Күйіс қайтаратын малдың қарындарының аурулары

Қарындардың аурулары ірі қаралар арасында жиірек, ал ұсақ малдар арасына сиректеу кездеседі. Қарындар ауруларын жиірек тудыратын себептерге уақытылы азықтандырмау, санасыз азықтар, азықтардың темір-терсектермен ластануы, шырынды азықтан құрғақ азыққа және керісінше тез ауыстыру, ылғи бір түрлі азықтармен – жеммен, сыра қалдықтарымен және қойыртпағымеи не қатқыл, дөрекі, нәрсіз азықтармен азықтандыру жатады.
Қарындардың жиырылу қызметін бұзатын рефлекстерді қатпаршықтың, ұлтабардың барорецепторларын, аш ішектің химорецепторлерін ұзақ және әдеттегіден қаттырақ қоздыру әсерлері, сонымен қатар тақия қарынның жарақаттан ауырсыну реакциясы тудыруы мүмкін, қарындар жиырылуының рефлекторлы түрде босансуы малдың буаз күндерінде, ортаның қызуы көтерілгенде және басқа да үрейлердің әсер етулерінен пайда болуы мүмкін, қарындар ауруларын тудыратын негізгі себептер қатарына олардың жиырылу қызметтің бұзылуы жатқызады. Олардың механо, термо және хеморецепторлары күшті тітіркенуден өзгергенде мес қарынның жиырылуы әлсіреді, күйіс қайтарылуы бұзылады, соның салдарынан месқарындағы азықтың қорытылуы нашарлайды, рА өзгеріп қышқылданады, микробтардың әсерінен пайда болған жадығаттар мес қарында, ұлтабарда және ішектерде денеге сіңіп организмге зиянды әсерін тигізеді.
А.А.Фадеен, Л.В.Панышев және В.В.Полякин қарындардың жиырылу процестерінің бұзылуын дистония деп атауға ұсыныс енгізді. Басалқы дистонияға мес қарынның мынадай аурулары (іш кебудің жіті және созылмалы түрлері: отония және гипотонияның жіті және созылмалы түрлері; жіті гинертония, парез) , тақия қарынның (жарақаттанған пайда болған ретикулит және ретикулоперитонит) және қатпаршақтың (ластануы) жағады, қосалқы түріне жүрек – қан тамыр, тыныс алу, ас қорыту, зәр шығару және жүйкелері ауруларының салдарынан пайда болатын дистониялар жатады, қосалқы түрі негізгі аурулардың қосымша белгілері ретінде қаралады. Дистонияның қай күйі болмасын, мес қырынның жиырылу
        
        Күйіс қайтаратын малдың қарындарының аурулары.
Қарындардың аурулары ірі қаралар арасында ... ал ұсақ ... ... ... ... ауруларын жиірек тудыратын себептерге
уақытылы азықтандырмау, санасыз ... ... ... ... азықтан құрғақ азыққа және керісінше тез ауыстыру, ... ... ...... сыра ... және қойыртпағымеи не
қатқыл, дөрекі, нәрсіз азықтармен азықтандыру жатады.
Қарындардың жиырылу ... ... ... қатпаршықтың,
ұлтабардың барорецепторларын, аш ішектің химорецепторлерін ұзақ ... ... ... ... сонымен қатар тақия қарынның
жарақаттан ... ... ... ... қарындар жиырылуының
рефлекторлы түрде босансуы малдың буаз ... ... ... және ... да ... әсер ... пайда болуы мүмкін,
қарындар ауруларын тудыратын негізгі себептер ... ... ... ... ... ... механо, термо және хеморецепторлары
күшті ... ... мес ... ... ... ... ... соның салдарынан месқарындағы азықтың қорытылуы
нашарлайды, рА ... ... ... әсерінен пайда болған
жадығаттар мес қарында, ұлтабарда және ішектерде ... ... ... ... тигізеді.
А.А.Фадеен, Л.В.Панышев және В.В.Полякин қарындардың ... ... ... деп ... ... ... ... мес қарынның мынадай аурулары (іш кебудің жіті және ... ... және ... жіті және ... ... ... парез) , тақия қарынның (жарақаттанған пайда болған ретикулит
және ретикулоперитонит) және қатпаршақтың ... ... ... түріне
жүрек – қан тамыр, тыныс алу, ас ... зәр ... және ... ... ... ... ... жатады, қосалқы түрі
негізгі аурулардың қосымша белгілері ретінде қаралады. Дистонияның қай ... мес ... ... күшінің бұзылу деңгейін , дәлірек,
румннография әдісімен, тұспарлап қолмен анықтайды.
Қарындар жиырылуының ... жәй, ... түр ... гипертонияға және
атонияға бөледі. Егер мес қарынның жиырылуы күшейсе, оны ... ... ал ... ... жағдайда атония деп атайды.
Қарындар ауруларының бөлінуін кесте түріне келтірілгенде ... жіті ... және ... (Hypotonia et tonia ruminis
reticuli et omasi acuta) – остр ... и ... ... ... және ... ... ... бұзылуларымен сипатталынатын
дерт.
Гипотонияда олардың жиырылу күші әлсіреп саны ... ал ... ... ... ... өз ... ... гипотониясы және атониясы,
ірі қарада жиірек, ешкілерде сирегірек, ... ... ... ... көп ... ... сабан, кешеуілдетіп дайындаған не
сілтеленіп кеткен ... ... ... ... аяқ асты
ауыстырғаннан пайда болуы ... ... ... ... жегізген егін және
диірмен қалдықтары) тонан, мекен, мақтаның сұлының не тарының қауыздары),
сонымен қатар жарылмаған ... дән ... көп ... өте ... жіті ... ... ... сапасыз азықтардан тез арада тек
қана шырындыы ... ... ... қант ... ... және ... не ыстық күйінде бергеннен пайда болады. Азықтың
бір түрінен екінші түріне аяқ асты көшірілуіне байланысты ... ... жіті ... және атониясы, көбінесе, буаз, арық және ... ... ... малдар арасында жиі кездеседі.
Қарындардың жіті түрде өтетін ... ... ... ... ... ... әсер ... пайда болады, мәселен,
ұлтабар сұйық, жұмсақ, әсіресе қышқыл, жалбыршақ ... мен ... тез өтіп ... ... ... кеткенде, қарын қатпаршасы
бітелгенде, желін қабынғанда, жылжымалы (блуждающий) жүйке зақымдалғанда,
дененің қызуы көтерілетін ауруларда және ... ... ... жоне ... тақия қарынның жарақатынан және жалбыршақ
қарынның ластануынан да ... ... ... Жоғарыда келтірілгеи толып жатқан факторлар
қарындардың қозғыштық қабілетін азайтып жиырылуын нашарлатады, соның
салдарынан ... ... ... ... не ... ... жындардың
кепінгі ағзаларға ауысып етуі баяулайды, заттардың ... ... ... ... ... ... мес, тақия;
жалбыршақ қарындарда кідірілуі микрофлора. микрофаундардың құрамын өзгертіп
6,3-5,8 ге дейін төмендетеді. ... ... ... құралған улы
заттар белоктардык шіруінен пайда ... ... ... ... денеге сіңеді де оны уландырады, соның ... зат ... ... ацидолдың дамуына бейімділік ... ... ... ... ... сөл ... қызметі нашарланды,
асқазанмен ішектердің жиырылып-созылуы бәсеңдейді, сөйтіп астың қорытылуы
бұзылады, ашу-шіру процестері күшейіп организмнің өзін-өзі ул ¾ ... ... Іші ... ... Мес ... ... не ботқа
тәріздес, қышқыл, жағымсыз иісті жынға толады. Жалбыршақ қарында ... ... ... ... жын ... Ауру ... мес қарынның, жалбыршақ қарынның қатпарларында, ... ... ... және ... ... байқалынады.
Белгілері. Аурудың бастапқы кезіндегі белгілері – азыққа деген ... ... не ... ... ... зауқының өзгеруімен қатар
күйіс қайтару саны ... ... ... ... қысқарады не толық
жойылады, кекірінуі сақталынады. Мес қарын аурудың басында тығыз, кейінірек
жұмсарған не ... ... ... сол жақ аш ... ... ... оны
қолмен және перкуссиялап оңай анықтауға болады. Гипотомия ... ... ... күші біркелкі болмайды, әлсірейді; атония кезінде қолмен
тексеріп мес ... ... ... алмайды, ал руменограммада қимылы
болар – болмас қана ... ... ... ... ... қарындағы, ұлтабардағы, ішектердегі табиғи шуылдар бәсеңдеу
естіліп, дауысы қатаңдау шығады. Ауру ұзаққа ... ... іші ... іші ... ... тұрады. Іші өткен кезде нәжісі өте сасық болады.
Мес қарыннан алынған жында инфузорийдің саны күрт ... ... ... ... ... ... сүт май, ... қышқылдарының және
басқа да органикалық қышқылдарының ... ... рА ... ... ... Мал ... көп ... жатады. Дененің улануы айқындала
бастағанда мал ... ... ... ... ... дененің ішкі
қызуы төмендей бастайды. Қанның морфологиялық құрамы қалыпты мөлшер шегінен
шықпайды не ... қана ... ... түрде нитрафильді лейкоцитоз
жағына өзгереді. Сиырдың сүті күрт кемиді. Гипотонияның ... ... ... ... анықталынады.
Барысы. Ауру жеңіл өткен жағдайда тудырған себептерін жойып уақытылы ем
қолданса мал 3 – 5 тәулік ішінде ... ... ауыр ... ... ... ... ... кетуімен не ұлтабардың, ... ... ... ауру 10 – 15 ... созылады. Зиян
келтіретін факторлар көп мезгіл әсер етсе жігі түрі созылмалы ... ... ... ... ... себебі тек қарындардын
қызметінің бүзылғандығынан емес үлтабар, ... және ... ... қызметтерінің нүқсанкелтіруінен болатындықтан ауруды анықтарда
жиналған мэліметтерді есепке ала ... ... ... ... ... ... сонымен қатар руменограмма
көрсеткіштерін және ... ... ... ... ... ... ... кергіштері аласарады, мсс қарынның тынығу аралығы
өзгереді, атонияда кертештер ... ... ... ... ... ... ретикулоперитонитте кертештер біршама биіктенеді,
биіктері әр ... ... ... ... жиырылу ырғағы байқарлықтай
бұзылады.
Емі. Басалқы гипотонияда емді, іріп – шіру процесін шенеуге жиырылу ... ... ... ... микробиалдық процестерді қалыптастыруға,
улануда азайтуға, ал қосалқы гипотонияда – негізгі аурулардың ... ... ... ... қоздыру, уытты заттарды сыртқа
шығару және рН көтеру мақсатымен мес ... 30-40 л 1% ... ... не
гидрокарбонат ерітінділерімен жуып-шаю ұсынылады. Ол үшін Черкасов ... ... ... ... ... Ас ... ... ағзаларының
жиырылу-сол бөлу қызметін арттыру мақсатымен, ерте буаз малдарға ... ... ... ... ... ... қара ... қойға 0,0002-0,0004: пилокарпин гидрохлоратын – ірі қараға-0,05-0,4
ұсақ малға-0,01-0,04: прорезин не ... ... ... ... ... мес ... ... тығыздалынып қалған жынжы
жуып-шаю арқылы ие 5% натрий немесе магний сульфат ерітінділерін ірі қараға
400-700 г, ұсақ ... 40-80 г, беру ... ... Оның ... ... дәрілер беру, іш қатқанда жақсы нәтиже береді. Чемерицаның
тұнбасын ірі ... аузы ... 5-12 мл, қой мен ... 2-4 мл береді,
не тері астына ірі қараға 5 мл ... ... ... ... ... соң мес ... жиырылуы күшейе түседі, күйіс қайтару басталады.
Тұнбаны енгізген жері аздап ... ... ... ... жақсарту, азыққа тәбетін ашу және
күйісін қоздыру мақсатымен малға ащы азықтар: ірі ... ... 2 ... г ... 20-25 г ... түбірін, 100-150 мл арақ, ұсақ малға-5-10
г ... 50-100 г ... ... тұзын береді.
Малдың сол жақ аш бүйірін төменнен жоғары қарай сағат тілінің бағытына
қарсы дөңгелектеп, күніне 2-4 рет 10-20 ... ... ... 30 – 40 мин. қыздырғыш, ультра кулгін сәулесін / ПРК-2/ ... ... 20–30 мин 2-2,5 А ... ... ... жақсы әсер
етеді. Тәулігіне 2–3 рет ... ... ... ... бой ... ... ... салқын клизма жасаған пайдалы.
Мес қарындағы азық жынының бейтарап ыдырауын тоқтату үшін жуып-шаюдан
басқа ірі қара мағга ... 2-3 рет бір ... суға 1-2 ас ... ... ... ... ... Ферментациялық процесті қалпына келтіру
мақсатымен 20-40 мл қопыртылған ... ... 500 г қант ... 2 ... ... ... ... азыққа толып кеткен жағдайда малды 1-2 күн аш ұстайды. Су
ішіне шек қоймайды. ... ... ... еске ала отырып, азықтандыру
тәртібін реткс келтірудің ... зор. ... ... ... ... ашуды және күйіс қайтаруын рефлекторлы түрде қоздыру үшін
аздап-аздан жиілетіп жоғары сапалы пішен не ... көк шөп, ... ... қант қызылшасына сәбізге не картопқа ас тұзын сеуіп, ұннан
жасалған ботқа, 50-100 г нан не сыра ... ... ... ... ... ... ... мөлшерін бірте-бірте қалыпқа денін көбейте береді.
Сау ... мес ... 1-2 л жіп ... таза ... ауру ... қарнына
енгізген дұрыс.
Зат алмасу процесін жақсарту мақсатымен тері астына 100-200 ЕД инсулин,
3-4,5 г ... ... және қан ... 250-300 мл 20-40% ... 500-600 мл 10% ... хлорид ерітіндісін, кальций; хлорид
ерітіндісін натрий хлорид ерітіндісіммен 1 кг салмаққа шаққанда 0,04-0,06 г
араластырып енгізеді.
Сақтандыру ... ... ... ... және ... ... ... күйінде беруге болмайды. Азықтың бір түрінен екінші
түріне біртіндеп көшірген дүрыс. ... ... ... 4-6 ... ... түрде серуендетумен үйлестіріп тұру қарындардың гипотониясы
мен атониясын сақтандырудың сенімді жолы.
Қарындардың созылмалы гипотониясы және атониясы (Нуроtоnіа et ... reticuli et omasi ... ... ... и ... – қарындардың жиырылу-созылу қызметтеріннің бұзылуының ұзаққа
созылып тұрақты өтуімен ... ... ... қосалқы түрде
дамитын дерт.
Себептері. Созылмалы гипотония және атония кейде олардың жіті ... ... ... өз ... ... ... және сапасыз азықтармен,
мысалы, көп уақыт құрғақ сабанмен, кесіп ұнтақтаған сабанмен, кешеуілдетіп
шабылған не сілтіленіп кеткен ... ... ... ... мекенмен, сонымен қатар сапасы нашар ... ... ... ... көп ... серуендетпеу қарындардың гипотониясы мен
атониясын тудыруға әкеліп соқтырады.
Қарындардың созылмалы түрде ... ... ... гипотониясы мен
атониясы, көбінесе белоктардың, минералды ... және ... зат ... ... ... және майлар
алмасуларының бұзылуларынан, ас қорыту жүйесінің кей ... іш ... ... бір – ... ... ... жарақатты ретикулоэритонитте, бауыр (іріңдік,
цирроз, эхинококкоз, фасциелез) және ... ... ... ... ... ... көп мезгіл қызуы көтеріліп
өтетін аурулардан барып пайда болады.
Дамуы. Қарындардың ... ... ұзақ ... ... байланысты,
жіті гипотониядағыдай, азық жанында микроорганизмдердің құрамы ... ... ... ... рН ... Уыттар жиналады. Уыттар,
жынның сұйығымен денеге сіңіп организмді уландырады. Инфузорийдің құрамы
өзгереді не олар ... ... ... ... ... ... ... бұзылулары салдарынан және витаминдердің
жетіспегендігінен болған денедегі қышқылдардың ... ... ... ми ... мен ми қабаты астындағы орталығын және сырт
жүйке жүйесін жабырқатады. ... ... В ... ... ... келе ... асқазан мен ішектердің жиырылу-сөл бөлу және басқа да
қызметтерінің ... ... ... ... ... ... ... және пигменттік қызметін нашарлатып, организмнің
уықтануын күшейтеді.
Өлекедегі өзгерістер. Мес және ... ... ... керіліп кетеді.
Мес қарындағы жын тығыздалынады, кейде қоймалжыңданады, өткір, жағымсыз иіс
шығады. Жалбыршақ беттерінің кей жерлері ... ... ... ... гипотонияда іш қуысы ағзаларының бір-бірімен жабысып,
өсіп кететін жерлері анықталынады, дене ... зат ... ... кезде
бауырда, бүйректерде, жүректе азғынғандық, кейде сірі қабықтар ... ... ... қайталағандық көрінеді.
Белгілері. Малдың азыққа деген зауқы өзгереді, ... ... ... кейде мүлдем қабылдамайды. Жалпы жабығады, әлсірейді, ... ... ... арықтайды, сауынды сиырдан сүті күрт кемиді. ... өзі ... ... Ауру асқынбаған жағдайда ... ... ... ... ... ... қайтару және
кекірінуінің тұрақтылығы бұзылады, ... ... ... мерзімі
қысқарады, кейде жоғалып кетеді. Кекіргенде шыққан газдар жағымсыз ... ... ... ... ... жын ... мүмкін. Мес қарынның толу
дәрежесі әр ... ... ... ... ... ... ... мес
қарында газдың құралуы тездетілгендіктен, сол жақ аш бүйірі қампыиып, аш
кезінде түсіп ... ... Мес ... ... ... ... не серпімді (газдар), сиректеу толқындалынған (флюктуация)
болып келеді. Мес, жалбыршақ қарындардың маңын қолмен басқанда, ... ... ... Мес қарынның жиырылу күші ... ... ... ... ... ... Руменограммада кертештердің
аласарғаны және демалыс мерзімінің ұзарғаны байқалынады. ... ... және ... ... ... ... нәжісі қатаяды. Қатпа кейде іш өтуімен алмасып ... ... ... ... ... жалпы күйі жақсарып , күйіс қантаруы
тұрақтанады, қарындар және ... ... ... ... Ауру 2-3 аптаға кезде 1-2 айға созылады. Қарындардың қосалқы
гипогониясы және атониясы ұзаққа созылады.
Анықтау. Қарындардың басалқы ... ... ... анықтауға олар
туралы жиналған мәліметтер мен клиникалық белгілері жеткілікті бола ... ... ... қосалқы гипотониямен атонияның ... ... - ... ... ... ацетонның қамда көбеюі
(ацетонемия), акобальтоз, гастроэнтериттер және басқаларының белгілерімен
толықтырылады. Буаз малда гипотония жәй ... Ауру ... ... және жалбыршақ қарынның ластануын еске алған жөн.
Емі. Басалқы созылмалы ... ... ... ... ... ... ... азықтармсн азықтандырылғаннан болғанда, оларды
жоюға бағыттайды. Мес ... ... ... ... зонд ... 30-32° С ... жылытылған сумен шаяды. Қарындардың рефлекторлық
және ... ... 2-3 ... ... ... үсіген
картоппен және басқа да сол тектес ... ... ... ұзаққа
созылып, баяу өтетін тимпанияның дамытуы мүмкін. Қарынның қосалқы түрде
өтетін жіті ... ... ... мес ... ... улы шөптерді (у қорғасын, лапыз, цикута) жеп қою, өңештің
бітелуі. ... ... ... да ... ... және ... көтеріліп
жіті түрде өтетін аурулар себепкер болады.
Дамуы. Мес қарында азық ... ашуы ... ... Мес
қарындағы құралған газдардың біраз бәлөлі жындармен бірге ... ... ... ... де сол бөлімдерде денеге сіңіп кетеді. Мес
қарын тез ... ... ... ... әдеттегіден көп құралады.
Жиналған газдың өздігінен шығарылуы қиындайды. Сондықтан жиналған газдар
мес қарынды кереді.
И.П. Салминнің ... ... жіті ... даму үшін бір ... ... ... әсер етуі керек: мес ... ... ... ... ... ... жіті атония күйінде болуы және газдың
мол құралуы. Мал шырынды азықты өте көп мөлшерде жеп ... ... ... мес және ... ... ... ... қарын,
ұлтабар, сонан соң баро және хеморецепторлары тітіркенеді. ... ... ... ... ... түрде
тежеледі де жіті атония дамиды.
Тимпания, дамуының бастапқы ... ... ... мес ... ... ... қатты ауырсынатын түйілуге
дейін апарады, сонан соң барып, шала салдану ... Іш ... ... ағзаларды көк етке қатты қысым түсіргендіктен кеуде қуысына қанның
құйылуын азайтады, жүрек қарыншаларының босаңсуларым және ... ... ... ... сол себептердсн жүректің жиырылу ... және ... ... ауа ... ... газ алмасуы
нашарлайды, оттегінің жетіспеуі үдей түссді.
Өлекседегі өзгерістер. Дене шетіндегі қан тамырлары қанға толып кетеді.
Мес тақия ... және ... ... жақ ... ... көбінесе
жынға толып кетеді. Кейде малдың тірі кезінде көк ет не мес ... ... ... ... мал ... азық ... ... бұлғақтатады, бүйірлеріне қарай береді, бүкірейеді, кейде ыңыранып
жатады, бірақ тез ... ... ... аяқтарымен ішін тепкілейді. Тамыр
соғуы жиіленеді, кейде жүрегі қосымша жиырылып, ырғақтығы басқалай түрде де
бұзылады. Бүйірлерінің көлемі ... сол жақ аш ... ... ... ... асып ... ... формасының тепе-
теңдігінің бұзылғаны байқалады. ... ... мен ... ... қарнын, ұлтабардын және ішектердің қимыл шуылдары естілмейді. ... ... ... жиі-жиі қабылдап шамалы ғана сұйық ... ... ... Ауру ... жиналған мәліметтерге және тән белгілеріне
негізделінеді.
Саралау. Өңеш ... және дене ... ... ... ... жөн. Жай ... тимпанияда сол жақ бүйірін перкуесилағанда ашық
дүңкілдеген, ал көбіктенген тимпанияда (газдар жынмен ... ... ... ... ... бір ... және ... көп малда мес қарынның кебуі
жіті түрде өтсе (мұндай жағдайлар көктемде кездесіп тұрады) онда, ... дер ... ... көмек көрсету қиындыққа түсетін болғандықтан,
біраз малдар шығынға ұшырауы мүмкін.
Емі. Мес қарындағы ... ... ... ... және олардың
құралуын басуға әрекет жасау керек. Ауру ... ... ... ... жеңілдетеді және мес қарындағы газдардың құралуын тежейді.
Денесінің алдыңғы бөлігін ... ... биік ... қарындар көк еттен
артқа қарай ығысып оған ... ... ... өкпелердегі газ алмасу
процесі жақсарады, газдардың сыртқа ... ... ... ... бөлігі көтеріліп тұрған жағдайда газдардың сырқа шығуы жеңілденеді.
Мақсатқа ... ... ... бірі малды кекіргізу: ол үшін
ырғақтандырып тілін тартады не деготь ... ... ... ... ... сабанмен, бинтпен не матамен оралған таяқпен ... ... ... ... алып, ыдырату үшін аузы арқылы 2-3 л
жана сауылған сүт, 20 г күйдірілген ... 10-20 мл ... ... 500 мл суға ... ... ... ашу процесін бәсеңдету үшін
аузы арқылы 1000 мл 2% ... ... 50-150 мл ... ... не 160-200 мл ... 2 мл суға қосып береді.
Сауығу кезеңінде тимпанияның тудырған қалдықтарын жою мақсатымен арнайы
рацион тағайындайды, кейде ... ... ... ... ... ... бұзаушыларды
малды жеңіл алынатын азоттармен азықтандырудың және рационның бір ... ... ... әсіресе құрғақ ... ... ... ... ... түрде таныстыру керек.
Қарынның созылмалы кебуі /хроническая тимианин рубца/- мес қарынның
қимыл ... ... ... оны жиналған газдар кернеуімен
сипатталынатын дерт, ірі қара малда жиі, ұсақ малда сиректеу кездеседі.
Себептері. ... ... ... ... қосалқы ауру ретінде,
қарындардың қимылдар ... ... ... ... ... бауырдың аурулары, перитонит ... ... ... ... ... мес ... ... кебуі, көбінесе сүтпен
қоректенуден өсімдікті азықтарға кешіргенде пайда болады. Тимпанияның ... ... жас ... ... ... немесе рет уқалайды, мес,
жалбыршақ қарындарға фарадизация ... тері ... ... не поликарпин гидрохлорид ерітінділерін, қан тамырына 300-400 мл
10% натрий хлорид ерітіндісін ... сол ... ... новокаинмен
бүйректер маңына блокада жасайды.
Іш өткізетін дәрілерден бөлшектеп әр 3 сағат сайын 3-4 литрден. ... не ... ... ... іш ... шейін, ал асқазан және
ішектердің кілегей ... ... ... 400-600 г ... ... ... ... майларына аитибиотиктер қосып береді. Жүрек-қан ... ... және зат ... ... қан тамырына глюкоза /20-40%;
ерітіндісін 150-300 мл/, тері астына -100-200 ЕД инсулин және 3-4 г ... ... ... ... ... маңызы өте зор.
Аззықтардың емдік әсерін 10-40 мл сұйытылған сірке қышқылын және 2 л ... 500 г қант ... ... ... екі ... 20-30 минуттік
қажытпайтын серуендету ұйымдастырады.
Қосалқы гипотонияда жоғарыда келтірілген симптоматикалық емнен ... ... ... бағытталған емдік-диеталық әрекеттер жүргізеді.
Мес қарынның азыққа толып кетуі /перепонелие рубца/ - мес қарынның азық-
жынға тығыздалынып толып кетуін азық ... не мес ... ... шала ... деп ... ... дән күйіндегі астықты /ұқыпсыз сақтағанда/-арпаны,
қара ... ... ... ... ... ... ... тамыр
жемістерін, қойыртпақтарды, патока, қыспақ және басқа да ... ... көп жеп ... сабанмен, көп дайындалған пішенмен, ... өлең ... ... ... ... көп ... ... ауруды тудыруға себепкер болады. Мес қарынның толуы малдар, ... ... ... шөбі мол ... ... ... жиі
байқалынады.
Дамуы. Көп желінген азық мес қарынның қабырғасын көргендіктен кейде
оның бұлшық ... ... ... ... ... ... кейінірек
керілу үдей түскенде мес қарын ... ... күші ... шала
салдануға дейін жетуі мүмкін. Жалбыршақ қарынның барорецепторлары толған
азықтың ... ... ... ... ... жиырылу-
созылу қызметтері рефлекторлы түрде тоқтап ... ... және ... ... кідіреді. Жындағы рН төменгендіктен клетканы ыдыратып-
жарықшақтандыратын инфузорий-лердің саны ... ... ... ... саны ... ... ... қалған азық-жын тығыздалынады,
ыдырайды, сөйтіп қабыну реакцияларын тудырып организмді ... ... ... жиырылу-сөл бөлу және басқа да қызметтері жиі бұзылады. Іш
қуысының қысымы артқандықтан тыныстану және қан ... ... ... ... ... болмайды, аздап
тынышсызданады. Мал басын ... ... ... ... Бүкірейіп тұрады,
құйрығын бұлғақтата береді, артқы аяқтарымен ішін тепкілейді, кейде жатады,
тез тұрып кетеді, мазасызданып ыңыранады. ... ... ... ... ... ... ... болып қысқарады. Кейінірек азық
жыны ісініп, мес қарын керілген ... оның ... ... ... ... ... ... қарынның, ұлтабардан және ішектердің
қимылдары ... ... ... ... сиректейді, қатқылданады,
қоймалжың шаранамен бүркелінеді, ... ... ... ... көп ... Ауру ұзаққа созылған жағдайда организм уланады,
кейбір бұлшық еттерінің тармақтары жыбырлап, қалтырайды, ... ... және ... жабырқауы, кейде ессіздену күйіне дейін
жетеді, тамыр соғысы жиіленеді және ... ... ... кей
малда дене қызуы көтеріледі немесе басылады.
Анықтау. Мес қарынның толып ... онда ... азық ... бар ... ... кейбір өзіндік белгілерімен және
әдеттегіден тыс көп мөлшерде азықты жеп қоюмен ... Дер ... ... ... ... 2-4 тәулік ішінде
айықтырады.
Емі. Мес қарынның толумнан қай түрі болмасын малды 1-2 күн аш ... ... ... ... ... ... мақсатымен күніне 3-5 рет 20-
25 мннуттен сол жақ аш бүйірін уқалау, қарынды жуып-шаю немесе зонд ... л ... ... су құю, қан ... 200-400 мл 10% ... хлорид ерітіндісін тағайындайды. Аузы арқылы 500-800 г ... не ... ... ... суға ... беруге болады. Натрий
гидрокарбонат пен натрий хлорид тең мөлшерде қосылған /20-100 г/ ... ... ... жақсарған кезде оларға жеңіл қорытылатын азықтарды
/ұннан жасалған быламық, сапалы сүрлеме не ... ... ... ... ... ... мөлшерге дейін жеткізіп береді. Егерде
қолданған ем-әрекеттср жақсы нәтиже ... онда мес ... ... ... ... азық ... тазалап тастайды.
Сақтандыру шаралары. Малды дәнді астық және азықтардың басқа да ... ... ... ... рационда белгіленген мөлшерден
артық бермейді, ірі балшықты ... ... ... ... ... ... дайындайды: майдалайды, булайды, ізбескілейді не ашытады және
басқа да ... ... ... қарынның жіті кебуі /острая тимпания рубца/ - мес қарында газдың
тез ... және көп ... ... ... шектен тыс кернелуімен
сипатталынатын дерті ірі қара және қойлар арасында жиі, ал ешкі ... ... ... Қарыннын басалқы кебуіне тез ашитын азықтарды көп мөлшерде
жеген себепкер болады. Шырынды көк азықтар: ... ... көк ... беде және ... да ... ... өсімдіктер, капуста және
қызылшаның жапырақтары үлкен қауіп тудырады. Малды бұзылған жарма ... сыра ... ... пішенмен азықтанған және минералды
заттар мен ... ... ... бұзауларда жиі байқалынады.
Дамуы. Ауырған жерден /тақия, жалбыршақ қарындар, ұлтабар, ... іш ... және ... да ... ... ... ... мес қарынның қимылын бәсеңдетеді, сол ... азық ... көп ... жатып қалады да аш процестері күшейіп ... ... ... ... ... өзгерістер. Негізгі ауруға тән ... ... ... ... кебуден басқа, мес қарында жиналған газдардан
және азық жынынан сасық ілік иісі шығады. Ауру ұзақ ... ... ... ... ... ... ... қабықтарында
қабыну белгілері анықталынады.
Белгілері. Созылмалы тимпанияның тән белгілері-мес қарын оқтын оқтын
кебеді, бұл белгі ... ... ... анық ... ... ... мес қарынның кебуі онша байқалынбайды, ... ... Ауру ауыр ... ... қарында қатты керіледі. Іші
дөңгелектеніп сол жақ аш ... ... ... ... ... ... кекіргенде мес қарыннан сасық иісті газ шығады.
Барысы. Ауру тудырған себептерін жойғанша апталап, айлап ... ... және ... ... жиіленеді. Ауру малдар біртіндеп
арықтайды, өсіп-жетілуі баяулайды, өнімділігі нашарлайды.
Анықтау. Азықтанғаннан кейін мес қарын ылғи не жиі-жиі ... ... ... ауруды анықтауға күмән тудырмайды.
Емі. Қарындардың қимыл қызметін жақсартуға мес қарындағы азық жынның
қорытылуын қалпына келтіруге бағыттайтын симптоматикалық ем ... ... ... өте пайдалы. Азыққа зауқын аш және ас қорытуын ... ... ... ... жасанды асқазан сөлін береді. ... жою ... аузы ... натрий сульфат, жасанды карловар тұзын
босаңсытатын мөлшерде береді немесе жылы сумен тереңге ... ... ... ... ... ... рубца/- ірі
қара мал және қойлар арасында ... ... ... мес қарын
бүртіктеріне қабыршақтанған кератин ... ... ... ... ... ұлғайтып, қатайып, қабыршақтандырып
жіберіуімен сипатталынатын дерт.
Себептері. Ауру малды қатты ... не ... ... ... ... ... ... құнарлы, дәнді,
азықтар басым болып, қомақты, пішенді азықтар жетіспеген жағдайда ... ... ... ... ... ірі қара ... мен ... Паракератоздың дамуы әлі жете зерттелінбеген. Малды майда
ұсақталған азықтармен азықтандырғанда, әсіресе ... ... ... ... ... азықтар басым болған жағдайда мес қарынның қимыл
қызметі әлсірейді де оның ішкі ... ... ... ... ... көп ... ... жиналып,
оларды ұлғайтып, тығыздап қатайтады. Мес қарындағы микрофлораның сан-сапасы
өзгереді.
Тақия қарынның ... ... және іш ... қосарлана
қабынуы / травматический ретикулит и ре гикулонеритонит/- тақия қарны
қабырғасының ... ... ... ... ... ... дамуымен сипатталынатын дерт, ересек ірі қара мал арасында өте
жиі, қойлар мен ешкілер арасында сирек кездеседі. Ауру жіті және ... ... ... азықтар, пішен, сабан, егін қалдықтары, сусымалы
шардәрі ұқыпсыз сақталғанда ... және ... да ... ... ... ... ... әсіресе буылған пішен мен сабан
қауіпті. Кейде бөгде заттар ... ... да ... ... бірге жұтылған түрлі бөгде заттар, көбінесе тақия
қарында ... ... мес және ... қарындарда тұрып қалады.
Шеттері жинақты, үштері доғал келген бөгде заттар көп уақыт бойы ... да ... ... келтірмейді. Ал шеттері үшкір, өткір
тсмір заттар тақия қарынның қатты жиырылуынан оның ... ... ... қабырғасына еніп оны тесіп етеді. Тақия қарынның ары
қарайғы ... ... ... ... ... ... бағытталуына
қарай ол көк етті, кейде жүрек қабын, ... ... ... ... ... мес ... іш ... және басқа да ағзаларға өтуіне іш
қуысы ... ... ... ... Жіті түрде өтетін жарақатты ретикулит және ретикулоперитонит
аяқ асты пайда болуымен сипатталынады. Ауру ... ... ... ... көз ... ... зауқы себепсіз төмендеген не жоғалған ... ... саны ... мазасыздану белгілері /құйрығын бұлғақтату,
бүйірлеріне қарай беру және артқы аяқтарымен ішін тепкілеу/ пайда болады.
Мал ... ... ... ... қайтаруға азық жынын шығарғанда,
орнынан тұрарда, жатарда, несеп шығарғанда және ... ... Дене ... ... дейін көтеріледі. Сауын сиырлардың сүті
азаяды.
Аурудың бастапқы 2-6 тәуліктерінде клиникалық ... ... ... ... ... нашарлайды, аз қимылдайды, көп мезгіл бойы
бір қалыпта тұрып қалады, сол жақ ... ... ... ... Ауру жіті ... ... өтеді, көпшілік жағдайда көмескі ... ... ... алып ... және ... созылады. Тақия
қарынның қабырғасы тесіліп өткен жағдайда, сол жерде дәнекер ұлпалардан
бітісіп өскен ... ... ... ... ... ... ... қызметіне нұқсан келтіреді. Көк еттің, жүрек қабының,
өкпелердің не бауырдың тесілуімен ... ... жіті ... ... ... ... күтпеген жерден, аяқасты пайда болатын
мынадай белгілердің азыққа зауқының, ... ... ... мес
қарынның гипотониясы, ауырсыну реакциясы, ... ... ... және т.б. ... өте зор. ... дәл ... үшін ... заттың бар
екенін және тақия қарынның жарақатын табу керек.
Саралау. Мес қарынның қимыл қызметін ... ... ... ... мен ... ... ... кебуін, жалбыршақ
қарынның дастануын, перитонитті және басқа да ... ... ... ... ... затты операция жасап алғаннан кейін ауру мал,
көбінесе өнімділігне нұқсан келмей-ақ айығып кетеді. Бірақ барлық бұзылған
қызметтердің қайтадан қалпына ... тек ... ... ретикулитте
ғана мүмкін.
Емі. Қарындарда еркін жатқан темірқоспалы заттарды магнит зондтары
арқылы ... ... ... ... зонд ... ... оңай және
ерекше жағдайларды талап етпейді. Нгеізді, батыл ем әдісі ретінде, операция
жасап бөгде ... алып ... ... ... Зат алмасуның бұзылуын қақпайлайтындай етіп малды
сапалы азықтармен азықтандырады, ... ... ... ... ... ... ... ферма маңын темір-терсектерден және басқа да металл ... ... ... ... ... және ... да ағзалардың жарақаттануына, көбінесе шөпті
буған сым темір себепкер болатынын еске ала отырып, ... ... ... ... синтетикалық не басқа талшықты жіп қолдануға көшкен жөн.

Пән: Ветеринария
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 19 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 400 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Күйіс қайыратын малдың қарындарының аурулары22 бет
"Сиырдың тақия қарнына зонд енгізіп емдеу"19 бет
Топырақтың эпидемиологиялық маңызы9 бет
Кетоз, остиодистрофия18 бет
Сиырдың тақия қарнына зонд енгізіп емдеу туралы ақпарат5 бет
1)вирустық аурулардың спецификалық алдын алу.вакцина дайындау принциптері.адьюванттар,иммуномодуляторлар 2)құтырық,аусыл,шмалленберг,блютанг ауруларының диагностикасы және алдын алу шаралары21 бет
Ірі қара малдың гигиенасы6 бет
Ірі қара малдың еті мемлекеттік жаңа стандарт жобасын халықаралық стандарт талаптарымен сәйкестендіру37 бет
Ірі қара малдың конъюнктивиальды қапшығының құрамын гельминтологиялық зерттеу53 бет
Адамның гендік аурулары51 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь