Қазақтың діни мерекелері

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 3

І.тарау. Ораза айт мерекесі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...7

ІІ.тарау. Құрбан айт мейрамы ... ... ... ... ... ... ... ... ...17

ІІІ.тарау. Мәуліт күні ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .25

Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...33

Пайдаланылған әдебиеттер тізімі ... ... ... ... ... ... ... ... 35
        
        әл-Фараби атындағы Қазақ Ұлттық Университеті
Тарих факультеті
Археология және этнография кафедрасы
Курстық ... ... діни ... Қалшабаева Б.К.
т.ғ.к., доценті
Орындаған: Жапарбекова А.А.
1 курс магистранты
АЛМАТЫ, 2007
Жоспар:
Кіріспе ... ... айт ... ... айт мейрамы ……………………………..17
ІІІ–тарау. Мәуліт күні ………………………………………25
Қорытынды …………………………………………………..33
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі …………………………..35
Кіріспе
Тақырыптың ... ... ... ... ерте ... бері ... ... мерекелердің үлкен орын алатыны белгілі. Бабаларымыздың сан ... ... ... ... ұзақ жылдар бойы патшалық ресейдің,
70 жылдай ... қан ... ... ... ... ... ... мемлекетінің шаңырағын көтергеніне де 15 жылдай уақыт болды. Осы
жылдар ішінде бір ... ... ... ... әлеуметтік және
экономикалық даму үстінде. Дәл қазіргі Қазақстан әлемдік қоғамдастықта
егемендік ел ретінде танылған ... күн ... ... ... ... халқының діліне сай мемлекеттік идеологияны қалыптастыру ... ... ... бері ... ... ... ... өз
тарихына, салт-дәстүріне, дініне, діліне, тіліне ... ... ... ... Осы тұрғыдан алғанда бұл тақырыптың маңыздылығы зор. ... ... ету ... ... ... көзқарасын, рухани өресін,
танымы мен нанымын жалпақ жұртқа жайып, өзін-өзі жұрағаттап танытатын, әрі
мәшһүр ететін халықтың ... келе ... ескі ... мен ... жөн ... болса керек. Талай ұрпақтардың ... ... ... тар жол – ... ... замана зобалаңдарынаң өткен
өрісті тарихымыздың өн бойында өшпей, ... ... ... ... ... ... келе ... бұл қасиетті қазыналарымыз өзінің
өміршеңдігімен тәнті етеді. Өйткені мұнда бәріміздің бас ... ... ... ділі ... ... Халқымыздың бағы да, бары ... мен ... де ... ... ... баянды болашақтың көк байрағы
көтеріле алмайды, емін-еркін тыныстап, еңсесін тіктеу де ... ... мен ... ... ... ... бет бұрған рухани тілеуге де
қолы жетпейді. Ұлттық ... ... білу – ... өз ... ... ... ... иманды тірлігінің ұятына сенуі.
Әр халықтың пешенесіне жазылған тағдыры болады. Ұлттық келбетіміз жайлы
ой қозғағанда сол тағдырдың сан түрлі соқпағына ... ... ... ... ... ... көз ... келді. Оның түйінді
тораптары, ілкімді арналары тереңдерге жетелеп, тарих қатпарларынан ... ... ... ... ... ... қайран қалып, көңілге мақтаныш толады.
Ал халық басына түскен зауалдар тақсіреті неше қилы ... ... ... ... қарап тұрсақ, қазақ халқының көрмегені де, кешпегені де аз
емес екен. Отаршылдықтың ... ... ... ... ... ... халықта не хал болушы еді? Бүгежек тірлік белін жаздырмай,
адымын ... ... ... ... ... ... ... дүниеге
келгеннен қасан қағида – жат-уағыз миына тықпаланды, өткеннің ... ... ... ... алып келді, ақыр соңында танып білгенімізден –
ұмытқанымыз, тапқанымыздан – жоғалтқанымыз көп болып шықты. Оны енді ... ... ... ... ... ... ... жеңіп,
еңсемізді тіктеген серпілісіміз – мәңгірген жанның есін жиған ала ... ... ... ел ... етек-жеңімізді жиып, ертеңгі
күнімізге алаңдай бастауымыз соның ... ... бен ... ... болмысымыз оянып, санамызға сәуле шуағы тарап, салт-дәстүріміздің,
әдет-ғұрыптарымыздың, тіліміздің, ... ... ... ... ... ... ... оянып жатқан жайымыз бар. Халықтық
нәрсенің бәрі де ... ... ... ... біте қайнасып, бірге
жасайтынына оны ... ... ... да, заң да, зорлық та өшіре алмайтынына
көз жетіп, көңіл қаныққандай болады.
Ғасырлар бойы өмірдің өткелдерінен өтіп, ... ... ... бір ... келде жатса да, бар өнеге-өсиетін, әдет-қасиетін, ғұрып
пен ... ... ... ... ... ... ... жарқырап,
бағы ашылды. Өмірге қайта орала бастаған ұлттық үрдістеріміз бен салт-
дәстүрлеріміздің ... ... ... ... ішінде халқымызбен қайта қауышып жатқан, өзінің ... ... мол, ... пен ... ... ел ... кең
тараған салт-дәстүрлеріміздің бірі – Ораза айт, ... айт ... ... ... ... діни ... да ... тысқары күш-
құдіретті құдайды мадақтаудан келіп шыққан.
Қазақ халқы өзге ... ... ... ... ... бір ... бар діни мерекелерді қалыптастырды. Ондай мерекелер
қатарына Ораза айт, Құрбан айт және ... күні ... ... ... ... ... бұл ... маңыздылығы
зор. Бұлардың бәріне ортақ сипат – таныс, бейтаныс көпшіліктің ортақ
қуанышы ... ... ... атап ... Бұл мерекелердің қазақ
тұрмысындағы алатын рөлі зор.
Міне, сондықтан да діни ... ... даму ... ... жұмысының мақсаты болып табылады.
Осы мақсатты орындау үшін, мына ... шешу алға ... Діни ... ... ... Діни ... ... тарихын зерттеу;
– Діни мейрамдардың өткізілу тәртібін көрсету;
– Бұрыңғы және қазіргі кездегі діни мейрамдардың даму үрдісін анықтау;
Тақырыптың теориялық және методологиялық негіздері:
Жаңа ... ... ... ала ... ... ... сияқты ғылыми таным принциптерін
негізге алдым. Сондай-ақ, осы ... ... ... ... ... ғылыми бағыттарды, тұжырымдар мен пікірлерді мүмкіндігінше ... алып ... ... ... ... ... тәсілдері
қолданылды.
Тақырыптың зерттелу деңгейі мен тарихнамасы:
Діни мерекелер туралы жазылған көптеген зерттеулерді ... ... ... ... В.Г./1/; Аширов Н./2/; Алтай Х.Ғ./3/; Естаев
Ж./4/; Климович Л.К./5/, Дәуренбеков Ж./6/; Бадиуззаман С.Н./7/; ... ... Ғ./8/; және ... С./9/ т.б. ... болады.
Мәселен, Кішібеков Д., Ғ.Уәлихановтың еңбегінде діни мерекелердің пайда
болуы, қалыптасуы тарихына ... мән ... ... ... ... болсын» атты еңбегінің маңызы зор.
Бұл еңбекте Ораза мен ... айт ... ... ... ... ... ... діні»(2007)/10/ атты еңбегін де ерекше атап
өткен жөн. ... ... діни ... жайлы жазылған.
Сол сияқты, «Қазақтың салт-дәстүрлері мен әдет-ғұрыптары» деген еңбекте
бұл мерекелерге қатысты біршама материалдар табылады.
Тақырыптың деректік негізі:
Бұл тақырыпты жазуда дерек көзі ...... ... /11/табылады.
Және де қосымша ретінде Рамазан Айваллы «Жизнь ... ... ... ... ... құрылымы: Кіріспе, 3 тараудан(Ораза айт мейрамы, Құрбан
айт мерекесі және Мәуліт күні) және қорытынды мен ... ... ... айт ... күн ... ... соң үш күн ... – ораза айты басталады.
Ораза айт мерекесі айрықша ... ... ... Айт ... келетін болсақ, күн найза бойы көтеріле айт намазы оқылады. Айт
намазының ... ... ... ойы – ... ... ... ... Намаз
мешітте, ол болмаса далада – таза жерде оқылады. Ораза айты – ... толы ... ... кедейлерге, жоқ-жітіктерге қайыр-садақа
үлестіріледі, мешітке келіп әр отбасының атынан да ... ... ... ... ... ту ...... – «садақа –
әрбір шаңыраққа келе жатқан пәле-жаланы қайтарар амал, сол үшін әр ... ... ... ... келгенше садақа беруі міндет», – дейді.
Пайғамбарымыздың осы қағидасын қолдап, жадынан шығармай бас иген ... ... де ... көрсетіп, құран оқытып, өз еркімен ... ... бір күн ... ішек ... сондай-ақ жеті шелпек оқытып, тарату
дәстүрі де бар/14/.
Айт күндері адамдар өздерінің ата-бабаларының басына ... ... ... ... ... басына – зиярат етеді. Ауыл ... ... бұл ... қайтыс болған жандардың үйлеріне барып құран
оқиды. Өйткені, аруақтар бұлар бізді ұмытып кеткен жоқ па ... ... ... ... екен деп өз ... ... ... қарап
дәметеді делінеді.
Айт күні адамдар мейрам көңіл, шат кейіпте, сәнденіп жүреді. Біріне-
бірі «Айтыңыз құтты болсын!» ... ... ... ... Көшеде,
базарда, алаңдарда ән-сауық ұйымдастырылып, жырлар айтылып, түрлі ойындар
өткізіледі.
Мақсаты ізгілік, ... ... ... ... ... қайырымдылық, жанашырлық секілді адамға күш-қуат берер
қасиеттерді үндейтін айт мерекесін ... ... ... ... өткізу – бүгінгі ұрпақтың парызы болмақ. Соңғы бірер жылда айт
мерекесін жер-жерде атап өту ... ала ... Оның кең ... жайып,
өмірімізге сіңісті болуы – ... ... ... Ол үшін айт
мерекесін өз уақытында барынша ... атап ... ... ... ләзім.
Халықтық мейрамға айналдыру үшін – халық боп кірісу ... ... ... ... ... ... ... бәрі отыз
күн ораза ұстауы керек. ... ... – араб ... ... рамазан
айында таң атпай бекітіп(сәресіні сағат 4-5-терде ішеді), күн ... ... ... Ол кезде темекі шегу мен насыбай атуға, ойын-сауыққа, нәпсіге
тиым салады. Осы уақыттарда адамдар Алла ... ... ... ... ... оқып, рухани тазалыққа ұмтылатын болған. Діни қағида
бойынша рамазан(мүбәрәк деп те ... ... ... ... ... ... деп ... Аузы берік мұсылман адам
белгілі бір уақытта тамақтануға дағдыланады., асқазанын ... ... ... адамдар кедейлер мен мүсәпірлердің аштыққа
қалай төзетінін ... ... ... ... ... пен ... ... заңында ораза кезінде құдайға құлшылық еткен адам о дүниеде де,
бұ дүниеде бақытты болады деп уағыздаған.
Мүбәрәк айында ... ... бас ... ... біле тұра, аузына
нәр алса, ораза бұзылады. 10 жасқа дейінгі бала, аяғы ауыр ... ... ... ... ... қарт, рамазан кезінде науқастанып қалған
адам, ұзақ жол жүретін жолаушы ораза ... құқы бар. ... ауру ... ... ... ... бірінде сонша күн ораза ұстауы керек. Ораза
ұстау кезінде ағайындар ... ... ... ... ... ... ... бойынша, отыз күн оразадан соң діни мейрам үш күн ораза айты
болады. Ораза ... ... ... ... ... ... ... пітір береді(пітір жанға саулық тілеп садақа беру). Оны
арабтар «зәкәт әл-фитр» деп ... ... ... күні таңертең оқылатын айт намазын мешітке
жиналып немесе далада тегіс жерге отырып оқиды.
Ораза айтының ... ... ... аруағын еске түсіріп,
құран оқыту, «жұмалық» ас ... ... ... ... ... ... Үш күн айт ... үлкендер де, бала-шаға да жақсы
киініп, әр үйге кіріп «Айттарың ... ... деп ... ... ... ... ауыз ... құран оқып шығады/17/.
Зекет-пітір жылына бір-ақ рет берілетін табыстың ... ғана ... ... ... ... үшін пітір-садақа берудің ешбір қиындығы
жоқ және оны ... адам одан да ... ... ие болады. Өйткені, ол аса
Құдіретті ... ... ... ... пітір-садақаны бірнеше адамға бөліп беруге немесе
бір адамға екі не одан көп пітір ... ... ... ... ... ... барлық мұсылмандар: ер және әйел, үлкен және кіші міндетті. Өзің
және ... ... ... үшін де, ... ... ... үшін ... садақа беріледі. Ал егер әйелің екі қабатболып бала
көтеріп жүрген болса, ол бала үшін берсеңіз ол да ... де ... және ең ... – пітір садақаны Мейрам күні ораза
айт намазына дейін беру. Мейрамнан бір-екі күн бұрын берсе де болады. ... ... ... ... ... ... ... Ал егер оны білмеген
адам болса, бәлкім қабыл болады/18/.
Тағы бір айтатын жайт, пітір ... шын ... ... ... адамдарға,
қат кісілерге берілген болса ғана есепке алынады. Ол ... ... ... өкіл ... дер ... ... ... Кедей адам
өзіне берілетін пітір садақаны жинауды басқа адамға сеніп тапсыруына
болады. Бұл ... ... ... оның ... ... ... – кедей
адамға дер кезінде тапсырылғаны болып ... ... ... оразаның
қабыл болуына, қабір азабынан аман болуға себепші болатынын атап айтқан
жөн.
Ораза айт ...... бір рет ... ... ... ... Пайғамбардың(салла Аллаһу алейһи уә сәллам) үмметіне ілтипат етіп
берген зор нығметі, әрі ең бастысы ... ... ... ... ... ... ... Тағала құлшылық ету үшін жиналамыз, Рамазан
айында ораза тұтуға мүмкіндік бергені үшін алғыс, ... ... ... ... ... берген садақа, өзіне арналған ибадаттарымызды қабыл
алғай! Әмин/19/. – деген.
Айт намазының ерекшелігі – Ораза айт ... оқу ... Жұма ... ... адамдарға айт намаздарын оқу ... ... ... әділ халифалар және ... ... да айт ... Айт ... мұсылман ерлер мен мұсылман әйелдер үшін өте
жоғары ... ... де ... ... боп табылады. Бұл намаздардың
соңы ұлы мерекеге ұласады.
Ораза айт намаздарының басталу уақыты – ... айт ... күн ... ... яғни күн ... шамамен 45 градустай көтерілген кезде
басталып, сәске түске таман аяқталады. Дәлірек айтқанда, ... ... ... айналған шаққа дейін намаз оқылып болуы тиіс.
Намаз оқудың тәртібі – Жұма ... шарт ... ... айт ... ... ... ... айт намазынан бұрын хұтпа оқылмайды және хұтпа оқу парыз
емес. Айт намазынан кейін хұтпа оқу сүннет/20/.
Айт намазы екі рәка ... ... азан және ... ... Әдепкі үш
тәкбір әуелгі рәка аттың «Субханакәсінен» соң және ... ... ... ... ... рәка ... қырағатынан соң атқарылады. Бұл
алты тәкбір және екі рәка ... бел бүгу ... ... ... ... ... ... сәлем беріліп намаз аяқталады.
Ифтитаһ тәкбірі – мейрам басталуында айтылады және айт намаздарына да
парыз. Бұл тәкбір қатты дауыстап айтылады. ... Ұлық ... ... ... тура ... ... ... шүкірлік етулерің үшін санын
толтырыңдар. Әрі Аллаһты Ұлықтаңдар.»(Бақара 2:185)
Ифтитаһ тәкбірі мейрам ... күні күн ... ... ... дейін айтылады. Тәкбірді әйелдер ... ... ... ... ... «Аллаһ Ұлық! Аллаһ Ұлық!Аллаһтан өзге тәңір жоқ.
Аллаһ Ұлық! Аллаһ Ұлық, һәм Аллаһ ... ... ... ғұсыл құйынып, таза жаңа киім киген дұрыс. Үйден шығарда
құрма не қандай да бір тәтті нәрсе жеген дұрыс. Хош иіс ... ... ... ... кейін үйге басқа жолмен қайту сүннет/22/.
Ораза айт – ... ... ... дәстүрлі мерекесі. Оны ауыз ашар
айт деп те атайды. Ораза айтты қазақтар, сонымен қатар, ... ... ... тәжік, татар, қырғыз, салар, дұңшяң, бауан сияқты ұлттар
мерекелейді. Ораза айты арабша «Идул ... ... ... ... ... тілінің сөзі, ол бекіту, тиылу деген мағынада,
нәпсіден тиылу деген сөз. Ал, арабша «фитр» деген мереке деген сөз/23/.
Ислам күнтізбесі бойынша, әр ... 9-айы деп ... ... діні ... осы айда ораза ... ... деп ... ... ислам
дініндегілер үшін парыз. 9 жастан жоғары әйелдер, 12 жастан жоғары ерлер
түгел ораза ұстауы ... ... ... 29, яки, 30 күн ... ... айында мұсылмандар күн щығардан бұрын сәресі ішіп болады. Күн
шыққан соң , күні бойы дәм ... ... ... ... ... ... ораза мерзімінде нәпсі атаулыдан тиылып, арам пиғылдардан аулақ
болуы, ... ... ... ... балалар, қарттар мен дене қуаты әлсіздер ораза ұстамауға болады.
Бірақ соңынан ораза күндерін ... ... Кеш ... ораза күні
аяқталып, мешіттен азан үні естілгенде, ауыз ... ас – ... ... ... болып, бір-біріне ауызашарға тура ... ... ... ... ... үйіне бас сұқса, ақ пейілмен күтіледі.
Бір ай ораза ұстаған соң, мұсылмандар ораза айының ең соңғы күні, жаңа ... соң, ... ... ... ... ... ... ауыз ашып,
ораза айының аяқталуы құттықталады/24/.
Зекет пітір беруге барлық мұсылмандар: ер және әйел, үлкен және ... Өзің және ... ... ... үшін де, ... әйелінің
ұл-қыздарының, туыстарың үшін пітір садақа беріледі. ... ... ... рет ... ... ... ғана бір бөлігі.
Ораза айт – дәстүрлі мереке. Оның маңызы адамдардың адамгершілік
қасиеті мен ... ... ... ... ... ас – ... ... алдымен әр қандай жарамсыз ниет – қылықтардан тиылуы лазым.
Ораза айттың қарсаңында отбасында әр адам ... ... әр ... мол дастархан жасайды. Өздері ... ... ... алып ... және ... ... тазартады/25/.
Оразаны араб тілінде «соум» деп айтады. Ораза сөзінің тілдік мағынасы:
тартыну, тыйылу, ал шарғи мағынасы: құлшылық ... таң ... ... дейін ішіп-жеуден, жыныстық қатынастан тыйылу/26/.
Аллаһ тағала қасиетті Құран Кәрімде: «Рамазан айы сондай ай, ол ... ... ... ... ... сүресі, 185-аят), –дейді/27/.
Отыз күн оразадан кейін ... ... күн ... соң, ... ... ... қуаныш ойнап, үлкен бір парызды атқарғандықтан
мақтанышы мейірлерін тасытып көшеге ... Олар ... ... ... «айтыңыз қабыл болсын!» – десіп амандасады.
Мешіттерде намаз оқылып, ел-жұрт оған барып қайыр-садақа береді. Құран
оқыттырады. Сонан соң ... ... ... ... құдайы күлшелер, жеті шелпек пісіріп, оны таныстарына,
көршілеріне, дос-тілек адамдарына таратады. Мұны ... ... ... ... ... әр ұжым ... бұны сыпайылықпен тарату ләзім.
Көшелердегі сахналарда, халық көп жиналған ... ... ... ... әртүрлі мәдени шаралар – мереке сәні. Әрбір өнер ... ... ... ... ... ... де ... қуанышы таси түспек. Мереке күндері ұлттық ойындар әр тұста
өткізіліп жатса, айталық, мынадай ойындарды ұйымдастыруға ... ... тең ... ... өрмелеу, жаяу жарыс, асық ату, ... ... ... ... ... ауыр ... көтеру т.б.
Айт күндері адамдар бір-бірлеріне сый-сияпат көрсетіп сыйлықтар беретін
болған. Соған сәйкес тұс-тұста түрлі дүкендер, шағын сауда нүктелері ... ... Онда ... ... ... ... ... сияпат заттар
сатылса оңды болады. Арнайы киіз ... ... онда ... ... бас ... дәм ауыз тиіп жатса қандай жарасымды. Мұны жағдайы
көтеретін мекемелер, ... ... ... ... ... ұйымдастырып, өз мойнына неге алмасқа?
Көшеде «Айттарыңыз құтты болсын!» – деп елді құттықтап жеңіл ... ... олар ... өтіп ... ... қызықтарына шақырып
дуылдатса – айттың сәні арта түседі.
Сахналарда, алаңдарда халық әндері мен күйлері шалқиды. Елге ... жас ... ... соң бірі халықты айтымен құттықтап, өз
өнерлерін көрсетеді. ... мәні ... ... мен ... ... халық ішіне кең тараған жыр маржандарын ... ... ... ... киіз ...... қолөнері, зергерлік, ұсталық, ісмерлік,
әртүрлі тоқыма өнерлері бойынша шағын-шағын көрмелер ұйымдастырылып, ең
үздік деп табылғандарына ... ... жөн. ... ... де ... өз творчестволарын халық алдына жарқыратып ... ... ... ... де ... көңілін аулар орынға айналмақ. Онда ақын-
жазушылар өз туындыларына қолтайңба беріп, ақындар өлең оқып, оқырмандармен
жүздеседі. Осы ... ... өнер ... ... ... ... тілек те
орынды. Тайқазандарда ет асылып, бауырсақтар пісіріліп, палаулар басылып
жатса қандай жарасымды.
Айт күндері ... мен ... осы ... ... ... ... өнер сайыстары молырақ, жүйелі түрде беріліп жатса,
халық көп нәрседен хабардар болары, айт ... ... ... ... ... өнер ... ... концерттер беріп, әр түрлі
сахналық қойылымдардың ... да, әзіл мен ... ... ұйымдастырып,
цирктерде арнайы бағдарлама көрсету де артық болмайды. Әсіресе, балалар
өнеріне кең көмек ... ... Олар осы күні өз ... басқаруымен айт мерекесіне байланысты шағын-шағын өнер
көрсетіп, халық ... ...... өнегелік жағы терең де пайдалы
болмақ/29/.
Осы айт ... ... бір ... бар. Ол ... ... жарапазан отыз күн оразада айтылады. Бірақ осынау жоғалып кеткен
қазақ поэзиясының бір түрі ... – айт ... ... ... ... ... еді. Жарапазан айтушылардың бұл күні халық алдына шығып,
өзара бәсекеге ...... ... ... ... шығып жатса, сөз жоқ
жұрт қолдауына бөленер ... ... шығу үшін ... ... ... ... алуына,
оны жаттап жаңғыртуына, өзі де соған орай жаңа ... ... ... ... Жарапазан айтушылардың көпшілік қауым алдындағы сайысы көңілді
баурап алары сөзсіз.
Бұл аталған шаралардың бәрі үш күн айт ... ... ... ... ... Оған тиісті қоғамдық орындар, арнаулы ұйымдастыру ұжымы
бақылау жасап, басқарып отырады. Ал мерекенің аса ... де ... ... ... өтуі ... ... байланысты. Сондықтан әрбір
адам өзін жауаптымын деп есептегені дұрыс.
Ж.Дәуренбеков/30/ айт мерекесін атап ... ... ... ... ... ... айт ... және елді мекендердегі айт
мерекесі ... ... айт ... айт күні – аса ... қуанышты күн. Оны
жас шәкірттердің тұщынып, сезіне ... ... мәні ... ... мен ... ... түйген жас кейін ... ... ... де, ... де ... білетін болады.
Айт күніне алдын ала әзірлену керек. Күні бұрын оқушыларға айттың ... ... ... ... ... ... жақсы істің
жандылықпен жүргізілуіне айрықша ықпал етпек.
Ең бастысы – мектеп. Осы күнге лайықты безендіру шарт. Оған ... ... ... ... ат ... нұр үстіне нұр. Көрнекі жерлерге
мектептің маңдайшасына, залдардың төріне ... ... әсем ... ... мерекенің шаттығы шалқи түсері сөзсіз. Мысалы, ... ... ... қабыл болсын, ниетіңіз ... ... мол ... ... зор болсын!», «Тәңірі сені қолдасын, уайым-
қайғы ... «Айт ... ала ... ... ... ... «Ісіңді оңдасын, өзіңді қолдасын!» т.б. бұған қоса қазақтың
ұлттық болмысын танытатын әсем суреттер, ... ... ... ... ... ... ... тазалық жұмыстары жүргізілгені артық
болмайды. Бұл сыныптарды, ауланы, жалпы мектеп көркін жаңалап, ... мол ... ... өзі ... ... ... ... өтуге
ықпал жасайды.
Айтқа әзірлік күні бұрын жүргізіледі дедік. Осы күндері айт ... ... ... ... ... ... ... бұл мереке жөніндегі мағлұматтарын кеңейтуге көмектесудің мәні
зор. Осы ... аса ... да ... пен ... айта ... ... кездесу, әңгіме сұхбаттар өткізгені
тағылымды болар еді. ... ... ... оның ... ... тарихынан хабардар ету, медресе шәкірттерімен жүздестірудің тәрбиелік
жағы мол.
Осындай рухани әзірліктен кейін айт мерекесінің мәні ... ... бола ... Осы ... айт ... ... ... жариялымдардан тұратын арнайы көрнекті стенд жасау да – мереке
мәнін аша түсетін шаралардың бірі.
Айт күні таңертеңгісінен ... ... ... ... ... ... бірге болсын»/31/ айтысады.
Айт мерекесінің бір ерекшелігі – жарапазан айтуды да ұмытпаған ләзім.
Оқушылар бұған алдын ала ... әр ... өз ... ... ... айтудан жарыс ұйымдастырса – жұрттың бір серпіліп қалары
даусыз. Жарапазанды көне нұсқа-үлгілерден алып, жаңадан қосып, ... ... да ... ... ... ... үш күн бойы
өтеді.
Елді мекендердегі айт мерекесі – тек соңғы жылдары ғана қайта ... ... ... ... ... айты бар ... ... бірге жасасып, сіңісті болған әртүрлі жөн-жоралғылары ... ... ... ... деу артықтау ... ... ... бен көне көз ... ... көне ... оқыған-тоқығандарымызды қорыта екшей келіп, айт ... ... ... ... ... ... уақыт талабына сай
келу көзделінеді/32/.
Аудан, қала көлемінде өткізу үшін арнайы беделді де ... ... және ... ... ... ұйымдастыру алқасын құру
абзал. Олардың бұл іске бірер ай бұрын әзірлегендері, ақыл қоса отырып ... ... ... ... ... ... елді мекеннің әсем безендірілуіне мән берген ... көк ... ... ... желбіреп, елдің назарын
аударар айт мерекесінің ұран негіздері айшықты етіліп жазылып ...... ... ... ... ... көше бойларында, сарайлар мен
театрлардың алдында үлкен панно – ... ... көз ... ... ... ... көркімізді асыра түспей ме? Осы орайда, мұндай
жерлерге ілінетін ұрандар, ... ... ... ... ... ... сөз – анадайдан көз тартып тұрады.
Мерекеге сән-салтанат беру үшін әр мекеме өз ... ат ... ... келуі тиіс.
Мереке – мұсылман баласына ортақ, ... ... бұл күні ... ... ... айт ... ... әкелінген жеті
шелпектерін ақ пейілмен ортаға қою жайында есте ұстаған жөн болады. Мұны,
әрине әр ұжым өз ... ... ... ... соң оған әр ... ... әуен орталық алаңдарда
шалқып тұрса – салтанаттың сәні арта ... де ... жоқ. Ал ... ... буы бұрқырап пісіріліп жатса, мұның ... ... үшін ... жағы көп және әр тұстан шағын ... ... жөн. Онда ... ... ... ... болады.
Ораза айтты қазақтар, сонымен қатар, Қытайда дүнген, ұйғыр, өзбек,
тәжік, ... ... ... ... ... ... ұлттар мерекелейді. Ораза
айты арабша «Идул фитр» дейді. Ал, ... ... ... ... ... ... тиылу деген мағынада, нәпсіден тиылу деген сөз/33/.
Айттың сәнді де, мәнді болуы үшін жан-жақты ойластыру ... ... ... ... мен ... орай байыта түсу баршаға ортақ
қуаныш әкелері даусыз. Тек құнт пен құлшыныс болса, мұның бәрін де ... айт ... ... кездескен мұсылмандар бір-бірлерін айтпен
құттықтап, туыс, жора-жолдастарын ... ... ... ... тілек
білдірулері – әдептілік белгісі болып есептеледі. Сондай-ақ, науқастардың
жағдайынан хабар алып, оларға шипа тілеп, игі ... ... ... мен ... ... ... ... жетім-жесірлерге жәрдем
беріп, көңілдерін көтеру, көп Құран оқып, марқұмдарға дұға ету, ... ...... мұсылмандық борышымыз.
ІІ–тарау. Құрбан айт мейрамы
Мұсылман қауымында еңсе көтеріп, қайғыдан арылатын, шаттық ... ... қос ... бірі – ... да, ... – Құрбан
айт/35/.
Құрбан айтты ораза айтынан да күшті ... ... деп ... көп
жерлерде оны «үлкен айт» деп те атаған. Ол мұсылман ... ... ... ... оны күні ... үш күн ... Құрбан айт тарихы ... ... ...... ... есепті Ибраһимде(ғ.с.) бала болмай,
перзентке зар болып жүргенінде ұлды болады да, ... ... ... шалу ... түс ... «Ей, әке!», – дейді ұлы, – «Өзіңе не
бұйырылса соны орында. Алла не ... мені ... ... деп ... ... ... сүресінің 103-ші аятында. Бұйрыққа екеуі де бой ұсынады.
Баланы бауыздай бастаған шақта: «Ей, Ибраһим! ... іске ... Бұл ... ... ... еді. Сөйтіп, біз баланың ... ... бір ... – деп ... ... түсіреді. Мұсылмандық жолындағы
Ибраһимнің(ғ.с.) адалдығы осылайша дәріптеліп алланың ризалығы үшін ... ... ... ... ... ... тағы бір ... қасиеті ислам
дініндегі бес парыздың бірі қажылық осы айда атқарылады. Меккеге әлемнің
барлық жерлерінен барған ... ... қажы ... қайтады/37/.
Ислам дінінің бір уәжібі Құрбан айтында құрбан шалу болып табылады.
«Құрбан» деген араб ... ... ... ... ұғымды білдіреді. Ал,
«айт» дегеніміз арабшасы «Әлғид», қуаныш, мереке, мейрам деген сөздердің
баламасы. ... оны ... ... деп ... солай қалыптасып кеткен.
«Аллаһу әкбар! Аллаһу әкбар! Лә ... ... ... ... ... ... деп алланы ұлықтауды такбир-ташрих дейді. Такбир-ташрих
құрбан мерекесінен бір күн ... яғни ... ... ... арафа күні,
таң намазынан басталып, сол айдың 13-ші күнгі екінті намазының соңына ... ... ... намаздың сәлемінен кейін, бір рет оқу уәжіп. Ер, әйел жалғыз
немесе жамағатпен намаз оқиды(Құран 2: 203). ... ... айт ... және келер жолда оқуға тиісті. Енді осы такбир-ташрихтың қазақша
мағынасы: «Алла ұлық, Алла ұлық! Алладан ... ... жоқ. Алла ... ... ... мақтау бір Аллаға тән»/38/.
Құрбан – Аллаһ Тағаланың рахметіне бөлену үшін ... ... бір ... ... мал. ... шалу ... бар ... үшін
уәжіп. Құрбан шалған кісіге сауап көп болады. Оның пайдасы – бір жыл ... ... ... ... ... ... ... кісінің
күнәлары кешіріледі. Құрбан шалу Аллаһ Тағаланың берген мал ... ... ... ... түні – ... күні мен құрбан айт мерекесінің бірінші күн
арасыдағы түн. ... ... ... ... мың рет оқу – үлкен сауап/39/.
Пайғамбар – инабат, қайырымдылық қасиеттері, ... ... ... бар адам. Ол адамдардың ең ұлысы, ізгі жандысы, ақылдысы,
алдағыны болжағыш және ең білгірі. Пайғамбарды Алла тағайындайды. 124 ... ... Ең ...... Ең ... және ... ... пенде өзінің Алла тағалаға қалтқысыз адалдығын көрсету үшін құрбан
айтында аты аталып ... мал ... малы ... ... мал құны ... бір ... ... Құрбандық малдың дені
сау болғаны мақұл. Құран ... ... ... бұйрығы бойынша
құрбанға шалынатын малды әдеттегідей ... ... ... бауыздамайды.
Алдыңғы бір(сол) аяғын бүгіп, тізерлеген күйде байлап, отбасымен ... ... ... ... ... атымен бауыздау үлкен сауап.
Ал, кейбір кітаптарда жатқызып ... десе де ... ... Сондықтан, Құран Кәрім(12-сүре, 40-аят) бойынша ... ... ... ... иесі ... ықыласпен: «Я, Алла! Құрбанымды менен,
Ибраһимнен(ғ.с.) ... ... ... Егер әмір ... ... де ... етер едім», – деп өз атын және әкесінің атын атайды. ... ... ... әкбар» деп бауыздайды. Білген кісі өз ... ... ... ... тиіс. Құрбанға шалған малдың ... ... ... итке берілмесін деген сөздер қате, керек еткен
жәндіктерге берілсін. Тері ... ... ... ... разылығы үшін шын
ниетпен шалынған малдың қаны құрбан шалған мұсылманның мойнындағы күнәларын
бүтіндей ... ... ... ... ... ... ... Аллаһ
құзырында қабыл болмақ емес. Намазхан(намаз оқушылар) адамдарға құрбан шалу
парыз. Ол туралы Құран Кәрімнің 108-сүре, 2-аятында айтылған/41/.
Құрбан шалу ... Ия, ... ниет ... сенің ризалығың үшін құрбан
шалуға. Менің бұл ... көп ... ... ... осы ... ... ... керек. Бірақ сен мұны шариғатында харам еттің. Осы ... ... ... ... сенің ризалығың үшін осы құрбанды шаламын, –
деп ниет етіледі.
Шаттық пен мейірімге бөленетін, қайғыдан арылатын қос мерекенің бірі ... , ал ...... айт ... ... Бұл екі айт ...... жоғары көтерілуі мен түстің аралығы. Негізінде Құрбан айт
тарихы Ибраһимнен(ғ.с.) басталады. Құрбан айт күнінде айт намазынан ... ... ... Құрбан айт желтоқсан айының 31(жексенбі) күні, яғни 1427 хижра
жылы зульхижжа айының 10-13 күндері. Ораза айты мен ... ... ... күн ... шарт емес. Шарты – Зульхижжа айының 10-жұлдызына дәл
келуі/42/.
Алла ... ... ... ... және тиымдардың жиынтығын Дін
деп атайды. Дін үлкен ғылым. Дініміздің аты – ... ... діні ... ізгі адам баласын адамгершілікке баулуға қызмет етеді. Алла – ислам
дінінің баршаға бірдей ... ... ... – ең әділ үкім ... Алла – шексіз әмірші, пәк, үстем,
данышпан(Құран Кәрім). Құдай – бір., Құран – ......... және ... бұйрықтарына сеніп, мойындаған, шын
берілген деген ұғымды білдіреді.
Алланың және пайғамбарының ... бой ... ... ... ... бір қауымға немесе бір ұлтқа ғана тән емес, бүкіл
адам баласына тән. Қасиетті күні – ... Жер ... бір ... ... бар. Олар ... Еуропада, Африкада, Америкада, Австралияда, Жаңа
Зеландияда және Океания аралдарында тұрады. Орта ... ... ... ҮІІІ ... ... ... 5 шарты(парыз): 1. Алланың барлығына, Мұхаммед Пайғамбарға
сену, мойындау. 2. Намаз. 3. ... 4. ... 5. ... ... ...... Құран – оқығанды қайталау, қайта айту
мағынасында. Мұхамбеттің 40 жасында жұма күні түнде «Қадір ... ... ... түсе ... ... ... жыл бойы түсіп болды). Араб
тілінде жазылған және исламның ... ... ... рет кітап етіп
бастырған Осман Халифа(ҮІІ ғасыр).
Құранда 114 сүре, 6288 аят, 77439 сөз, 325743 әріп бар. 1 – ... 114 – ... ... ... алғаш қазақшаға
аударған, баспадан шығарған Ақыт қажы Үлімжіұлы(1868-1940 ж.ж.) және оның
ұлдары ... ... ... рет(1988 ж.) толық аударып Сауд Аравиясында
және түркияда бастырған Халифа ... ... ... 1991 жылы ... ... ... У.Қадырханов. Құранды жатқа білетін
адамдарға Құран қари деп құрметті атақ береді. Мысалы, аманкелділік (Торғай
облысы) ... ... ақын ... қари ... ... ... ж.ж.). ... әр елдің 60 тіліне аударылған/45/.
Құранның басы – дәрет, анасы – ... ...... ... аты) ,
ділі – ясин(дұға аты), кілті – Ысырайыл Ықылас, шырағы – ... ...... ...... ... әр ... қысқаша мағынасы мен
түсінігін тәфсир деп атайды. Құран және оның анкара, Ыстамбұлда, Қазанда,
Уфада, ... ... ең ... ... ... және ... кісі» деген
Мұхамбет пайғамбарымыз/47/.
Айт күндері өзара кездескен мұсылмандар бір-бірлерін айтпен құттықтап,
туыс, жора-жолдастарын ... ... ... ... ... ...
әдептілік белгісі болып есептеледі.
Құрбан айт – мұсылмандардың аса ... атап ... ... ... – Ид аль – адха ... ал – ид ал – ... йаум ал – ... ид
ал – курбан, ид ан – нахр, татарша – буййук байрам, – деп ... ... ...... – ид – деп, парсы тілдес елдерде –
эйде корбан деп аталады. Бұл сөздің тура ...... шалу ... ... ... Алла ... қалтқысыз адалдығын көрсету үшін құрбан
айтында аты аталып шалынатын мал құрбандық малы ... ... ... шалу ... мұқтажынан артық 80.18 грамм алтын
немесе 640 грамм күміске ие болған адамға уәжіп. ... ... ... ... ... және бір жыл өтуі шарт ... ... бұл нисапқа ие
болған әрбір ... және әйел ... ... шалынатын малдар төртеу: 1) қой. 2) ешкі. 3) сиыр. 4) түйе.
Қой мен ... бір ... ... ... Егер 7-8 ... ... үлкен қой
тәрізді ірі болса, құрбанға жарамды болады. Ал ешкі ... ... екі ... ... ... ... да бір-екі күн аяқ басуы шарт болады.
Сиырды және түйені жеті адам ... ... ... ... ... ... адамдардың мұсылман болу керек, біреуінің ниеті дұрыс болмаса, ... ... ... ... ... болмайды.
Сондай-ақ, бөлісіп шалған адамдардың құрбан етін көз өлшемімен
бөлісулері дұрыс болмайды, ... ... ... керек.
Құрбандық – маңызды ғибадат түріне жататындықтан малдың дене
мүшелерінің ... ... ... мән ... ... ... болған малдар: көзі соқыр, тістерінің жартысынан көбі жоқ, мүйізі
түбінен түсіп қалған, құрбан шалатын жерге дейін ... бара ... ... ... ... ... өте ... құлағының немесе
құйрығының немесе басқа мүшесінің үштен бір ... көбі жоқ, ... ... ... ... ... ... және шалынбайды.
Мүйізсіз, мүйізі сынған және ... ... ... ... ... ... ... төлі бар малды құрбан ету мәкрүһ.
Құрбан шалу ниеті: Ия, Алла, ниет ... ... ... үшін ... ... бұл денем көп қателер-күнәлар жасады. Сондықтан осы денемді
саған құрбан етуім керек. Бірақ сен мұны ... ... ... Осы бір
күнәһар әлсіз денемнің орнына сенің ризалығың үшін осы ... ... ... ниет етіледі.
Егер құрбан иесі басқа біреуге құрбанын шалдыратын болса, оған ... ... ... ... құрбанының жанында болуы керек. Өйткені
хазретті Пайғамбарымыз(с.а.у.) қызы Фатимаға(р.а.): “Ия, ... ... ... бол! Өйткені одан аққан қанның алғашқы тамшысынан-ақ, ... ... ... ... ... ... ... кейін, екі рекағат шүкір намазы оқылады. 1-ші
рекағатта “Фатихадан” кейін ... сүре ... ... сүресі, 2-ші
рекағатта “Ықылас” сүресі оқылады.
Шалынған құрбанның әр ... Алла ... ... ... ... ... жүні, майы, еті, сүті, терісі сатылмайды және сойдыру үшін ... ... еті үшке ... бір ... ... бір ... мүсәпірлерге,
енді бір бөлігі ағайын, туыс, көрші, қонақтарға таратылып, қалғанын ... жеуі ... ... ... орай Құрбан айттың алғашқы күні
мемлекеттік ... ... ... ... жарияланғаны баршамызға аян. Күні
кешегі дінді апиын санаған ... ... ... ... де діни
мерекелер демалыс күні болып белгіленгені мәлім. 1921 жылы 5-наурызда
Орынбор ... ... сол ... ... ... ... атқару комитетінің С.Меңдешев төрағалық еткен, ... ... ... ... ... ... «Мұсылмандардың мерекесі» мәселесі қаралып, Ораза ... ... ... ... үш күн, ... бір күн беру туралы қаулы ... ... бұл діни ... 1926 ... ... тойлап келген. Кейін
келе бұл аса ізгі де иманды шешім дінге ... ... ... ... ... ... жойған/51/.
Құрбан айт – мұсылмандардың аса қадірлеп атап өтетін мейрамдарының
бірі. Арабша – Ид аль – адха ... ал – ид ал – ... йаум ал – ... ид
ал – курбан, ид ан – нахр, татарша – буййук байрам, – деп аталынса, ... ...... – ид – деп, ... тілдес елдерде –
эйде корбан деп аталады. Бұл ... тура ...... шалу ... айт мерекесі түндері – Құрбан айттың бірінші, екінші және үшінші
күндерінен кейінгі түндер. Бұл үш күн ... ... деп ... – маңызды ғибадат ... ... ... ... ... ... ... мән беріледі. Денесінде төмендегідей
нұқсаны болған малдар: көзі соқыр, тістерінің жартысынан көбі жоқ, мүйізі
түбінен ... ... ... ... жерге дейін жүріп бара алмайтындай
ақсақ немесе ауру, сүйегі ... өте ... ... ... ... басқа мүшесінің үштен бір бөлігінің көбі жоқ, емшек
бездерінде көбік ... ... ... жарамайды және шалынбайды.
Алла Тағала: «Өздеріне пайдалы істерді көзімен көрсін, ... ... ... етіп ... ... Алла ... ... Құрбандық етінен сендер де жеңдер. Мұқтаждарға, ... – деп ... ... сүресі, 28-аят).
Алла тағаланың әмірлерін орындау әрдайым ризашылығына жақындатып,
ақыретте сый-сияпатына ... жүзі ... ... ... ... Бұл
ақиқатты пайғамбарымыз(с.ғ.с.): «Адам баласы Құрбан айт ... ... қан ... да сүйікті басқа іспен Алла тағалаға ... ... ... мал ... күні ... ... және ... келеді.
Ағызылған қан жерге тамбай жатып, Алла тағаланың құзырында үлкенмақамға
жетеді. Сондықтан құрбандарыңды ... ... ...... ... ... намаз, одан соң құрбандық. Кім осылай
істесе, біздің сүннетімізге ергені. Ал кімде-кім бұдан ... ... оның жай ... ... ... үшін берілген еттен айырмашылығы жоқ.
Бұл құрбандыққа жатпайды»/54/, – ... Алла ... ... ... ... ... қанына
немесе етіне мұқтаж емес. Біздің сойған құрбандығымыздың қаны мен еті Алла
құзырына жетпейді, тек ... ... ... ... бен
ниетіміз ғана екен. Бұл туралы Алла тағала: «Әрине, Аллаға жететіні олардың
еті де, қаны да емес, сендердің тақуалықтарың» ... ... ...... айт ... ... ... мұсылмандар бір-бірлерін айтпен
құттықтап, туыс, жора-жолдастарын ... ... ... ... ... – әдептілік белгісі болып есептеледі. ... ... ... ... ... шипа ... игі ... білдіру, көршілер,
ауылдастар мен мұқтаждарға ерекше құрмет көрсету, жетім-жесірлерге ... ... ... көп ... оқып, марқұмдарға дұға ету, алыстап
кеткендерді табыстыру – ... ... ... деп ...... ... ... күні – жер мен көк нұр шашқан Пайғамбарлардың сардары хазреті
Мұхаммед(с.ғ.с.) – ның дүниеге келген күні ... ... ... ... ... молынан жаудырған тарихи бір күн/56/.
Мәуліт арабшадан қазақшада «туылған күн» деген мағынаны береді. ... атау ... ... ең ... ... Адам(ғ.с.) – нан бастау алып
Исаға(ғ.с.) дейінгі барлық пайғамбарлар мен елшілердің де оның ... ... ... ... ... ... ... надандық қараңғылығынан
ислами жарыққа шығарған ... ...... ... ... ... ... етіп берілген/57/.
Сондықтан да әр жылы ... ... ... мәулітін
Аллах Тағалаға біздерді пайғамбарлардың соңғысы Мұхаммедтің(с.ғ.с.( ... ... ... айтып, сүйікті хабибіне салауаттар айтып мерекені
бір ай бойы ... түні – ... ... ... мезгілі(жаңаша 28 шілде,
дүйсенбі, 571 жыл).
Мәуліт түні – Рабиул-әууал айының он бірінші және он ... ... түн. ... ... ... баласына пайғамбар етіп жіберілген
пайғамбарлардың ең соңғысы және ұлысы болған. Мұхамед ... ... ... ... түні. Тарих кітаптарында 571 жылы туылғандығы
айтылады. Бұл түн қадір түннен кейінгі ең қасиетті, ең ... түн ... Бұл түні оның ... ... ... Бұл ... туған кезінде болған жағдайларды, мұғжизаларды оқу, тыңдау,
үйрену үлкен сауап болады. Пайғамбарымыздың өзі де бұл ... ... еді. Бұл түні ... да бір ... жиналып, мәуліт оқиғасы туралы
оқып, сұқбаттасып, түсіндіретін/58/.
Мәуліт күні адам баласын ... пен ... ... ... ... күні – ... ... құлап, мыңдаған жылдар бойы сөнбей келе
жатқан отқа табынушылардың оттарының сөнген ... ... ... ... болған «Піл оқиғасы» Пайғамбарымыздың(с.ғ.с.)
туылуынан 50-52 күн бұрын болды. Ол дүниеге ... таң ... бір ... еді. ... ... ... ... дініміздегі ең қасиетті де құрметті,
адам затының тұңғыш атасы Адам(ғ.с.) мен Хауа анамыз жер бетіне түскеннен
соң ұзақ ... ... ... ... ... тағаланың нұры
жауып тұратын үй болған Мекке ... ... ... ... ... ... жыл ... бойынша Раби-ул-әууал айының 12-күні,
милади жыл санауы бойынша 571 жылы сәуір айының 20-шы күні ... ... ... ... таң ... еді. ... ... толды. Әкесі Абдулла
қайтыс болғандықтан ұлын көре алмай кетті. Келіні Әминаның ... ... ... естіп, атасы Абдумутталиб қатты қуанып, оған Мұхаммед
деп ат ... Бұл ... ... ат еді. Бірақ Аллах ... ... ... ... ... секілді кітаптарда айтылған сөздерін
ақиқатқа шығару мақсатында бұл ... ... ... ... салды. Араб халқында жалпы адам баласында мұндай ... ... ... ... ... ... дегенді білдіреді. Осы сөзден
мадақ, мақтау, мақтаулы, ең ... ... ... ... Сөйтіп,
Пайғамбарымыздың(с.ғ.с.) үш аты бар: Мұхаммед, Ахмед, Махмуд/60/.
Қасиетті мүбәрәк түндер(10) ислам дінінде құрметтелетін ... ... ... ... ... ... ... Кейбір түндерді
қадірлі деп сипаттап, сол түндерде оқылған дұғалар мен тәубелердің қабыл
болатынын ... ... көп ... ... дұға және тәубе етулері
үшін осы түндерді себеп қылған. Қасиетті ... одан ... ... ... ... ... түннің уақтысы алдындағы күннің бесін намазы
уақтысынан сол түннің таңына дейін жалғасады. Тек арапа және үш ... ... ... ... ... Бұл 4 түн осы күндерден кейінгі түндер
болып ... Бұл ... бос ... ... тиіс. Яғни қаза намаздарды
оқу., құран оқу, дұға және тәубе ету, ... ... ... ... ... өлген мұсылмандарға да бағыштау керек. Бұл түндерді
қадірлеу күнә іс істемеумен жүзеге асады.
Пайғамбарымыз Мұхаммедтің(с.ғ.с.) келетіндігін ... ... ... ... пайғамбарларға айтқандығын және де оның ... ... ... ... Құран кәрімде келген: «Мен жақында
оларға өздеріне саған ұқсас пайғамбарды жіберемін. ... оның ... ... ... ... ... жатқан сөзіне мойынсұнбаса, ондай
кісілерден өзім өш аламын.»/61/
Иса(ғ.с.) Інжілде өзінен кейін «Фараклит» атты ... ... ... ... ... тілінде болып арабшада Мұхаммед
яки Ахмад деген есімдермен мағынасы сәйкес. Осыны ... ... ... 6-шы аяты ... «Ей, ... ұрпақтары! Кезінде Иса Мариям
ұлы ... мені ... ... ... ... ... келген тауратты
растаушы, өзімнен соң «ахмед» атты пайғамбар келетіні туралы ... ... ...... ... атасы Абдул-Мутталиптың немересіне
Мұхаммед ат қоюы ... ... ол ... ... оның ... ... ... сүресінің 128-ші аятында: «Расында сендерге
іштеріңнен ардақты бір ... ... Оған ... ауыр тиеді.
Сендерге өте ынтық, мүминдерге өте жұмсақ, ерекше ...... ... ... ... сияқты толғақ қиыншылығын көрмеді. Түсінде
бір кісі келіп: «Ей, Әминә! Сен, шынында әлемдегі адамдардың ең ... ... атын ... деп ...... Ол: Туу ... құлағыма бір қатты дауыс келді, қорқып кеттім. Дереу бір ... ... ... ... сипады. Қорқыныш пен үрейден құтылдым. Бір
жаныма қарасам, маған бір ақ кесемен ... ... Ішіп едім ... ... Сол ... ... ... келді. Айналама қарасам Әбдіманап
қыздарына ұқсас, бірақ ұзын бойлы бірнеше қыз мені айналып тәуеп етті. ... ... ... екен деп ... ... – деді.
Хазреті Мұхаммедті(с.ғ.с.) туу кезінде Әмина ... ... ... еді. Жәннаттағы хор(үр) қыздарын, періштелерді көреді, бірнеше
әдеттен тысқары нәрселерді көреді. ... ... бин ... ... еді. Ол кісі көргендерін баласына айтады.
Хазреті Мұхаммед туылған соң атасы Абдул-Мутталиб үлкен той жасайды.
Құрайш руының ... ... ... ... қандай ат қойдың
дегенде: «Мұхаммед деп қойдым», – деген.
Олар: «Ата-бабаларымыздың арасында мұндай аты бар адам ... ... ... мақсатыңыз не?» деп сұрағанда Абдул-Мутталиб: «Мен немеремді
аспанда Хақ Тағала, жерде халық көп ... деп ... – деп ... түні – ... ... ... мезгілі(жаңаша 28 шілде,
дүйсенбі, 571 жыл)/63/.
Пайғамбарымыз(с.ғ.с.) туылған күні әдеттен тыс бірнеше оқиғалар болды:
Иранның ескі орталығында мәжусилердің(отқа ... мың ... ... жанып тұрған оттары сөніп қалады, «мадаин» қаласында патша сарайының
14 балконы құлайды. Ирандағы Сауа көлі бір ... ... ... Құрғап
қалған Самауа өзені суға толып ... ... 360 пұт ... құлап
түседі/64/.
Хазреті Мұхаммедтің шыққан тегіне келетін болсақ: Хазреті Мұхаммедтің
атасы ... ... ... ... Уахабқызы Әминә. Шыққан тегі
хазреті исмаил(с.ғ.с.) ұрпағы Аднанға барып тіреледі. Әкесі Абдуллаһ ... ... ... ... әулетінен еді. Екеуі де меккелік, Құрайш
руынан болатын. Атасы ... жасы ... соң ұлы ... ... ...... ... ең тәуір көретіні
еді. Ол Меккенің қалаған ... ... ... ... еді. ... оны Бәни
Зухра әулетінің көсемі Уахб бин Абдуманаптың қызы Әминаны мақұл көрді.
Әминә да ... ... ... ... еді. Құда ... той ... баласы Абдуллаһқа қосады. Абдуллаһ сауданы кәсіп ететін. Бір
сапарында мәдинеде нағашыларының үйінде қатты ... ... да, ... 25 ... қайтыс болады. Әминә жүкті еді, босануына екі ай қалған-
ды. Бірақ тағдырдың жазуымен әкесіне ... ... ... ... ... ... бір ... бар еді: балаларын қала ... ... ... ... еді. ... ... ... ыстық еді, кішкене сәбиге ауыр тиетін. Мекке ... ... ... ... ... ... бала алатын еді.
Сағид тайпасынан Халима атты бір әйел емізу үшін Мұхаммедті ... ... ... ... екі ойлы ... ... ... бек қуанды.
Халима оны өз баласындай жақсы көрді. Күйеуі Харис Халимаға ... ... бұл ... ... біз үшін ... ... Ол келгелі
малымыздың сүті, сүтіміздің майы көбейді. Үйімізге береке ... Мен, ... ... бір ... сезіп тұрмын!»/66/.
Халима апамыздың қасында тұрғанда Пайғамбарымыздан(с.ғ.с.) ол ... тыс ... ... көрді.
Пайғамбарымыз(с.ғ.с.) 4 жасқа дейін Халиманың бауырында өскен/67/.
Алты жасында Мәдинеге сапар шегіп, қайтып келе жатқанда, анасы Әминә
қайтыс ... ... ... ... ... ... көз ... ол жетім қалып, немере ағасы Абуталибтің қолында өскен.
Түндердің ең ұлықтарының бірі – осы ... ... ... бұл ... ... ... бұл түні дүниеге келмегенде, арш-
күрсі, лаухул-махфуз, жәннат-дозақ, ... мен жер, адам мен жын, ... ... еді. ... ... ... Мұхаммедке(с.ғ.с.)
дүние жаратылмастан бұрын берілген/68/.
Хадис – қуддусийде Аллаһ тағала ... ... «Ей, ... ... мына он сегіз мың әлемді(аспан мен жерді) жаратпаған болар
едім».
«Біз сені ... ... ... етіп қана ...... «Әнбия»
сүресінің 107-ші аятында.
Аллаһ тағала Пайғамбарымыз Мұхаммедті(с.ғ.с.) ... өз ... үшін ... ... хазреті Мұхаммед(с.ғ.с.) дүниеге келген күн –
Аллаһ тағаланың бүкіл әлемге рақым-мейірімі молынан түскен күн. Бүкіл ... әлем бұл ... ... еді. ... ... ... ... қараңғылық,
надандық батпағынан жарыққа шығару үшін сүйікті пайғамбарын жіберді.
Сахабалар: «Ей, Алланың елшісі! Пайғамбарлық саған қашан берілді?» ... ... ... былай деп жауап берген екен:
«Адам(с.ғ.с.) – рух пен дененің ... ... ... күні ... ... құрметіне барлық нәрселер
жаратылып жоқтан бар болды. Себебі, ол ... ... еді. ... еді, ол ... еді, ол ... ол ... еді. Ол Елшілердің
қожасы еді. Ол адам мен ... ... еді. Ол нұр, ... Ол ... рахметі – рахматал-лилаламин еді. Ол шафиғул –
музнибин(күнәхарлардың шапағатшысы) еді. Ол түні ... ... ... ... Лат, ... Манат және Хубал делінген 4 үлкен пұт быт-
шыт болды. Қағбаның дуалдарынан: «Сүйінші! Бұл түні ... күні ... ... ... ... ... ... Оның үмметі бізді
жалаң аяқ тәуеп етіп, Құдайға ... ... /70/ – ... ... түні әлем басқаша болды. Балгерлер тілі күрмелді. Таулар, тастар
және ағаштар сәжде етті. ... ... ... ... ... Мұны ... таң ... «Бүгінгі түн не болып кетті?» – десті.
Бұл түні Аллаһтың сүйіктісі, көкте Ахмед, жерде Мұхаммед деп ... бір адам ... ... ... иахудилердің жұлдызы сөнді. ... мен ... ... ... Аллаһ тағала Құран Кәрімде бұл туралы былай
дейді: «Әй, Пайғамбар! Сөз жоқ, сені бір куә әрі қуантушы, ... ... ... рас ... ... ірі ... ... шүйіншіле.
Кәпірлер мен мұнафықтарға бой ұсынба. Олардың жәбір-жапаларын елеме. ... ет. Алла ... ... – деп жазылған «Азха» сүресінің 45-48
аяттарында.
Сүйікті Пайғамбарымыз(с.ғ.с) бір хадис-шарифінде былай ... ... ... және ... «Раббым – Аллаһ, дінім – Ислам, Пайғамбарым –
Хазреті Мұхаммед(с.ғ.с.) деп шын ... ...... ол ... жәннәтқа кіреді».
Пайғамбарымыз(с.ғ.с.) жаратылысы мен мінезі ... ... ... еді. Орта ... екі ... мен екі ... иығының) арасы
кең еді. Басы үлкен, денесі семіз де емес, арық та емес, орташа ... ... ... өте ұзын еді. Бір ... ... ... ... тек мойнын ғана бұрмайтын еді. Саусақтары да ұзын. Екі ... ірі ... ірі ... ... ... еді. ... жібектен де
жұмсақ еді. Қастары жаңа туылған айдай, қалың, бір-біріне ... ... ... бір ... ... ашуланғанда қозғалып тұрар еді. Қыр
мұрынды, сақалы үлкен және қалың, ... ... ... ... ... ... тұратын. Екі жауырынының ... ... ... ... мөрі бар еді, өзі де ... ең соңы ... Аллаһ тағаладан әрдайым әдемі мінез-құлық сұрайтын:
«Ей, Аллаһ! Жаратылысым және мінезімді жақсы қыла ... ... ... да ... ... кәрімде: «шын мәнінде сен, әлбетте, ұлы мінезге иесің»/72/ –
деп айтқан еді.
Мәуліт күні ... ... ... және ... Бұлар келешек ұрпағымызға Аллаһқа құл, Мұхаммедке(с.ғ.с.) үммет
болу ... ... ... ... ... ... істемеуді, Ислам
және Құран жолын мықтап ұстауды үйретеді.
Бұл күні қаза ... ... ... ... ... ... Құран кәрім оқылып, сауабын Пайғамбардың(с.ғ.с.) рух-шарифіне,
сахабаларына, ата-бабалар және барлық мүміндердің рухына бағышталады.
Мысырда Пайғамбарымыздың мәуліті ... ... ... ... ... ... ... мысырдағы фатимидтер билеп тұрған тұс
дейді. Сол кезде ресми мейрам ... ... ... ... кең көлемде
таралмаған. Сунниттік бұлақтар бойынша ... ... етіп ... ... ... ... Салах ад-дин әл-Аюбидің қолдауымен алғаш
рет жалпылама жоғарғы Месопатамиядағы ирбил қаласында 1207 жылы ... ... Бұл ... ... ... ... ... ресми
мейрамы болып бекітілген.
Мейрамның пайда болуы суниттік ... ... ... ... ... бұл мейрамды ижма «бидағат ... ... Сол ... суфизмнің дамығандығынан және имамдардың,
сопылық шайхтарының белсенді еңбектерінің арқасында бұл ... кең ... ... бұл ... ... мұсылман елдерінде аталып өтіледі.
Мысалы, Каир көшелерінде салтанатты шерулер өткізілген. Пәкістанның ресми
мейрамы, ол күні ... күн етіп ... ... ... ... деп ... «жұрт жайғасқаннан соң,
ислам ғұламасы алға шығады да пайғамбардың ізгі ... ... Оның ... ... ... соңына дейін басына кешкен
жәйттерін саралап шығады». Осындай уағыздар мен онда ... ... ... ... ... шығуына себеп болған сияқты.
Маулидийа поэмаларында Мұхаммедтің(с.ғ.с.) туғанынан бастап ... ... ... ... ... Ол ... жағынан араб әдебиетінің
дәстүрлі жанрларының бірі – қасидалардан алшақ ... ... ... мен ... ... ... әңгімелердің кең
таралуына байланысты Пайғамбардың туған күні ... жыл ... ... ... өмірге осылай келген.
Мәуліттің тойлануына ислам ғұламалары жоғары баға берген. Имам Науауи:
«Жыл ... ... ... ... ... келетін осы
күндерде істелетін садақалар, амру-маруф және адамдардың бойынан көрінетін
көркем мінезділік пен қуанышты істер осы заманымыздың ең ... ... ... бір істі жақсы деп санаса, ол іс Алланың алдында да жақсы.
Себебі, ...... ... ... деп ... іс, ... ... да жақсы», – делінген имам Ахмад риуаятында.
Аллаһ тағала Тәубә сүресінің 128-ші аятында: ... ... ... бір ... ... Оған қинауларың ауыр тиеді.
Сендерге өте ... ... өте ... ерекше мейірімді»/74/, –
делінген.
Мәуліт түні – Рабиул-әууал айының он бірінші және он ... ... түн. ... ... адамзат баласына пайғамбар етіп жіберілген
пайғамбарлардың ең соңғысы және ... ... ... ... рахмет болып келген түні. Тарих кітаптарында 571 жылы туылғандығы
айтылады. Бұл түн ... ... ... ең ... ең ... түн болып
есептеледі.
Пайғамбарымыз(с.ғ.с.) туылған күні әдеттен тыс бірнеше оқиғалар болды:
Иранның ескі орталығында мәжусилердің(отқа ... мың ... ... ... ... ... сөніп қалады, «мадаин» қаласында патша сарайының
14 балконы құлайды. Ирандағы Сауа көлі бір ... ... ... ... ... ... суға ... тасиды. Қағбада 360 пұт жерге құлап түседі.
Жүнайд Бағдади: «Кімде-кім ... ... ... ... ол ... да ...... Әл-басри(р.а.): «Бір үйде немесе мешітте пайғамбарымыздың(с.ғ.с.)
мәуліті оқылса, сол үйдің немесе ... ... ... ... ... барлығына Аллаһ тағаланың рахметі жауады және үйіне ... ... ... Пайғамбарымызға(с.ғ.с.) Мәуліт оқығаны үшін ол
адамға салауат айтып тұрады»/75/, – ... ... бұл ... ... мұсылман елдерінде аталып өтіледі.
Мысалы, Каир көшелерінде салтанатты шерулер өткізілген. Пәкістанның ... ол күні ... күн етіп ... күні – жер мен көк нұр ... ... сардары хазреті
Мұхаммед(с.ғ.с.) – ның дүниеге келген күні дүниені ... ... ... ... ... ... тарихи бір күн болып табылады.
Қорытынды
Қазіргі біздің кеудеміздегі қорқынышты жеңіп, еңсемізді тіктеген
серпілісіміз – ... ... есін ... ала ... ... елестетеді.
Егеменді ел болып, етек-жеңімізді жиып, ертеңгі күнімізге алаңдай
бастауымыз ... ... ... бен ... ... ... болмысымыз
оянып, санамызға сәуле ... ... ... ... тіліміздің, дініміздің жоғалтып алған өмірлік нышандарын
жаңғыртып, жандандырып қайта оянып жатқан жайымыз бар. ... ... де ... ... ... ... біте ... бірге жасайтынына оны
ешбір қатал қысым да, заң да, зорлық та өшіре ... көз ... ... ... қауымында еңсе көтеріп, қайғыдан арылатын, шаттық пен
мейірімге бөленетін қос ... бірі – ... да, ...... ... ... бұл ... көптеген мұсылман елдерінде аталып өтіледі.
Мысалы, Каир көшелерінде салтанатты шерулер өткізілген. Пәкістанның ... ол күні ... күн етіп ... күні ... 28 шілде, дүйсенбі, 571 жыл) – мезгілі адам баласын
надандық пен жаһилиет қараңғылығынан жарыққа шығарған ... бір ... ... ... ... ... ... Қағбаға
бет бұрып, миллиондаған адамдар Мекке, мединеде қажылық парызын өтейді.
Тәуелсіздік алған ... ... ... ... ... ... ... бірге рухани және мәдени өрлеу жолында
тындырылған істер көп.
Атап айтқанда, қазақстан мұсылмандары діни ... ... екі ... жуық жаңа ... ... Талай жастарымыз Түркия,
Мысыр, Пәкістан, Сауд Арабиясы сынды ... ... ... ... ... діни ұйымдар мен қоғамдастықтар құрылды. Мұның бәрі ... ... ... ... ... мен бостандықтарына, наным мен
сенім еркіндігіне кепілдік беретін демократиялық ... ... ... ... ... ... ... хадисінде «Білімді
болу – әр мұсылманның парызы»/82/ деген қағидасы ... да ... ... ... ... заманда оның маңызы мен мәні аса жоғары ... ... үш ... сорпасы қосылмайтына қарамастан,
өкінішке қарай, кейбір керітартпа күштер лаңкестік атаулыны тікелей дінге
телуге ұмтылып ... ... ... ... ... ... жүрегінде
иманы бар жанның еш уақытта зұлымдыққа ... біз ... ... «екінші ұстазы» атанған қазақ топырағының перзенті әл-Фараби
бабамыз білім мен ғылым іздеп, сол ... дін мен ... ... атанған
сонау Шам еліне сапар шеккен. Ғылымның сан саласында өзінен кейін өшпес із
қалдырған.
Мұны айтуымның үлкен мәні бар. Дін ...... Ал, ... ... сиынған әр адамды тек жақсы, ізгі қасиеттерге тәрбиелейді,
әділет-парасат жолымен жүруге үндейді.
Бейбітшілікті жақтайтын, ... ... ... ... ... ... ... қарайтындардың арқасында біз ... ... ... ... ... орнымызды алуға тиіспіз.
Ислам қағидасы, әлбетте, тәрбиелі адамды білімді адамнан жоғары қояды.
Өйткені, тәрбиелі адам білім мен ... ... ... ... жас ұрпақты дұрыс тәрбиелеуге үлкен мән бергеніміз жөн.
Халқымыздың ... ... ... ... ... ... ... күндері өзара кездескен мұсылмандар бір-бірлерін айтпен құттықтап,
туыс, жора-жолдастарын зияра ... ... ... тілек білдірулері –
әдептілік белгісі ... ... ... ... ... ... оларға шипа тілеп, игі ниетімізді білдіру, көршілер, ауылдастар
мен мұқтаждарға ерекше құрмет ... ... ... ... ... көп ... оқып, марқұмдарға дұға ету, ... ...... ... ... ... күшейтіп, бірлігін ... ... ... зор. ... ... ортақ сипат – таныс,
бейтаныс ... ... ... думанды шаттық ретінде атап өтілетіні.
Бұл мерекелердің ... ... ... рөлі зор.
Пайдаланылған әдебиеттер мен сілтемелер тізімі:
1. Соколов В.Г. Діни әдет-ғұрыптар мен мейрамдардың шығуы және ... ... ... 1953
2. Аширов Нишан. Ислам и современность. М., 1970
3. Алтай Халифа Ғақыпұлы. Ғибадаттул-ислам: Діни уағыз, ... ... ... Ж. ... және ... ... Алматы, 1992
5. Климович Л.К. Ислам дінінің әдет-ғұрыптары мен әулиеге ... ... ... 1959
6. Дәуренбеков Ж. Айтыңыз құтты болсын. Алматы, 1993
7. Бадиуззаман С.Н. Рамадан. Бережливость. Благодарность. Из. ... ... ... ... ... Д., ... Ғ. Мұсылман дінінің әдет-ғұрыптары мен
мейрамдары туралы. Алматы, 1959
9. Кенжеахметов С. Қазақтың ... мен ... ... Осман Қарабиық. Ислам діні. Бірінші басылым., Алматы, 2007
11. Құран Кәрим қазақша мағына және түсінігі. Ауд. ... ... ... ... ... ... ІІІ. ... Док. Рамазан Айваллы, 2005
13. Дәуенбеков Ж. 19-20 беттер
14. Бұл да ... ... ... В.Г. 54 ... Кішібеков Д. 46-47 беттер
17. Кенжеахметов С. Қазақтың салт-дәстүрлері мен әдет-ғұрыптары. 39 бет
18. Бадиуззаман С.Н. 28-29 беттер
19. «Шапағат-Нұр». Алматы., 2002, 24 ... ... Ж. 45 ... ... ... Муһамеда. Издание ІІІ. Проф. Док. Рамазан Айваллы, 2005,
54 бет
22. Бұл да сонда..56 ... ... С. Жеті ... ... 2000, 81 ... Ораза. Аударған Иса Қ. Алматы, 2002, 21 бет
25. Бұ да ... 25 ... ... ... ... А., 2003, ... Ислам және өркениет, 2006, №18, 25 бет
28. Ораза. Аударған Иса Қ. ... 2002, 22-23 ... ... С. ... ... мен ... ... 186-188 беттер.
30. Алтынсарин Ы. Мұсылманшылықтың тұтқасы. Алматы, 1991, 56 бет
31. Соколов В.Г. 39 ... ... ... Иса Қ. ... ... С.Н. Рамадан. Бережливость. Благодарность. Из. Собр.
Соч. Рисале-и-Нур. 35-36 ... ... Ж. 42 ... ... С. Жеті ... 34 ... Ислам және өркениет, №24, 2006., 19 бет
37. Жизнь ... ... ... ІІІ. ... Док. ... ... 2005,
65 бет
38. Осман Қарабиық ...169 бет
39. Бұл да сонда...109 бет
40. Құран Кәрім. 108-сүре, 2-аяты
41. Ислам және өркениет, №24, 2006, 19 бет ... қажы ... ... Бас ... ... ... С. Жеті қазына, 65 бет
43. Бұл да сонда 69 бет
44. ... ... ... ... ІІІ. ... Док. ... 24 ... Дәуренбеков Ж. 46 бет
46. Осман Қарабиық. 112-113 беттер
47. Кішібеков Д. 84 бет
48. Кенжеахметұлы С. Жеті ... 86 ... ... ... 108-сүре, 2-аяты
50. Кенжеахметов С. Қазақтың салт-дәстүрлері мен әдет-ғұрыптары. ... ... ... ... и ... 125 ... ... Қарабиық ...171 бет
53. Дәуренбеков Ж. 49 бет
54. Құран ... ... ... ... ... С. Жеті қазына. 39 бет
56. Аллаһты ұлықтап, Пайғамбарымызға салауат айтайық // ... ... 2007ж, 8 ... ... Қарабиық. 89-91 б.
58. Кенжеахметұлы С. Жеті қазына. 41 бет
59. Бұл да сонда..41-42 беттер
60. Ислам және ... №24, 2006., 21 ... Бұл да ...... ... С. Жеті ... 42 ... Жизнь Пророка Муһамеда. Издание ІІІ. Проф. Док. Рамазан Айваллы, 2005,
71-73 ... ... ... ... ... айтайық // Түркістан 29
наурыз, 2007ж, 8 б.
65. Осман Қарабиық. 91-92 б.
66. Бұл да ... ... Бұл да ... …. 96 ... ... ... «Әнбия» сүресінің 107-ші аяты
69. Жизнь Пророка Муһамеда. Издание ІІІ. Проф. Док. Рамазан Айваллы, 2005,
77 бет
70. Кенжеахметов С. ... ... мен ... ... 191-193 ... Аллаһты ұлықтап, Пайғамбарымызға салауат айтайық // Түркістан 29
наурыз, 2007ж, 8 б.
72. ... Ж. ... және ... ... Алматы, 1992, 139 бет
73. Бұл да сонда …. 141 бет
74. Кенжеахметұлы С. Жеті ... 51 ... ... ... ... ... ІІІ. ... Док. Рамазан Айваллы, 2005,
83 бет
76. Ислам және өркениет, № 12, 2006, 25 бет.

Пән: Мәдениеттану
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 33 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Бәйге8 бет
Дос-мұқасан» қазақ эстрадасының аңызы»9 бет
Визалар және кедендік ережелер4 бет
Куликово шайқасы және Мамай.47 бет
Қазақ АКСР-ң 1926, 1937, 1978 жылдардағы Конституциясы10 бет
Ағылшындардың салт-дәстүрлері мен мерекелері4 бет
Іс-шаралар туризмінің қазіргі жағдайын талдау, жоспарлау және ұйымдастыру ерекшеліктері. Қазақстанда дамуы57 бет
Корея халқының мәдениеті, Қазақстанмен қарым - қатынасы10 бет
Қазақстан және Корея қарым қатынастары12 бет
Ұстаз болу – жүректің батырлығы37 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь