ЕҚЫҰ және Қазақстан арасындағы қарым-қатынас

Кіріспе

1. ЕҚЫҰ . ЕУРОПАҒА АРНАЛҒАН ЖАҢА ҚАУІПСІЗДІК ЖОЛЫ
1.1. ЕҚЫҰ құрылу тарихы мен қызметінің негізгі бағыттары
1.2. ЕҚЫҰ.дың Астана Саммиттіне дейінгі жоғарғы денгейдегі бас қосулары

2. ЕҚЫҰ ЖӘНЕ ҚАЗАҚСТАН АРАСЫНДАҒЫ ӨЗАРА ҚАРЫМ.ҚАТЫНАС
2.1. ЕҚЫҰ мен Қазақстан арасындағы қатынастардың орнау мен кезеңдері
2.2. ЕҚЫҰ мен Қазақстан арасындағы байланыстың негізгі бағыттары

3. ҚАЗАҚСТАННЫҢ ЕҚЫҰ.ҒЫ ТӨРАҒАЛЫҒЫ: БАРЫСЫ МЕН НӘТИЖЕЛЕРІ
3.1 Төрағалық кезінде атқарылған іс.әрекеттер
3.2 Астана Саммитті
ҚОРЫТЫНДЫ
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ
        
        КІРІСПЕ
1. ЕҚЫҰ – ЕУРОПАҒА АРНАЛҒАН ЖАҢА ҚАУІПСІЗДІК жолы
1.1. ЕҚЫҰ ... ... мен ... ... ... ... ... Саммиттіне дейінгі жоғарғы денгейдегі бас қосулары
2. ЕҚЫҰ ЖӘНЕ ҚАЗАҚСТАН АРАСЫНДАҒЫ ӨЗАРА ... ЕҚЫҰ мен ... ... ... ... мен кезеңдері
2.2. ЕҚЫҰ мен Қазақстан арасындағы байланыстың негізгі бағыттары
3. Қазақстанның ЕҚЫҰ-ғы төрағалығы: барысы мен ... ... ... атқарылған іс-әрекеттер
3.2 Астана Саммитті
ҚОРЫТЫНДЫ
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ
Кіріспе
Тақырыптың өзектілігі: Қазіргі халықаралық қатынастардың ... бірі ... ... ... арта ... Бұл ... қатынастар шеңберінің кеңейіп, күрделенуін, ... ... ... ... ... ... ... айту керек. Кеңес Одағының ыдырауынан бастап посткеңестік Орталық
Азия аймағының әрбір егеменді ... ... ... ... жүйесінің субъектілері ретінде әлем мемлекеттерімен,
халықаралық және аймақтық ұйымдармен, тығыз байланыстарды орнату болды.
Қазіргі кезеңдегі жаһандану жағдайында және жаңадан ... ... ... әлемдік жүйенің дамуында Орталық Азия ... ... ... орын ... Жаңа ... басында
Орталық Азия аймағының геосаяси және геостратегиялық жағдайы арта ... ... ... ... ... ... ... біріне
айналып, халықаралық қауымдастық назарында ерекше орынға иеленуде. Оның
негізі мынадай факторлармен түсіндіріледі:
Біріншіден, ... ... ең ... ... бай ... және ... көздеріне ие болуына байланысты
тартымды;
Екіншіден, орталықазиялық аймақ шетелдік ... ... ... және ... салу ортасы болып табылады, ал бұл фактордың
маңызы орталықазиялық елдердің ... ... ... тартылуы барысында
тіптен арта түспек.
Үшіншіден, орталықазиялық аймақ қазіргі кезде энергетикалық фактордың
есебінен тек қана экономикалық емес, сонымен қатар ... ... ... ... державалар аймақтағы экономикалық қатысуларының нәтижесінде
өз ұстанымдарын бекітуде.
Төртіншіден, Орталық Азия аймағы түрлі ... ... ... транзиттік қуатқа ие.
Бүгінгі таңда Еуропадағы қауіпсіздік және ынтымақтастық ұйымының
(ЕҚЫҰ) әлемдік жүйеде алатын орны бірегей. ... кең ... ... ... қызметі, өзекті мәселелерді шешуге, ашық үнқатысу дәстүрі
мен ... ... ... ... ЕҚЫҰ-ны еуроатлантикалық
және еуроазиялық ... ... ... ... ... бірі ... ... Нақ сондықтан 1992 жылы-ақ
Қазақстанның осы ... ... ... ... ... қабылданған
болатын. Соңғы жылдары Қазақстан Республикасының ... ... ... ... бейнесін нығайту ісіндегі көптеген бастамалары ЕҚЫҰ-ға
төрағалық етуге өтінім жасауына ... ... және 2007 ... ... ... ЕҚЫҰ-ға қатысушы мемлекеттердің сыртқы істер
министрлері ХV ... 2010 ... ... ... туралы оңды
шешімі жас республиканың үлкен жетістігі болды.
Қазақстандықтар жиырма жылға ... ... ... дағдарыс
сынағынан табысты өткен, саяси жүйесі тұрақты және ... ... ... мемлекет орнатты. Біздің ұлтаралық және дінаралық
келісім моделіміз – ЕҚЫҰ қызметінің гуманитарлық ... ... ... ... ... ... ... қағидаттарына негізделген
қазақстандық төрағалық тұжырымдамасы біздің ЕҚЫҰ тиімділігін арттыруға,
оның Жер шарының үш ... 56 ... ... ... ... ... ... әлеуетін дамытуға үлес қосуға ... ... ... ... да ... ... ... саяси қарым-
қатынастарға 2010 жылы ЕҚЫҰ төрағысы ретінде араласып, Елордада жоғары
деңгейдегі ... ... ... ... ... ... Бұл жерде ЕҚЫҰ-ның Бас
хатшысы Марк Перрен де Бришамбоның біздің елге ... ... ... мына сөздері көп нәрсенің басын ашады: «ЕҚЫҰ Саммитін өткізудің өзі
өте ... ... Біз оның ... ... ... ... жақсы
нәтижелер күтеміз. Саммиттің Астанада өтуінің де зор маңызы бар. Өйткені,
бұл ... ... ... пен ... ... ... немесе
Вашингтондағыдан бөлекше көрінеді. Тіпті мәдени, экономикалық және саяси
жағынан да ол ерекше әсер ... ... да ... ... ... қол ... деген үмітім бар»[1]. ... ... ... ... ... біздің елге деген зор сенім ... ... ... Міне сондықтан да қарастырылып отырған тақырыпты
зерттеу, соның негізінде қорытындылар мен тұжырымдар жасау ... ... ... ... ... табылады. Сол себепті бітіру жұмысының өзектілігі
жоғары айтылғандардан келіп туындайды.
Диплом жұмысының мақсаты мен ... XX ... 70-шы ... ЕҚЫҰ тарихына тоқталып, бұл ұйымдағы Қазақстанның орны мен
төрағалық ету кезіндегі атқарған ... ... ... жету үшін мынадай міндеттер алға қойылды:
- ... ... және ... ... ... ... оның сыртқы саяси ерекшеліктерін және басымды бағыттарын
айқындау;
- ЕҚЫҰ шеңберінде ... бас ... ... шолу ... ... ... ... ұйымға мүше болып қабылданғаннан бергі кезеңге
сараптама жасай отырып, басты оқиғалар тізбегін нақтылау;
- ЕҚЫҰ ... және ... ... жан-жақты сараптамаларды
жүргізудің негізінде Қазақстанның 2010 жылы ... ... ... ... ... кезінде атқарылған негізгі оқилардың
мазмұнын анықтау;
- Қазақстанның ... ... ... ... ... ... ... барысы мен нәтижелерін сараптау.
Тақырыптың зерттелу деңгейі. Қарастырылып отырған ... ... ... ... төрағалық етуге ұмтылған уақыттан бастап зерттеу
нысанына іліккен болатын. Бұл ... ... ... ... дөңгелек үстел басында талқыланған ... ... ... ... бұл істе ҚР ... ... Стратегиялық Зерттеулер Институты ерекше талпыныс танытты. Ендігі
жерде сол материалдардың және ... ... ... ... ... ... ... «Қазақстанның ЕҚЫҰ-на төрағалығы:
құжаттар мен материалдар жинағы» деп ... ... ... ... ... басты зерттеу болып табылады [2]. Бұл ... ... ... ЕҚЫҰ-мен қауіпсіздік, экология мен экономика және де
қайырымдылық саласындағы ынтымақтастығына ... ... ... Президенті Н.Ә. Назарбаев пен ҚР ... ... ... және де Қазақстанның өз дамуында заманауи
әлем қауымдастығының жоғарғы стандарттарына сай ішкі ... ... ... ... ... ... көрсететін маңызды құжаттар
енген.
Келесі маңызды зерттеудің қатарына А. Утегенованың ... в ... ... ... ... атты ... ... қосамыз [3]. Ал белгілі
саясаттанушы Б.К. Сұлтановтың ... ... ... ... ... ОБСЕ в 2010 ... деген зерттеу еңбегі тақырыптың зерттелу
деңгейін толықтыра ... [4]. ... ... көптеген зерттеушілердің
еңбектерін біріктерген біршама жинақтар жарық көрген. Соларға ... ... ... ... ... және жаһандық
қатерлер» атты жинаққа ҚСЗИ қызметкерлерінің 2010 жылғы ... ... және ... ... ұйымға төрағалығына,
Астанадағы ЕҚЫҰ саммитінің қортындыларына, және де халықаралық ұйымның
аумақтық қақтығыстарды ... ... ... ... ... 2010 ... ... ҚР Президентінің жанындағы Қазақстан стратегиялық
зерттеулер институты, ... ЕҚЫҰ ... және ... атындағы
Қазақ ұлттық университеті бірігіп «Қазақстанның ЕҚЫҰ-дағы төрағалығының
қорытындылары» атты халықаралық конференция өткізді. Қазақстан өзінің ... ... ... ... ... ... мен ... танытып, өзінің бар күш-жігерін ... ... ... ... оның ... ...... экономика-
экология және гуманитарлық салаларда тиімді үдерістердің орын ... ... ... ... Қазақстанның ЕҚЫҰ-дағы төрағалығының
қорытындыларына, оның ішінде ЕҚЫҰ-ның Астана саммитіне және де ... пен ... ... ... ... қазақстандық
және шетелдік сарапшылардың баяндамалары кірді [6]. ... ... ... ... ... атты ... ... жинағына Еуразия құрлығындағы гуманитарлық ынтымақтастық,
дінаралық байланыс, саяси ... мен ... ... ... аспектілері
мәселесіне арналған «дөңгелек үстелге» қатысушылардың баяндамалары енген
[7]. «Қазақстан Республикасының ... ... және ... ... атты дөңгелек үстелді Қазақстан стратегиялық зерттеулер институты
Қазақстан Республикасының сыртқы істер министрлігімен бірігіп өткізіп, бұл
жинаққа ... ... ... ... ... мен ЕҚЫҰ-
ның Астана саммитінің өзекті мәселелері және де Еуропадағы қауіпсіздік және
ынтымақтастық жөніндегі ұйымның ... ... ... рөлі
қарастырылған баяндамалар кірді [8]. «Қазақстан Республикасының ЕҚЫҰ-ға
төрағалығы: алғашқы қорытындылар мен ... атты ... ... жанындағы ҚСЗИ, Астанадағы ЕҚЫҰ ... және ... ... ... ... ... VIII жыл сайынғы
Алматы конференциясы өткізілді. ... ... ... және ... ... ... ЕҚЫҰ-на төрағалығы
кезеңінің өзекті мәселеріне, оның ішінде ... ... және де осы ... мерзімінде жүзеге асырылуы жоспарланған
нақты мәселерді шешу жолдарына арналған баяндамалары кірген [9]. «ЕҚЫҰ ... ... ... ... ... конференция
материалдарында» ЕҚЫҰ-ның аймақтық қауіпсіздік пен тұрақтылықты қамтамасыз
ету мен экономикалық және ... ... ... ... ... ... негізінен ЕҚЫҰ-ның Орталық Азия елдерімен
ынтымақтастығына және жаһандану үрдісінің ... ... ... ... ... ... ... аударған [10]. «ЕҚЫҰ және
аймақтық қауіпсіздік шеңберіндегі ... ... ... ... ... конференцияның материалдар
жинағына конференцияға қатысушылардың ... ... ... ... ету, ... ... және де адами өлшемдер
саласындағы аймақ елдерінің ЕҚЫҰ-мен ынтымақтастығы жөніндегі мәселелердің
кең ауқымын ... ... ... [11].
Ресей мамандарының топтап шығарған «От Хельсинки до Будапешта: история
СБСЕ/ОБСЕ в ... ... атты ... ... ... ... құнды еңбектердің бірі болып ... ... ... ... ... құжатты дерек
ретінде көрсете отырып, ... ... ... ... ... ... өз елдеріне қатысты мәселелерді анығырақ шешуге тырысқандығы
байқалады [12].
А.В. Кортуновтың ... мен ... ... ... байланыстың
моделдерін ашуға бағытталған еңбегінде ЕҚЫҰ-ның тарихына қатысты ... ... ... ... ... Еуропадағы ынтымақтастықты
сақтауға бағытталған іс-шараларын талдайды [13].
М.А. Сарсембаевтың Қазақстан мен ЕҚЫҰ ... ... ... ... ... отырған мәселелер бойынша көптеген
түйткілді ... ... ... ... ... ... басқару
нәтижесінде қол жеткізетін мүмкіндіктері жан-жақты талданып ... осы ... ... ... шығаратын болсақ.
Жоғарыда айтылып өткен зерттеу еңбектері мен ... ... ... жарияланған түрлі бағыттағы ... ... ... ... ... Әрине бұл дегеніміз аталған
еңбетерден басқа ... жоқ ... ... Олай ... ... ... жанама түрдегі зерттеулер бар, олардың ішінде ... ... ... атап ... ... Оларға төменде арнайы
бөлімдерді қарастыру барысында тоқталып ... ... ... ... ЕҚЫҰ ... мен ұстанымдары, Қазақстанның
аталған ұйымдағы орны және еліміздің ... ... ... болады.
Дипломдық жұмыстың хронологиялық шеңбері XX ғасырдың 70-шы жылдары мен
2010 жылдың аяғы аралығын қамтиды.
Теоретикалық-методологиялық зерттеу ... ... ... ... пәні мен ... ... ... мақсат пен одан
туындайтын міндеттердің сипатына байланысты таңдалынды. Осы ... ... ... ... және ... ... халықаралық
қатынастар мен сыртқы саясатты зерттеуге арналған ... ... ... қатынастар мен мемлекетаралық ынтымақтастық
мәселелерін қарастыру барысында тарихи және ғылыми объективтілік ... ... ... бір ... ... бір ... не болмаса белгілі
бір аймаққа қатысты сыртқы ... ... мен оның даму ... ... типлогиялық тәсілдер пайдаланылды.
Зерттеу деректері. Қойылған мақсат пен міндеттерге қол жеткізу үшін
дипломдық зерттеуде дерек көздерінің кең шеңбері қолданылды. ... ... ... ... ... ... қарастырамыз:
Дерек көздерінің бірінші тобын ЕҚЫҰ құрылуына байланысты қабылданған
әртүрлі заңнамалық ... ... ... ... ... ... ... өткізілген басты алты бас қосудың және Астана ... ... ... ... тобы ЕҚЫҰ мен ... ... ... құқықтық және концептуалдық ... ... ... ... ... тобын ЕҚЫҰ мен Қазақстан арасындағы екіжақты
қарым-қатынастар ... ... және ... ... құқықтық келісім-
шарттар енеді. Олардың қатарына экономикалық ... ... ... ... ... ... ... мәлімдеме, техникалық көмек
көрсету туралы, қаржылай көмек көрсету туралы, мәдени салада ынтымақтасу
туралы, әскери саладағы ... ... ... және т.б.
Дерек көздерінің үшінші тобына Мемлекеттік қайраткерлері, белгілі бір
ресми жауапкершілігі бар жеке адамдардың ... ... ... мен
сұхбаттарын жатқызуымызға болады. Бұл деректер тобын ҚР ... ... ... ... ... форумдарда сөйлеген
сөздерінің жинағы, Астана саммиті барысында қатысу ... ... ... мен ... ... ... мен ... енеді.
Дерек көздерінің төртінші тобына электронды ресурстарда және ... ... ... мақалалар, материалдар, сұхбаттар және т.б.
жатады.
Жұмыстың құрылымы. ... ... ... ... ... ... анықталған. Зерттеу жұмысы кіріспеден, үш тараудан,
қорытындыдан, пайдаланылған ... ... ... ЕҚЫҰ – ... ... ЖАҢА ... ... ЕҚЫҰ құрылу тарихы мен қызметінің негізгі бағыттары
ЕҚЫҰ-ның саяси маңызы Еуропадағы ... ... ... оның ... жатқандығында. Шындап келгенде бұл ұйым
Еуропада, тіпті әлемде қауіпсіздік саласындағы жалғыз ұйым ... ... ... алу және ... ... ... ... үшін
үлкен іс-әрекеттер атқарады. Сонымен бірге Еуропадағы ... ... ... ... қамтамасыз етуде аталмыш ұйымның бәсі жоғары. Осы
орайда ұйымның құрылу тарихы мен қызметінің ... ... ... алып ... ЕҚЫҰ – құрамына 56 қатысушы мемлекет ... ... БҰҰ ... ... ... бұл ұйым ... ... ерте алдын алу және оларды болдырмау, Еуропадағы
қазіргі бар ... және ... ... ... ... ... ... ретінде құрылған.
Өзіміз жо,арыда көрсеткендей ұйым мүшелігіне 56 тәуелсіз мемлекет
кіреді. Қазіргі таңдағы ЕКҚҰ мүшелері келесідей ... ... ... ... ... ... Беларусь, Бельгия, Болгария, Босния және
Герцеговина, Венгрия, Германия, Грекия, Грузия, Дания, Ирландия, Исландия,
Испания, Италия, ... ... ... ... Тақ, ... ... Латвия, Литва, Лихтенштейн, Люксембург, бұрынғы Югославия
Республикасы, Македония, Мальта, ... ... ... Норвегия,
Өзбекстан, Польша, Португалия, Ресей Федерациясы, Румыния, ... ... ... Словения, Тәжікстан, Түркия,
Түрікменстан, Украина, Финляндия, Франция, ... ... ... Швейцария, Швеция, Эстония. ... ... 12 ... жөніндегі әріптестер» мәртебесі бар: ... - ... ... ... ... ... және ... [15].
Сонымен қатар мұнда төмендегідей Азиялық әріптестерді - ... ... ... ... ... ... ... [4,
157 б.]. 2010 жылға қабылданған ЕҚЫҰ-ның Жиынтық ... ... ... [13, 232 б.]. ... ... айта кететін болсақ 2003 жылғы
бюджет 185,7 млн. Евроға тең келген болатын [1]. ... ... ... жуық ... ... істейді, олардың көпшілігі – 2800-ге жуық ... ... ... мен ... ... ... ... және мамандандырылған институттарда жалпы алғанда 500-ге таяу
қызметкер жұмыс істейді.
Ұйым қару-жараққа бақылау ... ... алу ... ... мен ... ... адам ... сайлауға бақылауды,
сондай-ақ экономикалық және ... ... қоса ... кең ... ... қауіпсіздікті кешенді ұғым деп санайды және үш өлшемде -әскери-
саяси, экономикалық-экологиялық және адами өлшемдерде әрекет етеді [13, 232-
233 бб.].
Егер де ... көз ... ... ... ... жетпісінші жылдары
Хельсинкиде қаланған басты қағидалары бар жалпыеуропалық қауіпсіздік
құрылымдарының бейбіт ... ... ... ... ... ... және ынтымақтастық жөніндегі кеңестің қорытынды
актісіне қол қою соғыстан кейінгі кезеңдегі әлемнің екі антагонистік жүйеге
бөлініп, ... ... ... ... көбейту мен бірін
бірі ядролық қарумен жойып жіберу қорқынышы жатқан «қырғи-қабақ соғыстың»
барынша ... ... ұзақ ... ... ... нәтижесі болып табылды. 1961 жылы жанталаса қарулану үдерісі
өзінің шарықтау шегіне ... әлем ... ... сәл ... ғана ... жылы КСРО Жаңа жер ... ... алғаш рет сутегі бомбасын
сынақтан өткізді, оның жарылу толқыны Жер шарын бірнеше рет ... ... ... ... ... ... ... сынақтан өткен
ядролық зарядтың жалпы қуат мөлшері Хиросимаға тасталған атом ... есе ... ... Осы ... ... ... өзгеріске түсіп,
суытқандығы байқалған. Саясат саласында да ... ... ... салқындағаны байқалды. «Қырғи-қабақ соғыстың» майдан ... және ... ... елдері арқылы өткен болатын. Еуропа ... ... ... ... алапат салдарларынан кейін жаңа
ірі ... ... ... ... Тек Еуропа елдері ғана емес,
сонымен қатар, АҚШ, ... ... ... және басқа да мемлекеттер ядролық
шабуыл өтінде тұрды. Қалыптасқан қиын жағдайдың одан ары ... ... ... ... ... «барқыт» төңкерісті басу және де
басқа аймақтық қақтығыстар ... ... ... ... қаруға қатысты
оқиғалар да қосылып отырды. Мысалы, 1966 жылы Испанияда АҚШ ӘТК екі ... ... ... 4 сутегі бомбасы жоғалып кетті және де мұндай
жағдайлар сирек емес еді. Әлем ... ... ... ... бұл ... ... және ... қоғамдастықты алаңдатпай қоймады.
Бұл жағдайларда геосаяси және идеологиялық мақсаттардан әлемдік тіршілікті
сақтау ... ... ... ... жаңа алаң ... бастады
[12, 148 б.]. Бұл ЕҚЫК – Еуропадағы қауіпсіздік пен ынтымақтастық жөніндегі
кеңестің қалыптасуының ... ... ... ... 70-ші жылдарының басында көптеген елдер тұрғындарының
санасында ... ... орын ... 1972 жылы екі ұлы ... ... ... пен Р. Никсонның ядролық қарусыздануға қатысты кездесуі ... бұл ... ... ... ... (СҚШ-1) секілді аса маңызды
үдерістің бастамасы болды.
Дәл осы кезеңде, яғни 1972-73 жылдары ... ... ... ... ... ... өтіп жатқан болатын. Осы кезден
бастап жалпыеуропалық саяси үнқатысудың ... ... оның ... ... ... актісі мен ЕҚЫК кеңес форумы танылады [12, 183
б.].
1973 жылы шілде айында сол тұста қалыптасқан Шығыс пен ... ... ... ... ... ... үшін КСРО-ның
ұйымдастыруымен Хельсинкиде 33 мемлекеттің басшылары бас ... еді. ... ... ... ... соңғы қортындысына 1975 жылы 1 тамызда
Хельсинкиде қол қойылды. Ол тарихқа «Хельсинки келісімі» деген атпен ... ... және ... ... ... ... кезі де
сол 1975 жыл болып ... ... жылы 3 ... Хельсинкиде басталып, 1973 жылдың қыркүйегінен
1975 жылдың 21 шілдесіне дейін Женевада ... ... ... ынтымақтастық жөніндегі кеңес Хельсинкиде 1975 жылдың 1 ... ... ... ... ... ... ... дания, Ирландия, Исландия, Испания, Италия, Канада, ... ... ... Монако, Нидерланды, Горвегия, Польша,
Португалия, Румыния, Сан-Марино, Әулие Престол, Біріккен ... ... ... Кеңестік Социалистік Республикалар Одағы, Түркия,
Финляндия, Чехославакия, ... ... және ... ... ... [12, 14 ... ... Хельсинки қорытынды актісі ЕҚЫК-ға қатысушы мемлекеттердің
өз азаматтарына қатысты, сондай-ақ өз ... ... ... ... Бұл ... сол кездегі Еуропа құрлығындағы қалыптасқан
халықаралық жағдайды түпкілікті бекітуге және Батыс пен Шығыстың арасындағы
қарым-қатынастардың шиеленістерін шешу бағытындағы ... одан ... ... ... тиіс ... Онда ... қатысушы елдердің өзара
қарым-қатынастары мен ынтымақтастықтарының нормаларын айқындайтын ... ... ... [15]. ... ... ... Батыс пен Шығыс
арасындағы текетірес те жойылды. ... ... ... ... және ... лагерь елдері енді ұйымды Еуропа елдеріндегі
шиеленісті реттейтін жалпыеуропалық ұйымға айналдыруға күш сала ... ... қол ... сол ... жаңа ... құруға негіз жасаған
Париж хартиясы, «Еуропадағы ашық аспан» сияқты маңызды құжаттардан осы
мақсат анық ... ... ... ... ... ... айтарлықтай әсерін
тигізгендігі белгілі. Бірақ, бұл ... ... ... ... да кері ... ... ... Ол шын мәнінде НАТО және Еуроодақпен
тонның ішкі ... ... ... ... Сондай-ақ, оның шешімдері
де Солтүстік атлантикалық альянс пен Еуроодақтың мүддесінен туындайтын
мәселелермен ... ... ... ... ... келісіміне қосылушы
мемлекеттер санын көбейтіп қана қоймай, ЕҚЫҰ қарайтын мәселелер шеңберін
онан әрі кеңейте түсті. Осыған орай ... жаңа ... ... ... ... Дегенмен де, Еуропа құрлығындағы ... ... ... шешу және ... жағдайлардың алдын алу –
оның басты мақсаты болып қала берді [13, 76 ... ... ... ЕҚЫК ... мен міндеттемелер тұжырымдалатын
кездесулер мен конференциялар түрінде жұмыс істеді, мерзім-мерзім ... ... ... тыңдалып отырды.
Форум қызметіндегі бетбұрыс жасалған сәт  - 1990 жылғы  жоғары
деңгейде өткен Париж ... ... деп ... ... ... бар. Жаңа ... Париж хартиясында Еуропадағы тарихи өзгерістер үдерісін басқаруға ... және ... ... ... соң ... жаңа ... беру ... қойылды. Осы міндеттерді шешу үшін бірнеше мекемелер мен
институттар құрылды, кездесулерді тұрақты негізде өткізу жолға ... ... ... ... ... жылғы қарашада ЕҚЫК үдерісі шеңберіндегі келіссөздерде 
қарулануға ... ... ... ... – Еуропадағы әдеттегі қарулы
күштер туралы шарт (ЕӘҚКШ) әзірленді [13, 94 ... ... ... ... ... ... ... Еуропадағы
қауіпсіздік және ынтымақтастық жөніндегі ұйым (ЕҚЫҰ) деп қайта атау ... ... Бұл Ұйым ... жаңа ... ... ... және бір
мезгілде оның институционалдық даму жолының көрінісіне айналды. 
1996 ... ... ... Лиссабондағы  кездесуінде «XXI ғасырдың
Еуропасы үшін жалпы және ... ... ... ... туралы
декларация қабылданды,  ... ... ... ... ... ... іс-қимыл бойынша форумның күн тәртібін
дамыту» бекітілді. Дәл сол ... ... ... пен ... ... ... ісіндегі шешуші рөлі туралы тезис одан ... ... Бұл ... ... 1999 жылы Стамбұлда Ұйымның
жедел мүмкіндіктерін жетілдіруді көздейтін ... ... ... ... ... Осы ... ЕҚЫҰ-ға қатысушы 30 мемлекет Стамбұл
декларациясын қабылдады ... ... ... ... күштер туралы
бейімделген шартқа қол қойды [20].
Ендігі жерде ұйымның ... ... және ... ... ... өтсек. Ұйым шеңберінде шақырылатын кеңестер келесідей:
Жоғары деңгейдегі ...... ... ... және ... ... ЕҚЫҰ өңіріндегі жағдайға бағалау жүргізеді
және қызметтің жаңа негізгі бағыттарын әзірлейді. Соңғы кездесу 1999 ... ... ... ... төменгі бөлімшелерде толығырақ тоқталатын
боламыз;
Сыртқы істер ... ... ... –  аса маңызды мәселелерді
қарайтын және тиісті шешімдерді қабылдайтын орталық директивалық ... ... ... болып табылады. СІМК кездесулері жылына кемінде бір
рет әрбір Төрағаның ... ... ... таяу өткізіледі;
Тұрақты Кеңес (ТК) – ЕҚЫҰ-ның күнделікті жедел қызметі үшін ... Оның ... Іс ... ... ... басшылық етеді.ТК
мүшелері, қатысушы мемлекеттердің тұрақты өкілдері апта ... ... ... ... ... жиналады. Тұрақты Кеңес ЕҚЫҰ-ға қатысты
барлық мәселелер бойынша консультациялар өткізеді ... ... ... ... ... да ... ... [20].
Бұлардан бөлек ұйымда төмендегідей құрылымдық органдар қызмет
атқарады:
Қауіпсіздік ... ... ... (ҚЫФ) – ЕҚЫҰ-ға қатысушы
мемлекеттер делегацияларының тұрақты өкілдерінен ... және ... ... апта ... ЕҚЫҰ ... қауіпсіздік пен тұрақтылықты
нығайтудың нақты шаралары бойынша келіссөздер мен консультацияларға
арналған ... ... ... ... ... қару-жараққа бақылау
жасау, қарусыздану мен сенім шаралары, жанжалдың туындау қаупін азайту
жөніндегі ... ... ... ... тұрақты
консультацияларды; сенім және ... ... ... ... ... ... ... доктриналар бойынша семинарларды
ұйымдастыру кіреді. 
Парламенттік Ассамблея (ПА) – 1991 жылы ... ... ... ЕҚЫҰ ПА-ның 2007 жылғы  шілдеде Астанада өткен
сессиясында Португалия өкілі Ж. Соареш  бір жыл ... ... ... ... ... (ІТ) – жедел қызметке жалпы басшылықты жүзеге
асырады, ол ЕҚЫҰ-да төрағалық етуші ... ... ... миинистрі.
2009 жылы ЕҚЫҰ-ның Іс жүргізуші төрағасы Қазақстан ... ... - ... ... ... ... ... жақсы білеміз. Төрағаның өкілеттік мерзімі бір жылды
құрайды [20].
Сонымен қатар ұйымның ... ... ... мен ... ... ... – СІМК үш жыл мерзімге тағайындайды,  Іс жүргізуші төрағаның
өкілі және Ұйымның бас әкімшілік лауазым иесі ретінде ... ... ... ЕҚЫҰ ... және операцияларына басшылық жасау кіреді.
2005 жылдан бастап бұл лауазымда  Марк ... де ... ... ... – Бас ... ... жұмыс істейді және мынадай
бөлімшелерден құралады:
• Бас Хатшының офисі;
• Жанжалдардың алдын алу орталығы;
• Стратегиялық полициялық ... ... ... ... ... Адам ... ... күрес жөніндегі Арнайы өкіл мен үйлестірушінің
бюросы;
• ЕҚЫҰ-ның Экономикалық және экологиялық ... ... ... және ... ... Прагадағы бөлімше (ЕҚЫҰ-ның мұрағаттары мен оның құжаттамасын тарату)
[22].
Демократиялық институттар мен адам құқықтары жөніндегі бюро (ДИАҚБ) ... ... ... ету, ... ... және заң ... қамтамасыз ету мәселелеріне жәрдемдесу үшін жауап береді. Штаб-
пәтері Варшавада орналасқан. 2008 ... ... ... ... Елші ... ... болып табылады.
БАҚ бостандығы жөніндегі ЕҚЫҰ өкілі – ... ... ЕҚЫҰ ... ... еркін және тәуелсіз ... ... ... ... жүзеге асырады. 2010 жылғы 11 наурыздан
бастап бұл лауазымды Дунья Миятович (Босния және Герцеговина) ... ... ... Жоғарғы Комиссар – этникааралық  шиеленіс
жағдайларын анықтайды және олардың тез ... ... ... Штаб-
пәтері Гаагада орналасқан. 2007 жылғы 4 шілдеден бастап бұл лауазымда Кнут
Воллебек (Норвегия) ... ... ...... ... алу, ... ... нақты бағыттар бойынша дамуға көмек көрсету мақсаттарына
қызмет етеді. Олардың мандаты орналасқан ... ... ... ... қоюды және үнқатысуды дамытуды көздейді.
Қазіргі уақытта ЕҚЫҰ-ның тыста 18 миссиясы ... ... ... Балқанда (Албания, Босния және Герцеговина, Черногория, Хорватия, 
Сербия, Косово, БЮР Македония);
• Шығыс Еуропа ... ... ... ... ... ... Армения, ЕҚЫҰ-ның  Минск конференциясының
тақырыбы ... ... ... ... ІТ  Жеке өкілінің офисі);
• Орталық Азияда (Қазақстан, Қырғызстан, Тәжікстан, Түрікменстан,
Өзбекстан) [23].
Төраға ... ел ... ... ... сайланады. Егер бір
ғана ел қарсы болса, үміткер төрағалыққа өтпейді. Төраға қызметін сайланған
елдің ... ... ... ... Оны ... ... ... деп
атайды. Оның Ұйымдағы тұрақты өкілі ... елші ... ... ... ЕҚЫҰ ... ... ... сол басқарады. Ал
оның орынбасары Дайындық комитетіне жетекшілік етеді. Қазіргі төрағаның
негізгі қызметі ... ... ... ... ... ... оның түрлі
институттарының жұмыстарын үйлестіреді, мүше ... ... ... ... ... іс-қимылдар жасайды [23]. Ұйым
аясында жыл бойы болатын ... ... ... ... ... ... саяси басшылығымен өтеді. Сондай-ақ ЕҚЫҰ-ның тұрақты
форматтарына жататын Экономика-экологиялық форумдар, Қауіпсіздікті ... жыл ... ... Ынтымақтастық жөніндегі Жерортатеңіздік
және Азиялық ... ... тағы ... да ... ... ... төрағаның бақылауында болады.
1.2. ЕҚЫҰ-дың Астана Саммиттіне дейінгі жоғарғы денгейдегі бас
қосулары
Астана саммитіне дейін ЕҚҰЫ ... ... ... алты ... ... ... ... қызметін анықтайтын және әлемдегі
қатынастарды реттеуге бағытталған құжаттар талқыланады. Бұл ... және ... ... мүше ... ... ... ... жылдың көлемінде атқарылуы тиіс ... ... ... және ... бағыт-бағдарын айқындайтын әлемдік
деңгейдегі жиын. Саммит бекітілген кесте бойынша өткізілмейді, тек ... ғана ... ... ... ... ... ... тарихына жеке-жеке тоқталып талдау жасап көрелік.
Хелсинки кездесуі. Еуропадағы қауіпсіздік және ынтымақтастық ұйымы
алғашында «Еуропадағы қауіпсіздік және ... ... деп ... ... ... 1975 жылы ... мен ... күндері Финляндияның
астанасы Хальсинки қаласында өтті. Бұл саммитке 35 елдің басшылары қатысты.
Саммит нәтижесінде ... ... және ... Актісі” қабылданды. Саяси маңызға ие болған акті
“Хельсинки Актісі” деген атпен де ... ... ... ... ... ... тиіс шаруаларын бекітті [17].
Хельсинки Қорытынды актісі мәтінінің ағылшын, испан, итальян, неміс,
орыс және ... ... ... түпнұсқасы Финляндия Республикасының
үкіметіне сақтауға берілді. Басқа қатысушы мемлекеттердің әрқайсысы
Финляндия ... ... осы ... ... ... ... ... құжатта “Осы Қорытынды актінің мәтіні әрбір
қатысушы мемлекетте жарияланады, ол соны ... және ... ... ... кең танысуды қамтамасыз етеді” деп баяндалғанымен, Кеңес
Одағы мұны орындай қоймады. ... ... ... ... ... мәтіні
мемлекеттік “Мәдени мұра” бағдарламасы бойынша жарық көрген “Әлемдік
саясаттану антологиясының” ... 2007 жылы ... ... ... ... датасы ретінде 1975 жылдың 1 тамызы саналады,
осы күні Еуропадағы ... және ... ... ... ... Осы күні ... ... 33 еуропалық мемлекеттердің,
Америка Құрама Штаттарының және Канаданың басшылары ЕҚЫК Қорытынды ... ... бұл ... мүше мелекеттердің өз азаматтарына және ... ... ... ... ... Осы ... ... актісі жалпы еуропалық қауіпсіздік жүйесінің қалыптасуындағы
маңызды қадам болды.
Хельсинки Кеңесіне қатысушы ... ... ... пен ... және ... ... мен ... дамыту
үдерісіне адалдығын қуаттай отырып, ... ... ... қатысушы
мемлекеттермен қатынастарында, олардың саяси, экономикалық және әлеуметтік
жүйелеріне, сондай-ақ олардың ... ... ... даму ... ... ... да бірінші дәрежелі
маңызы бар және өзара қатынастарда басшылыққа алатын ... он ... ... және ... ... ... 1) ... теңдік, егемендікке тән құқықтарды
құрметтеу; 2) күш немесе күш ... ... ... ... ... ... 4) мемлекеттердің аумақтық тұтастығы; 5)
дауларды бейбіт жолмен реттеу; 6) ішкі ... ... 7) адам ... ... ... оның ... ақыл-ой, ар-ождан, дін және наным
бостандықтарын құрметтеу; 8) халықтардың тең құқықтылығы мен өз ... ... ... 9) мемлекеттер арасындағы ынтымақтастық; 10) халықаралық
құқық ... ... адал ... ... танылды [28].
Хельсинкиде өткен ЕҚЫК келіссөздерде Албаниядан бөлек ... 35 ... ... ... ... және Канаданың сыртқы істер
министрлері «Көк кітапты» бекітіп, ... ... ... ... ... өкілдерінің позициясын анықтайды.
Сонымен Хельсинки қорытынды актісін бекіткен 10 ... ... ... ... кетсек.
1. Егеменді теңдік, егемендікке тән құқықтарды қадірлеу.
Қатысушы мемлекеттер егеменді теңдікті және бір-бірінің ... ... ... тән ... қамтыған барлық құқықтарды
қадірлейтін болады, олардың қатарына атап ... әр ... ... ... ... ... пен саяси тәуелсіздікке
қатысты құқықтары енеді. Олар сондай-ақ, бір-бірінің ... ... және ... ... еркін таңдау және дамыту құқықтарын, дәл
сол ... өз ... мен ... ... ... ... ... рухында өз қараулары бойынша бір-бірінің анықтау және
жүзеге асыру құқықтарын қадірлейді. Олар халықаралық құқыққа сәйкес ... және ... ... өз ... ... ... ... деп
есептейді. Олардың, сондай-ақ, халықаралық ұйымдарға қатысты болуға не
ұатысты болмауға, одақтас келісім шарттардың ... ... я ... екіжақты я көпжақты келісім шарттарға қатысуға ... ... бар: ... ... ... ... құқылы [12].
2. Күш қолданбау немесе күшпен қоқан-лоққы көрсетпеу.
Қатысушы мемлекеттер ... ... ... ... ... кез ... мемлекеттің аумақтық тұтастығына, немесе
саяси тәуелсіздігіне ... ... ... мен осы ... ... ... да бір ... түрдегі күш көрсетпеуден,
күшпен қоқан-лоққы жасаудан бас тартады. Күш көрсетуге ... ... ... ... бұзуды қолдануды негіздеу үшін ешқандай жөн-жосық
пайдаланыла ... ... ... ... ... ... шекараларын ғана емес, сондай-
ақ Еуропадағы барлық мемлекеттердің шекараларын да ... деп ... олар ... де, ... де бұл ... қол сұғушылықтан
сақтанады.
Олар, соған сәйкес, кез келген қатысушы мемлекет аумағының жартысын
немесе оны тұтастай ... ... және ... ... ... ... кез
келген талаптардан я әрекеттерден тартынады.
4. Мемлекеттің аумақтық тұтастығы.
Қатысушы мемлекеттер қатысушы ... ... ... ... ... Осыған сәйкес олар Біріккен ... ... ... мен қағидаларына үйлеспейтін, аумақтық тұтастыққа,
саяси тәуелсіздіккен немесе кез келген қатысушы мемлекеттің бірлігіне ... де, ... күш ... немес күшпен қоқан-лоқы жасау сипатындағы
кез келген әрекеттерден тартынады.
5. Таластың ... ... ... ... өз ... ... халықаралық
бейбітшілікке, қауіпсіздікке және әділеттілікке қауіп төндірмейтіндей
бейбіт құралдармен ... Осы ... ... өздері тараптар болып
табылуы мүмкін таластар туындағанға дейін ... кез ... ... ... ... тергеу, бітістірушілік, татуластыру,
арбитраж, сот арқылы ... ... ... жеке ... ... басқа бейбіт
құралдарды пайдаланады [12].
6. Ішкі іске қол ... ... ... мемлекеттің ішкі құзырына енетін
ішкі немесе сыртқы істеріне тікелей ... ... ... ... ... қол сұғушылықтан өзара қарым-қатынастарына қарамастан бой ... ... ... ... ... құлатуға бағытталған
террористік әрекеттерге немесе бүлікшіл я басқа ... ... ... ... жәрдем көрсетуден сақтанады.
7. Ой-пікір, ар-ождан, дін және сенім бостандықтарын қоса алғанда, адам
құқықтары мен негізгі бостандықтарын ... ... ... ... ... ... дін ... бостандықтарымен қоса, нәсіліне, жынысына, тілі мен дініне байланысты
айырмашылықтарға қарамастан, адам ... мен ... ... ... ... адам ... мен ... бостандықтары саласында
БҰҰ Жарғысы мен адам құқықтарының Жалпы декларациясының мақсаттары мен
ұстанымдарына сәйкес ... ... ... ... егер ... ... адам құқықтары туралы Халықаралық Пактілермен қоса, осы
саладағы халықаралық декларациялар мен ... ... ... ... ... ... және ... өз тағдырына иелік ету құқығы.
Қатысушы мемлекеттер БҰҰ Жарғысының мақсаттары мен ... ... ... ... ... ... тұтастығына қатыстыларын
да қоса, тиісті нормаларына сәйкес үнемі әрекет ете отырып, теңқұқылықты
және ... өз ... ... құықығын қадірлейді. Қатысушы
мемлекеттер өз араларындағы, сондай-ақ барлық мемлекеттер арасындағы достық
қарым-қатынастарды дамытуды ... ... және ... ... өз ... иелік ету құқығын тиімді жүзеге асырудың жалпы
маңыздылығын растайды; олар, ... осы ... ... ... жою маңызды екенін еске салады.
9. Мемлекеттер арасындағы ынтымақтастық.
Қатысушы ... өз ... ... ... ... ... салаларда БҰҰ Жарғысының мақсаттары мен ұстанымдарына
сәйкес дамытады. Өз ынтымақтастығын дамыта отырып, қатысушы ... ... пен ... ... ... ... салаларға ерекше мән ... ... ... ... ... ... өз үлестерін қосады.
Олар тең құқықты тараптар ретінде өз ынтымақтастықтарын дамыта отырып,
өзара ... пен ... ... ... пен тату ... ... халықаралық бейбітшілік, қауіпсіздік пен әділеттілікке әрекет
етуге талпыныс жасайды. Олар, дәл осылай, өз ... ... ... әл-ауқатын арттыруға және оның ішінде, өзара танысудың ... ... және ... ... ғылыми, техникалық,
әлеуметтік, мәдени және гуманитарлық ... ... ... ... ... ... ... жүзеге асыруға ықпал
етуге тырысады [12].
10. Халықаралық құқық бойынша міндеттемелердің адал орындалуы.
Қатысушы мемлекеттер халықаралық құқық ... өз ... ... ... ... танылған ұстанымдары мен
нормаларынан ... ... ... ... халықаралық құқыққа
сәйкес шарттардан немесе олардың өздері қатысушылар болып табылатын ... ... ... де адал ... ... ... соғыс» тұсында қабылданған 10 ... ... ие ... ... БҰҰ ... негізгі ережелерді жай
ғана қайталап, оны ары қарай дамытып ғана қойған жоқ, мүше елдердің Еуропа
құрлығында ... өмір ... ... ... көрсетті.
Сонымен қатар, Қорытынды актіде мемлекетаралық қарым-қатынастың барлық
сферасын қамтитын ЕҚЫК ... ... ... Олар ... ... ... Әскери-саяси өлшемге саяси қаупсіздік пен қарулануды бақылау
мәселелері, ... ... алу мен шешу ... ... өлшем экономика, ғылым, техника және қоршаған орта саласындағы
ынтымақтастық мәселелерін қамтиды. Адами ... ... және ... да
салалардағы ынтымақтастық (ақпарат, мәдениет, білім), сондай-ақ адам құқығы
жатады.
Хельсинки үдерісі ... мүше ... ... ... көзі, іс-әрекеттер нормасының кодексі (мемлекетаралық және мемлекет
ішіндегі) және ... ұзақ ... ... ... болды.
Осының арқасында Хельсинкиде өткен ... ... ... мен ... өзгерістердің орын алуына әсерін тигізді [12].
Жоғарыда айтқандарымыздың барлығы ЕҚЫК-ның Еуропадағы қауіпсіздіктің
және ынтымақтастықтың нығаюына және ... ... 70-80 ... белең
алған идеология тұрғысынан бөлінушілікті жеңуде катализатор ... ... ... ... ... ... таман Кеңес
Батыс пен Шығысқа ортақ жалпы құндылықтарды ... ... ... ... ... айналады.
1990 жылға дейін ЕҚЫК нормалар мен ... ... мен ... ... жұмыс атқарды, осы міндеттемелердің
орындалуы жайлы ақпараттар тыңдалып отырды.
Париж саммиті. Хельсинки Саммитінен кейін араға он бес жыл ... 1990 ... ... астанасы Париж қаласында
өтті. Париж Саммитіне 34 елдің басшылары қатысты. Бір ... ... ... Саммит қарсаңында ғана екі Германия біріккен болатын. Бұл бас
қосудағы айтулы оқиға “Жаңа Еуропаға арналған Париж Хартиясы” атты ... ... ... ... ... ... де ... болған құжатта
КСРО мен АҚШ және олардың одақтастары ... ... және ... толы “ ... ... соғыс” аяқталғандығын білдірді. Одан басқа
мүше-елдердің Сыртқы Істер ... ... ... ... ... ... шешімдер қабылданды [19]. Бір сөзбен айтқанда Париж
Хартиясы жаңа ... үшін ... ... ... ... қойып, ЕҚЫК-ның
келіссөздер мен диалогтар ... ... ... ... ... бастама жасады. Жаңа Еуропаға арналған Хартияда Еуропадағы ... ... ... үлес ... ... қабақ соғысы аяқталғаннан
кейін туындайтын мәселелерді шешу міндеті қойылды. Осы ... ... ... ... мен ... құрылып, Кеңестің жұмысына
жүйелендірілді. Париж хартиясында «Еуропаның бөлінуі мен ... ... ... ... сондықтан мемлекеттер арасындағы қарым-
қатынас «ынтымақтастық пен өзара сыйластыққа негізделеді» ... ... 1975 жылы ... Қорытынды актісінде
бекітілген еуропалық қауіпсіздіктің 10 ... ... ... қауіпсіздік жүесін құрудағы жаңа бағыттарды көрсетті. ... ... ... адам ... мен демократия принциптеріне
және заңның ұстемділігіне, сондай-ақ мәдениет саласында ынтымақтастықтың
дамуына көмектесу ... ... ... ... ... ... мүжелері
ЕҚЫК институциалау жайлы шешем қабылдайды. Бұл ... ... ... ... ... кеңестердің төмендегідей үш сатылы механизмі
құрылады.
1. кеңес отырыстары жүйелі түрде жылына кем ... бір ... ... ... ... ... және глобалды мәселелер
қаратырылуы қажет, ЕҚЫК ... ... ... ... ... ... ... қабылдануы қажет.
2. Сыртқы істер министрлерінің кеңесі - ЕҚЫК ... ... ... ... форум. Кеңес Еуропадағы қауіпсіздік пен
ынтымақтастық жөніндегі кеңеске ... ... ... ... ... ... қатысушы мемлекеттердің мемлекет және үкімет
басшыларының кездесулерін дайындайтын және осы ... ... мен ... ... ... ... Аға лауазымды тұлғалар комитеті Кеңестің отырыстарын ... ... ... ... мәселелерге шолк өткізеді және ЕҚЫК-нің
алдағы жұмысы міселелерін, соның ... ... да ... ... ... [19].
Сонымен қатар жанжалдар туындау қаупін азайту ... ... ... Жанжалдардың алдын алу ... ... ... ... сайлау туралы байланыстарға және ақпаратпен ... ... ... ... ... ... ... Кеңестің құрылымы еуропалық ... ... ... ... ... ал ... ... органдар Еуропадағы болашақ қауіпсіздік жүйесін қалыптастыруға
негіз қалады.
Аталған құжатта ЕҚЫК қызметі үш сала ... ... ... қауіпсіздік пен сенімді тұраұтандыру; экономика, ғылым және
техника, қоршаған орта ... ... ... ... басқа салалардағы өзара көмек (қоғамдық байланыстар, ... ... адам ... және ... ... ... [12].
Сонымен бірге ЕҚЫК-ге қатысу елдердің мемлекет және үкімет басшылары
1990 жылы 19 қарашада жиырма екі елдің Еуропадағы қарапайым ... ... ... қолдады. Бұл құрылым Еуропадағы жаңа саяси-әскери күш
және қауіпсіздік жүйесі болуы керек болды. осы жөнінде ... ... деп ... «Келісімге сай Еуропадағы қарулы ... ... ... ... ... және ... қатынастарымызға жаңа сапа
беріледі».
Осылайша жаңа Еуропаға арналған ... ... ... негізінде әртүрлі қақтығыстарды ... ... ... ... ... жасап берді. Жоғарыда айтып өткеніміздей
хартия ... ... ... ... және ... ... пен Батыстың өзара қатынасының жаңа ... ... ... ... ... табылады.
 Хельсинки саммиті.  1992 жылы 9-10-шілде күндері ... ... ... ... Бұл ... ... ЕҚЫК жай ғана форум
деңгейінен аймақтық әскери-саяси мәселелерге араласа ... ... ... көтерілді. Екінші рет ... ... бас ... ... ... ... істері жөніндегі Жоғарғы комиссар
қызметін және Қауіпсіздік саласында әріптестік туралы форум ... ... ... ... ... маңызын бекітті [19].
Будапешт саммиті. Еуропадағы қауіпсіздік және ... ... 1994 жылы ... ... ... ... қаласында өтті. Саммиттың нәтижесінде ЕҚЫК ... 1995 ... ... ... ЕҚЫҰ деп ... ... ... қабылданды.
Жоғары деңгейдегі бұл кездесуде ... ХХІ ... ... ... болу ... ... ... көтерді. Сонымен
бірге қатысушы мемлекет басшылары ЕҚЫК аймағында ... ... ... ... кіші ұлттарды ... ... ... ... ... ... шеңберiнде қабылданған мiндеттемелердiң керектігін мойындай
отырып, ұйым қақтығыстарды ерте ескерту, ... ... ... реттеуi тәрізді мәселелерді шешу ісінде басты құрал ... ... ... ... ... ... ... тәртіп кодексi нығайтылды. Сонымен бірге осы саммит шешімімен 1995
жылдың 1 қаңтарынан бастап ЕҚЫК ұйымы өзінді ... мен ... ... еуропадағы қауіпсіздік ынтымақтастық ұйымы болып өзгертілетіндігі қағаз
жүзінде бекітілді [19].
Лиссабон саммиті. Бұл кездесуде де ХХІ ... ... ... өз ... ... Кездесу 1996 жылы желтоқсан айында өткізілді.
Лиссабон кездесуі барысында «XXI ғасырдың ... үшiн ... және ... ... үлгiлерi» декларациясы, «қару-жарақты бақылаудың
негіздері» ... ... ... ... ... ЕҚЫҰ-дың
тұрақтылық пен қауіпсіздіктегі ролін одан ары бекіте түсті [12].
Стамбұл саммиті. Лиссабон саситтінің қорытындылары 1999 жылы ЕҚЫҰ-ның
Стамбұлда ... ... ... ... хартиясын қабылдауға
негіз болды, бұл ұйым тарихындағы айтулы оқиға ... ... ... ... ... ... ... пікірталасқа нүкте
қойылды. Жиынға қатысқан 30 ел ... ... ... ... ... ... күштер туралы келісімге қол қойды. Саммитке
қатысушы мемлекет ... бұл ... осы жүз ... ... ... деп ... өзі ... емес еді [12].
 Жаңа хартияға сәйкес ұйым қақтығыстарды алдын-ала ескерту, дауларды
шешу, дағдарыстардың алдын реттеу тәрізді ... ... ... мен ... ие ... Сонымен бірге ЕҚЫҰ-ға қатысушы
мемлекет басшылары ЕҚЫҰ-ның ... және ... ... аймағын
қалыптастыру керектігін басып айтты. Оған қол жеткізу үшін төмендегідей
бірнеше қадамдар жасалу керектігі ... ЕҚЫҰ мен ... да ... ... ... ... негізделген қауіпсіздік іргетасын қабылдау;
- Ұйымның қауіпсіздікке деген тұрғысын одан ары ... ... ... ... ... Жылдам қимылдайтын эксперттік топтар құру;
- Кейбір қатерлі аудандарда ... ... ... ... ... ... ... үшін полицияның қызметін кеңейту.
Бұдан бөлек ... ... ... ұйым шеңберіне ... ... ... ... ... ... ... мемлекеттердің келесідей міндеттері айқындалған: «жалпыға бірдей
қауіпсіздік тұжырым негізінде, тең құқылы парнер ... ... ... ... ... 3-ережеде: «қауіпсіздік пен бейбітшілік мемлекет ішіндегі адамдар
арасында ... және ... ... ... дамыту
негізінде нығайтылуы тиіс» [19].
Сонымен қатар ЕҚЫҰ құрамындағы мемлекеттерге ... ... ... ... кеңейтуге саяси шектеу қойылуы жөнінде хартияда арнайы бап
белгіленді. Осылайша Стамбұл саммитінде Еурора қаупсіздігінің ... қою ... ЕҚЫҰ ... БҰҰ ... ... ... бір дәлелдеді.
Көріп отырғанымыздай Астанадағы бас қосуға дейін 35 жылдық тарихы бар
ұйымның тек 6 ғана кездесуі өткен. Бұл ... ұйым ... әлі ... ... көп екендігін аңғартса керек. Дегенмен құрылған
күнініен бастап оның тарихында болып өткен әр кездесудің өзіндік ... ... атап ... ЕҚЫҰ ЖӘНЕ ... ... ... ҚАРЫМ-ҚАТЫНАС
2.1. ЕҚЫҰ мен Қазақстан арасындағы қатынастардың орнау мен кезеңдері
Қазақстан Еуропадағы қауіпсіздік және ынтымақтастық жөніндегі ... ... ... ... ... Осы ... ... 8-інде  республика
ЕҚЫК-нің Хельсинки қорытынды актісіне, ал қыркүйектің 23-інде – Жаңа ... ... ... қол ... ... жылдарында Қазақстан әлемдік державалар ... ... ... ... ішінде  ЕҚЫҰ-ның қолдауын қажет етті.
Бұл кезде дүниежүзілік қоғамдастық та  ... ... ... жағынан
әлемдегі төртінші ядролық ... ие ... ... жас ... ... ... ... мүдделі болды. Осыны ескере отырып,
еліміз сыртқы және ішкі саясатта  теңдестірілген амал-көзқарастар пайдасына
саналы түрде ... ... ... ... экономика мен қоғамды
ырықтандыру стратегиясы сол амалдардың өзегіне айналды [31, 58 б.]. 
Батыстың жетекші елдерінің ... ... ... ... еуропалық
қауіпсіздіктің тең құқылы және бөліну сызықтары жоқ ... ... ... ... ... ... ... кеңестің толыққанды қатысушысына айналған Қазақстан оны
одан әрі дамыту, ... ... ... ұйым ... қайта құрылуы
үдерісіне белсене қатысты. Қазақстан Президенті Н. Назарбаев ЕҚЫҰ-ның
Хельсинкиде (1992 ж.), ... (1994 ж.), ... (1996 ж.) ... (1999 ж.) ... ... ... қатысты. ЕҚЫҰ Министрлер
Кеңесінің ... ... ... ... ... саясат
ведомствосының басшысы өкілдік етеді. Қазақстандық парламентшілер Ұйымның
Парламенттік ассамблеясының ... ... ... [26, 83 б.].
Кеңестік оқшау саясат пен тоталитарлық үстем ... ... жас ... әлемдік державалар мен беделді халықаралық
ұйымдардың, соның ішінде ... ... ... еді. ... ... және ынтымақтастық жөніндегі кеңесіне мүше ... ... ... мен ... ырықтандыру стратегиясының басы болды.
Қазақстан Республикасының ЕҚЫҰ-ы тарихынан алатын орнын бірнеше ... ... ... ... ... ... ... болған 1992-
1997 жылдары Қазақстан Президенті Н. Назарбаев ЕҚЫҰ-ның 1992 ... 1994 ... ... 1996 ... ... саммиттерінің жұмысына
қатысты. ЕҚЫҰ Министрлер Кеңесінің жылсайынғы отырыстарына Қазақстан атынан
сыртқы саясат ... ... ... ... Ұйымның Парламенттік
ассамблеясының жұмысына парламентшілер белсенді қатысып отырады. 1992
жылдың 8 шілдесінде Қазақстан ... ... ... ... осы ... 23 ... – Жаңа ... үшін Париж хартиясына
қол қоюы ықпалдасу іргетасының қалану кезеңіндегі елеулі оқиғалар ... 89-91 ... үшін ... 1994 жылғы Будапешт саммитінің де орны ерекше,
осы ... ... ... Н.Ә. ... 55 (ол ... Черногория әлі
мемлекет болып жарияланбаған) мемлекеттің басшылары қатысқан жиында тұңғыш
рет сөз сөйлеп, жаңа саяси жағдайдағы жаңа ...... ... Азия ... қауіпсіздік пен даму үдерістерін қамтамасыз етуге
байланысты өз ұсыныстарын баяндады. Осы бас ... ... үшін ... - жер ... ... қарулы мемлекеттердің Қазақстанға берген
қауіпсіздік кепілдігі туралы тарихи келісімге қол ... ... ... ... ... және ... ұйым ... қайта құрылды. Жалпыеуропалық кеңестің толыққанды
қатысушысына айналған Қазақстан оны одан әрі ... ... ... ұйым болып қайта құрылуы үдерісіне қатысты. 1995 жылы ... ... ... ... қатысуын қамтамасыз еткен Қазақстанның
тұрақты өкілдігі ашылды. 1995 жылы ЕҚЫҰ-ның Орталық Азиядағы өңірлік ... ... ... [51, 31-34 бб.].
1998-2008 жылдарды қамтитын екінші кезеңде ... ... ... ... ... ... ... құралдары
бостандығы мәселелері жөніндегі Өкілінің кеңсесі, ұлттық азшылық істері
жөніндегі Жоғарғы Комиссар ... және ... ... мен ... ... бюро тәрізді Ұйым институттарымен сындарлы байланыстар
орнатылып, 1998 жылғы 2-3 ... ЕҚЫҰ мен ... ... ... ... ... ... меморандумға қол қойылды [30, 64
б.].
1999 жылы ЕҚЫҰ-ның Алматыдағы Орталығы ашылды. Ол 2007 жылы ... ... ... қайта құрылды. Қазақстан Республикасының
Президенті 1999 жылы ... ... ... 2003 жылы ЕҚЫҰ-ға төрағалық ету туралы ниетін білдірді. ... жылы ... ... өткен ТМД басшыларының саммитінде Қазақстанның
ЕҚЫҰ-ға төрағалық етуіне қолдау көрсетіліп, беделді халықаралық ... ... ... ... ... ... осы ... жұмыс
барысында өзінің әлеуметтік-экономикалық және саяси ... ... ... ... ... өткізетін шараларға белсене араласуы
2006 жылдан тіптен ... ... ... ... ... ... – өңірлік
жауап» атты өңірлік Орталықазиялық конференция 2006 ... 18-19 ... ... ... өтті, осы жылдың 29 мамыры мен 2 маусымында
Венада ... ... ... ... ... ... шарт ... ІІІ
шолу конференциясына Қазақстан төрағалық етті, ЕҚЫҰ-ның жоғары деңгейдегі
«Мәдениетаралық, дінаралық және этникааралық ... атты ... ... ... ... 2006 ... 12-13 маусымында өткізілді
[17]. Біздің еліміздің сол ... ... ... министрлері
мемлекетіміздің талпынысын кез келген отырыста бекітіп отырды. Мәселен,
Қазақстан Республикасының ... ... ... Қ. ... 2006 жылы ... ... 631-ші арнайы отырысында сөйлеген сөзінде былай ...... тең және ... құқылы қатысушысы болып табылатын басты
еуропалық Ұйым. Бұл біз үшін ... ... ... ... пен
тұрақтылықты сақтау ісіне өз үлесімізді қосуға тамаша мүмкіндік береді. Біз
Орталық Азиялық өңірдің өкіліміз, оған күні ... ... ... ... келді. Бағымызға қарай, қазіргі кезде осы өңір ... ... ... ... ... ... анағұрлым
қауіпсіз, тұрақты және өсіп-өркендейтін Орталық Азияны орнатуға шынайы
мүдделілік танытып отыр. Біз ... ізгі ... ... және ... ... ... арқылы соған лайық жауап беруді қалаймыз.
Бұл орайда ... ЕҚЫҰ ... ... ... ... ... жылы басқаруға қатысты біздің нық шешіміміз негізсіз амбицияларды
немесе қысым көрсетуді ... ... ... әлеуеті мен
тиімділігін арттыруға өз үлесін қосуға ұмтылады» [1].
Сондай-ақ, 2007 ... 26-27 ... ... ... ... мен ... ... атты өңірлік семинар Алматы
қаласында,  ЕҚЫҰ-ның Парламенттік ассамблеясының 17-ші жылсайынғы сессиясы
2008 жылы 29 ... мен 3 ... ... ... қаласында өткізілді. 2009
жылғы қаңтарда қазақстандық дипломат, Елші В. ... ЕҚЫҰ ... ... ... ... пен кемсітушілікке қарсы
күрес жөніндегі жеке өкілі болып тағайындалды. 2009-2012 жылдарға арналған
Адам құқықтары саласындағы ... ... ... және ... жылдарға
арналған Құқықтық саясат тұжырымдамасы қабылданды, соның нәтижесінде
қазақстандық ... ... ... ... ... ... 128-129 бб.].
Жалпы Қазақстан ұйым қатарын толықтырған ... ... ... нық ... кез-келген ұйым шеңберіндегі іс-шараға белсене ат
салыса алатындығын көрсетті. Ең бастысы еліміз алғашқы күннен осы ... ... ету ... ... жоқ.
2.2. ЕҚЫҰ мен Қазақстан арасындағы байланыстың негізгі бағыттары
Бүгінгі таңда Еуропадағы қауіпсіздік және ынтымақтастық ... ... ... алатын орны бірегей. Жауапкершіліктің кең ауқымы мен
Ұйымның жан-жақты ... ... ... ... ашық ... мен ... ... кешенді көзқарасы ... және ... ... ... өзара ықпалдасудың
басты элементтерінің бірі ретінде ... Нақ ... 1992 ... осы ... ... мүшелігі туралы шешім қабылданғандығын
жоғарыда атап ... ... ... ... Қазақстан Республикасының
халықаралық қауіпсіздікті және елдің ... ... ... ... бастамалары ЕҚЫҰ шеңберінде жүзеге асты десек қателеспеген болар
едік.
 Соңғы бірнеше жыл бойында Қазақстан ЕҚЫҰ-ның бірқатар ірі ... ... ... ... саудасына қарсы күрес – өңірлік жауап» атты өңірлік Орта ... ... 2006 ж. 18-19 ... ... әдеттегі қарулы күштер туралы шарт ... ІІІ ... ... төрағалық етуі (Вена, 2006 ж. 29 мамыр –
2 маусым);
• ЕҚЫҰ-ның жоғары деңгейдегі ... ... ... түсінік» атты Кеңесі – Толеранттық жөніндегі кеңес
(Алматы, 2006ж. 12-13 маусым);
• «Минасыздандыру саласындағы сенім ... мен ... ... ... ... (Алматы, 2007ж.26-27 наурыз);
• ЕҚЫҰ-ның Парламенттік ассамблеясының 17-ші ... ... 2008 ж. 29 ... – 3 ... [3, 67-70 ... ... ЕҚЫҰ мүше ретінде өткізген бұл бастамалары,
Қазақстанның 1975 жылғы Хельсинк ... ... ... ... үдерістерге еркін қатысуға, тәжірбие алмасуға деген ұмтылысын
көрсетеді.
Қазақстан ЕҚЫҰ-мен ынтымақтастық барысында ... ... ... Атап ... ЕҚЫҰ Орталық Азиядағы экономикалық жағдайға
қатысты, аймақтақтың нарықтық экономикаға ... ... ... ... адам ... қорғау, аймақтық қауіпсіздік
салаларында бірқатар семинарлар өткізді.
ЕҚЫҰ-мен Қазақстан Республикасы Үкіметі ... ... ... ... ЕҚЫҰ ... ашу ... Демократиялық институттар және адам
құқықтары жөніндегі бюросымен өзара ... ... ... ... ... негізделіп, демократиялық институттар және
адам құқықтары жөніндегі бюросы Қазақстанда ... ... ... ... сияқты жұмыстарды атқаруда [29, 61-62 бб.].
Сонымен бірге ... өз ... ЕҚЫҰ ... өтетін кез-келген
әс-шаралар мен бастамалардың назарынан тыс қалмай өзінің уәкілдерін жіберіп
қызығушылық танытып, әлемдік ... ... ... ... ... Әсіресе, төрағалық етудің алдындағы үш
жылда өткізген кездесулері мен бастамалары айрықша екендігін айтуға болады.
Соларға ... ... ... Мәселен, 2007 жылы бірқатар бастамалар
жасалып, жоғары деңгейдегі бас қосулр өткізілді. Солардың қатарында қаңтар
айында - ... ... ... ЕҚЫҰ ... ҚР ... ... ... ортаны қорғау министрлігі және қазақстандық экологиялық
үкіметтік емес ұйымның өкілдері ... ... ... ... ... ... және тұрақты дамуды қамтамасыз етудің бас
мәселелер: жер ... ... ... және су ... ... және ... ... қатысты. Ал келесі, яғни ақпанда
қазақстандық парламенттік делегация Сенаттың ... ... ... ЕҚЫҰ ... ... қыс ... [1].
ЕҚЫҰ ПА Тұрақты комитетінің мәжілісінде Қ.Тоқаев сөз алып, ЕҚЫҰ-ның
қызмет атқаратынындағы үдеріске ҚР-дың өз үлесін қосуға әзірлігін ... және ... ... ... басшылары кезекті ЕҚЫҰ ПА 17-ші
мәжілісін 2008 жылы Қазақстанда өткізу жөніндегі Қазақстанның ұсынысын бір
дауысымен қолдап, ... бұл ... ... ... ... дамытуға және ЕҚЫҰ-ның бас мақсаттарын жетіп жатқанға Орта
Азияны жан-жақты қатыстыруға қол ... деп ... атап ... ... ... ... да ... парақтары ерекше даталы
оқиғаларға толы ... ... ... сол ... төрағасы Испания
Корольдігінің сыртқы істер және ... ... ... ... ... ... ... Сапар аясында ол ҚР Президенті Н.
Назарбаевпен, ҚР сенаты мен ... ... Қ. ... ... ... К. Мәсимовпен, Сыртқы істер министрі ... және ... ... Д. ... ... Келіссөздер
барысында ҚР және ЕҚЫҰ мен Испания арасындағы ынтымақтастық, ҚР-дың ЕҚЫҰ
төрағалығына өтінімі және мемлекеттегі және ... Орта ... ... ... ... ... мәселелер талқыланды. Ал, Қазақстан делегациясы
құрамындағы Орталық сайлау комиссиясы, Мәдениет және ... ... ... ... ұлттық орталығы, Әділет министрлігі, СІМ ... ҚР ... ... Варшавада жыл сайын өтетін ЕҚЫҰ-ның
Демократиялық институттар және адам құқықтары ... ... ... ... ... тиімді қатысу және
өкілдік» атты ... ... ... делегациясының ресми өкілдері үш
жұмыс мәжілісі аясында азамат қоғамын және демократиялық ... заң ... сөз және БАҚ ... ұлттық азшылықтардың
құқықтарын және әйелдер үшін ... ... ету ... ... Атап ... бірінші мәжіліс барысында Қазақ ... – ҚР ОСК ...... ... ҚР ... Н. ... Парламенті Палаталарының бірлескен мәжілісінде дыбыстарған ҚР Ата Заңына
енгізілетін өзгерістермен таныстырды [1].
Бұдан бөлек осы ... ... ... ... ... ортаны
қорғау министрінің орынбасары Ә. Бірәлиев, Жер ... ... ... Б. ... ... Чех Республикасындағы ҚР
елшілігінің дипломаттары Прагадағы «ЕҚЫҰ аймақтарындағы қоршаған ... және ... ... қамтамасыз етудің бас мәселелер: жер
тозуы, топырақ ластануы және су ... ... атты ... ... және ... форумына қатысты.
Форум жұмысы барысында Қазақ делегациясы Еуропалық және Азиялық
тұрақты даму ... ... ... ... қосу жөніндегі
бастаманы, сондай-ақ 2012 ... ... ... ... даму басқосуды
Қазақстанда өткізуді ұсынды [50].
Осы жылдың маусым айында ЕҚЫҰ Тұрақты Кеңесінің ... ... ... және ақпарат министрі Е.Ертісбаев сөз сөйлеп, БАҚ
бойынша заңнаманы ... мен ... ... саласындағы
жаңартулар жөнінде баяндады. Сонымен қатар Е.Ертісбаев ЕҚЫҰ Бас хатшысы
М.П. де Бришанбомен, БАҚ еркіндігі ... ЕҚЫҰ ... ... ... ... делегация басшыларымен кездесті.
Ал аталған жылдың басты оқиғасына қараша ... ҚР ... ... ... ... ... делегацияның Мадрид қаласында
өткен ЕҚЫҰ Сыртқы істер министрлері кеңесінің 15-ші мәжілісінің жұмысына
қатысуын ... ... Күн ... басты мәселелерінің бірі Ұйымға
төрағалық ету ... ... ... ... ... ... келу
болды.
Келіссөздер нәтижесінде 2010 жылы Қазақстанның ЕҚЫҰ-да төрағалық етуі
туралы келісімге қол жеткізілді. СІМК тиісті шешімі мәтінінен оны ... ... ... немесе жасырын механизмдері, қандайда бір талаптар
алынып тасталды.
Көбіне төрағалық туралы шешім Қазақстанның демократиялық ... және ... ... ... ... ... ... табылады. ЕҚЫҰ қатысу-елдерінің консенсусы саяси тұрақтылық
пен сыртқы саяси бағыттың айқындылығын қамтамасыз еткен еліміздің ... ішкі ... ... негізделген.
Бірнеше себептерге байланысты бұл тарихи және теңдессіз шешім.
Осылайша, ЕҚЫҰ-ның тарихында бұл ұйымға ... ... ... ... азиялық
ел басшылық жасайды. Әдетте ЕҚЫҰ төрағалары қатарында ... мүше ... ... ... ... ... басым болған. Мұндай жоғарғы
дәрежелі орынға бұрын ТМД елдерінің ешқайсысы үмікер де бола алмады [52, 99-
100 бб.].
Қазақстанның ... ... ... ... ... ... ... тең құқылы екенін дәлелдеді.
Жалпы алғанда өңірлік беделді форумдардың бірінің төрағасы статусы
Қазақстанды жаңа әлемдік жүйеде жаңа деңгейге ... ... Орта ... мерзімді перспективада бұл басқа да халықаралық құрылымдардың
шеңберінде, ең ... БҰҰ, ... АҚШ, ... мен ... жетекші
елдерімен қарым-қатынаста Қазақстанның беделіне оң ықпалын тигізеді.
Осыған байланысты алдағы жылдарда Қазақстан өзінің ұйымды ... ... ... ... мен ... ... керек
болғанды айтпасақта түсінікті. Сондай істердің бастамасы 2008 жылы ... ... ... ЕҚЫҰ ... ... дөңгелек үстелмен басталды.
Аталмыш іс-шараға ЕҚЫҰ Хатшылығының, Ұйымда ... ... ... ... ... ... ... еуропаның зерттеу және
білім беру орталықтарының басшылары қатысты. Дөңгелек ... ... ... ... тұжырымдалынды. Маусым айында – Хельсинки қаласында
(Финляндия Республикасы) ЕҚЫҰ-ға ... ... ... ... ... ... және Литва) Сыртқы істер министрлерінің
кездесуі өтті. Кезекті ұйым ... ірі ... ... ... 29 ... – 3 ... күндерінде Астана қаласында өткен
ЕҚЫҰ-ның 17-ші жыл сайынғы ... ... ... ... 1214 ... ... 2010 жылы Төрағалық етуі шеңберінің қарсаңында
осындай көрнекті ... ... ... ... ... және еліміздің аймақтық және ғаламдық ауқымда
беделінің өсуіне зор үлесін қосты. Бұл шара ЕҚЫҰ ... ... мен ... ... асырылуына және ЕҚЫҰ-ның
халықаралық алаңында көшбасшылық рөлін арттыруына ықпал етеді.
Сессияның ... ... ҚР ... Н. ... ... ... ... Қ. Тоқаев, Мәжіліс Төрағасы А. Мусин және ЕҚЫҰ
ПА Президенті Г. Леннмаркер сөз сөйледі. Ассамблеяның соңғы ... ... ... Ж.Соареш ЕҚЫҰ ПА Төрағасы болып, ҚР Парламенті
Сенатының Төрағасы Қ.Тоқаев ... ... ... ... ... ... ... Азияның, Американың 50-ден астам
елдерінен 500-ден астам делегаттары және ... ... ... қатысты [36].
Осы жылдың қаркүйегінде Варшавада қаласында ЕҚЫҰ/ДИАҚБ-ның (ЕҚЫҰ ДИАҚБ
– ЕҚЫҰ-ның Демократиялық ... мен адам ... ... ... қатысушы мемлекеттердің адам өлшемі ... ... ... ... ... кеңесі өтті. Форумның жұмысы барысында
ҚР мемлекеттік органдарының өкілдері, Парламент ... ... ... Сот, ... және жанұйя-демографиялық саясаты жөніндегі
ұлттық комиссиясы, Адам құқығы жөніндегі комиссиясының өкілдері әр ... ... ... ... ... ... ... қатар
көптеген пікірталасстар мен «дөңгелек үстелдерге» ... адам ... ... аспектілері бойынша мемлекеттің ұстанымын түсіндіріп қорғады. ЕҚЫҰ-
ның сол жылғы ... ... ... ... және
дискриминацияға қарсы дербес өкілі О. Орхун қазан айында Астана қаласына
ресми сапармен келіп қайтты. ... ... О. ... ... ... ... дайындау мақсатымен Бас прокуратура, Адам ... ... ... ... және ... ... Сыртқы істер
министрлігі мен Ішкі істер министрліктерінің басшыларымен кездесті [1]. 
Жылдың қорытынды есебі ретінде желтоқсан айында ... ... 16-ші ... ... ... ... (СІММ) өтті, оған Сыртқы
істер Министрі ... ... ... ... ... СІММ ... ... ЕҚЫҰ Бас Хатшысы М.П. де Бришамбо, ЕҚЫҰ
Парламенттік ... ... ... және АҚШ, ... ... ... ... Швеция, Ұлыбритания делегация басшыларымен
бірқатар екі-жақты кездесулер өткізді. Форумнын негізгі ... ... ... ... Еуропадағы қауіпсіздіктің қазіргі жағдайы мен
келешегі және Оңтүстік Кавказдағы болған ... ... мен ... [1].
Ал 2009 жылғы тарихи оқиғалар ақпанда ҚР Парламенті Сенатының Төрағасы
Қ. Тоқаевтың ... ... ... жыл ... ... ... ... қысқы сессиясына қатысудан басталды.
Сессия ... ... жол» атты ... ... таныстырылды.
Наурызда Брюссель қаласында ірі еуропалық құрылымдар – ЕҚЫҰ мен ЕО
«үштігінің» ... ... ... ... ... Оған со ... ... министрі М. Тәжин бастаған қазақстан делегациясы қатысты. Күн
тәртібіне сәйкес, Грузияда, Батыс Балқан, еуропалық қауіпсіздіктің болашағы
жөніндегі бастамалар ... ... ... ... алмасулар өткізілді.
Пікірсайыстар тараптардың қазіргі уақыттың саяси және ... ... ... талап етіп отырған аса өзекті өңірлік проблемалар ... ... ... әзір ... ... [41, 5-7 ... қорытындысы Қазақстанның қатысуымен алғашқы рет өткен ЕҚЫҰ-
ЕО форматындағы консультациялардың сыннан өткен тетіктерінің маңыздылығын
және ... ... ... ... ... ... ... жөніндегі тақырып ЕҚЫҰ шеңберінде де, сондай-ақ осы форматтың
сыртында да ... ... ... ... атап ... ... сәуірінде ЕҚЫҰ-ның демократиялық институттары мен адам
құқықтары бюросының (ЕҚЫҰ/ДИАҚБ) ... Я. ... ... ресми
сапары болды. Аталған сапардың мақсаты Қазақстанның 2010 жылғы ... ... ... ... ҚР мен ... ... мәселелерін
талқылауға арналды. Сапар шеңберінде Я. ... ҚР ... ... Қ. Тоқаевпен, ҚР Президент Әкімшілігі ... ... ... ҚР ... ... ... істер, қорғаныс және
қауіпсіздік жөніндегі комитетінің мүшелерімен, ҚР Сыртқы істер ... ... ҚР ... ... ... Төрағасы Қ. Тұрғанқұловпен, ҚР
Президентінің жанындағы Адам құқықтары жөніндегі комиссияның Төрағасы ... ... ... ... Адам ... ... уәкілі А.
Шәкіровпен кездесті [1].
Келіссөздердің барысында заң ... ... ... ... ... ... ... ЕҚЫҰ-ның гуманитарлық
өлшемдегі міндеттемелерін орындау мәселелері талқыланды. Жалпы алғанда,
Я.Ленарчич ... мен ... ... ... ... және ... ... барынша қолдау көрсететінін
білдірді [11].
Осымен қатар аталған айдың соңында ҚР ... ... ... К. ... ҚР мен ... ... саясат ведомстволары
арасындағы ЕҚЫҰ мәселелері ... ... ... ... ... ... Еуропа істері жөніндегі орынбасары
К.Флинтпен, Ұлыбританияның Сыртқы істер министрінің Тұрақты орынбасары ... ... ... ... ... ... Т.Ллойдпен және Форин Офисі түрлі департаменттерінің директорларымен
бірқатар келіссөздер жүргізді. Соның ішінде Молдавиядағы ... ... ... қоса ... кең ... ... ... пікір алмасулар болып өтті. Британ тарапы адам құқықтарын ілгерлету
және демократияландыру ЕҚЫҰ ... ... ... ... ... ... айтты. К.Жигалов ЕҚЫҰ-ның бүкіл үш ... ... ... ... ... ниетін растады. Жалпы
алғанда, бірегей геосаяси ... ... ... ... ... 2010 ж. ... төрағалық етуін қолдады және «Еуропаға жол»
мемлекеттік бағдарламасын орындауға көмек беруге әзір ... ... ... ... ... нәтижелерге қол жеткізу мақсатында
реалистік ... ... ... [6, 27-29 бб.].
2009 ж. 27-28 маусым аралығында Грециядағы Корфу ... ... ... ... ... ... бейресми кездесулері
өтті. Кездесудің негізгі мақсаты еуропалық қауіпсіздігінің болашағы және
оны нығайту жөніндегі соңғы бастамаларды ... ... ... ... қауіпсіздік туралы сұхбаттасуға арналған лайықты
орын ЕҚЫҰ болып табылады, себебі ондағы еуроаталантикалық та, еуроазиялық
та қатысушылар Ұйымның ... ... үш ... ... ... ... олар келіссөздер жүргізе алады, сондай-ақ оны басқа құрылымдармен
ақпарат алмасу үшін қолдана ... ... ... ... ... ... сенім және ашықтық жағдайын қайта қалпына келтіру, ЕҚЫҰ-
ның барлық кеңістігіндегі ... ... ... бір кезгі тиімді
құралдарын қайта жандандыру және оларды әрі дамыту жөніндегі бірлескен
жұмыстарының басы ... [6, 87-91 ... ... ... ... ... Әлемдік және дәстүрлі діндер
көшбасшыларының ІІІ ... ... ... ... ... тобына төрағалық ету шеңберінде ҚР Сыртқы
істер министрлігі ... ... пен ... ... ... ... ... ЕҚЫҰ Жерортатеңіздік байланыс тобының
(Алжир, Египет, Израиль, Иордания, ... және ... ... ... ... міндеті толеранттылық және кемсітпеушілік құндылықтарын
ілгерілету, ... ЕҚЫҰ ... және ... ... осы ... ... тереңдету болып табылды. ... ... ... ... ... ... ашық ... алды, сондай-ақ өз елдерінің этникааралық және
дінаралық диалогтарын және еңбек көшіп-қонушыларының құқықтарын ... ... ... алды. Бұл ретте, Семинар ... жылы ... ... етуі күн ... ... құндылықтарын
қалыптастыруға қомақты үлес қосты [8, 57-59 бб.].
Қазақстан ... ... ... ... ... ... ... ҚР Ішкі істер министрлігі ЕҚЫҰ-ның ... ... ... ... ... және Астанадағы
Орталығымен бірлесіп «Ұйымдасқан қылмысқа ... ... ... ... қорғау органдарының өңірлік ынтымақтастығын күшейту» атты ... ... ... ... ... ... қорытындысы
бойынша Ұйым құрамына Орталық Азия елдерінің, ... ... ... ... ... өкілдері кіретін өңірлік жұмыс тобын ... ... ... ете алар еді ... ... ... жылдың қыркүйек айында 2010 ... ... ҚР ... шеңберінде жоспарланған, ҚР СІМ-нің ЕҚЫҰ арнуалы ... ... Force) ... ... ... ... өтті. Брифингте ЕҚЫҰ
тарапынан ... ... ... Д. ... ... ЕҚЫҰ
орталығының басшысы А. Кельчевский және оның орынбасары Ж. Клетцер, сонымен
қатар Бюроның тақырыптық ... ... ... ... 2010 ... ... ДИАҚБ-ның жоспарланған қызметі туралы
ақпаратты берді және ҚР СІМ-нің сарапшыларымен консультациялар өткізді ... ... бәрі ... ... ... мүше ... ... аодыға қойған шынайы мақсаттарының көрінісі дер ұғыну қажет. Яғни
еліміз, ұйыммен байланысты тек ... ... ғана емес ... ... дәлелдеуге барын салды.
ІІІ Қазақстанның ЕҚЫҰ-ғы төрағалығы: барысы мен нәтижелері
3.1 Төрағалық кезінде атқарылған іс-әрекеттер
2007 жылғы қарашада ЕҚЫҰ ... ... ... ... ... ... ... 2010 жылғы төрағалығы туралы ... Осы ... ел ... Н.Ә.Назарбаев ЕҚЫҰ Парламенттік
ассамблеясының 17-ші жылсайынғы сессиясында былай деп ... ... ... ... ... ... отырып, өзінің алдына
Ұйымды тең құқылы сұхбат, оң ... ... және ... ... ... ретінде нығайту мақсатын қойды. Біз өршіп келе ... ... мен ... жағдайында ЕҚЫҰ-ны қуатты ұйымға ... ... ... ... қарамастан, ЕҚЫҰ-ның бұдан 33 жыл
бұрын Хельсинкиде орныққан әлеуеті сол берік қалпында қалып отыр.
Біз ЕҚЫҰ-ның қызметін оның ... ... ... ... ... ... төрағалықты Ұйымға қатысушы елдердің
өзара іс-қимылына «тың ... ... ... ... ... қараймыз»
[5, 11-12 бб.].
Ал сол кездегі сыртқы істер ... ... ... ... ... ... ... 15-ші кеңесінде осыған байланысты
былай деді: «Ұйымға біздің төрағалығымыз ... ... ... ... одан әрі ... мен ... бағытында
таңдалған жолдың дұрыстығын тағы бір қуаттайды. Бұл бастама ... ... ... ... өмірдің жоғары сапасына сай болу
әзірлігін ... сеп ... [5, 24 ... 2010 жыл – ... өз ... алғаннан кейінгі
ерекше жылдарының бірі деп айтуға толық мүмкіндігіміз бар. Өйткені ... ... ... ... рет ... ... ... жөніндегі ұйымды (ЕҚЫҰ) басқарды. Бұл – ... ... ... ... көрінісі.
Еліміздің бас хатшысы және сыртқы істер ... Қ. ... 2009 жылы ... ... ... Грекия Премьер-министрі-Сыртқы
істер министрі Георгиос Папандреудан  қабылдап алды. 2009 жылғы қаңтардың 1-
інен бастап Қазақстан Республикасы ресми түрде ЕҚЫҰ ... ... ... ... ... ережелеріне сәйкес Үштікті Ұйымның
қазіргі, алдыңғы және кейінгі төрағалары құрайды. ... ... ... Үштікке Грекия, Финляндия және Қазақстан қатысты. Үштік іс-қимылдар
мен ортамерзімдік жоспарлауды үйлестірудің маңызды құралы ... ... Ұйым ... ... ... ... және ... төрағаға
кеңес беретін орган болып табылады.
Қазақстан 2008 жылғы тамызда қабылдаған «Еуропаға жол» мемлекеттік
бағдарламасы ... ... ... ... ... ... жұмыстары көзделген болатын. Олардың қатарына мынадай
мәселелер кірді:
- ЕҚЫҰ кеңістігінде демократиялық институттардың дамуы үшін ... ... ... ... ЕҚЫҰ ... транзиттік-көлік және еуразиялық құрлықүсті
көлік дәліздерінің әлеуетін дамыту;
- экологиялық проблемалардың шешілуі;
- ... ... ... және ядролық
қарусыздануды қамтамасыз етуге қосқан үлесін ескере отырып, ... ... ... шараларын нығайту;
- ЕҚЫҰ қызметіндегі қауіпсіздіктің ... ... атап ... ... ... ... заңсыз айналымына,
ұйымдасқан қылмысқа, қару-жарақ пен адам ... ... ... ... ЕҚЫҰ-ның әріптес елі - Ауғанстанды қалпына
келтіру тәрізді аспектілерін дамыту [36].
Сонымен бірге ЕҚЫҰ-ның ... мен ... ... ... және
өркендеген Орталық Азияны құру, өңірдің тартымдылығын арттыру, соның ішінде
экономикалық бағытта да, үдерісінде де пайдалану ... ... ... төрағалық қызметінің негізгі мақсаты – елімізді және
Орталық Азияның басқа мемлекеттерін ... ... мен ... ... ... пен ... арасындағы байланысты нығайту,
өңірлік қауіпсіздікті қамтамасыз етуге үлес қосу, сондай-ақ, Ауғанстан мен
Ирак ... ... ... ... ... ... ... тұрақты қолдау көрсету.
Соңғы жылдары ЕҚЫҰ әскери-саяси және ... ... ғана ... ... ... де ... ұйымға төрағалығы дағдарыстан шығуға мүмкіндік ... ... ... жаңа ... бағыт сілтейді деп күтілде. Яғни,
ұйым мүшелеріне сыртқы саяси ... қоса ... ... ... қатынастардың елеулі ... ... ... деп ... артылғаны бекер емес.
Қазақстан Республикасының ЕҚЫҰ төрағалығына таңдалуына бірнеше фактор
тікелей ықпал ... Олар – ... ... орналасқандығы, оның
қауіпсіздігін қамтамасыз ету – ЕҚЫҰ-ның аз ... ... ... ... ... ... сондай-ақ, оның Орталық ... ... ... ... ... еді [54].
Мадридте 2007 жылдың қарашасында ЕҚЫҰ-на қатысушы ... ... ... ... ... ... ... Ауғанстанмен
өзара әрекеттесуді кеңейтуге келісті. Шекаралық қауіпсіздікті нығайтуға,
Орталық Азиядағы ЕҚЫҰ-на қатысушы ... мен ... ... ... ынтымақтастығын дамытуға, сонымен қатар, құқық қорғау ... ... ... ... ... солтүстігінде шекара
қауіпсіздігін қамтамасыз ету Ауғанстан аумағында, сондай-ақ одан ... ... ... ... ұстап тұру болатын. Сондықтан ұйымға
төрағалық кезінде Батыс пен ТМД ... ... ... ... ... ... нығайту және Ауғанстандағы жағдайды
тұрақтандыру бағытындағы ... ... ... ... ... ... ... еткен кезінде Еуропаның энергетикалық қауіпсіздігін
қамтамасыз ету мен қауіпсіздіктің жаңа жолдарын ... ... ... мәселесінде созылып кеткен ... ... мән ... ... дамуын біз жаһандық қауіпсіздік, лаңкестікпен, діни
экстремизммен және есірткі саудасымен күрес тұрғысынан ... ... ... мән ... [6, 74-76 бб.]. ... Еуропадағы қауіпсіздік және
ынтымақтастық ұйымының төрағасы ретінде Қазақстан алғашқы күнінен бастап
“ауған мәселесін” ... бірі ... ... Бұл ... да,
себебі біздің еліміз халықаралық коалициясының күш-жігеріне көп ... ... ... ... ... ... Азия ... арасында
Ауғанстандағы Қауіпсіздікке жәрдемдесу жөніндегі халықаралық ... ... ... мемлекет болып табылады. Төраға ретінде еліміз
мәселенің түп-тамырына көз салып, бұл құбылыстардың басты ... мен ... ... ... ... ашық айту қажеттігін бірден айтты. Олар
– Таяу Шығыстағы жағдайдың реттелмегені, Ауғанстандағы зорлық-зомбылық пен
қарсылыққа ... ... ... Осы ... ... шешпейінше
Ауғанстандағы бейбітшілік пен тұрақтылыққа 2014 жылдан кейін де қол жеткізу
қиын ... ... ... Сонымен бірге Халықаралық күштерді бірте-
бірте шығарумен қатар Ауғанстанды қалпына келтіру ісіне кешенді әлеуметтік-
экономикалық ... ... ... атап ... Осы ... ауған
халқының мәдени, діни және тарихи ерекшеліктерін ескеру керектігі де
назардан тыс қалмады. ... Іс ... ... тұрғысынан еліміз
қазіргі заманғы қауіп-қатерлермен күресу парадигмасының өзін ... еске ... Ол үшін ... ... ... қауіп-қатерлердің қайнар көздерін жою мүмкіндіктеріне қарай
ауыстыру шарттары жасалды және ... ... ... ... өз мойнындарына алу қажеттіліктері айтылды. Яғни, ... ... ... ... көшіру, оған жәрдемдесу – бұл ЕҚЫҰ мен
халықаралық коалицияның негізігі мақсаты екендігі ... ... [6, 148-149 ... ... заттарының заңсыз айналымымен күрес жөніндегі
Орталық Азиялық өңірлік ақпараттық үйлестіру орталығының (ОАӨАҮО) ... ... ... ... ... ... ... болды.
Қазақстан, Ресей және Грузия елдерімен жақсы қарым-қатынасы арқасында
осы екі мемлекет арасындағы созылып кеткен текетірестерді, ... ... ... ... Қарабақ мәселелерін шешуге ұмтылыс ... ... ... оңды ... ... де айтып кеткен орынды. ... ... іс ... ... ... ... – Сыртқы істер
министрі Қ. Саудабаев Вена, ... ... ... ... ... Баку мен ... бірқатар келіссөздер жүргізіп үлгерді, Астанада
Түркия, Ресей Сыртқы істер министрлерін ... Осы ... ... ... ... ... ... уағдаластықтарға, халықаралық
ұйымдармен өзара ықпалдастыққа, ЕҚЫҰ кадр ... ... ... ... қол жетті. ... ... ең ... бірі – ... ... ... кеңесу жүйесін
қалыптастыра алуында [7, 24-26 бб.].
Ұйымды басқаруда ... ең ... ... ... қолданып отыр.
Қазақстан өз төрағалығы барысында ұйымның беріктілігін және жан-жақты
тиімділігін ... ... ... ... ... ... күшейтуге де бағытталған іс-әрекеттерді жүзеге ... ... ... ... – ЕҚЫҰ-ның эволюциялық дамуына қолайлы жағдай
жасау, оның ... ... ... ... және ... ... барынша күшейту еді. Кез келген мемлекет қауіпсіздігінің,
оның өркендеуі мен өсіп-өнуінің тұрақты да ... ... ... ... Демократия біздің түсінігімізше – ... ... ... ... үлгерген, бір мезетте өзгертуге ... ... ... ... Ел ... ... ЕҚЫҰ және оның
институттарының адам құқығы мен демократия ... ... ... асуына болысатынын бірнеше мәрте мәлімдеді. Биылғы ... ... ... ... бірегейі маусым айында Астана қаласында
демократиялық ұстанымды насихаттау мақсатында ... ... пен ... жөніндегі іс-шара еді [6, 34-35 бб.].
Қазақстан төрағалығының аса маңызды ... бірі ... ... ... ... әлем назарын аудару, тек әскери-саяси ғана
емес, экономикалық-экологиялық, гуманитарлық өлшемдер кешенін ... ... де ... рет ... ... ... ... қауіпсіздік қатерлеріне күшпен қарсы тұруды ғана
емес, ... ... де кең ... ... ... лаңкестік орын алатындай күрделі мәселелер, ... деп ... ... Ішкі ... ... тұрақтылығы, экономиканың өрлеу
деңгейі осының дәлелі.Қазақстанға лаңкестік сырттан енуі ... ... ... ... халықаралық лаңкестер ұйымдары мен топтардың
біздің азаматтарды өздеріне тарту, үгіт-насихат жүргізу деректері ... діни ... ... ... ... ... ... Қазақстанда адамдардың өмір сүру деңгейі жоғары. Тұрмысы төмен
жандарға мемлекет жәрдем ... ... ... ... ... көк ... ... іріткі салу мақсатындағы сөздеріне
еруге себеп жоқ. Лаңкестікке қарсы күрес – әлем ... ... және осы ... ... бірі ... Қазақстан да өз
орнынан табылып отыр [1].
Қазақстан ЕҚЫҰ тізгінін ұстасымен саяси-әскери, ... және ... ... мәселелеріне бірдей араласуға күш салды.
Сондай-ақ, осы лауазымды иелену кезінде экономикалық-экологиялық ... ... ... ... күн ... ... қиылыс бекеттерінде
жердегі көліктерді басқару қауіпсіздігін арттыру және халықаралық автокөлік
пен теміржол қатынаста­рын ЕҚЫҰ ... ... ... ... ... ... ЕҚЫҰ-ға төрағалығы әлемдік қауымдастық ... ... пен ... алып келді. Тәуелсіздігіміздің алғашқы жылдарынан-ақ
Елбасымыздың сыртқы саясаты ... ... ... ... Соның ішінде ең басты назар – ... ... ... Саммиті кезінде еуроатлантикалық және ... ... ... бағытталған бүкіл ғалам үшін қажетті
шешімдер қабылдауға жаңа мүмкіндік туады деп ... ЕҚЫҰ ... пен ... өмір ... ... ... мен әл-ауқатына
тікелей байланысты [7, 56 б.].
Қазақстанның төрағалы кезінде ... ... ... бірі
Алматыда өткен (2010 жыл 16-17 шілде) ҚР Мемлекеттік хатшысы - Сыртқы істер
министрі Қ. Саудабаевтың ... - ... ... ... ... ... бейресми кездесуі болып өтті. Аталған форум
2009 жылдың маусымында Корфу аралында өткен министрлер деңгейіндегі ... ... ... ... ... ... грек төрағалығы
негізін қалаған дәстүрлердің жалғасы ... ... ... ... ... ... ... және онымен
ынтымақтас әріптестерінің 35 министрі, 21 ... ... ... ... ... сонымен қатар, 7 халықаралық ұйымның (БҰҰ,
ЕО, ТМД, НАТО, ҰҚШҰ, АӨСШК, ... ... ... ... өкілдері
қатысты. Форумға қатысушылар Қазақстанның 2010 жылдың ... ... ... әрі ... ... оның ЕҚЫҰ-на
қатысушы мемлекеттерінің бәрімен, Хатшылығымен және ... ... ... бірауыздан атап өтті және бейресми министрлік кездесуді,
сондай-ақ алдындағы ірі іс-шараларды жоғары дәрежеде ұйымдастырғаны және
мазмұнын ... үшін ... ... ... [5, 72-73 ... қатысушылар қазақстандық төрағалық дайындаған «Корфу үдерісі»
- ЕҚЫҰ тұғырнамасында еуро-атлантикалық және еуразиялық ... ... ... ... бойынша баяндаманы талқылады. Бұл
үдерістің 2009 жылдың маусымында ЕҚЫҰ ... ... ... іске ... ... 2010 ... бірінші жартыжылдығы ішінде
өткізілген «Корфу үдерісінің» аясындағы пікірсайыстардың ЕҚЫҰ - ның Еуро –
Атлантикалық және ... ... ... жалпы әрі бөлінбес
қоғамдастығын құрудағы өзекті рөлін нанымды түрде растағанын атап кеткен
жөн. Консультациялардың барысында ... ... кең ... ... ... ... шешілмеген проблемалары сәйкестендірілді,
осы проблемаларды шешуге және «Ванкуверден Владивостокқа дейінгі» ... ... ... ... ... ... ... бағытталған
көптеген ұсыныстар жасалды. Бұл орайда «Корфу ... ... ... әуел ... ... ... онда күш қолдану
деген ... ... ... ... ортақтығына назар
аударылатындай, қауіпсіздіктің деңгейлері әр түрлі аймақтар мен ... азат ... ... ... ... бөлгені
туралы атап өтілді [8, 42-43 бб.].
Алматыдағы талқылаулардың қорытындылары бойынша жаңартылған бағдарлар
берілді және «Корфу үдерісін» одан әрі ... ... ... ... ... ... ЕҚЫҰ ... өткізуге арналған мәнді негіз қаланды.
ЕҚЫҰ кеңістігінде әскери-саяси тұрақтылық пен қауіпсіздікті күшейту
шараларына ... ... ... «ұзаққа созылған ... ... бар ... алға ... ... ... қойды.
Алматыдағы пікірсайыстардың барысында ұзаққа созылған дауларды реттеудің
ұзақ болашаққа есептелген күн сайынғы қажырлы еңбек ... атап ... ... ... осы даулардың тараптарымен тарихының ортақ болуымен және
ділдік жақындығымен ерекшеленетін ... ... дара ... ... ... ... талап ететін мән-жайлардың бірегей ... ... ... ... ... ЕҚЫҰ ... ... ретінде Қазақстан ЕҚЫҰ
қоғамдастығында орын алып отырған дауларды ... және ... ... ... жол бермеуге жәрдемдесуді өзінің негізгі міндеті деп
санады. Іс – ... ... - ақ ... ... Қазақстанның екі жақты негіздегі, сондай-ақ ЕҚЫҰ Қазіргі төрағасы
ретіндегі әрекеттері мен осы елге беріп жатқан көмегін жоғары бағалады ... ... ... ... ... ... ... жағдайға
ерекше назар аударылды, себебі, бүгін ... ... ... ... ... қамтып, континент аясынан тысқары шығып
отыр. Министрлердің бейресми кездесуінің қарсаңында қазақстандық төрағалық
«Ауғанстанмен ... ... одан әрі ... ... ... ... құжатын таратты, ол ымыраға жетуге және
одан арғы практикалық қадамдарға жақсы ... ... ... ... Қазіргі төрағаның Ауғанстанды тұрақтандыру бойынша халықаралық
күш-жігерде ЕҚЫҰ беделі мен ... ... ... ... ... ... Атап айтқанда, осы елге көмектесу тақырыбы ... ... ... ... басты тақырыптардың бірі болады деп күтілуде. ЕҚЫҰ-ның
жоғары деңгейде Ауғанстан бойынша нақты шешімдер қабылдауы, 56 мемлекеттің
43-інің осы елді ... ... ... үдерістерге қатысы бар
екенін ескергенде, ЕҚЫҰ-ның барлық елдерінің мүдделеріне жауап берер ... ... ... ... тағы да қуаттай түсер еді.
Алматыдағы пікірсайыстардың барысында Ұйымның барлық үш ... ... ... ... ... ... төрағалықтың
үдемелі бағыты оң бағаланды. «Корфу үдерісінің» ... ... ... ... және бөлінбейтін қауіпсіздік тұжырымдамасының
ажырамас элементі ретіндегі ЕҚЫҰ екінші өлшемінің маңыздылығына баса назар
аударғаны атап өтілді [7, 28-29 бб.]. ЕҚЫҰ ... ұзақ ... ... пен ... орын алып ... және әлеуетті
экономикалық және экологиялық қауіп-қатерлерге дер кезінде және барабар үн
қатусыз мүмкін болмайды. ... ... ... ... ... еңсеру, соның ішінде, ЕҚЫҰ-ның Бонн декларациясы мен Маастрихт
стратегиясын өзгерген жағдайларға бейімдеу және Еуразиялық ... ... мен ... бейнелейтін бірыңғай құжатты -
«Маастрихт ... ... ... келешекте олардың қайталануының алдын алу
не ... ... көп ... ... тиіс екені атап көрсетілді. Президент
Н.Ә. Назарбаев өз сөзінде атап өткендей, «Еуропа мен Азияның интеграциясы
тек Еуроазиялық ... қана ... ... ... ... кейінгі
күллі әлемнің экономикалық дамуына және әлеуметтік ... оң ... ... [39]. ... ... ... ... ЕҚЫҰ қатысушы мемлекеттердің көлік ... ... ... дәліздерін дамыту тақырыбына баса назар аударып
отырғаны жаһандық дағдарыстан шығу ... дер ... әрі ... ... деп ... СІМК ... Қазақстанның ЕҚЫҰ-дағы төрағалығы үшінші
өлшемі – гуманитарлық тректе Ұйымның мәртебесі мен тиімділігін ... ... ... өтіп жатқаны атап өтілді. Қазақстан
мәдениетаралық және ... ... ... жолын ұстанатын
көпұлтты және ҚР әлемдік ... ... ... ... ... ... ... діни төзбеушілікті,
нәсілшілдікті, ксенофобияны және антисемитизмді ұтымды еңсеру үшін ... ... ... ... ... ... ... бірге соңғы онжылдықтардағы толеранттық саясатындағы елеулі
алға жылжуды талдауымыз және «ЕҚЫҰ: жаңа онжылдықтағы толеранттылық» ... ... ... ... шығуымыз керек» [1].
Астанада 2010 жылдың соңына ... ЕҚЫҰ ... ... ... ... қол жеткізу форумның аса маңызды ... ... ... осы ... ... ... қолдауы Еуро-
Атлантикалық және Еуразиялық кеңістікте қауіпсіздіктің жалпы және бөлінбес
қоғамдастығын құру мақсатында ... орын алып ... ... ... ... жоғарылату мен оны нығайтуға деген ... ... ... Мемлекет басшысының сөзіне сәйкес, «ЕҚЫҰ өзінің тек «қырғи-
қабақ соғыс» уақытында ғана ... ... ... ... ... ... де
заманауи жаһандық саясат пен экономиканың тірі тініне тығыз сабақтасқан,
белсенді дамып келе жатқан құрылым болып ... ... ... ... Аталған Саммиттің өткізілуі ядролық полигонды бірінші болып жапқан
және ядролық қарудан толық бас ... ... ... ... ... еді. ... ... бұл ЕҚЫҰ еуропалық және азиялық бөліктерін
біріктіретін фактор болар еді». Осылайша 2010 жылдың 3 ... ... ... ... істер министрлерінің Кеңесі осы аса ... ... ... 2010 жылы 1-2 ... ... қаласында
өткізу жөнінде түпкілікті шешім қабылдады. Қазақстан төрағалығы, Ұйымға
қатысушы ... ... ... мен ... ... ... мүдделерінің сақталуын ескере отырып, жоғары дәрежедегі
кездесудің күн тәртібінің мән-мағынасын толтыру ... өз ... ... ... ... ... ... қосымша іс-
шаралар: ЕҚЫҰ «Үштігі» отырысы, Әзірбайжан және Армения сыртқы істер
министрлерінің ... ... ... ... ЕҚЫҰ ... ... (РФ, АҚШ, Франция) тең төраға елдері ... ... ЕҚЫҰ ... ... ... ЕҚЫҰ ... тобы ... кездесуі, сонымен қатар, оның сыртқы саяси ведомстволардың
басшыларымен 30-дан аса мемлекеттермен екі жақты ... ... ... аса ірі ... ... – ЕҚЫҰ, БҰҰ, ЕО, ТМД, НАТО, ҰҚШҰ, АӨСШК
және Еуропа Кеңесінің басшылары мен жоғары ... ... ... кездесуі өзіне әлем жұртшылығының ерекше назарын аударды. Өзінің
сөйлеген ... ... ... ... «Еуропаға бір саясатты, ал Азияға
мүлдем басқа бір саясатты ... енді ... ... Осы ... ұзақ
мерзімді тұрақтылықты қауіпсіздіктің трансъеуроазиялық жүйесін құру жолымен
нығайтуға ... деп атап өтті [5, 4 ... ... ... ... ... ... төрағалық
ету жылында халықаралық деңгейдегі біршама кездесулер өткізгендігі айқын.
Егер ... ... ... ... ... ... болсақ,
Қазақстан төрағалығы кезінде ЕҚЫҰ-ның мемлекет және ... ... ... ... ... яғни он бір жылда алғашқы рет Саммит
декларациясы қабылданды; Сыртқы ... ... ... 5 ... ... 53 ... ... Мұның барлығы консенсусты қамтамасыз
ету бойынша жұмыстың шынайы нәтижесі ... ... ... 2010 жылы ... еліміздің басқарумен Тұрақты кеңестің
56 мәжілісі, Дайындық комитетінің 60 мәжілісі, Басқару және ... ... ... 39 ... ... ... 8 ... комитеттің 16 мәжілісі және Гуманитарлық комитеттің
16 мәжілісі өткізілді. Еуропа қауіпсіздігінің болашағы жөніндегі үнқатысу
(немесе «Корфу ... ... он ... ... пен ... ... өтті. Осыған қоса үш өлшемдегі маңызды форумдар, конференциялар,
семинарларды атап ... жөн. Олар ... ... ... ... ... шолу ... жөніндегі конференция,
Экономикалық және экологиялық форум, Адам ... ... ... орындау жөніндегі кеңес, Толеранттылық пен кемсітпеушілік
жөніндегі Жоғарғы деңгейдегі конференция, Терроризмнің алдын алу жөніндегі
конференция, ... ... 20 жыл ... ... конференция және
т. б. шаралар [5, 127-128 бб.].
Төрағалық жылында Қазақстан ... мүше ... ... ... ... және ... консультациялар кестесін толығымен жүзеге
асырды. Бұл Ұйым күн ... ... ... ... ұстанымдарды жақындастыруға, әрекеттер үйлесімділігі және ... ... ... ... кең ... ... ... өткен төрағалық Тәуелсіздігіміздің жиырма жылдығы
қарсаңыңдағы еліміз үшін едәуір саяси және дипломатиялық сынақ ... ... ... ел ... бұл ... ... өттік деп санаймыз. Жалпы, бүкіл
жыл бойына әлем ... ... ... ... ... ... ... дәстүрлерге бай әрі прогресшіл халық ... ... ... Саммитті
ЕҚЫҰ-ға басшылық жасай отырып біз іс жүзінде барлық әріптестеріміздің
кең қолдауымен ЕҚЫҰ-ны реанимациялау жоспарын ілгері жылжыту үшін ... ... ... ... ... ... қауіпсіздіктің
іргелі мәселелері бойынша консенсус алаңын кеңейту және нығайту болды. Біз
ЕҚЫҰ-ға ... ... ... ... қауіп-қатерлер мен сынақтарды
түсінуінде ортақ көзқарас қалыптастыру ... ... ... заманғы қауіп-қатерлерді сезінуде үйлесімді іс-қимылдар іздестіру
үшін және ... ... Ұйым ... ... ... үшін маңызы
ерекше зор болды.
Қазақстан БҰҰ, Ядролық сынақтарға жаппай ... салу ... шарт ... ... ... ... ШЫҰ, ТМД, ... ИКҰ және басқа да беделді
жаһандық және ... ... ... ... ... ... ... үнқатысуларды кеңейтіп, бұл үдеріске инновация
енгізді. Соның нәтижесінде сол ... ... ... ... ... ... ... елдер мен әріптестерінің, сондай-ақ шешуші халықаралық
ұйымдардың 73 ресми делегациясын жинаған Астана ... ... ... аса ірі ... ... аясында одан әрі
үнқатысуға дайын екендіктерін көрсетті. ... ... ... ... Триполиде ЕО-Африка саммиті, Латын Америкасындағы Канкун қаласында
өткен экологиялық конференция сияқты ірі ... ... ... ... ... ... ... Астана Саммиті Ұйымның ең
салмақты форумы болды. Мұнда ... ... ... ... ... ... атап ... болады [6, 10-12 бб.].
Келіссөздерге қатынасқан саясаткерлер мен дипломаттардың ... ... ... ... ... асып түсті, себебі,
мұндай салмақты консенсусты құжаттарды ... ... ... ... ... етеді. Мысалы, Хельсинки және Ыстамбұл саммиттеріне белсенді
дайындық пен ... үшін үш ... ... жұмсалды. Астанадағы Саммит
туралы ортақ ресми шешім биылғы жылдың тамыз айында ... ... ... ... ... белсенді жұмыс үш ай ғана жүргізілді.
Осының өзі көп нәрсені аңғартып тұрғандай. Мәселен, ... ... ... ... ... Н. Назарбаев төмендегідей ықылас танытты: «Астанада
өтіп жатқан ең жоғары деңгейдегі кездесу – Еуропадағы ... ... ... жұмысына тың серпін берудің жаңа бір мүмкіндігі. Осы
жерде сөз сөйлеген бірталай мемлекет басшылары ... 11 жыл ... ... кейін өтіп жатқан осынау жиын – ашық ... ... шолу ... жеткен жетістігімізді зерделеп, болашақ бағдарымызды
айқындауға жол ашты» ... ... ... ... ... еліміз басқасуға
жиналғандарды ЕҚЫҰ-ның  ХХІ  ... ... ... ... ... ... ... құрылуға тиіс екендігі жөнінде
ұсыныс жасалды.
Біріншіден, Қазақстан ... ... ... құрылымдары
арасындағы жаһандық қауіпсіздікті нығайту мәселелерінде өзара ... ... ... ... ... – Еуропа Одағы мен НАТО
арасында, бір жағынан, ЕурАзЭҚ пен ҰҚШҰ ...... ... желісі бойынша – ЕҚЫҰ, АӨСШК және 2011 жылы ... ... ... ... Ұйымы.
Екіншіден, біз ел қаржы-экономикалық қауіпсіздік мәселесін ЕҚЫҰ-ның
жеке себеті ретінде бөліп ... ... ... ЕҚЫҰ ... және
бүтіндей Еуразияда планетамыздың  экономикалық өсуінің ... ... ... олар – Солтүстік Америка, Еуропа
Одағы, Қытай, Ресей, ... ... ... Оңтүстік-Шығыс Азия.
Сондықтан олардың арасында сенім мен тиімді қауіпсіздік жүйесі негізіндегі
өзара  байланыстарды  ... ... зор. ... ... ... әлемдік
резервтік валютасын жасау үдерісіне, келісілген қаржы-валюта ... ... ... және ... кеңістіктегі
ынтымақтастық пен интеграцияға атсалысуға әлеуеті бар екендігі туралы ... ... ... осы мәселелерді көрсете отырып, жаңадан «Маастрихт
плюс» құжатын қабылдау ... ... Бұл ... ... мемлекеттер
басшыларының, мәселен, Грекия премьер-министрі Георгиос ... ... ... ... қолдау тапты. Сол сияқты ЕҚЫҰ құрылымын
энергетикалық қауіпсіздік және экономикалық қарым-қатынастар ... ... да ... зор ... де ... тыс қалмады [6,
15-17 бб.].
Үшіншіден.  Әскери-саяси  өлшемдерді  нығайту  үшін біз ... ... ... жаңа ... ... қалыптастыру
мақсатында ЕҚЫҰ-ның арнайы форумын ... ... ... ... трафигі мен заңсыз миграцияға қарсы ... үшін ЕҚЫҰ ... ... ... ... ... ... қажеттіліктердің туындап отырғандығын ескердік.
Төртіншіден. Біз әділ де ашық ... ... ... ... ... Каир ... ... сөзінде АҚШ Президенті
Барак Обама «Алға қарай жылжу үшін біз тек жабық есік ... ғана ... яғни ... ... бір-бірімізге ашық айтуымыз
керек. Бір-бірімізді естуге, бір-бірімізден үйренуге, ... және ... ... ... барынша ұмтылуымыз қажет» - деп әділ
сөздер ... ... Ал, ЕҚЫҰ ... мұндай  үнқатысуды  Астанада
2003 жылдан бастап тұрақты өткізіліп келе жатқан ... және ... ... ... ... алаңында өткізуге  мүмкіндік бар ... ... ... ... «ЕҚЫҰ: Жаңа онжылдықтағы толеранттылыққа»
атты құжат дайындап, қайырымдылық  пен  әділетті  әлем ... ... ... үшін онда  әлемнің жетекші діндері, әсіресе, ... ... ... ... ... іс-қимылдар мен ... ... ... ... ... баса
көрсетті.
Бесіншіден. ЕҚЫҰ-ның Қауіпсіздік институтын тағайындай отырып, ... ... ... өлшемдер  дәрежесіндегі түрлі
проблемаларын болжау жөніндегі жұмыстарды жолға ... ... зор. ... Ұйым ... ... аумағында, соның ішінде
азиялық бөлігінде орналасуының да ... аз ... ... рет Еуропаның
географиялық шекарасынан тысқары,  Орталық  Азияда өткізілген Астана
Саммиті бұл ... ... ... [6, 17-19 ... ... осындай ұсыныстары мен төрағалық кезінде өткізген ... мен ... ... ... ... және ұйым ... тыс қалған жоқ. Сөзіміз дәлелді болуы үшін солардың кейбіріне
тоқтала кетсек.
Саммитте сөз алған БҰҰ Бас ... Пан Ги Мун ... ... ... ... танытты: «Қазақстан өзара іс-қимылдың ... жол ... ... ... отыр. Бұл – тарихи саммит. Ол бізге
көптеген мәселелер бойынша прогреске ... ... ... ... ішінде
ядролық қаруды таратпау мәселесі де бар. Нұрсұлтан Назарбаевтың дарынды
көшбасшылығының арқасында ... ... ... ... үміт
орталығына айналды. Бұл басқа елдер де үйренуге тиісті үлгі.
Президент мырза, мені ... ... ... ... ... ... Мен Қазақстан секілді ұлы елдің топырағын қайтадан
басып тұрғаныма қуаныштымын және ... ... ... ... өзіңізді ЕҚЫҰ төрағалығында жеткен табысыңызбен шын ... Сіз ... ... ЕҚЫҰ енді ... ... ... ... өзі өте маңызды.
Мен ЕҚЫҰ-дағы Қазақстанның төрағалығын, соның ... оның ... ... ... ... бағалаймын. Он бір жыл бойы болмаған
саммиттің ... ... ... ғана ... ... жеке өз басына берілген үлкен баға, оның жаһандық ... ... мен ... ... ... деп ... ТМД ... мен Орталық Азия мемлекеттері арасынан бірінші болып
суырылып шығып, өзара әрекеттестіктің жаңа дәуіріне жол ашты» [1].
Ал әлемдік саяси ... ... орны бар ... Одақ ... ... ... ван ... «Мен Президент Назарбаевты ЕҚЫҰ-дағы
көшбасшылығы үшін құттықтағым келеді. ЕҚЫҰ-ның Орталық Азияда өтіп ... ... – айта ... ... Біз үшін ... ... мен ... символы болып отыр. ЕҚЫҰ біздің
қауіпсіздігіміздің бір ... ... ... қала ... Бұл саммит ЕҚЫҰ
үшін жаңа перспективаларды анықтауға мүмкіндіктер береді. Бүгінгі ... ... күні деп ... ... ... ... ... болашағымыз
– қауіпсіздіктің еуроатлантикалық және ... ... ... екенін әбден анықтап алған. Тарих бұл шындықтың дұрыстығын
көрсетіп отыр. Мен ... және ... ... ... ... басына  ЕҚЫҰ-дағы төрағалығы және саммитті ... ... ... айтқым келеді» [1].
Еуропадағы тағыда бір беделді ұйымдардың бір тармағы ЕҚЫҰ Парламенттік
Ассамблеясының Төрағасы Петрос Эфтимиу Қазақстанның саммит ... ... ... мынадай пікірі бар еді: «Қазақстан саммит өткізу жөнінде
өзіне үлкен жауапкершілік жүктеп отыр. Болатын саммит еуроатлантикалық және
еуразиялық ... ... ... ... ... ... деп ... жоғары деңгейдегі кездесуде үлкен табысқа жетерміз деп сенемін». ... соң ол ... ... ... ... ... ... деп әркім де
айта алады деп ойлаймын. Саясаткерлердің әріптестік пен ... ... өзі ... ... ... ... проблемаларға
байланысты өзіндік пікірі болады, бірақ саммит барысында әріптестер ортақ
пікірге келе алды. ... өзі ... ... ... ... ... Осы ... қарағанда саммит жемісті болды деп есептеймін.
Саммитті ұтымды ұйымдастыра білген қазақ төрағалығына ризашылығымды
білдіремін. ... ... ... ... ... көбірек
нәтижеге қол жеткізе алды. Осы саммитке Ұйымның болашағы тәуелді болып
тұрған еді. Бізге бұл ұйым ... ... оның ... қыл ... ... ... еді. Бірақ ЕҚЫҰ болмаса оны жаңадан құру мәселесі ... еді» ... ... ұйым ... Демократиялық институттар және адам
құқықтары жөніндегі бюросының ... Янез ... ... алған жылдары біздің мәселелер бойынша үлкен ... ... ... ... оған әлі де ... асулар бар. Осы тұрғыда біз, ЕҚЫҰ-
ның адами ... ... ... ... ... ... өз
көмегімізді көрсете аламыз. Өйткені, ... ... ... құндылықтарға бейім екендігін ылғи дәлелдеп келеді» - ... ... ... ИКҰ Бас хатшысы Экмеледдин Ихсаноғлы: «Біз Қазақстанның ЕҚЫҰ-дағы
төрағалығын жіті бақылап отырдық және Президент ... ... ... ЕҚЫҰ ... ... ... жолындағы
әрекеттерін жоғары бағалаймыз. Келесі жылы Қазақстан ИКҰ-ны басқаратын
болады. Біз сіздің елге ... үміт ... - деп ... үлкен сенім
білдірді [1].
Міне бұл бүгінгі күнгі әлемдік деңгейдегі үлкен беделі бар ... ... ... ... ... ... ... отырғанымыздай
олардың әрқайсысы бұл басқосудың көптеген мәселелерді шешуде маңызы
болғандығын баса ... ... ... саммитке қатысқан мемлекет басшылары да басқосудың
маңыздылығын алдыға тартты. Мәселен, Ресей ... ... ... ... саммит – ЕҚЫҰ кеңістігінің шығыс аймағында бірінші рет
өтіп ... ... оның ... ол ... ... ... ... мұнда келу маған қай жағынан алып ... да ... ... ... ... төрағалығының қуатты іс-әрекеттері, саяси
күш-жігері жалпыеуропалық ... ... ... ... Мен ... ... саммитті тамаша ұйымдастырғаны үшін алғыс айтамын.
Осыдан 35 жыл бұрын бізден бұрынғылар идеологиялық келіспеушіліктен
жоғары көтеріле біліп, революциялық ... қол ... Ал ... күні
біздің арамызда ондай келіспеушіліктер мен қарсыластық жоқ, ... ... ... жете ... - ... ... ... ұйымға
Қазақстаннан кейін басшылық ететін Латвияның президенті Валдис ... ... ... және көршілерімізбен өзара түсіністікке қол
жеткіздік. Біз өзіміздің өмірімізді бұдан да жақсартуды ойлай ... ... ... бізді алаңдататын қауіптер жоқ. Осынау үлгі ... ... ... ... ... зәру ... бәріне тарататын
тәжірибе. ХХІ ғасырдағы әлемдік қауіпсіздікті сақтау жауапкершілігі ... ... ғана ... ... ... да ... сақтау
міндетін артады. Өйткені, жаһандық ортақ ... бұл ... ... Міне, осының бәрін ескергенде сіздер үлкен жұмыстар атқардыңыздар,
енді сол ... ... ... ... - деп ... ... ... бұл еліміздің әдемдік деңгейдегі беделді ұйымға басшылық жасап,
оны абыроймен атқарып шығуына берілген шынай баға деп түсіну ... ... де ... ... ең ... ... ол «Астана
декларациясының» қабылдануы. Оны біз ғана ... ... әлем ... десек
қателеспеген болар едік. Олай дейтініміз ... ... ... ... қоршаған ортаны қорғау, адам құқы және сөз бостандығы
ісінде қол жеткізілген маңызды келісімдер мен ... ... ... үшін ... одан әрі алға ... ... - деп көрсетілуінің өзі
біраз нәрсені аңғартса керек [56].
Бұл жерде ел президенті Н. ... ... ... жөнінде
өткен баспасөз мәслихатындағы мына мәлімдемесі ойымызды толық ... ... ... ... ... жеке ... бойынша, жиынның маңызы
– біздің Астана ... ... ... ... Қай кезде де болмасын
өте күрделі мәселе, ол халықаралық ... ... Бұл – ... олар бір ... ... ... ... ЕҚЫҰ-ға Қазақстан
төрағалығының маңызды жетістігі – шығыс пен ... ... ... ... ... ... беретін Ұйымды дамытудың
еуразиялық қырының қалануы болды» [1].
Бұл жайында Қазақстанның Мемлекеттік хатшысы – Сыртқы ... ... ... ... ... ... ... былай деп атап
көрсетті: «Біздің Ұйымның негізіне қаланған құндылықтар мен қағидаттарды,
міндеттемелерді қайта бекіткен бұл ... ... ... осы ... ... ... алға басқан қадам болды» [1].
Сөзіміз дәлелді болуы үшін және оның ... ... ... ... толық мәтінін көрсетіп, соған байланысты өз ... ... ... мәтіні келесідей:
«1. Біз, ЕҚЫҰ-ға қатысушы 56 мемлекеттің мемлекет және ... ... ... деңгейдегі ЕҚЫҰ-ның бұдан бұрынғы
Кездесуінен кейін 11 жыл ... соң ... ... ... ... қағидаттарға, бірлескен міндеттемелер мен ортақ
мақсаттарға негізделген еркін, ... ... және ... және ... қауіпсіздік қоғамдастығын өзіміздің
жақтайтындығымыз туралы тағы да мәлімдеу үшін Астанада ... ... ... 35 ... және жаңа Еуропа үшін Париж хартиясы
қабылдануының 20 ... атап өте ... біз осы Ұйым ... ... және ... оны ... тағы ... Біз айтарлықтай прогреске қол жеткіздік, бірақ та бұл ретте
осынау арқаулық ... мен біз ... ... адами өлшемдер саласында, әсіресе адам ... мен ... ... ... мойнымызға алған міндеттемелердің толық
құрметтелуі мен орындалуын ... ету үшін ... іс ... ... ... Біз Біріккен Ұлттар Ұйымының Жарғысын және ... ... ... ... ... ... хартиясынан және ЕҚЫҰ-
ның біз келістірген ... ... ... ... ЕҚЫҰ ... ... қағидаттар мен міндеттемелерді өзіміздің толық
жақтайтындығымызды, сондай-ақ олардың адал да ... ... ... ... Біз ... ... ... Қорытынды
акт қалап берген ынтымақтастыққа, тең де бөлінбес қауіпсіздікке негізделген
және адам құқығы мен ... ... ... ... ... және ... әрі ... ынтымақтастықты
бейбіт мемлекетаралық қатынастармен ... ... ... тағы да мәлімдейміз.
3. Қатысушы әрбір мемлекеттің қауіпсіздігі басқа барлық мемлекеттердің
қауіпсіздігімен ажырағысыз ... ... ... ... деген тең құқығы бар. Біз әрбір қатысушы мемлекетке тән ... ... ету ... олардың эволюциясына қарай, одақтас
шарттарын қоса алғанда, еркін таңдау немесе айырбастау ... тағы ... ... мемлекеттің сондай-ақ бейтараптыққа құқығы бар. Әрбір
қатысушы мемлекет бұл тұрғыда ... ... ... ... Олар
өз қауіпсіздігін басқа мемлекеттердің қауіпсіздігі есебінен нығайтпайтын
болады. ЕҚЫҰ аясында бірде бір ... ... тобы ... ұйым ... ... пен ... орнықтыру үшін басым жауапкершілікке
ие бола алмайды немесе ЕҚЫҰ-ның қандай да бір өңірінің бөлігін өз ... ... ... ... Біз ... құқық бойынша
міндеттемелерімізді, сондай-ақ басқа мемлекеттердің ... ... ... ... қауіпсіздік саласында өзіміздің заңды дербес
немесе ұжымдық қажеттіліктерімізбен сәйкес ... ... ... ... ... Біз одан әрі ЕҚЫҰ аясында қабылданған қағидаттар мен
міндеттемелердің бәрі ... ... ... мемлекетке тең жағдайда
таралатынын тағы да қуаттаймыз және де ... ... ... ... өз ... алдында есеп беретінімізді және бір-біріміздің
алдындағы жауапкершілікті атап көрсетеміз. Біз бұл ... ... ... ретінде қарастырамыз, сондықтан да олар барлық
қатысушы мемлекеттер үшін ... және ... ... ... деп
санаймыз.
4. Бұл нормалар, қағидаттар мен міндеттемелер ... ... ... ... қол ... және ЕҚЫҰ-ның бүкіл өңірінде демократия,
бейбітшілік және ... ... ... да ілгерілеуге мүмкіндік берді.
Олар ХХІ ғасырда   ... және ... ... ... барлық
халықтарымыздың мүдделері тұрғысындағы жоғары мақсаттарды іске ... ... ... ... одан әрі ... ... қалуы
тиіс. ЕҚЫҰ-ның осы және басқа барлық ... ... ... үшін
бір-бірімен және олардың аумақтарындағы барлық адамдармен үндесудің айқын
нормаларын белгілейді. ... ... ... одан әрі ... ... таныта отырып, біз мемлекеттеріміз бен
халықтарымыздың арасында ... ... мен тату ... нығайту
жөніндегі өз міндеттемемізді тағы да қуаттаймыз. Осыған байланысты біз ЕҚЫҰ-
ның рөлі бұрынғысынша айрықша ... ... ... және оны ... ... жөн. Біз ... ... мен ықпалдылығын арттыру жұмысын
жалғастыратын боламыз.
5. Біз ЕҚЫҰ-ның еуроатлантикалық және еуразиялық өңірде құрамы жағынан
барынша кең және қауіпсіздік бойынша баршаны қамтитын ... ұйым ... ... және егемендік теңдігі негізінде, ашық үнқатысуды
дамыту, қақтығыстарға жол ... және ... ... ... ... ... нығайту үшін бірегей ... ... ... ... Біз ЕҚЫҰ ... ... азшылық істері жөніндегі
Жоғарғы комиссар, Демократиялық институттар мен адам ... ... және БАҚ ... ... ... ... сондай-ақ олардың
мандаттарына сәйкес ... ... ЕҚЫҰ ... ... ... жәрдемдесу ісіндегі жергілікті орындардағы ЕҚЫҰ
құрылымдары жүргізіп отырған ... ... атап ... ... ... ... ... белсенді ету
табандылығын жақтаймыз және оның ... пен ... ... және
ЕҚЫҰ-ның барлық өңірлерінде және қатысушы мемлекеттерде әл-ауқатты арттыру
жөніндегі, ... ... ... ... ... сенімді арттыру
жөніндегі оның күш-жігерін ынталандырамыз. Біз сондай-ақ Ұйымның сенім мен
қауіпсіздікті нығайтудың ... ... ... ... ... ... Біз олардың толық орындалуын жақтайтынымызды және олар біздің
ортақ әрі ... ... ... үлес қосуын  жалғастыруын
қамтамасыз етуге деген өз табандылығымызды тағы да ... ... ... ... және  әскери-саяси
өлшемдері аясында біртұтас бірлік ретінде қарастырылатын ... ... ... ... ... және ынтымақтастыққа
негізделген көзқарасы ... қала ... ... тұлғаға тән
қасиеттер баршаға ... ... ... ... бірі болып
табылатынына сенімді бола отырып, біз адам құқығы мен негізгі еркіндіктері
ажыратылмайтынын және оларды ... мен ... ... ең ... ... табылатынын тағы да мәлімдейміз. Біз адами өлшем ... ... ... ... мемлекеттер үшін тікелей және
заңды ... ... ... болып табылатынын және тиісті
мемлекеттердің тікелей ішкі істеріне жатпайтынын ... ... ... Еркін де адал сайлауды және заң ... ... адам ... ... ... ... құрметтеуді толық
көлемде қамтамасыз етуде бізге көмектесетін азаматтық ... мен азат ... ... ... ... ... ... жолымызда елеулі қатерлер мен ... ... ... және ... туралы түсініктердегі қайшылықтарды еңсеру
қажет. ... ... және ... ... ... міндеттемелеріміз толық көлемде орындалуы тиіс. Адам
құқығына, ... ... ... мен заң үстемдігіне кепілдік
берілуі және құрметі арттырылуы қажет. Діни және наным еркіндігін ... және ... және ... ... ... ... ... түскен жөн. Экономикалық-экологиялық сынақтардың біздің
өңірдің қауіпсіздігіне ықпал етуіне ... ... ... ... ... одан әрі дами ... қажет. Энергетикалық қауіпсіздік
проблемалары бойынша, соның ішінде ... ... ... ... үнқатысуымызды жандандыру керек. ЕҚЫҰ өңірінде бар
қақтығыстарды бейбіт құралдармен реттеу, ... ... ... аясында, Біріккен Ұлттар Ұйымының Жарғысында, сондай-ақ Хельсинки
Қорытынды актісінде бекітілген халықаралық ... ... ... ... ... ... ... мақсатындағы күш-жігерді
өсіре түсу керек. Жаңа дағдарыстардың пайда болуына жол беруге болмайды.
Біз қандай да бір ... ... ... ... ... ... ... немесе Хельсинки Қорытынды актісінің 10 қағидатымен
сыйыспайтын күш ... ... күш ... ... бас ... Қарапайым қару-жарақты бақылау режімдері және ... ... ... ... ... тұрақтылықты, болжамдылықты және
ашықтықты қамтамасыз етудің негізгі құралдары болып қалуда, ... ... ... ... жаңа ... беру ... Біз ... саласындағы
Ынтымақтастық жөніндегі форумның жұмысын бағалаймыз және 1999 ... ... ... ... ... Біз ... ... қатысушы
мемлекеттері үшін тұрақты да болжамды ахуал құруға Еуропадағы қарапайым
қарулы ... ... ... ... ... ... Біз ... толық
мәнінде орындалмай отырғанын және ЕҚҚКК бейімдеу ... ... ... ... атап өтеміз. Қалыптасқан тығырық ахуалын еңсеру жөніндегі
күш-жігердің жандануын атап өте отырып, біз қазіргі ... 2011 ... жол ... тиіс ... өтіп ... ... ... Сонымен қатар қазіргі күрделі де өзара байланысты әлемде пайда
болып жатқан лаңкестік, ұйымдасқан қылмыс, жасырын ... ... ... ... таралуы, киберқатерлер, сондай-ақ жеңіл және ату қаруларының
заңсыз айналымы, есірткілер мен адам саудасы секілді трансұлттық ... ... ... мен ... бірлігіне көбірек қол ... ... ... біздің өңірде немесе одан тыс ... ... ... Біз ЕҚЫҰ ... қауіпсіздік көрші өңірлердегі, әсіресе,
Жерорта теңізі мен Азия өңірлеріндегі қауіпсіздікпен ажырағысыз байланыста
екенін ... ... ... ... жөніндегі
әріптестерімізбен өзара іс-қимыл деңгейін арттырған жөн. Атап айтқанда, біз
әрбір ... ... ... мен ... ... ... ... тәуелсіз, өркендеуші және демократиялық Ауғанстанды құруға
жәрдемдесу жөніндегі халықаралық қоғамдастықтың ұжымдық күш-жігеріне тиімді
үлес қосу қажеттігін атап ... Біз ... ... ... ... бастамаларды
құптаймыз. Корфу ... ... ... ... ... ... ... үнқатысуымыз өзімізге барлық үш өлшем бойынша
біз бетпе-бет келіп отырған осы және ... ... ... күшейтуге
көмектесті. Іс-қимыл уақыты жетті, сондықтан да біз осы сынақтарға қарсы
тұруда нақты да іске ... ... ... ... ... ... ... өңіріндегі барлық кеңістікте баршаға ортақ, ынтымақтастық пен
бөлінбес қауіпсіздікке негізделген қоғамдық ... ... ... ... үшін табанды түрде бірлесе жұмыс істемекпіз. Бұл ... ХХІ ... ... жауап іздеуге бағытталған болуы тиіс
және барлық үш өлшемде ЕҚЫҰ ... ... ... қағидаттар мен
міндеттемелерді біздің толық сақтауымызға негізделуі тиіс. Ол ... ... ... ету ... мен түрлі қауіпсіздік
деңгейі бар аймақтардан ада бүкіл еуроатлантикалық және ... ... ... ... ... тиіс. Біз ... және олар ... ... табылатын тиісті ұйымдар мен
институттар арасындағы ынтымақтастық теңдік, әріптестік өзара іс-қимыл, кең
өкілділік және ... ... ... үшін ... істейтін боламыз.
Өзіміздің сан алуандылығымыздан күш алатын біздер ЕҚЫҰ аясында және ... ... ... отырып әлсіремейтін табандылықтың және бірлескен
күш-жігердің арқасында ... ... ... қол жеткізу ниетіне берікпіз.
12. Осы мақсатта біз келесі Іс басындағы төрағаға қатысушы мемлекеттер
ұсынған, соның ішінде ... ... ... және Астанадағы жоғары
деңгейдегі Кездесуге әзірлік барысында ұсынылған идеялар мен ... ... ... бар ... ... ... ... қадамдарды
жүзеге асыру үдерісін ... ... және ... жасалған әзірленімдер негізінде нақты іс-қимыл жоспарларын
жасауға болашақ Іс басындағы ... ... ... үшін қолдан
келгеннің бәрін істеуге міндеттенеміз. Қол жеткізілген прогресс ЕҚЫҰ-ның
Министрлер кеңесінің келесі ... ... ... ол 2011 ... 6-7
желтоқсанда Вильнюсте өтеді.
13. Қазақстанға біздің кездесуімізді өткізгені үшін, ... бұл ... жылы ... төрағалықтың сан алуан қиын міндетін атқарған күш-жігері
мен энтузиазмы үшін өзіміздің терең ризашылығымызды білдіреміз. Біз ... жылы ... 2012 жылы ... және 2013 жылы ... ... құттықтаймыз» [56].
Сонымен Астана саммиті барысында ... ... ... ... ... ... одан ... қорытындылар шығаруға
болады.
Біріншіден, Астана Декларациясы әртүрлі ойыншылар мүдделерінің нәзік
балансын ... және ... ... ... ие құжат болып табылады.
ЕҚЫҰ тарихында тұңғыш рет «Еуроатлантикалық және ... ... ... мен ұғымы бекітілді. Құжатта айтылғандай, ... ... ... ... ... мен ... негізделіп, еркін, демократиялық, ортақ және бөлінбес болуы
тиіс. ... ... үш ... барлық міндеттемелерді қуаттайды.
Әсіресе, қатысушы мемлекеттердің міндеттемелерді ... іске ... ... мен ... ... ... ... айтылады. Бәрін
қамтитын қауіпсіздіктің негізгі ... ... және ... ... ... ... бірқатары мемлекет және
үкімет басшылары деңгейінде ... рет ... ... ... қоғам
мен тәуелсіз бұқаралық ақпарат ... ... ... ... атап өтуге болады.
Үшіншіден, экономикалық-экологиялық саладағы міндеттемелер қуатталып,
энергетикалық қауіпсіздік ... ... ... ... ... ... ... реттеу қағидалары мен ... ... ... міндеті көрсетілді.
Бесіншіден, Сенім мен қауіпсіздік шаралары және қаруға бақылау
тетіктерін жаңарту қажеттілігі айтылды. Осы ... 1999 жылы ... ... және кәдімгі қаруларға бақылау бойынша келіссөздерді
жаңғыртуға үндеу жасалды.
Алтыншыдан, трансұлттық қауіп-қатерлер және ... ... ... ... ... ... ... Тұңғыш рет терроризм, ұйымдасқан
қылмыс, заңсыз көші-қон, ... ... ... ... ... атыс ... мен ... заңсыз тасымалдануы
және адам саудасы сияқты қатерлердің өзара ... ... ... ... елдермен ынтымақтастығын күшейту
міндеттемесі қабылданды. Мемлекет және үкімет басшылары «тұрақты, тәуелсіз,
өркендеуші және ... ... ... ... ... ... ... күш-жігеріне тиімді үлес қосу»
қажеттігін айрықша атап ... ... ... ... тиімділігі мен
ықпалдылығын арттыру жұмысы жалғастырылатын болады.
ЕҚЫҰ-ның Астанада өткен Саммитінің ... оң ... ... атап ... ... Ол біздің халқымызды топтастырды,  аса  зор
күрделі міндеттерді шешу және ең ... ... жету ... ... нығайтты.  Біз әлемдік қоғамдастық алдында жауапты, ... пен ... ... ... әрі ... екенімізді
көрсеттік. ЕҚЫҰ-ның Астана Саммиті  ЕҚЫҰ ... ... ... ... Ол Ұйым үшін ... есік ... оның ... тамаша
мүмкіндік берді. Бүгінде бірлескен ... ... ... ... ... жөніндегі Астанада айтылған барлық ұсыныстарға мұқият
талдау жасалып, олар ЕҚЫҰ-ның алдағы ... ... ... ... ... ... Азия ... - Қазақстан 2010 жылы дүниежүзілік қауымдастық
тарихында ... рет ... ... ... пен ... ... ... лауазымына кірісті және оны үлкен абыроймен әрі
жетістікпен орындап ... ... куә ... ... ... қарайтын болсақ ЕҚЫҰ-ға төрағалық Қазақстан Республикасы ... ... ... ... ... ұлттық жоба ретінде
белгілеген басым бағыттарының біріне айналды.
Бүгінгі таңда ЕҚЫҰ-ға төрағалығы барысында ... ... және ... ... ... ... ету ... Хельсинки
рухын қалпына келтіруге сүбелі үлес қосып отыр. Қазақстан Республикасының
Президенті Н. ... ... ... ... ...... ... серпіндердің бірі болды, онда Ұйымның ... ... көп ... ... сөрелік «екпін» берілген және
төрағалық кезеңінде елдің ниеттерінің елеулілігі көрнекі түрде ... ... ... Н. ... ... ... ... қауіпсіздік жөніндегі Жаһандық Саммит әлемде
сенімді нығайту мәселелерінде және қарусыздану мен ... ... ... ... рөл атқарды. Қазақстанның Мемлекет басшысы ядролық
қарудан ерікті түрде бас тартқан және ... мен ... ... ... ... елдің Көшбасшысы ретінде ғана емес, сондай-
ақ ЕҚЫҰ-ға сенімді төрағалық ... ... ... ... де ... Н. Назарбаев ұсынған ЕҚЫҰ Саммитін өткізу идеясы бұл төрағалықтың
негізгі басымдығы болып табылды. 2010 ... ... ... ... сыртқы істер министрлерінің Кеңесі халықаралық Ұйымның осы аса ірі
Форумын 2010 жылдың 1-2 желтоқсанында Астанада өткізу ... ... ... ЕҚЫҰ соңғы Саммиті осыдан 11 жыл ... 1999 ... ... ... ... ... ... өткізу Ұйымның
күллі қызметіне жаңа күш беру мүмкіндігі ретінде қарастырылды.
Сонымен ... ... ... ... өзіндік
қорытындыларымызды жасалық. 35 жылдық тарихы бар ЕҚЫҰ ... да ... және ... ... ... ... ... бар ұйым екендігіне көз жеткіздік. Оған ... ... ... ... ... ынтымақтастық пен қауіпсіздікті сақтауда ... ... ұшан ... ... ... біршама дәлелдер
келтірдік. Соларды түйіндей келе біз аталған ... ... ... ... да ... нәтижелері жоғары болады деген пікірдеміз.
Ал Қазақстанның бұл ұйымдағы миссиясына ... ... ... ... ... жатыр деп ойлаймыз. Ұйымға мүше болып қабылданған уақытынан
бастап Қазақстан өз ісіне ... ... ... айрықша дайдықпен және
жауапкершілікпен келетіндігін көрсетті. Олай деп толық сеніммен айтуымыздың
өзіндік орыны бар. Қазақстан Ұйымға мүше ... ... ... ... ... ... мемлекеттердің барлығымен бірдей көпжақты және
екіжақты консультациялар кестесін толығымен жүзеге асырды. ... өзі ... ... ... ... әртүрлі ұстанымдарды
жақындастыруға, әрекеттер үйлесімділігі және ... ... ... ... кең ... ... Осының өзі еліміздің
әлемдік беделді ұйымға төрағалық жасауына үлкен қадам болды.
Бүтіндей алғанда, Қазақстанның ЕҚЫҰ-ға төрағалық ... ... ... ... ... ... ... нәтижесі деп біз еліміздің
бас қаласы Астанада өткен ұйым саммитін айта ... Біз ... ... ... ... ... ... және өз алдымызға қойған
мақсаттарды толық жүзеге асырдық ... ... ... Саммитінде
сөйлеген сөздерінде мемлекеттер мен үкіметтер басшылары,  делегациялар
жетекшілері біздің еліміздің ... ... ... ... ... жоғары баға бергендігін біз ... ... ... келгенде, мынадай тұжырым жасауға болады, өз тәуелсіздігінің елең-
алаңында Семей ядролық полигонын ... ... ... ... бас
тартқан, АӨСШК-ні  құру идеясын жүзеге ... ... ... белсенді алға апарушы Қазақстан өзін тағы да әлемдік қоғамдастықтың
жауапты қатысушысы ретінде ... ... ... ... ... атты ... ... құндылығы біздің еліміз үшін ерекше деп білеміз. Осы
орайда жоғарыда айтылғандарды қорытындылай келе ... ... ... саммиті барысында қабылданған декларацияда ұйымның
негізіне алынған ... ... және ... 56 ... Хельсинки Қорытынды актісінен, Париж ... ... ... ... және  оның шеңберінде қабылданған басқа
құжаттарға деген бұлжымас ұстанымы расталды.
Екіншіден, тұңғыш рет ЕҚЫҰ-ның ... ... ... ... ... ... ... әсіресе, Жерорта теңізі мен
Азиядағы қауіпсіздікпен тығыз ... ... ... ... атап ... Онда ЕҚЫҰ-ның жаңа жүзжылдықтағы басты бағдары
ретінде  Еуроатлантикалық және Еуразиялық ... ... ... ... құру ... қойылған.
Үшіншіден, құжатта ЕҚЫҰ-ны нығайтуға, оның ХХІ ғасырдың ... ... және ... ... беру ... ... барлық бастамалар бар.
ЕҚЫҰ мінберінен Ұйымды жаңа сапалы деңгейге шығаруға деген барлық мүше
елдердің ортақ мүдделілігін көрсеткен көптеген ұсыныстар ... ... ... ... президенті Д. Медведевтің  еуропалық қауіпсіздік
туралы заңдық тұрғыда ... шарт ... ... ... ... ... бөлінбестігіне берік кепілдік жасауға
бағытталды. ... ... ... Берлускони Саммит күндері
Қазақстан мен Астана ... паш ... ... пен ... ... ЕҚЫҰ үшін ... ... айрықша атап өтті.
Жалпы, Қазақстанның ЕҚЫҰ-дағы табысты төрағалығы біздің еліміз үшін
адамзатты жаһандық дамыту ... шешу ... ... ... ... де ұтымды мүшесі ретінде өз ... ... ... ... ... атап ... жөн.
Пайдаланылған деректер мен әдебиеттер тізімі
1. http://www.egemen.kz/22784.html
2. Қазақстанның ЕҚЫҰ-на төрағалығы: құжаттар мен материалдар жинағы /
Б.Қ. Сұлтановтың жалпы ред. – ... ҚР ... ... 2009. – 340 ... ... А. ОБСЕ в ... ХХІ века: перспективы развития. –
Алматы, 2008
4. Лукпанова С.С. Казахстан – ... ОБСЕ в 2010 году ... ... ... / ... Б.К. ... – Алматы:
КИСИ при Президенте РК. 2009.
5. Қазақстан Республикасының ЕҚЫҰ-дағы төрағалығы және жаһандық
қатерлер: ... ... / ... ред. Б.Қ. Сұлтанов. – Алматы:
ҚР Президентінің жанындағы ҚСЗИ, 2011. – 192 б.
6. Қазақстанның ... ... ... халықаралық
конференция материалдары (Алматы қ., 10 желтоқсан 2010 ж.) ... ред. Б.Қ. ...... ... Республикасы
Президентінің жанындағы ... ... ... 2011. – 152 ... ... ЕҚЫҰ саммиті: гуманитарлық ынтымақтастықтың кеңейтілуі:
«дөңгелек үстел» материалдары (Алматы қ., 18 ... 2010 ж.) ... ред. Б.Қ. ...... ҚР ... ... 2010. – 68 ... Қазақстан Республикасының ЕҚЫҰ-ға төрағалығы және аймақтық ... ... ... материалдарының жинағы (Алматы қ., 14
шілде 2010 ж.) / Жауапты. ред. Б.Қ. ...... ... ... ... ... ... 2010. – 76 б.
9. Қазақстан Республикасының ЕҚЫҰ-ға төрағалығы: алғашқы қорытындылар
мен келешегі. VIII жылсайынғы Алматы ... ... қ, 28 ... 2010 ж.) / ... ред. Б.Қ. ... ... Қазақстан Республикасы Президентінің жанындағы Қазақстан
стратегиялық ... ... 2010. – 152 ... ЕҚЫҰ және ... ... ... халықаралық ғылыми-
тәжірибелік конференция материалдары ( Алматы қ, 18 ... ...... ҚР ... жанындағы ҚСЗИ, 2009. – 284 б.
11. ЕҚЫҰ және аймақтық қауіпсіздік шеңберіндегі ... ... ... ... ... қ, 28 мамыр 2009 ж.) / Жауапты ред. Б.Қ. ... ... ҚР ... ... ҚСЗИ, 2009. – 120 б.
12. От Хельсинки до Будапешта: история СБСЕ/ОБСЕ в ... М.: ... ... ... А.В. СБСЕ и ... ... системы коллективной
безопасности в Евразии. – в кн. Кортунов А.В.Россия и ... ...... 1994
14. Сарсембаев М. А. Приоритетные задачи председательства Казахстана в
ОБСЕ // Казахстан-Спектр. – 2008. - № 4. – С. ... ... ... мемлекеттер // http: // www. kazakhstan-osce. org
16. Казахстан в современном ... ... и ... ... стратегических исследований при Президенте Республики
Казахстан. – Алматы, 2008, 347 ... ... Н. ... ... ... бейбіт дамудың күрделі жолы
// http://www.kisi.kz/site.htmlid
18. http://zan.zanmedia.kz
19. ... ... ... ... Организации по
безопасности и сотрудничеству в Европе. – М,. 2000
20. Организация по ... и ... в ... ОБСЕ: история создания и цели / http://www.zakon.kz/60354-obse-
istorija-sozdanija-i-celi.html
22. Структуры и учреждения ОБСЕ / http: // ... ... / ... ЕҚЫҰ ... / ... ... ... қандай? // Алаш айнасы, 2010, 10 сәуір
25. From CSCE to OSCE. ... and Speechs of Dr. Wilhelm ... General of the OSCE ... Austria, Vienna ... ... ... К.И. ... Республики Казахстан с ОБСЕ по
противодействию угрозам и вызовам региональной ... / ... ... ОБСЕ в ... ... ... ... стола (21
мая 2008 г.) – Алматы, 2008, 158 с.
27. Петраков М. «Учителя» и «ученики» в ОБСЕ // ... ... ...... Human, Rights in the OSCE Region: Europe, Central Asia and ... ... 2007, 316 ... Сарсембаев, М. А. Какими видятся ... ... ... в ОБСЕ // ... Социология.
Политология. – 2008. - №6. – С.59-70
30. Губайдуллина М.Ш. Сапанов С.Ж. Перспективы ... ОБСЕ ... с ... ... / Роль и ... ОБСЕ ... ... Материалы круглого стола (21 мая 2008 г.) ... 2008 – ... ... К. Казахстан в международных организациях: курс лекций /
К. Кабдешев. – Алматы: Қазақ ... 2001. – ... ... Ю. Председательство РК в ОБСЕ: от Хельсинки до Астаны //
Казахстанская правда. – 2009. - № 265. – С. ... ... М. ... ... ... в ОБСЕ // Мысль. –
2009. - № 11. – С. 11-20
34. Kazakhstan and the World ... ... 2000, 267 ... ... Ж. 2010 год: РК - ... ОБСЕ // Analytіc.
Аналитическое обозрение. – 2008. - № 6. – С. 5-7
36. Казахстан в ОБСЕ: ... ... и ... // Каз. ... – 2010. ... сентябрь. – с. 3
37. Пастухов, Е. ОБСЕ: возращение к истокам / Е. ... // ... – 2009. - № 9. – С. ... Назарбаев, Н. А. Выступление Президента Н.А.Назарбаева на открытии
XVII ежегодной сессии Парламентской ассамблеи ОБСЕ // Начнем ... - 2008. - 4-10 июля (№27). - С. 2, ... ... Н.А. ... ... «Т» - Trust, Traditions, Transparency,
Tolerance. Обращение Президента РК по случаю вступления РК на ... ОБСЕ // ... – 2010. – 15 ... – с. ... ... С. Ф. ... ... ОБСЕ: реалитет, потенциал,
перспективы // Отечественная история. – 2008. - №1. – С. ... ... Б. ... ... ... ... в ОБСЕ
// Analytіc. Аналитическое обозрение. – 2009. - № 3. – С. 5-7
42. Сарсембаев, М. А. ... ... ... Казахстана
в ОБСЕ // Казахстан-Спектр. – 2008. - № 4. – С. ... ... Н.А. ... на совещании ОБСЕ по межкультурной,
межрелигиозной и ... ... в 2006 г. // ... ... лет, ... мир // ... и мир. – 2008. – 4 июля (№26-
27). – С. 2
45. Ермекбаев Н.Б. СВМДА и ОБСЕ: новые ... ... ... ... жəне мемлекеттік қызмет = ... и ... ... – 2008. - № 2. – С. 82-89
46. ... және ... ... пен даму ... // ... ... – 2008. №1. – 8-12 ... Закиева, Ж. Казахстанская модель межконфессиональных отношений в
свете председательства республики в ОБСЕ // ... ... – 2009. - № 1. – С. ... ... С. ... декларациясы орындалуының жайы ЕҚЫҰ – да
талқыланды // Егемен Қазақстан. – 2009. – 20 ... (№ 68 – 69). -
1, 2 ... ... А. Д. Роль ОБСЕ в предупреждении и борьбе с ... // ... ... Сер. ... ... ... право. – 2007. - №2. – С. 76-80
50. Мусин, А. В ОБСЕ – с ... ... / А. ... // ... 2008. - № 4. – С. ... Сейдін, Н. ЕҚЫҰ-ға төрағалық ету халықаралық сенім мен геосаяси
жауапкершілік белгісі // Ақиқат. – 2008. - №3. – 17-20 ... ... А. К ... о ... ... в ОБСЕ в 2009
году // Казахстан в глобальных процессах. – 2007. - № 3. – С. 99-
104
53. ... М. ... ... - ЕҚЫҰ қызметінің маңызды бағыты // Президент
жəне Халық. – 2007. – 7 ... (№49). – 2 ... ... ... в ОБСЕ ... ... // ... – 2010. 2 декабрь. –
с.1
55. Саудабаев Қ. Астана саммиті Қазақстанның жұлдызын ... // ... ... 2010, 12 тамыз, 1-3 бб.
56. На пути к ... ... ... декларация //
Каз.правда. – 2010. 15 декабрь. – с.3
қосымшалар
ЕҚЫҰ құрамындағы мемлекеттер
|Мемлекет ... ... ... ... уақыты |
|Австрия |25 маусым 1973 ... |12 ... 1995 ... |30 ... |Мальта |25 ... 1973 ... |19 ... 1991 ... |30 ... ... |25 ... 1996 |Монако |25 ... 1973 ... |30 ... |Нидерланды |25 маусым 1973 |
|Белоруссия |30 ... ... |25 ... 1973 |
|Бельгия |25 ... 1973 ... |25 ... 1973 ... |25 ... 1973 ... |25 ... 1973 |
|Босния и |30 сәуір 1992 ... ... |25 ... 1973 ... | | | ... |25 ... 1973 ... |25 ... 1973 ... |25 ... 1973 |Сан-Марино |25 маусым 1973 |
|Венгрия |25 ... 1973 ... |25 ... 1973 ... |25 ... 1973 ... |1 ... |
|Греция |25 ... 1973 ... |24 ... ... |24 ... |АҚШ |25 ... 1973 ... |25 ... 1973 ... |30 ... ... |25 ... 1973 |Түркіменстан |30 қаңтар1992 ... |25 ... 1973 ... |25 ... 1973 ... |25 ... 1973 |Өзбекстан |30 қаңтар1992 |
|Италия |25 ... 1973 ... |30 ... ... |30 ... ... |25 маусым 1973 ... |25 ... 1973 ... |25 ... 1973 ... |25 ... 1973 ... |24 наурыз 1992 ... |30 ... ... |22 ... 2006 |
|Латвия |10 қыркүйек ... |1 ... 1993 ... |10 ... ... |25 ... 1973 ... |25 ... 1973 |Швеция |25 ... 1973 ... |25 ... 1973 |Эстония |10 қыркүйек 1991 |

Пән: Қазақстан тарихы
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 52 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 900 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Еуропадағы қауіпсіздік және ынтымақтастық ұйымы8 бет
Қазақстан Республикасы мен Испания Корольдігі арасындағы қатынастар5 бет
ҚР мен ЕҚЫҰ-ның экономикалық және экологиялық саладағы ынтымақтастығы67 бет
Ұжымдық қауіпсіздік жүйесіндегі Қазақстан Республикасы мен еқыұ байланысы56 бет
Адам құқықтарын қорғау механизімі49 бет
Еуропадағы Қауіпсіздік және Ынтымақтастық Ұйымы12 бет
ЕҚЫҰ және Қазақстан: бүгіні мен болашағы35 бет
Жергілікті атқарушы органдардың діни бірлестіктермен қарым-қатынасын реттеу туралы16 бет
Интеграция20 бет
Маңғыстау облысындағы іскерлік туризмді дамыту және жақсарту-арттыру жолдары67 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь