Жоғары мектепте бейорганикалық химияны интерактивті оқыту әдістерін қолданып оқытудың ғылыми- әдістемелік негіздері

Кіріспе

1 Интерактивті оқыту әдістерінің теориялық негіздері және оларды жоғары мектепте оқыту үрдісін жетілдіру мақсатында қолданудың негізгі бағыттары
1.1 Жоғары оқу орындарында интерактивті оқыту әдістерін қолданудың ғылыми.педагогикалық негіздері
1.2 Студенттердің негізгі құзіреттілігін қалыптастыру үшін қолдану тұрғысынан интерактивті оқыту тәсілдері мен әдістерінің жіктелуі
1.3 Жоғары оқу орындары студенттерiнiң ақпараттық. коммуникациялық құзырлығын қалыптастыру бағыттары

2 Интерактивті оқыту әдістерін жоғары мектепте қолданудың әдістемелік жүйесін құру және оны бейорганикалық химияны оқыту үрдісінде қолдану
2.1 Жоғары мектепте бейорганикалық химияны оқыту кезінде интерактивті оқыту әдістерін қолдану мүмкіндіктерін сараптау
2.2 Жоғары мектепте бейорганикалық химияны интерактивті әдістердің көмегімен оқыту әдістемесінің сипаттамасы
2.3 Бейорганикалық химияны оқыту үрдісінде интерактивті әдістерді қолдануға негізделген әдістемелік жүйенің тиімділігін тәжірибеде тексеру

Қорытынды

Пайдаланылған әдебиеттер тізімі
Қосымшалар
        
        Ш. УӘЛИХАНОВ АТЫНДАҒЫ КӨКШЕТАУ МЕМЛЕКЕТТІК УНИВЕРСИТЕТІ
ӘӨЖ 37.022 (5 Қ) ... ... ... ... ... МЕКТЕПТЕ БЕЙОРГАНИКАЛЫҚ ХИМИЯНЫ ИНТЕРАКТИВТІ ОҚЫТУ ӘДІСТЕРІН
ҚОЛДАНЫП ОҚЫТУДЫҢ ҒЫЛЫМИ- ӘДІСТЕМЕЛІК НЕГІЗДЕРІ
6М060600 - Химия
Химия мамандығы бойынша ... ... ... ... ... арналған диссертация
Ғылыми жетекші:
х.ғ.к., доцент қ.а. Хамитова А.С.
Қазақстан Республикасы
Көкшетау 2012
|МАЗМҰНЫ |Бет. ... |3 |
|1 ... ... ... ... ... және ... | |
|жоғары мектепте оқыту үрдісін жетілдіру мақсатында ... | ... ... |8 ... ... оқу ... ... оқыту әдістерін | ... ... ... |8 ... ... ... құзіреттілігін қалыптастыру үшін | |
|қолдану тұрғысынан интерактивті оқыту ... мен ... | ... |18 ... ... оқу орындары студенттерiнiң ақпараттық- | ... ... ... ... |31 |
|2 ... оқыту әдістерін жоғары мектепте қолданудың | ... ... құру және оны ... ... ... | ... қолдану |43 ... ... ... бейорганикалық химияны оқыту кезінде | ... ... ... ... ... ... |43 |
|2.2 Жоғары мектепте бейорганикалық химияны интерактивті | ... ... ... ... ... |58 ... ... ... ... ... ... | ... қолдануға негізделген әдістемелік жүйенің тиімділігін | |
|тәжірибеде тексеру |76 ... |83 ... ... ... |86 ... |90 ... өзектілігі. Қазіргі заманның педагогикалық ғылымы білім
беру мазмұнын жаңаша қарастырып, қоғамның объективтік ... ... және ... ... оқыту технологияларын кеңінен
қолдану мәселесін өзекті етеді. Қазақстан Республикасының ... ... ... ... тек ... ... мазмұнын өзгерту арқылы ғана
емес, оларды оқыту ... ... ... ... тәсілдердің
қолданылу аясының кеңеюін, сабақ барысында білім алушылардың ... ... ... өмірмен байланысты жағдаяттарды қолдана
отырып студенттердің пәнге деген қызығушылығын ... ... ... ... ... ... қоғамның қоятын талаптары жылдан жылға кеңеюде,
қазіргі қоғамда ... ... ... ... ... ... ... Қазақстан Республикасының білім беру ... ... ... ... ... ... ... атты жолдауында «Білім беру реформасы –
Қазақстанның бәсекеге нақтылы қабілеттілігін қамтамасыз етуге мүмкіндік
беретін аса маңызды құралдарының бірі» ... ... [1]. ... ... атты ... ... деңгейінде сапалы білім беру қызметін көрсетуге
қол ... деп, ... ... ... жаңа
педагогикалық технологияға негізделіп, ақпараттық оқыту құралдарын кеңінен
қолдану қажеттігін басып айтады [2].
Қазақстан Республикасының ... ... ... ... беру
жүйесінің басты міндеті – ұлттық және азаматтық құндылықтар мен практика
жетістіктері негізінде жеке ... ... және ... ... білім алу үшін қажетті жағдайлар ... ... ... ... ... ... ақпараттандыру, халықаралық ғаламдық
коммуникациялық желіге шығу» ... ... орай ... оқу ... ... ... студентке
білім, білік, дағдыларын игертіп қана қоймай, жан-жақты, азат, ... ... ... жасай білетін, бәсекеге қабілетті жеке тұлғаны дамыту
міндеттері тұр.
Жалпы білім ... ...... ... кәсіби дағдылардың
негізінде еркін бағдарлай ... ... ... ... ... шешімдерді қабылдауға қабілетті жеке тұлғаны
қалыптастыру, ақпаратты технологияны ... ... ... ... ... заманға лайықты, жаңашыл тұлғаны қалыптастыру.
Біріккен ұлттар ұйымының шешімімен  «ХХІ ғасыр – ... ... ... ғылыми – техникалық  
прогрестің негізгі белгісі – ... ... ... ... (Д.И.Кавтарадзе, М.В.Кларин, A.B. Хуторской)
пікірлеріне ... ... ... ... жоғары мектептерде
интерактивті оқыту әдістерін кеңінен ... ... ... ... олар ... ... белсенді түрде іс-әрекеттер жүргізуіне
бағытталған. Жоғары оқу орындарында интерактивті оқыту әдістерін қолдану
мәселесі күрделі әрі сан ... Осы ... ... жұмыстарын саралайтын
болсақ, олардың көпшілігі символикалық ... ... ... ... ... ... және т.б.) сүйенеді,
бұл білім алушылардың ... ... ... беретін жағдайларды
жасауға негіздеме болады.
А.Е.Авдюкова, Л.Н.Вавилова, ... ... ... ... О.А.Голубкова, Т.Н.Добрынина,
В.К.Дьяченко, Е.В.Коротаева, Д.С.Ермакова, Д.Н. Кавтарадзе, С.Г. ... ... ... Л.Н.Куликова, Д.И.Латышина, Т.А.Мясоед,
В.В.Николина, ... ... И.Е. ... ... ... А.В.Хуторский және т.б. зерттеулерінде интерактивті
оқыту әдістерін игеру және ... ... ... ... уақытта
"интерактивті оқыту әдістері" жаңа мазмұнға толықтырылып, басты бағыттары
айқындалады: өзара әрекеттесу (П.Д.Гаджиева, ... ... ... ... ... ... ... біліктерін
дамыту (Л.К.Гейхман, Л.В.Зарецкая, Д.А.Махотин); ... ... ... ... ... беру үрдісіне қатысушылардың
арасындағы оқу-педагогикалық ынтымақтастықтың ... ... Н.Е. ... Сонымен бірге жоғары оқу ... ... ... қолдану мүмкіндіктері толық зерттелмеген.
Жоғары оқу орындарында бейорганикалық химияны оқыту үрдісінде
интерактивті ... ... ... ... ... негіздерін
анықтау мәселесін шешу бірқатар қарама- қайшылықтармен ... ... оқу ... ... оқу ... ... ... ретінде қарастыру мен оларды жетілдіру құралдары мен
әдістерін іздестіру арасындағы;
− интерактивті оқыту әдістерін болашақ мамандардың кәсіби ... ... ... ... артықшылығы мен оларды жоғары
оқу орындарының тәжірибесінде қолданудың ғылыми теориялық ... ... ... дәрежеде зерттелмегендігі
арасындағы;
− жоғары мектеп түлектеріне деген қазіргі заман ... мен ... ... ... ... ... мүмкіндіктерін көрсету
арасындағы.
Жоғары көрсетілген қарама-қайшылықтарға сүйене отырып, ... ... ... ... мектепте бейорганикалық химияны
интерактивті оқыту әдістерін қолданып оқытудың ғылыми- ... ... ... ... жоғары мектепте оқыту
кезінде интерактивті оқыту әдістерін студенттердің кәсіби құзіреттіліктерін
қалыптастыру ... ... ... ... беру және ... ... тексерістен өткізу.
Зерттеу нысаны: жоғары оқу орындарында бейорганикалық ... ... ... ... ... ... кезінде интерактивті оқыту
әдістерін болашақ мамандардың кәсіби құзіреттілігін қалыптастыру құралы
ретінде қолдану.
Зерттеудің болжамы ... ... ... ... кәсіби құзіреттіліктерін қалыптастыру үрдісі тиімді болады,
егер:
− cтуденттердің кәсіби қабілеттерін қалыптастыру үшін ... ... ... ... - ... ... ... мамандардың өзін-өзі жетілдіру тұрғысынан интерактивті оқыту
әдістерінің мәні айқындалып, жіктелу жүргізілcе;
− жоғары ... ... ... ... ... ... ... интерактивті оқытудың тиімді әдіс-
тәсілдерін кешенді қолданудың педагогикалық жағдайлары құрастырылса;
− бейорганикалық ... ... ... интерактивті оқыту әдістерін
қолданудың қағидалары белгіленсе.
Зерттеудің мақсаты мен болжамына сәйкес келесі міндеттері қойылды:
1. Бейорганикалық химияны ... ... ... ... ... ... ... интерактивті оқыту әдістерін
қолданудың теориялық - әдіснамалық негіздерін айқындау.
2. Бейорганикалық ... ... ... ... ... ... тұрғысынан интерактивті оқыту әдістерінің
мәнін ашып, жіктелуін қарастыру.
3. Студенттердің кәсіби біліктіліктерін қалыптастыруға мүмкіндік ... ... ... ... қолданудың педагогикалық жағдайларын
құрастыру және негіздеу.
4. Бейорганикалық химияны жоғары мектепте оқыту кезінде интерактивті оқыту
әдістерін кәсіби ... ... ... ... қолдану
мүмкіндігін эксперименттік тексеру.
Белгіленген міндеттерді шешу және ұсынылған болжамды тексеру ... ... ... ... ... ... ... зерттеу
пәніне сәйкес ғылыми әдістемелік әдебиеттерді сараптау; эмпирикалық:
педагогикалық эксперимент, ... ... ... тестілеу, зерттеу
нәтижелерін салыстыру, баяндау мен талқылау; статистикалық: математикалық
статистика әдістері, ... ... ... ... ... ғылыми жаңалығы:
− ЖОО-да бейорганикалық химияны оқыту кезінде интерактивті оқыту
әдістерін қолданудың ғылыми-әдістемелік ... ... ... ... ... ... ... қолдану мәні мен
жіктелуі қарастырылды;
− Болашақ мамандардың кәсіби ... ... ... ... ... ... функциялары мен
принциптері негізделді;
− Бейорганикалық химияны оқыту ... ... ... ... ... ететін интерактивті оқыту
әдістерін ... ... ... белгіленді;
− Интерактивті оқыту әдістерін бейорганикалық химияны оқыту кезінде
қолдану мүмкіндігі эксперимент ... ... ... ... химия бойынша білім беруді жетілдіру
мақсатында интерактивтік оқыту ... ... ... ... маңыздылығы келесіде:
− студенттердің кәсіби құзыреттіліктерін қалыптастыру ... ... ... ... ... ... ... интерактивтік оқыту әдістерін қолдану үшін бейорганикалық химияны
оқыту мазмұны сұрыпталды;
− болашақ мамандардың кәсіби құзыреттіліктерін ... ... ... оқыту әдістерінің мәні айқындалды.
Зерттеудің тәжірибелік маңыздылығы жоғары оқу ... ... ... ... интерактивтік оқыту әдістерін
болашақ мамандардың кәсіби құзіреттіліктерін қалыптастыру ... ... ... ... ... ... қажетті
дидактикалық материалдарды құрастыру. Диссертация ... ... ... ... ... мектеп оқытушыларына
әдістемелік оқу ... ... ... негіз бола алады.
Зерттеудің тәжірибелік эксперименттік базасы: Ш.Уәлиханов атындағы
Көкшетау мемлекеттік университеті.
Зерттеу ... ... және ... ... ... ... ... Қазақстан Республикасы Тәуелсіздігінің 20 жылдығына арналған ... - 15» ... ...... ... материалдары 21-
24 сәуір.
2. Инновационные технологии обучения в курсе неорганической химии ... ... ... ... ... мемлекеттік
университетінің хабаршысы» - №2, 2011 жыл.
3. О методах и приемах ... ... ... в ... ... ... қаласында ПШО – ның ашылуына «Мұғалімнің кәсіби дамуы: ... ... ... ... ... 20 жылдығына
арналған Халықаралық ғылыми – практикалық конференция.
4. ... ... в ... ... ... ... интерактивных методов обучения» Шәкәрім атындағы Семей
мемлекеттік университетінің хабаршысы. №3(55), 2011ж, 83 – 86 бет, ... ... ... ... және ... ... І ... жаратылыстану – ғылыми білім беру: қоғам, ғылым және ХХІ ғасыр
технологиясы», ... ... ... ДББҰ ... ... ... ... бейорганикалық химия пәнінен жоспарлар енгізілді.
6. «Бейорганикалық қосылыстардың негізгі кластары» ISBN 978 – 601 – 261 –
077 – 2, 77 бет. ... С.С., ... ... ... ... ... ... НЕГІЗДЕРІ ЖӘНЕ ОЛАРДЫ ЖОҒАРЫ
МЕКТЕПТЕ ОҚЫТУ ҮРДІСІН ЖЕТІЛДІРУ МАҚСАТЫНДА ҚОЛДАНУДЫҢ НЕГІЗГІ БАҒЫТТАРЫ
1. Жоғары оқу орындарында интерактивті оқыту әдістерін қолданудың
ғылыми-педагогикалық негіздері
Қазіргі ... оқу ... ... жаңғыртуды қажет етеді,
себебі басымдықтар мен ... ... ... ... ... ғылыми-
техникалық прогресс өндірістің адамдардың тұрақты түрде өсіп отырған
қажеттіліктеріне, тұлғаның рухани ... ... ... ... денгейіне жеткізер амал ретінде қабылданады. ... ... ... ... ЖОО ... ... мен ... түрде өзгертуді қажет етеді. Кез келген ... беру ... ... ... ... оның ... мен ұтқырлығы болып
табылады. Осыған байланысты оқу дисциплиналарын игеруде акценттерді таным
үрдісінің өзіне бағыттау керек, ал оның ... ... ... танымдық белсенділігіне тікелей байланысты. Бұл ... ... асуы тек не ... ғана ... қалай игерілетіндігінде: жеке
немесе ұжымдық, авторитарлық немесе гуманистік жағдайларда, зейінге,
қабылдауға, жадыға ... ... бар ... ішкі ... ... ... ... белсенді оқыту әдістерінің күшімен [4].
ХХ ғасырдың басынан –ақ көптеген педагогтар мен психологтардың ойлары
бойынша ... оқу іс – ... ... үшін ... ... ... оқу ... керектігі туралы айтқан болатын. Бұл мәселе қазіргі
таңда да әлі де ашық ... ... ... және ... ... іске ... ... белсенді әдістер ... ... ... ... ... қалыптастыруда, оқу
материалынан бастысын сызып көрсетуге, сөйлеуін дамытуға көмек береді.
Тәжірибе ... ЖОО ... ... ... ... ... мамандарды дайындауға қажетті жағдай болып табылады және оң
нәтижелерге жеткізеді: олар ... ... ... ... ... білімің, білігін және дағдыларын қалыптастыруға мүмкіндік
береді, оқу ақпараты студенттің жеке біліміне айналады ... ... ... ... оқу ... ... ... оқытудың жіктелуін қарастырайық. Ол белсенді оқытудың имитациялық
әдістерін бөліп көрсетеді, онда оқу-танымдық іс-әрекетте кәсіби ... ... ... ... ... көрсетіледі.
Қалғандарының бәрі имитациялық еместерге ... олар ... ... іс ... ... барлық амалдары болып
табылады.
Оқытудағы белсенді әдістер оқытушының дайын білімді ... ... ... ... ... іс әрекет үрдісінде студенттердің білімді
өздерінің дербес игеруіне бағытталған ... ... ... ... отыра оқытуды ұйымдастырудың
имитациялық және имитациялық емес формалары бар. Имитациялық емес ... ... ... ... ой ... ЖОО ... ... оқытушылардың белсенді әдістерді қолдануы
оқытуда стереотиптерді аттап өтуге, кәсіби ... жаңа ... ... ... ... ... жол ашады.
Интерактивті («Inter» – бірге, «act» – ... ету) – ... ... ... қалпында болады, біреумен диалог.
Интерактивті және активті ... көп ... ... бар. ... ... интерактивті әдістер білім алушылардың ... ғана ... ... кең ... ... және ... ... белсенділігінің басымдығын көздейді. (сурет-1).
а)
ә)
Сурет 1 – Активті (а) және интерактивті (ә) оқыту әдістері
Жалпы айтқанда, ... ... ... ... ең ... деп ... ... Интерактивті оқыту – бұл:
− Өзара әрекеттесуші болып табылады;
− Нақты өмірдің тәжірибесіне сүйенеді;
− Студенттер арасында, ... мен ... ... ... ... дың ... ... және жүйелілік
себептерін сыни талдайды.
Ақпараттық-коммуникативтік технологияларды ... ... ... және атқарушылық іс-әрекеттің ортаға қосылудың
жаңа денгейі ... ... және ... оның ... ... ... әр
қырларын тұтастай қайта құруға алып келеді.
Интерактивті технологиялар оқытудың жаңа технологиясы ретінде, ... ... бар, олар оны ... ажыратады. Бұл ерекшеліктерді оқытушылар да, әдіскерлер
де, сондай-ақ жаңа ... және ... ... курстары құрастырушылар білуі
және ескеруі тиісті. Оларға жататындар:
1. Желілік қарым-қатынастың психологиялық ерекшеліктері.
Психологияда іс-әрекет пен ... ... ... анықталған. Белгілі әлеуметтік психолог Г.М. Андреева,
қатынастын ... ... ... және ... деп ... қатынастың үш жағы қарастырылады: коммуникативті, интерактивті,
және перцептивті. Коммуникативті жақ білім алушылар арасында ақпарат алмасу
фактісін суреттейді, интерактивті – ... ... ... фактісін,
перцептивті – өзара түсіністікті қалыптастыру фактісі.
Компьютерлік ... ... ... ... етудің тиімділігін білім беруші мен білім алушылардың ... ... ... ... ... ... ... шешу
жолдарын табу маңызды. Олардың алғышарттары:
... ... ... ... тек берілмейді, ... ... ... ... ... ... ... ақпараттық, дискуссиялық және
сырмен бөлісу ... ... іске ... ... сөйлесудің табиғи толықтырушысы болып адамдар арасындағы
қатынаста қолданылатын вербалды емес қатынас ... ... ... kinesis - ... дене ... ... мимика, пантомимика), паралингвистика, паралингвистика тіл
білімінің, сөйлеумен бірге жүретін /дыбыс қаттылығының дәрежесі, оның
диапазоны, ... және т.б./ ... ... зерттеуші бөлімі
және экстарлингвистика / сөйлеуге кідіріс, күлкі, жөтел және т.б.
қосылуы/, проксемика ... ... және ... визуалды сөйлесу /көздермен байланыс/ болып
табылады.
... ... жағы ... іс-әрекетте көрініс береді;
− сөйлесу барысында оған қатысушылар арасында өзара ... ... ... ... ... ... мынадай
қорытынды жасауға болады:
1. Желілік қатынас – ... ... ... жағдайында пайда болған
коммуникацияның ерекше түрі.
2. Адамзаттық коммуникация жағдайында, кибернетикалық ... ... ... белгілер /мысалы, мимика, қимыл-
қозғалыс, дауыс теибрі және т.б./ бойынша әсер ... ... ... ... көңіл-күйін өзгертеді.
Коммуникацияның ... әр ... ... ... әсер ... сипаттайды және осыған байланысты коммуникативті
үрдісті түзетеді. Желілік формада сипаттамалардың бір ... ... ... ... ... ... Егер шартты түрде оқушы мен оқытушының өзара іс-әрекетін екі деңгейге:
ақпараттық және тұлғалыққа ... ... оқу ... ... ... ... көрсетуге болады. Оқыту жүйесінде,
аралықтағы қатынасқа құралған тұлғалық ... ... және ...... мен ... ... ... шектелген.
Жоғарыда көрсетілген желілік қатынастың кейбір кемшіліктерінен басқа,
осындай түрдегі қатынастың шүбә келтірмес оң жақтарыда бар, ... ... ... ... ... ... болатын әлеуметтік
және психологиялық сипаттамадағы /мысалы, ... әр ... ... оның ішінде сырт келбетінің ... ... ... қатынаста мүлдем жойылады немесе олардың
маңыздылығы төмендейді.
5. Кейбір ... ... үшін ... жазасыздық сезімі және
қоршаған жағдайдан тыс қалыптағы келеңсіз хабарламалармен істе болуға
ұмтылыс.
6. Желідегі қатынастың жаңашылдығы мен ... ол ... ... ... ... ... қабылдаудың психологиялық ерекшеліктері.
Ақпаратты диплей экранынаң оқу және ... өз ... ... тек қана оқу ... ... ... ... ауыстырып, содан соң оны гипермәтінге жинақтау мүлдем қате болар
еді. Иә нәтижесінде біз ... және ... ... біз ... көргенімізбен, бірақ бұндай оқулық оқушыларға қолайлы
болмайды /монитордан оқу кітаптан оқудай ыңғайлы ... ... ... ... ... ... алған жөн:
− Интернет оқулық материалды басқаша ұйымдастырғанды қалайды ... ... ... ... олар ... онай оқылады және желі
бойынша жылдам беріледі/;
− Материалды бірнеше контекске ... ... ... ... ... ... және т.б./ және оларды визуалды ерекшелеу керек;
... ... ... ... бөлу ... Графикалық безендіруде шектен шықпау маңызды.
Білім беруде интерактивті технологияларды жасау мен пайдаланудың
педагогикалық ... ... айта ... ... принциптерге
сипаттама беру керек.
Бүгінгі күнгі ғылымда прициптер – бұл қандай ... ... одан ... ... ... ... ... пен іс-
әрекеттің негізгі ережелері. Ал педагогикада дидактикалық принциптер – бұл
мазмұнды анықтайтын, жалпы мақсаттар мен заңдарға ... оқу ... ... мен ... ... ... ... интерактивті технологиялар негізге алатын келесі ... ... ... көрсетуге болады (кесте - 1):
|Интерактивтілік принципі, ... ... ... ... ... ... бейімделу принципі ... ... ... ... ... ... материалдың «жіберілгіштігі» принципі, |
|Оқу үрдісінде ... ... ... ... ... 1- Интерактивті технологиялардың дидактикалық принциптері
Осы әр принципті жеке – жеке қарастырайық.
1. ... ... ... – жаңа ... ... білім беру кеңістігіндегі жалпыға түсінікті
кең тараған ұғымдардың бірі. Ол ағылшын сөзінен ... ... ету, ... ... әсер ету деген мағынаны білдіреді.
Телекоммуникациялар мен компьютердің арасындағы конвергенцияның ылғи
өсуіне байланысты қоғамдық өмірдің әртүрлі кеңістіктерінде ... ... ... ... отыр, оның ... ... ... Оқу ... ... жүйелер негізінде ... ... ... және ... ... ең бір ... ... бірі, интерактивтілік принципі
болып табылады. Бұл принцип оқытушы мен оқушы арасында ... ... ... қайта байланысты қамтамасыз етуге мүмкіндік ... ... ... ... ... табылатын қашықтықта оқытуға қажетті жаһандық комуникациялық
жүйелерді дамытуға CO-LEARN ... in Learning – ... ... ) ... жобасы арналған.
Әлбетте спутниктік байланысты пайдалану арақашықтықта ... ... ... ... ... ... ... заманауи білім берудің басқада принцитерін іске асыруға қызмет
етеді: ашықтық принципі, оқушының өз ... ... ... ... және ... ... ... көрнекілігіне жеке жауакершілігі, оқу үрдісіне ... ... және ... ... ... ... ... Компьютерлік технологиялар
негізінде білім берудің маңызды принципі диалог принципі болып ... ... ... мен ... ... ... бірақта олар дауыстар, мәліметтер және бейнелерді тасымалдайтын
техникалық құралдармен оқытылатын оқу үрдісінде диалог ... ... ... Телебайланыс адамдарға тікелей жеке түйісуге түспей, оқу
далогын іске асыруға мүмкіндік ... ... ... іске ... ... үш ... оданда
көп адам қатысатын болса, онда екі ... ... көп ... ... ... ... коммуникацияны телеконференция деп атау
қабылданған. Телеконференцияға қатысушы жақтардың саны ... ... ... арада болуы мүмкін, ал қатысушылардың саны ... ... ... ... қатысушылардың бәрі бірдей бөлектенуі
мүмкін, немесе көп жағдайларда топтарға ұйымдасуы мүмкін. ... бір ... ... бір ... іс ... ... өтуі ... ал
сондай-ақ күндер, айларға созылған ұзақ ... де ... ... оқу ... оның қайталану, жүйелілік, өткізілу түрі
стереотиптерін өзгертеді. Ол коммуникацияны ... әр ... ... көп ... диалогқа түсуге мүмкіндік береді, ақпараттың кең
көздеріне жол ашады.. Телебайланыс ... ... ... оламен өз
нәтижелерінмен бөлісуге, проблемаларды талқылауға мүмкіндік береді. Ақпарат
көздеріне, талқыланатын проблемалар бойынша сарапшыларға онай жол табу ... оқу ... жаңа ... ... ... ... технологиясы ұсынатын қашықтықтағы интерактивті
коммуникация мүмкіндігі, оқу ... ... ... ... ... тарату сияқты бірбағытты ... адам ... ... ... деп ... ... ал ... адам бір уақытта екеуі де болып табылады, ол ... ... ... ... ... қабылдаған ақпаратқа жауап береді.
Оқу мақсатында телебайланысты қолдану, оқытуда диалог ... ... ... ... және іске ... ... білдіреді. Заманауи
телекоммуникациялар жоғары деңгейдегі оқу диалогын дамытуға, дәстүрлі оқу
үрдісінің көптеген ... ... жол ... бірақта олар сондай-ақ
көптеген қиындықтарда ... ... шығу ... диалогтын даму
перспективаларын көрсетеді.
Компьютерлік телебайланыс аясындағы ең бір ... оқу ... ... ... ... ... ал ол жай ғана ... хабарлармен алмасу болып табылады. Компьютерлік телеконференция
өз ... ... мен ... тобының ішінде коммуникацияны
құрылымдау үшін қолданылатын анағұрлым күрделі бағдарламалық қамтамасыз
етуді ... ... ... өз ... ... жанында және
өз сөздерін, сұрақтарын, жауаптарын, ... ... ... іске ... ... қатысушылар әр ... ... ... ... бір ... ... ... алады, немесе өз
хабарларын басып және өзге қатысушылардың хабарларын оқып ... ... әр ... кездесе алады. Сонымен, оқытушы компьютерлік диалог
тұйықталмаған бола алады, оқу ... жету үшін ... ... күндерге немесе жұмаларға созылуы мүмкін.
Қорыта айтсақ, телекоммуникацияларды жоғары сатыға көтеру оқу
диалогының жаңа ... ... ... ... ... ... және ... сияқты маңызды
бөліктері, бүгінгі ... ... ... ... ... ... ... түрге ауыстырылып, мезетте Жер шарының кез келген
нүктесіне спутниктер арқылы жеткізе алу мүмкіндігіне алып ... ... ... ... ... ... ... принципін дамытудың үлкен мүмкіндіктеріне жол
ашады.
2. Оқу үрдісінің бейімделу ... Оқу ... ... ... әр ... ... деңгейіне, дағдыларына, ... оқу ... ... ... ... ... ... ерекшеліктеріне икемделуі, бейімделуі болып табылады. Оқу үрдісінің
сапасы мен тиімділігі көп жағдайда, оқытушының қаншалықты оқу ... ... ... ... ... принципті дамытуға жаңа мүмкіндіктерді заманауи телематикалық
жүйелер ұсынады, ... олар ... беру ... еңгізілуде. Оларды қолдану
білім алушылардың ... ... оқу ... ... ... ... ... жол ашады. Бұл жерде тек ... ... ... ... бір бейімдеу механизмдерің
кіргізу, содан ол дисплейдің алдында ... ... ... ... ... ғана ... ... жоқ, сондай-ақ компьютерлік
оқытушы бағдарламаларының авторларына білім алушылардың әр түрлі ... жаңа ... ... ... де ... Осы
оқытушы бағдарламалар құрушылардың еңбегінің өнімділігі мен тиімділігі
саласындағы сапалы ... пен ...... ... ... ... біріккен еңбегі, шығармашылық әріптестігі.
Бүгінгі күндегі ... ... ... бағдарламалардың
авторлық құрастыруларының құрал - жабдықтық амалдары, көбінесе ... ... ... ... оқу ... бір авторының осы
амалмен жұмыс істеуіне бағытталған. Бірақта заманауи ... ... ... еңбегінің тиімділігі, көп оқытушылардың
кооперациясынан, жаңа оқытушы бағадарламаларды ... ... ... ... ... ... ақпаратты бірігіп пайдалануынан, тұрақты
әріптестігінен анағұрлым өсетіндігін көрсетеді.
Телематиканың телематикасының қазіргі ... ... ... және "informatique" құралған сөз; мәліметтерді өндеу
мен жолдаудың интегралды амалдары ... ... ... ... ... ... бағдарламалардын бірлескен және үлестік
авторлық құрастыруларын қолдауға тиімді амалдарды жобалап және ... ... Бұл ... ... ... ... әр түрлі
авторларының бірлескен күштерін күшейту, ... ... мен ... ... ... Жаңа ... ... біріккен жобалауларды
және оқытушы бағдарламаларды өндіруге қажетті дамыған әдістер мен амалдарды
ұсынады. Компьютерлік желілер ... ... ... ... ... ... жол ашады. Компьютерлік және
коммуникациялық технологиялар оқытушы ... ... ... ... ... бірлескен қызметті, бірлескен шешімді және оқу
материалдарын қайта қолдануды іске асыруға амалдар мен әдістер береді.
Ортақ ақпараттық ... ... ... ... ... ... ... мен спутниктік байланыс негізінде) ... ... ... ... ал ол ... пен ... мүмкіндік береді.
Сонымен мынадай қорытынды жасауға болады, заманауи компьютерлік және
коммуникациялық технологиялар оқу үрдісін іске ... ... ... ... жаңа ... ұсынады. Ал өз ... бұл ... ... беру мен оқытудың ең бір басты негіздеуі ... ... ... ... ... орта ... ... оқытудың стратегияларын жобалауын, студент моделін, қолданушының
интерфейсін, сондай-ақ мәліметтер базасын, ... ... ... ... ... ... компьютерлік оқытушы бағдарламаларды
жобалауға авторға өте күшті қолдауды қамтамасыз етеді. Ал олар өз кезегінде
оқу ... ... ... ... нақты оны іске асырудың
жағдайларына байланыстылығы болып табылады.
4. Оқу материалының ... ... ... ... оқу үрдісінде
оқу материалының негізгі сипаттамаларының бірі оның ... ... оқу ... ... ... алушылардың жеке ерекшеліктеріне
икемдеуге мүмкіндік ... ... ... иілгіштігі
оқушылардың белсенділігін көтеру үшін де қажет.
Оқу ... ... ... ... егер ... ... және ... болса.
Иілгіштік принципі бүгінгі замаңғы интернет технологиялар ... ... ... барлық кезеңдерінде басты ұйымдастырушы болып
табылады: біріншіден, желілік оқытушы жүйелердің ... ... ... ... оқытушы бағдарламаларды құрғанда,
үшіншіден, оқытудың ... ... мен ... ... арқылы
нақты оқу үрдісін қалыптастырғанда.
Заманауи бағдарламалаудың негізгі принциптерінің бірі ...... ... ... ... өзінде оқу
материаланың иілгіштігі принципін іске асыруға мүмкіндік береді.
Оқытудың иілгіштігі жөнінде ... оқу ... ... ... беру орталықтарының қызметін ұйымдастыруға байланысты
айтады. Мұндай иілгіштікті орталықтарда жаңа компьютерлік ... ... ... әртүрлі оқу материалының болуы, сондай
ақ осы материалдардың жақсы ... мен ... ... ... осы ... ... ... ұйымдастырылуын оқу
орталығының ассистентінің қызметімен байланыстырады. ... ... ... ... ... алушының өзі курстардың ... ... ... ... қашан, қандай кезекте ол игеретіндігін
тандайтын толық ашық ұстанымнан ерекшелейді.
Қалай ... де, ... ... ... ... сәйкес оқу материалын тиісті дәрежеде құрылымдауға және
ұйымдастыруға жаңа бай ... ... ... оқытуда материалдың «жіберілгіштігі» принципі.
Арақашықтықта оқытудың телематикалық ... ... ... оқу ... ... принципі болып табылады. Заманауи
телекоммуникациялар оқу мақсатындағы білім беру ... ... ... ... ... ... ... жіберуге
қажетті техникалық мүмкіндіктер ұсынады. Бірақта оқу ... ... ... ... ... беру ... өзін ... шешу дегенді білдірмейді. Керісінше ескі педагогикалық проблемалар
одан сайын өршіп кетуі мүмкін. ... ... ... тек қана ... объектісі емес, оқу үрдісінің белсенді қатысушысы қылуға болады,
қалай оны шығармашыл оқу ... ... ... қалай оның білім ... ... және оның ... ... алу ... ... ... - осы сұрақтар заманауи арақашықтықта оқытуда елеулі
түрде шиеленіседі, себебі ... ... ... білім беру
үрдісінің әлеуметтік-мәдени контексінің өзгеруі де дегенді білдіреді.
Оқу бағдарламаларының үлкен арақашықтықтарға жіберілуі – ... ... ... ... – оқу ... ... проблемасын, мәдениет ерекшеліктері тұрғысынан оқытушы курстарының
дұрыстығы, білім беру бағдарламаларын қабылдаудың әр түрлі ... ... ... өте ... ... қояды.
Жібергіштік принципін іске асыру барысында қарапайым және күрделі
материалдарды жіберудің арасында айырмашылық анықталды. Егер ... ... ... ... ... ... ... аударма жеткілікті болып
табылса, күрделі материалдармен ... ... ... басқа мәдени
контекске аударуды қамтамасыз ету үшін материалды терең өндеу қажет болады,
ал ол ... жаңа ... ... ... тең болады. Сондықтан
алдын ала ... ... ... ... ... оқу
материалының бейімделу мүмкіндігін зерттеу керек. Бұл не орынды ... ... ... да – ... оқу ... жіберілуін
қамтамасыз ету ме, әлде алдын ала оқу ... ... ... ... жаңа оқу ... ... дұрыс болама екенін
шешіп алуға жағдай жасайды.
6. Оқу үрдісінде білім алушының ... ... ... тұрғысынан, оқу үрдісі анағұрлым тиімді ... егер ... ... ... элементі емес, белсенді жасаушысы болса.
Жаңа ақпараттық технологиялар оқу ... ... ... ... мол ... ... ... компьютерлік және коммуникациялық
технологияларға негізделген оқу ... ... ... ... ... – білім беру мақсаттарына
жету ... бұл ... ... ... ... ... ... принципі арақашықтықта оқытуда ерекше мағынаға ие
болады. Бұл кезде білім алушы уақыттың негізгі бөлігінде оқытушыдан ... ... және ... оқу ... ... іске асады. Оқытушының оқушымен оқу ... ... ... тікелей қатынаста болмауы, арақашықтықта оқытудың ең бір орталық
проблемасы деп ... оқу ... ... ... ... ... Бұл ... шешу үшін оқыту мен бақылаудың күрделі
әдістер жүйесі құрастырылуда, онда сабақтардын, ... ... ... ... белгіленеді.
Бұл тұрғыдан білім алушының оқытушыдан алшақтықта ... және ... оның ... ... ... ... негізгі ыңғайсыз жағы
деп қарастырылады, бұл проблема білім беру ... ... ... ... ... ... Бірақта соңғы кездері арақашықтықта ... ... ... ... көзқарас жиі қорғалуда. Оқушының
оқытушыдан еркін болуы бұл ... ... ... ... ... ... ... емес, білім берудің сапасын арттырудың бағалы
көзі ... ... ... ... еркіндігі, оның автономиясы,
оқытудың мақсаттарын анықтауда, өзінің оқу ... іске ... ... ... бағалауда оқушының ролін арттырудың маңызды
потенциалы деп қарастырылады.
Қорыта ... ... ... ... ... беру ... баға беру ... жаққа өзгереді. Жетілген оқытушылық
амалдардың көмегімен оқытылатын ... ... ... ... ... мен ... өздерінің оқу үрдісін өздері бағыттап, бақылайтын
оқушылар арасындағы ашық әріптестік ретіндегі арақашықтықта білім ... ... ... ... ... ... ... қолдануды іске асыруды анықтайды. Бұл әр түрлі оқушылар өзінің
білім алуы бойынша әр ... ... ... ал ... оқыту
бойынша оқытушылар, оқу бағдарламаларын құрастырушылар осыны ескеруі және
қолдануы тиіс дегенді білдіреді. Білім ... өз жеке оқу ... өз ... мен ... ... ... ... көзін табуға, өз
алдына қойған оқу мақсаттарына қаншалықты жеткендігіне баға ... ... мен ...... ... басқаратын, қадағаланатын
жүйедегі бөгет деп қарастырылмайды, керісінше оқу ... оқу ... ... сапасын өзгертер, тиімділігін
көтерер зор күш ретінде қабылдайды.
Бұл арақашықтықта оқыту концепциясында ... ... ... аса қажетті, маңызды принципі деп қарастырылады. Оқытушылар нақты
жағдайға сәйкес қаншалықты ... ... бұл ... ... ... ... ... оқу курстарын дайындаудан, білім
алушының белсенділігі ... ... ... ... оқу
бағдарламаларын құрастыру анағұрлым қиын екен. Бірақта ... ... ... ... ... деп ... Студенттердің негізгі құзіреттілігін қалыптастыруда қолданылатын
интерактивті оқыту тәсілдері мен әдістерінің жіктелуі
Қазақстанның әлемдік білім кеңістігіне кірігуі ... ... ... ... ... мамандардың қажеттілігі орнады.
Кәсіби және әсіресе негізгі құзіреттіліктердің қалыптасуы ... ... ... мен ... ... өзектілігінен
туындаған.
«Негізгі құзіреттіліктер» (key skills) ... өзі ... ... ұғымдарына кілт, негіз болып табылады. Сондай-ақ ... білу ... ... іс-әрекеттің барлық салаларында: кәсіби,
қоғамдық және жеке өмірінде жетістікті ... ... ... ... ... түсінігін түсіндіруде ортақ пікір жоқ. ... ... ... ... ... ... ... құзіреттіліктер адамдардың өзіне маңызды мақсаттарға
жеткізетін әр түрлі жан-жақты менталды ... ... ... ... ... ... ... белгісіз, проблемалық жағдайларда нәтижеге
жетуге мүмкіндік береді. Олар оларды ... ... ... толық жиынтығы ешқашан болмайтын жағдайларды өз бетімен
немесе басқалармен бірігіп ширатуға жеткізеді.
Отандық және ... ... (В.И. ... Э.Ф. Зеера, А.И.
Зимней, Д.А Иванова, Г.И. Ибрагимова, А.М. Новикова, О.Н. Олейниковой, ... А.В. ... С.Е. ... Дж. ... С. Шо және басқ.)
ойларын жинақтап, сондай-ақ TUNING ... ... ... қолданып
біздің ойымызша негізгі құзіреттіліктер – өмірдің кәсіби және ... оң ... ... ... ... ... білімдердің,
жалпы біліктердің, жеке қасиеттердің жиынтығы болып табылады.
Негізгі құзіреттіліктер ... ... аса, ... ... ... иерархиясында ең жоғары сатыда және әр түрлі
салаларда көрініс береді. Олардың бар ... ... өмір бойы ... нәтижелі кәсіби іс-әрекеттер тудыруға, қоршағандармен қарым-
қатынас орнатуға және т.б. ... ... ... Білім берудің жаңа
бағыттарына – құзіреттіліктерге – бағытталуы ... ... ... ғана ... ... оқу ... әдістері мен
түрлерінің, оқушылардың сабақ ... іс ... ... ... ... ... жақындатудың және туындайтын
мәселелерді шешер жолдарды табудың өзгеруін қажет етеді.
Жүргізілген ... ... ... сондай-ақ қойылып отырған
мәселе бойынша ғылыми-педагогикалық әдебиеттерге талдау жасай ... нақ ... ... ... ... ... ... енгізу өзекті болып табылады деген қорытынды жасаймыз. [3] Бұндай
оқыту барысында студенттердің ... ... ... деген
жауапкершілік сияқты қасиеттері қалыптасып, дамиды; студенттердің танымдық,
шығармашылық, коммуникативті, тұлғалық белсенділік қасиеттері және ... ... ... жұмыскердің іс-әрекет қасиеттерін анықтайды,
тұлғаның әлеуметтенуіне әрекет етеді.
Дамыта оқыту барысында негізгі құзіреттіліктердің қалыптасу ... ... ... өз ... ... ету ... себебі
соңғылары өз іс-әрекеті барысында алынған тәжірибеден қалыптасады. Осыған
байланысты көптеген ... ... ... ... интерактивті
оқыту әдістерімен байланыстырады. Ал ... ... ... ... ... ... ... қажет ететін және бар
оқушының ашылуына жағдай жасайтын кез келген іс-әрекет» деп түсінеміз.
Интерактивті ұстаным – оқу материалын ... ... ... ... ... іс-әрекетінің белгілі бір түрі.
Шехтер әдісі – шетел тілін оқытудың эмоционалдық - мағыналық ... өзге ... ... өз тілінде сөйлеудің қалыптасуындай жүру керек деп
есептейтін лингвистикадағы ... ... ... әдісі тікелей белсенді
оқытудың итерактивті ойын әдістеріне жатады.
Эмоционалдық-мағыналық ұстаным КСРО ғылым Академиясының ... ... ... Кеңес Одағында 1970жж. басында құрылған
болатын. Оның авторы ... ... ... және ... ... Шехтер [7].
Эмоционалдық-мағыналық ұстаным негізінде адамның сөйлеуі - білімдер
жинағы емес, адамға тән табиғи ... ... ой ... ... мен ережелерді
жаттауға саятын тілді игерудің дәстүрлі ұстанымнан айырмашылығы, бұнда оның
орнына сөйлеуді, оны дамыту мен түзетуді қалыптастыру ұсынылады.
Эмоционалдық-мағыналық ... ... ... ... тек арнайы
дайындық пен сынақтан өткен оқытушылар ғана жүргізе алады. ... ... ... ... тіл ... сауатты лингвист және талантты мұғалім
болу аз. Ол сондай-ақ білікті ... ... ... болуы керек.
Сабақтар топтарда, күніне 3 сағаттан өткізіледі. Міндетті ... ... оқу курс – ... үш ... Әр цикл – 4 ... циклдің міндеті – тұрмыстық деңгейде күнделікті тұлғааралық
қатынас жағдайында сөйлеуді тудыру мен дамыту, ... ... ... ... Бірінші циклден кейін адам бөгде ... өз ... ... және ... болуы керек, бірақ-та оның сөйлеуі қателіктер мен
ауытқулардан таза болмауы мүмкін.
Екінші цикл – сөйлеуді дамыту мен түзету, ... ... ... ол ... ... ... ... сөйлей білу. Екінші циклде
тындаушылар конферециялар, жиналыстар, дөнгелек столдағы пікірталастарға
қатысады. Екінші ... ... ... ... ... ... ... кәсіби аударма дағдылары менгеріледі. Сонымен қатар ... ... ... ... тілде кинофильдерді көреді, талдайды,
сондай-ақ кез келген әдебиетті жалпы мағынасын түсініп, сөздіксіз ... ... ... өз ойын ... қана қоймай, пікірталаста оларды қорғап,
қарсыластын көзқарасын жоққа шығарар сөз айтыстарына қатысады. ... ... ... түрлері жетіледі және дамиды. ... ... жүйе ... барлық аспектілері, әдебиетті оқу және талдау, тілде
кинофильмдерді көруді әрі ... оқып ... ... ... және ... дағдылары дамиды. Үшінші циклдің ... ... ... және ... тілге ие болады және тілде әңгімелесуде қиындық
көрмейді[8].
Колб моделі – ... ... ... ... арналған,
ересектерді оқыту психологиясының маманы Дэвид Колбтың теориясы. Ол әртүрлі
нұсқада интерактивті сабақтар барысында кеңінен қолданылады.
Колбтың оқыту теориясы төрт ... оқу ... ... / ... «оқу ... деп ... ... /, оқытудың төрт негізгі
стилінен тұрады. Осы мағынада Колб моделі ... ... ... ол ... оқытудың әр түрлі стильдерін түсіну амалы ретінде ... ... ... ... ... ... ... өз оқыту теориясының басты ... ... ... ... ... ... деп ... «оқыту циклін» қояды. Бұнда «тікелей
және нақты тәжірибе» «бақылау мен ойланудың» негізі болып ... ... мен ... ... ... ... ... жаңа мағына
беретін, «абстрактілі концепцияларға» айналады және өз ... ... ... Колб ... ... ... ... бұл үрдіс
оқушылар «барлық негіздермен танысатын» ... ... ... ... ойлау және іс-әрекет/ оқыту циклі немесе спираль болып көрінеді
дейді. Тікелей немесе нақты тәжірибе ... мен ... ... Колб моделі төрт кезеңді екі деңгейде жұмыс істейді:
1. Нақты тәжірибе - /НҚ/
2. Ой бақылаулары - /ОБ/
3. Абстрактілі концептуалдау - ... ... ... - /БЭ/
және төрт тип негізінде оқыту стильдерін ... ... әр ... ... ... үйлесуінен тұрады/. Колб ... ... ... ... ... Ассимиляция (АК/МН)
3. Конвергенция (АК/БЭ)
4. Бейімделу (НҚ/БЭ)
Колб сызбасы сабақта. Төменде Колб ... ... ... ... кең таралған құрылымының бірі берілген:
1. Жаңа тақырыпты жариялау және мотивация /қызығушылығын ояту/ – сабақтың
жалпы ... 10 %
2. ... ... ... - сабақтың жалпы ұзақтығының 20 %
3. Жаңа материалды оқып үйрену - сабақтың жалпы ұзақтығының 50 %
4. ... - ... ... ... 10 %
5. ... қорытындысын жасау /дебрифинг, рефлексия/ - сабақтың жалпы
ұзақтығының 10 %
Бұл сызбада уақыттың бөлінуін шартты деп түсінуіміз ... ... ... ... ... сабақтың кезеңдерін ұзартып немесе
қысқарта алады, бірақта сабақтың сапалық кезеңдері сақталған жөн.
Сабақтың әр сапалық кезеңдерін ашып түсіндіре кетейік:
Мотивация – сабақтың ... ... ... ойын ... шоғырлау, оларды қызықтыру, материалды оқып үйренудің
қажеттілігі мен ... ... оқу ... ... ... қызығушылықты оятуға байланысты[9].
Бекіту – сабақтың маңызды кезеңі, тұтастай материалды оқып үйренудің
әсерін, оқушылардың қызығушылығын ғана ... ... ... ... деректер топтамасын емес, аталған пәнде қолданылатын білімдер ... ... ... ... санасында қалыптастырады.
Жаңа материалды оқып үйрену – сабақтың ... ... ... ... тікелей жаңа білімдер алады. Бұл кезеңде мұғаліммен оқушылар
керекті білім, ... ... ... ... тандалуы керек.
Тапсырмаларды таңдау барысында мұғалім мына қытай мәтелін есте ... «Мен ... және ... мен ... және есте ... ... және ... – сабақтың маңызды ынталандырушы бөлігі. Бағалау иілгіш,
көрнекті және әділ ... ... Тек осы ... ол ... ... етеді, өйтпесе ол сабақтан бойын алып, қызығушылықтың құлауына
әкеледі, сондықтан ... ... сақ ... ... ... ... ... бағалау және т.б. әдістерін қолдану керек. Интерактивті
сабақтарда кең таралған бағалау түрлері - балдар ... ... ... – сабақтың қорытындыларын жасау. Сабақтың қорытынды ... ... ... не ... не ... ... ... сұрап біледі, нәтижесінде өткенді қорытындылап ... да ... және өз ... ... мақсаттайды[12].
Интерактивті ұстанымның ұйытқысы болып, оқушылар ... ... мен ... ... ... ... мен жаттығулардың әдеттегі тапсырмалардан негізгі ерекшелігі,
олар өтілген материалды бекіту үшін ғана ... жаңа ... ... ... Қазіргі заманғы педагогика бөліп көрсетуге болатын
интерактивті ұстанымдардың өте бай қоймасына ... ... ... Кіші топтарда жұмыс істеу;
− Оқытушы ойындар (рөлдік ойындар, имитация, іскерлік ойындар, білім
беру ойындары);
− Қоғамдық ресурстарды пайдалану ... ... ... Әлеуметтік жобалар және басқа да ауддиториядан тыс оқыту ... ... ... БАҚ, ... спектакльдер,
көрмелер, көрсетілімдер, әндер мен ертегілер);
− Ширатулар;
− Жаңа материалды оқып ... және ... ... ... ... істеу, видео және аудио материалдар, «оқушы
мұғалім рөлінде», «әр қайсысы әр ... ... ... пайдалану, Сократ диалогі);
− Күрделі және пікірталастық сұрақтар мен мәселелерді талқылау
(«позицияны ... ... ... ...... ... «позициянды ауыстыр», «карусель», теледидарлық ток-шоу
стиліндегі ... ... ... Мәселелерді шешу («шешім ағашы», «миға шабуыл», «шырмауды
сараптау», ... мен ... ... ... деп, оқушылардан ақпаратты қайта жаңғыртуды
емес ... ... ... ... ... ... көп ... аз белгісіздік элементтерінен тұрады және негізінен
бірнеше шешу жолы ... ... ... ... ... ... мен ... [15]. Шығармашылық тапсырмалар (әсіресе
практикалық және ... ... ... ... ... береді және
оқушылардың қызығушылығын оятады. Жауаптың белгісіз болуы және жеке ... ... мен ... ... ... ... табу ... әріптестік пен бірігіп оқудың негізін ... ... ... қоса оқу ... ... қатысушыларының
пікірлесуіне жол ашады [16]. Шығармашылық ... ... ... ... ... болып табылады, себебі келесі критерийлерге
жауап беретін ... ... ... ... ... және ... жауабы мен шешімі жоқ;
− Тәжірибелік және оқушыларға пайдалы болып табылады;
... ... ... ... ... ... Оқу мақсатына барынша әсер етеді.
Егер оқушылар шығармашылық тапсырмалармен жұмыс істеуге ... онда ... ... ... ... біртіндеп күрделіндіру керек
[17].
Кіші топтарда жұмыс істеу – ең көп ... ... ... ол ... ... ... ... ұяндарына да) жұмысқа қатысуға,
әріптестік дағдыларын қолдануға, тұлғааралық қарым-қатынасқа ... ... ... ... ... ... ... шешу) мүмкіндік береді. Кіші топтарда жұмыс – көптеген
интерактивті ... ... ... ... ... дебаттар,
қоғамдық тыңдаулар, иммитацияның барлық түрлері және т.б ... ... ... ... ... көңіл бөлген жөн.
Оқушылардың топтық жұмысты орындауға қажетті білімдері мен біліктері
жеткілікті ... көз ... ... ... жетпеуінен оқушылар
тапсырманы орындау күш салуды қояды. Өздерін беретін нұсқаулардың барынша
нақты ... ... ... Бір ... ... барынша нақты нұсқаулардың
өзін оқушылардың қабылдай қою ... ... ... тақтаға
немесе кеспелерге жазып қойған дұрыс болады. Топқа тапсырманы орындауға
қажетті уақытты толық берген дұрыс [19] ... ... ... жатқызылады: пікірталас, эвристикалық
әңгімелесу, «ми шабуылы», рөлдік, «іскерлік» ойындар, тренингтер, кейс-
әдіс, ... ... ... ... топтық жұмыс істеу,
видеофильмдерді талдау және т.б. ... ... ... ... ... ... ұтымды болып табылатын интерактивті
әдістерді қарастырайық [20].
1.Жобалау әдісі. Біздің ойымызша оқушылардың ... ... ... ... ... ... оқытудың қойған мақсаты –
негіздік құзіреттілікке ең сәйкес келетіні болып табылады. Жобалау әдісінің
негізінде ... ... ... ... ... ... ... тауып шешу, ақпараттық кеңістікке бейімделу, өз қызметінің
нәтижесін ... және ... ... ... бағытталған дамытушы
технологиялардың бірі деп қарастыруға болады.
Жобалау әдісі ... ... ... бір ... ... ... алушылардың дербес қызметіне – жеке, жұптық, топтық іс-
әрекетіне бағытталған.Бұл әдіс зерттеушілік ... ... ... ... ... ... /практикалық, ғылыми, шығармашылық, өмірлік/
бар болғанында қолданылады /Е.С.Полат/. Білім беру ... ... ... ... ... ... ... үшін, соның ішінде
кәсіби қызметінде, қоршаған құбылыстарды түсіндіруі үшін ... ие ... ... ... қолдана білуі керек [21] .
Осының бәрі жобалау қызметінде тәжірибелік бағыттағы жобаларды қолдану
қажеттілігін көрсетеді. Білім алушылардың ... ... ... ... ... ... ... туындайтын мәселелерді
шешу үшін қолданылуы мүмкін. Практика-бағыттаушы тапсырмалар тек қана білім
алушының жеке ... ... ... ... беретін, танымның осы
бөлігін оқып үйренуге қызығушылықты көтеру арқылы білім беру ... ... ... техникалық колледждер ... оқып ... ... ... ... ... болады: «Біздің
үйдегі химиялық тазалау», «Бақша кесіндісіндегі химия», «Тағамдық қоспалар
және адам ... ... және ... ... ... оптикалық электроникадағы сұйық кристалдар», «Ас тағамдарын өндеу
технологиялары» және т.б. Басты ... ... жету ... ... ... ... жоба бойынша жұмыс істеу проблеманы
жан-жақты және ... ... ... ... және ... нәтиже –
білім өнімін алуды шамалайды. Өнім ... ... ... ... нұсқау, театрландырылған қойылым, ойын, web-сайт және т.б. болуы
мүмкін [22].
Жобалау қызметі баяндама, реферат, зерттеуді жүргізу, және ... ... ... ... түрлерінің болуын қарастырады. Жобаны орындау
барысында білім алушылар тек оқу әдебиетін ғана ... ... ... ... ... ... қолданады. Білім берушінің рөлі,
қажеттілік болған жағдайда нәтижелерді талдау ... ... ... және ... келіп саяды [23]. Жобаны жасау ... ... ... танымдық шығармашылық үрдіске тартылады; осы ... ... бар ... ... жаңа ... ... ... Сондай-ақ пәннен
аса құзіреттіліктер қалыптасады: зерттеушілік/ізденушілік, коммуникативтік,
ұйымдастыру-басқарушылық, ... ... ... ... ... мен
іскерлігі және т.б.
2. Кейс-әдіс. Кейс әдісі нақты жағдайлар тұрғысынан ... ... ... береді. Ол студенттерді пәнді ... ... ... ... ... және талдауға, әр ... ... ... ... ... ... келесі негізгі сатылары белгіленген: мақсаттарды
анықтау, әр ... ... ... тағайындау, қажет ақпарат
көздерін белгілеу, CASE – тегі алғашқы материалдарды дайындау, сараптама
жасау, oны ... ... ... материалдар дайындау. Оқу
процесіндегі кейстермен ... ... ... ... ... ... кейс материалдарын зерттеушілердің жеке ... ... ... ... ... ... ұсынылған әрекетті немесе
шешімді ұсыну);
2) негізгі мәселені енгізуге және оны шешуге байланысты шағын топтармен
жұмыс.
3) ... ... (оқу тобы ... ... ... тұсаукесерлері
және тәжірибе нәтижелері.
CASE STUDY әдісі келесі дағдыларды дамытады:
1. Аналитикалық дағдылар. Оларға келесілерді жатқызуға болады: деректердің
мәліметтерден айыру ... ... және ... емес ... айыра
білу, талдау, елестету және оларға қол жеткізу, ... ... ... оларды қалпына келтіру шеберлігі және т.б. Нақты және ... ... Бұл ... ... ... ... болған жағдайда өте
маңызды.
2. Тәжірибелік дағдылар. Кейсте ... ... ... мәселенің күрделілігі төмен деңгейі экономикалық теорияларда,
әдістер мен ... ... ... ... ... ... ... дағдылар. Ережеге сай жалғыз CASE-пен ... ... ... жолмен шешілмейтін, альтернативті шешу генерациясының
шығармашылық дағдылары өте маңызды.
4. Коммуникативті ... ... ... ... атап айтуға
болады: дискуссияны жүргізу шеберлігі, ... ... ... ... ... және басқа медиа заттарды қолдану – топтарға бірлесу, өз
көзқарасын қорғау, ... ... ... ... да ... есеп
дайындау.
5. Әлеуметтік дағдылар. Талқылау барысында CASE-те нақты ... ... ... өзін - өзі ... ... ... ... қолдау немесе қарама – қарсы көзқарасты дәлелдеу, яғни, өзін
өзі ұстау және т.б.
6. ... ... ... ... келіспеушілік басқалардың және
өзінің пікірін жете түсінуге және талдауға септігін тигізеді. Туындаған
моральдық және ... ... ... ... ... ... етеді[25].
Кейс әдісін қолдану тек оқытумен ғана шектелмейді, бұл әдіс зерттеу ... де ... ... Сонымен қатар, оқудағы оқу, білім және
ізденіс мазмұнын біріктіру арқылы ... ... ... ... ... ... Бұл әдістің тиімділігі, ол басқа оқу
әдістерімен оңай байланысуы мүмкін.
3. Зерттеу әдісі. Бүгінгі күнде шығармашылық креативті ... ... ... ... ... ... Осыған байланысты
ізденушілік әдістерді қолдану басым болып көрінеді: негізінде проблемалық
оқыту жатқан, ... және ... . Бұл ... ... ... ... және ... дамытуға бағытталған,
құзіретті ұстаным талаптарын қанағаттандырады. Бұл екі әдісте өзара ... ... ... денгейінде.
Проблемалық оқыту элементтерін қолдана отыра сабақты зерттеушілік
қалыпта өткізу, білім алушының келесі қызметтерін қажет ... ... ... ... және ... ... ... мақсаты мен міндеттерін тұжырымдау;
− Зерттеу объектісі жайлы мәліметтер жинау;
− Зерттеуді ... ... ... ... - ... сызып көрсету, болжаудар шығару, моделдеу және тәжірибені
жүргізу;
− Алынған мәліметтерді түсіндіру;
− Қорытындыларды тұжырымдау, жұмыс нәтижелерін рәсімдеу.
Берілген ұстаным ғылыми зерттеудің ... ... ... ... тәржімелеуді түсінуге және дұрыс, шындыққа сәйкес көзқарасты табуға
мүмкіндік береді.
Зерттеу әдісінде білім алушылардан максималды дербестік талап етіледі.
Бірақта, айта ... жөн, ... ... ... әр ... ... ... кезенде, мұғалімнің белсенді қатысуымен ... ... ... ... алушылардың жаңа білімдерді дербес
ізденуін қарастыратын әңгімелесулер, ... ... ... ... табылады. Мысалға, зерттеу барысында жете зерттеліп және
техникалық колледждер оқу ... ... ... ... ... [26].
Берілген практикум химиялық ұғымдар мен заңдылықтар жүйесін қолдана
отыра, күрделі емес эксперименталды проблемалардын ... ... ... ... ... ... ұжымдасып талдағаннан
кейін оқушылар оқытушының көмегінсіз ... ... ... деп ... ... ... фронталды жұмыс істеу әдісінің
нақтылығы жоқ. Жұппен жұмыс істеген ... ... ... ... ... әр білім алушы өз реактивтерімен жұмыс істейді, ... жеке өзі ... ... ... үрдісінде және
теориялық тапсырмаларды шешуде өз ... ... ... соңында жүргізлетін эксперимент нәтижелерін топта талдардан бұрын,
негізгі қорытындыларды студенттер дербес қалыптастырады.
Зерттеу қызметі білім алушылардың мынадай ... ... ... ... шығармашылық жұмыс істеу ептілігін,
шешімдер қабылдау дербестігін, байқағыштықты, ... ... ... мен қоршаған орта заңдылықтарын диалектикалық қабылдауды, өзінің
немесе топтын көзқарасын білдіріп және қорғауды дамытады.
4. Пікірталас. Оқу пікірталастары ... беру ... ... ... ... ... және ретті түрде өздерінің ойларымен,
идеяларымен, түсініктерімен өзара ... ... ... танымдық
қызметінің формасын көрсетеді.
Пікірталас оқу субъектілердің өзара қарым-қатынасының ... ... ... ... ... ... ... беру мекемелерінің
оқытушыларының практикалық қызметінде белсенді ... ... ... ... оқу ... ... кешенді пәнаралық
мәні бар проблемаларды талқылауда қолданған жөн. ... ... ... ... ... немесе бағдарлама ауқымынан асып
тұруы мүмкін, соның ішінде кәсіби бағытты болуы да. ... ... ... ... ... ... ... үшін келесі
тақырыптар ұсынуға болады: «Химия экология проблемаларын шешуде», «Химия
биологияда, медицинада және дәрі-дәрмек жасауда», «Заманауи ... ... ... және қолданбалы пайдасы» және т.б.
Пікірталас «білім беруші – білім алушы», ... ...... алушы»
типіндегі ынтымақтастық педагогикасының элементтерін қолдануға мүмкіндік
береді, онда білім беруші мен білім алушының ... ... ... ... ал ... беру үрдісінің қатысушыларының ой
өрісі ортақ игілікке айналады.
Пікірталас ... ... ... ... ... ... сұрақтарды құрау және қою, өз ... ... ... ... және қабылдау және басқа./, ... ... ... ... жауапкершілікті өзіне алу, проблемаларды
айқындау және оны шешу, өз көзқарасын қорғай ... ... ... және ... Ойын ... Ойын – ... түрі, ол балаларға да, ересектерге де
тән, сондықтан оқу үрдісінде осы іс-әрекет түрін қолдану ... ... ... ... жаратылыстану ғылымдарының негіздердерін тануға
еріксіз қызығушылық тудыратын аспектілерін пайдаланған жөн.
Бұнда зертелетін материалды күрделі және ... ... ... ... әр ... проблемаларды қате түсінуге алып келмеу керек. Білім ... ... ... ... ұғып және ... ... тек қана
қызықты ойын емес екенің ... ... Оқу ... шешу ... ... ... ойындарды – іскерлік, иммитациялық, рөлдікті қолдану,
пәндік білім беру үрдісіне өзгешелік енгізеді, аталған ... оқып ... ... ... Ойын ... ... оқу үрдісіне белсенді қатысуға
ынталандырады және ең ынтасыз ... өзін ... ... ... ... ... кезеніңде /тақырыпты, бөлімді, курсты
аяқтауда/ ... ... ... Мысалы, рөлдік ойын, «Табиғи
су көздерін ластау көздері және ... ... ... амалдары»
конференциясыретінде өткізіге болады [27].
Конференцияны ... үшін ... ... ... конференция
төрағасын- жүргізушіні, Санкт-Петербург цемент ... ... мен ... ... тобы ... ... талқылаудың нәтижесі бойынша конференцияның шешімі жасалады.
Бұнда ойын қатысушыларының жаңа білімді, жаңа рөлдерді ... ... ... әр ... ... алынған білімдерін қолдана
білу, проблемаларды шеше білу, толеранттылық, жауапкершілік қалыптасады.
Ойын әдісі – қақтығыс жағдайларында немесе ... екі ... ... ... диалог режимінде адамдар тобы немесе ... ... әр ... өндірістік жағдайларда басқарушы
жұмыскелер немесе мамандардың шешімдер қабылдау имитациясының ... ... ... ... ойын ... 1932 ... Инженерлік-
Институтында(бүгінгі күнде ИНЖЭКОН) М.М.Бернштейнмен ... ... 1938 жылы ... ойындар басқа ғылым бағыттарының
кебін киіп, тиым салынды. Ал оның қайта түлеуі, алғашқы іскелік ойындар АҚШ-
та ... ... ... (1956 г., Ч. Абт, К. ... Ф. ... Г. Грэм,
Г. Дюпюи, Р. Дьюк, Р. Прюдом және ... тек ... ... ойын екі ұштылық пен көп факторлық жағдайында басқарушылық
шешімдерді іздеу құралы ретінде пайда ... ... ... ... технологиялар немесе белсенді оқыту әдістері ретінде білім
орындарының оқу ... ... ... ... және ... өндірістік, әлеуметтік және психологиялық міндеттерді
орындау үшін қолданылады. Барлық жағдайларда тек ойындық ... ... ғана ... ... ... қатысушыларды оқыту мен тәрбиелеу іске
асады (Кесте ... ... ... мақсаттары |
|Иммитациялық |Нақты жағдайлар мен өндіріс ... және ... ... ... ... ... мен ... ... және ... ... |
| ... ... |
| ... кәсіби қызметінің |табиғат пен қоғамды |
| ... ... ... ... ... ғана|
| |интерактивті оқыту әдістерінің ... ... |
| ... болып табылады; |дүниедегі орнын да |
| | ... ... |
| | ... ... |
| | ... |
| | ... |
| | ... ... ала |
| | ... ... ... |
| | |мен оның ірі ... |
| | ... көрсетуді |
| | ... |
| | ... ой және |
| | ... ... |
| | ... ... ... | ... пен |
| | ... жеке және |
| | ... ... |
| | ... ... |
| | ... |
| | ... ... |
| | ... ... |
| | ... және ұжым |
| | |мен ... |
| | ... ... | ... |
| | ... әдістеріне, |
| | ... ... |
| | ... |
| | ... және |
| | ... ... |
| | ... [29]. |
|Ойын арқылы |Кәсіби қызметтің ... мен | ... ... бұл ... іске | ... ... оқу ойының қажетті | |
| ... ... ... ... |
| ... ... функцияларды | |
| ... | ... ... |Іскерлік ойында бұл принцип | ... ... ... ... бірнеше | |
| ... ... ... іске | |
| ... ... етеді. Ол | |
| ... ... ... | |
| |мен ... ... | |
| ... ... | |
| ... мен ... | |
| ... ... ... ... | |
| ... тұлғалардың | |
| ... тән ... ... | |
| ... ... | |
| ... және ... | |
| |Бұл ... оқу ... | ... |жетуге қажетті жағдайлар | ... ... Тек ... | ... ... барынша қатысумен| |
| ... ... пен ... | |
| |шын ... ... | |
| ... ... ... ... | |
| ... оқу материалын | |
| ... ... ... | |
| ... кәсіби маңызды үрдістер| |
| |мен ... ... | |
| ... ... | |
| ... | ... жоспарлылық |Екіжоспарлық принципі «ойдан | ... ... ойын ... |
| ... ... ... | |
| ... даму ... | |
| ... | ... ... ... ... ... ... іс-әрекеті ретінде оны | |
| ... ... ... А. | |
| |А., 1991) | ... 2 - ... ... ... ... ... шабуыл» әдісі. Аталған әдіс,проблемаларды шешу үшін
идеяларды ... ... ... ... ... проблемалық сұрақтарды бірігіп шешу ... ... ... ... не пәнаралық болуы мүмкін.
Топ мүшелері аталған барлық идеялар мен ұсыныстар, кейін оны ... ... ... ... ... ... ... қағазға түсірілуі керек.
Идеяларды бір ізділікпен түсіріп отыру, бір идеяның ... ... ... ... отыруға мүмкіндік береді. Жарыс рухы білім алушылардың ой
қызметін өрістетеді. «Шабуыл» аяқталғаннан соң ... ... ... ... ... оған топ толығымен қатысады. Оқушыларға дұрыс
жауап айтылады. Мысалы, сұйық кристалл – ... ... күй, онда ... заттарға тән физикалық қасиеттерінің анизотропиясын, сұйықтарға тән
аққыштығын сақтайды.
«Миға шабуыл» әдісі білім ... ... ... ... жағдай жасайды. Аталған әдісті сабақтын әр кезендерінде қолдануға
болады: жаңа білімдерді енгізу ... ... ... ... ... ... ... бекіту үшін /курстың нақты тақырыбы ... ... ... ... ... ... ... не
үлкен топтарында танымдық белсенділігін ынталандырудың, шығармашылық
дағдыларын ... ... ... ... ... ... өз ойын
білдіру, қарсыласты тындау, рефлексивті дағдылары ... беру ... ... ... ... ... тартылатын
жағдайда жүреді. Оқу материалын игеру барысында студенттердің ... ... ... ... жеке өз үлесін қосуын, білімдер, ... ... ... алмасуын тудырады.
Ақиқатты ұжымдасып іздеу іс-әрекет субъектілерінің интеллектуалдық
белсенділігін ынталандырады. Бұндай ... ... ... ... жаңа ... алып қана ... өздерінің коммуникативтік дағдыларын:
басқаның ойын тындай білу дағдыларын, әр түрлі көзқарастарды ... ... ... ... шешімді қалыптастыру, толеранттылық,
және т.б. дағдыларын дамытады.
«Миға шабуыл» ұжымдық шығармашылық іс-әрекеттің тиімді әдісі ... ... ... сын мен ... ... ... шығармашылық
үрдістерді тоқыратады деген ойларға негізделген. Осыны есепке ала ... ... мен ... сыни ... ... ... бөлу
ұсынылды.Бұл екі үрдісті әртүрлі адамдар жүргізуі керек. Аталған әдісті
қолдану барысында ... ... ... ... ... «миға шабуылдың» барлық ережелерінің орындалуын қамтамасыз етеді,
атап айтқанда:
1. Қойылған міндеттің талаптары «шабуыл» алдында жалпылап қойылады.
2. ... ... тобы ... ... ... (20-40 мин.),
гипотезалардың барынша саның ұсынады. Кез келген гипотезалар ұсынылды:
фантастикалық, нақ қате, ... ... ... ... ... ... керек. Әр идеяға регламентте 2 минут ... ... ... ... Барлық идеялар протоколанады немесе
жазба құралына басылады.
3. Бұл кезеңде кез-келген ... тиым ... оның ... ... ... ... түріндегі жасырын сынға да. «Ми шабуылының» ... ... оған ... ... ет және психикалық релаксация
жағдайына енгізіп, олардан психикалық шиеленіс пен денедегі бұлшықет
құрысуын алу керек.
4. ... тобы ... ... ... ой-пікірлерін
білдіреді. Гипотезаларды талдау және таңдау мұқият жүргізілуі керек,
жеңіл-желпі, мүмкін емес гипотезалар бағаланады.
5. «Шабуыл» барысында ... ... сол ... ... ... ... тұжырымда берілуі мүмкін.
6. «Шабуыл» барысында идеяларды жинақтау үрдісін белсендендіру үшін кейбір
амалдарды қолдану ұсынылады: инверсия /басқаша істе/, аналогия ... ... ... солай істе/, эмпатия /өзінді тапсырманың бөлігімін
деп есепте, өз ... ... ... ... ... ... Гипотезалар 10-балдық жүйе бойынша бағаланады және барлық сарапшылардың
бағасы бойынша орта балл ... ... ... ... болып табылатын әдіс синектика деп
аталады. Синектика (грек. «әр түрлі ... ... ... ... табу үрдістерін қарқынды психологиялық белсендендіру
әдістерінің жүйесі. ... ... ... ... ... ... ... атқарылады. Ал синектикада өз іс-әрекеттері барысында
тәжірибе, әр түрлі әдістерді және т.б. ... ... ... ... ... ... әр түрлі мамандықтағы, ғылыми дисциплинадағы,
жастағы және т.б. адамдар бірлестігі болып табылады. ... ең ... - 5-7 ... 8-12 ай ішінде топты жұмысқа дайындайды. Дайындық жалпы
ғылымдық, кәсіби және ... ... ... ... Бұндай
бірдестіктердің мақсаты, проблеманың шығармашылық шешімін ... ... ... іске ... ... талқылынатын проблема бойынша мамандармен
бірлесіп тапсырманы орындайды. Қойылған проблеманы ... ... ... табу мақсатында, әр түрлі ғылым бағыттары бойынша «экскурсиялар»
өткізіледі. Экскурсия барысында аналгияның 4 түрі ... ... ... символдық, фантастикалық), олардың көмегімен жаңа ... ... ... өміршендігін тексереді. Отырыстардың
магнитофодық жазбаларына талдау жасауға үлкен көңіл бөлінеді.
Қарастырылған әдістерге салыстырмалы талдау жасау, ... ... ... ... ... ... ... бірдей дәрежеде
қолданылу мүмкін емес деген қорытынды ... алып ... ... ... мен кейс ... біз сипаттап өткен басқа әдістермен салыстырғанда,
проблеманы айқындау ... және оны шешу ... ... өз ... ... ... ... құзіреттіліктердің қалыптасуына көбірек
әсер ететінің атап кеткен жөн.
Зерттеушілік әдіс - тұлғаның жеке ... ... ... «миға шабуыл», ойындар, дисскуссиялармен қатар ... ... ... ... іс – әрекеттерді жүзеге асыратын
шығармашылыққа ... ... бірі ... ... ... ... төмендегідей қорытынды жасауға болады: оқыту ... әдіс – ... ... ... жоғары болу
мақсатында оқытушы әртүрлі әдістер мен формаларды ... ... ... ... оқу ... ... ... - коммуникациялық
құзырлығын қалыптастыру бағыттары
Қазіргі заманда білім беру жүйесі ауқымды қоғамдық жүйенің бір ... ... ... ... ... есепке ала отырып, педагогикалық
инновация жүйесiн жaңартудың қажеттi факторы болып ... Бұл ... ... ... ... М.С. ... Н.Д. Молахов, Н.И. Лaпин,
А.И. Пригожин «инновация», «инновациялық құбылыс» ... ... К. ... В.А. ... В.С ... С.Ц. ... ... бiлiм саласындағы инновациялық құбылыстардың мазмұнын анықтайды.
Инновациялық өзгерiстердiң әлеуметтiк-психологиялық кедергілерi туралы В.И
Антошок, В. Г. Зазыкина, Р.Л. ... Л.К ... Н.Р. ... талдаулар жасaғaн [32].
Қазіргі таңда әлеуметтік жағынан ... адам – ол ... және ... ... сай ... білімді, әрі жан-жақты адам. Қазіргі
білім жүйесінің ерекшілігі – тек ... ... қана ... ... ... ... ... үздіксіз өз бетінше өрлеуіне
қажеттілік тудыру. Бiлiм беру ... ... ... ... ... өз ... ... мүмкіндіктерін
түрлендiрудi талап eтедi. Инновациялық ic-әрекет адамдардың шығармашылық
жемiстi ... бip түpi және оған ... ... ... компонеттер жатады. Сонымен қоса ... ... ... жаңалықтарға деген сұранысын, ол
жаңалықтарды қабылдау дәрежесiн көрсететін кәсiби шығармашылық бағыттарының
мазмұнын анықтайды ... ... ... ... ... ... бар тәжiрибенi
қайта жаңарту, оны ... ... ... ... ... ... ... инновациялық ic-әрекеттiң
жүзеге асуымен байланысты, яғни жаңалықты педагогикалық үpдіске енгiзу және
оның жүру барысын, іске асуын ... ... ... ... ... бiр ... жүйенi көптеген нақты
зерттеулер нәтижесiмен өлшей отырып, инновациялық ic-әрекеттiң мақсатын,
зерттеу объектiсi мен нәтижесiн ... және ... ... бередi
Жаңа коммуникациялық технологияларды пайдаланудың ... ... ... оқу ... ... ... үшін оқу ... жағынан тиімді ұсынылуына мүмкіндік беру. Бұл мақсаттарға жету
жолында электрондық оқулықтар, тексеру ... ... ... ... өнімдер қызмет етеді.
Қазақстан Республикасында ғылыми-техникалық прогрестің негізгі белгісі
– қоғамды ақпараттандыру ... жаңа ... ... Қоғамды ақпараттандыру
– экономиканың, ғылымның, мәдениеттің дамуының негізгі шарттарының бірі.
Осы мәселені шешудегі ... рөл ... беру ... ... ... сауатты адам-ақпараттың қажеттілігін сезіну, оны тауып алуға,
бағалауға және тиімді қолдануға қабілетті, ... ... ... ... ... ... білуі керек.
Ақпараттық мәдениет дегенiмiз – адамға ... ... ... және ол ... бағдарлай алуға, ақпараттық
өзара ic-әрекетке түсуге мүмкiндiк беретiн бiлiм ... ... ... ... ... - адамның, қоғамның немесе оның ... ... ... iстеудiң барлық түрлерi - ақпараттарды алу,
өңдеу, жинақтау және осының негiзiнде сапалы жаңа ... құру ... ... ... ... деңгейi" [34].
Жалпы, педагог – кадрлардың ақпараттық ... ... екі ... ... көрсету қажет сияқты [35].(кесте 3)
|р/с |Топтар |Қызметтер |
|1 ... ... ... халықаралық байланыс; |
| ... ЖОО ... ... |
| ... ... ... арнайы курстары; |
| ... ... ... болуы; |
| ... ... |
| ... ... |
| | ... бір ... ... ... |
| | ... - ... ... |
|2 ... беру ... беру ұйымдарында, оқу кабинеттерінде |
| ... ... ... ... |
| ... |педагогикалық қызметінде коммуникациялық  |
| ... ... ... ... қызығушылық; |
| |мәдениетiн ... ... |
| ... ... сауаттылық; |
| | ... ... ... ... |
| | ... ... ... ... |
| | ... ... пен ... ... |
| | ... ... 3 - ...... ... ... ... топтары.
Педагогикалық бiлiм беретiн жоғарғы оқу орындары студенттерiнiң
ақпараттық-коммуникациялық ... мен ... ... ... ... ... ... бiлiм беру жүйесiндегi ең
көкейтестi мәселелердiң бiрiне айналып отыр. Қарастырылып отырған мәселе
"Жаңа ақпараттық-коммуникациялық ... ... ... ... бiлiм беру саласында компьютердiң ... ... ... ... ... ... бiлiм беру ... ақпараттарды
даярлап, оны бiлiм алушыға беру процесi. Соңғы ... бiлiм беру ... ... ... ... ұғымы жеке қасиеттерi мен бiлiм,
бiлiк, дағды, ic тәжiрибесi, түсiнiгiнің бiрлiгiн сипаттайды.
Қазiргi уақытта ... ... түpi бар, ... бiрi ... коммуникациялық құзырлылық. М.В.Лебедева мен ... ... ... құзырлылығын "оқу, тұрмыстық, кәсiби
мiндеттердi aқпараттық және коммуникациялық технологиялардың көмегiмен шеше
бiлу қабiлеттiлiгi" деп анықтайды[36].
Авторлар ... ... ... жалпы және кәсiби ... ... ... ... оқу қызметiнде қолдану мен кәсіби мiндеттердi шешуде
қолданудың ара жiгiн ашып көрсетедi.
Сонымен, болашақ ... ... ... ... тәсiлдерiне мыналар жатады:
− Ақпараттарды өңдеудiң компьютерлiк ... ... ... ... оқып-үйрену;
− Әр түрлi қолданыстағы бағдарламалық қамтамасыздандыруды оқып-үйрену
және оны оқыту процесiнде қолдану мүмкiндiктерiне ... ... ... және ... ... жеке ... ... тиiмдiлiгiн негiздей және дәлелдей бiлу.
Ақпараттық-комуникациялық технологияны бәсекеге қабілетті ұлттық білім
беру жүйесін дамытуға және оның ... ... ... ... ... ... негізгі мәнге ие болып отыр.
Білім беруді ақпараттандыру, білім салаларының барлық ... ... ... және ... модельді қалыптастыру
Қазақстандық білім беруді сапалы деңгейге көтерудің алғы шарты.
Аталған бағыттарды дамыту үшін құқықтық - ... ... ... және ... жағынан қамсыздандыру
педагог мамандарды даярлаудың негізгі бағыттарының біріне айналып отыр.
Бүгінде білім беруді одан әрі ... ... ... ... және ... сауаттылықтан жеке тұлғаның ақпараттық
мәдениетінің ... ... ... ... ... ... ... ақпаратқа, қазіргі ақпараттық технологияларға ... ... ... оны ... қолдана білуі, интернет ғаламдық ақпарат желісін
пайдалана алуы тиіс [37].
Алайда, ақпараттық технологияның тез ... ... ... түседі.
Жағдайды жақсарту үшін білім беру технологиялары мен ... ... ... ... ... сонда педагог өзі білетін,
жақсы меңгерген, бейімделген техникалық құралдарды ... ... ... ... ... ... енгізгенде, оқыту
материалдарының педагогикалық мазмұндылығы мен әркімнің ... ... ... ... зор. ... ісінің тиімділігі мен сапасы көбінесе
өздігінен оқып үйрену ... ... ... мен ... ... ... болады [38].
Компьютер және ақпараттық технологиялар арқылы жасалып жатқан оқыту
процесі ... ... ... ... қалыптастырып, оларды жүйелік
байланыстар мен заңдылықтарды табуға итеріп, нәтижесінде - өздерінің кәсіби
потенциалдарының қалыптасуына жол ашуы ... ... ... құру ... бiлiм ... ... ... студенттерiнен үлкен дайындықты талап етеді. Олай ... ... ... мен ... ... ... талап қойылады.
Қазіргі уақытта мұғалім білім беру жүйесіндегі кез ... ... ... үрдістің негізгі субъектісіне айналып отыр.
Қазіргі мектепке шығармашылық ... ... ... ... ... жете ... ... шеберлігі қалыптасқан
мұғалім қажет. Бір уақытта педагог, ... және ... ... бола білуі керек. Сонымен қатар оқушының шектеусіз
қабілетін дамыта ... ... ... ... кеңістігін құруға
қабілетті бола білуі шарт. Бұдан мұғалімнің мамандық шеберлігі анықталады.
Басқаша ... ... ... ... ... ... деңгейі мен мамандық сапасына үлкен талап қояды. Ол ... ... ... ... ... және ... түрде өздігінен
қызметтерін іске асыруға мүмкіндік береді педагог ... ... ... ... ... ... ұйымдастырудың негізгі
құралдарын, жаңа әдістер мен формаларды кез келген уақытта таба ... ... ... ... ... ... өзін-өзі дамытуына және
өздігінен білім алуына мүмкіндік алады. Бұл жағдайда дамытудың ... ... ... ... ... оқу-тәрбие процесіне жан-
жақты, әрі еркін пайдалана білуге үйрету дайындау ... ... өз ... ... ... ... ... компьютер,
телекоммуникациялық және желілік құралдар ақпараттарды қабылдаудағы
әдістерді ... ... ... жаңа ... аша ... ... даму ... оқыту мақсатының көкейкесті және маңызды
мәселелеріне қол жеткізеді. Білім берудегі ақпараттық технологиялар оқытуда
қолданылатын ... ... мен ... ... тәсілдерінің
жиынтығын анықтайды. Білім беруде қолданылатын бағдарламалық-техникалық
құралдардың классификациялық белгілері ретінде мыналарды ... ... ... ... бағдарламалық ұсыныс;
− техникалық ұсыныс;
− пәндік аумақта қолданылуы.
Бағдарламалық - аппараттық ... ... ... ... белгілерін кейбір әдебиеттерден кездестіруге болады.  Мысалы,
үйренушілерге компьютер арқылы берілетін білімді келесідей классификациялау
керек.
Біріншісі – ... ... ... (мәтіндік, графикалық,
бейне, т.б.) бірнеше бөліктерге бөлу ... ... ... және ... білімдер.
− компьютерлік оқулықтар;
− оқытылатын мәліметтер қоры;
− үйренушілерге белгіленген ақпаратты ... ... ... ... ... ... мәтіндік және бақылау
бағдарламалары мен басқа компьютерлік құралдар. 
Екіншісі – ... ... ... ... ... ... ... кезінде қол жеткізуге болатын іскерлікті, тапқырлықты
және адам шеберлігнің басқа бөлімдерін қамтиды.
Бұл топтың ... ... ... ... ... ... ... тексермейді және ақпарат бөліктерін
қамтымайды. Олар әртүрлі модельдер негізінде ... Бұл ... ... ... ... ... ... бағдарламалар пакеті (ҚБП);
− зертханалық практикумдер;
− білім алушыларға зерттеу кезінде оқытылатын пән бойынша білім ... ... ... ... (ЭҮЖ) және ... да
компьютерлік құралдар.
Қорыта келе, білім беру – адамға ... ... ... ... жан ... білім қызметін ұсынатын әлеуметтік институт болуы керек[40].
 Ақпараттық-коммуникациялық технологияның келешек ұрпақтың жан-жақты
білім алуына, іскер әрі ... ... мол, ... ... ... педагогикалық, психологиялық жағдай жасау үшін де тигізер пайдасы
аса мол [41]. 
ХХІ ғасыр – бұл ... ... ... ... ... ... ... мәдениеттілігіне  
мұқият қарайтын дәуір.
Білім беру үрдісін ақпараттандыру – жаңа ақпараттық технологияларды
пайдалану арқылы дамыта ... ... ... ... көздейді.
Біріккен ұлттар ұйымының шешімімен «ХХІ ғасыр – ... ... ... ғылыми- техникалық  
прогрестің негізгі белгісі – қоғамды ақпараттандыру болатын жаңа кезеңіне
енді [42].
Заманымызға сай қазіргі   қоғамды ... ... ... ... бойынша
көтеру негізгі міндеттерінің біріне айналды.
Кез-келген ... беру ... ... ... ... оқытуға пайдаланады. Бұл бағытта ақпараттық
технологияны оқыту үрдісіне екпінді түрде енгізу ... жаңа ... бірі ... ... кешен болып
саналатын «Активті экран»  болып табылады.
Ақпараттық қоғамның негізгі талабы – оқушыларға ақпараттық ... ... ... ... дамыту, ақпараттық
технологияны өзіндік даму мен оны іске ... ... ... пайдалану
дағдыларын қалыптастырып, ақпараттық қоғамға бейімдеу.
Олай болса, ақпараттық бірліктердің білімге айналуы ... ... ... ... ... ... мен құндылық
бағдарларын дамыту арқылы қалыптастыруды көздейтін, адамның дүниетанымының
құрамдас бөлігі ... ... ... ... бір ... ... ... мектептің материалдық-техникалық
базасына; ақпараттық қоғам саясатының мақсаты мен міндеттеріне; оқушылардың
ақпараттық мәдениетін ... ... жас ... мен ... ... ... информатикадан білім деңгейлерінің сапасы мен шеберліктеріне,
оқу-тәрбие бағытының ақпараттық қоғам бағытымен өзара байланысына тәуелді.
Қазіргі уақытта жаратылыстану ... ... ... ... ... құралдарды қолдануда. Интерактивті құралдардың
көмегімен мұғалімнің, оқушының шығармашылықпен жұмыс ... жол ... ... – бұл ... ... құрылғыларының бірі және
де дәріс берушіге немесе баяндамашыға екі түрлі құралдарды біріктіретін:
ақпараттың ... мен ... ... ... біріктіретін құрал.
Бүгінгі күні бірнеше ИТ ... бар. ... ... ... ... ... ... шолу жасайық.
ACTIVboard (Promethean компаниясы) – ACTIVstudio ... ... ... Бұл құрылғы компьютер, мультимедиялық проектор және
ақпараттарды ... ... ... ... ... ... – бұл ... басқару құрылғысы және ... ... ... ... іске ... құрылғы.
Электронды ACTIVwand указкасының ұзындығы 54 см ... ... ... да қол ... ... ... ... батырма ташқанның сол жақ батырмасының қызметін ...... ... ... ... ... ... шығуға мүмкіндік береді. "Оң қол" сонмен бірге "сол қолмен" ... ... ... ... ... аудиторияларда қолдануға өте
қолайлы, онда үлкен экранға проекцияға ... ... ... ... ... ... ... компьютер арқылы тақтадан
көруге мүмкіндік береді. ACTIVpanelpro (Активпанель) өте ... ... ... ... – ақ алып жүре ... ... ал ... болса
кескінді үлкейтіп көрсетеді. ACTIVpanel-pro ДК басқарады, сурет салады,
жазу жазады – бұл ақпаратты енгізетін ... ... ... ... панель құрылғысы топпен ... ... ... ... мүмкіндік береді.
Конференция немесе презентация кезінде аудиторияда еркін қозғалуға ... ... ... кез ... жерінен тақтамен жұмыс жасай
алады. ACTIVslateXR көмегімен қатысушылар өз шешімдерін орындарынан тұрмай-
ақ тақтада жаза ... ... ... ... ... атқара алады,
презентация мен конференция ... ... ... ... ... ... компьютерде дайындауға мүмкіндік бетерін
құрылғы. ACTIVtablet компьютерге USB порт ... ... ... ... ... ... Арнайы батареясыз қаламмен флипчарт
беттерінде жазу жаза алады.
ACTIVote тестілеу жүйесі конференцияның ... ... ... ... ... нұсқаларынан желісіз радио
пульттің батырмасын басу әдісімен жауап беруге ... ... ... ақпарат ACTIVboard қабылдайды және де өңделіп ... ... ... ACTIVote ... тест ... ... зат. ACTIVote 16 ... 32 пульттан кішкене чемоданда тест жүргізу
үшін қолданылады.
ACTIVote қолдана ... ... ... ... ... ... ... немесе графиктік түрде тест сұрақтары
кітапханада ... да, ... ... кесте немесе диаграмма түрінде
компьютердің жадында сақталады. Тестің ... EXСEL ... ... ... жасауға болады.
ACTIVstudio PE программасы арнайы презентацияларды өткізуге және оны
сабақ барысында қолдануға негізделген программа. Бұл ... және ACTIVpen ... ... ... үшін жасақталған.
ACTIVstudio программасының ... өте көп. ... ... ... ... ... ... негізгі кезеңдерді көрсетуге, көрсеткіштерді қосуға,
қосымша ақпараттарды енгізуге және басқа да көптеген мүмкіндіктері бар.
Флипчарт – бұл ... ... ... ... негізгі жұмыс аймағы.
Бұл аймақта презентацияны құруға және оны ... ... ... ... ... ... ашып, бір флипчарттан
келесі флипчартқа, объектілерге сілтемелер   қоюға ... ... ... ... ... ... Флипчартты басу құрылғысынан шығаруға
немесе әр түрлі форматтарда экспорттауға болады.
«Активті экран» кешені білім ... ... және оны ... ... ... жүйе болып табылады.
«Активті экран» бағдарламалық-техникалық ... ... ... ... ... негізгі қызметі – жалпы ақпаратпен
кәсіби біліктілікті жетілдіру бағытында қолданып, ... ... ... оқушылардың, ойлау және ойын қысқа және түсінікті түрде жеткізе
білу қабілетін, арттырып өз ... жаңа ... ... ... ... қамтамасыз ете алатыны белгілі болды.
Бағдарламалық-техникалық кешеннің құрамына ... ... ... және ... ... мультимедиялық
құралдар көмегімен оқушылардың ... ... ... ... қор деп те ... болады. Сабақты түсіндіру
барысында мұғалім тақта алдында тұрып, бір мезетте ... ... ... CD-ROM және ... ... ... Бұл кезде
мұғалім қосымшаны іске қосу, CD-ROM, Web- түйін мазмұнын қарастыру, ақпарат
сақтау, белгі жасау тышқанды ауыстыратын арнайы қалам ... ... ... т. б. ... ... орындай алады [43].
Интерактивті құралдарды ... ... ... Пән ...  меңгеру;
− Алған білімді жүйелеу;
− Өзін-өзі бақылау дағдыларын қалыптастыру;
− Жалпы оқуға деген ынтасын арттыру;
... ... ... ... ... ... іске қосқанда арта түсетін қабылдау мүмкіндіктерімен қамтамасыз
ететін әдіс деп қарауға болады.
Оқушылардың ... ... ... Аудио ... ... % ... ... ... ... ... қызықты әрі жаңаша өтуі үшін
өзінің бағалы уақытын қажетті ... ... ... жұмсайды.
Ал жекелеген курс ... ... ... ... «мұғалім –оқушы» жүйесінде
ақпаратты беруді, өңдеуді және ... ... ... ... ... асуы үшін ... компьютерлік
оқыту технологиясы бойынша білімдер мен ... ... ... тиіс. Себебі, әрбір пән мұғалімдері үшін
компьютерді оқыту үрдісінде ... әр ... ... ие.
Ғылым ғасырының табалдырығынан аттағалы тұрған қазіргі таңда 
компьютер өмірдің   барлық саласына кеңінен енуде. Елбасы атап көрсеткендей
«Қазіргі заманда жастарға ... ... ... сай ... жаңа ... өте-мөте  қажет» жас ұрпаққа білім
беру жолында ақпараттық технологияны оқу ... ... ... ... ... жаңа ақпараттық
технологияны   жан - жақты пайдалану саласына үлкен талап қояды.
Іс тәжірибемде интерактивті ... ... ... ... ... ... ... төмендегі іс-шаралардың қолданудың маңызының зор екенін байқадық:
− Оқушының дайындық деңгейін, ынтасын және ... ... ... жаңа ... ... ... оқытуды
ұйымдастыру және оқыту үрдісіне интерактивті құрылғылардың мүмкіндік-
терін пайдалану.
− Оқытудың жаңа әдістері мен түрлерін ... ... ... компьютерлік ойындар және т. б.) сабақта жиі қолдану.
− Проблемалық зерттеу, аналитикалық және модельдеу ... ... ... ... ... ... құралдарын (жаңа ... ... орта және ... ... ... оқу ... ...
техникалық базасын жетілдіру.
Сабақ материалы  Power Point презентациясы немесе мәтіндік ақпарат
 түрінде беріледі. Сонымен қатар, материалдың құрамына кесте, диаграмма,
сурет, ... ... ... ... ... ... тұрып ... ... ... алады және өзгертеді. Сабақтың ... ... есте ... ... ... ... ... алады.
Интерактівтік тақтамен жұмыс істеу барысында жасалған файлдар белгілі
бір форматпен сақталады, сонымен қатар ... да ... ... ... ... болады. Оқытушы алдын – ала дайындаған
сабақты студенттің білімін , ... ... ... ... ... ... бойынша ауызша түсіндіру жүргізіледі, интерактивтік ... ... ... ... ... ... ... құруды, құрал-
саймандарды қолдануды  көрсетіп түсіндіреді. Оқытушы  студентті 
тақтаға ... оған ... оған ... ... ... береді және бақылап отырады.
Оқытушы ... ... ... ... ... ... ... сабақта екпінді түрде ... ... ... мен ... - ... есте ... келесі сабақта қолдануға болады.
Сонымен, интерактивтік тақта сабаққа қатысушылардың барлығының ... ... ... ... ... арқылы жалпыланған ақпараттық
біліктілікті қалыптастыратын тиімді құрал ... ... ... оқу материалдары – презентациялар, мәтіндік, ... ...... ... ... және ... ақпарат түрлерін
қолдануды қамтамасыз етеді. Сонымен, «Активті экран» кешенін қолдану ... ... ... ашуға мүмкіндік береді.
Сабақта уақытты үнемдеу, демонстрациялық материалдар даярлау
мақсатында интерактивті ... ... ... ... ... ... – ең қарапайым режим. Ақ тақта режимін қолданғанда оны
ақ бет ... ... ... ... ... негізгі ұғымдарын ерекшелеу үшін түрлі түсті ... ... ... ... фон ретінде мазмұнды суретті пайдалануға
болады. Тақтаның бұл қасиеті, ... ... ... ... ... пәндерден сабақ жүргізгенде ыңғайлы. Фон ретінде географиялық картаны,
физикалық ... ... ... ... және ... барысында қажет
болса картаға белгі салуға, жазуға мүмкіншілік бар.
Екінші режим – Office режимі. Бұл ... ... ... материалдар даярлауға ыңғайлы. Сабаққа дайындық жұмыстары
 Word  мәтіндік редакторының, Excel электрондық кестесінің ...... ... ... Мысалы, Microsoft Word құралдарымен
төрт түрлі мәтіндік тапсырмаларды қамтитын құжат ... ... ... ... ... дұрыс
нұсқаларын немесе амалдардың дұрыс тізбегін көрсету керек. ... ... салу ... ... объектілерімен жасырамыз.
Сабақта қажет кезде бұл құжатты интерактивті тақтаның Office режимінде ашу
қажет. Бұл режим Microsoft Office барлық мүмкіншілігін   ... ... бірі – ... ... ... ... ... түсірілген суретпен емес құжатпен тікелей жұмыс жасаймыз. Сонымен,
мұғалім оқушыны тестілік тапсырмаға жазбаша жауап беруге тақтаға ... ... ... ... ... ... («тік төртбұрыш»
объектісін жылжыту немесе жою арқылы) және дайындалған материалды шаблон
ретінде келесі ... ... үшін ... ... режим – ... ... ... ... қажет, ... ... ... ... ... ... Бұл компонент арқылы Microsoft Office құралдары арқылы
құрылған  құжаттарға, ... ... ... ... ... файлдарға, интернет беттеріне  сілтемелерді
ұйымдастыруға мүмкіншілік береді.
Прожектор және Шторка құралдары экранның белгілі бір кішігірім аумағын
көрсетуге арналған. ... ... ... бір ... ... ... ... мезгілде бірнеше объектілер орналасқан
болса, оның қажет объектісін ерекшелеп, қалғанын жауып қоюға ... бір ... ... қоюға арналған (есеп шығаруда дұрыс
жауаптарын, оқушыларға әзір белгісіз ақпаратты) және ... ... ... ... бөлігін көрсету.
Қазіргі заманда оқытушыдан тек өз пәнінің терең білгірі болуы емес,
тарихи танымдық, ... ... ... экономикалық
білімділік және ақпараттық сауаттылық талап етілуде. Ол заман талабына сай
білім беруде жаңалыққа жаны ... ... ... ... оқу
мен тәрбие ісіне еніп, оқытудың жаңа технологиясын шебер меңгерген жан
болғанда ғана ... ... ... ... ... ... жүйесін ақпараттандырудың ... ... ... ... ... Осы ... мәдениетін қалыптастыруда жаңа әдістерді
қолдану қажеттілігі туындап отыр. XXI ... ... ... қанағаттандыру үшін білім беру саласында төмендегідей
міндеттерді шешу ... ... ... техниканы, интернет,
компьютерлік желі, электрондық және телекоммуникациялық ... ... ... ... ... арқылы білім сапасын көтеру.
Еліміздегі саяси, әлеуметтік-экономикалық өзгерістерге сай білім
беруді ақпараттандыру ... ... ... ... мемлекеттік бағдарламасына сәйкес ... ...... ... ... ... ... Бүгінгі таңда жоғары ... ... ... ... ... шешу ең басты орын алады. Бұған себеп оқыту процесінде
туындайтын ... ... ... ... ақпараттандыру білім беру үшін үлкен перспективалар
ашады. Соңғы ... ... ... өміріндегі ролі мен орнында түбегейлі өзгерістер
болды. Ақпараттық және телекоммуникациялық   технологияларды игеру қазіргі
заманда әрбір жеке ... оқу және жазу ... ... ... және ... адам үшін қажетті шартқа ... ... ... даму ... оның ... ... мен халқының тұрмыс
деңгейі ғана емес, сол ... ... ... ... ... экономикалық және саяси ықпалдасу мүмкіндіктері, сондай-ақ ұлттық
қауіпсіздік ... ... ... ... ... ... ... технологияның дамуы мен қолдануының деңгейі оның материалдық
базасының ... ... ... ... ... ... жаңа ... туындату, игеру және қолдана білу қабілетімен де
анықталады.
Жедел дамып отырған  ... ... ... ... ... ... процесінің негізіне айналады.
Ақпараттық-технологиялық дамуға және ... ... ... тұрмыс деңгейі, ұлттық қауіпсіздік, бүкіл дүниежүзілік
қауымдастықтағы мемлекеттің ролі тәуелді ... ... ... ... ... мен ... қоғамдастықтың өмір
сүруі үшін жаңа жағдайларды қамтамасыз ... ... ... технологиялар  маңызды рөл атқарады.
Ғылым  мен техниканың даму қарқыны оқу – ағарту ... ... ... әдістер оның ішінде интерактивті құралдарды кең
көлемде қолдануды қажет ... ... ... ... ... ... дамуымен тығыз байланысты. Қай халықтың, қай ұлттың болсын
толығып өсуіне, рухани әрі мәдени дамуына басты ықпал жасайтын ... ... ...... білім деңгейін көтеру және онда интерактивті құралдарды
пайдалану арқылы оқу – тәрбие ... ... ... ... ... басшыларының, педагогикалық ... ... ... ... Интерактивті құралдарды
қолдану негізінде мектепте жаратылыстану бағытының ... ... ... ... ... ... іске ... осылай мемлекет тарапынан ... ... ... оны ... үйрету мәселесі бүкіл
халықтық деңгейге көтерілсе ғана біздің ... ... ... ... ... төтеп беретін, ... ... ... алдыңғы қатарлы   мемлекетке айналады. Ол дәрежеге
жетуге қажетті білім алуына біздің жас ... ... ... ... жастарға ақпараттық технологиямен байланысты әлемдік
стандартқа сай мүдделі жаңа білім беру өте ... » деп, Ел ... жас ... ... беру жолында ақпараттық технологияны
оқу үрдісінде оңтайландыру мен тиімділігін ... ... ... ... ... ... ... студенттердің жаңаша ойлау қабілетін қалыптастырып, оларды ... ... ... итеріп, нәтижесінде - өздерінің
кәсіби құзыреттіліктерінің қалыптасуына жол ашу ... ... ... ... ... ... ойлау
қабілеті бұрынғы технологиялар арқылы берілетін ойлау жүйесінен ... тек ... ... ... ғана емес, қабылдау, есте сақтау
жоғарғы деңгейде болады ... ... ... атап ... ... тақтаға жазылған кескінді интерактивті тақтадағы түрлі-түсті
айқын, ... ... ... ... ... Тақта мен бордың көмегімен әртүрлі қосымшалары бар жұмысты түсіндіру
қиын әрі мүмкін емес.
3. Слайдтарда, ... ... тез ... болады
4. Сабақта   ACTIVote тестілеу жүйесі арқылы тест алу мүмкіндігін қолдануға
болады
5.ACTIVwand указкасының  көмегімен тақтаның жоғарғы бөлігіне кішкентайларға
да қол жеткізуге мүмкіндік береді.
6. Сабақта көрнекілікті ... ... ... ... ... ... Оқушылардың білім деңгейіне оң әсер етеді
Жалпы білім берудің мақсаты – ... ... ... ... ... ... ... дамытуға адамгершілік тұрғысынан
жауапты шешімдерді қабылдауға қабілетті жеке тұлғаны қалыптастыру, яғни
жеке тұлғаны қалыптастыруға негізделген, ... ... ... ... ... ... ... заманға лайықты, жаңашыл
тұлғаны қалыптастыру [47]. 
2 ИНТЕРАКТИВТІ ... ... ... МЕКТЕПТЕ ҚОЛДАНУДЫҢ ӘДІСТЕМЕЛІК
ЖҮЙЕСІН ҚҰРУ ЖӘНЕ ОНЫ БЕЙОРГАНИКАЛЫҚ ХИМИЯНЫ ОҚЫТУ ҮРДІСІНДЕ ҚОЛДАНУ
2.1 Жоғары мектепте бейорганикалық химияны оқыту кезінде интерактивті
оқыту әдістерін ... ... ... оқу ... ... ... өзара байланысқан студенттерді
оқыту, білім беру және тәрбиелеу мақсаттарына бағытталған құрылымдық және
функционалдық компоненттердің күрделі ... ... ... ... беру
жүйесінің қазіргі реформасы және біздің өмірдің шындықтары студенттердің
тұлғалық және оқудағы ... ... ... мен әдістемесін
жетілдіруді талап етеді. Білім берудің мазмұны, пәндер мен курстардың ... ... ... білім беру стандарттары, оқу жұмыс
жоспарлары, оқыту әдістері өзгеруде. ... ... ... ... ... ... ... уақыттың
жетіспеуі, бәсекелестік пен агрессивтіліктің көбеюі – бұның бәрі білім беру
мекемелері түлектеріне жоғары талаптар қоюға себеп ... ... ... оқу ... ... ...... қабілетті, жоғары санатты әлеуметтік белсенді, өздігінен білім
алып, оны жетілдіруге қабілеті бар маманды ... ... ... студенттерде үнемі білімдерін ... ... ... теориялық ой шеңберлерін кеңейту қажеттіліктерін тәрбиелеу.
050112 Химия мамандығы бойынша бакалаврдың біліктілік сипаттамасына
сәйкес химия бакалавры химия ғылымы, ... ... және ... ... ... ... ... алады.
050112 Химия мамандығы бойынша бакалаврлар мынандай қәсіби ... ... ... ... орта ... ... кәсіби-техникалық білім
беру, арнайы орта білім беру, сонымен қатар мектептен тыс ұйымдарда және
қосымша білім және ... беру ... ... және ... ... ... ... орындауға мүмкіндігі бар:
– диагностикалық;
– білім беру (педагогикалық);
– жобалық;
– ғылыми-зерттеу;
– өндірістік-басқару;
– ұйымдастыру-технологиялық;
– бағыттама-болжаулық;
– ақпаратты-түсіндірмелі;
– коммуникативті-ынталандыру;
... ... ... ... ... мынадай кәсіптік қызмет
функцияларын орындауға мүмкіндігі бар: ... ... ... химия мұғалімінің кәсіби қызметінің мазмұны:
− сабақ беру, зертханалық және практикалық сабақтарды жүргізу;
− көрнекілік тәжірибелерді өткізу және дайындау;
− аралық, қорытынды, ... ... ... ... және ... беру ... ... химиялық олимпиада және барлық дәрежедегі ... ... және ... ... ... ... өнеркәсіп орындарында және өндірістік емес ... ... ... ... үйірме ұйымдастыру және жүргізу;
− ғылыми-педагогикалық ақпараттар іздеу;
− қосымша білім беру жүйесінде сабақ ... ... ... оқу ... ... құзіреттілігі
бойынша білім деңгейіне қойылатын талаптар:
− қазіргі кезеңдегі химияның негізгі тараулары бойынша іргелі білімді
біледі;
− химиялық ... және ... ... ... ... ... біледі;
− жоғары ғылыми-әдістемелік деңгейде зертханалық және ... ... ... және ... оқи алады;
− көрнекілік тәжірибелерді сауатты ... ... қоя ... ... химия курсының есептік және ... ... және ... ... шешудің
әдістемесін біледі.
Бейорганикалық химия базалық пәндер қатарына жатады, оның негізгі
тараулары: Атом молекулалық ... ... ... ... мен ... қосылыстардың негізгі кластары, Атом құрылысы, Периодтық заң
және Д.И.Менделеевтің химиялық элементтердің ... ... ... ... ... ... және бағыты, ... ... ... ... теңдік, Ерітінділер, Электролиттік
диссоциациялану теориясы, Тотығу-тотықсыздану реакциялары, Электрондық
үрдістер, Комплекстік қосылыстар.
Бүгінгі ... ... ... ... құзіреттілікті қалыптастыру
үрдісі деп қарастырады. Ол дегеніміз - кәсіби білімдердің бар болуы ғана
емес, ... ... ... ... ... ... істеуде психологиялық
тұрғыда дайын болуы ғана емес, оларды ... ... ... ... тұрғыда барынша нәтижелі амал болып, интерактивті оқыту әдістері -
топтық және ұжымдық оқыту ... ... ... Олар ... ... ... ... өзара көмек сияқты қасиеттерінің
қалыптасуына әсер етеді, ұжым ... ... және ұжым ... бірлесуге үйретеді. Және де ... ... ... ... өзін аса ... деп ... болады. Кейбір зерттеулер жеке
жұмыс істеумен салыстырғанда, топтарда бірлесіп жұмыс істеуде проблемалар
жинақы шешілетіні ... ... топ ... бастапқы кезеніңде
қателерді аз жасайды, оны шешудің жоғары жылдамдығын көрсетеді ... ... ... ... тән ... «бұл бірлескен қызмет
пен пікірлесу – ал ол ... ... ... ... ... ... ... тұлғааралық өзара көрініс берудің, ... ... ... ... ... ... Ал өз кезегінде
сана-сезім ол себеп-салдар және сонымен қатар студенттердің ... ... ... ... ... алғышарт пен жағдай, өзін-
өзі реттеуге және ... ... ... ... ... »,- деп жазған.
Бейорганикалық химия курсын оқыту барысында студенттер ... ... ... ұйымдастыру мақсатында әртүрлі педагогикалық әдіс-
тәсілдер мен технологиялар кешендерінен ... ... ... ... әдіс – ... ... асыру мысалдарын студенттердің әртүрлі
санына байланысты өткізуге болады. Оқу үрдісі кезінде оқытудың интерактивті
формалары немесе оған ... ... ... ... ... ... бір ... қолдану мысалдары туралы айтуүшін нақты
мысалдар келтіріп қарастырылығаны жөн.
Сол себепті оқу үрдісін ұйымдастыру және ... ... ... ... ... ... сабаққа қатысатын саны, ... ... ... ... ... және алға ... оқыту мақсаттары [51].
Интерактивті типті оқыту үрдісінің бірнеше бір – бірімен байланысты
ерекшеліктерін көрсетуге ... ... оқу ... тәжірибесіндегі интерактивті оқыту әдістерінің
қолдануындағы ерекшелігі ол оқытушы мен студенттің ... ... ... ... Бұндай типті ауысу – оқытушының
принциптері мен оқу дағдыларын және ... ... ... ... ... ... өту, яғни ... ... ... ... ... ... жүзеге
асыру болып табылады [48].
Бұндай ауысу тез арада және жеңіл жүзеге асырылмайтыны белгілі, сондықтанда
интерактивті оқытуды ... ... ... ... бірі ...... енгізу болып табылады.
Ол өз алдына :
− Дәстүрлі формада сабақ өткізуде оқу барысында ... ... және ... ... Ойын ... оқу үрдісі кезінде қолдануды көбейту, дискуссия
элементтерін енгізу, ... ... ... ... ... ... ... табылады;
− Дидактикалық ойындарға бейімделу және оларды оқу ... ... ... факультативтер мен үйірмелерде
қолдануды енгізу;
− Бейімделу және іскерлік ойындарды өткізу;
Белгілі әдістер мен ойын ... мен ... және ... ... Оқу ... кезінде интерактивті формаларды қолдану тек қана оқыту
мақсаттары мен міндеттеріне байланысты болады және ол ... ... ... бір тәсілмен шектелмеуі тиіс. Интерактивті әдістерді
қолдану арқылы жүзеге асырылған сабақ түрлері кез ... ... ... ... пәнге қатысты әзірленуі мүмкін.
3. Студенттердің оқу – ... іс – ... ... ... ... ойын элементтерін, жағдайларды енгізу арқылы
немесе ... ... ... қолдану арқылы немесе сабақты
өткізу әдістерін өткізу арқылы.
4. Интерактивті ... ... ... ... ... қазіргі
кездегі жоғары оқыту мақсаттарына бағытталады ... мен ... ... ала ... әдіс – ... және практика жүзінде жоғарғы мектептегі тәрбиелік әрекетті
жүзеге асыра отырып нағыз кәсіпқойдың нық ... ... ... ... ең негізгі мақсаты білім мен дағдыны ғана қамту
емес, ол сонымен қатар оқу үдерісі ... ... де ... шешу
жолдарын табуға база даярлау, жетелеу болып табылады. Оқыту барысындағы
бұл ... ... ... ... ... бірі болып
есептеледі. Ересек адамдар практикалық есептер мен жаттығуларды белсенді
формада ... ... ... ақпаратты көбірек естеріне сақтайды.
Олар естігендірінің 20 %, естіп көргендерінің 40 %, ... ... ... 80 % ... ... ... ... алады. Сондықтан
адамдар жай ғана дәріс тыңдау немесе дидактикалық слайдтрды қараса ... ... ... ... активті формаға қарағанда төмен
болады. Бұнда өздері орындау дегеніміз ол – мәліметтерді ... ... сын ... өз ойын ... немесе білімін практикада қолдану
(сурет - 2).
Сурет 2 - ... ... іс ... ... ... ... онда оқытудың эффективтілігі
жоғарылайды. Оның ішіне материалды ... ... ... ... жағдайлардың анализін ескерген жөн. ... ... ... ... әсеріне байланысты есептерді шығарған кезде есеп ... орта ... ... ... ... шығарылады.
Көптеген елдерде бірақ бұл ... ... ... ... әдістерді қолдану студенттердің сын тұрғыда ойлау қабілеттерін
дамыту, іс жүзінде мәселермен практикалар ... осы ... ... жұмыс жасау ... ... ... ... ... Әрине осы әдісті қолданушы көптеген педагогтар тек қана ... ... ... ... ... ... ... оқуын немесе
қоршаған ортаның жағдайын дұрыстап адам денсаулығын ... деп ... ... ... бір – ... келіседі. Интерактивті
оқыту әдістерін оқыту әдістерінің ішіндегі негізгі превентативті компонент
ретінде қарастырып инфрақұрылымы және ... ... ... деп ... ... ... ... әдістері арқылы оқыту өте көп уақытты
кетіреді, оқытушыларға ... оқу ... ... іс - ... жеңілірек және студенттердің өздері де осындай әдістермен оқығысы
келмейді деген ұғым ... өте кең ... ие ... ... ... ... сабақтарға бір сағатқа болса да кіріктірген ... ол ... ... ... ... ... ... керек.
Оқу үрдісінің нәтижелілігі одан да жоғары болады егер студенттер де ... ... ... ... үшін бірге қатысса: тыңдаса, визуалды
қабылдаса, сұрақтар қойса, жағдайларды моделдесе, іскерлік ... ... ... ... жұмыс жасап әртүрлі мәселелерді талдаса.
Сонымен қатар оқытушы оқытудың әртүрлі формаларын игеріп ... ... ... ... ... Ол ... дөңгелек
стөлдерге отырғызып немесе басқа да ... ... ... ... ... ... ... себебі керек жағдайда кіші топтарға
бөліну үшін, қозғалатын орындықтарды ... да ... ... ... бұндай жағдайлар жасалмауы мүмкін, сондықтан студенттерді ... 3-5 ... ... ... ... ... және ... оқыту технологияларын бейорганикалық химия
пәні бойынша аудиториялық сабақтарда қолдану ... сыни ... және ... тудырады. Осындай типте өткізілген сабақтарда
тыңдаушылардың өздеріне деген сенімдері ... өз ... тура ... ... ... айтылған сындарды байсалдылықпен қабылдайды, ... оқу ... ... Өзара сенім мен көмек атмосферасында
жаңалықтарды ... ... ... ... ... ... соғады,
болашаққа нық қадам баса алатын және мәселелерді шешіп нақты шешім ... ... ... осындай жағдайларда болады.
Ресейде активті және интерактивті әдістерді қолдану [53] ... 20 – шы ... кең өріс ала ... лабораториялық –
бригадалық әдіс, өндірістік, экскурсиялар, практикалық жұмыстар). ... бұл ... ... Сухомлинскийдің жұмыстарында(60 – шы жылдары)
көрінеді сонымен қатар «қарым – қатынас педагогикасы» (70-80 – шы ... ... ... және т.б еңбектерінде де көрінеді [54].
Шетелдік тәжірибе. АҚШ ... ... ... ... 80-ші
жылдарда өткізілген зерттеулеріне қарасақ, интерактивті ... ... ... ... өте ... ... «Оқыту
пирамидасы» деген атауға ие ... бұл ... ... ... Бұл ... көретініміздей материалды менгеру денгейі ең
төмен ол пассивті әдіс(дәрістер 0,5%, оқу - 10%), ал еің көбі ... ... ... - 50%, іс – ... ... практика -
75%, басқаларды үйрету немесе білімді тез арада ... -90% ). Бұл ... ... келтірген жөн болады: «Маған айт, мен ұмытамын. Маған көрсет,
мен есте ... ... ... ... ... ол ... менікі болып қалады»
[55].
Замануи ... ... ... ... ... инновациялық
әдістер енгізілсе де, ... ... ... де ... ... ... басымдылық көрсетеді.
Келесі себептерді көрсетуге болады:
− Пассивті әдістерді көп уақыт қолдану дәстүрі;
− Инновационды әдістерге сенімсіздікпен қарау;
− педагогтардың интреактивті ... ... ... тәжірибелерінің
жоқтығы;
− педагогтардың әдістемелік дайындықтарының нашарлығы;
Сонымен қатар көптеген ... ... ... ... де оңтайлы шешім бола алмайды. Қолданатын интерактивті ... ... ... ... ... ... мүмкін,
ал ол болса интроверсияның сипаттамасында немесе көптеген адами ... ... ... ... Бұл ... ... ... иллюстративтік, дәстүрлі әдістердің тиімділігі жоғарырақ болып
есептеледі.
Интерактивті дәрістер. ... ... ... ол кез ... ... ... беру ... бірі болып есептеледі. Қазіргі
таңда ... ... алып ... тек қана ... ... оқу ... ... жолдары қатаң талқылануда. Бұл жерде
альтернативті ... ... ... ... ... ... ... жасау арқылы оқып алып ... ... ... ... ... ... шешу ... материалды
тереңірек зерттеп әртүрлі жағдайларда қолдана білу дағдылары қарастырылады
[56].
Дәріс кезінде негізгі идеяларды оқытушы студенттердің ... ... ... ... ... сабақтарда «қайталайды». Бұндай
әдіс өте көп уақытты үнемдейді. Дәрістердің нәтижесінде «үнемделген уақыт»
семнарлар мен ... ... ... бұл ... тән оқытушының
уақытын үнемдеуіне әкеледі. Өз тәжірибемді ... ... ... ... бір ... ... ... керекті материалдар мен
ресурстарды толық қамтамасыз еткен кезде дәрісті өткізбеуім олардың пән
бойынша ... ... жоқ. ... оқытушылардың көзқарастары
әртүрлі, бұл жерде дәстурлі дәрістерді өткізуден ... осы ... ... ... ... Осы ... ... моделдерінің
бірі болып дәрістің видеокурстары болып ... ... ... бір ... ... ... ... комментарийлермен
оқитыны құпия емес, шын мәнінде өзінің оқулығындағы жазылған ... ... сол ... ... ... білдіреді. Видеокурстардың болуы
студенттерге дәрістерді тыңдауға және басқа мамандардың ... ... ... бар ... ... мүмкіндіктері мол.
Видеокурстар жинақтамаларын интерактивті формада оқыту деп есептеуге
бола ма? Жоғарыдағы ... ... - жоқ ... ... қатар студент оқытушыға сұрақ қою мүмкіншілігінен айырылады.
Жетістіктері: өзіне ... ... ... рет көре ... ... тоқтатып қайтадан тыңдауына болады.
Белсенді дәріс. Дәрістер белсенді оқыту формасы болып есептеледі ме?
Бұл сұраққа нақты жауап берілмейді, ... ... ... бола ... көзқарастар бар (кесте 4):
|Белсенді дәріс формалары |
| ... | ... |рды ... | | ... ... ... ... ... ... ... дәріс|– ортада |ролінде". ... ... ... | |
| ... және | | |
| |т.б.) ... | | |
| ... | | ... ... ... ... (активті) |Дискуссия екі |
|көзқарасы ... ... ... ... ... |түрлерін |анықтамасынан ... екі ... ... ... |команданың арасында |
|а бұндай |деп есептейді. |болу түрі ол ... ... Бұл ... ... жоғарыдағы|мен студенттің |жағдайда ... деп ... ... ... ... қиын, |анықтамаға |болуы. Интернетте ... ... да ... ... онда |интерактивті ... ... ... |бұл ... келесі |барлығы беріледі. |
|студент пен |аудиторияның ... ... ... активті болып |
|оқытушының |пікірін есепке |көруге болады: ... егер ... - ... ... ... ... ... |
|бірімен ... ... ... ... Ал ... | ... және оны |интерактивті болып |
|кедергі | ... ... егер ... | | ... |
| | | ... ... |
| | | ... дәрістер оқылса |
Кесте 4- Белсенді дәріс формалары.
Дәрістердің активті формаларының проблемасының бірі - ол ... ... ... Не себепті олар сұрақ қоймайды? Жауабы
түсінікті – оларға барлығы ... Бар ... ... ... ... болатын шешім – дәріс барысында туындаған сұрақтарды алдын –
ала пайда ... ... қою үшін ... ... ... ... Мен ... әдісті жасап көрдім, бірақ еш нәтиже бермеді. Қалыптасып
қалған стереотип өз жұмысын жасады: есептерді тек қана ... ... Бұл ... ... ... да есептерді дәріске дейін шығармаған
(басқа да пәндер бойынша оқу ... ... мен ... ... дұрыстау әрекеті студенттерді арасында кейбір агрессияға
әкелді: «Біз ... ... ... ... есеп ... - «Ал ... ... қарамадыңдар ?» десе, олар: «Біз ол тақырыпты әлі өткен жоқпыз»
- деп жауап берді.
Интерактивті дәріс. ... ... пен ... ... ... бір – бірімен , дәріс берушімен сөйлесу ұсынылады;
− нұсқаушы тарапынан ... ... ... ... анықтаудың басқа да әдістер бар Мүмкін -жартылай
дәріс, ... ... ... жаңа ... ... ... ... шығар.
Интерактивті семинар. Интерактивті семинарларды ұйымдастыру
принциптері:
− студенттер бір – ... ... ... ... ... командамен
немесе бос әрекеттесу немесе екінші жұбын таңдау);
− топтарға бөлу өз еркімен ... ... ... кей ... да ... ... ... сабақтардың бұндай оқыту формаларына ... ... болу ... ... ... ... ... деңгейіне сійкес келу
керек.
− Топпен ... ... ... ыңғайлы (бір – бірімен сөйлесуге
орынның болуы) болу керек.
Командалық жұмыс ... ... ... ... ең ... бірі ол ... таспырмаларды даярлау ғана емес,
сонымен қатар жалпы нәтиже ... әр ... жеке ... ... ... алу еді. Өкінішке орай студентті толғандыратын сұрақтардың
көбі: «бұл маған өмірде керек бола ма?», «мен ол үшін ... балл ... ... ... өте көп, ... ойын ... немесе кейс –
стади түрлерін даярлаған кезде даярлық аудиторияда ғана емес, үйде ... ... ... ... барлық шешу жолдарын даярланып, бірақ ол
келесі сабаққа ауырып қалу себебімен келмей ... ... ... ... басқалары көрсетеді. Немесе «үндеместер» ондайлар әр командада
болуы мүмкін, командаға қосылады ... ... ... ... Өз ... мен топқа балдарды бөлемін (мысалы 5 балл – ол әр
команда мүшесіне, х топтағы адам санына көбейтеді) және ... ... ... ... ... ұсынамын. Бір жағынан бұл еңбектерін бағалау
имитациясы, ал бір ... ... де ... ... ... ... семинарлар мен практикалық сабақтарды ... ... ... ... ... тапсырмалар студенттерден жай
ғана ақпаратты беруші ғана емес, сонымен қатар шығармашылықты талап ететін,
берілген тапсырманы ... ... ... ... ... ... ... білмеу және оған өз тәжірибесіне, әріптесіне, досына
негізделіп «өз жауабын» ... табу ... беру ... ... ... оқытушының өзі де қарым – қатынасқа түсуге, бірін – ... ... ... ... таспырмаларды даярлау оқытушы үшін
шығармашылық жұмыс болып табылады, себебі оқытушы ... ... ... тапсырмалар ойластыру керек:
− практика жүзінде студентке пайдалы болып табылады;
− студенттің өмірімен ... ... ... тудырады;
− оқыту мақсаттарына максималды түрде қызмет етеді;
Егер студенттер шығармашылық жұмыс істеуге дағдыланбаса, ... жай ... ... ... ... ... ... шеңбер». Жұмыс үш кезеңде өтеді. Бірінші кезең. Топ алға
қойылған ... ... ... ... ... уақыт аралығында
(шамамен 10 минут) әр қатысушы жеке өз парағына мәселені шешу ... ... ... ... ... әр ... ... ұсыныстарын оқиды,
топ үндеместен тыңдайды (критика айтылмайды) осы ... ... ... ... жазылып отырады содан кейін әр ... ... ... және оны ... ... тізбегіне қосылу мәселесі
шешіледі.
«Үлкен шеңбер» ... ... мен ... ... тез ... ... керек болса қолданған тиімді.
Ішкі бақылау жүйесінің жұмысын ұйымдастырғанда бұл әдіс өте ... бірі ... ... ... ... ... шешуге ұсынылатын диалог
түрі. Кіші топтағылар белгілі мәселе бойынша кім диалог жүргізе ... ... ... ... ... ... ... Қалғандары көрермендер
ролін атқарады. Осыдан – аквариум деген атауы ... ... Миға ... ... - ... ... оята
отырып мәселені шешудің тиімді әдістерінің бірі және бұнда қатысушыларға
шешу жолдарының барынша көп ... ... ... ең фантастикалыұ
әдістерін де айту ұсынылады. Содан кейін жалпы аталған идеялардың ішінен
практикада қолданыла ... ... ... ... таңдап алу. Практикада
«миға шабуыл» кезінде студенттер ... ... ... ... және ойын ... ... өздерінің берген
идеяларының нормативті негізіділіг ... айта ... ... Бұл әдіс ... тез шешілетін сұрақтарды
ұйымдастыру әдісі. Ол ... ... ... — пікірлесетін мәселеге ... ... ... ... ... ... ... үстелге қатысушылар пропоненттер ретінде сөйлеу
керек (басқа қатысушылардың ойларына жауап қайтару емес, ... ... ... өз ... білдіру);
− барлық дөңгелек ұстелдерді ролдердің бөлінуі міндетті шарт ... ... ... құқықтары бірдей ешкім өз шешімімен ойын
біреуге міндеттей алмайды.
Дөңгелек үстелдер барысында наұты шешімдер мен идеялар көп ... ... ... ... дөңгелек үстелдер көбінесе нақты шешімдерді
қабылдайтын құрал ... ... ...... рөл ... ... ... үстел деп семинарда бос тақырыпта талқыланатын
тақырыпты да талқылауды айтуға болады.
Тренинг. Сабақты ұйымдастырудың формасы ... ... ... ... ... әлеуметтік – психологиялық тренингтер бола
алады, олардың мақсаттары жетіспейтін дағдылар мен біліктіліктерді ... ... ... ... бұл ... ... кездесетін
жағдайлармен жұмыс істей алады.
Тренинг топ жұмыстарының формасы ретінде интерактивті технологияның
әртүрлі әдістерін ... ... ... тренингтердің теориясы мен
практикасын әзірлеушілер Ю.Н.Емельянов пен Е.С.Кузьмин тренингтерде үш блок
ретінде қолданатын активті топтық әдістерді ... ... ... (топтық дискуссия, практикадан алынған
жағдайларды талқылау, практикалық жағдайларды моделдеу, кейс ... ... ойын ... ... ... ... ... миға шабуыл
және т.б.);
− сенситивті тренинг (өз – өзін ... ... ... өз – ... ... ... басқа адамға деген эмпатиялар).
Тренинг барысында дамушы топ топтағы әр ... үш ... ... ... – осындай жағдайларда қатысушы әрі қарай өзін – өзі
қалай ұстау керектігін, оның ... ... және ...... болашақта жағдайларды шешуде әсер ететінін түсінеді;
− эмоционалды – топтың ішінде басқа ... ... ... қатысушы, өзінің психологиялық қорғаныш механизмдерін
түсінеді, ... ... ... ... ... ...... коррекциялайды, осының барлығының нәтижесінде өзіне
деген сенімділік пайда болады, өзіне деген көзқарасы мүлде өзгереді.
...... ... ... ... ... ... өзін – өзі ұстау ережелерін бекітеді;
Нақты жағдайларды анализдеу (case-study) – ... оқу ... ... ... ... ... эффективті
әдістерінің бірі болып есептеледі. Кейс – нақты жағдайды сипаттау немесе
«нақты жағдайдағы ... ... ... деп те ... ... бірнеше түрлерін жіктейді:
1. Мәселе – жағдайы мәселелік жағдайды толық ... ... ... жағдайдың шешімін анықтау немесе ондай шешімнің мүмкін
еместігін дәлелдеу;
2. Баға беру – ... ... ... ... ... ... ... Сабақтың мақсаты: қабылданған шешімдерге сын тұрғыда сипаттама
беру, берілген жағдай және шешімдер бойынша ... ... ...... ... ... және оның ... болу
себептерін түсіндіреді, шешімді шығару кезеңдерін түсіндіреді. ... ... ... сипаттама беру, оған анализ беру, сұрақтарды
жинақтап, келісім беретінін – бермейтінін көрсету;
4. Сипаттау – жағдайы алдында ... ... ... ... жағдай
жаттығудағы сипатта болады және белгілі тақырыптарға иллюстрациялар болып
табылады. ... ... ... ... қолдану арқылы
анықталған шешімдерді, берілген жағдайларды анализдеу.
Барлық ... ... ... кейс даярланған студенттерді
фактілер мен аргументтерге ... ... ... тудырады,
болашақта практикада іс ... ... ... ... ... ... ... аналитикалық, зерттеушілік,
коммуникативтік дағдыларын дамытады, жағдайды анализдеу арқылы сын тұрғыда
ойын білдіруге, стратегияны ... және ... ... ... жақсы CASE келесі шарттарды қанағаттандыру керек:
− Нақты қойылған мақсаттарды орындау;
− өз деңгейіне сәйкес қиыншылықтары болуы керек;
− нақты өмірден ... ... ... тез ... ... жағдайларды иллюстрациялау;
− аналитикалық ойлау қабілеттерін дамыту;
− дискуссияның пайда болуын тудыру.
Жаңа кейсті пайымдаушы бес кезеңді көрсетуге болады:
− Кейс ... ... ... ... ... жинақтау;
− Кейс мазмұнын макеттеу;
− Кейсті аудиторияда пробалау;
− Кейстің өмірлік кезеңі.
CASE іртүрлі формада берілуі ... бір ... ... ... беттерге дейін. Бұл жерде мазмұнды үлкен кейстер кіші кейстермен
салыстырғанда көптеген қиындықтар туғызады, ... ол ... ... ... ... отырса. Кейс белгілі бір ұжымда ... ... ... ... бірнеше жылдар барысында болған жағдайларды сипаттай
алады.
Алғашқыда кейс – әдіс ... ... ... ... және ... ашық ... ... дискуссиямен ассоциацияланған болатын. Кейс-
әдісінде ең бірінші оқытушы мәселені талқылауды ... ал ... ... ... ... ... деп ... баспа түрінде,
видео, аудио, мультимедиа.
Кейс оқыту әдісі кейстердің банкінің болуымен ғана емес, ... ... ... жайында әдістемелік нұсқаулар, талқылауға арналған сұрақтар,
студенттерге арналған тапсырмалар, оқытушыға ... ... ... Кейс – ... ... оның бір жағынан -
білімділік ашықтылығы, екінші жағынан оқыту нәтижелігінің жабықтылығы ... ... ... үрдісінің ұйымдастыруында ол студенттің де,
оқытушының да оқу ... ... мен ... ... оқу материалдарын жинақтау мен іріктеуге және оны
эффективті пайдалануға жауапты. Көптеген кейстердің ішінде ... ... ... ... ... ... құқығы өте көп. Ал студент болса
сабаққа дайындыққа және кейс бойынша тапсырмалардың эффективті ... ... да кейс ... ... ... ... ... шығаруда дербес шешім шығара алады. ... қате ... ... ... кейс – ... оқу ... ... бірақ болашақ экономистер, менеджерлер ретінде әр жіберілген
қатенің нақты өмірде маңыздылығын ... ... ... Жеке ... командалық рөлдерді орындайтын
қатысушылар ... Бұл ... ... де ойынға қатысушылар да ойын
ортасында болады.
Іскерлік ... ... ... ... ... ... [56].
1. Басқару шешімдерін шығару барысында басқару жұмысшыларының және
кәсіпорын мамандарының еңбегін (іс- әрекеттерін) модельдеп жоспарлау;
2. ... ... ... жүзеге асырылуы. Іскерлік ойындарда
модельдеуші жүйені динамикалық жүйе ретінде қарастырғандықтан бұнда
бір ғана шешіммен шектеліп қалмайды, ол ... ... ... ... кезеңде қатысушылардың шығарған шешімдері модельге әсер етеді
және оның ... ... ... ... ... ойын ... де алынған мәліметтерге сүйеніп ойынға қатысушылар ойынның
екінші кезеңінде шешім ... ... ... ... ... ... ... шешім шығарғанда әр рөлдің мақсаттарының әртүрлілігінен
қатысушылардың арасындағы теке - тірестердің, қызығушылық –тарындағы
даулардың болуы;
5. Эмоцианалды ... ... ... ... рөлдерді атқаратын қатысушылардың бір – бірімен араласуы;
7. Барлық ойынға қатысушыларының жалпы барлығына ортақ ойын
мақсаттарының болуы;
8. Ойынға қатысушыларының ... ұжым ... ... ... ... ... көпальтернативтілігі;
10. Ойынға қатысушылардың іс – әрекеттерін жеке ... ... ... ... оқытудың жалпы құрылымы ретінде негізгі орталық элементі
имитационды моделі ... ... ... тек ол ғана ... ... қалай
алады. Модель ретінде ұйым, ... іс – ... ... мен ... ... ... ... ұқсас бола алады. Ортамен бірлесіп
имитационды модель (имитационды модельдің қоршаған ... ... ... ... ... ... басты ролдерде командаға біріккен және жеке ... ... ... ... ... Бұл жерде модель де
қатысуша адамдарда нағыз мамандарды сомдайтынкәсіби, ... ... ... ойын ... болады.
Барлық ойындағы іс – әрекет ойынның дидактикалық моделімен сәйкес
жүреді. Ол өзіне біріктіреді: іс – ... ойын ... ... ... және ойын ... ... оқу ... жүзеге асырудағы
жолдар.
Іскерлік ойындардың мүмкіншіліктерін оптималды ұйымдастыру кезінде
және оның басқа ... ... ... ... бағытта дамытуда, білімділік қызығушылығын тудыруда, ойынға
қатысушының туындаған жағдайларға байланысты ... ... ... іскерлік ойындарды ұйымдастырудағы ... ... ... рөл атқарады.
Сонымен, іскерлік ойындардың оқыту құралы ретіндегі айырықша белгілері
мынада деп айтуға болады:
1. Дәстүрлі дәрістер мен ... ... ... ... оқу сабақтары барысында уақытты үнемді жұмсауға
әрекет етеді. ... ... ... дағдылар және басқа
әдістер кезінде қалыптаспайтын қасиеттер қалыптасады.
2. Іскерлік ойындарды қолдану керекті оқу ... ... ... және ... ... ... ... Іскерлік ойындар ойын барысында ойын топтарының білім деңгейлерін
бақылауға мүмкіншілік ... ... ... ... білімдерін
тексеруге тапсырмалар даярлау барысында жеңілдік ... ... ... іс – әрекеттері нәтижесінде кәсіби және жеке
қасиеттері бойынша мәліметтерді жинап, ... ... іс ... ... ... ... проблемаларды,
пррактикалық есептер мен жағдайларды шешуде даярлығын зерттей алады.
5. Бұл әдіс ... ... ... ... ойлануға
мүмкіндік береді және алынған нәтижені болжайды.
6. Ойын кезінде кәсіби іскерліктері дамиды, ... ... ... сенімділігі артады.
7. Іскерлік ойындар кері байланысқа қанық және дәстүрлі әдіспен
салыстырғанда ... ... ... Ойын ... ... ... қарқындап өсуде. ХІХ ғасырдың екінші
жартысына дейін негізгі ақпараттық ... ... ... ... ... есеп ... ... Коммуникация құжаттарды мекен-
жайға бағыттау, жіберу арқылы жасалды. Ғалым М.С.Мәлібекованың ... ... ... ... ... адам ... орта ... парақ бет ақпаратты меңгеріп өңдей алады екен. Болашақ педагог-психолог
мамандарды жаңа өрлеу заманында ақпараттандыру негіздерімен ... ... ... ... ... ... Себебі біздің қазіргі
өмір сүріп отырған дәуір-ұлан-ғайыр әлеуметтік өзгерістердің дәуірі.
Қазіргі ... оқу ... ... технологияларды қолданудың мәні
көптеген факторлармен айқындалады:
− жоғары оқу ... ... ... ... оқу ... ... арттыруға мүмкідік жасау;
− оқу процесіне ақпараттық технологияларды, қазіргі телекоммуникациялық
құралдарды енгізу [58].
Оқу ... ... ... ... ... ... ... оның тәрбиелік те маңызы зор. ... ... ... ... ... ... электрондық оқулық немесе жаңа
инновациялық оқыту технологиясы студенттердің жалпы ... ... өз ... ... ... және ... ... алуына жағдай жасайды.
Қазіргі кезеңде ақпараттық технологиялардың дамуының негізгі ... ... ... ... ... ... ағылшын тілінен
сөзбе-сөз аударғанда «көп орталық», яғни ... ... ... ... ... ... ... бейне және т.б. ... ... ... ... мультимедиа терминін оқу материалының
мазмұнына дыбыстық және ... ... ... ... ... қабылдау процестердің тиімді өтуіне қолайлы жағдай ... жеке ... ... ... ... ... деп түсіндіреді. Мультимедиа бағдарламасында ақпарат үш құрал арқылы
– сызба, ... ... ... ... ... кез ... ... студент пен оқытушының ... ... ... оқу-мазмұнына, әдістемелік материалдардың
құрастырылу деңгейіне тәуелді.
Қазақстан Республикасының «Білім туралы» Заңында: ... ... ... ... – ұлттық және азаматтық құндылықтар мен практика
жетістіктері негізінде жеке адамды қалыптастыруға және ... ... ... алу үшін ... ... ... оқытудың жаңа
технологияларын енгізу, білім беруді ақпараттандыру, халықаралық ғаламдық
коммуникациялық ... ... - ... ... орай бүгінгі ұстаздардың алдында оқушыға білім, білік, ... қана ... ... ... ... сезімдерін, яғни жан-
жақты, азат, шығармашыл, өз бетімен жұмыс жасай білетін, бәсекеге ... ... ... міндеттері тұр.
Жалпы білім берудің мақсаты – ... ... ... ... ... ... ... өзін-өзі дамытудағы адамгершілік
тұрғысынан жауапты шешімдерді ... ... жеке ... ... ... ... меңгерген, жылдам өзгеріп
жататын бүгінгі заманға лайықты, ... ... ... – бұл ... ... қалыптастыру және тиімді
пайдалану негізінде мемлекеттік ... ... мен ... қажеттіліктерін қанағаттандыруға қолайлы жағдай құру.
Ақпаратық технологиялардың даму ... ... ... ... жаңа ... мен ... ... болып үлгермей, әрбір үйге жетіп
жатады. Білім беру мекемелерін компьютерлік ... ... ... ... толық шешілген жоқ, күн тәртібінде қазіргі уақытта
басқа мәселе тұр- ол компьютерлік техниканы ... ... ... ... ... ... таңда біздің мемлекетіміздің негізгі тұжырымдамасы
өркениет дамуының жаңа тарихи фазасынан ... ... ... ... қолға алынды. Оның негізі – ақпарат және білім.
Ақпараттық қоғамның ерекше белгілері:  Қоғам ... ... ... рөлін арттыру. - Ішкі өнімнің ... ... ... өнім және қызмет үлестерін жоғарлату;- ... ... ... ... ... ... әлемдік ақпараттық өнім мен
қызмет түрлеріне ... ... ... ... ... кеңістік құру;
2005-2010 жылдарда білім беруді дамыту мемлекеттік бағдарламаның басым
бағытының бірі – орта ... беру ... ... ... – жаңа ... мен ... ғасыры. Барлық сала
компьютерлендіріле бастады. Сонымен бірге еліміздің ертеңі болар жас ұрпақ
компьютерді ... ... ... ... дамыту білім берудің бір бөлігі.
Соңғы жылдары заман ағымына сай күнделікті сабаққа ... ... ... ... ... ... ... беруде. Білім беру жүйесі
электрондық байланыс, ақпарат алмасу, ... ... ... On-line ... ... іске ... күні ... әдістер мен ақпараттық технологиялар қолдану
арқылы ... ... ... ... ізденушілігін дамытып,
қызығушылығын тудыру, белсенділігін ... ең ... ... ... ХХІ ғасыр информатика ғасыры, яғни ... ... ... ... ... – жас ... заман
талабына сай білім беріп, жан-жақты дамуына ықпал ету ... ... ... ... ... ... таңдағы ақпараттық қоғам аймағындағы оқушылардың ойлау қабілетін
қалыптастыратын және ... ... ісін ... ... ... ... технологиялардың тиімділігі жоғары деп есептейміз.
Студенттің білімін көтерудің ең бастысы–пәнге ... ... ... ... ... көп. Олар: түрлі дидактикалық
ойындар,сайыстар, жарыстар, кештер, үйірмелер, олимпиадалар. Сабақтың ойын
түрінде өткізілуі студенттердің ... ... ... ... және ... деген қызығушылықтарын арттыруға ықпал етеді.
Заттардың қасиеттерін және ... ... ... ... ... ... бірі – ол ... жүйелерді практикалық
сабақтарда қолдану болып табылады. ... ... ... Германияда
әзірленген «PHYWE» фирмасының сандық лабораториясының интерфейстері:
«Cobra 3» және «Cobra 4». ... жаңа ... ... ... температура, қысым датчиктері, рН ортаны, электртөткізгіштікті
анықтаутын ... ... ... ... ... ретінде
қолдануға мүмкіндік береді (Қосымша 3).
2.2 Жоғары мектепте бейорганикалық химияны ... ... ... ... сипаттамасы
Кредиттік оқыту технологиясы жағдайында білім алу барысы ... ... ... ... ... ... жыл сайын
шығармашылық сипат алып келеді. Сондықтан ... ... ... ... ... ... игеріп қана қоюы жеткіліксіз, ол ... ... ... ретінде дамуының деңгейін көрсететін нақты дағдылар мен
шеберліктерді меңгеруі қажет. Бұндай жұмыстар ... ... ... ... өз ... деген үлкен жауапкершілікті, үздіксіз ізденісті талап
етеді. Оқу ... ... оқу ... ... ... ... ... арқылы меңгерту үшін, сондай-ақ оларды
шығармашылдықпен ойлауға, өз ... ... ... ... ... жұмыстануға баулу үшін оқытушының қолында білім
алушыларға осы мақсатқа жету жолында көмектесетін әдістемелік ... ... ... мол ... ... бейорганикалық химия курсы бойынша дәріс түріндегі сабақтарды
интерактивті оқыту ... ... ... ... үшін ... мүмкіншіліктерін пайдалану мақсатында слайд – ... ... ... орбитальдар әдісі» тақырыбы бойынша
дайындалған презентациялық ... ... ... ... ... ... бейорганикалық химия курсында аса күрделі
тақырып болып табылады. Себебі бұл ... өту ... ... ... көлемі кең ауқымды, екіншіден материалды студенттерге
көрнекі түрде ... ... ... ... ... ... туындайды. Интерактивті тақтаның көмегімен дайындалған
презентациялық дәріс ... ... ... ... мүмкіндік береді
(Сурет - 3).
Сонымен қатар «Электролиттік диссоциациялану теориясы» ... ... ... ... ... ... ... өйткені судағы ерітінділердің ... ... ... шамының жануы, электролиттік диссоциациялану механизмі,
катиондар мен ... ... пен ... ... ... флеш ... арқылы көрсетіліп, студенттердің білім игеру деңгейлерін
тексеруге арналған гиперссылка - тапсырмалар арқылы тексерілді ... ... 3 - ... ... әдісі» тақырыбы бойынша интерактивті
дәріс материалдарынан көрініс.
Интерактивті әдістер арқылы оқыту технологиясының бірі - ол ... ... ... қолдану болып табылады. Соның ішінде
біз өзіміздің жұмысымыздаSMART Notebook, ... ... ПМР Н1 и ... 3D көру және геометриялық фигуралардың суретін салу ... ... ... Енді оның әрбіреуіне қысқаша тоқталып
кетейік.
1 SMART Notebook бағдарламасы SMART ... өнім ... ... ... бір ... болып есептеледі.
SMART Notebook негіздері. SMART өнімі интерактивті экранға тигізген
нәрселерді таниды және сол таныған ақпаратты ... ... ... SMART Notebook ... және ... ... ... талдайды. SMART Notebook кез келген интерактивті ... ... ... арқылы немесе интерактивті дисплейдің ... ... ... ... ... жазып, қөшіріп т.б іс – қимылды
жасауға ... ... ... ... тақтадағы лотоктарда
орналасқан ақпаратты бояулармен де жазып суреттер сала ... ... ... ... ... алатын іс – әрекеттерді де жасай аласыздар.
SMART Notebook файлдарын жасау. SMART Notebook файлдарын сабақтарды
немесе ... ... үшін ... ... Әр ... ... беттерден тұра алады. Әр бетте ... ... және ... ... Бұл ... өз қолмен салынған
объектілерді, геометриялық фигураларды, тік ... ... ... Adobe Flash материалдарын және кестелерді ... Windows, Mac ... Linux ... жұмыс жасайтын түрде
де сақтауға болады. Онымен ... өз ... әр ... HTML және ... көшіре аласыз. Беттерді жүйелеуші барлық бар ... ... ... Егер сіз беттердің мазмұнын өзгертсеңіз SMART
Notebook автоматты түрде ол эскиздарды жағартып тұрады.
Ашылған бетке суреттер, әртүрлі түстердің ... ... ... ... көшіріп қоюға және галереядан ... ... да ... Сонымен қатар галерея басқа да ресурстарды
ашуға мүмкіндік береді. Галереяның негізгі тақырыптары - ол ... ... ... мен ... ... ... – ол шаблондармен құралдардың
өңделетін жинағы, олардың көмегімен ... ... ... ... ... ... ... - SMART өнімдерімен жұмыс жасайтын оқытушылардың
жүйедегі байланысы оның ... ... ... ... ... қолдану бойынша нұсқаулар мен кеңестер берілген. Сіз файл
көшірмелерін, файл ярлыктарын және ... веб – ... ... ... Бұл жұмыс сіздің файлыңыздың презентациясы ... ... ... веб – ... тез ... ... көмекшілері. SMART көмекшілері: "Экранды қарайту", "Жарық",
"Лупа" и "Нұсқаушы".
ПО SMART Notebook ... да ... ... ... Microsoft Word, Excel және PowerPoint.
2 PHYWE (Германия) фирмасының жабдықтауымен практикалық жұмыстарға
арналған Cobra3, Cobra 4 ... ... Cobra3, 4 ... өлшеу модульдерінен және датчиктерден "measure"
бағдарламалық жүйелерден құралған. Мысалы, Cobra3 COM ... ... және ... ... рН, ... ... судың құрамын т.б анықтаға ... ... ... ... 8 ... құралдарын бірақ қосуға болады. Мысал ретінде осы жүйемен
өткізілген сабақтың ... ... - Ә) ... ... ... құрылымдық формулаларын 3D форматта көру
және ... ... ... салу ... ие бағдарламалары.
- ChemDraw – ... және ... ... ... құрастыруға арналған ең көп кездесетін және ... ... ... Менделеевтің периодтық жүйесі, ЯМР және ПМР
спектірлерін тудырады, құрылымдық формулалар ... ... ... химиялық құрылымдардың шаблондарының кеңейтілген ... ... ... және ... ... интерфейстен тұрады.
Бірінші терезе құрылымдарды , екіншісі әртүрлі ... ... ... ... ... ... Бағдарламаның құрамында өте ыңғайлы
радикалдар кестесі, сақиналардың шаблондары, ... ... ... да ... бар. Көп ... бағдарлама ChemDraw және
ISIS/Draw бағдарламаларына дес бермейді, доументтерді екі форматта ... (*.cdx) және ... ... (*.skc) да ... ... – тен басқа орнату құралдарына 3D Viewer ... ... ... ... да кіре алады. .
– ChemFinder –химиялық заттардың ... ... ... ... ... for Office – бұл Microsoft Office (*.rtf, *.doc, *.xls
және т.б.) ... ... ... ... ... ... Кең ... форматтарды қабылдайды және өзіңіздің
компьютеріңізде кез келген химиялық қосылыстардың құрылымдық
формулаларын ... ... ... ... ретінде күкірт
қышқылы мен алюминий оксидінің осы бағдарламада 3D форматта жасалған
формулаларын көрсетеміз: (Сурет - ... 4 - а) ... ... б) ... ... 3D форматта жасалған
формулалары.
ChemSketch 12 бағдарламасын қолдану бойынша нұсқау.
ChemSketch-12 бағдарламасын орнатып қосыңыз. Сурет салу функцияларының
барлығы жұмыс тобында орналастырылған. ... ... ... немесе
суреттердің бірнеше нұсқасында сақталуы мүмкін. ... MS ... ... және Word ... формулаларды қоюға
болады.
Қарапайым химиялық формулаларды салу үшін параққа тышқанның сол жақ
бөлігіне басыңыз. Метан ... ... ... Егер ... ... рет басса этан молекуласы пайда болады. Біздің ... ... ... ... сол жақ ... тұрған сутек,
оттек, күкірт және т.б кез келген ... ... ... ... ... ... ... Тышқанды бір рет
тізбектің кез келген жерінен басу тізбекті созады. Егер басуды ... ... ... лар ... Егер қос ... ... болса онда байланыстың үстінен басу керек.
Қате жазылған ... ... үшін ... ... бар. Undo ... ... жасалған іс – әрекеттерді жояды. Оның оң жағында Delete
құралы арқылы керек емес атом ... ... емес ... алып ... ... ... арқылы атомдарды бір жерден екінші жерге
ауыстыру үшін керек және Delete ... ... ... алып тастауға болады.
Қоюлатылған атомдарды немесе атомдар тобын ... ... ... ... ... ... ... үшін панельдің сол жағындағы
ораласқан клавишаларды басу ... Егер ... ... табылмаса сол бетте
Менделеевтің периодтық ... ... Бұл ... ... ... сай ... Негізіг валенттіліктен басқа
валенттілікке ауыстыру үшін Select/Move құралында орналасқан панельді ... ... V ... басу ... ... таңдалады. Радикалдарды
салу жұмысын жеңілдету үшін панельдің оң жағында радикалдар тізімі арқылы
көрініп ... ... ... ... ... ... адамның жетістігі көпшілік жағдайда
оның өзінің өмірін жоба түрінде ұйымдастыру қабілетімен анықталады: ... ... ... ... ... ... тауып, қолдану,
әрекеттер жоспарын құру, оны жүзеге асырып, қойылған мақсатқа қол ... ... ... ... − бұл жаңа идеялардың пайда болу кезеңіне
сәйкес ғылыми ойлау болып табылады; келесі сатыларда сын ... ... ... ... оқу типі ... ... біліктерін
қалыптастыру үшін аса тиімді, өйткені білім беру үрдісі кәсіби біліктері
қалыптасып, жетілдірілетін болашақ ... ... ... ... ... орталық түсінігі – жоба – білім алушы үшін ... ... ... шешу ... Өзіндік, жақсы шешім табуға ұмтылу жобалық білім
беру әдісінде оқытудың жағымды қозғамдамасы болады.
Жоба − бұл ... ... ... мен ... ... ... ашық және тиімді ... ол ... ... ... ... ... асыруды талап етеді. Мұндай
мүмкіндікті дәстүрлі сабақ жүргізу әдісі жүзеге жасай ... ... ... ... таңдап алған ... ... ... көрсетуге мүмкіндік береді; өзіндік көзқарасты
қалыптастырып, сын тұрғысынан ойлауды дамытады; өзіндік ... ... ... жұмыс танымдылық белсенділігін ... ... ... өндірісте және өмірде қажеттігін көрнекі ... ... ... ... ... ... ... іс-әрекетке баулу тәсілдерінің бірі – ... ... ... ... ... ... ... технологияларының ішінде жобалар
әдісі екі негізгі критерийлер бойынша ерекшеленеді:
– білім алудың қазіргі ... ... ... ... ... ... оқу-тәрбиелеу процесіне жақсы кірігеді, білім беру бағдарламасы
мен ... ... ... ... ... ... балама
әдістер мен құралдар арқылы жетуге мүмкіндік береді;
– бұл әдіс ... ... ... ... ... жасауын, мұғаліммен, бір-бірімен жақсы қарым-қатынаста болуын
қамтамасыз етеді.
Жоба әдісі өз ... ... ... оқыту әдістеріне жатады.
Оқытушы «жаңа ... ... ... ... ... алуға қажетті
жағдай жасау» мәселесіне көшеді, оқыту үрдісінде білім алуға зерттеушілік
көзқарас қолданылады. Бұл жерде оқушы өзіндік ... ... және ... ... ... мен ... бар белсенді және шығармашылық тұлға болып
табылады. Оқыту бұл жерде шығармашылық үрдіс ретінде қарастырылады ... ... ол ... тек ... беру емес, сондай-ақ оқуға
деген қызығушылық, өзін-өзі ... ... ... ... ... оларды қазіргі заман қоғамында өмір сүруіне ... ... ... ... ... сәйкес келеді. Мұнда Е.С.
Полаттың ойынша [64] оқушыларға келесі талаптар қойылады:
... ... ... ... ... іс ... ... түрлі
мәселелерді шешу үшін қолдана білу, өмір бойы өз ... таба ... ... ... ... ... бейімделе білу;
– әлемде пайда болып жатқан қиындықтарды көре білу және ... ... ... ... ... ... жеңу жолдарын іздеу,
өздігінен сын ... ... ... қоршаған орта жағдайларында олар алып
жатқан ... ... және ... ... ... ... ... идеяларды тудыру; шығармашылық ойлау қабілеттеріне ие болу;
– ақпаратпен сауатты жұмыс істей білу (белгілі бір ... ... ... ... ... ... ... мәселелерді шешуге арналған
болжамдарды ұсыну, қажетті жалпы қорытындыларды қарастырудың ұқсас және
балама нұсқаларымен салыстыру, ... ... ... дәлелді
қорытындыларды тұжырымдау және олардың негізінде жаңа ... ... ... ... болу, әрбір әлеуметтік топта тіл табыса
білу; ... ... алу ... ... ... шыға білу және ... ... келісіп жұмыс істей білу;
– өзінің ақыл-ой өрісінің мәдени ... ... және ... ... еңбек ету.
Әртүрлі іс-әрекет түрлерін, оқу жұмыстарының нысандарын, оқу үрдісін
дәстүрлі емес ... ... ... ... ... іске ... алады.
Жобалық іс-әрекет өз алдына тұлғаға бейімделген педагогиканы да, қарым
қатынас педагогикасын да, және ... ... де ... ұштастырып
жатыр. Соның салдарынан оқушы көбірек білім алып, оның есте ... ... ... ... ол ... өзі тауып, өзі анықтайды, ... ... ... оның ... ... ... өздігінен
шешеді. Бұл әдістің тағы да бір құнды жері, жобаға қатынасушы әрбір оқушыға
өзіне ... ... ... ... сәйкес келетін және қажетті білім
мен ... ... ... сәйкес талпыныстары мен мүмкіндіктерін
тудыратын істі таңдауға мүмкіндік береді, ол өз алдына ... ... ... ... ... Одан ... жобалық іс әрекетпен
айналысып жатқан оқушы арналған ... бір өзін ... ғана ... ... жағдайда өзі сезінбесе де негізгі пәнді оқумен байланысты ... ... ... тура ... ... ... ... жатқан адам,
жобаны дайындап, жасау кезінде өмірдің ... ... ... қосымша
ақпарат есебінен өз көзқарастарын кеңейтеді.
Жобалар әдісін қолдануға Т.С. Садықов және А.Е. Әбылқасымова ... ... ... ... ... ... білім, зерттеушілік ізденісті қажет ететін
зерттеушілік және шығармашылық тұрғысынан маңызды ... ... ... ... ... ... ... және танымдық
маңызының болуы;
3) әр салалардан алдын ала алған білімдерінің кірігуін қарастыратын
оқушылардың (жеке, жұппен, топпен) ... ... ... ... ... құрастыру (сатылы нәтижелерін көрсете
отырып);
5) зерттеу әдістерін қолдану – мәселені, одан келіп шығатын зерттеу
міндеттерін ... ... ... ... ... ... ... соңғы нәтижелерді ресімдеу, алған мәліметтерді талдау, түзету,
жобаны қорғау, қорытынды ... ... ... ... «ми ... ... ... әдістер, презентациялар т.б.).
Жобалар әдісінің негізінде «жоба» ұғымының ... ... ... ... болсақ, іс жүзінде немесе теориялық ... бар ... ... ... болатын нәтижеге прагматикалық бағытталу жатыр.
Жоба әдісі әрдайым оқушылардың қандай да бір мәселені шешуін ... шешу бір ... ... ... ... мен ... екінші жағынан, білім мен біліктерді әртүрлі пән салаларынан
кіріктіру қажеттілігін ... ... ... ... «көрнекі» болуы керек: егер
ол теориялық мәселе болса, онда оның ақпарат өнімінде ресімделген нақты
шешім, ал егер ... ... ... ... ... өнім күйінде болады.
Педагог тұрғысынан соңғы нәтиже оқушының жобалық ... ... ... ... ... ... табылады. Жобалық іс-
әрекетттің сыртқы нәтижесін көруге, тұжырымдауға, өлшеуге, іс ... ... Ішкі ... өз ... іс-әрекеттің таптырмас тәжірибесі
болып табылады да, білім-білік, құзіреттіліктер мен ... ... ... ... ... әдісі келесі мүмкіндіктер береді:
− оқушыларға өзідігінен, сын тұрғысынан ойлауға үйрету;
− жағдаяттар мен ғылым ... ... ... ... ... ... ... шешімдер қабылдау;
− әртүрлі қоғамдық рөлдерді «сомдай» отырып, топта жұмыс істеуге
үйрету.
«Биогенді ... ... ... ... тақырыбы бойынша дәріс –
сұхбаттың технологиялық кестесін ... ... ... ... іс – ... анықтау «Биогенді элементтер металдарға жалпы шолу»
Мақсаты: металдардың жалпы химиялық қасиеттерін – жай ... ... ... ретінде жалпы физикалық және ... ... ... Д.И.Менделеевтің Периодтық жүйесіндегі биогенді
элементтердің ... ... , ... атом ... ... ... ... элементтерінің мысалында биогенді элементтердің биологиялық
қызметтерін ашу және осы ... ... ... ... ... зерттеу. Тақырыпты өту барысында аймақтық
компоненттердің өндірісте алатын орнын зерттеу. ... ... ... және ... ... ... және
сынап(Hg), мыс(Cu), күміс(Ag) және алтын(Au) осы элементтердің металдар
жайлы мысалында білімдерін ... ... ... ... өндіріс
технологтарына қасиеттерін білу маңыздылығын көрсету.
1 даярлық кезеңінде студенттің іс – ... және ... ... ... және ... міндеттерімен танысу. Көңіл
аударатын жайттар: металдардың қасиеттерін зерттеу үшін мысалдар ... ... ... ... ... ... ... кең таралған және өңделіп өндірілетін металдарды зерттеу.
2 даярлық кезеңінде оқытушының іс – әрекеттері:Дәріс ... ... ... ... ... ... бойынша керекті
әдебиеттер тізімін беру, өзіндік жұмыстарға арналған , ... және ... ... ... ... ... және олардың қосылыстары» кестесін толтыруға
жоғарыдағы ... ... ... жайлы ақпарат жинақтауға тапсырмалар
беру.
Әсіресе жалпы технологиялық принциптерге көңіл бөлу, өоршаған ортаны
қорғау ... ... ... ... ролдеріне, осы
элементтердің жер ... ... ... және адам ... ... көп көңіл бөлу
2 даярлық кезеңінде студенттің іс – әрекеттері:
Дәптерге ... ... ... ... ... ... ... жұмыстарға арналған тақырыптармен танысу. «Химиялық
элементтер және олардың қосылыстары» ... ... ... ... металдар жайлы ақпарат жинақтау.
3 кезеңінде оқытушының іс – ... ... ... ... ... ... білімдерін жүйелеу және тереңдету.
Оларға анықтама беріп , атом құрылысы тұрғысынан сипаттама беріп ... ... ... ... жүйесіндегі биогенді ... ... ... ... және ... ... зерттеу жергілікті аймақта, Қазақстанда кең
таралған, ... және ... ... ... дұрыс. Мысалы,
магний(Mg), бериллий(Be), ... және ... ... және ... мыс(Cu), күміс(Ag) және алтын(Au), титан (Ті)
және т.б.олардың атом құрылысын, физикалық және ... ... ... ... толығырақ зерттеу, әсіресе пәнішілік және пәнаралық
байланысты көрсету.
Бұл тақырыптардағы металдардың қасиеттерін зерттеу ... ... ... өнімдерін өңдеу технологиясы) зерттеу барысында
маңызын көрсету.
Металдарды алу ... ... ... танысу кезінде
шикізат, шикізатты даярлау, шикізатты өндіру, ... ... ... көңіл бөлу.
Бұл аталған түсініктер кез келген технологиялық үрдістердің негізгі
принциптері болып есептеледі және химиялық, ... ... ... ... ... ... зор.
Дәріс барысында белсенді химиялық элементтер табиғатта қосылыстар
3 ... ... іс – ... Дәріс барысында негізгі
ұғымдарды зерттеу барысында белсенді қатысу.
Дәптерде қысқаша баяндап отыру.
Түсініксіз жерлерін дәпетрдің арнайы жеріне белгілеп отыру және ... ... ... ... ... ... алатын материалдарды белгілеп отыру.
Үйде жұмыс жасау барысында көңіл бөлетін реакция теңдеулерін белгілеу;
Өндіру технологы мамандығына керекті ... ... осы ... барысында білімдерін тереңдету;
4 кезеңде оқытушының іс – әрекеттері. Қорытынды жасау:
1. Д.И.Менделеевтің Периодтық жүйесіндегі ... ... ... ... таом құрылысының электрондық қабаттары жайлы;
3. Жай заттардың құрылымы туралы – олардың жалпы физикалық қасиеттері
туралы;
4. ... ... ... ... ... ... ... білімдері жайлы;
4 кезеңде студенттің іс – әрекеттері: Металдық ... ... ... ... Тақырып бойынша жұмыс жасау жоспарын құрастыру.
«Жалпы металдарды алу ... ... ... ... картасы.
1даярлық кезеңінде оқытушының іс – ... ... ... мен ... ... ... ... және лабораториялық
жұмыстың мақсаттары мен міндеттерін анықтау.
Бұл жерде өңдеу технологиясын ... ... ... ... ... ... ... жөн, себебі мыоһрыш шикізат және дайын
өнімнің құрамына кіреді және оның қасиеттерін ... ... ... ... ... жалпы алыну технологиясының принциптерімен
танысады.
Мақсаты: қасиеттерін зерттеу барысында осы ... ... ... ... технологиясының принциптерімен танысу және оныі
ерекшеліктерімен, Қазақстан зауыттарындағы алыну әдістерінің ... ... - тағы алу ... ...... 2н мырыш сульфатының ерітінідісі, алюминий
және қорғасынды электродтар, ток алуға арналған ... ... ... ... тәрізді түтік.
Осы лабораториялық жұмысты ... ... ... ... ... ... ... жерлердегі өндіріс орындары бойынша құрастыруға тырысу.
Титан, қорғасын, мырыш, мыс металдарын алыну ... ... ... ... ... ... ... өндірістік алу(титан, қорғасын, мырыш, мыс ) әдісін ... ... ... ... ... схемасын
1даярлық кезеңінде студенттің іс – әрекеттері. ... ... ... берілген тапсырмаларымен, мақсатымен және
негізгі ... ... ... жағдайда алу әдісін таңдаған
әдістің тиімді әдісі болатыны туралы ... ... ... ... ... есептеулер:
1тапсырма. Мырыш сульфатының күйдіру ... ... ... ... = ... ... ΔG(SO2) = ... ZnS + О2 = ZnO + SO2
2) ΔGреак = ΔG(ZnО) + ΔG(SO2) - ΔG(ZnS)
ΔGреак = - 318 + (-300,4) – 198 = -806,4 ... ... ... көміртекпен тотықсыздану реакциясының
Гиббс энергиясын есептеу.
Шешуі:
ZnО + С = Zn + ... = ... - ... = -393,5 – 318 = -711,5 ... ... ... алу энергетикалық тиімді әдіс екені туралы
қорытынды жасау.
2 ... ... іс – ... ... ... Мырыш
сульфатының ерітіндісінің электролизі кезінде қандай ... ... ... Не ... АО ... - та ... әдіспен алмайды?
Лабораториялық жұмысты орындау барысында қауіпсіздік техникасын қатаң
сақтау.
Тақырыпты нақтылау. ... ... ... ... тартпа шкафта жасайды, қыздырғыш приборлардан алшақ
жерде)
Сабақтың негізгі кезеңдерін атап ... ... ... арналған
тапсырмаларды тексеру, металдарды алу әдістерінің ... ... ... ... ... ... қадағалау, лабораториялық
жұмысты орындауға арналған термодинамикалық есептеулер.
Мәселелік сұраққа жауапты болжау. Текориялық ... ... ... ... пен ... жүретін процесстерді түсіндіру үшін.
Ұжымда жұмыс жасау қабілеттерін бақылау, электр ... ... ... ... ... қауіпсіздік техникасы.
2 кезеңде студенттің іс – ... ... ... ... көз ... Лабораториялық жұмысты орындауға құралдарды
жинау. U – тәрізді ... ... ... ... ... батырып ток көзіне қосып процессті ... ... және газ ... ... және ... ... процессстерді сипаттау. Катодта екі ... ... ... ьырыш сульфатынан мырыштың тотықсыздануы жіне судың
тотықсыздану ... ... ... ... ... мырыштың
орналасқан орны туралы айта кету. Сол себпті мырыштың ... ... ... ... Ал ... оттек бөлінеді, себебі сульфат –
иондар гидроксид – иондардан кейін орналасқан.
3кезең. ... іс – ... ... ... ... ... ... іс – әрекеттерін бақылау, керекті
жағдайда көмек көрсету:
- Электролизге арналған құралдарды ... ... ... ... сульфатынығ ерітіндісін даярлау;
- Экспериментті орындау барысында қауіпсіздік техникасын сақтау.
3кезең. Студенттердің іс – ... ... ... ... эксперименттің нәтижесін енгізу.
4кезең. Оқытушының іс – әрекеттері. Нақты ... алу ... ... ... ... металдарды алудың негізгі әдістерін
қайталау. Лабораториялық жұмысты қорғауды ұйымдастыру және теориялық
материалды меңгеру ... ... ... ... ... пікірін
тыңдай отырып, сәйкес баға беру.
4кезең. Оқытушының іс – әркеттері. Теориялық ... ... ... ... ... ... ... отырып
лабораториялық жұмысты қорғау. Қорғау кезінде жергілікті материалдарды
қолдану, Қазақстан ғалымдарының қосқан ... ... ... ... баға беру.
«Металдар және оның қосылыстары» тақырыбына студенттердің ... ... ... ... ... ... ... кезеңі. Оқытушының іс – әрекеттері.Жергілікті материалдарды
пайдаланып ... ... ... мен ... ... ... тақырыптар:
1. «Магний және оның қосылыстары»,
2. «Мырыш және оның қосылыстары»,
3. «Қорғасын және оның ... ... және оның ... ... және оның ... ... және оның қосылыстары»,
7. «Берилий және оның қосылыстары»,
8. «Сынап және оның қосылыстары»,
9. «Темір және оның қосылыстары»,
10. «Кадмий және оның қосылыстары».
Негізгі және ... ... кейс ... ... ... іс – әрекеттері. Тақырыппен және ... және ... ... ... ... танысу.
2кезең. Оқытушының іс – әрекеттері. Кейсті ... ... ... ... әдебиеттер таңдауда, орындалған тапсырмаларға
баға беруге, тәуелсіз эксперттерді таңдауға ... ... ... ... ... ... топтарды құрастыру. Студенттер жауап
іздеп, тауып алатын мәселелік сұрақтар ойластыру. Егер ... ... ... ... ... көмек көрсету. Мысалы, «магний
және оның қосылыстары» таұырыбында оқытушы келесі сұрақтар қойылады: 1.
Магний элементінің ... ... ... ... ... мен ... дәрежелері, негізгі минералдары, ... ... ... ... негізгі магнийді алу әдістері,
(магний хлоридінің ... ... және ... ... ол ... тірі ағзалардың құрамына ... ... ... бакалавр – технолог білу керек; магнийдің биологиялық
ролін анықтап, оның тағамды заттардың ... ... ... ... Тағамдық бояғыш– зат ретінде қолданылатын зат ретінде ... және ... ... қосылыстар түзетінін, магнийдің
маңызын және сапасын тексеру. Технологиялық үдерістерге қатысушы элемент
ретінде ... ... ... ...... ... ... Студенттердің іс – әрекеттері. Жоспарланған жұмысты жүзеге
асыру үшін топтарға ... ... ... ... ... ... керекті тақырыптарды, әдебиеттерді таңдап талдау жұмыстарын
жүргізеді.Сұрақтары пайда болған кезде оқытушымен кеңесу. ... ... ... ... ... ... ... екінші топтың негізгі
топша элементі екенін; -сыртқы электрондық қабатта екі ... ... ... ... бос р-орбитальдың болуына байланысты
органикалық лигандалармен комплекс ... ... ... ... - ... ... тотығу дәрежелері 0,+2, валенттілігі ІІ. Магний
– табиғатта кең ... ... ... есептеледі. Қазақстан жерлерінде
хлоридтер түрінде – минерал бишафит (MgCl2 · 6H2O) және карбонаттар түрінде
– минерал доломит (MgCO3· CaCO3 ... ... іс – ... Негізгі жүргізілетін жұмыстарды
мұқият қадағалау, керек жағдайда көмек ... Кіші ... ... ... ... ... қабылдау , зерттеу әдістерін,
шығармашылық деңгейін жоғарылатуда және ... ... ... ... ... ету, ... ... істеу, басқаның идеясын
тыңдай білу, қиындықтарға қарсы тұру сияқты қасиеттері бақыланады.
3кезең. Студенттің іс – ... ... ... жазу ... көлемді ақпаратқа (магний жайлы) ие болу керек оның ... ... ... ... ... ... алу; бұл жерде әсіресе
өңдеу өнімдерінде магнийдің болуы және алынатын өнімнің сапасына
4 кезең. Оқытушының іс – ... ... ... және ... ... ... қорытынды жасау. Жеке студенттердің пікірін
тыңдап ... ... баға ... ... ... өз ... баға ... кезең. Студенттің іс – әрекеттері. Өз – ... ... ... ... ... бағасын есепке алу ... Бұл ... ... ... ... білуі, топтық баға беру бағаланады.
«Ас тұзының сапасын анықтаудағы экспертиза (Көкшетау ... ... ... ... NaCl)» ... ... технология бойынша зертханалық жұмыс кезінде студенттердің өзіндік
жұмысын ұйымдастырудың ... ... ... кезеңдегі оқытушының іс – әрекеттері. ... ... ... ... ... ... ... қаласының
наубайханаларында қолданылатын натрий хлориді NaCl)».
Мақсаты:Студенттерде жобалау бойынша дағдыларын қалыптастыру, ... ... ... ... ... ... іс – әрекеттерінде
қолдану. Кәсіби іс – әрекеттерін дамытуда негізгі компоненттерін дамыту: ... ... ... ... ... ... ұрыс – керісті
болдырмайтын мәселелерді шешу жолдарын ұсыну және денсаулығына байланысты
әлеуметтік әдеттерді ... өз ... ... ... ... ... сөйлеу дағдыларын қалыптастыру. Зерттеу қабілеттерін дамыту: анализ
(мәселені дұрыс анықтау, ақпараты жинау), бақылаулар жүргізу, ... ... ... ... кезеңдегі студенттің іс – әрекеттері. Жобаның тақырыбымен танысу.
Жобаны анықтаудағы ... ... мен ... анықтау.
Көкшетау қаласының наубайханаларында қолданылатын натрий хлориді NaCl
ас тұзының сапасын зерттеу.
Міндеттері:
-әдебиеттер тізімін жинақтау;
-экспериментті анықтау әдістерін анықтау;
-зерттеуге аранлған ... ... ... ... ... үшін керекті құралдар мен қажетті құралдарды
даярлау;
-экспериментік жұмыс жасау;
-қорытынды жасау;
-жасалған жұмысты баяндама ... ... мен ... даярлау.
2 кезең. Оқытушының іс – ... Жоба ... ... құруға
көмектесу. Сонымен қатар жобаны орындауға қажетті қосымша әдебиеттер ... ... ... ... алып ... одан ... жасауға жәрдемдеседі.
2 кезең. Студенттің іс – әрекеттері. Жоспарды орындау ... ... ... таңдап, жинастыру. Натрий хлоридінің
сынмасын әртүрлі наубайханардан алу(АО «Аксай - ... ... ... Экспериментті жүргізу әдістерін ұсыну,
жобалық жұмысты көрсету формаларын анықтау. ... – да ... ... ... ... )
3 кезең. Оқытушының іс – әрекеттері. ... ... ... сараптайды, эксперименттер бойынша дұрыс қорытынды жасауға
бағыттайды.
Бұл кезеңде студенттер лабораториялық ... ас ... ... ... ... ... оларға анализ жасау.
3 кезең. Студенттің іс – әрекеттері. Әртүрлі наубайханалардан алынған
сынамалармен зерттеу жұмысын жүргізу. ... ... ... ... ... ... тұздың түсі және иісі;
- Қоспалардың массалық үлестерін анықтау
(ол үшін сынаманы суда ерітіп, ... ... ... ... үшін ... ... ал ... кептіретін шкафта
кептіріп, қоспадағы заттың массалық үлесін анықтау);
- Ылғалдылығы (оны анықтау үшін тұз сынамасын 1600 С ... ... ... одан ... оны ... ... ... тағы 30 мин
шкафқа кептіруге қойып, сынаманың массасы өзгергенге дейін ... ... ... үлгідегі заттың массалық үлесін анықтаймыз;
- Сапалық элементтік құрамын анықтаймыз;
- Химиялық қауіпсіздігін анытаймыз.
Эксперименттің нәтижесін әрлейді.
4кезең. Оқытушының іс – ... Жоба ... ... ... және студенттердің жұмыс сапасын тексеруге
экспертиза ... ... ... ... ... ... студенттерді жұмыс қорытындысын ... ... ... ... ... ... наубайханала-
рында қолданылатын натрий хлориді NaCl ас тұзының сапасын ... ... ... ... ... және ... ... барысындағы іс – әрекеттер
бойынша өз пікірлерін білдіріп белсенді қатысу.
Іскерлік ... ... оқу ... ... ... ... жас ... болашақ мамандығын таңдау ... ... ... тигізеді.
Негізінен ролдік ойындар студенттердің – ... ... ... ... дамыту үшін ұйымдастырылады.
Өзіне басқарушының ролін ала отырып(бас ... ... ... ... ... т.б.) ... ... жауапкершілікті
сезіне алады. Сонымен қатар ойындар – ... ... ... ... ... себепкер бола алады.
Психологтардың айтуынша ... ... ... ... ... тыңдамайды, елемейді деген ойда және сол үшін қатты қысылып
дискомфорт ... ... ... оқу пәні ретінде химия пәні басқа пәндерге қарағанда
артықшылығы көп, ... ... ... кез келген өндіріс химиялық біліммен
сәйкестенеді. Осы себепті ... ... ... ... ... ... ... мәселелрін , экологиялық
проблемаларын, ... ... мен ... ашады. Ойындар өткізген
кезде әртүрлі әдістемелік әдістерді, оқыту ... ... ... Бұл ... студенттің белсенділіктің барынша максималды артуына
және өзіндік жұмыс жасауға итермелейді. Осы аспектілер рөлдік ... ... ... ... ... анықталады, себебі іскерлік
ойындар кезінде нақты «дәрігер ретінде жаса, немесе министр ретінде шешім
қабылда...» ... ... ... ... ... түсті металдарды ... ... ... ... ... бірін ұсынамыз.
Ойынның мақсаты:
1. Қазақстандағы түсті металдарды өндіру ... ... ... ... ... ... ... әдістер мен жағдайлармен,
химизімімен, технологиялық кестесімен, ... ... ... түсті металдардың маңызымен
таныстыру;
2. Өндіріс орындарында ... ... ... ... Қазіргі өндірістегі адам(антропогендік) ... ... ... кездегі өндіріс әртүрлі мамандықтардағы ... ... ... жүзеге асырылады».
Оқытушы: Біздің жас ... ... ... ... ... өте зор екенін біз барлығымыз ... ... ... ... және ... ... қолданылады. Және біз
бүгін ... ... ... ... ... ... ойын
өткіземіз. Өндірістік кеңеске қатысушылар: зауыт директоры, бас инженер,
геология және барлау ... ... ету ... техникалық бөлім,
экономист, қоршаған ортаны қорғау бөлімі, жөнелту бөлімі, кадрлар бөлімі,
ғылыми – зерттеу лабораториясы, ... ... ... ... химизімін және металдарды
алудың тиімді әдістерін ... ... ... ... ... ... даярлану сапасы, ұсыныстары, айтылған сындары бойынша
әр бөлімнің ... кез ... ... ... отырады. Кеңесті басшы
жүргізеді.
Геология және барлау бөлімі. ... ... ... пайда болу тарихын зерттеп барлайды.
Қамтамасыз ету бөлімі. Тау кен ... ... өоры ... ұсынады.
Технологтар. Түсті металдарды алу технологиясын сипаттайды.
Химик. Алынатын ... ... және ... ... ... ... алу негізінде жатқан химиялық реакция
теңдеулерінің ... ... Ауыл ... ... ... ... ... металдарды сатудың тиімді жолдарын ұсынады.
Технологтар. Бұлар ең қауіпсіз қалдықсыз өндіріс принциптерін негізге
ала отырып өндіру өнімдерінің түсті ... ... ... ұсынады.
Қорғасын өндіруде мамандандырылған технологтар аккумулятор зауытын салуды
ұсынады, осы кезде қазақстанда оны өндіру үшін ... ... ... ... Шығыс Қазақстан облысында бар екенін айта отырып, ... ... ... ... қатар өндіру орны да
(жеңіл автомашина шығаратын «Shkoda» «Азия авто» ... ... ... осы ... атом ... ... өңдейтін өндіріс орындары
орналасқан.
Эколог. Республиканың мүмкіндігінше экологиялық жағдайына ... ... ... ... қорғауға, ресурстарды тиімді
пайдалануға, қалдықсыз жұмыс істеу принциптерін қолдануға жетелейді.
Лабораториялық ... ... ... ... ... теориялық білім берудегі дәрістер, семинарлар, СӨЖ, ... ... және ... ... ... ... табылады.
Лабораториялық жұмыстарды орындай отырып, өндіру өнімдерінің бакалаварлары
бағдарлама курсын толығырақ меңгеру деңгейлері ... ... ... ... ... мен ... анықталады, теориямен
практиканың ұштасуы жүреді бұл ғылымдағы күрделі сұрақтардың болашақ
маманы үшін маңызы ... ... ... ... ... отырып
зерттеушілік немесе мәселелік сипатта ... ... ... ... Осы тәжірибелерді орындай отыра студенттің ойы
химиялық ... ... ... көз – ол ... ... ... ... қатар туындаған гипотезаларын болжау және дәлелдеу ... ... ... дәлелдейді. Өздігінен жасаған жұмыстарды негізге ала
отырып, ... ... ... ... химиядан алған ... және ... ... мәселелерді шығармашылық танытып
шығаруға ... ... алу» ... ... ... ... жоғарыда көрсетілген.
Студенттердің өздік жұмысы оқу жұмысының негізін құрайды және алынған
білімдерін тереңдету мен іскеліктерін ... ... ... ... жаңа ... ... ... коллоквиумдар мен сынақтарға
даярлық. Сонымен қатар ... ... ... ... ...... ... шығару және оған анализ жасау, оқу
бағдарламасына ... ... ... ... ... ... Бұл жұмыстардың негізгі мақсаты студенттерді өзіндік жұмыстардың
түрлеріне үйрету, өз ... ... ... материалдарды
пайдаланып жаңа өздерінің әдістерін ұсыну. Студенттердің ... ... ...... ... ... ... қолдану студенттерді қадам – қадаммен оқу процессінде жетістіктерге
жету дәрежелерін жоғарылатады .
Мультимедиялық құралдар.
Мультимедиялық құралдар ретінде SMART Notebook ... ... өнім ... ... ... ... бір
бқлігі болып есептеледі.
SMART Notebook негіздері. SMART өнімі интерактивті экранға тигізген
нәрселерді таниды және сол ... ... ... ... ... SMART Notebook ... және ақпаратты бояулардың көмегімен
ақпаратты талдайды. SMART Notebook кез келген ... ... ... ... ... ... интерактивті дисплейдің үстінде
электронды перомен жүргізу арқылы ақпаратты жазып, қөшіріп т.б іс – ... ... ... ... ... лотоктарда орналасқан
ақпаратты бояулармен де жазып суреттер сала аласыздар, оны сақтап немесе
қайтадан ... ... іс – ... де ... ... Notebook ... ... SMART Notebook файлдарын сабақтарды
немесе ... ... үшін ... ... Әр notebook ... ... тұра ... Әр бетте өзінің объектілері, қасиеттері және
параметрлері болады. Бұл ... өз ... ... ... ... тік ... мәтіндерді, графикалық
суреттерді, Adobe Flash материалдарын және ... қоса ... Windows, Mac ... Linux ... жұмыс жасайтын түрде де
сақтауға болады. Онымен бірге өз файлдарыңызды әр түрлі HTML және ... ... ... ... ... ... бар ... көрсетіп тұрады. Егер сіз беттердің мазмұнын өзгертсеңіз SMART
Notebook автоматты ... ол ... ... ... ... суреттер, әртүрлі түстердің көріністерін, мультимедиа
файлдарын, .notebook файлдарын көшіріп қоюға және ... ... ... да болады. Сонымен қатар галерея басқа да ... ... ... ... негізгі тақырыптары -ол мультимедияның
мыңдаған топталған файлдары мен суреттері.
Инструментариялар «Оқыту сабақтары» – ол ... ... ... ... ... ... ... толықтырылатын
интерактивті сабақтарды құрастыруға болады.
Жүйелік ресурстар - SMART өнімдерімен ... ... ... ... оның ... ... ... сонымен қатар
бағдарламаны қолдану бойынша нұсқаулар мен кеңестер ... Сіз ... файл ... және ... веб – ... де
орналастыра аласыз. Бұл жұмыс сіздің файлыңыздың презентациясы кезінде
өзіңізге керек ... веб – ... тез ... ... ... ... интерактивті оқыту әдістерін қолданып оқыту
әдістемесі бойынша жүргізілген педагогикалық эксперимент және ... ... ... ... ... эксперимент жұмысы үш
кезеңнен: анықтаушы, қалыптастырушы және бақылау тұрды.
Анықтаушы педагогикалық эксперимент 2010–2012 жылдары Ш. ... ... ... ... ... Оның мақсаттары:
– қазіргі заман жоғары мектебіндегі ... ... ... ... ... ... ... жағдайын зерттеу және талдау;
– жоғары мектеп оқытушыларының зерттеліп отырған ... ... ... ... ... қолдану кезінде студенттердің ... ... ... анықтау.
Қолданылған әдістер: оқытушылар мен студенттерден сауалнама ... ... ... ... ... ... педагогикалық
тәжірибелер, мәселе бойынша психологиялық-педагогикалық және әдістемелік
әдебиеттер зерттеліп талданды, оның негізгі аспектілері сарапталып, ... ... ... ... ... ... оқытушылар арасында сауалнама жүргізілді, оған 52
оқытушы қатысты. Сауалнаманың ... ... ... ... көз жүгіртейік.
Бірінші сұраққа (жоғары оқу орындарында интерактивті ... ... ... ... алынған жауаптарды өңдеу нәтижесі мұғалімдердің
көпшілігі (78%) жоғары оқу орындарында интерактивті оқыту ... ... ... ... ... ... Оның себептері ретінде жоғары
мектептерде оқыту үрдісін ұйымдастырудың тиімді түрі ... ... ... жан – ... қолдану қажет деген пікір
білдіреді.
Сурет 5 – Жоғары оқу орындарында интерактивті оқыту әдістерін ендіру
қажеттігі
(оқытушылар арасында ... ... ... ... ... ... интерактивті оқыту әдістерін ... ... ма?» ... ... ... ... ... оқытушылар
қауымының көпшілігін (67%) өз мекемесіндегі интерактивті оқыту әдістерін
қолдану деңгейі қанағаттандырмайтындығын көрсетеді. Оның ... ... ... ... құралдардың жетіспеушілігін көрсетеді.
Сурет 6 – Сізді жоғары мектебіңіздегі интерактивті оқыту әдістерін қолдану
деңгейі қанағаттандыра ма?
Жоғары оқу ... ... ... ... ... міндетін
анықтауға арналған үшінші сұрақтың жауабы ретінде олар болашақ мамандардың
кәсіби құзыреттіліктерін қалыптастыруға ... ... ... көрсетеді.
Қазіргі кезде қолданылып жатқан интерактивті оқыту әдістерінің қандай
түрлері жоғары мектеп оқыту ... үшін ... деп ... ... төртінші сұрағының нәтижелері айқындалды. Олардың тиімді
түрлері ретінде интерактивті дәрістер, кейс ... ... ... ... ... Ал, ... ... қолданылып жатқан
интерактивті оқыту әдістерін ұйымдастыру кезінде туындайтын қиыншылықтар
ретінде (бесінші сұрақ) олар ... ... ... ... ... 7 - ... кезде қолданылатын интерактивті әдістердің түрлері
|0қу жылы ... ... ... ... ... | ... саны |(%) ... - 2011 ... |47 |69 |
| ... |46 |58 |
| ... |50 |74 ... - 2012 ... |47 |63 ... 5 – Студенттердің «Бейорганикалық қосылыстардың негізгі кластары»
модулі бойынша жалпы білім сапасы
| ... ... ... |Жалпы білім сапасы|
|Оқу жылы | ... |(%) ... ... |47 |65.3 ... ... |46 |54.2 ... ... |50 |76 ... ... |47 |60.9 ... 6 – Студенттердің «Химиялық байланыс» модулі бойынша жалпы ... | | | ... жылы ... ... ... білім сапасы|
| | ... саны |(%) ... ... |47 |80 ... | | | |
| ... |46 |69,5 ... ... |50 |80,8 ... | | | |
| ... |47 |72 ... 7 – ... ... ... ... модулі
бойынша жалпы білім сапасы
| ... ... ... ... жылы |қосылыстардың |байланыс» модулі|диссоциациялану |
| ... ... |(%) ... ... |
| ... (%) | |(%) ... ... |74 |69,2 |80,8 ... |65 |58,3 |72 ... ... |72 |68 |80 ... |65,2 |60,9 |69,5 ... 8 – ... үш модуль бойынша жалпы білім деңгейі (%)
Сурет 8 - Студенттердің «Бейорганикалық қосылыстардың негізгі кластары»
модулі бойынша ... ... ... 9 - ... «Химиялық байланыс» модулі бойынша жалпы білім
сапасы
Сурет 11 − Студенттердің ... ... ... ... негізгі
ұғымдарды игеру дәрежесі бойынша жалпы білім деңгейінің динамикасы.
Педагогикалық зерттеу барысында барлық зерттеулерді жүйеге келтіретін,
бейорганикалық химияның ... ... ... білімдерінің деңгейін
анықтайтын анықтаушы бақылау жұмысының нәтижелері анықталды ... ... сол ... және ... ... білім деңгейлерін анықтау
нәтижелерін салыстырып көрейік (Кесте ... ... ... ... ... ... |Бақылау тобы|Эксперимент |Бақылау тобы ... |
| | ... | ... |
| Оқу жылы ... ... |
| | | |
| | | ... | | ... |4,2 |8 ... |430 |3 ... |320 |2 ... |350 |12 ... |18 |11 ... |12 |2 ... |24 |3 ... |615 |17 ... ... ... ... |Орналасу |
|металдар ... ... |кен орны ... |
| | | | ... |
| | | | ... су, |
| | | | ... т.б.) ... | | | | ... | | | | ... | | | | ... | | | | ... | | | | ... | | | | ... | | | | ... | | | | ... | | | | ... | | | | ... | | | | ... ... ... Металлургия өнеркәсібі қандай салалардан тұрады?
2. Түсті металлургияның негізгі базаларын ... ... ... өнеркәсібінің орналасуында неге электр энергиясы
басты рөлді атқарады?
4. Мыс зауыты неліктен шикізат көзіне жақын салынады?
5. Металлургия ... орны мен ... ... ... ... ... ... металлургия өндірісінде кездесетін экологиялық проблемалар және
алдын алу шаралары
8. Түсті металлургияның орналасу ерекшеліктерін ...... ... №4. ... және оның қосылыстары» тақырыбы PHYWE
жүйесі бойынша практикалық жұмыс.
Практикалық жұмыс №4. Темірдің (ІІ) және (ІІІ) валентті иондарының сапалық
реакциялары және ... ... ... аты – ... ... жүргізу уақыты: 1 сабақ.
Қауіпсіздік ережелері: мобильді интерфейспен ... ... ... ... рН ... ... болып келеді, сондықтан оны түсіруге немесе
қатты затпен ұруға болмайды.
І . Құралды қосу және құрастыру және ерітінідінің ортасын анықтау.
1. Мобильді ... ... ... ... өткізгішті қосады.
2. Датчиктерді қосуға арналған өткізгішке рН көрсеткіш алмалы
салмалысын қосады.
3. Жасыл бүркеншекті шегемен ... ... ... ... ... ... Тілдермен каналға құрал көрсетулері ауыстырып қояды.
5. рН датчигінен қорғау қалпағын шешеді.
6. рН ... ... ... ... (ІІІ) ... ерітіндісінен сынауыққа құйып тұрғыдан 3см-ге
дейін ерітіндігіе датчикті батырыңдар, рН көрсетікішін жазып алыңдар.
|Тұз формуласы |рН ... ... ... | | ... | | ... ... ... дұрыстығы___________________
Теңдеулердің
дұрыстығы___________________
ІІ. Темір иондарын сапалық реакциялардың көмегімен анықтау.
Темір 2+ ионын анықтау;
1. Ол үшін темір (ІІ) хлоридінен ... 2-3мл ... оның ... 2-3
тамша сары тұзын қосу. Турнбул көгі деп аталатын комплексті қосылысы
түзіледі.
2. Не ... ... ... ... 3+ ионын анықтау;
1. Ол үшін темір (ІІІ) хлоридінен пробиркаға 2-3мл құйып оның үстіне 2-3
тамша ... ... ... ... көгі деп аталатын комплексті қосылысы
түзіледі.
2. Не бақыладыңдар? Бұндағы өзгерістердің бірінші жағдайдан қандай
айырмашылығы бар?
3. Алынған нәтижелерді дәптерге енгізіңдер. Реакция теңдеулерін
жазыңдар.
ІІІ. ... ... ... ... реакция теңдеулерін жазыңдар.
|Анықталатын |Анықтаушы реагенттер |Алынатын заттар (өнім) ... | | ... ... ... ... |
|FeCl3 |K4[Fe(CN)6] ... ... көгі |
1. ... ... ... келтіріп, интерфейстің анықтағышын, пробиркаларды
сумен шайып жабу.
2.
Қорытынды:_____________________________________________________________
Баға ______________________________ ...... ... тақырыбы бойынша интерактивті дәріс
үлгісі.
«Бейорганикалық қосылыстардың негізгі кластары » бойынша студенттердің
өзіндік жұмыстарының үлгісі
С – ҚОСЫМША
PHYWE датчикті жүйе ... ... ... ... ... ... құрал
3. Интерфейс Cobra-4
Д – ҚОСЫМША
Диагностикалық бақылау жұмысы
Модуль: «Электролиттік диссоциация және электролиттердің қасиеттері»
«Электролиттік ... және ... ... модулі
бойынша МНБС-2 талаптары:
1) Электролиттік диссоциациялану теңдеулерін құру.
2) Ион алмасу реакцияларының теңдеулерін (молекулалық және иондық ... ... ... ... ... ... ... ерітінділерінің қасиеттерін түсіндіру.
5) Бейтараптану реакциясының мәнін түсіндіру.
6) Қышқылдар, негіздер және тұздардың судағы ерітінділерінің қасиеттерін
сипаттау.
7) Бейорганикалық заттарды ... (Ba2+, Ca2+, Fe3+) және ... CO32-, Cl-) ... ... анықтау тәжірибелерін жүргізу.
8) Химиялық теңдеулер бойынша есептеулер жүргізу.
А. Диссоциацияланда Ba2+ ионын түзетін заттың формуласын анықта:
H-1A) BaCl2 Ә) BaSO4 Б) BaO ... BaCO3 Ә) Ba(NO3)2 Б) ... B) ... BaSO3 Ә) BaSiO3 Б) BaS ... BaCO3 Ә) BaSO4 Б) Ba(OH)2 B) ... Сулы ... ... заттардың жұбы:
H-1 A) NaCl және MgSO4
Ә) KCl және MgSO4
Б) BaCl2 және MgSO4
B) СuCl2 және MgSO4
H-1 A) FeCl2 және ... FeCl2 және ... FeCl2 және ... FeCl2 және ... A) Na2S және MgSO4
Ә) KNO3 және MgSO4
Б) NH4Cl және MgSO4
B) ... ... A) KCl және ... HCl және ... NH4OH және ... ... Na2CO3
2. Берілген затты ерітіндіге ауыстырады:
H-1Кальций карбонаты
H-2Мыс (II) гидроксиді
H-3 Темір (II)сульфиті
H-4 Мырыш гидроксиді
А) MgCl2 Ә) H2S Б) ... ... ... ... ... ... ... қысқартылған иондық
теңдеуі:
H-1 калий карбонаты мен күкірт қышқылы
H-2натрий сульфаты мен ... ... ... мен натрий гидроксиді
H-4магний ацетаты мен калий гидроксиді
А) H+ + OH- = ... CO32- + 2H+= CO2↑ + ... Mg2+ + 2OH-= ... SO42- + Ba2+= BaSO4↓
5. Берілген ерітінділер
H-1 күкірт ... ... ... тұз ... азот ... ... ... әрекеттеседі:
A) AgNO3 Ә) BaCl2 Б) Na2CO3 ... ... ... силикат-ион
H-2 хлорид-ион
H-3 сульфат-ион
H-4 карбонат-ион
анықтау үшін келесі ион бар реактив керек:
A) Ag+ Ә) Ba2+ Б) H+ В) ... ... ... ... ... күміс
H-3 барий
H-4 мыс (II)
мына зат арқылыанықтайды:
A) NaOH Ә) Na2SO4 Б)HCl ... Тұз ... ... ... ... ... индикаторы:
A) көгереді Ә) түссіз Б) ... В) ... ... ... ... Na3PO4
судағы ерітіндісінің ортасы:
A) қышқылдық; Ә) бейтарап; Б) ... ... ... ... ... ...
Н-4 16г
мыс (II) сурьфаты CuSO4 мен 10г натрий гидроксиді NaOH әрекеттескенде
түзілген ... ... ... 12,25г; Ә) 4,9г; Б) 9,8г; ... Зат суда ... ... иондар:
H-1 натрий дигидрофосфаты
H-2 калий гидросульфиді
H-3 алюминий гидроксохлориді
H-4 мырыш нитраты
............................................................................
.............................................................
12. Құрамында
H-1 9,8г
H-2 19,6г
H-3 4,9г
H-4 8г
күкірт ... бар ... 11,2г KOH ... ... ... ... ... өзгертеді?
......................................................................
-----------------------
Білім беруші
Білім алушы
Білім алушы
Білім алушы
Білім алушы
Білім беруші
Білім алушы
Білім алушы
Интерактивті технологиялардың ... ... 10 – ... ... ... ... бойынша жалпы білім сапасы
1. Интерфейс Cobra-3

Пән: Химия
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 83 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Қазақстан Республикасындағы білім мен ғылым интеграция үрдістері43 бет
"Диспансеризация."3 бет
MS Access ортасында мәліметтер қорын құру4 бет
Pascal және Си тілінде бағдарламалау29 бет
Аң алау ұғымы және түрлері.10 бет
Диспансеризация жайлы ақпарат3 бет
Тоқыма бұйымдарына күтім жасау5 бет
1. қ.р. және тағам өнімдерінің ғылыми мекемелері 2. тағам өнімдерін модельдеудің математикалық әдістерін қолдану5 бет
9 сыныпта бейорганикалық химияны оқытуда халықтық педагогика элементерін пайдалану әдістемесі73 бет
Flash MX ортасының интерактивтілігі20 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь