Соғыстан кейінгі ирак жағдайы

КІРІСПЕ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...3
І АҚШ САЯСАТЫ: ЛАҢКЕСТІК ПЕН ТЕРРОРИЗМГЕ ҚАРСЫ ӘРЕКЕТІ

1.1. Лаңкестік: анықтамасы,себебі, мақсаты ... ... ... ... ... ... 11
1.2. Лаңкестікпен күрестің жаңа кезеңдері ... ... ... ... ... ... ..16
1.3. Терроризм . қатерлі саясат ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...22
1.4. Соғыс алдындағы Ирак ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 28
1.5. Арабтардың нағыз жойқын қаруы . мұнай ... ... ... ... ... .31

ІІ. СОҒЫСТАН КЕЙІНГІ ИРАК ЖАҒДАЙЫ

2.1. Ирак дағдарысының маңызы ... ... ... ... ... ... ... ... ... .34
2.2. Ирак дағдарысына Қытайдың ұстанымы ... ... ... ... ... ...41
2.3. Ирак дағдарысының сабақтары ... ... ... ... ... ... ... ... ..42
ҚОРЫТЫНДЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...46
ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ... ... ... ... ... ... ... ... ..51
        
        МАЗМҰНЫ
КІРІСПЕ -----------------------------------------------------------3
І АҚШ САЯСАТЫ: ЛАҢКЕСТІК ПЕН ТЕРРОРИЗМГЕ ҚАРСЫ ӘРЕКЕТІ
1. Лаңкестік: анықтамасы,себебі, мақсаты.-----------------------11
2. Лаңкестікпен күрестің жаңа кезеңдері.-------------------------16
3. Терроризм – қатерлі саясат.--------------------------------------22
4. ... ... ... ... ... жойқын қаруы – мұнай---------------------31
ІІ. СОҒЫСТАН КЕЙІНГІ ИРАК ЖАҒДАЙЫ
1. Ирак дағдарысының маңызы-------------------------------------34
2. Ирак ... ... ... Ирак ... ... ӘДЕБИЕТТЕР----------------------------------51
К І Р І С П Е
Тақырыптың өзектілігі. ХХІ ... кең өріс алып ... ... ... лаңкестік. ХІХ ғасырда лаңкестік қару ретінде саяси ... ... ал ХХ ... оны жеке топ ... жекелеген мемлекеттер сыртқы
елдердегі жауларын құрту үшін қолданатын болды.
2001 жылы 11 ... ... ... ... ... соң ... ... лаңкестерге қарсы бірігіп күрес жүргізуге келісті. АҚШ-тың
лаңкестікке және жаппай қырып-жоятын ... ... ... тұру
саясатын желеу етіп, басқа елдердің саясатымен санаспайтындығы ... ... ... ... С.Милошевич Босния және Герцоговина
мұсылмандарын ... ... АҚШ ... НАТО оны ... ... ... Оған Ресей, Қытай қатты наразылық білдірді. 2003 жылы АҚШ ... ... ... соғыс ашып, Саддам Хусейнді биліктен ... ... ... ... ... Ресей, Қытай қарсы болды.
Кіші Буш кезіндегі Америка саясаты қалыптасқан ... ... ... өз ... ... жұдырық астында ұстауға
ұмтылуда. Әсіресе, осы бағыт 2001ж. 11 ... ... ... жасаған шабуылынан кейін айқын көрініс тапты. БҰҰ-ның ... ... ... Ауғанстандағы талибандар үкіметін құлатып, онда әскер
ұстауда. Буш әкімшілігі Солтүстік ... ... ... ... ... ОАР
сияқты елдерді қысымға алып, ядролық қару жасау жөніндегі жоспарларын
тоқтатуын талап ... ... ... ... ... және ... бұзуда” деп айыптап келеді. АҚШ әр аймақта, соның ішінде Орталық
Азияда да, ... ... ... күшейте түсуде. Оның саясаты,
жоғарыда айтып өткеніміздей, халықаралық лаңкестікке қарсы ... ... ... ... жою. Буш ... АҚШ ... ... тайсалмай
әскери күштерін жұмсап, дүние жүзінде Америка үстемдігін ... жылы АҚШ ... ... мақсатына жетті деуге болады.
МАГАТЭ (халықаралық атом қуат. қатысты агенттік) БҰҰ-ның Қауіпсіздік
Кеңесі қабылдаған ... ... ... ... химиялық және
бактериологиялық қарулар шығаратын өндіріс орындарын жоюға, кейін ... ... ... да ... ... Иракқа қашықтығы 250
шақырымнан аспайтын ... ... ғана ... ... Ал Саддам
Хусейн араб елдерінің бірқатар бөлігі мен Ресей тобындағылардың көмегіне
сүйенді.
2003 жылы ... ... АҚШ пен ... “Ирактың жасырып қойған жаппай
қырып-жоятын қаруы бар, ол дүние ... ... ... деген сылтауды
бетке ұстап, Иракқа қарсы өз әскерлерін пайдаланды. Мұны ... ... ... ... ... де 1 мамырда АҚШ-тың әскері
Бағдатқа дейін жетіп, БААС-шылдар тәртібі жойылды. Ал ... ... ... ісі сотта қаралды.
Елдің 2004 жылдың басынан бері ... ... ... ... 2004 жылы 28 ... Ирак уақытша үкіметі құрылып, билік солардың
қолына берілді. Парламент құрылды.Бұдан былай елдегі жағдайды реттеуге БҰҰ-
да қатысуға келісім берді.
Курстық ... ... мен ... ... ... ... болып
саналатын АҚШ-тың ұстанып отырған саясатының терістігін дәлелдеу және бұл
соғыстың ендігі жерде халықаралық қатынастар ... ... ... ... ашып айту ... ... мақсаты болып табылады. Аталмыш
мақсаттарға жету үшін мақала, ... ... ... ... зерттеу
мақсатынан туатын басты мынадай міндеттерге тоқталуымыз керек:
- Терроризмнің қазіргі таңда алатын орнын көрсету;
- Лаңкестікпен күрес ... ... Екі ел ... ... дүниежүзіне әсерін көрсету;
- Осы соғыстың халықаралық заң ... ... ... ... ... шығу себебін, мақсатын, маңызын, нәтижесін анықтау;
- Дағдарыс сабақтарын ашып көрсету;
- АҚШ-тың саясатының өзге мемлекеттер үшін қаншалықты ... ... ... ... ... ... ... тоқталу;
- Осы дағдарыстың жүру барысын картадан көрсету.
Тақырыптың зерттелу деңгейі. Қарастырылып отырған ... ... жоқ деп ... ... Бұл ... ... және ғылыми-методологиялық әдебиеттер қоры көп. Себебі бұл
ғаламдық мәселелердің қатарына жататындықтан, осы ... ... ... ... ... ... ... (кинолар)
шығарылуда.
Тарихнамалық шолу. А.Әміреева, Абай ... АлМУ ... ... кафедрасының ізденушісінің “Саясат” журналының 2003 жылдың 10-
нөмірінде “Лаңкестік күрестің жаңа кезеңі” атты мақаласы жарық көрді. ... ... ... жан-жақты қарастырып, лаңкестікпен күрестің
жаңа кезеңдеріне тоқталып, жаңа кезеңдерінің ерекшеліктерін талдап өтеді.
Сонымен ... діни ... ... және Таяу ... ... сөз ... ... қайда және оны қалай қырқамыз?” мақаласының авторлары
Р.Әбсаттаров және Ә.Отыншиева. Бұл мақалада ХХ ... мен ХХІ ... ... ... және ... ... ... құрылуы. “Террор”, “терроризм” сөздерінің
мағынасын кең ауқымда зерттеп түсіндіреді.
“Ирак дағдарысының сабақтары”. Бұл мақаланың ... ... ... ... ... ... ... тарих факультетінің деканы,
бірнеше монографиялық еңбектердің авторы. Мына ... ... АҚШ ... ... ... ... ... дауыл” операциясын еске алу;
Ұлыбританияның соғысқа қатысудағы мүддесі; және ең соңында АҚШ-тың ... ... ... ... ... болатындығы жайлы. Негізінен алты
сабағын қарастырған.
“Буштың сыртқы ... ...... ... ... ... ... Ресейде Ельцин дәуірінің аяқталуымен бірге екі
держава арасындағы бұрынғы жаймашуақ қарым-қатынастың да күні ... ... ... ... әсіресе, Ресейге қатысты саясатынан
соңғы уақыттарда сезілген ... кей ... ... ... ... ... етіп отыр. “Соңғы уақыт” деп отырғанымыз ... ... Буш ... болып сайланғаннан бергі мерзім екені ешкімге
жасырын болмаса керек.” – дейді Ержан ... ... ... ... ... ... ... аударған мақаласы
“Арабтардың нағыз жойқын қаруы - мұнай” деп ... ... Ирак ... іліккендігі жарияланады.
“После Саддама” - КОНТИНЕНТ журналының ... ... ... ... ... ... Ирактың жағдайы; АҚШ-тың билік жөніндегі
жоспары; Ирак курдтарының өз мүдделеріне сай қойған талабы сияқты ... да, ... ... байланысты келісімді және 2 кестені ұсынғымыз
келіп отыр.
ЯДРОЛЫҚ ҚАРУДЫ ТАРАТПАУ ЖӨНІНДЕГІ КЕЛІСІМ
1-бап. Осы ... ... ... ... ие ... ... ядролық
қару немесе басқа да ядролық жарылыс құралдарын ешкімге бермеуге, ... ... қару мен ... ... тікелей не жанама түрде бақылау
жасатпауға; кез келген ядролық қаруға ие емес ... ... ... ... да ... жарылғы құрылғыларын шығаруға немесе ... ... ... ... бірге мұндай қарулар мен жарылыс
құрылғыларына бақылау орнатуға ... ... ... керек.
2-бап. Осы Келісімге қатынасушы ядролық қаруы жоқ әрбір мемлекет
ешкімнен ядролық қару ... ... ... ... қабылдамауға
міндеттенді…
6-бап. …Осы Келісімнің әрбір қатынасушысы ерікті түрде арада ядролық
қаруларды тоқтату және пәрменді халықаралық бақылаумен ... және ... ... ... ... міндеттенді. Мәскеу қаласында,
Вашингтон мен Лондонда маусым ... бірі күні бір мың ... жүз ... жылы үш дана ... ... В.М. ... и ядерное нераспрос-е. М.,1999. С.354-359.
ДҮНИЕ ЖҮЗІ ЕЛДЕРІНДЕГІ ... ... ... есебімен)
|Елдер |1990 ... ... |ХХ ... ... ... |19140 |10000 ... |
|КСРО/Ресей |25400 |10000 ... ... |300 |- ... |610 |- ... |370 |434 ... |- |80 ... ... |- |15-20 ... ... |50-100 ... |100-200 ... ... ... 2000.№2. С.33
Деректемелерге шолу. Ирактың айналасында болып жатқан жағдай дүние
жүзілік қоғамның ... ... ... ... бұл ... байланысты көптеген
материалдар бар. Соның ішінде қазіргі ... ... ... ... мен
түсірілген деректі фильмдерге тоқталып өтсек.
Мысалы мына кітаптар: “Иракский кризис.” М.,2002г.; “Республика Ирак в
системе ... ... (80-е годы ХХ в. – ... ХХІв.).”
М.,2002г.
Енді осы кітаптың біреуін талқылап өтсек.
Авторлардың мақсаты – соңғы 2 ... ... ... ... және ... ... рөлі мен орнын анықтау. Олар
Ирактың ұлы державалармен және көрші елдермен қатынасын мұқият зерттеді.
Кітапта маңызды ... ... 20 жыл ... АҚШ пен ... ... беру ... ... Авторлар мынаны көрсетіп өткен: Персид
бұғаздарына байланысты Вашингтонның саясаты жиі өзгеріп отырса да, ... ... ... ... ... ... ... орналастыру арқылы, билік жүргізуі теріс саясат екендігін. Сол
кітаптың ішінде ... мына бір ... айта ... жөн: ... в ... Ирака является ничем иным, как политикой грубого нажима и
диктата, ... ... ... ... в ... ... ... условия.”
Тағы да монографиясында Ирактың көрші елдермен(Түркия, Иордания, Сирия)
қатынасы қарастырылып өтеді.
Енді екі деректі ... ... сөз ... ... мынадай
жағдай түсірілген: Америка әскерлерінің өздері ... ...... ... ... ... жоқ ... біле тұра, оларға қарсы соғыс
жарияладық. Қару астына атқылап, басып тастауды көздедік. Бұл ... ... ары ... жалғастыру.”
Бұл Ирактағы соғыс 1991 жылдан бері келе жатыр(“Буря пустыни”). Ал ... ... ... таңда жас балаларға қатты әсер етуде, әрине Ирак
жеріндегі балаларға. Мысалы, ликимия, рак, т.б. ... ... ... ... ... не ... ерте жетілу сияқты жағдайларды кешуде.
Американдықтар тіпті көтеріліс барысында Ирактың тұрғындарының арасында
өзара қайшылықты тудыруды да жоспарлаған.Шииттер мен ... ... ... ... бірігіп соғыстың жүру барысын, ондағы
жерлерді картада ... кім қай ... ... ... ... ... ... танкімен еркін жүріп, көзге түскен қарайғанды
аямай қыра берді.
Екіншісінде, ... деп ... ... ... ... жасақ Ауғаныстанда да соғысқан. Олар Иракта соғысатынын да
білді. Және оған ... ... АҚШ ...... ... деп
аталды. Бірақ американдықтар “жасыл береттерден” жасқанды. Себебі олардың
операциясының кейбір жолдарынан ... ... Ал олар әр ... құрылған
болатын. Соғыс барысында американдықтар тіпті Саддам Хусейннің ... орын ... ... ... аз ... ... әскерлерін осы соғыстан кейін ... ... ... ғылыми жаңалығы. Курстық жұмыста АҚШ пен Ирак арасындағы
шиеленістің түпнегізін зерттеуге талпыныс пайда ... Осы ... ... көптеген материалдар бір жүйеге келтіріліп, сараптамаға ... ... ... маңызы. Курстық жұмысты ... ... ... құқық, саясаткер, тілші мамандықтарында дайын
материал ретінде арнаулы семинар, реферат, ... ... ... ... ... ... бар.
Курстық жұмыстың құрылымы. Кіріспе, 2 тарау, ... ... ... ... САЯСАТЫ: ЛАҢКЕСТІК ПЕН ТЕРРОРИЗМГЕ ҚАРСЫ ӘРЕКЕТ.
1. ЛАҢКЕСТІК: АНЫҚТАМАСЫ, СЕБЕБІ, МАҚСАТЫ.
2001 жылы 11 ... ... ... ... актіден кейін
лаңкестікпен күрестің бұрын тарихта болмаған жаңа ... ... ... ... ... және экстремизм құбылыстары ... ... ... Осы қауіп-қатерге қарсы күресте бүкіл ... ... ... ... болды.
Бұрын адамдар соғыс болып жатқан аймақтан қауіптенетін ... енді ... ... кез ... уақытта қауіп-қатер күтуге болады. Оны болжап
айту өте қиын. Соңғы жылдары лаңкестік және онымен күрес ... ... ... оның ... осы ... ... ... жарық
көргені мәлім. Республикда халықаралық ғылыми-практикалық конференцияның
материалдары ... ... ... ... ... ... ... көрді. Осыған қарамастан, лаңкестікпен күрес мәселелері
көкейтесті күйінде қалып отыр.Ол әлі де ... ... ... зерттеуді
қажет етеді. Бұл мақалада лаңкестікпен күрестің жаңа кезеңі және ... ... ХХ ... бірінші жартысында лаңкестік құрылымдар әлемнің
әртүрлі жерлерінде жеке-дара, бірікпеген қимыл жасаған ... және ... ... ... ... ... жүргізілген болса, бүгінде
олардың көпшілігі ірі ұлтаралық ұйымдарға біріккен. Қазіргі ... ... ... ... ... жаппай көші-
қонның (көбінесе жасырын) ... ... бәрі ірі ... лаңкестік
ұйымдардың құрылуына алып келеді. Іске басшылықта олар ... ... ... ... қимылдардың жиынтығы “халықаралық лаңкестік” деген терминмен
аталып, ХХІ ғасырдағы адамзаттың негізгі ... ... ... ... ... бұл ... – жаһандастырудың теріс
жақтарының бірі.
Лаңкестіктің негізгі себептері әртүрлі елдердің экономикалық ... ... ... ... ... мен ... арасындағы
қарама-қайшылықтардың шиеленісуі, көптеген дамушы елдерде жұмыссыздықтың
көбеюі, заңсыз көші-қон ұлтаралық қақтығыстардың кең етек алуы, ... сүру ... ... ... енгізу әрекеті тағы басқа
факторлар.
Сонымен қатар, дамыған елдер жасырын қару-жарақ сатумен ... он ... ... ... ... атыс ... заңсыз сату үш есе ... ... ... ... жұмыссыздықтың қасіретінен шығудың жолы
етіп, ... қару ... ... ... ... Лаңкестік ұйымдарға бұл -
әлеуметтік базаға айналуда.
БҰҰ ұлтаралық ұйымдасқан қылмысқа қарсы күрес жөніндегі ... ... оқ ату ... ... ... ... 2001жылғы
шілдеде өткен жеңіл және атыс қаруының ... ... ... ... ... қабылдады.
Халықаралық құқық және барлық елдердің заңдары – ... ... ... ... ... ... ұшақтарды немесе көліктерді айдап
әкету адамдарды кепілдікке ұстап ақша талап ету, жарылыс пен ... ... ... қоғамға және мемлекетке қауіпті деп жариялады.
Кейбір көзқарас бойынша, лаңкестік деген әскери ... ... ... ...... әлеуметтік топтардың, мемле-кеттердің
және жекелеген адамдардың өз мүдделерін ... ... ... ... болмайтын қорқыныш пен үрей идеологиясы және куштеу
әрекеті. Лаңкестікті ... ... мен ... ... күштілерге
қарсы лажсыздықтан, ал мықты мемлекеттер мен әр түрлі ... ... ... ... Оның ... және ... ... басты мақсаты – адамдарды түңілушілік жағдайға келтіру.
“Террор” деген сөз латынша – ... ... ... ... Этно-саяси
ланкестіктің мақсаты - өзінің этникалық топтарына арналған жеке мемлекет
ұйымдастыру, олар өздерін “өз ... ... ... ... ... лаңкестік – географиялық, этникалық және ... ... ... ... ... ... ... – діни негізде
құрылды.Олардың ірілері: “Әл-Каида” Ливанның шиит топтарын ұйымдастырған
“Хез болла”, “Хамас”, “Әл-Джихад-ал-ислами” тағы басқалар…
Қазақстан ... ... ... ... халықтары
Ассамблиясының VIII сессиясында сөйлеген сөзінде, ислам дінін лаңкестіктен
айыра білудің қажеттігін атап ... ... БҰҰ ҚК ... №1373 ... ... ... ... комитетін құрды. ҚК-нің шешіміне сай БҰҰ-ға
мүше елдер ... ... ... ... іс ... тиіс,
терроршылар мен оларды қолдаушылардың қаржылық құралдары мен активтерін
тоқтатып,оны оларға беруге тыйым ... ... ... ... бас
тартуға міндетті. Комитет осы талаптардың орындалуын бақылауға алады.
2003 жылдың ақпанында БҰҰ ... ... ... Істер министірлері
деңгейінде болып өткен лаңкестікпен күрес мәселелері ... ... ... ... ... ... Онда ... іс-
қимылдар, әсіресе бейбіт тұрғындарға қарсы бағытталған жағдайда ерекше
анықталатыны, сондай-ақ ... ... ... және басқа
қауіпті материалдарға қол жеткізу ... ... келе ... ... ... шаралары аталады.
Міне, дәл осы жерде мынадай ... ... ... осы ... ... ... байланысты): АҚШ пен Ирак арасындағы шиеленіс
пен лаңкестікпен күрестің жаңа кезеңі ... ... ... бар?
Әлбетте, тікелей байланыс. Алда осы лаңкестікпен күрестің жаңа кезеңдеріне
жеке-жеке тоқталып өткенде, тақырыбтың мәні ашылады деп ... ... АҚШ пен Ирак ... ... ... тақырыпты
қозғап, қолға алған себебіміз, қазіргі ... ... ... ... ... ... ... қадам жасауына (яғни, Иракқа
қарсы әрекеті) не себеп болды? Мұнайға деген қызығушылық немесе ... ... ... ... ма? Бұл әскери операция халықаралық заң
шеңберінде ескерілеме? АҚШ-тың қатынасы қаншалықты мұсылмандардың, әсіресе
араб әлемінің халін ... ... ... ... ... да ... ... ықпалы туралы пікірлер басым ... ... жүр. Бұл ... ... лаңкестік, террористік және дүние жүзі
елдеріне төнген қауіп туралы мәселе қарастырғандықтан, ... ... ... ... ... ... ... терроршылдыққа жол бермеу көпшіліктің мақсаты болып
отыр. Мемлекеттік террорға сүйенген Германия мен ... ... мен ... мен Мао ... ... тәжірибелері жаңа ғасырда орын алмау керек.
Сонымен бірге бүгінгі таңда басқа жаңа қателер де ... ... ... ... орта: ауа, су, топырақ бұзылып жер азуда. Экология
апатын адам өз қолымен жақындатуда. Кен орындары мен ... ... ... ... ... ... ... адам өміріне,
келешек ұрпақтарға қауіп төндіруде. Ол ... ... қоса ... ... ... ракеталы ядролық, химиялық, бактериялогиялық ... және ... әлі де жол ... 1968 жылы атом ... ... ... шарт күшіне толық кірді, алайда оны қабылдамаған елдер
бар. Олардың араларында Үндістан мен ... 1998 жылы ашық ... ... ... ... өзекті мәселелердің ішінде, неге Ирак – ... ... ... ... Неге ... ... ашып ... Осы мәселені талқылай келе, Қытайдың белгілі саясаткері
айтқандай ... қара ... ... ақ ... және ... бұрыс, кімдікі
дұрыс екенін курстық жұмыс барысында неге анықтамасқа? Егер ... ... біз ... ашық талқыланатын болса, онда тышқанды ақ ... ма, әлде қара ... ... ма ... ... ... бере ... ол үшін, жоғарыда қарастырылып өткен лаңкетік тақырыпшасын ары қарай
кеңейтіп, ... ... ... ... ... ашып, келесі
тақырыпшаны ... ... ... жұмысты әрі қарай шиеленістіруіміз
керек.
1.2. ЛАҢКЕСТІКПЕН КҮРЕСТІҢ ЖАҢА КЕЗЕҢДЕРІ.
Лаңкестіктің жаңа кезеңдерінің ... ... бар. ... ... лаңкестікке байланысты. Халықаралық лаңкестік әсіресе, қайсыбір
мемлекеттің қолдауымен жүзеге асырылуда. Яғни ... мен ... ... халықаралық лаңкестікке қарсы соғыс түрінде жүргізілуде.
Барлық ... ... ... мемлекеттік лаңкестік бірінші орын
алады. Сондықтан да өте қауіпті. ... ... ... ... ... ... ... Ондай топтар бомбылау, басқа да
операцияларды жүзеге асыра алады.
Халықаралық лаңкестікпен ... ... де ... ... С. ... ... ... лаңкестікпен күрес
формуласы бәрі де “болады” дегенге ... ... ... ... ... ... жүргізуге “болады”. өзге мемлекетің азаматын
тұтқындау және оларды алыс жаққа алып ... ... ... құрылымды
өзгерту жөнінде үзілді-кесілді талап қоюға “болады”.
Екіншіден, ... ... жаңа ... АҚШ ... ... ... ... елдердің тізімін жасап, өз мүддесін жүзеге
асыру үшін, әскери соққы беруде. Осының бір дәлелі АҚШ ... ... ... ... ... 11 елдің атауы болып табылады.
Сөйтіп, ол бұрынғы аталған үш елге (Ирак, Иран, Солтүстік ... қоса ... ... атай бастады. Одан кейін, тіпті болмай бара жатқан
жағдайда, атом ... ... ... деп ... ... ... ... беретін елдердің қатарында Қытай мен Ресей де ... ... ... Жанжалдың ушығып бара жатқанын сезген Буш алғашқы мәлімдемесін
біраз жұмсартып, атом ... жай қару ала ... ... ... жер ... шұңқырларға тығылған лаңкесшілерге ... ... ... Осының бәрі, бір ... ... ... еді. Бұны ... ... ерекше миссиясы деп көрсетуге
тырысады. Ал шындығында ағылшын газеті “Гардианның”(Guardian) жазғанындай,
бұл әрекеттер ... ... ... ... ... ... ... немесе империалистік саясаттан басқа ... ... ... ... өз ... күштерін көптеп орналастырып алды.
Сөйтіп өз әскери базаларын Қырғызстан, Тәжікстан, ... ... ... ... ... – бұл ... ұзақ ... қалып қою. Мұндай саясат
Қытайдың, Ресейдің наразылығын ... ... ... АҚШ ... ... ... оның ... лаңкестікке қарсы соғыс желеуімен АҚШ өз ... ... ... да ... Оған ... ... келісім беріп те үлгерді. Бұл ... ... ... ... мен Кавказға дейінгі географиялық аймақты бақлауға алып, мұнай
мен газға байланысты экономикалық мүдделерін қорғау ... ... ... ... ... ... түсетіні, түрлі қақтығыстардың орын
алатыны баршаға аян.
Соңғы уақытта БҰҰ-ның Қауіпсіздік Кеңесі де әлемдік проблемалардан тыс
қалып есесіне, бұл ... ... ... ... НАТО бір ... жиып алғаны аңғарылады. “Өгей елдер” мәселесі Қауіпсіздік Кеңесінде
қарала қалған күннің өзінде, ... ... ... сылтау табылып,
өктемдік АҚШ-тың қолына шоғырлануда.
Үшіншіден, лаңкестікке қарсы ... жаңа ... ... ... ... өзгертіп жібірді. АҚШ-тың қазіргі саясаты патриотизм ... ... ... ... ... негізделген ашылып қорғану американдық
патриотизм толқынында жүзеге ... Ол, өз ... ... ... ... ... ... өшпенділік, жеңуге деген құштарлық
немесе кек алушылық халықтың ожданын улап, патриотизм ... ... Ол ол ма, ... құқықтарды шектеуге қарсы бірде-бір сөз
айтылмауда. “Антилаңкестік операция” негізіндегі мемлекеттік ... ... ... өзі ... пен ... айналып отыр. Бұл өркениетті
құқыққа сай келмейді.
Төртіншіден, АҚШ-тың дүние ... ... ... ... ... оған ... мемлекеттердің біразының саясаты біркелкі
емес, екіұшты. Американың қантөгіске апаратын саясатына қарсылық ... ... ... ... ... өз ... қарамастан, АҚШ оларды көзіне ілмегені белгілі. Мәселені
бейбіт ... шешу ... ... мемлекеттердің өзі АҚШ-тың ықпалынан шыға
алмай қалғаны да жасырын ... ... ... ... сыртқы
істер министрі Тоқаевтың сөзіне сенсек, егер Иракта қырып-жоятын қару
табылған ... бұл елге ... ... акция жасау дұрыс болып шығады
екен. Оны өз сөзімен ... ... в ... ... ... оружие
массового поражения, то военная акция против этой страны будет ... ... ... ... ... оған ешқандай ақтау болуы ... ... ... салыстырғанда, басқа кейбір мемлекеттердің
тарапынан болған ұсыныстар, біздіңше әлдеқайда ... ... ... ... ... ... ... араб елдерінің
көзқарастары мынадай: 1.БҰҰ-ның ... ... ... ... ... ... ... жасайды және Ирак оны ... өз ... ... Онда ... ... ... ... БҰҰ-ның Қауіпсіздік Кеңесі жаппай қырып-жоятын қару ... ... ... ... ... жағдайында жалғастыруы
туралы шешім қабылдайды. Сондай-ақ, жаппай қырып-жоятын құралдар өндіріледі
деген күдіктегі барлық ... ... алу ... ... әскери дау-жанжал тоқтатылуға тиісті. Осы пікірлерді салыстырып
қарайтын болсақ, лаңкестікке қарсы күрес саясатында біраз айырмашылықтардың
барын байқау қиын ... АҚШ ... ... ... ... желеуімен басқа елдерді өз
айтқанына көндіруге бағытталған. Олай болса, өзін сыйлайтын әрбір егеменді
мемлекет ондай ... ... ... ... ... тиіс. Ол жол –
мықты ... ... тең ... өмір ... қол ... ... айта ... екен деп, оның айтқанын қайталай ... ... ... деп айта алу ... тең ... ... Қазақстанның көп
векторлы саясатын осыған бағыттамай болмайды.
Буш әкімшілігі АҚШ ... мен ... ... ... ... жүргізуге келісімін алған кезде, өз операцияларын БҰҰ ҚК-нің
қарары аясында жүргіземіз деп ... ... ... ... АҚШ
әкімшілігінің жүргізген операциялары аса қиынға түсті. Әлемге ... ... АҚШ ... ... ... ... түсті.
4. Антилаңкестік операция халықаралық қауіпсіздік проблемаларын толық
шешіп бермегенімен, АҚШ-тың Орталық ... Таяу ... ... ... Ал оның ... ... одан да ... Е.Кариннің
сөзімен айтсақ, бір жағында АҚШ-тың, ... ... ... мен ... байқала бастаған гео-саяси тепе-теңдік бұзылып, Вашингтон
аймаққа егестің жаңа деңгейін алып ... ... де ... бәрі де ... сияқты. Бірақ, Каспий аймағы Москва мен
Вашингтонның қатты бәсекелес аренасы болып отыр. Бұл ... ... ... байланысты мәселесі тұр. Грузия, бір жағынан, Каспий
аймағындағы мұнай-газ байлығының ... ... ... Ал ... ... ... Грузия арқылы Батысқа қарай айдалуына қарсы. Оны Ресей
аумағы арқылы жібергісі келеді. Бұл үлкен бәсекелестік.
Москва мен ... ... ... Орталықазиялық бес
мемлекетке байланысты. Себебі, бұл ... өз ... ... ... деп мәлімдегені белгілі. Ал бұл дегеніміз – Ресей мемлекетінің ядролық
қаруды одан әрі ... ... ... лаңкестік қауіп-қатер де Азияның төрінен көрініс берді.
Үндістанның ядролық қаруға ие ... ... ... ... ... ... да ядролық қаруға ие болды. Орталық Азия аймағына таяу жатқан
Ауғаныстандағы жағдайдың ушығуы, Таяу ... ... ... ... ... ... ... Орта Азия республикаларына, оның
ішінде Қазақстанға да қауіп төндіріп ... ТМД ... ... ... шешілмеген мәселелер аз емес. Өзбекстан мен Қырғызстанның,
Өзбекстан мен Түркіменстанның, Өзбекстан мен Қазақстанның ... ... ... ... ... бар.
130-дан астам этнос өкілдері тұратын Қазақстанда аталған салада біраз
жетістіктер болғанымен, тоқмейілсуге ... ... ... ... ... соғыстан кейін Ауғаныстан мәселесі әлде-қайда ... ... ... ... ... ... ... мүмкін. Орта Азия
республикаларына теріс ықпалы да болмай ... ... ... ... ... Азия ... қарай экстремистік топтар әрекетінің ... ... көз ... ... ... ... мен
тактикасын жаңаша жолға қойған “белгісіз бір ұйым” жер ... ... ... ... ... ... негізінен мынаған саяды:
ғаламдық дәрежедегі белсенділік; жергілікті экстремистік топтардың ... ... ... мемлекеттерге дау-жанжалдарды кеңінен пайдалану;
үлкен қаржылық қорларының болуы; шаһидтерді (өз басын өлімге тігушілер)
белсенді ... ... ... ... ... ... және
контразведка жетілген PR-менеджмент. Осы айтылғандардың бәрі лаңкестік
соғыстың кең таралуына ... ... бар ... сөз.
Діни экстремизм мен тұрақсыздықтың негізгі ошағы Орта Азияда Ауғанстан
мен Тәжікстан еді. Ол кейінгі кезде Өзбекстан мен ... да ... ... ... тармақтарының билікке ұмтылатыны жасырын емес.
Ондайлар өз мақсатына жету үшін ... ... оған ... ... ... ... арқылы қол жеткізгісі келеді. Бұған қарама-қарсы жақ көнгісі
келмейді. Осыдан келіп бұл екеуінің арасында лаңкестік ... Ал ... ... ... ... ... ... талаптарын мойындамайды.
1.3. ТЕРРОРИЗМ – ҚАТЕРЛІ САЯСАТ.
Қазіргі әлемде терроризм идеясының пайда ... және оның ... ... қатер. Бұл идея мемлекеттің іргетасын шайқалтуға, түптеп келгенде, әр
түрлі елдердің мәртебесін өзгертуге, ... ... ... ... ... ... Бүгінгі таңда қауіпті ауқымда қатерлі
салдар ... ... ... ... саяси-құқықтық құбылыс ретінде
ғаламдық күрмеуі қиын ... ... ... оған екі ғасырдың тоғысында
кезікті.
Мәселенің мәнін қарастыруға кіріспестен бұрын терроризм ұғымын анықтап
алған жөн сияқты. ... - ... ... ... және ... ... объективтік тұрғыдан қиындық ... ... ... мынандай себептерден шыққан: біріншіден, терроризм
құбылыс ретінде ... ... ... психологиялық, құқықтық,
публистикалық және басқа қырлары арқылы зерттеледі. Зерттеушілердің ... ... ... ... және т.б.) аталмыш
құбылысты өз көзқарасы тұрғысынан қарастырып, “терроризм” ұғымына ... ... ... ... ... оны кәдімгі әдеттегі
түсіндіру басым болды; екіншіден, терроризм ұғымын жасауға екі ... ... ... бойы ... ... ... ... етті. Терроризм – көбінесе коммунистік және ұлт-азаттық қозғалыстары
деп немесе ... ... ... мен ... ... ... ... деп түсіндіріліп келеді.
Осыған орай терроризмді саяси-құқықтық құбылыс ретінде ... ... ... өзін ... ... байланысты. “Террор”
(terror) ұғымы латын ... ... ... ... ... Және зәре ... ... саяси құрылысына күштеу шараларымен
қысым көрсету ретінде анықталады. Террорды әдетте ... бір ... ... ... ... ... ... Ол ерекше қуғын-
сүргінмен, ... ... ел ... ... ... және ... ... қыр көрсету қызметімен сипатталады.
“Террор саясаты”, “бұқаралық террор”, “жаппай ... ... ... ұғымына жатады. “Соғыс”, “агрессия”, “геноцид”, т.б. ұғымдар да
террор категориясына ұқсас. Бұл ... ... ... қажеттігін
туғызады. Жалпы террор дегеніміз – күші ... ... аса ... ... құралы.
Террор мен терроризм жайлы айтқанда оларды жүзеге асырушыларына қарап
айтуға ... ... – бұл ... ... алдында бір қадам ілгері
жүретін санаткерлердің ісі. Бір ... ... мен ... ... ... ... ... айналысқан, ал мемлекет террордан
қатты зардап шегетін бұл проблеманы көрмейді. Демек, террор ұғымы бұқараны
белгілі бір тәртіпке салу ... ... ... ... сүйенген
қоғамдық-саяси құрылымның жүзеге асырар әр алуан идеологиялық күш көрсету
шарасы.
Терроризмге, біріншіден, жалпы қауіп-қатер төндіру; екіншіден, ... ... іске ... ... ... деңгейде саналы түрде
шиеленісті, үрейлі жағдайды ... ... ... ... ... белгілі бір адамдарға ету тән. ... ... ... ... қарақшылық, аманатқа алу, қорқытып үркіту,
бұзақылық және тағы басқа да ... бір ... ... ...... ... бабына сәйкес белгіленетін әдеттегі
жазаланатын қылмыстық істің бір түрі ... ... ... ... терроризмнің кездейсоқ болатын әдеттегі ... оның ... ... үрдісі болуында. Осыған
байланысты террорлықтың қылмыстық іс ... ... ... ... ... Ғылыми әдебиеттер, халықаралық құжаттарды және бірнеше
елдердің қылмыстық заңдарын талдау – ... іс ... ... бір ... ... және ... қауіпті әрекетті іске
асыру немесе ... ... болу ... көрсетеді. Терроризмнің
террорлық актіден айырмашылығы күштеу әрекетінен ғана ... ... ... сондай әрекеттерді іске асырамын деп, қорқытудан көрінеді.
Сонымен терроризм деген не?
Терроризм қарсыласты қорқыту, күш көрсету саясаты ... ... ... ... олардың мақсаты қорқыныш, үрей туғызу
және террорлықбағытқа қажетті әрекетке ... ету ... ... ... ... жеке адамның, топтың немесе ұйымның ... ... ... өз ... ... шешім қабылдатуға мәжбүр ету
мақсатын да күш қолданатын заңға қайшы келетін ... ... ... ... керек.
Терроризмнің алуан түрлі көріністері адамзатқа ерте кезден белгілі.
Мысалы, тарихқа жүгінсек, еврейлердің атақты ... ... ... ынтымақтас болған Иудеядағы (б.з.Іғ.) сикарилер сектасының
әрекетін терроризм ретінде сипаттауға болады. Орта ғасырда бұл ... ... ... ... ... мен калифтердің
өлімі, Үндістан мен Қытайда жасырын қоғамдардың саяси террорлары, исламның
сунит ағымының белгілі адамдарына үрей тудырған ... Иран ... ... ... Осы ... бәрі ... ... көзін жою тәсілдерін қолданған. Көріп отырғанымыздай, терроризм
тарихы өзінің түп тамырымен ... ... ... ... ІІ ... ... ... өмірдің тұрақты факторына айналды. Осы ... ... Карл ... ... ... ... философиясы” қалыптасып,
ол саяси күресте адам өлтіруге тыйым салуға болмайтындығын және адамдарды
жаппай жоюды ... ... ... ... ... Бұл
тұжырымдама одан әрі өзінің дамуын М.Бакуниннің ... ... ... Оның ... бір ғана ...... ... ешқандай ымыра болмауы тиіс деп ... Бұл ... ... АҚШ пен ... ... ... солшыл радикалды қозғалыстар
пайда болды, олар өз үкіметтерінің қызметіне ықпал ету мақсатында “үгіт-
насихатты ... ... ... ... ... ... Сербияда радикал ұлтшылдар, ... мен ... ... ... ... ... ... деңгейге жетті, оны қолдану себептері
көбейді. Билікті ... алу ... ... ... ... ... игілігі” дегенді ауызға алуға да болмайды. Мұндай
лаңкестікке ресейдегі “қызыл террор” мен ... ... ... ... бола ... Бүгінде терроризм өмір сүріп тұрған саяси жүйелер
мен қатынастарға үлкен қатер төндіріп, күн өткен сайын мейлінше етек ... ... ... ... және заңсыз қару-жарақ сатумен
біте қайнасып кетті. Сондай ... ... ... ... және ... ... бірінші лаңкес Усама бен Ладен. Қазіргі
кезде ... ... ... ... ... мен ... ... әрекет етуде. Мысалы: Аум Синрике, 1987ж. Секо Асахи
Жапонияда негізін салған діни ... 1917ж. ... ... ... ... республикалық армиясы; 1987ж. шейх Ахмет Ясин ... ... ... ... ... Алла ... – ХХғ. 80-жж.
Ливанда пайда болды; Өзбекстанның ислам қозғалысы; КСРО-ның ыдырауы кезінде
пайда ... ... ... тек ... отырып жеңу мүмкін екенін ұғыну шарт.
Терроризммен күрес жолдарын айта ... ... ... бірінші күннен бастып антитеррорлық коалицияны қолдайтынын,
қорқынышты жауыздықты тек қана күш біріктірумен ... ... ... ... дүниежүзілік қауымдастықтың терроризм актілеріне қарсы
әрекет жасау мәселесінде жаңа халықаралық ... ... ... қолға
алды. Оның негізіне бірнеше ... ... ... ... әуе ... ... қылмыстық және басқа да әрекеттер туралы
Конвенция /1963ж./; Азаматтық авиация қауіпсіздігіне ... ... ... ... ... ... /1971ж./; Терроризмді
қаржыландыруға қарсы күрес туралы Конвенция /1999ж./ т.б.
Терроризмге ... ... ... ... ... күш-жігері халықаралық ұйымдар шеңберінде жүзеге асырылады. Оған
негіз болатын бағдарламалық қорытынды құжаттар баршылық. Мысалы, 1994ж. ... ... 49 ... ... ... жою шаралары”
туралы декларация қабылдады. Онда терроризммен күресте мемлекетаралық ... пен ... ... айрықша атап көрсетілді.
Көріп отырғанымыздай, соңғы жылдары дүниежүзілік ... ... ... мемлекеттердің ынтымақтастығын мейлінше
күшейтті. Терроризмен күресте ... қол ... ... ... ... ... және олардың өзара ... ... ... ... күрес – бұл терроризмнен
сақтандыру мен ескерту шаралары ... ... ... ... ... қарсы алдын алу шараларының
қатарына мыналар жатады:
-қоғамның әлеуметтік-экономикалық және саяси ... ... ... ... ... ... діни және т.б. құқықтары
мен еркіндіктерін қанағаттандыруға қажетті жағдай жасайтын ... ... ... ... пен заңның беделін күшейту, жағымды
өзгерістердің мүмкіндігі мен ... ... ... ... ... ... мемлекеттік және қоғамдық органдардың
жұмысын жетілдіру;
-қоғамда жоғары саяси және құқық мәдениетін ... ... ... ... ... және ... ... адамзаттық, рухани-адамгершілік құндылықтарды
игеруі үшін керекті алғышарттар жасау;
-қару-жарақтың “қара базарына”, соның ішінде ... ... ... және ... бақылау.
Терроризмді құрту ұзақ процесс, бұл мақсатқа жету үшін ол объективтік
және субъективтік алғышарттарды жасау қажеттілігін ... ... ... де ... құртылуы тиіс. Алайда онымен күресте оның
нышандарын ғана емес, түп тамырын құртқанда ғана ... ... ... бір ғана ... күшпен жеңеміз деу адамзатты қырып-жою деген
сөз. Бұл жерде жұдырық толық ... ... оған ... ... ... СОҒЫС АЛДЫНДАҒЫ ИРАК.
СОҒЫСТЫ ҚОЛДАҒАННАН РЕСЕЙ НЕ ПАЙДА КӨРЕДІ?
Кіші Буш ... ... ... АҚШ сыртын берген ел жалғыз Ресей
емес. Мәселен, президент сайлауының ... ... ... ... ... ... республикандықтардың Иракқа қатысты позициясының
қатаң болатынын ескерткен-ді. Бір ай бұрын ... және ... ... ... ... әлгі ... құр ... еместігіне
дәлел бола алады. Биліктен Фидель Кастро мен Саддам Хусейн кетпей, АҚШ-тың
Куба мен ... іші ... ... еш ... ... Бірақ
республикандықтар мұнымен тынбайтын сыңайлы.
2002 жылғы 3 қазан күні Америка – Ресей іскерлік кеңесінің мәжілісінде
сөз сөйлеген АҚШ ... ... ... Пауэлл АҚШ пен Ресейдің
стратегиялық мақсатының бір екенін айтты. Колиннің сөзімен айтсақ, ол ... ... және ... ... ... қаруларын қайтарып алу.
Мемлекеттік хатшы, сондай-ақ, мақсатқа жету жолында ештеңеден ... ... ... ... ... “Ресей Иракқа қарсы
АҚШ-ты қолдағанда, қандай пайда көремін деген сұраққа ... ... ... ... Онда Мәскеудің әріптестік ... ... ... ... айтылған. Келтірілген деректерге
сүйенсек, Путин 2001 жылы Америка әскерлеріне Орта ... ... ... Шарт бойынша, Ауғанстанға шабуыл жасауға көрсетілген “көмектен”
кейін, Буш әкімшілігі ... ... ... ... тиіс болған.
Мәселен, әйгілі ... ... ... ... ... сауда
қатынастарындағы шектеулерді алып тастауға уәде ... Одан бері ... ... ... АҚШ ... ... Орта Азиядан басыбайлы кеткен жоқ,
ал шектеулер әлі бәз баяғы қалпында.
Біріккен Ұлттар ... ... ... ... ... ... Ресейге Ақ үйдің күні түсетіндейі бар. АҚШ Иракқа қарсы ... өз ... ... ... Дәл осы ... оған Путиннің көмегі
қажет. Өйткені, Британия Буш әкімшілігін қолдайды. Ал, Ресейдің келісім
беруі арқылы Ақ үй ... ... қол ... ... Путиннің
өңі жібір емес. Өйтпеуге себеп те жоқ ... ... ... ... Бушқа
көп жеңілдік жасады. Мәселен, американдық әскерлерді Орта Азияға кіргізумен
де шектелмей, АҚШ-тың ПРО келісім-шартынан шығуына да ... ... ... ... ескі ... ... ... әскери кеңесшілерін
Грузияда қабылдады. Осы кездесуде жасалуға тиіс үшжақты келісім де ойдағы
мақсатты ... жоқ. ... ... ... ... ... көп сезінген
жоқ. Путиннің қабағын түйіп алуы Ақ үй үшін де тиімсіз, Буш әкімшілігінің
дереу іске ... де ... ... ... ... айтсақ, АҚШ Ресейді
рыноктық экономика бағытындағы мемлекет деп ... ... ... 300 ... ... ... қаржы берді. АҚШ-тың экспорт-импорт
банкі үшін 300 миллион доллар деген түк емес ... ... ... ... ... ... ... Осы тұрғыдан
келгенде, тікелей ... ... ... мен ескі ... ... ... ... позициясын түсінуге де болады.
Айтқанын орындамау Ақ үйдің қашанғы әдеті. Бірақ, бағынышты елдер оның
еркелігін ... ... ... Ресей Иракпен 40 ... ... ... Ақ үйге тек ... ... ғана ... ... келісім ары қарай жалғасын тапқан жоқ. Салтанатты қол қою рәсімі
кейінге қалдырылды. Мәскеуге арнайы ... ... ... ... ... қол ... бос ... десе де болады. Ирактан
келген қонақ ресейлік энергетикалық ... ... ... . Ал, ... ... ... ... аулаққа сала бастады.
Сонымен Иракқа қарсы соғысты қолдаудағы Путиннің мақсаты төте: “алаған
қолым береген”.
Қазақстан бұл ойыннан шетте жатқан жоқ. АҚШ пен ... ... ... ... ... да ... ... бұл соғыста Қазақстанның пікірін білгісі келіп жатқан ешкім ... ... ... ... ... тікелей диалог
қалыптасқандай көрініп еді. Біз енді сол диалог ... ... ... деп ... ... ... ... керек деген қағида бар. Біз
тылдағы елміз. ... ... күрт ... дайындығымыз қалай екен? Міне,
бүгінгі таңда Қазақстанды толғандыратын мәселе осы.
1.5. АРАБТАРДЫҢ НАҒЫЗ ЖОЙҚЫН ҚАРУЫ – МҰНАЙ.
Иракқа ... ... ...... қырып жою қарулары болған
аян. Бірақ халықаралық сарапшылар да, БҰҰ инспекторлары да Иракта мұндай
қарудың жоқ ... ... ... ... ... ... ... қару атымен жоқ
екенін білетін. Бір режимді орнынан тайдыру үшін танктерді ... ... ... тән ... емес ... ... АҚШ-тың Иракқа соғыс ашудағы
шынайы себептерін ... ... ... ... сөзінде өзі-ақ айтып
берді. Ол Иракты басып ... соң, ... ... өзгерістерді қолға алу
керек еді. Ал, бұл өзгеріс дегеніміз – мұнайға сүйенетін жаңа империя құру.
Империялар өз ... ... ... ... ... араб ... мен Франция империяларының мүдделеріне сай бөлшектеді. Ал, қазір,
араб дүниесі Буш пен Шарон ойластырған империяның пышағына түсті.
Америка Құрама ... ...... әлемді өз қолтығына алу. Бұл
– американдық өмір салты мен ... ... АҚШ ... ірі империя
құру. Болашақ империяның өзегімен қуат күші мұнай болмақ. ... ... ... зор. ... ... ... Ирак ... мұнай
көлемі – 115млрд. баррель. Бұл – АҚШ, ... ... ... Еуропа,
Австралия, Жаңа Зелландия, Қытай және Таяу Шығысты қоспағандағы бүкіл Азия
елдерінің ... тең ... Бұл ... ... ... қара ... ... баррель. Батыс саяси себептерге байланысты Араб аймағындағы
қара алтынның шынай мөлшерін әрдайым ... ... ... Ирактағы
мұнай қоры әлемдегі көмірсутегіне ең бай ел – Сауд Арабиясындағымен пара-
пар. 1996 жылғы мәліметтер ... Сауд ... ... де ... ... қара ... бары ... Кейбір зерттеулер бойынша Ирак
аумағында, тіпті, 200млрд. баррельден асатын мұнай қоры болуы ... ... ... ... қоры 22млн. баррель ғана екені анықталған
кезден бері, Ирак құрбандық екені айқын болды. АҚШ үшін ... - ... ... ... ... ... Тек Ирак мұнайы емес… Ирак тек ... ... соң ... ... ... келеді. Таяу Шығыс пен Иранда әлемдік мұнай
қорының 65%-ы шоғырланған. Бұл – Иракты ... ... ... ... ... ... елдерді екі санатқа бөледі. Біріншісі –
жұтып алушы елдер, екіншісі – жұтылушы ... АҚШ ... ... ... ... олар ... және ... мемлекет бола алады. Мұндай
елдерге Ирак, Алжир және қазір, бәлкім, Сауд Арабиясы да еніп ... ... ... ең ірі ... өндіруші елдердің ең қарыздар мемлекеттер
қатарына кіруі кездейсоқтық емес. Жұтып алушы елдер ірі державаға кетеді-ау
деген ... ... ғой. Осы ... ... ... жөн: АҚШ-тың қазіргі
әкімшілігі билікке ... ... ... ... жаңа АҚШ империясын
құру мәселесін күн тәртібіне қойды.
2001 жылғы 11 қыркүйектегі оқиғадан соң, қазан ... Тони ... ... ... ... ... жобасының соңғы детальдарын сызу
үшін сыртқы істер ... ... ... ... ... ... ... рухани демеушісіне айналды. Құрама Штаттар
тәуелсіздік алған соң, ... ... ... англо-саксондық
мәдениетке негізделген жаңа империялизмнің қалыптасуына ... ... ... Қазір болып жатқанның бәрі осыдан шығады. Ирак бұл ... бір ... ... ... мұнай – арабтардың нағыз жойқын қаруы
деп қорытынды ... ... ... айта ... жайт, ол Америка саясатшысының Евразияға
көзқарасы. Америка үшін ең басты геосаяси олжа – ... ... ... ... ... ... үшін ... және әлемдік билікке ұмтылған евразиялық ... ... ... ... ... ... таңда Евразияда жетекшілік рөл
евразиялық емес мемлекеттің ... тиіп ... (АҚШ деп ... ... жүзі халқының 75%-ға жуығы ... ... Ал ... ... ... ... ... оның кәсіпорындары мен жері
қатпарларында шоғырланған. ... ... ... 60%-ға ... және ... белгілі энергетика қорларының ¾ бөлігі Евразияның үлесіне тиеді.
Америка басымдылығына қарсы бағытталған барлық саяси және ... ... ... ... ... ... қарай, саяси тұрғыдан
біртұтас болуға Евразия шектен тым үлкен. Сонымен, Евразия ... ... үшін ... ... ... ... тақтасына ұқсайды.
ІІ. СОҒЫСТАН КЕЙІНГІ ИРАК ЖАҒДАЙЫ.
2.1. ИРАК ДАҒДАРЫСЫНЫҢ МАҢЫЗЫ.
ХХ ... ... ... жаңа ... ... келді.
Сонмен қатар ғаламдық қатынастардың түбегейлі ... ... ... Бұл ғасырда бейбітшілік пен татулық ғасыры ... ... ... ... ... ... ... шешуші рөлі тіптен анық көріне бастады. Мұны АҚШ-тың Иракқа
жасаған әскери шабуылы айқын ... Осы ... ... ... ұмтылуының тағы бір сатысы деп бағаламасқа лаж жоқ. АҚШ ... бір ... ... ғана бұрын жер шарындағы ... ... деп ... ... ... ... ... Одан
кейін іле-шала саяси желеумен Ирактағы Саддам Хусейн өкіметін талқандады.
АҚШ алдағы уақытта бейбітшілікке қауіпті, диктаторлық, әілемдік ... ... ...... ... Корея, Сирия, Ливия
мемлекеттеріне түрлі ескертулер ... ... ... АҚШ-тың
империялық жазалаушы саясаты оның әлемнің қандай бір ... ... күш ... ... екенін дәлелдеуде. АҚШ билеуші тобы үшін басты
дәлел – осы елді ядролық, ... т.б. ... ... ... ... ... елдер әлем қауіпсіздігіне зиянды деп жарияланды. ... ... ... күн ... ... ... империялық
стратегиясын АҚШ әлемнің басқа мемлекеттерімен одақтасып іске ... ... ... АҚШ ... ... ... ойын жасыру, оның мүддесі
әлемнің өркениетті даму мүдделерімен сәйкес деген ... ... ... АҚШ ... тобы өз ... ... ... оны
әлем халықтарының түпкілікті мақсаттарымен ... деп ... ... адамзатты алдау қиын. Шындық – бүгінгі таңда бұл ел
әлемдік мәселелерді шешуді өзінің империялық ... ... ... экономикалық, қаржылық, әскери және саяси ... ... ... ... ... ... ... жұмсап бағуда. Әсіресе,
американдық ықпал – дамушы елдердің экономикалық тәуелсіздігіне қол сұғудан
көрініс табады.
Иракқа АҚШ алдымен экономикалық қысым ... ... ... ... аса мол ... ... ... трансұлттық
корпорациялардың билігін жүргізу қажет еді. Сарапшылар әлемдегі ... 10 ... Ирак ... ... деп баға ... ... Ирак ... қоры көлемі жағынан әлемде екінші орын алады.
Ирактың ... ... ... және сапасы өте жоғары. Ирак мұнайының бір
баррелінің ... құны 205 АҚШ ... ... ... Ирак ... ... АҚШ-қа бүкіләлемдік мұнай бағасы мен рыногына бақылау жасауға
мүмкіндік тудырады және оның экономикалық қаржылық қуатын одан әрі ... Әлем ... бес ... ... АҚШ - ... қуат ... пайызын қолданады екен. Демек, бұл ел өзінің әлемдік ... ... үшін және оны ... түсу ... ... пен қуат көздеріне
мол қандай да болмасын региондарға өз ықпалын немесе билігін жүргізуге
құштар. ... ... ... ... ... ... етеді. АҚШ-тың
қазіргі империялық саясаты ... ... ... ... ... өте ... Бұл ... саяси элитасы да, қарапайым халқы да,
бизнестік ... ... ... ... ... беруге тұтынысты
жақсарта беруге құмар.
Иракқа қарсы 1991 жылғы “Шөлдегі дауыл” операциясын жасау алдында ... ... ... ... алдында да АҚШ ақпарат құралдары бірнеше ай
бойы әлем жұртшылығына ... ... ... ... ... ... ... сипатталды.
Әлемдік саяси ахуалда осындай позицияның үстем болуы алдағы уақытта
әлемдік державалардың агрессорлық ... ... ... болайтындығын
көрсетеді. АҚШ одан соң Қытай, ... ... ... өздерінің
өмірлік кеңістіктеріне қажетті региондарға зорлықпен, қарулы күш көрсетумен
кіре беруі ықтимал. Бұлай ... ... ... ... ... ... деп ... болады. АҚШ-тың Ауғанстан мен Иракты ... – ірі ... ... ... саясаты” құбылысының басталуы деп
пайымдаймыз. Бұл құбылыс ... ... және ... ... ... ХХІ ғасырдағы “жаңа отарлау саясатының” табиғаты күрделі, мақсаттары
тым жасырын екендігі ақиқат. Осы ... АҚШ ... өз ... өсіру,
әлемдік билікке жетіп, басқа елдерге қаржылық экономикалық үстемдік ... ... ... ... әскери-космостық, ақпараттық
кешендерді, әлеуметтік инфрақұрылымды ... ... ... ... ... ... АҚШ басым күші бар держава
ретінде әлемдік шикізат көздерін ... ... ... ... ... ұмтылады. Мұндағы АҚШ-тың қолданатын әдістері санаулы: бейбіт келісім
шарттар, ... қою ... ... үстемдік ету, шикізаты мол
елдердің басшыларын сатып алу ... ... ... ... ... ... ... көнбеген, қарсыласқан үкіметтерге тікелей
қарулы интервенция жасауды пайдалану. АҚШ-тың соңғы онжылдықта іске ... ... ... ... өз ... бере ... Сондықтан
ХХІ ғасырдың бас кезіндегі ... ... ... ... ... ... шешуге бір ғана империяның ие болуы деп айтуға
болады. Осыны АҚШ-тың Ауғанстанды, Иракты басып алуы ... ... ... ... ... тек сөзбен қолдауға ғана ... ... ... ... елге ... нормаларды аяққа таптап, БҰҰ-ның
келісімінсіз қарулы шабуыл ... жер ... ... ... ... ... ... ХХ ғасыр бойы біртіндеп қуаттанған АҚШ ХХІ ғасыр басында ешбір
мемлекет тең келмейтін ... ... ... ең ... ... АҚШ ... жер шарындағы ең бай халыққа айналды. Елдегі жан басына
шаққандағы ЖІӨ ... ... ... ... ЖІӨ-нің АҚШ-тағы деңгейі Ресей сияқты
қуатты ... ... есе ... Бай ... ... мен ... белгілі.
Осы байлықты сақтасам, көбейтсем деп қана ойлайды. ... ... ... ... ... американдықтар мүдделі. Себебі, бай
мемлекеттің халқының ... ... ... ... құрады. Демек,
американдықтарға керегі ел қуатының артуынан болатын игіліктер. ... ... ... ... ... ұлттық мүдделеріне қауіпті
істер мен құбылыстарға тойтарыс беріп ... АҚШ ... ... ... Иракқа қарсы агрессиясын қатардағы американдықтардың басым
көпшілігінің қолдау себебі ... ... ... саяси-идеологиялық жүйесі
Ирак режимі американ халқының ... де ... ... ... мен әлем ... ... Иракқа шабуылына баға беруде бір бағытта
болған жоқ.
Ирак ... ... ... ... ... және ... ... американдықтардың ұлттық мүдделеріне қауіп ... ... ... қырып-жоятын химиялық қарулар бар, Саддам Хусейн
халықаралық террористерді қаржыландырушы, Саддам режимі Ирак халқына қайғы-
қасірет әкелуші, оны ... ... ... ... антихалықтық режим
деген АҚШ-тың Иракқа шабуыл ... ... ... әлем ... ... Сөз жоқ, Ирак ... басқарған Саддам Хусейн
режимі тоталитарлық, жеке басқа табынушылыққа ... ... ... ... жоғары орган әскери революциялық кеңес ... ет ... ... мен достарынан тұрады. Ел байлығының, мұнай
табысының рахатын аз ғана басқарушы топ ... ... ... ... қудаланды. 22 млн. ... Ирак ... ... ... болып
табылатын мұсылман шеииттер биліктен аластатылды. Олар мұсылман суниттерді
жек көріп ел ... ... ... Діни бөліну Ирак халқының ұлттық
топтасуына, ортақ жалпы мемлекеттік мүдделерді қорғауына зиянын ... АҚШ пен оның ең ... ... ... ... ... ... ретінде әлемдік қауымдастықтағы жеке мемлекет
Иракты тас-талқан етті. “Зұлымдық белдеуіндегі” бір ... ... ... ... АҚШ-тың тікелей басшылығымен құрылуда. ... ... ... қайтадан қалпына келтірілмек. Бірақ та Иракқа
тыныштық пен бейбітшілік ... жоқ. Ирак ... ... ... ... ... ... бағалап, оған қарсы түрлі әрекеттер жасауда.
Қантөгіс тоқтаған жоқ. АҚШ пен ... ... ... ... ... болса, Ирак әскерінің ... ... ... Ирак ... тиісті 55 басшысының көпшілігі қолға түсті.
Иракты басқарушы Саддам Хусейн режимі диктаторлық, ... ... Оның ... ... Ирак ... үшін ... жақсылық болуы
тиіс. Ирак – бейбітшілікті ... ... пен ... ... ... ... әлем үшін үлкен игілік. Ирак мұсылман діні
ықпалы аса күшті ... ... ... оның демократиялық елге
айналуы ұзақ үрдіс, қиыншылықтарға толы деп ... ... ... ... ... өркендеуі оның өз байлығына өзі ие бола алуына
тәуелді. Ирактың мол және ... ... ... АҚШ ... билігінің жүргізілуі әзірге ашық шындыққа айналған жоқ. Бұл
әрекеттер түрлі айла-шаралар арқылы, басқа да ... ... ... ... ... ... ... арқылы жүзеге асырылуда. Ирак
мұнайына ие болу арқылы АҚШ әлемдік мұнай бағасына ие болады. ... Ирак ... АҚШ ... ... күш ... ... да ол осылай етуге әбден қабілетті. Бұл ... ... ... ... ... ... деп бағалау дұрыс.
Ирак соғысы барысында және соғыстан ... әлем ... ... ... өзін ... сақтаушы ел ретінде көрсетпек болды. Джордж Буш
диктатор Саддам Хусейнді жазалап, әлемдік діни экстремизмнің, терроризмнің
және жаппай қырушы ... қару ... ... деп ... ... ... ұстанымы осы. АҚШ саясаты үшін бір оқпен екі қоян ... ... ... әлем ... ... ... ... одан американ ұлты ғана емес, әлем халықтары да түгелдей ұтыста.
Екіншіден, Ирак ... ... ... ... ... АҚШ ... супердержавалық статусын нығайта түсті.
АҚШ пен Ұлыбритания әскерлерінің соғыс қуаты Ирак әскерінен 3-4 есе
артық болған. 270 мыңдық ... ... 1,4 ... Ирак ... ... ... тұра ... Ирак армиясының 3800 танкілері мен ... 360 ... мен ... тозуына байланысты АҚШ-тың,
Ұлыбританияның жаңа сапалы 1500 танкілері мен бронды машиналарына, ... мен ... ... қауқар көрсете алмады. Әскери қуаты күшті,
дайындығы жақсы, қарулары сапалы американдықтар 3 апта ... Ирак ... өз ... ... АҚШ ... ... Ирактікінен 245 есе
көптігінен, АҚШ соғыс басталмай тұрып жеңетінін білген. Бұл ... ... бір ел ... АҚШ ... жүре алмайды. Экономикалық әскери
басылымдықтар арқылы АҚШ әлем ... өз ... ... ... да ... ... мемлекетаралық және ғаламдық
мәселелердің шешілуінде “Американың ұлттық мүдделері” ... ... ... ... керек. “Американың ұлттық мүдделеріне” ... ... ... ... ... қабылданбай, басқа мемлекеттер
мүдделері АҚШ мүдделеріне ... ... осы ... ... АҚШ 77 ... ... ... шығын шығарған. Ресейдің ... ... ... 60 ... ... ... ... сияқты елдің 1 жылғы
бюджетінен артық шығынды АҚШ бір операцияға пайдаланудан қорыққан жоқ. Бұл
операцияның сәтті болуы ... ол ... ... ... ... ... сөзсіз.
2.2. ИРАК ДАҒДАРЫСЫНА ҚЫТАЙДЫҢ ҰСТАНЫМЫ.
Қытай соғыс қарсаңында екі ... да ... ... ... ... саны ... және көптеген материалдық шығындар болатын болды. 2003
жылы 24 наурызда Иракта ... енді ... ... ҚХР ... ... Вэнь ... Ирак мәселесіне байланысты мына позицияны
ұстанды: Қытай Ирактағы территориялық ... пен ... өз ... алу; ... ... тез ... тоқтату; Ирак
мәселесі тек бейбіт жолмен шешілуі керек.
Ирак мәселесі БҰҰ шеңберінде ... ... ... ... бірігіп
осы мәселені талқылау керек; №1441 резолюция бойынша Ирактағы жаппай ... ... ... ... ... және ... арқылы қолға алу керек;
бұған орай Ирак Қауіпсіздік Кеңестің ... ... ... ... ... ... ... БҰҰ қағидалары мен нормаларын сақтау керек.
Ал, соғыстан кейінгі Иракты қалпына ... ... БҰҰ ... алуы ... соғысынан кейін АҚШ бірден Иракпен соғысуды көздеді, себебі
АҚШ пен ... ... күші ... да, экономикалық потенциялы жағынан да
салыстыра алмайсың. Ирак ... ... ... АҚШ ... ... ... ... Иракқа бақылау орнату мақсатын да көздеді, себебі,
соңында барлық ислам әлеміне ... ... құру ... болды.
Қытайдың көптеген ғалымдарында мынадай пікір қалыптасқан – Ирактағы
соғыс, ол АҚШ-тың ІІ Дүниежүзілік соғысынан кейінгі ... ... бұзу ... Бұл тегін айтылған пікір емес. Жел соқпаса, қамыс ... ... бұл ... жаңа ... ... ... – “жаңа типті”
халықаралық жаңа ғасырда АҚШ гегемониясының құрылуы. Және, ... ... ... өз ... ... ... университетінің профессоры Ван Цзяфудың пікірі: “Ирактағы соғыс
АҚШ-қа стратегиялық басымдылықты тек Персид бұғазынан ғана ... ... ... ... ... позициясы: “Қытай Франция, ... ... ... ... ... ирак ... міндетті түрде БҰҰ шеңберінде
талқыланып шешілуі тиіс.” Бұдан біздің ... ... ... ... ... ... саясатын ұстанғысы келеді. Екі елдің де ісіне
араласқысы келмейді. Әлбетте, ұлы үлкен держава АҚШ-тың ... ... ИРАК ... ... ... ... ... саяси сабақ алуға болады:
1. Жер шарында геосаяси ахуал түбегейлі ... ... ... бір ғана ... ... АҚШ ... Ол ХХ ғасыр соңына дейін
әлемдік басқа ірі ... ... ... ХХІ ... ... ешбір
елмен санаспайтындай дәрежедегі басымдылыққа ... 1991 жылы ... ... ... ... ... қоса ... араб елдері де
жақтаған болатын. 1991 жылы антиирактық ... 34 ... ... ... Кувейтті азат ету соғысы ретінде жарияланған болатын. 2003 ... АҚШ ... т.б. ... ... ... жоқ. ... ... бейбіт өмір сүріп жатқан ел болатын. Ирак қаупі
деген желеумен АҚШ ... ... ... ... ... тәуелсіз
мемлекетті жаулап алды. Бұл оқиғаны ХХІ ғасыр басындағы алғашқы отарлау
соғысы деп бағаламасқа лаж жоқ. ... өте ... ... осы “жаңа отарлау”
соғыстарын жалғастыра алады. Кезекте жоғарыда айтқанымыздай Иран, Солтүстік
Корея, ... ... Куба ... ... тұруы әбден ықтимал.
2. Ирак дағдарысы Саддам Хусейн режимі сияқты тоталитарлық жүйелердің
қазіргі ... ... ... ... Жеке ... ... ғана
елдің барлық байлықтарына, игіліктеріне қожалық етуі қарапайым халықтың
ашық және жасырын наразылығын тудырады. Ирак ... да ... ... ... жек ... ... ... құрушы режим мен халық арасында түсіністік
пен ... ... жоқ. ... ол жасанды болды. Халық өз ... ... ол ... ... ... етіп, оның мұқтажын жақтамайтын
үкімет болатын. Мемлекеті халқына қамқор елде ғана патриотизм күшті. ... ... бір, ... мақсат үшін күрескен елді ешбір агрессор жеңе алмайды.
Ал билік пен ... ... ... пен ... бар ... келешек
жоқ. Ондай елдерде қауіпті жағдайда халық пен армия ел ... ... ... ... ... ... әлем мемлекеттерінің
барлығының демократияны, әлеуметтік бағыттағы нарықтық экономиканы ... сара ... ... ... Ирак соғысы АҚШ-тың халықаралық ұйымдардың, халықаралық құқықтың
және әлемдік ... ... ... көрсетті. АҚШ-тың
ұлттық мүдделерін АҚШ ... ... ... ... анық дәлелдеді. БҰҰ-ның әлем мемлекеттері мойындаған
бейбітшілік пен ... ... ... ... ... ... ... абыройын біршама түсірді. Мұндай қайшылық БҰҰ-на байланысты
бұрын соңды ... ... ... ... ... ... ... Бұл ұйым халықаралық ... ... ... ... ... ... ... шешу жолдарын
қарастыру ұйымы болатын. АҚШ БҰҰ-на өз үстемдігін орната бастады. Сондықтан
әлемдік ұйымның халықаралық мәселелерді, ... ... ... ... ... ... шаралары қажет. БҰҰ АҚШ-тың
қолшоқпарына айналып ... ... ... керек. Ол үшін дамыған
елдеррдің АҚШ-тың диктатына қарсы ... ... ... ... БҰҰ
сияқты халықаралық ұйымдардың беделін көтерудің кешенді шараларын ойластыру
абзал. Халықаралық бейбітшілік ... ... ... артпай
әлемде тыныштық сақтау қиын.
4. Дамыған елдерде қалыптасқан ... ... ... ... ... таластан туатын соғыстардың қайнар көзі екендігін көрсетті. Оның жақсы
өмір сүруі үшін ... жаңа ... ... мен шикізаттар керек.
Болашақта тұтыныс қоғамының талаптарынан туатын ... ... ... ... ... қауіпіміз бар. Сондықтан тұтыныс қоғамын шектеуді
немесе реттеуді әлемдік ... ... ... қою ... Мұсылман дүниесі әлемдік геосаяси ахуалда өз дәрменсіздігін
дәлелдеді. ... Ирак ... ... ешбір мұсылман елі қарулы
көмекке бара алған жоқ. Әрине, оған қанқұйлы Саддам режимі де кіналі. Бірақ
та ... пен ... еркі ең ... ... ... мұсылман
қауымы еске алмады. ... ең ауыр ... ... қарапайым Ирак
азаматтары. Қазір 10 млн. ирактықтар қайыршыланып ашығуда, 2 млн.-дай адамы
босқынға ... ... ... ... халықтың, мұсылман халқының
қайғы-қасіретіне ортақтасқан ислам елі болған жоқ. Курд ... ... ... ұмтылыс болды. Курдтар осы соғысты пайдалнып тәуелсіз ел
болуға тырысты. Ливия, Сирия, Египет, Иран ... ... ... мысалдардың барлығы ислам уммасында бірлік жоқ екендігін дәлелдеді.
6. Қазақстанға бұл соғыс тікелей жақсы немесе жаман әсерін ... Тек ... үшін үрей ... Ирак ... алар ... көп.
Алдымен, тәуелсіздікті сақтау мақсатында әлемдік державалардың барлығымен
тіл ... екі ... ... ... ... ... керек.
Көпвекторлы сыртқы саясаттың басымдылықтары Ресей, Қытай, АҚШ болып қала
бермек. әсіресе, Каспий теңізінің мұнайын ... ... ірі ... сәйкес келуі тіптен маңызды. Жалпы көпвекторлы сыртқы саясатты
жүргізе ... ... ... ... ... ... түсуі керек.
ҚОРЫТЫНДЫ
Айтар болсақ, АҚШ-та араб – террорист, ... ...... ...... ... күрд – ... Испания мен Францияда
баск – террорист, Ұлыбританияда ирланд – ... ... ... тізе беру шарт ... Ол аз ... енді ... ... ұлтаралық мәдениеті жақын географиялық өңіріне, діни сеніміне
қарай көлемдеп ұратынды ... ... ... ... “ислам
экстремистері” сөзінің шығуы Ресейден басталса, зәулім үйі орнымен
опырылғаннан ... ол ... АҚШ іліп алып ... Тіпті, АҚШ президенті
Джордж Буш болған ... (11 ... 2001 жыл) ... ... ... ... кінәлі ислам әлемі, сондықтан оларға қарсы
крест ... ... – деп ... ... бұл сөздің оның ... ... ... болғанымен, ол ақтауы әлсіз күйінде
қалып қойды. ... үлгі етіп ... ... ... ... ... онда орта және ұсақ ... кімді арқа тұтады?
Билік жолында тікелей күшпен басып алудан басқа /АҚШ-Ирак ... ... ... ... ... де көп. ... ... сияқты толып жатқан рухнамалардың, ал ... ұзақ ... аз ... ... ұсыну, материалды көмек көрсету,
буыны қатпаған мемлекеттерді экономикалық одақтарға, ортақ ... ... ... ... ...... ... айналдыруға,
артықшылығын білдіру арқылы үстемдік орнатуға келіп ... ... ... ... ... ... әдет-ғұрып, мәдениет, идеология және
экономикасының берік болмауы ол ... ... ... жемтігіне
айналып кету қаупін тудырады.
Глобализмнің ... даму ... бар. ... ... ... ... негізінен аяқталып, оны бөліске салуды әр елдегі
жер кеңістігі үшін аймақтық соғыстардың болуымен және ... 3-4 ... ... ... ... болмайтын өміршеңдігінің екінші,
үшінші кезеңі өткен бір ғасырдың ішінде алпауыттарды туғызған бірінші және
екінші дүниежүзілік соғысымен анықталды. Нәтижесінде, жер екі рет ... ... Оның ... ашық ірі ... болмаған уақытқа “салқын соғыс
саясаты”, “қырғи-қабақ кезеңі” деп ат бергенімен, “Корея дағдарысы” /1950ж.
І жартысы/, “Таяу ... ... ... ... ... ... “КСРО-Қытай қақтығысы”, “Ауғанстан соғысы”, “Балқан
дағдарысы”/Югославия/, “құлаған КСРО ... ... ... жасау” сияқты
оқиғаларының бәрінің артында глобалистер тұрды. ... ... ... үшін ... ... ... жүйесі” днп атаған бұл
кезең идеологиялық қондырманы орнықтырумен ... ... ... ... Иракқа соғысы ашуымен басталады
деп нақты айтуға болады. осы уақытқа ... ... ірі ... ... ... ... халқының психологиясын бағыттауға біраз жылдар
жұмсау қажет болса, қазіргі күшейген глобализм дәйексіз себептерді сылтау
етіп, халықаралық құқықты ... ... ... соғысты тез арада бастай
беретін болды. “Аң аулап ... бір ... тап ... ... ... іздеп жүріп, “мөлшерлеп” Ауғаныстанға ... ... ... жеке басы ... ... ... бейбіт Ирак халқының қанын
судай ағыза салды. Бүгінгі ... ... ... ... де,
дүниежүзі мәдениетімен де, халықаралық ұйым ... де ... ... ... ... ... ... Ассирия, Аккад-Шумер,
Бабыл-Қосөзен(қазіргі Ирак жерін) ескерткіштерін бомбаның астына ... ... ... ең ... ... ... ... аларда әр ірі мемлекеттің “өзінің демократиясы” пайда
болды. Демократия сөзінің әр мақсатқа ... ... ... ...... ... деген түсінікке айналып, қойы
қайсы, қой терісін жамылған қасқыры қайсы ... ... ... ... “Арсыз арлыны жеңіп, өзін арлымын деп жариялапты” дегеннің нақ өзі
болды. Кіші мемлекеттің “демократиясы – ... ... ...... ... ... – соныкі дұрыс”, “Аузы қисық болса да,
бай баласы сөйлесін”.
Ирактағы жағдайды бейбіт жолмен шешуге толық ... бола ... ... ... ... ... ... қаруларды жою”
сылтаулары өзінің негізсіздігін көрсетті. Шағын Ирактағы диктаторды
ауыздықтауға ... ... ... күші ... ... еді. Мәселе –
шағын Ирактың кішкене ... ... ... ... ... ... ... қазіргі күнде кім стратегиялық маңызды жерді басып қалса
(экспансия), түрлі ... ... ... өз ... ... жер ... ... көздеріне, бай ресурстарға көбірек кім ие
болса, болашақта сол мемлекеттің ... ... ... ашық және ... үстемдік құрып соғыс ашуы АҚШ-тың халықаралық сыртқы саясатты жете
меңгергендігін, оның ішінде ... ... ... және ... ... ... ... байқатады. Атап айтқанда, АҚШ
Ресейдің мемлекет ... ... ... ... ... ... ... қанды соғысының аяқталу сәтін күтті. АҚШ-ты
бұл жерде ... ... ... ... ... өз ... ... тойып
алып келе жатқан арыстан ыстық қанға жаңа ғана кіріскен ... ... оған ... ... бармай, тілін бір жалап, айналып кетеді
немесе “менімен неге бөліспейсің, бұл демократияға ... ... ... ... ырылдап (“Ирак мәселесін күштеу жолымен шешуді айыптаймыз”
дегендей) қана қоюмен шектеледі.
АҚШ Ауғаныстан мен Иракты қанға ... ... алуы ... ... ... ... жан-жақты сақтықты күшейтуде. Сондықтан да,
қоғамның ... аяқ ... ... ... батыс ойшылдарының “терроризм
ендігі уақытта адамзат дамуының айырылмас серігі болады, оны тудырушы ... деп ... ... бар.
Менің пікірімше, мұндай мәселелерді қоғамның мүшелері – сіз бен ... ... Ескі ... ... ... іші қырық қатпар”, “Халқы
қырық өлшегенде ... ... хан ... ... ... іс бітті
деп, белді босатуға әлі ерте. Жер – ... ... ... ... Ірі ... ... әлсіз орта және кіші мемелекеттерге әлі
де көзқырын салуды ... жоқ. ... ... ... жоқ, ... ... ... еліміздің де жерінен орын алуда.
Тақырыптан ауытқымайық, қорытындылай келе, АҚШ-тың жүргізіп ... ... ... ... жұмылдырылуы қазіргі таңда өте
қажет. АҚШ кеше ... ... ... ... қырып-жою қаруына
қарсымен деп соғыс ашса, бүгін, ертең ол өз ... жету үшін ... ... ... мол тыныш жатқан, ешқандай қауіп туғызбайтын елге
қандай айып тағады?
Ирактағы ... ... ... өз пікірім:
Соғыс америка экономикасын дамыта түседі. Ирактағы соғыс – ... ... ... ... ... американ қаруын жарнамалау. Сол
арқылы елге өте жоғары мөлшерде кіріс келтіру. ... ... ... құр қол ... олар да Ирак ... өз ... ... кіріс
алады.
АҚШ осы соғыста әлемді қарулы күшінің арқасында қорқытамын деп
ойлады. Өзінің ... ... ... ... ... бағынбайтынын
білдірді.
Ирактағы соғыс Батыс пен ислам арасындағы қайшылықты күшейте
түсті. АҚШ-тың бұл жеңісінен кейін, Буш өзінің ... ... ... ары қарай
жалғастыруды қолға алады. Яғни, жаңа ... ... ... ... және т.б. “оси зла” қатарындағы елдерге бағытталады.
Бұл соғыс тағы бір жағынан дүниежүзілік қоғамға мынаны білдірді;
ХХІ ғасырда адамзат тек ... ... мен ... таралуымен
ғана күресіп қоймай, тағы да супердержавалардың әрекетінен жасқанып,
қорғануды білу керек.
Ирактағы ... ... ... ... Бірден қалпына
келмейтін өзгерістер болды. Иракты қалпына келтіру үшін 100 млрд. доллар
керек, БҰҰ қарызға 720 млн. ... ... ... Ирак ... ... ... таңда халықаралық мәселеде Иракты қалпына ... ... ... ... ... “Ирак в контексте мировой и региональной политики”. Азия и Африка//
2003г. №1.
2. “Ирак после Хусейна и планы США по демократическии ... ... ... С. ... ... қарсы күрес”.
Ақиқат//2003ж.№4.
4. Әбділда. Ж. “Соғысты қолдағаннан Ресей не пайда көреді?” “Жас
Алаш”/газет/№122 2002ж. 12-қазан.
5. Әбдірахманов. Е. ... ... ... ... ... 2001ж. 7-сәуір.
6. Әбішев. К. “Араб, шешен, ұйғыр…- террорист, ... ... 2003ж. ... ... А. ... ... и ее последствия” Азия и Африка// 2003г. №6.
8. Еркінбаев. Ұ. “Ирак өз тағдырын өзі шешуге тиіс”. ... ... ... М. ... ... ... ... – мұнай”. “Жас
Алаш”/газет/№51 2003ж. 29-сәуір.
10. Жанұзақұлы. М. “Саддамды табу қаншалықты маңызды?” “Жас
Алаш”/газет/№130 2003ж. ... ... Т. ... ... ... ... ... Р. “Соғыс шиеленіс шешімі бола алмайды.” Қазақстан
Заман/газет/ 2002ж. 2 тамыз
13. Кертаев. Р. “Ирак өз ... ... АҚШ не ... ... Әлемге төнген үш қауіп. АҚШ-Ирак дипломатиялық соғыс. ҚЗ/газет/
2002ж. 11-қазан.
15. Әміреева А. “Лаңкестікпен күрестің жаңа кезеңі”. Саясат//2003ж. №10.
16. ... ... ...... ме?” ... 2002ж. 23 ... Ражбадинов. М. “Был ли причастен Саддам Хусейн к международному
терроризму?” Азия и Африка// 2003г. ... ... В. “Ни ... ни войны”. Азия и Африка// 2002г. №1.
19. Станов Н. “АҚШ – Орталық ... ... ... саясаты.”
ҚЗ/газет/ 2002ж.19-шілде.
20. Сыроежкин К.“Дипломатическая война”. “Континент”//2002г.№19.
21. Тоқашбаев. М. “Ирак тағдыры не ... ... 2003ж. ... Цян ... (КНР). “Война в Ираке – вызов системе международных
отношений”. Азия и Африка// 2004г. №1.
23. Әшімұлы. Ә. “Көп ... ... жон ... ... ... 2 ... ... ҚОЛДАНЫЛДЫ

Пән: Жалпы тарих
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 42 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Түркия7 бет
Түркия Республикасы12 бет
Жалпы әлемдік экологиялық проблемалар5 бет
Орталық азиядағы исламның радикалдану үрдісі5 бет
1925-1933 жылдар арасындағы халықаралық қатынас3 бет
Америка Ирак дағдарысы 4 бет
АҚШ пен НАТО: ланкестікпен күрес7 бет
АҚШ-тың қазіргі саясаттағы ролі (соңғы 10 жыл)56 бет
Ирак4 бет
Ирак бюджет жүйесі9 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь