Қаржылық есеп беруді пайдаланушылар және оны тапсырудың мерзімі

Кіріспе

Негізгі бөлім: Қаржылық есеп беру құрамы мен элементтері.
1.1 Қаржылық есеп берудің маңызы.
1.2. Қаржылық есеп беруге қойылатын негізгі талаптар.
1.3 Қаржылық есеп берудің мақсаттары.

ІІ Бөлім.
2.1 Қаржылық есеп беруді пайдаланушылар және оны тапсырудың мерзімі.
2.2 Қаржылық . шаруашылық қызметінің есебін беру.
2.3 Қаржылық есеп беруді жасау және ұсыну .

ІІІ Бөлім
Нығайтылған қаржылық есеп туралы түсінігі.
3.2 Қаржылық салымдарының есебі.
3.3 Қаржылық салымдары шоттары бойынша жүргізілетін операциялар

Қорытынды
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі
        
        МАЗМҰНЫ				
Кіріспе
Негізгі бөлім: Қаржылық есеп беру құрамы мен элементтері.
1.1 Қаржылық есеп берудің маңызы.
1.2. Қаржылық есеп беруге қойылатын негізгі талаптар.
1.3 ... есеп ... ... Бөлім.
2.1 Қаржылық есеп беруді пайдаланушылар және оны тапсырудың
мерзімі.
2.2 Қаржылық - ... ... ... ... ... есеп беруді жасау және ұсыну .
ІІІ Бөлім
Нығайтылған қаржылық есеп туралы түсінігі.
3.2 Қаржылық салымдарының есебі.
3.3 Қаржылық салымдары ... ... ... ... ... ... ... қабылдаудың негізі - толық және маңызды ақпаратпен ... ету ... ... ... ... алу мен есеп беру арқылы қол жеткізіледі.
Есеп беру дегеніміз - ... ... ... ... ... ... және ... мәртебесін кешенді түрде сипаттайтын жиынтық көрсеткіштер жүйесі.
Берілетін есептің деректеріне жабдықтаушылар, бәсекелестер, қазіргі және келешектегі инвесторлар. Қызметкерлер сондай-ақ министрліктер, ведомстволар, қалың ... ... ... ... ... ... ... және несие беру жөнінде шешім қабылдауға, болашақтағы ақша ағынын бағалауға, кәсіпорындардың ресурстары мен міндеттемелерін және оның ... ... ... ... ... ... жинақталады.
Үкімет пен оның органдары берілген есеп ақпаратын сол кәсіпорынға ... ... ... пен ... ... ... үшін ... сондай-ақ субъектілер қызметін ретке келтіріп, салық салу саясатын жүзеге асыру үшін және табыстарды кіріске алу мен әр алуан ... ... ... үшін мәліметтер керек.
Қаржылық есеп негізінде субъектінің қаржылық жағдайының нашарлай бастау тенденциясын дер уақытында аңдып, оның шаруашылық қызметіндегі ... ... ... ... болады, сондай-ақ пайданы молайту үшін ішкі резервтерді анықтауға, соны жұмылдырып, тиімді пайдалану арқылы табысқа жетуге болады. Кәсіпорындардағы ... ... ... ... алға ... мақсатқа, жоспарланған көрсеткіштерге қол жеткізуге қажетті жағдай жасайды, кәсіпорынның өндірістік қызметінің үздіксіздігі қаржылық жағдай қалыпты ... ... ... ал ... кәсіпорынның төлем қабілетіне кепілдік береді.
Алайда субъектілердің қаржылық есебін ... ... ... ... ... өмір ... басты шарты - оның қызметіне қажетті капиталдың жеткіліктілігі болып ... ... ... ... мен ... да ... есептен алатын ақпаратқа қанағаттануға тиісті мұндай жағдай ақпарат падаланушыларға ортақ сипат. Осы талапқа жауап ... ... есеп ... ... есеп деп ... ал ... ... арналған, бұлар үшін қаржылық есеп шаруашылық жүргізуші субъект туралы ақпаратты негізгі көзі ... ... ... ... ... есеп беру ... сыртқы тұтынушылардың жалпы қажетіне қатысты және ол бұрын өз капиталын субъектінің қарамағына бергендердің мүдделерін қорғауға ... есеп ... ... ... ... немесе өкілдікті органдарға немесе құрылтайшылық құжаттарға сәйкесті органдар;
Кәсіпорынның тұрғын ... ... ... ... органдарына;
Мемлекеттік статистикалық органдарына.
Заңды тұлғаның қаржылық есебі тұтынушылар үшін ашық болып табылады. Ол қалың көпшілікті субъектінің даму бағыттары туралы және оның ... ... ... ... ... ... ... ақпаратпен қамтамасыз ете алады.
Қазақстан Республикасының әлемдік экономикалық қауымдастыққа кіруіне байланысты барлық пайдаланушыларға, әсіресе шетелдік инвесторларға түсінікті бухгалтерлік есеп ... және ... есеп ... ... ... жетілдіруге белгілі бір талаптар қойыла бастады. Шетелдік инветорлар қазақстандық ұйымдарға ақшалай қаражат сомасын салғаннан кейін олардың барлығына ... ... ... ету ... ... Осыған байланысты қаржылық есеп берудің ұлттық стандарттары (ҚЕҰС) ... ... ... ... ... ... тілі болып табылады.
Қаржылық есеп берудің ұлттық стандарттары ... - бұл ... ... ... қаржы есептерін жасау үшін қаржы-шаруашылық операцияларын тануға, бағалау мен ашып көрсетуге талаптар қоятын ережелер.
Қаржылық есеп ... ... ... бойынша кеңесімен құрастырылған ҚЕҰС бүкіл дүние жүзінде ұйымның қызметі туралы ашық және ... ... ... үшін ... құрал ретінде танылады.
Қазіргі уақытта қалыптасқан әлемдік үрдіс барлық елдердің қаржылық есеп берудің оның ұлттық стандарттарға сай жасауға ... ... ... ... ірі индустриялық елдер өздерінің ұлттық стандарттарынан бас тартып бірыңғай ұлттық стандарттарға көшуде. Мәселен, АҚШ мамандары ҚЕҰС-пен жалпы қабылданған бухгалтерлік есеп ... (GAAP) ... ... ... ... ... ... Тәуелсіздік алған сәттен бастап ұлттық тәжірибені зерттеу нәтижесінде өзінің бухгалтерлік жүйесін реформалауға кірісті. Есеп пен аудитті дамыту мен ... ... ... ... іске ... ... елімізде қаржылық есеп беруді ҚЕҰС-қа сәйкес жасауға бірте-бірте көшу жүзеге асырылуда. ҚЕҰС көшу есеп ... ... ... ... және оның ... бақылау - аудит принциптерін де өзгертеді.
Қаржылық есеп берудің стандарты - бұл ... есеп ... мен ... ... жасаудың қағидалары мен әдістері белгіленетін құжат.
Стандарттар ұлттық және халықаралық ... есеп ... ... ... - бухгалтерлік есеп пен қаржылық есеп беру саласындағы қызметті реттеудегі жүзеге асыратын орталық мемлекеттік ... ... ... ... ... ... ... Канада, Германия, Франция, Австралия, Мексика, Жапония, Ұлыбритания және Ирландияның, ... ... ... ... ... ... ... 1973 жылғы 29 маусымда құрылған Ұлттық қаржылық есеп берудің стандарттары жөніндегі комитет (ҚЕҰСК) айналысты. 2001 жылғы сәуірден бастап ... ... осы ... ... ... есеп ... ... стандарттары жөніндегі комитет Қорының органы болып табылатын қаржылық есеп берудің ... ... ... ... ... құрылды.
ҚЕҰС - қаржылық есеп берудің ұлттық стандарттары жөніндегі комитет ... ... мен ... ... ... бухгалтерлік есеп стандарттары (IAS);
2) Қаржылық есеп берудің ұлттық стандарттары (IFRS);
3) Түсініктеме түріндегі ресми құжаттар - қаржылық есеп ... ... ... ... ... дайындаған және шығаруға бекіткен ҚЕҰС-на түсініктемелер;
4) Түсініктеме беру жөніндегі ... ... ... және ҚЕҰСК шығаруға бекіткен түсіндірмелер кіреді.
ҚЕҰСК әзірлеген ұлттық стандарттар жүйесі ұйымдардың қаржылық есеп ... ... ... барлық негізгі мәселелерді қамтиды.
Сонымен ҚЕҰСК 41 стандарт әзірледі, алайда нормативтік шаруашылық жүргізудің кеңеюіне орай олардың кейбіреуі алынып ... ... ... кезде 37 стандарт, оның ішінде халықаралық бухгалтерлік есеп стандарттары 30 және ... есеп ... ... ... 7 ... есеп беру мекеме қызметінің қаржы жағдайы мен қаржы нәтижелерінің құрылымдалған ұсынуы болып табылады. ... есеп ... ... ... ... шешім қабылдау үшін кәсіпорынның қаржылық жағдайы, қызмет нәтижелері, қаржылық ... ... ... ... ақпаратпен қамтамасыз ету. Осы мақсатқа жету үшін қаржылық есеп беру белгілі жорамал негізінде құрастырылады, ... ... ие ... және ... ... жөнінде ақпарат болуы тиіс. Сондай-ақ мекеме басшылығына сеніп тапсырылған ресурстарды басқару нәтижелерін де көрсетеді.
1 - IAS ... есеп ... ... ... ... жалпы мақсаттағы қаржылық есеп беру - бұл өздерінің нақты ақпараттық қажеттіліктеріне сай келетін ... ... ... ... ... жоқ пайдаланушылардың қажеттіліктерін қамтамасыз етуге арналған есептілік.
Қаржылық есеп берудің ... ... ... бухгалтерлік баланс;
- пайдалар мен залалдар туралы есеп;
- ақшалай қаражаттардың ... ... ... ... капиталдағы өзгерістер туралы есеп;
- есеп саясатының елеулі элементтерінің қысқаша сипаттамасын және басқа да ... ... ... ... баланс мекеменің қаржылық есептілігінің негізгі нысаны болып табылады. Ол мекемелердің ... бір ... ... ... ... ... мен капиталын көрсетеді. Қаржылық жағдайды бағалаумен тікелей байланысты қаржылық есептіліктің элементтері активтер, міндеттемелер және капитал ... ... ... көрсеткіштері актив және пассив болып бөлінеді. Бухгалгерлік баланстың ... ... ... ... ... көрсеткіштер жалпыланады, ал пассивінде ұйымның шаруашылық қызметіне қолданған шаруашылық ... ... болу ... ... ... ... ... баптар экономикалық мазмұны бойынша бес бөлімге топтастырылады: ... екі ... ... ... ... ұзақ ... актвитер, пассивінде үш бөлім: меншікті капитал, ұзақ мерзімді міндеттемелер, қысқа мерзімді міндеттемелер.
Бухгалтерлік баланс мынадай маңызды қызметтерді атқарады:
- ... мен ... ... ... ... ... баланс бойынша ұйымның жақын арада алған міндеттемелерін өтей алатынын анықтайды;
- актив баптары мен оларды ... ... ... ішкі және ... пайдаланушыларға пайдалану мүмкіндігін береді.
Мекеменің қаржылық-шаруашылық қызметінің нәтижесін ... ... ... ... ... ... ... пайдалар мен залалдар танылады. Қызмет нәтижесі пайда және залал туралы есепте берілген мекеменің табыстары ... мен ... ... ... ... ... мен ... туралы есептің өзінде міндетті түрде кезең ішінде мынадай ... ... кем ... ... ... ... ... тиіс:
- табыс;
- қаржыландыру жөніндегі шығындар;
- қауымдасқан компаниялар мен бірлескен кәсіпорындардың пайдалары мен ... үлес ... ... ... ... ... ... ескерілген мекеменің үлесі;
- салық бойынша шығыстар;
- тоқтатылған қызметтен ... ... ... ... ... пайда немесе залал;
- пайда немесе залал.
Пайдалар мен залалдар ... ... ... міндетті түрде мынадай баптар кезең ішінде пайданы немесе залалды бөлу ретінде ашып ... ... ... ... ... ... ... залал;
- еншілес компанияның меншікті капитал иелеріне жататын ... ... ... мен зиян туралы есеп қаржылық есеп берудің маңызды құжаттарының бірі болып саналады, ол белгілі ... ... ... ... ... ... етеді.
Қазіргі заманғы талдау тәжірибесінде шаруашылық ұйымның экономикалық тиімділігінің деңгейі жөніндегі ақпарат болып табылады. Ол ... ... ... ... анықтап талдау және есепті кезеңдегі басқарушылық шешімдерді бағалау үшін пайдаланылады.
Кәсіпорынның жеткілікті төлем ... мен ұйым ... ... ... ... ... балансты қолдау нарықтық экономиканың ең маңызды міндеті ... ... Осы ... шешімінің негізгі көзі ақша қаражаттарының қозғалысы туралы есеп болып табылады.
Ақша қаражаттарының қозғалысы туралы есеп 7 - IAS ... есеп ... ... ... ... сәйкес жасалады да, есепті кезеңнің қаржы есептілігінің құрамдас бөлігі ретінде ұсынылады. Аталған стандартқа сәйкес ақша қаражаттарының ... ... ... ... ақша ... ... мен ... инвестициялық және қаржылық қызметтен болған өзгерістерге бөліп, мекеменің есепті кезеңдегі ақша ... ... ... ... ... Ақша ... ... инвестициялаудан немесе басқа мақсаттардан гөрі қысқа мерзімді ақша міндеттемелерін өтеу үшін қолданылады.
Ақша қаражаттырының қозғалысы ... ... ... ... ... мен ... мекеменің ақша қаражаттарының қозғалысы туралы ақпарат қаржылық есеп беруді пайдаланушыларға мекеменің ақша қаражаттарын табу қабілеті мен олардың баламаларын, ... ақша ... ... ... үшін негіз беретіндігі мен пайдалылығында көрінеді.
Ақша қаражаттарының қозғалысы туралы есеп оны қаржылық есеп берудің ... ... ... ... ... ақпарат береді, онда өзгеріп отыратын жағдайлар мен мүмкіндіктерге бейімделу үшін пайдаланушыларға мекеменің таза активтеріндегі өзгерістерді, оның ... ... және ... мен ақша ... төлемдерінің деңгейі мен мерзімдеріне әсер ету қабілетін бағалауға ... ... ... жағдайында кәсіпорынның қызметі мен оның дамуы негізінен өзін-өзі қаржыландыру, яғни меншікті капиталдың есебінен жүзеге асырылады, тек меншікті капитал ... ... ғана ... ... ... ... өзгерістер туралы есеп І IAS қаржылық есеп берудің ұлттық стандартына және Ұлттық қаржылық есептіліктің №2 стандартына сәйкес жасалады да, ... ... ... қаржылық есеп берудің жеке нысаны түрінде ұсынылады. Бұл есепте мынандай ақпараттар ... ... ... ... ... ... ... иелерімен операциялар жасау нәтижесінде туындайтындардан өзгеше меншікті капиталдағы өзгерістер туралы ... ... ... есеп ... кезеңдегі болған капиталдың құрылымдық және сандық өзгерістері туралы ақпаратты ашып көрсетеді.
1 - IAS және 8 IAS ... есеп ... ... стандарттарына сәйкес мекеме өзінің есеп саясатын жасайды. Есеп саясаты - бұл мекеме қаржылық есеп беруді дайындау және ұсыну үшін ... ... ... ... ... ... және ... қабылдайтын есеп саясатының мақсаты мекеменің жүргізген операциялары мен оқиғалары туралы ең толық, әділ және дұрыс ақпараттар алу болып танылады. Бұл ... ... ... және жеке меншік иелеріне, мемлекетке, банкке, салық органына және мекеменің шаруашылық байланыстағы және басқа ... ... ... ниет ... ... және жеке ... ... ішкі агенттерге өте қажет.
Қаржылық есеп берудің ұлттық ... ... ... қаржылық есептіліктің ажырамайтын құрамдық бөлігі болып, сондай-ақ түсініктеме жазба танылады. Ол қаржылық есеп берудің сандық деректерінің ... ... ... үшін ... мәліметтер беретін негізгі талдамалы құжат. Түсіндірме жазбаның басында мекемеге енетін құрамдық бөлігінің құрамын, олардың ... ... ... ... ... ашып көрсетіледі де, мекеменің қаржылық-шаруашылық қызметінің жүргізілген жағдайларын сипаттайды. Жазбада сондай-ақ келесі жылы жеткен ... ... және ... ... жою үшін қажетті шаралар жоспары белгіленіп қояды.
Түсініктеме жазбада баланстың негізгі баптарына толық сипаттама беріледі, пайдалар мен залалдар туралы, ақша ... ... ... ... өзгерістер туралы ақпараттар ашылады. Мекеменің қаржылық-шаруашылық қызметін бағалау үшін материалдық, еңбек және қаржы ресурстарын пайдалану көрсеткіштері есептеледі. ... ... ... ... ... ... ... мен қаржылық-шаруашылық қызметінің нәтижелеріне әсерін тигізген факторлар, сондай-ақ ... ... ... ... қаржылық есептілікті қарап, талдау нәтижелері бойынша қабылданған шешімдер көрсетіледі. Егер есепті жыл ... ... ... ... ... ... онда түсініктеме жазбада осы өзгерістердің себептері көрсетіледі де, олардан болған зардаптарға құндық баға беріледі.
Ұйымның қаржылық есеп беруі ел валютасында (мың ... ... және оған ... уақытылы табыс ету үшін жауап беретін басшы мен бас бухгалтер қол ... ... ... 1 қаңтардан бастап 31 желтоқсанда аяқталатын күнтізбелік жыл ... ... ... ... ұйым үшін ... ... кезең (жыл) сол жылдың 31 желтоқсанына дейін ол мемлекеттік тіркелген сәттен басталады.
Ұйымдар жылдық қаржылық есеп берулерін есептіден кейінгі ... 30 ... ... ... етеді.
Қорытындылай келе, қаржылық есеп беру мекеменің өнімді өндірудің және өткізудің жалпы көлемі мен түрлері бойынша ... ... ... ... ... ... еңбек және қаржылық ресурстарды пайдаланудың тиімділігін арттыру мен экономикалық көрсеткіштерін жақсарту және ... ... ... ... ... ішкі ... резервтерді анықтап, оларды іске қосуға мүмкіндік береді.
Бүгінде қазақстандық ұйымдардың бір қатары ұлттық стандарттар бойынша есеп беруді ұсынады. Бұл олар үшін ... ... ... ... олар қаржылық есеп беруді екі түрде - қазақстандық және халықаралық ережелер бойынша дайындайды.
Қаржылық есеп берудің ... ... ... ... мүддесін көрсетеді және биржаларға, банктерге, несиелік мекемелерге және тағы басқа қаржылық саудагерлерге бағытталған.
Қаржылық есептіліктің ... ... - ... ... ... ... және ұсынбалы бухгалтерлік есеп ережелері , әдістері, ұғымдары мен ... ... ... есеп ... әр ... елдерде есептізерттеумен, салыстырумен және жіктеумен, беру унификациясы бойынша дайындалымдар және ұсыныстармен айналысатын ... ... бар. ... ішінен атап көрсетуге болатындары:
* Ұлттық бухгалтерлік стандарттар комитеті;
* Біріккен Ұлттар ... ... ... ... ... Есеп пен есеп берудің ұлттық стандарттары ... ... ... жұмыс тобы (БҰҰ);
* Экономикалық ынтымақтастық және даму бойынша ұйым;
* Еуропалық Одақ (ЕО);
Есеп стандарттары ... ... ... ... ... ... ұйымдарына мыналар жатады:
* Кәсіби ... ... ... ... ... ... ... елі мүшелері бухгалтерлерінің федерациясы;
* Азия және Тынық мұхит аймақтары ... ... ... есеп ... ... кеңес.
Америкалық ұйымдар:
* Бағалы қағаздар және ... ... ... ... есеп ... бойынша кеңес.
Қазіргі кезде ұлттық бухгалтерлік есеп стандарттары Қазақстан Республикасында да қолданылады. Олардың тізімі төменде берілген: ... ... есеп ... ... нөмірі
Стандарт атауы
Енгізілген жылы
ҰБЕС ... ... ... ... ... ... ... туралы есеп
2003
ҰБЕС 8
Есеп саясаты,есеп айырысуды бағалаудағы өзгерістермен ... ... ... ... кейінгі жағдайлар
2004
ҰБЕС 11
Құрылысқа келісімшарттар
2003
ҰБЕС 12
Пайдаға салықтар
2003
ҰБЕС 14
Сегментті есептілік
2003
ҰБЕС 16
Негізгі құралдар
2004
ҰБЕС 17
Жал
2004
ҰБЕС 18
Түсім
2003
ҰБЕС 19
Қызметкерлерге ыйақылар
2003
ҰБЕС ... ... ... мен ... көмек туралы ақпараттарды ашу
2003
ҰБЕС 21
Валюталық бағамдар өзгерістерінің әсері
2004
ҰБЕС 23
Қарыздар ... ... ... тараптар туралы ақпараттарды ашу
2004
ҰБЕС 26
Зейнетақылық қамтамасыз ету бағдарламалары бойынша есеп және есеп беру
2003
ҰБЕС 27
Жеке және ... ... ... ... ... инвестициялар
2004
ҰБЕС 29
Гиперинфляция жағдайындағы қаржылық есептемелік
2003
ҰБЕС 31
Бірлескен қызметтерге ... ... ... ашу және ... ... пайда
2004
ҰБЕС 34
Аралық қаржылық есептілік
2003
ҰБЕС 36
Активтердің құнсыздануы
2004
ҰБЕС 37
Бағалау міндеттемелер,шартты ... және ... ... ... емес ... 39
Қаржылық инструменттер-мойындау және бағалау
2004
ҰБЕС40
Инвестициялық жылжымайтын мүлік
2004
ҰБЕС 41
Ауыл шаруашылығы
2003
1.1 Қаржылық есеп ... ... есеп беру - бұл ... есепті кезеңдегі қаржы-шаруашылық қызметіне сипаттама беретін белгілі нысандарға топтастырылған көрсеткіштер жүйесі.Қазақстан Республикасы Ұлттық Комиссиясының 1996 жылғы 12 қарашадағы №2 ... ... ... ... ... нысаны мен қызмет түріне қарамастан Бухгалтерлік есептің ... ... ... ету ... ... ... ... есеп беру нысандары жетілу жағына өзгереді. Атап айтқанда,есеп беру ... ... ... ... сай келе бастады. Кәсіпорынның,мекеменің қаржылық есеп беруі есеп процесінің соңғы сатысы болып табылады. Кәсіпорынның қаржылық есеп беруінде кәсіпорынның мүлік және ... ... ... ... ... ... ... шаруашылық қызметінің нәтижелері көрсетіледі.
Нарықтық қатынастардың қалыптасуы жағдайында кәсіпорынның шаруашылық ... ... ... барынша күшейтіледі.Соған байланысты шынайы және объективті қаржылық есеп берудің маңызы арта түседі, өйткені оның ... ... ... кәсіпорынның шын мәніндегі мүліктік және қаржылық жағдайын анықтауға мүмкіндік ... ... ... - ... ... ... және пайдаланылуын , кәсіпорынның қаржылық тұрақтылығын , баланстың өтімділігін ... ... ... ... кешенді түсінік. Есеп беру кәсіпорын мүліктерінің жалпы құнын, шашыратылған құралдардың ... ... және өзге де ... тыс) ... ұтқыр (айналым) құралдардың, материалдық айналым құралдарының құнын, кәсіпорынның меншікті қаражаттарының, қарыз қаражаттарының мөлшерін анықтауға мүмкіндік береді.
Қаржылық есеп берудің деректері ... ... мен ... ... ... қаражат көздерінің артықшылығын немесе көпшілігін анықтайды. Бұл орайда кәсіпорынның меншікті , ... және өзге ... ... ... етілгендігін анықтауға мүмкіндік туады. Қаржылық есеп беру кәсіпорынның несиеге қабілеттілігін, яғни оның міндеттемелер бойынша толықтай және өз уақытында есептесе алатындығын ... ... ... ... өтімділігі кәсіпорын өз активтерімен міндеттемелерді жабу дәрежесімен анықталады. Қаржылық есеп беру мынадай активтерді: неғұрлым өтімді активтерді, жылдам сатылатын активтерді ... ... ... ... жағынан, қаржылық есеп берудің деректері бойынша кәсіпорының мынадай пассивтерін :неғұрлым жедел ... , ... ... ... ұзақ ... пассивтерді және тұрақты пассивтерді анықтауға болады. Мұның өзі нарық жағдайында , бәсекелес - ... ... жұмс ... ... үшін өте ... ... ... жағдайында есеп беру көрсеткіштерінің рөлі басқару шешімдерін қабылдау , кәсіпорынның нарықтағы жағдайын анықтаү ... өте ... ... есеп беру құрамы мен элементтері.
ҚР-ның президентінің 1998 жылғы 26 желтоқсандағы заң күші бар №2732 ... ... ... ... ... ... ... қаражаты қозғалысы туралы есептен тұрады.
Сондай-ақ осыларға тіркелген түсініктеме хаттардан сондай ақ басқа да қосымша ақпараттан, таблицалардан, ... ... ... ... ... ... және солармен бірге оқылатын диаграммалардан тұратын қаржылық есепті меншік формасы мен ... ... ... ... ... құрастырады.
Бухгалтерлік баланстың қаржы-шаруашылық нәтижелері туралы есеп пен ақша қаражаттарының ... ... ... ... мен ... ... ... тиісті стандарты арқылы тәртіпке келтіріледі және бір есепті кезеңінен келесісіне қолданылады.
Бухгалтерлік баланс кәсіпорынның жылдық ... ... ... ... ... Ол ... есепті жылдың басы мен соңындағы қаржылық жағдайын көрсетеді. Баланс бас ... ... ... ... есеп ... ... ... негізінде құрылады.
Баланс , яғни және пассив, яғни жеке меншік ... мен ... ... ... Актив пен пассив теңестірілген.
Бұған қоса баланста сыртқары есеп шоттарға есепке алынатын игіліктердің бар ... ... ... келтіріледі. Баланс қаржылық есептің үш элементін көрсетеді:
Активті;
Жеке меншік капитал және міндеттемелер;
Қалған екі элемент табыс пен шығын ... ... ... ... туралы есепте көрініс табады.
Осынау есеп қорытындыланған есеп шоты, табыстар мен шығындарды көрсететін басты форма ... ... ... ... ... ... ... регистрлерден және бухгалтерлік есеп шоттарынан тікелей алынған.
ҚР-ның шаруашылық жүргізуші субъектілері үш қаржылық есептің жаңа формасы № 3 ... ... ... Ол ... ... ... заңды тұлғаға келіп түсетін және шығатын ақша қаражаттарының операциялық, инвестициялық және ... ... ... ... ... ... ... сондай-ақ түсініктеме хат, қосымша таблицалар мен басқа да ақпараттар болады. Түсініктеме хаттың мазмұны оның қызметін ұйымдастыру мен сипатының ерекшеліктеріне байланысты. ... оны ... ... ... ... ... ... Түсініктеме хатты деректер сыртқы ақпарат тұтынушыларға да және сол кәсіпорын басшыларына да бірдей дәрежеде қажет. Қаржылық есепке ... ... ... ... сол ... есепті тұтынушылардың оны түсініп, деректерін салыстыруға көмектеседі.
Қаржылық есептің алдына қойған мақсатына қол жеткізу үшін ол осы есептің негізінде алынған, БЕС-ның ... ... ... қабылданған БҰҰ-ның тұғырнамалық ережелерінде көрсетілген белгілі бір принциптері мен талаптарына сәйкес келуі керек.
ҚР-нда ... ... есеп ... ... бойынша ұлттық стандарттар талаптарына сәйкес келеді.
ҚР-ның заңдарында бұл тұғырнамалар жүзеге асырылады. Бухгалтерлік есеп пен қаржылық есеп беру ҚР-нда есептеу, ... ... ... пен ... ... бейтараптық, салыстырмалық, жүйелілік принциптеріне сай жүзеге асырылады.
Есептеу принципі мынаны білдіреді: табыстар еңбек сіңіріліп табылғаннан кейін аударылады, ал ... ... соң ... яғни ... мен ... ... баланс пен қаржылық-шаруашылық қызмет нәтижелері туралы есепте олардан ... ... ақша ... төленген сәтінен бастап емес, пайда болған сәтінен бастап есепке алынады.
Аталған принциптердің сақталмауы шаруашылық субъектілерінің ... және ... ... ... қызметтің түпкі нәтижесін бұрмалайды.
Есеп беру мен баланс статьяларының бағасын бұрмалаған, әдейі өзгертілген есептік деректер берген басшылар мен бас ... ... ... ... ... ... ... есеп ҚР-ның валютасы түрінде жасалуға тиіс. Көрсетілу единицасы - мың ... ... осы ... уақытылы орындалуына жауап беретін субъект басшысы мен бас бухгалтері қол қояды.
Қаржылық ... ... үшін ... ... болып есепті кезеңдегі календерлық соңғы күн есептелінеді. ... ... ... сәйкес жылдық есеп үшін есеп беру кезеңі календерлық жылдың 1 қаңтарынан бастап 31желтоқсанға дейін. Егер ҚР ... ... ... ... есеп әр ... 30 ... кешіктірілмей тапсырылуы керек.
Заңды тұлғалардың қаржылық есебі мүдделі тұтынушылар үшін жариялануға ашық болып табылады. Ондағы ақпараттың анықтығын заңды ... ... ... ... ... ... жеке аудитор дәлелдейді.
Сөйтіп, нарықтық қатынастарға көшу жағдайында қаржылық есептің рөлі ... ... ... екен. Қазіргі заманғы білікті бухгалтер есепті қолданылып жүрген ... ... мен ... ... ол ... тиістілі рөлін - тұтынушыларды субъектінің мүліктік және қаржылық жағдайы туралы толық та ... ... етуі ... ... есеп ... ... хат.
БЕС сәйкес қаржылық есеп құрамына түсіндірмелік хат та кіргізілген.
Оның құрылымы экономика саласының ... ... ... қарастырылуы қажет. Түсінік хаттың бір басты мақсаты - бүкіл бухгалтерлік есеп ... ... ... кәсіпорын қызметінде орын алған проблемаларды анықтау, айналыс ... ... ... ... айту, рентабельділіктің тмендеуі мен жоспардың орындалмау себептерін .
1.2 Қаржылық есеп беруге қойылатын негізгі талаптар.
Заңды тұлға болып табылатын кәсіпорын ... ... , ... , ... және ... ... бөлінген басқа да құрылымдық бөлімшелердің өндірісі мен шаруашылығындағы мүліктерді қоас алғанда , ... пен ... ... көздерінің құрамын көрсететін қаржылық есеп беруді жасайды. Қаржылық есеп беру Қазақстан Республикасы ... ... ... және ... ... нысандар бойынша жасалад. Атап айтқанда, шаруашылық субъектілері ... есеп беру ... ... ... балансын, кәсіпорның қаржы - шаруашылық қызметінің нәтижелері ... есеп ... ақша ... ... туралы есеп беруді тапсыруға міндетті. Шаруашылық субъектілерінің батырмасы бойынша немесе әріптестермен келісім бойынша қаржылық есеп беру басқа да есептік ... және ... ... ... ... кәсіпорындар, мекемелер үшін есеп беру жылы болып 1 қаңтардан 31 желтоқсанды қоса ... ... ... ... Жаңадан құрылған кәсіпорындар , мекемелер үшін есеп беру жылы болып олар заңды тұлға құқын алған ... ... 31 ... қоса ... ... кезең , ал 1 қазаннан кейін құрылған кәсіпорындар үшін келесі жылдың 31 ... қоса ... ... ... есеп ... толтыруға қойылатын талаптар : көрсеткіштердің қарапайымдылығы мен түсініктілігі, деректердің шынайылығы; жинақтамалы және талдамалы есеп деректерінің ... ... ... жоспарлы көрсеткіштермен салыстырмалылығы, есепті көрсеткіштердің өткен жылдың осындай мерзімдегі есепті көрсеткіштермен салстырмалылығы.
Қаржылық есеп берудің жасалу дұрыстығына кәсіпорынны /мекеменің/ басшысы және бас ... ... - ақ ... ... ... ... ... береді. Қаржылық есеп беру қаржылық есептеменің бір бөлігі ... ... және ... ... ... ... ... есептемеге түсіндірме жазу, қосымша кестелер және осы есеп беруге негізделген немесе олардан алынған ақпараттар енеді және онымен ... ... ... ... есеп ... ... есеп ... мақсаттары есеп берудің негізгі қаржылық жағдайы нәтижелер жайында ақпарат ұсыну болып табылады. Қаржылық есеп беру ... ... ... үшін ... барлық ақпаратты өзіне енгізе алмайды. Өйткені есепнегізінде өткен оқиғаларды бейнелейді. Қаржылық есеп беру пайдалы ақпараттарды жинақтайды:
1. Несиені ... ... ... ... ... ... алдағы ақшалай түсімін бағалауға және олардың түсімі мен жыл ұстасуы;
3. Субъектінің ресурстар мен ... ... ... ... органдардың жұмысын бағалауға.
Қаржылық есеп берудің сапалық сипаттамалары :
1. Түсініктілік - қаржылық есеп беруге ұсынған ақпарат пайдаланушыға түсінікті болуға тиіс.
2. ... - ... ... , ... және болашақ оқиғаларды бағалауға, растауға немесе түзетуге көмектесіп, экономикалық шешімдерге ықпал ету.
3. Сенімділік - ... ... ... мен ... жоқ ... ... ... білдіру.
4. Шынайы көрсету - сенімділікті қамтамасыз ету ... ... ... ... нәтижелері, ақшалай қаржылардың қозғалысы және тағы басқа операцияларды шынайы көрсетуі тиіс.
5. Мәннің формадан артықшылығы - операциялар мен басқа ... ... ... тек заңды формада ғана емес, экономикалық заңдылығына сәйкес есептеп ұсынуы қажет.
6. Бейтараптық - ... есеп ... ... сенімділігін қамтамасыз ету, яғни күні бұрын теріс түсініктеме болмауы керек.
7. Байқампаздық - активтер мен кірістер, кемітілмей, міндеттемелер мен шығыстар ... ... үшін ... етілетін есептеулерге сақтық деңгейін ұстау.
8. Толықтылық - сенімділікті қамтамасыз ету ... ... ... ... толық болуы қажет.
9. Уақыттылық - ақпарат ұсынуда ақталуға ... ... ... жағдайда өзінің орындалғандығын жоғалтуы мүмкін.
10. Пайда мен шығын арасындағы баланс - ... ... ... оны ... ... шығыннан артып түспеуі тиіс.
11. Сапалық сипаттаулар арасындағы баланс - қаржылық есеп беру тепе - теңдік немесе салалық сипаттары ... ... болу ... ... ... ... ... пайымдау мен әртүрлі жағдайларды садыстырмалы маңыздлығын анықтайды.
12. Сенімді және әділ көрсету - бухгалтерлік есептің ... ... ... және әділ ... есеп беру ... ... ... қамтамасыз етуі қажет.
ІІ Қаржылық есеп берудің баптарын бағалау .
бабы бойынша шаруашылық қызметте ұзақ уақыт бойы пайдаланлатын және ... ... ... емес ... ... жұмсаған шығындары көрсетіледі. Материалдық емес активтерді кәсіпорынның құрлтайшылары /меншік иелері/ жарғылық капиталға салым есебінде енгізуі, сондай - ақ ... өз ... ... сатып алуы мүмкін. Бап бойнша бастапқы бағалау ... ... емес ... ... ... ... сомасы жекелей келтіріледі және қалдық құны көрсетіледі. Материалдық емес активтер баланс валютасына қалдық құнымен енгізіледі. ... емес ... ... ... ... ... өзіндік құнына олардың бастапқы құны мен ұтымды пайдалану ... ... ... ... ... бойынша, бірақ кәсіпорын қызметінің мерзімінен аспайтындай болып жатқызылады.
Ұтымды пайдалану мерзімін анықтау мүмкін болмайтын материалдық емес активтер бойынша тозу ... он жыл ... ... бірақ кәсіпорын қызметінің мерзімінен аспайтындай болып белгіленеді.
Баланстың ... ... ... ... ... үшін.
101 - " Лицензиялық ккелісімдер ", 102 - "Бағдарламалық қамтамасыз ету" , 103 - " ... ", 104 - ... ... ", 105 - " ... ", 106 - " ... " және 112 - " Материалдық емес активтердің ... - ... ... ету ", 115 - " ... емес активтердің амортизациясы - гудвилл ", 116 - " ... емес ... ... - ... " ... ... ... ақпараттарын қолдану қажет .
"Негізгі құралдар" бабы бойынша қолданыстағы , консервациядағы немесе запастағы негізгі құралдар бойынша мәліметтер ... . Бұл бап ... ... ... кәсіпорыннң меншігіне сатып алынған жер учаскелерінің құны да көрсетіледі . ... бап ... ... құралдардың бастапқы құны және тозуы және қалдық құны жеке - жеке ... ... . ... ... ... ... қалдық құнымен енгізіледі . Негізгі құралдардың түгендеу нәтижесі бойынша анықталған бастапқы құны мен қайта есептеу коэффициенттері негізгі құралдарды қайта ... ... ... ... болып табылады . Негізгі құралдар олардың бастапқы құнын тиісті коэффициентке көбейту жолымен қалпына келтіруқұнына дейін ... ... . ... ... ... бағалағаннан кейін негізгі құралдардың бастапқы құны қалпына келтіру құнына алмастырылады / яғни қалпына келтіру құны баланстық құнға ... / . Есеп ... ... ... ... жекелей көрсетіледі . Сонымен , баланстық "Негізгі құралдар " деген бабын толтыру үшін мынадай жинақтамалы шоттардың ақпараты қажет :
121 - " Жер" , 112 - " ... мен ... , 123 - " ... мен ... , ... ... , 124 - " Көлік құралдары" , 125 - ... ", 126 - " ... ... , 131 - " ... мен ... тозуы" , 132 - " ... мен ... , ... құрылғылардың тозуы ", 133 - " Көлік құралдарының тозуы ", 134 - "Басқалардың ... ... ... ... ... бойынша баланста кәсіпорының ұзақ мерзімді инвестициялары , басқа кәсіпорындардың активтеріне ( ... ... - ... , ... ) ... ... ... құрылған басқа кәсіпорындардың жарғылық капиталдарына салымдар , сондай - ақ кәсіпорнның басқа кәсіпорындарға ... ... ... ... . Баланстың "ұзақ мерзімді инвестициялар" деген бабын толтыру үшін мынадай жинақтамалы шоттардың ақпараттары қолданылады : 141 - ... ... ... , 142 - " ... ... ... , 143 - ... бақыланатын заңды тұлғаларға инвестициялар" , 144 - "Басқалар ".
"Ұзақ мерзімді дебиторлық берешек" бөлімінде есеп беретін адамдарға берешектер ... ... ... толтыру үшін 301 - "Алуға арналған шоттар" , 302 - ... ... , 321 - " ... ... берешегі" , 322 - "Тәуелді серіктестіктердің берешегі" , 323 - ... ... ... тұлғалардың берешегі" деген жинақтамалы шоттардың және 33 - "Өзге де дебиторлық ... ... ... ... ... ... ... "Тауарлы - материалдық қорлар (ТМҚ)" бабын толтырған кезде ІІ бөлімдегі 20 - " ... , 21 - ... ... , 22 - ... ... ... ақпараттары қолданылады .
"Алдағы кезеңдердің шығыстары" бабын толтыру үшін 34 - "Алдағы кезеңдердің ... ... ... ... ... ... ... "Бөлінбеген кіріс" бабы бойынша бөлінбеген пайданың қалдығы көрсетіледі .Бұл бап бойынша көрсеткіштер 561 - " ... ... ... зиян )" , 562 - ... жылдардың бөлінбеген кірісі ( жабылмаған зиян )", 571 - " ... ... ... )" ... шоттарның деректері негізінде толтырылады .
2.1 Қаржылық есеп беруді пайдаланушылар және оны ... ... ... тоқсандқ және жылдық қаржылық есептемені құрылтай құжаттарына сәйкес меншік иелеріне , мемлекеттік салық инспекциясына , мемлекеттік басқарудың басқа органдарына , ... ... және ... ... субъектілерімен келісімдердің негізінде басқа да мүдделі ұйымдарға тапсырады. Шаруашылық субъектілері тоқсандық есептемені тоқсан аяқталғаннан кейін 30 күн ішінде , ал ... ... ... жыл аяқталғаннан кейін 90 күннің ішінде тапсыруға міндетті.
Бюджеттік мекемелер айлық , тоқсандық және жылдық қаржылық есептемені ... ... ... олар белгілеген мерзімдерде тапсырады.
Қаржылық есептемені пайдаланушылар қатарына нақты қазіргі және әлеуетті инвесторлар , кредиторлар , жеткізушілер , ... , ... - ақ ... , ведомстволар және жұртшылық жатады .
Кәсіпорынның , ұйымның , мекеменің жылдық ... ... ... ... , сатып алушылар , жеткізушілер , инвесторлар , биржалар , ... және ... үшін ашық ... жарияланады .
Есепті жыл аяқталғаннан кейін ашық түрдегі акционерлік қоғамдар , банктер , сақтандыру компаниялары жылдық қаржылық есептемені ... , ... және ... ... ... ... . Жарияланатын қаржылық есептеме міндетті аудиторлық тексеріске түсіп , оның дұрыстығын тәуелсіз аудитор ... тиіс ... есеп беру мен ... есепке аудиторлық тексерулер Қазақстан Республикасының заңдарында көзделген жағдайларда , сондай - ақ Әкімшіліктің ... ... ... ... ... ... бірінің басиамасы бойынша жүргізіледі .
2.2 Қаржылық - шаруашылық қызметінің есебін беру .
Қаржы ... ... ... ... есеп беру Қазақстан Республикасындағы бухгалтерлік еептің №3 стандартында ашылып көрсетіледі .Бұл стандарт бағалау әдісі , есеп саясаты өзгерген кезде және ... ... ... және ... ... - шаруашылық қызметтің нәтижелері туралы есеп беру мен олардың қаржы есептемелеріндегі баптардың ... ... ... ... ( ... , ... , ... сатудан ) алынған табыс ;
- сатылған өнімнің , жұмыстың , қызметтің өзіндік құны ;
-жалпы кіріс ;
-кезең шығындары . Оған ... : ... және ... ... ... ... ... , сату жөніндегі шығындар;
-негізгі қызметтен алынған кіріс немесе зиян ;
-салық салуға дейінгі әдеттегі қызметтен алынған кіріс ... зиян ;
- ... ... ;
- ... салудан кейінгі әдеттегі қызметтен алынған кіріс немесе зиян - төтенше жағдайлардан алынған кіріс немесе зиян ;
- таза ... ... зиян (№1 - ... ... - ... қызметтің 1996 жылғы 31 желтоқсандағы нәтижелері туралы есеп беру ( №1 - кесте).
Баптардың атауы Сомасы
Кірістер
Таза сату 14000000
Процент түріндегі ... ... ... ... мен ... ... ... құны 9000000
Тауарларды жеткізу жөніндегі көлік шығыстары 250000
Ескірген ТМҚ бойынша шығындар 500000
Өндірістік үстеме шығындар 250000
Сатудың өзіндік құнының жиыны 10000000
Жалпы ... ... ... ... ... және әкімшілік шығындар 500000
Процент төлеу шығындары 500000
Өзге шығындар 0
Шығындардың жиыны 2000000
Табыс салығына дейінгі және төтенше баптардың ... ... ... ... шығындар 750000
Төтенше табыс немесе зиян 0
Таза кіріс 1750000
Осы баптардың барлығның сомасының өзгерісі түсіндірме жазбада ашылып көрсетілуі тиіс .
Стандарт ... ... деп ... жүргендерге түсінік береді . Бұл кәсіпорынның әдеттегі қызметінен ерекшеленетін оқиға немесе операция .
Яғни олар жиі қайталанбайды ... ... ... ... жағдайда кірістің немесе зиянның мәні мен сомасын түсіндірме жазуларды бөлек ашып көрсету керек .
Стандарт сондай - ақ ... ... ... ... . Бұны ... операциялар бойынша кәсіпорын филиалының сатылуымен немесе таратылуымен түсіндіруге ... ... ... ... ... тиіс : ... ... мәні, тоқтатылған операцияның сомасы мен географиялық ауданы, операцияның нақты тоқтатылған күні, операцияны тоқтатудың әдісі (сату немесе тарату және олардың ... ), ... ... ... ... ... зиян , өнімдерді сатудан немесе есепті кезеңдегі кәсіпорнның ... ... ... кіріс немесе зиян .
Стандарт бақылауды өзгертудің әдістерін және олардың кіріске немесе зиянға әсерін қарастырады .Есептік бағалаудағы өзгерістердің нәтижесі таза ... ... ... ... ... мыналарға қосылады :
* есепті кезеңге , егер ... осы ... ғана әсер етсе ;
* ... ... есепті кезеңге және келесі есепті кезеңге , егер өзгеріс оларға да әсер етсе .
Кірістер мен зиянға әсер ... ... ... өзгерістердің мәні мен көлемі де түсіндірме жазуларда ... тиіс ... қоса ... ... қателіктер мен олардың шаруашылық қызметіне әсері қарастыпылады . ... ... ... ... ... ... , маңыздылығы соншалық , тіпті бұрыңғы жылдардың қаржылық есептемелері жарамсыз деп санауға әкеп соқтыратын бұрынғы жылдардың қателіктері .
2.3 ... есеп ... ... және ... ... есеп беруді жасамас бұрын оның деректерінің шынайылығын қамтамасыз ету үшін "Бухгалтерлік есеп және қаржылық есеп беру ... ... , 24 ... ... ... ... есептің стандартына сәйкес субъект мүлікті және міндеттемелерді түгендеуге міндетті.
Есептік кезкңдегі түгендеу санын , оның ... ... , оның ... ... ... ... ... белгілейді . Субъект түгендеуді жүргізу міндетті мына жағдайларда қалып қалады :
- ... ... есеп ... ... ... , ... есептік жылдың қараша айынан бұрын бастамауы керек ;
- субъект мүлікті жалға , сатуға , сатып алуға , сондай - ақ ... ... ... ... ... тапсырғанда ;
- материалды - жауапты тұлға ауысқанда (істі ... - ... ... талан - тараж және қаскүнемдік фактілерін белгілегенде сондай - ақ құндылықтар бүлдірілгенде - ... ... ... ... ;
- ... ... болатын өрт немесе стихиялық (дүлей) апат кезінде, бұл апаттар басылғаннан кейін түгендеуді дереу қолға алу ;
- ... ... ... ... ... ... таратуда (қайта ұйымдастыруда) ;
- негізгі құралдарды және тауарлы - материалдық қорларын қайта бағалауда - ... ... ... ... мерзімде және Қазақстан Республикасы заңында қарастырылған басқа ... ... және ... ... ... сонымен бірге оның құрамына құрал - сайман, құрастырылмай есептен шығарылған ... ... ... кірмейтінін анықтау; құрылыс - монтаж жұмыстарының құрамында - жоспарсыз жұмыстың бар - жоғы ... ... ... және ... ... құрылыс объектілерінің жағдайын анықтайды.
Аяқталмаған күрделі жөндеулерді түгендеу нақты ... ... ... оның ... және ... белгілеуді білдіреді.
Кассадағы ақша қаражатын кассадағы қолда бар ақшаны белгілеу жолымен және қатаң есеп берумен банктерді полистік ( ... ... ) ... есептеумен түгендейді .Түгендеу нәтижесін жеке "Қолда бар ақшаны түгендеу актісімен" рәсімдейді.
Кассадан түгендеу шаруашылық жүргізуші субъектінің басшылығымен әзірленген және бекітілген кассалық ... ... ... сәйкес жүзеге асырылады . Кассаны түгендеу , қатаң есеп барумен құжаттар және бланкілерді (әуе - және ... ... , ... - жағай май ( бензин ) ... және т.б. ) ... ... бас ... мен ... қатысуымен кенеттен болады . Түгендеу кезінде қолда бар ақша полистік қайта есептеліп , кассада сақтаулы басқа да құндылықтар тексеріледі . ... ... ( ... касса ) оларға сүргі салынады , яғни ... . ... ... ... ... есеп ... жасау керек және кассалық кітапша бойынша ақша қаражатының қалдығын ... ... . ... ... ... және ... ... есеп беруге кірді және кассада кірістелінбеген , есептен ... ... ... жоқ, ... ... ... Ақша ... есептелінгеннен кейін кассадағы ақша қаражатын түгендеу актісі жасалады . Түгендеу нәтижесі ... ... ... ... есеп ... салыстырылады. Актіге анықталған жолсыздықтар туралы кассирдің түсініктемесі және ... ... ... ары ... ... ... ... басшысының қарары жазылады.
Түгендеу барысында мыналарды тексеру аса ... ... ... ... ... ... келісімшарт бекітілді ме , касса талапқа сай жарақталған ба , сейф кілттерінің дубликат ( көшірме нұсқасы ) қайда сақталады.
Мысалы. ... ... ... 150 ... ... шықты. Мұндай жағдайда кассалық кіріс ордері жазылып, мына жазулар бойынша ресімделетін ... ... ... ... ( жатқызылады ):
451" Кассадағы ұлттық валюта түріндегі қолма - қол ақшалар" шот дебеті
727 "Негізгі емес қызметтен ... ... ... шот кредиті 150 теңге
Егер кассаны түгендеу кезінде 5 000 тенге кем шықса, мұндай жағдайда:
- анықталған кем ... ... ... ... жазылады :
334 "Бүлінген құндылық шығыны , кем шығу" шот дебеті
451 "Кассадағы ұлттық валюта ... ... - қол ... кредиті 5 000 теңге
- кассирдің мойнына ақшы салу ;
333 "Материалдық зиянның орнын толтыру бойынша есеп ... шот ... ... ... ... , кем ... шот ... 5 000 теңге
- кассирмен кем шығуды жабу ( кассалық кіріс ордері жазылады ) ... ... ... ... түріндегі қолма - қол ақшалар" шот дебеті
333 "Материалдық зиянның орнын толтыру бойынша есеп айырысу" шот ... 5 000 ... ... ... :
- есеп ... ... есеп айрысу - Қазақстан Республикасы заңында белгіленген іс сапар және өкілдік ... ... ... нормасына , субъектінің кассалық операцияларды жүргізу Ережесіне сәйкес шаруашылық , өкілдік және іссапар шығындарына арналған ақшалай қаражатты беру ... ... ... ... ... беру және ... ... 24 " Шағын кәсіпкерлік субъектілердің есебі және есеп беруі" Стандартына сәйкес тексеріледі ;
- кредиттерді алу және өтеу ... ба ... ... есеп - ... ... ағымдық , корреспонденттік немесе жинақ шоттары мен оларға ... ... ... ... ... банк жазулары салыстырылады .Ақшалай кредит сомасының есептелу мерзіміне және ... ... ( ... ... ... ... көрсетіледі;
- сатып алушылар және тапсырыс берушілермен , жабдықтаушылар және ... есеп ... - ... ... ... ... ... тексереді . Мынаны есте ұстау керек : талап қою мерзімі 3 жылды құрайды ( Қазақстан ... ... ... 178 - бабы , ... кодексінің 219 - бабы , 1 - тармағы , 1 - тармақшасы ) . ... қою ... ... ... ... ... ( қарызды төлеу мерзімін өткізіп алу ) сәтінен басталады . Талап қою ... ... ... ... ) ... ... ... басшысының шешімі бойынша резерв есебінен есептен шығарылады (БЕС 5 ... және оған ... ... ... "Күмәнді қарыздар бойынша пайда болған резерв" ) немесе резерв құрлмаған болса , онда шаруашылық ... ... ... , салық салғанда түзетуге кіреді ( Салық көдексінің 219 - бабы);
- еңбекақы бойынша субъектінің қызметкерге берешегі - ... ... және ... уақыт үшін есептелген соманы білдіреді ( Салық кодексінің 149 - бабы , 2 - ... ... ... , мөлшерлеме көлемі және салық төлеу мерзімдері ... ... үшін ... , ... -ақ ... ... есеп ... көрініс табуы ;
- алдағы кезең шығындары - құжат бойынша шотта көрініс табатын сома , ... ... ... ... сома белгіленеді ;
- жабдықтаушылар және мердігерлермен есеп айырысу - жолдағы ... ... бір ... және ... жоқ ... ... .
Инвестицияны түгендеу құнды қағаздарға жұмсалған шығынды растайтын құжаттар , олардың дұрыс ресімделуі , құнды қағаз ... ... ... ... ... және ... бойынша алынған табыстардың бухгалтерлік есепте толық көрініс табуы тексеріледі .
Материалдық емес активтерді түгендеу олардың есепте дұрыс әрі ... ... ... , ... оны ... ... растайтын ( патент , лицензия , тауарлық таңба және т.б.) құжаттардың қолда бар болуы тексеріледі .
Материалдық емес ... ... - ... Актілерінің қолда бар болуы және уақтылы жасалынуы , ... ... құны , ... ... анықталуы мен есептелуі және басқа да аса қажетті деректер көрсетіледі .
Қаржылық есеп беру - субъектілердің пайдалануына ... ... ... ... және ... ... қабылдау барысында олар субъектілердің қаржылық есептеріне сүйенеді .
Қаржылық ақпараттарды ... 2 ... ... :
1. ... ... пайдаланушылар 2 факторға бөлінеді :
1. Субъект қызметіне тікелей қаржылық мүдесі бар .
2. ... ... ... ... ... бар ... ... мүдесі бар пайдаланушылардың категориясына жататындар :
1. Қазіргі және болуы ықтимал инвесторлар .
2. Қазіргі және болуы ықтимал кредиторлар.
3. Сатып алушылар .
Жанама ... ... бар ... ... ... :
1. ... ... Реттеуші органдар
3. Статистикалық органдар
4. Аудиторлар , кеңесшілер , тұтынушылар тобы және т.б. .
Нығайтылған қаржылық есеп туралы түсінігі.
Бизнестің ... ... ... зор ... бірі бір ... ... ... екіншілердің сатып алуы, еншілес қоғамдар құру, бірлесе қызмет жасау ... ... ... ... басқаша жолдармен қосылуы мен бірігуі болып табылады. Компаниялар басшылары, иелері, инвесторлар және басқа да тұтынушылар шаруашылық субъектісі қалай жұмыс ... ... ... талдау үшін ерекше, дәлдеп айтқанда нығайтылған есеп жасау қажеттілігі туындайды.
Нығайтылған есеп дегеніміз - бір-бірімен өзара байланысты, бірыңғай шаруашылық ... ... ... ... ... ... есебі. Ол осы топтың есеп беріліп отырған уақыт ішіндегі ... және ... ... сондай-ақ оның есепті кезең ішіндегі қызметтің қаржылық нәтижелерін сипаттайды. Мұндай есепті ... ... ... бухгалтерлік есеп жөніндегі Ұлттық коиссиясының 1996 жылғы 14 қарашадағы қаулысымен бекітілген №13 СБУ ретке келтіреді.
3.2 ... ... ... ... ... инвестиция) кәсіпорындар мен ұйымдардың басқа заңды тұлғалардың құнда қағаздарын (акцияларды, облигацияларды және басқа да құнды ... ... ... депозитке салған тағы да басқа ) сатып алуға жұмсаған қаржылар жатқызылады.
Қаржы нарығының айрықша бөлігі, ол - құнды ... ... Ал ... ... осы ... ... нарығы тікелей байланысты. Бүгінгі күні елімізде көптеген акционерлік қоғамдар, сақтандыру ... ... және ... емес ... ... ... қатар басқа да кәсіпорындар мен ұйымдар тіркелген. Осы жоғарыда аталған кәсіпорындар мен ұйымдардың барлығы да еіміздегі құнды қағаздар нарығының ... ... ... ... Олардың кейбіреулері эмитент, яғни айналымға құнды қағаздар шығарушылар болып табылса, ал екіншілері инвестор ретінде қызмет ... ... мен ... жаңа технология енгізу, өндірісті жаңғырту (модернизациялау) қайта құру (реконструкциялау) әрқашанда ірі капитал салымын керек етеді. Ал бұндай жұмысты ... үшін ... әр ... ... бола ... ... да кәсіпорындар мен ұйымдар қарыз капиталы нарығына несиелер мен ... ... ... ... мен ... ... онда ... бағалы қағаздар нарығы пайда болады.
Іс жүзінде акция, облигация және басқа да ... ... ... ... ... ... ... көздейтін заңды тұлғалар эмитент деп аталады және ... ... олар ... ... қағаздарды иемденушілердің (сатып алушылардың) алдында белгілі бір жағдайда борышты (міндетті) болып табылады.
Эмитент кім болғанына байланысты құнды (бағалы) қағаздар төмендегідей үш ... ... ... ... ... (бағалы) қағаздардың бұл түрі Қазақстан Республикасының Заң актілеріне сәйкес ... ... және ішкі ... қайтару мақсатында шығарылады. Сонымен қатар құнды (бағалы) қағаздың бұл түрі ҚР Ұлттық банк мекемесімен эмитенттелінетін құнды (бағалы) ... ... ... ... өз ... ... ... қағаздардың бұл түрін шығара отырып, республикалық бюджеттің тапшылығын ... және ... ... ... ... ... ... Ұлттық банк мекемесі айналымдағы ақша қаражаттарының қозғалысын реттеуді көздейді. Мемлекеттік құнды (бағалы) қағаздардың мынадай ... ... ... ... ... ... қазынашылық міндеттеме (МЕККАМ)
Мемлекеттік орта мерзімді қазынашылық міндеттеме (МЕОКАМ)
Муниципалдық құнды қағаздар - құнды (бағалы) қағаздардың ... түрі ... ... ... жергілікті атқарушы органдар шешімімен шығарылады. Құнды (бағалы) қағаздардың бұл түрін шығарудағы басты мақсат - құрылыс, яғни ... салу ... ... мен ... ... ... жолдардың жағдайларын жақсарту және тағы да басқадай ... ... ... шешу ... ... ... қағаздар- кәсіпорындар мен ұйымдардың заң күшіне сүйіене отырып өзінің жарғылық капиталын қалыптастыруға немесе шаруашылық қызметін жүзеге асыру үшін ... ... ... қағаздарын корпоративтік құнды (бағалы) қағаздар деп атайды. Құнды (бағалы) қағаздардың бұл түрін көп жағдайларда акционерлік қоғамдар ... және олар ... ... ... құнды (бағалы) қағаздарды жалпы мынадай екі топқп бөлуге болады:
Ақшалай құнды (бағалы) қағаздар
Капиталды ... ... ... ... ... ... - ақшаны қарызға алғандығын білдіреді. Құнды (бағалы) қағаздардың бұл түріне вексельдерді, депозиттік және ... ... ... болады. Жалпы ақшалай құнды қағаздардан табыс бір рет қана алынады. Іс жүзінде ақшалай құнды қағаздар қысқа мерзімді болып келеді, яғни бір ... ... ... ... ... құнды қағаздар- кәсіпорындар мен ұйымдардың қорын (капиталын) құруға немесе оны ұлғайтуға байланысты шығарылады. Акция мен облигация осы ... ... ... түріне жатқызылады.
Өздерінен алынатын табысқа байланысты құнды қағаздар мынадый екі топқа бөлінеді:
Қарыздық құнды (бағалы) қағаздар;
Инвестициялық құнды (бағалы) қағаздар.
Қарыздық құнды ... ... ... бұл түрі ... ... көрсетілген уақыт барысында белгіленген пайыз көлемінде (процентімен) тиісті қарыздарын өтеуге (төлеуге) міндетті. Қарыздық құнды (бағалы) қарыздарға ... ... ... ... тағы да ... бағалы қағаздар жатқызылады.
Инвестициялық құнды қағаздар- құнды қағаздың бұл түрі иемденушіге активтің бір бөлігін иемденуге құқық ... ... ... бұл түріне акцияны жатқызуға болады.
Құнды қағаздар шығарылу мақсатына байланысты мынадыай екі түрге бөлінеді:
Қорлы құнды (бағалы) ... ... ... ... құнды қағаздар- бұндай құнды қағаздар қор биржаларында айналысқа түседі және көп мөлшерде эмиссияланады. Құнды қағаздардың бұл түріне акциялар және ... ... ... ... - құнды қағаздың бұл түрі белгілі бір коммерциялық бағытпен сауда операциялары кезінде есеп ... ... ... ... ... құнды қағаздар мынадый болып екіге бөлінеді:
нарықтық құнды (бағалы) қағаздар;
нарықтық емес құнды ... ... ... қағаздар - бұндай құнды қағаздар айналысқа еркін ... ... ... ... емес ... ... - бұл ... құнды қағаздар қолдан-қолға еркін жүре бермейді, яғни олар ... ... ... ... және рөліне байланысты құнды қағаздар мынадай үш топқа бөлінеді:
негізгі (акция, облигация)
көмекші (чектер, вексельдер, депозиттік сертификаттар)
туынды (варранттар, опциондар, ... ... тағы да ... ... ... мен ... ... бір АҚ-ды дамыту үшін қаржы салғандығын куәландыратын және иесіне АҚ-ның пайдасының бір бөлігін дивидент түрінде (табыс ретінде) алуға құқық беретін ... ... ... ... ... айналым мерзімі белгіленбей-ақ шығарыла береді. Кәсіпорындар мен ұйымдарды басқаруға қатысу ... ... ... ... ... ... акциялар
артықшылығы бар акциялар
Жай акциялар АҚ-ды басқаруға құқық береді. Бір жай ... ... ... ... осы кәсіпорынға қатысты мәліметтерді шешу барысында бір дауысқа ие бола ... Жай ... үшін ... ... ... таза ... ... жасалғаннан (толтырылғаннан) кейін және артықшылығы бар акциялар бойынша дивиденттер төленгеннен кейін ғана жүргізіледі.
Артықшылығы бар ... - ... ... ... ... әйтседе олар иесіне тұрақты белгіленген мөлшерде дивиденттер алу құқығын береді, яғни оларға белгілі бір мөлшерде табыс әкеліп ... ... ... ... бар ... ... таза табысын акционерлер арасында бөлу кезінде немесе қоғамның жойылуы кезінде жай акция мен салыстырылғанда артықшылыққа ие болып табылады.
Акцияның бір акционерден ... ... ... ... сәйкес оларды атаулы акциялар және ұсынбалы акциялар деп аталатын екі түрге бөлінеді.
Атаулы акциялар деп - иелері ... ... ... мен ... ... ... тиісті акцияларды айтады. Бұл ереже бойынша акционерлер кітабында акционерлердің сатып алнған акцияларының алынған уақыты мен саны көрсетіліп және ... да ... ... мен ... ... ... ... иесі бұл бағалы қағазды сатып алған кезде акцияны шығарушы кәсіпорындар мен ұйымдардан барлық сатып ... ... үшін ... өз ... ... ... куәландыратын бір ғана сертификат алады. Акциялардың бұндай түрін сату барысында сертификаттың теріс жағында екі тараптың да қолдары ... мен ... ... ... туралы келісім-шарт жазылуы қажет. Содан кейін бұл сертификат акционерлер тізіміне тиісті өзгертулер енгізу үшін кәсіпорынға ... ... ... ... жаңа ... ... сатып алған құнды қағазына жаңа сертификат алады.
Ұсынбалы акциялар иелерінің аты-жөні, яғни олар туралы ... мен ... ... ... ... мен ... тіркелмейді. Кәсіпорындар мен ұйымдар әдетте ондай акциялар иелерінің кім екендігін де біле бермейді. Акциялардың бұл түріне, яғни ... ... ... ету тек қана ... мен ұйымдардың акционерлері бар деп атауға заңды түрде негіз бола ... ... ... сатып алу немесе оларды қайта сату операциясы құнды қағаздың бұл түрінің бір меншік иесінен екінші бір меншік ... ... ... ... табылады.
Облигация дегеніміз - оның иесінің ақша салғандығын куәландыратын және оған көрсетілген мерзім ішінде осы құнды қағаздың атаулы құнына ... ... ... ... өтеу ... ... құнды қағаз болып табылады. Облигациялар белгілі бір мерзімге шығарылады. Жалпы облигациялар да ... ... ... үшін инвестицияның маңызды көзі болып табылады.
Яғни, облигациялар - кәсіпорындар мен ұйымдардың қарыздық ... ... ... Ол ... ... ... жұмсалады. Облигацияларды мерзімдік, қарыздық міндеттемелер ретінде өтеу кепілдігі эмитент тарапынан берілген жалпы ... ... ... Жалпы кепілдік эмитенттің банкрот болып өз міндеттемелерінің орындамаған жағдайда облигация ұстаушының сол кәсіпорындар мен ұйымдардың, яғни облигацияның шығарған ұйымның мүліктерінің ... бір ... ... ... екендігін көрсетеді. Алайда бұл жоғарыда аталып өткен акциялар мен облигациялар деп аталатын ... ... ... ... ... бар және ондай артықшылықтары мыналар:
облигациялардың иесі кәсіпорындар мен ... ... ... ... Бұл ... ... кәсіпорын немесе ұйымды қаржыландырғандығын куәландырады. Ал акционер болса, кәсіпорындар мен ұйымдар иелерінің бірі ... ... иесі бұл ... қағаз бойынша белгіленген уақыттан кейін міндетті түрде пайыз түрінде табыс алып отырады. Бұл пайыздың мөлшері алдын ала ... яғни ... ... ... ... ... табыс қандай да бір белгіленген мерзім ішінде ғана жүргізіледі. Ал акционер болса, есепті ... ... ... яғни ұйымның кірісініңкөлеміне байланысты дивидент алып отырады.
Кез келген несие ... ... ... ... де ... мен ұйымдарда ешқандай дауыстық құқығы жоқ болып табылады. Ал акционерлер болса бұл ... ... ... ... ... ... қатысты барлық мәселелерді шешу кезінде дауыс құқығына ие бола ... ... ... - ірі ... құнға (номиналға) ие болатын мерзімдік сертификаттар. Депозиттік ... ... ... ... ... ... ... бір адамнан екінші адамға беруге болады. Депозиттік сертификаттар клиентке банк мекемесінің берген ... ... ... ... Бұл сертификатта банкке белгілі бір мерзімге салынған салымдарының түрі ... ... өзі ... және ұсынбалы болып екі түрге бөлінеді.
Сонымен депозиттік сертификат дегеніміз - ... ... оның ... ... ... соңында депозит сомасы бойынша пайыз түрінде табыс алу құқыған куәландыратын ақшалай салым ... ... ... ... ... ... ... табылады.
Кәсіпорындар мен ұйымдардың қай саладағы болмасын өз қызметінің соңғы нәтижесінде негізгі мақсаты пайда табу екендігі кімге болса да ... Ал ... ... ... ... ... ... мен ұйымдардың ақша арқылы ақша жасағанда, яғни ақшаны айналымға салғанда, пайда табатындығын оқып білген болатынбыз. Осыған сәйкес ... мен ... ... бос ... яғни ... ... ... ақшаларын айналысқа салса ғана оны тиімді пайдаланғаны болып табылады. Бірақ та бұл үшін ... мен ... ... бір ... ... тура келеді. Бұндай тәуекелге бел байлау кей уақыттарда кәсіпорындар менұйымдарға табыс әкелсе, екінші бір кезеңде ... ... ... Осы ... шығынға ұшырамау үшін бухгалтерлік есеп жұмысын дұрыс жүргізіп, оның мәліметтерін уақытылы пайдалану керек. Нарықтық ... ... ... әрбір кәсіпорындар мен ұйымдар үшін бұндай тәуекелге бару міндетті болып табылады. Міне, осы айтылғандарға сәйкескәсіпорындар мен ұйымдардың қаржы ... ... табу ... басқа заңды тұлғаның шығарған құнды қағаздарын сатып алуға жұмсалған ақшалары жатқызылады. ... ... ... ... құны ... кіріске алынады. Ал кәсіпорындар мен ұйымдардың байланысын құру барысында құнды қағаздардың сатылып ... құны мен ... құны ... ... ең төменгісі алынады. Жалпы кәсіпорындар мен ұйымдар өздерінің қаржы салымы қатарына жатқызылатын активтері ... ... ... таба ... ... және ... ... табыстар;
Қаржы салымына жұмсалған қаржы көлемінде капиталдың артуы;
Инвестордың басқа да ... ... ... алу ... ... ... алу ... жұмсалған шығындарды қоса алғандағы сатып алу құнымен бағаланады. Ал оларды сатып алу барысындағы жұмсалатын шығындарға: қор биржасының ... ... үшін ... төлемдер мен банк мекемксінің, брокердің немесе дилердің көрсеткен қызметтері үшін төленген төлемдер жатады.
Жоғырыда ағымдағы активтерге анықтама берген ... оның ... ... ... ... қаржы салымдары (қысқа мерзімді қаржылық инвестиция) жататындығын салымына бір жыл мерзім аралығында пайдаланатын қаржы салымдары жатады.
Кәсіпорындар мен ұйымдар қысқа мерзімді ... ... ... ... ... ағымдағы құны бойынща бағалаған жағдайда күнделікті қор биржалары мен биржадан тыс жерлердегі қаржы салымдары құнының өзгерісін ... жән оның ... ... есеп құжаттарына түзетіп жазып отыруы тиіс. Егер ... ... яғни ... қор биржаларындағы немесе биржадан тыс нарығындағы ағымдағы құны өссе оны кәсіпорындар мен ұйымдар есепті кезеңнің табысына ... ал ... ... ... қор ... ... биржадан тыс нарығындағы ағымдағы құны жағдайда есепті кезеңнің шығынына жатқызылады.
Қысқа мерзімді қаржы салымдарын өзінің бухгалтерлік ... ... алу және ... құнының ең төменгісі бойынша бағаланған жағдайда кәсіпорындар мен ұйымдар мынадай үш тұжырымды басшылыққа алады:
Баланстық құнды тұтастай жиынтық портфель негізінде анықтау;
Баланстық ... ... ... ... ... ... ... яғни сатып алу құны мен ағымдағы құнының ең аз құнынын анықтау;
Баланстық құнды жеке инвестициялар негізінде анықтау;
3.3 Қаржылық салымдары ... ... ... ... мен ұйымдар қысқа мерзімді қаржы салымын салған уақытта оның бухгалтерлік есебінде мынадай жазулар жазылады:
Мысалы: кәсіпорын 100000 ... ... ... ... ... салымын салған деп алатын болсақ:
Дт: Қысқа мерзімді ... ... 100000 ... ... шоты 100000 тг.
Осы салған қысқа мерзімді қаржы салымы негізінде кәсіпорынның тапқан 10000 тг табысына:
Дт: Ақшалар шоты 110000 тг.
Кт: Инвестициялық ... ... ... 10000 тг.
Кт: Қысқа мерзімді қаржы салымы 100000 тг.
Егер кәсіпорындар мен ұйымдар өздерінің салған қысқа мерзімді қаржы салымы ... 5000 ... ... ... ... ... ... шоты 95000 тг
Кт: Инвестициялық қызметтен шеккен шығын 5000 тг.
Кт: Қысқа мерзімді қаржы салымы 100000 тг.
Ескеретін бір ... ... мен ... ... ... ... мерзімді қаржы салмы негізінде шығын шегуі қаржы салмының қор биржаларындағы немесе ... тыс ... ... құны ... ... ғана болуы мүмкін.
Қаржы салымдары шоты бойынша жүргізілетін операциялар
№ Операциялардың мазмұны Дебет Кредит
1 2 3 4
1 Сатылып алыну құны ... ... ... ... 401 ... ... ... құндылықтар үшін сатып алы құны бойынша кіріске ... ... ... үшін ... дивидент сомасы 332 724
4 Сатылған акциялар:
Баланстық құны бойынша
Сатқаннан алынатын табыс сомасына
843
431,441,451
401
723
5 ... ... ... және ... құнды қағаздар 402,403 431-432,
441,451
6 Қысқа мерзімді қаржы салымдарының ағымдағы құнының өзгеруіне байланысты алынатын табыс сомасына
401
727
7 Қысқа мерзімді ... ... ... ... ... ... ... зиян сомасына
845
401
ҚОРЫТЫНДЫ
Нарықтық қатынастар жағдайында құжаттарға жазылған кейбір маңызды экономикалық ... ... ... ... үшін оны ... ... ... Маңызы жағынан аса жоғары дәрежедегі ақпараттарды құпия сақтау үшін құжаттар қозғалысының ... ... ... ... ... ... ... арнайы нұсқаудан өткізіп, бұларды материалды жағынан ынталандыру шаралары белгіленгені жөн. Құжат жасауға байланысты ... ... ... ... сатылып кетпеуін қамтамасыз етуге міндетті. Ұйым бухгалтерлері мен басшылары арасында жасалған келісім-шартта осы ұйымның коммерциялық құпиясын сақтау ... ... ... ... ... талап етіліп, құпия сақталатын құжаттар тізімін белгілеу шаралары іске ... ... ... ... ... компъютерлік технологиямен жүргізілуіне байланысты ақпараттар құпиясын сақтау мақсатында компъютерге басқалардың кірмеуі керек. Компъютерлік ақпараттарға бөлек адамдардың кірмеуі үшін ... ... ... ... ... ... саусағының таңбасы) қолданылуы керек. Ақпараттар құпиясын сақтау барысында шаруашылық операцияларын компъютерге енгізу алдында ... ... ... ... ... кезінде шифрларды жою керек.
Сонымен ұйымдарда жасалынатын құжаттардың коммерциялық құпиясын сақтау үшін компъютерлік арнайы бағдарлама құрылады. Мұндай бағдарлама ұйым ... ... ... етеді. Коммерциялық құпияның сақталуын қамтамасыз ету шараларына ақпараттар ағынын тексеру мен пайдаланушылардың тізімін арнайы категория мен уәкілдік етуші ... бөлу ... Ұйым ... мен бас ... ... ... кірушілер мен уәкілдік етушілердің қыэметін тексеріп, қажет болған жағдайда шектеу шараларын белгілейді.
Пайдаланылған әдебиеттер:
1. Дүйсембаев К.Ш. Қаржы ... ... ... ... ... ... ... Ж.С. Бухгалтерлік есеп: Оқулық - ... АҚ, ... ... Л.П. ... ... статистика, учет и аудит. Учебное пособие. Алматы. Издательство ... ... ... ... ( ... есеп негіздері). Астана : Фолиант.
2. С.Б. Баймұханова, Ә.Ж. Балапанов. Бухгалтерлік есеп. Алматы-2001.
3. Қ.К. ... Н.А. ... ... есеп ... және ... ... Экономика 2006008.-210 бет
Қорытынды
Қаржылық есеп - бұл шаруашылық қызметтің нәтижелерін сипаттайтын көрсеткіштердің ... ... ... ол ... ... есеп ... ... есептің мақсаты - тұтынушыларды қандай да бір құрылымдағы қажетті ақпараттармен қамтамасыз ... ... ... ... ... ... есеп ... (кәсіпорын, ұйым) қызметіндегі жасалған жұмыстар мен шаруашылық операцияларының түпкілікті қаржылық ... ... ... ... ... ... ... активтері, міндеттемелерге және жеке меншіккапиталға топтастыруға болады. Топтастырылған ақпараттар қолда бар экономикалық ресурстарды, субъектінің ... ... және ... ... ... ашып ... есеп негізінде субъектінің қаржылық жағдайының нашарлай бастау тенденциясын дер ... ... оның ... ... жағымсыз құбылыстардың алдын алуға болады, сондай-ақ пайданы молайту үшін ішкі резервтерді анықтауға, соны жұмылдырып, тиімді пайдалану арқылы табысқа жетуге ... ... ... ... ... ... алға ... мақсатқа, жоспарланған көрсеткіштерге қол жеткізуге қажетті жағдай жасайды, кәсіпорынның ... ... ... ... ... қалыпты тұрақтылығын қамтамасыз етеді, ал бұлар кәсіпорынның төлем қабілетіне ... ... ... ... есеп негізгі параметрлері бойынша ұлттық стандарттар талаптарына сәйкес келеді.
ҚР-ның заңдарында бұл тұғырнамалар жүзеге асырылады. Бухгалтерлік есеп пен қаржылық есеп беру ... ... ... дәлдік, шынайлылық пен кедергісіз берілетіндік, бейтараптық, салыстырмалық, жүйелілік принциптеріне сай ... ... ... ... білдіреді: табыстар еңбек сіңіріліп табылғаннан кейін аударылады, ал шығындар шығарылған соң есептелінеді, яғни операциялар мен оқиғалар есептік баланс пен қаржылық-шаруашылық ... ... ... ... ... ... несие ақша қаражаты төленген сәтінен бастап емес, пайда болған сәтінен бастап есепке алынады.
Қаржылық есепті ... үшін ... ... ... есепті кезеңдегі календерлық соңғы күн есептелінеді. Қолданылып жүрген заңға сәйкес жылдық есеп үшін есеп беру кезеңі календерлық ... 1 ... ... ... дейін. Егер ҚР заңында басқаша жағдай қаралмаса, есеп әр жылдың 30 сәуірінен кешіктірілмей ... ... ... ... Назарова В.Л. - Алматы, 2005
2. Радостовец В.К., Ғабдуллин Т.Ғ., Радостовец В.В., ... О.И. - ... ... ... Қ.К., ... Н.З., ... Н.А., ... А.Ә. - Алматы, , 2005ж.
4. Ертісбаев Е.Қ. - Қарағанды, 2003ж.
5. К.Ә. ... - ... ... ... Н.А. - Қарағанды, 2004
7. журналы, №3-4, қаңтар 2005ж., ... ... - №12 ... ... - №7 (156), ... 2003ж., ... үйі

Пән: Қаржы
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 34 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Қаржылық есеп беру құрамы мен элементтері22 бет
Қаржылық есеп беруді талдау30 бет
Қаржылық есеп және оның мәліметтерін пайдаланушылар19 бет
Жаңашыл 12-жылдық мектептің дене шынықтыру мұғалімін даярлау – заман талабы7 бет
Ауылшаруашылық коммерциялық және коммерциялық емес ұйымдар47 бет
Ашық кілтті криптография және хабарды аутентификациялау19 бет
Ақпаратты қорғаудың аппараттық құралдардың белгіленуі және сипаттамалары29 бет
Банкаралық несиелеу34 бет
Бухгалтерлік есеп - қаржылық бақылаудың ақпарат көзі17 бет
Бухгалтерлік есептің мақсаты15 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь