әрі қарқынды
жетілуі үшін ... ... ... ... ... маңыздылығы өзекті мәселелердің бірі болып табылады.
Бағалы қағаздардың әлеуметтік-экономикалық тиімділігі және ... ... ... ... ... экономи-касында
ең маңызды болып табылады және ол бүгінгі күннің талабы.
Қазақстан Республикасы экономикасының ... өсіп ... ... ... тығыз байланысты болып отыр. Өйткені,
экономикадағы ... ... ... негізінде экономиканың өндіріс
секторларын ақшалай қаражаттарымен қамтамасыз ету ... ие ... қор ... ... ... аса ... экономика жағдайында бағалы қағаздар нарығының жүзеге ... ... ... ... ... ... қағаздар экономикалық кате-
гория ретінде әлеуметтік-экономикалық қатынастар процесінде және ... ... ... ... табыс әкелу қабілеттіліктерімен көрінетін тауар
болып табылады.
Бағалы қағаздар нарығы экономикалық қатынастардағы қаржы жүйесін
сауықтырудың маңызды ... ... ... етеді. Дамыған бағалы қағаз-дар
нарығы жағдайында қоғамдық өндірістің ең үйлесімді құрылымдары пайда болып,
тапшылықсыз экономика ... Осы ... ... ... ... қаржыландырудың тиімді көзі болады.
Курстық жұмыста бағалы ... ... ... ... ... мен ... даму ... нақтыланды. Зерттеу жұмысында
төмендегідей қорытындылар келтірілді:
─ Бағалы қағаздар тауар түрінде ішкі өз қасиетімен және сыртқы көрінісі ... ... ... ... өзгеше тауар ретінде көрінеді;
─ Бағалы қағаздар нарығы қаржы нарығының ... бір ... ... табы-
лады;
─ Бағалы қағаздар нарығының даму бағдарламасы мемлекеттік ... ... ... ... ... ... ... нарығының дамуы қоғамымызға экономикалық пайда кіргі-зіп,
әлеуметтік саланың өркендеуіне жағдай жасайды. Осыған орай, ... ... ... ... оның тиімділігіне экономикалық шаралармен бірдей
әсер ететін әлеуметтік жағдайлардың ... зор. Сол ... ... ... ... ... ел үшін, оның болашағы үшін жауап беруші
талап болып табылады.
Бағалы қағаздар нарығын экономиканы дамытуда, қаржы ресурстарын ... және ... бөлу ... ... көреміз. Бұл нарық қаржы активтері-
нің қозғалысын қамтамасыз ете отырып, экономиканың субъектілерінің уақыт-ша
бос қаржы ресурстарының пайдалану мүмкіндіктерін кеңейтеді.
Елбасы Нұрсұлтан Назарбаевтың ... ... ... ... жаңа
Қазақстан» /17,4б/ атты Жолдауын ... ету ... ... біз ... жүйесінің тұрлаулылығы мен бәсекеге қабілеттілігін
арттырудың жаңа деңгейіне көтерілуге ... ... ... ... қор ... ... керек. Оның дамуы халықты өз ... ... ... ... ... мүмкін емес”,- деп
айтып өтті ол өз сөзінде. Яғни, осы ... ... ... ... ... дамуы мен халықаралық аренаға сай жетілдірілуде Үкімет
тарапынан ... ... ... ... тиісінше үйрету
жөнінде кең ауқымды жұмыс жүргізілуді қажет ... ... ... ... бағалы қағаздар нарығы
тұрғысынан қарастырылмай қалған мәселелерді мемлекет тарапынан ... ... ... ... тез ... ... ... жүзеге асыру -
Қазақстан Республикасы экономикасының қарқынды дамып, ... ... ... алып ... ... ... тізімі
1. Қазақстан Республикасы Президентінің Қазақстан халқына Жолдауы
«Қазақстан-2030», ... ... ... 2005
2. Қ.Қ. Ілиясов, С.Құлпыбаев. «Қаржы». Алматы-2005.
3. А.Г. Көшенова. «Ақша, несие, банк». Көкшетау 2002
4. Ғ.С.Сейітқасымов. «Ақша, несие, банктер». «Экономика», 2001
5. ... ... ... ... // Алматы 2005
6. Сахариев С.С., Сахариева А.С. «Нарық экономикасы»-ІІ ... ... ... Ө.К. ... ... ... ... Ақтөбе-
2004ж.
8. «Бағалы қағаздар нарығы және оның Қазақстандағы рөлі» // Т.Рысқұлов
атындағы ҚазЭУ. Диссертация, 2005
9. Н. ... ... ... по пути ... ... ... Казахстанская правда 17 май, 2003 год
10. Д.Х.Шибутов: «Этапы становления и проблемы развития РЦБ в РК.»
// Вестник КазГУ, ... ... №5 ... ... «История становления Казахстанского РЦБ» // РЦБК ... ... ... ... ... ... ... за 2006 год» // РЦБК 2006
№15
13. «Организация эффективного размещения финансовых ресурсов на рынке
ценных ... // ... ... №4 2006
14. «Интеграционные процессы в корпоративном секторе и фондовый ры- нок»
// РЦБК 2005, №13
15. «О ... ... ... ... бумаг РК» // РЦБК №12
2005
16. «Рынок ценных бумаг Казахстана: итоги, проблемы, перспективы»
// РЦБК №10, ... ҚР ... ... Қазақстан халқына Жолдауы. //Егемен Қаз.
№8(137)-, 2007 жыл.
18. ҚР әлеуметтік-экономикалық дамуының 2006-2008 ... ... ... ... ... бюллетені-2005-№5
19. ҚР Заңы «Бағалы қағаздар туралы заңы », //Заң – N 7- 1997 ... ... ... ... ... ... капиталының рыногы
Айналыстағы қолма-қол ақша рыногы
Несие капиталының рыногы

Пән: Бухгалтерлік іс
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 30 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Қазақстан Республикасындағы еңбек нарығы туралы32 бет
Қазақстан Республикасындағы мемлекеттік бағалы қағаздар рыногының қалыптасуы мен дамуы38 бет
Қазақстан Республикасындағы құнды қағаздар нарығын қалыптастыру және реттеу саясаты33 бет
CorelDraw 1116 бет
Windows жүйесіндегі excel программасы6 бет
XХ ғасырдың басындағы іс қағаздар тілі5 бет
«Абди компани» ақ-ның қызметіне сипаттама32 бет
«АТФ банкінің» бағалы қағаздар операциялары31 бет
«ақша қаражаттарының есебі»58 бет
«Қаржы нарығы және делдалдар» пәні бойынша негізгі дәріс материалдары75 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь