Сақтандыру курсына кіріспе

1. Сақтандыру курсының маңызы.
2. Сақтандыру қатынастарының объектілері мен субъектілері.
3. Сақтандыру пәнінің басқа экономикалық пәндермен өзара байланысы.
        
        Сақтандыру курсына кіріспе.
* Сақтандыру курсының маңызы.
* Сақтандыру қатынастарының объектілері мен субъектілері.
* Сақтандыру пәнінің басқа экономикалық пәндермен өзара байланысы.
Сақтандырудың түп-тамыры ежелгі ... ... ... Б.ғ.д. ІІІ-ші мыңжылдықта вавилондықтарды теңіз шаруашылығында қарыз беру жүйесі болған, осы жүйеге сай іс зиян ... ... ... ... ... қайтарылмайтын болған.
Б.ғ.д. 916 жылы жалпы орта мәнін алу жүйесі енгізілген. Бұл жүйе ... ... ... ... ...
1584 жылы қабылданған теңіз жүктерін сақатндыру тәртібі жүктерді ... ... үшін 5% ... ... ... ... 16 ... аяғында Англияда теңіз тасымалдарын сақтандыру 1601 жылы Парламент Актісімен бекітілді, ол саудагерлер арасындағы сақтандыру жағдайларына қатысты деп аталады. Ұзақ ... бойы ... ... ... оперциясының бөлігі ретінде өмір сүріп келеді.
1584 жылы сақтандыру полисінде үш сақтандырушы қол қойған, олардың бірі жарты ... ... ... ... жартысын қалған екеуі бөліп алған.
18 ғасырда сауда ... ... ... ... ... ... әкелді. Өрттен сақтандырудың элементар түрлері орта ғасырда дамыды. Англияда 30 жылдың ішінде бірнеше тәртіпсіз компаниялар мен бірлескен қоғамдар құрылды. Олар ... ақша ... ғана ... нақты жұмыс жасаған жоқ. Сақтандыру ісіндегі ең маңызды оқиға 1797 жылы Орталық ... ... ... ... ... сақтандыру компаниясының құрылуы болды. Өмірді сақтандырумен айналысқан алғашқы ... 1706 жылы ... ... 18 ... ... ... ... сақтандыру ұйымдары болған жоқ, тек шетелдік сақтандыру қоғамдарының қызметі пайдаланылады. Сөйтіп көп қаржы шетелге кетіп ... ... ... ... ... жылы Ресейде мемлекеттік сақтандыру монополиясы бекітілді. Сақтандыру экспедициясы өрттен құрылыстарды сақтандыру, оның ... 75% ... ... ... жылына сақтандыру соммасының 1,5% құрады.
1827 жылы жеке сақтандыру кәсіпорындары пайда болды. 1846 жылы ... ... ... ... ол ... ... ... құрылыстарды сақтандыру құқына ие болды.
1835 жылы Ресейде жеке ... ... жеке ... ... ... ... жылы ... үстемдік етуші бірлестік сақтандыру синдикаты ұйымдастырылды. Бұл синдикат 1918 жылға дейін қызмет жасады.
1864 жылы алғашқы өзара сақтандыру қоғамдары пайда болды. 1885 жылы ... ... ... ... ... жасауға тыйым салынып тасталды. Шетел капиталының сақтандыру ... ... 1890 жылы 24% ... Шетелдік сақтандыру қоғамдары ішкі істер министрлігі тарапынан мемлекеттік ... ... жылы ... ... ... ... 21 млрд. Сомның мүлкі сақтандырылды, мұндағы акционерлік сақтандыру қоғамының үлесі-65%; жергілікті ... ... ... ... ... Орыс ... сақтандыру қоғамдары 1913 жылы 129 млн. Сақтық төлемдерді ... ... ... ... қоғамдар-14 млн.сом жинады. Сақтандыру қоғамдарының қаржылық ресурстарына ірі инвестициялардың көзіне айналды. Олар мемлекеттік қарыздар мен акцияларға жұмсалынды.
Дәріс бойынша қорытынды ... ... ... жүйесіндегі сақтандыру.
* Нарықтық экономика жағдайындағы сақтандырудың рөлі мен мәні.
Сақтандырудың экономикалық мәні және қалыптасуы.
* Сақтандыру ісінің бастаулары.
* Тәуекелді сақтандырудың алғы шарты.
* ... ... ... ... оның ... ... функциялары, қағидалары, сақтандырудың экономикалық табиғаты.
Сақтандыру классификациясының барлық звеносы сақтандырудың екі түрін қамтиды. Олар:
* Міндетті сақтандыру.
* Ерікті ... ... - заң ... ... ... ... ... және пайдалануымен байланысты. Яғни, азаматтық, құқықтық байланыстарды білдіреді. Міндетті сақтандырудың инициаторы болып мемлекет табылады. Яғни, заңды және жеке ... ... ... ... ету мақсатында заң арқылы міндеттейді.
1997 жылы Қазақстан Республикасы міндетті сақтандыру ... ... ... ... ... міндетті сақтандыру, сақтандыру төлеміне тәуелсіз және белгіленген мерзімде ғана әрекет етеді.
Ерікті сақтандыру - ... ... ... ... ... ... қатынастар негізінде пайда болған сақтандырушы (сақтандыру компаниялары) және сақтандырушы (жеке және заңды тұлғалар) өзара ... ... ... ... ... ... болып, шаруашылық субъектілері мен жеке және заңды тұлғалар табылады.
Міндетті сақтандыру формасын мемлекет тек қана жеке ... ... ... ... ғана ... ... қатар жалпы қоғам үшін белгіленіп және бекітіледі. Заң міндетті сақтандыруды жүргізетін сақтандыру мекемесін ... ... ... алдын-ала келісілген сақтандыру мерзімі анықталады. Ерікті сақтандыру, сақтандыру жарнасын төлеген соң ғана күшіне енеді.
Міндетті сақтандыру:
* автокөлік ... ... ... жолаушылар алдындағы тасымалдаушының азаматтық жауапкершілігін;
Ерікті сақтандыруды екі үлкен салаларға бөлуге болады:
* Мүлікті сақтандыру.
* Жеке басты сақтандыру.
Сақтандыру өз іс-әрекетінде ... ... және ... ... ... және бірқатар ғалымдардың, экономиканың, статистиканың, ықтималдықтардың теориясының нәтижелеріне негізделеді.
Сақтық қорғауы ұйымдастырылатын құбылыстардың бұқаралық сипатына байланысты, сақтандыру саласы барлық ... ... ... жүйелеуге және жалпылауға мәжбүр. Бұл ақпараттарды сақтандыру саласы қызметінің тиімділігін арттырудың ... ... ... үшін қолданылады.
Экономикалық қатынастар жүйесі ретінде сақтандыру сақтық жауапкершіліктегі әртүрлі объектілер мен субъектілерді, заңдық ережелер мен тәртіптерге ... ... ... ... ... ... ... түрлігін реттеп, бірыңғай және өзара байланысты жүйені жасау үшін сақтандыруды ... ... ... ... ... ... ... буыны алдыңғы буынның бөлігі болатындай буындар мен салаларға бөлудің ғылыми ... ... ... ... ... ... екі критериясы алынған: сақтандыру объектілеріндегі өзгешелік және сақтық жауапкершілігі көлеміндегі өзгешелік. Осы ... ... ... екі ... қолданылады: сақтандыру объектілері бойынша және қауіптің тегі бойынша. Кеңейтілген және нақты мағынада сақтандыруды жіктеу сақтандырушыларда және олардың жұмысында, ... ... ... ... ... көлемінде және сақтандыру өткізу түрінде өзгешеліктерді көрсету түрін бейнелейді.
Нарықта меншік түрі жағынан мемлекеттің және мемлекеттік емес ... ... ... ... ... ... ... ұйымдардың қызмет ету саласы ішкі, сыртқы және аралас нарық салаларын қамтиды. Бұл ... ... түрі ... ... ... ... жіктелуі болып табылады.
Ұйымдастыру түріне қарай сақтандыру мемелекеттік, акционерлік, өзара кооперативтік болып бөлінеді. Ерекше ұйымдық түрге дәрігерлік сақтандыру жатады.
Мемлекеттік сақтандыру - ... ... ... ... ұйым ... арқылы мемлекет болатын ұйымдастыру түрі: мемлекет мүдделерінің щеңберіне оның кез-келген және жеке сақтандыру түрлерін жүргізуге үстемдігі жатады.
Акционерлік сақтандыру - ... ... ... қоры жеке және ... ... ... ... және басқа құнды қғаздардан жиналған акционерлік қоғам түріндегі жеке капитал болатын мемлекеттік емес ұйымдастыру түріне жатады. Бұл ұйымдастыру түрі ... ... ... ... қылуға қамтамасыз етеді.
Өзара сақтандыру - қабылданған шарттарға ... ... ... ... ... ... ... жабу жөніндегі жеке және заңды тұлғалар топтары арасындағы келісімді бейнелейтін мемлекеттік емес ұйымдастыру түріне жатады. Бұл ... ... ... ... ... пайда табу мақсатын көздемейтін, яғни коммерциялық емес кескіндегі сақтандыру ұйымы болып ... ... ... қоғамы арқылы жүзеге асырылады. Бұл сақтандырудың ұйымдық түріне жатады.
Дәріс бойынша қорытынды сұрақтар:
* Жеке тұлғалардың мүліктік мүдделерін қорғауды ... ету үшін ... ... ... ... ... ... және несиемен өзара байланысы.
* Сақтандыруда қолданылатын негізгі түсініктер мен ... ... ... ... қажеттілігі.
* Сақтандыру жіктемесінің негізі.
* Қауіп түрі және сақтандыру объектісі ... ... ... ... ... және ... ... сақтандыру- мемлекеттік емес ұйымдастыру түрі. Ресейде кооперативтік сақтандыру 1918 жылы ... ... Осы жылы ... ... ... ... өрлеуі 1988 жылы Кооперация туралы Заңның қабылдануына байланысты болды.
Дәрігерлік сақтандыру - сақтандыру қызметінің ... ... ... Негізінен бұл денсаулықты қорғауда халықтың мүдделерін әлеуметтік қорғау түрі ретінде қолданылады. Дәрігерлік сақтандырудың субъектілері ретінде ... ... ... ... ... ... ... қызмет жасайды. Сақтандыру объектідері сақтандырудың экономикалық мүдделерімен барлық белгілерінің материалдық иесі болып табылады. ... ... ... ... ... ... ... сақтандырудың негізгі 4 саласын ажыратады:
* мүліктік сақтандыру.
* жеке сақтандыру.
* жауапкершілікті сақтандыру
* Экономикалық ... ... ... ... ... ... адамның өмірі, десаулығы, еңбекке қабілетті адам жататын сала. Жеке ... ... ... ... ... ... ... бөлінеді және қауіп-қатер, сақтандыру полисі арқылы қарыз беру туралы жағдайларын қамтиды.
Мүлікті сақтандыру - ... ... ... ... әртүрлі мүлік болатын сақтандыру саласына жатады. Оның экономикалық міндеті - ... ... ... ... ... ... толтыру. Сақтандырушының меншігіне жататын мүлікпен қоса, оның иесіне мен оның сақтандырылуына жауап беретін ... да жеке және ... ... бола алады.
Жауапкершілікті сақтандыруды объекті орыныда сақтандырушының белгілі бір іс-әрекеті салдарынан зиян ... ... ... (жеке және заңды) тұлғалар алдындағы жауапкершілік тұрады. Сақтандыру ... ... ... ... ... ... ... мүмкіндік беретін азаматтардың, ұйымдардың, кәсіпорындардың нақты сақтық мүдделерін ... ... Осы ... ... ажырату үшін сақтандыру түрлері мен сала бөлімдері айқындалды. Мүлікті сақтандыру сақтандырушылардың әлеуметтік топтары мен меншік түрлеріне ... сала ... ... Осы белгісі бойынша шаруашылық жүргізушілердің субъектілерінің мүлкін ажыратады:
* мемлекеттік;
* жеке;
* жалға берілетін;
* жеке меншік ... жеке ... ... ... ... сала бөлімдері ажыратылады:
* қарызды сақтандыру;
* азаматтық жауапкершілікті сақтандыру;
Экономикалық қауіп-қатерден сақтандыру 2 салаға бөлінеді: тура және ... ... ... ... ... Тура зияндарға пайданы толық ала алмау, қондырғының тұрып қалуынан болған шығындарға байқамай жіберілген пайда, кәсіпорының банкроттыққа ұшырауы және т.б. ... ... ... ... өзара иерархиялық байланысы жоқ қауіптерді ажырату болып ... ... ... ... ... ... ... пен басқа да табиғат апаттарынан сақтандыру;
* жануарларды жаппай қырылудан және еріксіз союдан сақтандыру;
* көлік құралдарын апаттан, алын ... және т.б. ... ... ... ... ... мемлекетті халықшаруашылығына әкімшілік басшылық ету мүмкіндігінен айырады. Осындай жағдайда сақтандыру зиянның орнын толтырудың жалғыз тиімді және мүмкін тәсілі ... ... ... ... және т.б. ... ... ... қорғау тек сақтандыру қызметінің көмегімен жүзеге асырылады. Сақтандыру қызметтері тәуекелдік, ескертушілік, жинақтаушылық және бақылау функциясы болып ... ... - ... ... ... ... сақтандыру тәуекелділігін азайтуға бағытталған, өрт пен кездейсоқ оқиғалармен күресу шараларын алдын-ала ескерілуін жоспарлау және қаржыландырумен байланысты.
Сақтандырудың ... ... - ең ... өмірді, ұзақ мерзімге сақтандыру арқылы іске асырылады. Өмірді сақтандыруда сақтандыру ... шын ... ... ... ... ... қатынастарына жатады.
Бақылау функциясы - сақтандыру резервінің арнайы қалыптасыуын сақтандырушының сақтандыру ... ... және ... алғанда сақтандыру опрцияларының дұрыс жүргізілуін қамтамасыз етеді.
Дәріс бойынша қорытынды сұрақтар:
* Қазақстан Республикасының сақтандыру жіктемесі: салалары, сыныптары, түрлері.
* Сақтандыру ... ... және ... ... және оның экономикалдық зардаптары.
* Тәуекел: түсінігі, функциясы, қайнар көздері, жіктемесі.
* Тәуекелді ... ... ... ... ... ... шектеу нысандары- диверсификация, эккаутинг, шектеу, сақтандыру, хеджирлеу, ... ... ... - ... қатынастардың белгілі бір саласы, ерекше әлеуметтік - экономикалық орта. Бұл салада сатып алу және сату объектісі ... ... ... ... және ... пен ұсыныс қалаптасады. Сақтандыру қызметінің дамуының объективті негізі күтпеген келеңсіз жағдайлардан зиян шеккендерге ақшалай көмек көрсету арқылы ұдайы ... ... ... ... етудің қажеттілігі. Сақтандыру нарығын ақша қатыастарын ұйымдастырудың түрі ретінде қарастыруға болады және де бұл қатынас қоғамның сақтандыру қоршағанын қамтамасыз ету үшін ... ... ... мен бөлу ... іске ... ... дамуының міндетті шарты сақтандыру қызметіне қажеттіліктің болуы және осы қажеттелікті қанағаттандыра алатын сақтандырушылардың болуы. Отандық ... ... ... ... ... жүйесіндегі сақтандырушының орны мен рөлін түпкілікті өзгертіп жібереді. Сақтандыру компаниялары шаруашылық өміріндегі толық құқықлы субъектілерге айналады.
Қызмет жасаушы сақтандыру нарығы әртүрлі ... ... ... ... ... ... бейнелейді. Оны №1 қосымшадан көруге болады:
Сақтандыру қызметінің бастаушы буыны - ... ... ... ... ... Осы ... сақтандыру қорының қалаптасуы және пайдалану процесі жүреді, экономикалық қатынастардың бір түрі қалыптасса, екінші біреулері пайда болып, жеке, топтық, ұжымдық мүдделер ... ... ... ... - ... ... ... жасауының тарихи анықталған қоғамдық тұрапты. Бұл компания сақтандыру шарттарын жасайтын және қызметін көрсететін дараланған құрылым. ... ... ... оның ... ... ... болуын және өзіндік толық ресурстар айналасының болуымен айқындалады. Экономикалық дараланған сақтандыру компаниялары өздерінің басқа сақтандырушылармен ... ... ... және ... ... ... құрады. Кез-келген адам өз табысын өз еркімен жұмсай алады және оның қандай бөлігін тұтынуға, қандай бөлігін ... ... ... ... Осының барлығын сақтандыру нарығы кеңейтілген сақтандыру қызметінің түрлерінің ... ... ... ... ... ... бәсеке кезіндегі реттеуші қызметті атқарады. Бәсекенің өзі сақтандыру нарығындағы ... ... ете ... Бұл ... жету үшін ... ... қоғамының қызметкерлерін әрдайым жаңа мүмкіншілігі мен клиенттерді іздестіруге, қызмет көрсетудің түрлері мен әдістерін жетілдіруді бағалап отырады.
Кең мағынада ... ... ... ... ... ... алу ... экономикалық қатынастардың барлық жиынтығын көрсетеді. Нарық сақтандырушы мен сақтандырушының арасындағы органикалық байланысты қамтамасыз етеді.
Сақтандыру нарығының қызмет ... ең ... ... ... құн заңы және сұраныс пен ұсыныс заңы.
Сақтандыру нарығы тауар шаруашылығының пайда болу кезінде қалыптасты және оның ... ... ... ... ... ... де пайда болу шарты-еңбектің қоғамдық бөлінісінің және әртүрлі меншік ... ... ... ... ... ... ... нарықтық қатынастар субъектілерінің өз бетінше қызмет етуін, олардың сақтандыру қызметін сату-сатып алу мәселесіндегі тең құқылы бірлесе қызмет жасауын, ... және тіке ... ... жүйесінің болуын ескертеді.
Дамыған нарықтық экономикасы бар елдерде үстемдік етудің ең қауіпсіз ... ... 10 және одан да көп ... ... ... олардың ішіндегі ең ірісінің үлесі жалпы сақтандыру қызметін ... ... ... ... ... 44-дан, үшеуінікі 54-дан, төртеуінікі 64-дан аспауы қажет. Егер осы ... ... ... ... ... қоладынп сақтандырушылардың қатысуын шектейді.
Сақтандыру нарығының құрылымы институционалдық және айсақтық аспектілермен сипатталады.
Институционалдық аспект - ол ... ... ... және ... ... компаниялары түрінде көрсетіледі. Аймақтық аспектіде- жергілікті сақтандыру нарығын, ұлттық және әлемдік сақтандыру нарығын бөлуге болады. ... ... ... ... - ... прогресс жолындағы аймақтық кедергілерді жойып, интеграциялық процестерді күшейту арқылы ... ... ... ... ... ... жеткізеді. Осындай интеграцияның нәтижесінде ЕҚ-мүше елдердің жалпы еуропалық сақтандыру ... ... ... ... ... ... Залалды өтеу үшін қорлар мен резервтердің құрылымының экономикалық қажеттілігі.
* Сақтандыру қорын ... ... ... ... мемлекеттік резервтік қорларынан айырықша ерекшеліктері.
Сақтандыру рыногы.
* Сақтандыру рыногының құрылымы.
* Сақтандыру делдалдары. Сақтандыру рыногы тұрпатының мінездемелері.
* Сақтандыру қызметі ерекше тауар ретінде.
Сақтандыру ... ... пен ... ... ... ішкі, сыртқыжәне халықаралық сақтандыру нарықтарын бөлуге болады.
Ішкі сақтандыру нарығы - нақты ... ... ... ... қызметіне тікелей сұранысы бар жергілікті нарық.
Сыртқы сақтандыру нарығы - ішкі нарық шеңберінде орналасқан және осы ... тыс ... ... ... ... да ... ... айтады.
Әлемдік сақтандыру нарығы деп - дүние жүзілік шаруашылық аумағындағы сақтандыру қызметіне сұраныс пен ұсыныстың ... ... ... ... ... ұсынылатын тауар-сақтандыру қызметі. Ол қызмет шарт негізі мен заң негізінде жеке және ... ... ... ... ... сату - ... алу ... сақтандыру келісім - шартымен бекітіледі және де ... ... ... ... ... ... ... сақтандыру нарығының ассортименті деп аталады.
Қазіргі уақытта сақтандырудың әлемдік тәжірбиесінде екі бағыт күшейген:
* Сақтандырушылардың қызметін мамандандыру;
* Сақтандырушылар қызметінің әмбебап сипатта ... ... ... ... ... ... яғни бұл процесс сақтандыру ісінде объективтік қажеттілікке айналады.
Сақтандыру нарығы ... көп ... ... жүйеге жатады, яғни әрдайым өзара әсер етуші және өзара тәуекелді жеке құрамдас бөліктердің біртұтас топқа ... ... ... тарфтер жүйесі, сақтандырушылардың клиенттерімен өзара жұмыс жасау инфрақұрлымы және т.б. сақтандыру қызметтері саласында өзара әсер ... ... ... ... Бұл жүйе сыртқы байланыстар арқылы өзін қоршаған ортамен тығыз, өзара ... ... ... жүйе мен ... ... ... таза шартты әдістемелік тәсілге жатады. Сонымен, сақтандыру нарығы- ішкі жүйе мен сыртқы ортаның диалектикалық бірлігі болып табылады.
Ішкі жүйені ... ... ... ... жүйе ... ... орта жеке ... тұрады және осы элементтерге сақтандырушы басқарушылық әсерін тигізеді. Сыртқы орта ішкі жүйені ... оны ... ... ... ... айналымдар сақтандыру компанияларының нарықтық жүйесінің ядросын құрайтындықтан енеді. Ең негізгі айналымдар мыналар: сақтандыру өнімдері, ... ... ... ... және ... ... ... тарифтердің оңтайлы жүйесі және сақтандырушының жеке инфрақұрылымы. Тиімді коммерциялық жұмыс жүргізе алатын мамандардың болуы, сақтандыру нарығы саласы үшін ... өте зор. Осы ... ... ... ... ... компанияларының саясатын, оның бет-бейнесін айқындайды. Осы көрсетілген факторлардың ішінен сақтандыру компаниясының бас менеджері тиімді жолды таңдап алуға міндетті. Ең ... ... ... сақтандыру өнімдері жатады.
Тарифтердің икемді жүйесі сақтандырушы басқаратын ішкі ... ... ... ... болып табылады. Сақтандырушы компанияларының басшыларының мақсаты-бағытталған тариф саясатын жасап, оны нарықтың ... ... ... ... яғни олар ... бағаны, жеіңлдіктерді анықтап береді.
Нарықтың сыртқы қоршаған ортасы-ішкі нарық жүесін қоршап тұрған және оған әсерін тигізетін өзара әрекет жасаушы өзінің нарықтық ... ... ... сыртқы орта жағдайларында жоспарлап жүргізеді.
Нарық - тұйықталған жүйе, сондықтан да оны қоршаған әлемдік жүйеде сақтандыру нарығы шексіз. ... ... ... ... ... ... ... элементтерінің бірі, оған сақтандырушының нарықтық коммерциялық қызметінің негізгі ... ... ... ... ... экономикалық және психологиялық алғы шапрттарға негізделеді:
* адам әрқашанда аз қаржы жұмсап, өзінің сақтық мүдделерін жоғары деңгейде қанағаттандыруға ұмтылады және жұмсаса ... ол ең ... ... ... іс-әрекеттерді қамтитын қағидаларды оқып танысады.
* Сақтандырушы әрқашанда тиімді ... ... өте ... вариантты таба алмағаннан кейін, адам өз тілегі мен оны қанағаттандыру мүмкіндіктерінің арасындағы тиімді тепе-теңдікті тауып, ... ... ... ... ... ... нарықтың сыртқы ортасына - компьютерлік техникамен жабдықталуы, телефакстың болуын және ... ... ... ... ... ... бойынша қорытынды сұрақтар:
* Сақтандыру қызметінің бағасы.
* Сақтандыру қызметіне әсер ... ... ... ... ... қазіргі жағдайы.
* Қазақстан Республикасында сақтандыру рыногын дамыту мәселелері.
Сақтандыру мәселелерінің заңдылық регламентациясы.
* Құқық жүйесіндегі сақтандыру.
* ... ... ... ... даму ... ... келісімі: түсінігі, негізгі элементтері, негізгі шарттары және ерекшеліктері.
* Сақтандыру ісін мемлекеттік реттеу.
Сондықтан да, ... ... ... ... ... ... алға баса алмайтын белгілі. Кәсіпкерлік қызметте ынталылық, ... ... ... де, қарапайым да, емес жаңама шешімдер іздеген жан ғана ... ... жете ... ... көп нәрсе белгісіз болғанмен істің сәті түсуіне есептен тәуекел ... ... ... ... зерттелген кеңістігінде кезігетін жайсыздықтардан қорғайтын кепілдікті күтпеген қолайсыздыққа қарсы қою арқылы ақырғы ... қол ... ... ... жағдайында коммерциялық, биржалық, валюталық, техникалық, құқықтық, саяси тәуекелдіктер айырықша көкейтестілікке ие болады. Бұл арада ... ... қана ... ... ... ... арасындағы қаржылық және заңдық өзара байланыстардың факторларын де реттейді.
Кез-келген кәсіпкерлік қызметтің ... ... ... ... табу, іске жұмсалатын капиталды көбейту. Сондықтан ақырға нәтижедегі ... ... ... ... күтілген кіріске немесе белгіленген пайданы түгел алмауға орай мүмкін болатын ысырапқа жол бермеу.
Пайданың ысырабына (түгел алынбауы) апаарып соқтыратын ... ... ... үш ... ... ... ... апат, авария және өзге де соларға ұқсас оқиғалар кезінде өндіріс үдерісінің бұзылуы;
* нарықтық жағдайлардың өзгеруі, серіктестіктер тарапынан және ... ... ... Жаңа ... мен ... өзге ... және ... тәуекелдіктерді игеру;
Факторлардың осы топтары сақтандырудың саясына енгізілуге тиіс.
Көптеген елдерде сақтандыру нарығында қаржы ресурстарының тасқыны ... есе ... ... ... ... сақтандыру қызметінде үлкен үлес салмақты иеленеді.
Нарықты экономика жағдайында сақтандыру коммерциялық қызмет саласына көбірек айналады. ... ... ... сақтандырған кезде сақтандырушы ондай мәміледен не алатынын алдымен ойлайды. Демек, ірі тәуекелдктің қауіптілігін білген сақтандырушы сақтандыру ... ... ... аясын кеңейту іздестіргенде кәсіпкерлік қызметпен байланысты жаңа объектілер тартылады.
Ағымдағы жылдың сәуір айында, яғни осы сәттен бастап ... ... Қор ... ... беру ... елдердегідей сияқты басталды. Осы уақыттың ішінде ол қаржы нарығында бірден-бір бөлшегіне айналды, яғни коммерциялық банктер сияқты халықта оған ... ... ... ... ... жүйесін тиімді екені белгілі, мысалы Ресей оны Қазақстанға ұқсас өзгерткісі келді. Қазіргі уақытта 22 банк оның ... ... ... ... ... қатар заңды тұлғаның барлық жеделдетілген салымдарының 98,38% оған таратылды. Ақтөбе облысы ... ... ... ... ... ... ... және де банктердің филиалдары Қорға қатысушылар болып табылады.
Қазіргі уақытта Қордың қызметі жетілген. Кепілдік беру тәртібі депозитті ... ... ... ... сәйкес келтіріледі және де қаржы тұрақтылығының форумымен қабылданады.
Қор қызметінің мақсаты - заңды тұлғалардың ақша ... кері ... ... ету болып табылады және де екінші деңгейдегі банктердің депозиттік салымдарын ... Яғни ... бір ... ... қатысушы банкке салынған халықтың ақшасы сақтандырлған болып есептеледі. Бұл дегеніміз қатысушы банк пен осы банкте сақталған халықтың немесе кәсіпорынның ... ... ... ... ... жоғары деңгейдегі салымдардан (негізгі борышы және есептелінген сыйақылар) 200 мың теңгеге ... ... ... ... ... ... ... аударылған сомалардың үлесінен пропорциональды төмендейді.
Сонымен олар мыналар:
* салымдарды ... ... және ... сыйақылар) 200 мың теңге қосылған 80 көлеміндегі сомадан 200 мың теңгеге дейін арттыру;
* салымдарды (негізгі борыш және ... ... 400 мың ... 600 мың ... ... және 360 мың ... ... 60-дық сомадан 400 мың теңгеге дейін арттыру;
* ... ... ... және ... ... ... теңгеден 800мың теңгеге дейін және 480мң теңге қосылған 40дық сомадан 800ң теңгеге дейін ... ... ... ... және ... ... 800 мың ... 1 млн. теңгеге дейін және 560 мың теңге қосылған 20-дық сомадан 800мың теңгеге дейін арттыру;
* салымдарды (негізгі борыш және есептелінген ... 1 ... ... және 600 мың ... ... 10-қ ... 1 млн теңгеге дейін арттыру;
Осы көрсеткішке байланысты бір ғана салымшының өлшемін бір салым ... ... және ... ... егерде бір ғана салымшының бір банкіде бірнеше салымдары болса, онда соманы бір салым ретінде жинайды және қарайды.
Дәріс ... ... ... 18.12.00ж. Қазақстан Республикасының заңының негізгі мәселелері.
* Сақтандыру ... ... ... ... ... ... ... Сақтандыру ұйымдарының түрлері.
* Сақтандыру компаниясын басқарудың негізгі қағидалары.
* Сақтандыру компанияларының инвестициясын басқару.
Сонымен қатар, қайтарымдар сол валютада төленеді, яғни салым болып ... ... ... валютамен салынған қайтарымның көлемі теңгемен салынған қайтарымның көлемімен сәйкес келеді, сонымен қатар соттың шешімі бойынша ... Банк ... ... бастап, шетел валютасының теңгеге шаққандағы ресми курсы анықталды және де ... ... өз ... жойды да депозиттік салымдарды таратты.
Дипозиттік салымдар бойынша қайтарымды (аударымды) төлеу банк агенттері арқылы Қорда өндіріледі.
Қорда салымдардың барлық түрі емес ... ... ... оған ... банк - Қорға қатысушы болып табылады. Қорда орналасқан кепілденген ... ... ... мен ... ... ... көлем мөлшерінен арттыра түсуі, яғни Қорда сақтандырулған және егерде банк жойылған жағдайда, онда төлем Қорға аударылмай, керісінше ... ... жою ... аударылады. Мысалы, егер Қорда үлкен мөлшерде салымның ставкасы 14 болса, онда банк 16 көлемінде салымдарды қабылдайды. ... ... ... ... ... сақталмайды.
Жалпы, салымшылар жинақтарын, салымдарын салмастан бұрын біріншіден жазуға көңіл ... ... яғни ... ... ... туралы мәліметтер сақталған ба соған және Қорда көрсетілген ... ... ... ... ... ... бойынша сыйақы мөлшерінің шекті деңгейін, жеке және заңды тұлғалардың салымдарын (сақтандыру)
ЖАҚ және ... ... ... ... ... де ... арқылы көрсетіледі;
* 2000 жылдың 1-ші қаңтарынан - 2000 жылдың 23-ші қарашасына дейін ... ... ... ... ... ... 2000 жылдың қарашаның 23-нен 2001 жылдың 1-ші шілдесіне дейін теңгемен есептеленген жедел салымдар, сыйақы мөлшері, яғни ... ... ... ... екі немесе одан да көп ресми белгіленген мөлшерді қайта қаржыландыру арттырмау, сонымен қатар осы жедел салымдардың ... және ... ... көлемі, екі немесе одан да көп LIBOR/3-айлық/ставкасын арттыру;
* 2001 ... ... 1-нен 2002 ... 1-ші ... дейін жедел салымдар, сыйақы мөлшері АҚШ долларына шаққанда ... ... ... ... ал ... есептегенде жылдық көрсеткіш 8%-дан артпайды;
* 2002 жылдың ақпанның 1-нен, қазіргі уақытта заңды және жеке тұлғалардың (депозиттік) ... мен ... ... ... ... ... ... салымдарды теңгемен есептегенде:
* 6 айға дейін алғанда жылына- 10%;
* 12 айға дейін қосқанда жылына-13%;
* 36 айға ... ... ... 36 ... ... болса, онда-16%;
АҚШ долларына есептегенде /депозиттік/ жедел салымдарды:
* 6 айға дейін қосқанда жылына-6,0%;
* 12 айға дейін қосқанда жылына-7,0%;
* 36 айға ... ... ... 36 ... ... ... онда-10%; жедел салымдарды (депозиттік) евромен есептегенде:
* 6 айға дейін қосқанда жылына-50%;
* 12 айға дейін қосқанда жылына-6,0%;
* 36 айға ... ... ... 36 ... ... ... онда-9%-ға тең болады.
Осыған байланысты, халықтың және кәсіпорынның салымдарын қорғауды қамтамасыз ету ... ... ... ... ... ... ... банк жүйесіне жедел депозит түрлерін салғанда және ақшаларының қайтарымдылығы мен табыстылығында да сақтандыруды қаже,т етеді.
Жалпы ... ... ... ... ... жеке ... ... мен салымдарын сақтауда маңызы зор.
Негізгі жеке тұлғаның жедел салымын сақтандыру - бұл ... ... ... және ... ... тығыз байланысты болғндықтан, нарық экономикасы сақтандырудың дамуындағы белсенді ортасы. Нарық бар жерде тәуелдік кәсіпкерліктің сан алуан түрлері болады.
Тәуекел деген түсініктің ... ... ... ... ... ... ... сипаттайды. Кәсіпкердер бір іске қаражатын сала отырып, болашақта кездесетін оның тағдырына араласатын барлық жағдайларды ... ... ... ... анықтау, сонымен қатар одан келешектегі зияндарды немесе адамдардың денсаулығына әсер ететін жағдайларды сақтандыру тәуекелдігі деп ... - бұл ... ... ... ... ... ... қүбылыс. Өзінің мән жағдайында ол зиян шектіретін және шығынға әкелетін жарамсыз тасымалдау тәуекелдері автокөліктер, өзен, теңіз жіне әуе көліктеріне ... ... ... ... ... ... ... қарсы өз азаматтарына істеген істеріне байланысты және сақтандырушының жауапкершілік шеңберіне жатуы мүмкін.
Сақтандырудың тәуекелдік ... ... ... ... ол адам ықпалынан тыс болғанда ғана мәні болады. Алдағы ұзақ мерзімді болашақта адамзат өзінің дамуында тәуекелдікті бақылап ... ал оның ... ... жоққа шығаруын көрсетеді. Тәуекелдікті бағалау үшін дәл ақпарат болуы керек, өйткені олардың болмағаны тәуекелдіктің қателігіне әкеліп соғады. Сондықтан банк қызметінде, ... ... ... ... ... ... оарсан зор екендігі белгілі. Республика азаматтарының кәсіпкерлікпен толыққанды айналысуы, сондай-ақ еркін бәсекелестіктің кепілі банк ... ... ... қызмет істеуіне байланысты. Бұл проблемелардың түбегейлі де, толық шешілуі республика экономикасының алға басуының кепілі ... ... ... ... қорытынды сұрақтар:
+ Сақтандыру өнімінің қалыптасуы.
+ Сақтандыру компаниясының жұмысын ұйымдастыру.
+ Сақтандыру компаниясының инвестициялық портфелін басқаруда әдістерді қолдану.
Актуарлық есеп айырысулар
+ ... ... ... ... және мәні.
+ Тарфтік ствканың құрамы мен құрылымы.
+ Сақтандыру ... ... ... ... қызметін қаржыландыру көзі ретінде сақтандыру сыйақысы.
Қандай да бір өндірістік жұмыстың немесе қызметтің ақша және ... да ... ... және ... ... ... сол жұмсалымынан кіріс алуды көздейтін коммерциялық қызмет сақтандырудың объектісі болып саналады. Нарықты экономиканың қазіргі жағдайында аталған ... ... зор. ... бастаған кәсіпкерлер болуы мүмкін шығындардан қорғану үшін сақтандырушымен мәмлеге келуге ұмтылды. Әулетті сақтандырушылардың саны жыл ... ... ... ай ... ... ... Сақтандыру қоғамының тиісті оперцияларды өрістетулеріне мүмкіндік кеңейеді.
Сонымен қатар аталған сақтандыру шарты жасалған уақытта да, оның әрекет ... ... ... өте ... болып есептеледі.
Коммерциялық тәуекелдікті сақтандырған ұйым жауапкершілікті міндетіне алып, нарық жағдайының қолайсыздығынан, алдын ала білуге болмайтын өзгерістердің салдарынан жоспарын жүзеге ... ... өзге ... ... ... ... ... бойынша жауапкершіліктің шегі есебіндегі сақтандыру сомасы сақтандыру ұйымының келісіміне орай сақтандырушының арызы бойынша анықталады. Сақтандыру сомасын белгілеудің екі ... ... ... ... нұсқа бойынша сақтанадыру сомасы сақтандырушының сақтнадырылатын операцияға салған күрделі ... ... ... нұсқа бойынша сақтандыру сомасына күрделі шығындар ғана емес, шығындардан күтілетін белгіленген (нормативті) пайда кіреді.
Егер белгіленген ... ... ... қаралған өтімділікті бермесе, сақтандырушыға шарт бойынша шығынның мөлшері өтеледі. Сақтандыру өтемі сақтандыру сомасы мен сақтандырлған коммерциялық қызметтің нақты ... ... ... ... ... анықталады.
Сақтандыру сомасын белгілеу тәсілдемесіне байланысты сақтандырудың мазмұны да өзгереді. Бірінші нұсқада сақтандырушының шығындары өтеледі; оны инвестицияны сақтандыру деп атауға ... ... ... шығындар мен нормативтік пайда өтеледі, сол себепті оны кірісті (пайданы) сақтандыру деп атауға ... ... ... болатын ысыраптан қорғау болып саналып, сақтандыру шартының мерзімі күрделі шығынның өтемділік уақытымен түрлеріне қарай елеулі ... ... үшін ... болады. Атап айтқанда ол кәсіпорынның көлеміне (демек, оның ... ... ... ... ... ... және өзге де факторға тәуелді болады. Сондықтан олардың кейбір стандартталуы мақсатқа сай ... да, ... ... ... дараландырудың сөзсіз болатынынан көрінеді(ең болмағанда аталған сақтандырудың алғашқы кезінде).
Мүлікті сақтандырудың ... ... ... ... қолдану мерзімін анықтаған кезде сақтандырушы мен сақтандырушының мүдделерінің басқаша көрінетін атап ... ... ... ... ... ... жарнасының мәні.
* Істі жүргізу шығындары тарифтік ставка ... ... ... ... есептеудің ерекшелігі және жалпы қағидасы.
Сақтандырудағы маркетинг
* Сақтандыру ... ... ... ... ... ... сегменттеу.
* Потенциалды сақтандырушыны зерттеу.
Қарастырылып отырған сақтандырудың ерекшелігі сол, сақтандырылған коммерциялық оперциялардың түпкі нәтижелері көрінетін сақтандыру мерзімі аяқталған ... өтем ... ... ... ... үшін өтем ... ... сақтандыру шартының қолданылуының кез келген сәтінде туындауы мүмкін. Коммерциялық тәуекелдікті ... ... ... мерзімінің анықталғаны түскен жарнаны жоспарлы түрде пайдалануға мүмкіндік беріп, сол мерзімге қор құруға жағдай жасайды.
Сондықтан сақтандыру шартының ... ... ... кезде ғылыми негізделген кепілдемелергше, өндірістік және өндірістік емес қызметтердің ... ... ... жөніндегі отандық және шетелдік тәжірбиелердің талдауларына сүйену қажет.
Принцип бойынша ... ... шарт ... ... тұрып төленуі мүмкні. Егер ғылымдық ауқымдағы қандай да бір оқиғаның нәтижесінде жұмсалған қаржыны ... ... табу ... болмаған жағдайда өтем мерзімнен бұрын төленуі мүмкні. Ондай оқиғалар туралы сақтандырушыға жедел хабарлау керек. ... ... ... ... ... ... белгіленген түзетуге көнеді. Қолайсыз өзгерістер де уақытша болуы ... ... ... ... нәтижесі және өтімнің көлемі туралы сақтандыру мерзімінің аяғында жауап табуға болады.
Сақтандыру ... шарт ... бір ... ... ... ... ... болады.Сақтандырушының сол қызметке рұқсаты, лицензиясы және патенті, өзге де ... ... ... ... ... ... талқылауға мүмкіндік беретін алдағы коммерциялық қызмет, одан күтілетін қызмет, одан күтілетін кіріс, ... ... ... ... өзара шарттар, барлық жағдайлар туралы, ол сақтандыру туралы жазбаша ... ... ... ... ... сақтандыру ұйымдарының өздері де ұқсас кәсіпорындардың қызметтерінің нәтижелері туралы деректерді жинауға және ... ... ... және өзге де ... ... ... ... бар кәсіпорындармен шарт жасауға болмайды.
Сақтандыру шартын жасаған кезде сақтандыру тәуекелдігінің дәрежесіндегі ... ... ... және мол тәуекелдікті ұлғайтатын әрекеттерге жол бермеу жөнінде сақтандырушының міңндеттерін алдын ала қарастыру қажет.
Сақтандырушының өзге түрлеріндегі сияқты сақтандыруға және сақтандыру ... ... ... ... ... қою ... Делдалдық қызметтің, сақтандыру бизнесіне бәс тігіуге және басқаларды сақтандырудан шығарып тастау мақсатына сай болады. Ереже ... ... және ... ... ... ... ... мен саяси төңкерістің, валюта курсының өзгерісінің, негізгі алынған кәсіпорынға (цехқа) несие ... ... бас ... ... орын алатын шығындары сақтандыру жауапкершілігінен шығарылады.
Сақтандырушының, оның сеіктестерінің немесе олжа табушылардың әрекеттері салдарынан ... ... орны ... әрбір сақтандыру ұйымы өз міндетіне алған тәуекелдікті шектеуге немесе кеңейтуге құқылы.
Сақтандыруды жүргізгенде ең аз франчизді ... 5%) ... оның ... ... ... ... ... жөн. Өтемнің ең жоғары сомасын шектеу қою да мақсатқа сәйкес болады (мысалы, шығынның 80%). Коммерциялық тәуекелдікті сақтандырудың жарналарының ... ... ... ... ... қызмет түрі, сақтандыру мерзімі, нарық қатынастарының тұрақтылығының дәрежесі және ... ... ... үшін ... дара ... саналады. Демек, мүкіндігіне қарай төлем мөлшерлерін де дараландыру керек.
Аталған сақтандырудың тарифтері несиелерді сақтандырудың ... ... ... байланысты. Ондай жағдайларда нарық жетігі күшті әсер етеді.
Жаңа техника мен технология енгізу жолымен өндірісті қарқындандырудың қосымша резервтерді іздестірмей жекешелендірілген ... ... ... ... ... ... Бірақ ескі құрал-жабдықты немесе технологиялық үрдісті алмастыру өндіріс деңгейінің уақытша құлдыраумен байланысты болғандықтан, түсетін кірістер де төмендейді. Ондай техникалық және ... ... ... ғылыми-техникалық үрдіске деген мүдделілігін айтарлықтай төмендетеді. Жаңа ... мен ... ... тәуекелділігін сақтандыру ондай мүдделілікті ынталандыра алады.
Жаңа техника мен технологияны енгізуден кәсіпорындардың шеккен зиянын сақтандырушы толық өтейді.
Келешекте ... ... бұл ... объектісі жаңа техника мен технологияны енгізуден туындаған уақытша залалдар болып табылады. Сонымен залалдар жаңа техниканы енгізу кезіндегі орташа ... ... ... ... ... ... анықталады. Сақтандырудың қамтамасыз етілуі кәсіпорындардың шеккен зиянының барлық сомасын қамтуға тиісті, яғни жүз ... тең ... ... ... ... ... ... жеңілдіктер мен шегерімдер жүйесін белсенді түрде қолданады.
Аталған сақтандыру түрінің сақтандыру оқиғасы өзара байланысты екі ... ... ... ... біріншіден, өндіріске жаңа техниканы немесе технологиялық үрдісті енгізудің бар болу фактісін; екіншіден, соған ... ... ... ... ... ... ... (пайдасының) азаюын;
Аталған сақтандыру түрі бойынша сақтандыру тарифтерінің мөлшерін ең күрделі және жауапты міндет болып саналады.
Жаңа техника ... ... ... ... ... ... ... шеккендерге өтем нақты зиянның толық мөлшерінде төленеді. Сондықтан ... ... ... ... және ... ... мүлікті сақтандыруға сияқты сақтандыру сомасының залалдық көрсеткішін пайдалану ... ... ... ... ... қаржылық өзара қатынасын құруды материалдық өндіріс саласындағы жыл сайынғы енгізімінің саны, ... жаңа ... ... ... ... ... шеккен орташа залалдарының мөлшері туралы мәліметтер негіз есебінде қызмет етеді.
Бір оқиға бойынша төлем сомасын есептеу еңбекті аса ... ... ол ... мөлшерлемесін анықтауға негіз болады. Ол үшін әрбір жеке факті бойынша залалдық мөлшерін есептеу қажет. Оны әр алуан ... ... ... ... іріктемелі түрде жүзеге асыруға болады.
Дәріс бойынша қорытынды сұрақтар:
* Сақтандыру өнімін зерттеу.
* Сақтандырудағы жарнама.
* Сақтандыру компаниясындағы бәсекелестік және бәсекелесу ... ... Жеке ... ... болу ... Рим, ... ... Жеке сақтандыру экономикалық зерттеудің объектісі ретінде, оның жіктемесі.
* Жеке сақтандырудың негізгі категориялары: сақтандыру ... ... ... ... түрлері.
* Жеке сақтандырудың ұзақ мерзімді түрлері.
Жалпы, Қазақстанның сақтандыру нарығында жалпы 70-тен аса сақтандыру компаниялары әрекет етеді. Соның ішінде ... ... ЖАҚ 1994 жылы ... ... ... ... Жарлығымен құрылды.
Барлық дамыған елдер үшін нарықтық экономиканың орнықты даму факторы және ... ... ... ... ... өз мәні бар экономикалық аксиомаға айналды. Барлық дамыған ... ... ... ... ... орынға ие және құрамдас бөлігі бола отырып оның қалыпты, тепе-тең және болжағандай ... ... ... етеді. АҚШ, Швейцария, Ұлыбритания, Жапония сияқты елдердегі сақтандыру ... ... ... ... 10%- ... ... айтсақ, жоғарыдағы қағида толық дәлелденеді. 1991-1993 жылдары біздің Республикада сақтандыру бизнесінің қалыптасуы жер сілкінісіне ұқсас стихиялы түрде басқарылмай және ... ... ... Мемлекеттік статистика комитетінің мәліметтері бойынша 1994-ші жылдың сәуірінде Қазақстанда 350-ге жуық акционерлік, ... жеке және т.б. ... ... ... мен олардың филиалдары қызмет жасалса, 1993-ші жылы олардың саны 253 болған болатын. Қаржы-қарыздың, өндірістік-коммерциялық, инвестициялық және т.б. сақтандыру компаниялары өз ... ... ... ... ... ... ... анықтаған, сақтандыру қорлары көлемін бекіткен жағдайларды туғызды. ... бұл ... ... ... ... ... мен тұтастығына кері әсерін тигізді.
Сақтандырудың осы заманға теориясы мен пракатикасы 20-ғасырдағы дамыған сақтандыру ісінің қайта сақтандыру институтының мүмкін еместігін ... ... ... ... ... оған ірі ... оқиғаларының ықпалынан қорғауға мүмкіндігін береді.
Қазақтстан Республикасының Қаржы Министрлігінің мәліметтері бойынша Қазақстандағы шетел инвестицияларының жалпы ... 1995 ... ... 3 млрд. АҚШ долларына жуық көлемде болды. Бұл қайта сақтандырудың жас егеменді мемлекетіміздің даму факторы және ... ... ... ... ... көрсетеді қайта сақтандырудың тексеруден өткен үлгісі бойынша сақтандыруда қатерге басын тіккен сақтандырушы осы қатерді басқа компанияға ауыстырады. Соңғысы берілген ... сай ... ... ... ала ... ... сақтандырушыға айналады. Сонымен қайта сақтандыру техникалық идеалға жетіп, оның көмегімен қауіп-қатер бөлінеді және теңестіріледі де сақтандыру ұйымдарына қойылатын талаптар мен оны ... ... ... қатынастар орнатылады. Қайта сақтандыру жоқ кезде қандайда бір құнды заттың қожасы (мысалы ұшақтың) осы қауіпті қабылдауына міндеттеме алатын бірнеше сақтық ... шарт ... алар еді. ... ... ... құны мен ... ... жеке келісім жасауға мәжбүр болады, ал қайта сақтандыру осының барлығын бір - ... ... ... ... ... ... Қайта ыңғайлықпен сақтандырушы өз мойнына өз кәсіпорынның қауіпсіз түрде төтен бере алмайтындай қатерден бір бөлігін ала алатындығында.
ТМД елдері ... ірі ... ... сақтандыру, сақтандыру бизнесінің ажырамас бөлігіне айналды. Мысалы, Европада ерте уақыттан бері экономикалық қуатты тек қайта сақтандыруға маманданған компаниялар ... ... ... , , , , және т.б. айналымы млрд. АҚШ долларын ... ... ... ... ... нарықтық экономиканың пайдалылығын 1992ж. шілдеде қабылданған да заңында ескерілмеген. Тек қана 1994 жылы 16 ... ... Заң күші бар ... ... Президентінің Жарлығында қайта сақтандыру саласындағы мемлекеттің саяси және экономикалық мүдделерін қорғау және жүзеге асыру идеясы қамтылған.
Халықаралық экономикалық қатынастарды ... ... ... үшін ... ... Қаржы Министрлігі қайта сақтандыру жөніндегі республикалық компаниясының ... ... ... ... ... төлемдер мен жарналар жинақтаушы компаниялар мен фирмалардың қатысумен барлық сақтандыру және ... ... ... ... ... ... ұйым ... көтерілсін.
Шетелдік капиталдың қатысуымен байланысты барлық қауіптерді/мүліктік, жеке, жауапкершілік/Қазақстан аумағында тек қана аталған компания арқылы міндетті түрде ... ... ... қайта ұйымдастырудың мақсаты- -дың жеке капиталының деңгейін ... ... ... 2002 жылы ... ... компаниялардың ішінде компаниясының үлесі АҚШ долларымен есептегенде жоғары болды. (Қосымша 2-кесте).
Дәріс бойынша қорытынды сұрақтар:
* Медициналық сақтандыру.
* Еңбекке қабілеттілікті және ... ... ... ... ... ... мен төлеу және жеке сақтандыру бойынша өтем.
Рентаны сақтандыру (аннуитет, зейнетақыны сақтандыру)
* Рентаны сақтандыру түсінігі.
* ... ... ... ... ... ... айырмашылығы.
* Сақтандыру тәуекелі, сақтандыру сомасы, сақтандыру сыйақысынтөлеу тәртібі, сақтандыру сыйақысының мөлшерін анықтау.
* Аннуитеттерді сақтандырудың қосымша шарттары.
Қазақстан Республикасының Қаржы Министрлігі ... ... ... 1995 ... 1080000, 1996 ... 2500000, ал 1997 жылы 3 млн. ... және 1 млн АҚШ ... ақшалай түрде аударды. Одан кейін бұл компанияның сақтандыру қоры 1998 жылдан бастап өсті (Қосымша 3-кесте).
компаниясының құрылуына ... ... ... болды. Қазіргі кездегі Қазақстандық сақтандыру нарығының мүмкіндіктері ірі көлемдегі қауіп-қатерді жабуды қамтамасыз ете алмайды. Сондықтан қайта сақтандыру ... жаңа ... ие ... ... 1999ж. 3-ші ... ... Жарлығында бірнеше шешуші нормативтер белгіленді. Бірінші шарт ... ... ең ... көлемі сақтандырушының жеке қорын 10% кем емес, және өзінің ұстап қалған сомасының төменгі мөлшері - ... 5% ... кем емес ... ... ... ... ... компаинялардың әлсіз қаржылық мүмкіндіктері бұл жағдайын шығудың жалғыз мүмкін жолы қатер бөліктерін жергілікті сақтандыру компаниялары арасында бірлесе ... ... ... ... көмегімен бөлу болып табылады. Осындай операциялардың табиғи өткізілген ... бірі - 2000 ... ... -дың ... ... ... ... болды. Оның құрамына республикамыздың ірі сақтандыру компаниясы кірді. Сақтандыру компаниясының пулға біріктірілуі сақтандыруға ... және өте ірі ... ... қайта сақтандыруға Қазақстан Республикасы аумағында және одан ірі жерлерде мүмкіндік берді.
Пулдың құрылуының негізгі ... - ... ... ... ... міндеттемелер болды, пулға қатысушылардың жалпы жиналысы 2000-жылғы ең үздік компания деп Шетелдік сақтандыру компаниясын атады. Осындан ... -дың ... қоры 15,6%, ал ... ... үлесі -84,4% құрады. (4-ші Қосымша).
Пулдың құрамына: Шетелдік сақтандыру бойынша мемлекеттік компаиня, акционерлік сақтандыру компаниялары , , , және ... ... ... тез ... қоры ... жағдайлар бойынша 1млн долларды құрайды. Пулдын қауіптері ішкі ... ... ... ... ... жуық ... құрауы мүмкін. Көрсетілген деңгейден артық жауапкершілікті үздік компаниыясы орналастырады. Өз қызметінің ... ... ... 1млн ... және 3млн ... ... ... 3,9 млрд сомаға сақтандыру міндеттерін қабылдады, оның 93,4%-ы шетелде қайта сақтандырылады.
Қазақстан Республикасы Президентінің 1999 жылғы қазанның 10-ғы Жарлығында ... ... ... ... ... ... ... шарт бойынша міндеттемелердің 5% пайзын ұстап қалуға міндетті. компаниясы қызметінің бірінші жылының өзінде ... ... ... қоры ... ... ... 7%-ға дейінгісін өзінің орындауына алуға мүмкіндігі бар еді. Мұндай біздің мемлекетіміздегі қызмет жасаушы сақтандыру компанияларының қолынан келмейді тек -дың ... ... ... ... ... елшіліктер мен халықаралық ұйымының өкілдіктерін және коммерциялық ұйымдардың, сонымен қатар олардың қатарына , , , , , , , , , және ... ... ... ... ... Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкісі, жергілікті қазақстандық банктердің қатысуымен компаниялар, консорсциумдар бар.
Алғашқы жылы сыртқы экономикалық ... ... ... ... рет ... ... өткізілгенін әлемдік сақтандыру бизнесінің осы заманғы ең үздік стандарттарына сәйкес ... ... ... түрде жасауға бағытталды. Қазақстандағы барлық қоғамдық қатынастар жүйесінің реформалануы терең және шұғыл өзгерістерге байланысты. Қайта ... ... ... өз мүмкіндіктердің шеңбері шегіне дейін төмендетуге мүмкіндік береді. Осыған байланысты -дың алған ... ... ... ... ... ... емес ... компаниясының мемлекеттік емес түрлері сақтандыру сыйының шамасымен тығыз байланысты.
Болашақта компаниясы көрсетілген жарғылық қормен жасалынатын сақтық қорын жасау ... және ... жеке ... үшін ... ... сақтандыру қаупінің 10%-ын, сақтандырудың жеке шарттары бойынша- 100%-ын қабылдай алады, яғни өте ірі қатерлерден сақтауды өткізу, ... ... ... ісін ... ... ... сақтандыру шарты бойынша республика сақтандырушымен бірлесе өткізу.
Жалпы ЖАҚ қызметінің басты бағыты- инвестициялық қатерді сақтау ... құру және ... ... ... Қазақстан Республикасының азаматтары мен заңды тұлғаларына, шетелдік істер ... ... ... ... ... ... компаниясында сақтандыру түрлерінің ішінде, мұнай-газ саласындағы сақтандыру мен автокөлік иелерінің азаматтық-құқықтық жауапкешілігін сақтандыру өте жақсы дамыған. (Қосымша % 6) 2001 жыл мен 2002 ... ... ... ... ... ... ... ЖАҚ-ның үлес салмағы мынадай:
Жиналған сақтандыру сыйының үлесі (АҚШ долл.)
2001 жылдың 6 айы
2002 жылдың 6 айы
өсуі %
Қазақшетсақтандыру
8 432 ... 484 ... ... 308 ... 725 ... ... жылдың аналитикалық кезеңімен салыстырғанда, 2002 жылдың 6 айында ЖАҚ-на жиналған сақтандыру сыйының ... 48% тен ... ... ... өсуі 45% ... ... қорытынды сұрақтар:
* Зейнетақыны сақтандыру - жеке ... ... ҚР ... ... ... ... ... зейнетақы аннуитеттер нарығының дамуы.
* Рентаны сақтандыру шартының варианттары - ... ... ... ... ... ... аннуитет.
*
Мүлікті сқтандыру. Азаматты-құқықтық жауапкершілікті сақтандыру.
* Мүлікті сақтандырудың экономикалық және қаржылық қалыптасуы.
* Мүлікті сақтандырудың негізгі түрлері, тарифтері.
* Мүліктік ... ... ... ... және ... ... 1995-1997 жылдары келіп түскен сақтандыру жарналары мен жасалған ... ... ... ... ... ... ірі ... мекемелерінің үштігіне кіріп, ал 1998 жылы барлық бәсекелестерін озып жетекші компания ... ... ... жылы ... Заң мен сол жылы ... Президент Жарлығымен бекітілген мемлекеттің, азаматтардың және ... ... ... ... ... ... құралы болатын және жақсы жұмыс істейтін ұлттық сақтандыру ... ... ... көзделген. 2002 жылдың соңымен 2003 жылдың басында өмірді сақтандыру саласында 5-10 сақтандыру ұйымы ... ... ... ... ... ... ұйымы құрйылуы тиіс.
Сонымен қатар сақтандыру және қайта сақтандыру ұйымдарын жалпы капиталдандыру 2000 ... бас ... ... 2003 жылдың басында 2,3 млрд теңгеден 5-7млрд. теңгеге дейін, жыл ішінде жиналатын сақтандыру сыйлық ақысының көлемі ішкі ... ... ... ... ... - ... ... дейін, соның ішінде өмірді сақтандыру бойынша 0,002 %-дан, 0,2-0,5%-ға дейін өсуі мүмкін.
Ұлттық Банктің ... ... ... ... ... ... ... айтылған. Мұның дәлелі ретінде 2001 жылы қыркүйек айының соңында сақтандыру ұймдарының ... ... ... жыл басынан бері 30,1%-ға 4,9млрд. теңгеге дейін (33,3млн. доллар), ал сақтандыру ұйымдарының ... ... ... ... ... ... ... үлесін қоспағанда) 1 079,8 млн. теңгеге дейін, ал жалпы активтерінің (ақша ... ... ... ... ... жойылу құны 656,7млн. теңге (60,8%--ға) тұрады. (Қосымша №8).
Өткен жылдың ... ... ... ... ... ... ... беретін лицензиясы бар 38 сақтандыру компаниялары болды, оның ішінде екеуі мемлекеттің қатысуымен, бесеуі шетелдік қатысуымен құрылған және біреуі ... ... ... ... ... ... ... төмен деңгейі ірі тәуекелдіктерді сақтандыруға мүмкіндік бермейді. Мұндай жағдайдан шығудың бір ... ... ... ... ... ... ... Отандық қайта сақтандыру нарығы әлі дәрмексіз күйде. Сондықтан ... ... ... ... компанияларының қызметін пайдалануға мәжбүр. Осының салдарынан сақтандыру төлемдері түсімі көлемінің артуы шетелге ... ... ... өсуімен қабат жүруде. Сөйтіп қыруар қаржы шетелге кетіп жатыр. Қазақстандық сақтандырушылар тәуекелді Бтаыста сақтандыра отырып, мүмкін болатын шығындарды өтеу ... ... ... ... ... кезде сақтандыру компаниясының дамыту бағыттарында міндетті сақтандыру түрлерін дамыту жөніндегі ... ... ... ... ... ... ... жүзеге асыруға кепілдік беру қорын құру да көзделінеді. Бұл сақтандыру жүйесіне деген сенімді күшейтуге ... ... ... ... басына қарай Шетелдік сақтандыру ЖАҚ-ның қоржынында сақтандырудың ерікті мүлікті ... ... жеке және ... түрлерінің үлесі өте жоғары болды. (Қосымша №9)
Сақтандыру қызметінің субъектілері сақтандыру және қайта сақтандыру ұйымдары. Ал, сақтандыру ұйымы (сақтандырушы) - ... ... ... және ... ... ... ... органның тиісті лицензиясы негізінде жүзеге асыратын заңды тұлға. Сақтандыру ұйымы немесе сақтандыру компаниялары сақтандыру қызметінен басқа ... ... ... ... ... ... ... құықтық актілерінде көзделген тәртіппен инвестициялық қызметі;
* тиісті жинақтаушы сақтандыру шартында көзделген сатым сомасы шегінде ... ... ... ... ... ... өз ... автоматтандыру үшін пайдаланылатын арнаулы бағдарламалық қамтамасыз етуді сатуды;
* сақтандыру қызметіне ... ... ... ... ... ... сақтандыру саласында мамандардың біліктілігін арттыру мақсатында оқытуды ұйымдастыру мен жүргізуді;
* ... ... ... сақтандыру делдалы болуды;
Сонымен қатар, осы аталған қызметтерді жүзеге асыруға ... ... ... ... айналып келгенде сақтандыру қызметіне төлем жасауға қабілетті сұраныстың ... және ... ... ... ... байланысты. Ал, бұл жағынан ілгерулер болып жатыр. Соған қарап сақтандыру нарығының ... ... бола ... ... - мемлекеттің әлеуметтік саласының бірқатар проблемаларын шешуге және ... ... ... жәрдемдеседі. Сақтандыру компаниялары ел экономикасына нақты ішкі инвестициялар бола алады, ЖАҚ-ның Қазақстанның сақтандыру нарығындағы үлес ... 11-12% ... ... ... ... ... Заңды және жеке тұлғалардың мүліктерін сақтандырудың ерекшеліктері.
* Мүлікті сақтандыру түрлерінің даму перспективалары.
* Регрессивтік талап.
Кәсіпкерлік ... ... ... ... байланысты объектілердің сипаттамасы.
* Коммерциялық тәуекелдерді сақтандыру - инвестиция, табыс немесе пайда.
* Банктік ... ... оның ... ... ... ... ... Ресей ипериясының құрамында болған Қазақстан аумағындағы сақтандырудың даму деңгейі жөнінде ақиқат мәліметтер әзірше жоқ. ... ... ... ... ... өмір сүру ... және экономика мен өндіргіш күштердің дамуының төменгі деңгейі сақтандыру ісінің кеңінен таралуына ықпалын тигізе ... Тек ... ... ... ... ... ірі қалаларда (Орынбор, Атырау, Орал және т.б.) жер ... ... ... да ... кейінгі жылдары ғана Қазақстан Халқының күнделікті өмірі мен экономикасына сақтандыруды енгізу ... дами ... ... ... ісін ... ... 1921 жылы 14-ші желтоқсандағы ҚССР ХК-н бекіткен мемлекеттік мүліктік сақтандыру туралы Ережемен анықталды.
1928 жылы наурызда Мемлекеттік сақтандырудың Өлкелік Кеңсесі құрылды. Осы ... ... ... ... ... ... құрылыстарды, жануарларды, ауылшаруашылығы егістерін міндетті және ерікті сақтандыру, кепілдік сақтандыру, өмірді және бақытсыз ... ... ... жылы ... Қазақ Мемлекеттік Сақтандыру басқармасы, облыстарда - басқармалар, аудандарда ... ... ... ... ... қайта құрулар жалғаса келе 1995 жылы 17-ші сәуірде Қазақстан Республикасының Министрлер кабинетінің қаулысымен сақтандыру ... Ашық ... ... ... ... ... ісін ұйымдастыру принциптері бірінші жағынан нарықтық экономиканың қызмет жасауының ортақ экономикалық заңдарымен, екінші жағынан осы принциптерге ... ... ... өзіндік ерекшеліктерімен анықталады.
Дамыған нарықтық экономика - икемді реттелетін жүйе. Осы реттеуші элементтердің бірі - ... ... ... сақтандыру ісін ұйымдастырудың принциптік басты белгісі - оның ... ... ... ... қатар жеке акционерлік ұйымдар өткізетін сақтандыруда дамып келеді.
Мемлекеттік сақтандыру - бүгінде сақтандырушының орнында мемлекет ... ... ... ... ... ... ... сақтандырудың бір түрі. Ең көп тараған ұйымдық түрі акционерлік сақтандыру болып табылады.
Қазақстан Республикасы Президентінің Жарлығына сәйкес акционерлік қоғам сақтандыруды ... ... ... емес түрі ... ... ... үш түрі ... өзара сақтандыру; бұл сақтандырушыларды өзара көмек көрсету мақсатында біріктіруге жатады, яғни ... ... бір ... ... ... ... ... болады. Өзара сақтандыру түрі - кооперативтік сақтандыруға жатады. Өзара сақтандыру қоғамы коммерциялық емес сипатта болады. Отандық сақтандыру ... ... үшін ... ... ... ... ұйымдарының қызметке көз қарасы болып табылады.
Президент Жарлығымен Республика көлемінде қызмет етуші шетелдік сақтандыру компаниясының ... ... ... олар ... елде ... қызмет жасай алмайды.
Шетелдік компаниялардың жарғылық қордағы үлесі 25%-дан аспайды. Сақтандыру нарығына бәсекеге әр ... ... ... және олар ... үшін ... жүргізеді.
Бәсекемен қатар сақтандыру ұйымдары арасында көпжақты қарым-қатынас жасау үшін де ... ... ... қарым-қатынас түріне сақтандырушының одақтары мен ассоциаларын құру ... ... ... мұндай қоғамдар сақтандырушыларға әдістемелік және ұйымдық көмек ... ... ... заң ... дайындауға қатысады, сақтандыру қызметкерлерінің біліктілігін арттыру курстарын, семинарлар ұйымдастырады және де сақтандырудың қаржылық орнықтылығын нығайту ... ... ... ... қорытынды сұрақтар:
* Биржалық және валюталық тәуекелдіктерді сақтандыру.
* Қолма-қол келісім, келісілген және фъючерстік мәмілелер.
* Кәсіпкерлік ... ... ... ... ... ... ... тәуекелді сақтандырудың объектілері.
* Экспорттық коммерциялық несиені сақтандырудың: мәні, ұйымдастыру ... ... ... ... ерікті сақтандыру.
Белгілі экономист В.Леонтьевтің айтуынша мемлекеттік реттеудің жеке кәсіпкерлікке бірігуі нарықтық экономикаға әсер етеді. ... ... ... ... сақтандырумен байланысты.
Сақтандыру саласындағы мемлекеттік реттеудің міндеттері.
* Қазақстан ... ... ... жүйесін жасау мен қолдау және ұлттық сақтандыру нарығының инфрақұрлымын ... ... ... ... және ... ... қадағалау;
* сақтандыру негіздерін заңдармен баянды ету, міндетті сақтандыру түрлерін халықарарлық сақтандыру жүйесіне Қазақстан Республикасының қатысу принциптерін белгілеу;
* сақтандырушылардың, ... және ... ... ... мен ... мүдделерін қорғау болып табылады.
Сонымен қатар мемлекеттік реттеу белгілі-бір нысанға байланысты дәйекті саясат жүргізу үшін және отандық сақтандыру бизнесін ... ... ... ... ... ... саласындағы мемлекеттік саясатты іске асыруды, сақтандыру нарығындағы істің жайына мемлекеттік бақылау жасауды қамтамасыз етуді қоса, уәкілетті мемлекеттік ... және ... өзге де ... өз құзыреті шегінде жүзеге асырады.
Бүгінгі күні Қазақстан Республикасының Ұлттық банкі ... ... ... ... ... ... ... органы болып табылады.
Уәкілетті мемлекеттік орган- Қазақстан Республикасының заңдарына сәйкес сақтандыру нарығын реттеу және сақтандыру қызметін қадағалау жөніндегі функциялар мен өкіметтікті ... ... ... ... ... ... банк сақтандыру ісін қадағалап және оның жұмыс істеуінің реттелуін несиелер арқылы көрсетеді.
* Қазақстан ... ... ... ... инфрақұрлысын қалыптастыруды, сақтанушылардың және сақтандыру нарығының өзге де қатысушыларының заңды мүдделерін қорғауды қамтамасыз ету ... ... ... ... ... мен ... сақтандыру ұйымдары үшін жарғылық қордың минимальды көлемін ... ... және ... сақтандыру ұйымдарының басшы қызметкерлеріне арналған біліктілік талаптарын белгілейді және де ... ... ... ... Сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымдарын құруға, оларды бақылап отыру құқығын иемденуге, олардың өз еркімен қайта ... және ... ... ... да, оның ... ... тыс жерлерде де сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымдарының филиалдары мен өкілеттіктерін ... ... ... ... ... сақтандыру боркерінің қызметін, сақтандыру нарығындағы актуалий қызметін, сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымдарының аудитін жүзеге асыру құқығына лицензиялар береді;
* ... ... ... с/у) ... ... комиссияларының қызметіне бақылау жасауды жүзеге асырады;
* Сақтандыру және қайта сақтандыру ұйымының ... ... ... мен төмен қабілетіне талдау жасауды, баға беруді және бақылауды жүзеге асырады.
* Сақтандыру ұйымының сақтандыру шарттарын (сақтандыру полистерін) есепке алу ... ... ... ... сақтандыру) ұйымдарының, сақтандыру брокерлерінің, актуарилердің және уәкілетті аудиторлардың тізімін жүргізеді;
* Статистика мәселелері бойынша уәкілетті мемлекеттік органмен ... ... ... (қайта сақтандыру) ұйымдарының, сақтандыру брокерлерінің статистикалық есебінің тізбесін, нысандарын және табыс етілу мерзімін белгілейді;
* Сақтандыру нарығының қатысушыларына ... ... ... ... тұру және ... кері қайтарып алу туралы шешімдер қабылдайды;
* Қазақстан Республикасының заң актілеріне сәйкес өзге де функцияларды, ... мен ... ... асырады.
Сақтандыру нарығын құру процесіндегі реттеудің басты әдістерінің бірі ... ... ісін ... ... ... яғни сақтандыру қызметін жүргізетін сақтандыру ұйымдарының дайындағын тексеріп, сол саладағы сақтандыру ісін анықтау.
Қазақстан Республикасының Ұлттық банкі сақтандыру және ... ... ... ... сақтандырушы ұйымдардың және сақтандыру ісін лицензиялау жағдайын және тәрібін, нормативтік құқықтық актілермен белгілейді. Осыған байланысты Жарлықта өмірді сақтандыруға байланысты ... бар ... ... ... ... ... да сақтандыру ісімен айналысуға құқығы жоқтығы көрсетілген.
Сақтандыру агентінің қызметі лицензиялауды қажет етеді, бірақ та ... ісі ... ... көлемімен және сақтандыру тәуекеліндегі бағамен өте тығыз байланысты.
Лицензия - бұл ... ... ... ... бірден-бір негізгі тапсырмасы сақтандыру ісін қадағалау және өкілетті орган арқылы реттеу. Сонымен қатар сақтандырушының ең аз мөлшеріндегі қаржысының тұрақтылық ... ... ... ... ... ... ... қаржылық тұрақтылығын сыртқы қаржылық және өзге де факторлардың қолайсыз әсер ету мүмкіндігін ескере отырып, сақтандыру және ... ... ... ... ... ... ... қолданылу мерзімі ішінде өзінің төлем қабілеттілігін сақтау қабілетімен айқындалады.
Сақтандыру ұйымының қаржылық тұрақтылығының көрсеткіштері:
* жарғылық және өз капиталының тұрақтылығының ең аз ... ... құны және ... ... ... ... резервтерінің және өзге де міндеттемелердің мөлшерін;
* төлем қабілеттілігінің көрсеткіштерін;
* сақтандыру және қайта сақтандыру бойынша міндеттемелер көлемінің ... ... ... және ... сақтандыру қызметінің рентабельділігін (пайда келтіруін);
* жүзеге асыратын инвестициялық саясаттың тиімділігін қамтиды.
Сақтандырушылар мен сақтанушылардың мүдделеріне қатысты Ұлттық банктің лицензия беру немесе оның ... жою т.б. ... ... сол ... ... ... сота ... қаралуы мүмкін.
Сақтандыру қатынастарына біріншіден сақтандырушылар мен сақтанушы, екіншіден басқа заңды және жеке тұлғалар- сақтандырылғандар, сақтандыру агенттері, брокерлер, банк ... ... ... ... ... ... ... билік ұйымдары және т.б. қатынасады.
Дәріс бойынша қорытынды сұрақтар:
* ... ... ... ... ... Қарыз алушының несиені төлеу қабілеттілігін бағалау.
* Сақтандыру келісімінің жасалу тәртібі, сақтандыру жағдайы кезінде екі жақтың ... мен ... ... ... және ... ... қамтамасыз ету
* Сақтандырушылардың қаржыларын ұйымдастырудың жалпы қағидалары.
* Сақтық қорғауын қамтамасыз ететін ... ... ақша ... ... ... бөлу және де сақтандыру қызметін ұйымдастырумен байланысты қаржы айналымы.
* Сақтыққорғауды қамтамасыз ететін, ақша ... ... ... ... байланысты барлық құқықтық қатынастарды 2 топқа бөлуге болады: сақтандырудың өзін реттеуші құқықтық қатынастар, яғни сақтандыру қорларын жасау және ... ... және де ... ісін ... орай ... ... құқық қатынастары, яғни сақтанатын банк мекемелерін, бюджеттен, мемлекеттік басқару ұйымдарымен, бақылау және ... ... ... ... ... ... ... топтағы құқықтың қатынастар азаматтар құқық нормаларымен реттеледі, ал ... ... ... ... ... ... ... процесуалдық және т.б. құқық салалары мен сала білімдері арқылы реттеледі. Азаматтық ... ... ... тең құқысына негізделген келісім бойынша шарттың дипозиттік құқықтық реттеу әдістері тән. Ал екінші топтағы құқықтарға реттеудің әкімшілік ... тән. ... ... қатынастар меншік құқығын, заттық құқықты, міндеттеме құқықтарын қамтиды.
Сақтандыруға ... бір ... ... ... ... ... ... көрсетілген мөлшерде зиянның орнын толтыруға, төлем төлеуге міндеттеме алады. Сақтанушы жақ келісілген сақтандыру төлемдерін төлеуге, сақтандырушыға болған оқиға ... ... ... ... мерзім ішінде хабарлауға, сақтандыруға байланысты басқа жұмыстарды орындауға міндеттеме алады. ... ... ... арқылы, сақтандыру қызметі үшін сақтанушы сақтық жарнасын төлеп отырады. ... ... ... ... ... ... бір жағы, сақтанушы әрдайым жарна төлеп отырады, ал келесі жағы, сақтандырушы өз төлемін сақтандыратын ... ... ... ғана ... егер бұл ... келісімде көрсетілген уақыт ішінде болмаса, сақтандырушының міндеттері орындалмай қалуы да мүмкін. Яғни бұнда қауіп белгісі анықтаушы рол ... ... ... ... ... ... сақтандырушы мен сақтандырылғандардың атаулары;
* сақтандыру обһектілері;
* сақтандыру жауапкершілігінің көлемі;
* сақтандырудың қамтамасыз етілуі;
* сақтандыру сомасы;
* ... ... ... ... ... ставкасы (жарна)
Маңызды жағдайлар сақтандыру полисінде жазылады және мыналар жатады: шартты толтыру процедурасы, сақтандыру төлем мөлшері, ... ... ... мен ... шартты мерзімінен бұрын бұзу жағдайлары, зиян көлемін анықтау және орынын толтыру төлемін анықтау тәртібі, франшиздер ... ... шешу ... ... ... енгізу тәртібі және т.с.с. Қазақстан Республикасындағы сақтандыру бизнесін заңды реттеу жүйесін құру процесі ... ... ... заң 1992 жылы 3-ші ... ... 1-ші ... ... күшіне енді. Заң онша сәтті шыққан жоқ. Өйткені бұл заңда сақтандыру ұйымдарын тіркеу механизмдері, лицензия беру және мемлекет тарапынан ... ... ... ... ... заң ... ... ол адал бәсекені қамтамасыз ете алмады, осының кесірінен сақтандырушылар көп зиянға ... жылы 16 ... осы ... ... ... ... ... Осы Жарлыққа сәйкес Қазақстан Республикасының Қаржы Министрлігі жанынан сақтандыру Департаменті құрылды. Сақтандырудың құқықтық негізін ... 1995ж. 3 ... ... Заң күші бар ... жүзеге асырылды. Бұл жарлық мемлекеттік және жеке ... ... адал ... үшін ішкі сақтандыру нарығын ашты.
Тұтастай алғанда Жарлық кешендік құқықтық құрылыс болып табылады. Бірінші жағынан ол азаматтық құқыққа, екінші ... ... ... және т.б. ... ережелеріне негізделген.
Сақтандырушының міндеттері көп қырлы болып келеді. Өйткені ол объектіні қарап бағалайды, ... ... ... және сақтанушыға сақтық полисін береді.
Сақтандырылған жағдай туғанда сақтандыру актысын жасайды, ... ... ... ... толтыру құнын белгілейді және төлемдерді төлейді.
Сақтандырушы зиянға себепкер жақтан төленген төлемді өндіріп алуға арыз береді және төлемнен бас ... ... ... ... ... өз ... ... төлейді, шартқа қажетті мәліметтерді сақтандырушыға береді, шартты мерзімнен бұрын бұза алады.
Сақтандыру шешімі жазбаша түрде жасалады және сақтанушы ... ... ... ... бастап күшіне енеді және жағдай тууына байланысты сақтық төлем сәттен бастап жұмысын тоқтатады. Жарлыққа сақтық орын толтыру төлемін төлеу ... ... ... өтеу ... қатысты алғанда нақты зиян өлшемінен артық болмайды. Мүлікті ... ... ... ... ... ақшалай құны жағынан пара-пар, табиғи түрде толтыру қарастырылған.
Сақтандырушы кейбір жағдайларда зиянның орнын ... бас ... Оған ... өтірік мәлімет беруі, сақтандырылған мүлікті құтқаруға шара қолданғаны, зиянға тікелей кінәлі адамнан зиян құнын ақшалай немесе заттай алуы, сақтандырушыға ... ... ... ... ... ... осы жағдайлар қатарына жатады.
Сақтандырушының ақша төлеуден бас ... ... ... сотқа шағым жасай алады. Сақтандырушының келісімімен оған өзінің сақтандырған мүлкіне құығын бере алады, және ... ... өтеу ... толық сомамен ала алады.
Дәріс бойынша қорытынды сұрақтар:
* Сақтандырушылардың төлем қабілеттілігінің проблемасы.
* Сақтандыру ... ... ... ... ету ... ... ... түрлері және оларды қалыптастыру тәртібі.
Ортақ сақтандыру және қайта сақтандыру
* Ортақ ... және ... ... мәні және ... ... Активті және пассивті қайта сақтандыру.
* Қайта сақтандыруға тәуекелді көшіру ... ... ... ... ... жылы ... сақтандыру индустриясының дамуын жеделдету, сақтандыру және қайта сақтандыру ұйымдарының сенімділігін көтеру нақты перспективалық міндет, ол сақтандыру ... ... ... ең ... болып табылады.
2000 жылдың желтоқсанның 18-де Қазасқстан Республикасында Заңы және 2000 жылдың 27-ші ... ... ... ... ... ... ... Қазақстан Республикасында сақтандырудың дамуы жөнінде Мемлекеттік бағдарлама шықты.
Мемлекеттік бағдарламаның атауында сақтандыру ... ... ... және оның ... ... ... және өндірістік қызметтер, кәсіби, әлеуметтік кепілдіктер заңдық салалар бойынша сұрақтар және де міндетті сақтандыру түрлері ... ... ... Бірақ, нақты механизмдердің қолданылуының қатысы жоқ.
Осыған байланысты қаржыландыру жағдайы, тарифтері, заң шығарушылық деңгейде оның тізімі және ... да ... ... ... ... ... ... сақтандырудың міндетті түрін қолданып, автокөлік иелерінің азаматтық-құқтық жауапкершілігін міндетті сақтандыру арқылы және сақтандыру пайдалығының өсуін жеделдету маңызды мәселе болды.
Қазіргі ... ... ... ... ... ... яғни ... сақтандыру пайдалылығы көптеген жағдайларға байланысты өзгертіп отырады.
Өткен жылы сақтандыру ... ... ... өйткені Қазақстанда жалпы қабылданған сақтандыру және мемлекеттік ережені қолдануға либеральды заң шығарушы рұқсат етпейді. Бұдан нарықта ... ... ... ұйымдары жұмыс істейді, яғни білікті мамандар мен ... ... ... ... әлі де ... ... ... технологиясын аз пайдаланып, капиталдың жеткіліксіздігінен, яғни оның потенциалды мүмкіндігін шектеледі. Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі сақтандыру қызметін қадағалап, өкілетті мемлекеттік орган ... ... және де ... ... ... да көптеген проблемалар бар.
Басқа жағынан қарағанда сақтандырудың дамуына әсер ететін маңызды және объективті себептердеде бар. Қазақстанда сақтандыруды ... ... ... ... ... болмады, оның орнына сақтандыру қорғаныстары мен зерттелмеген тәуекелдер болды. Бұл бағыттағы мемлекеттік органдардың жергілікті қызметімен және ... ... ... ... туралы белсенді жұмысы қаралмады.
Мемлекеттің сақтандыру жүйесінің дамуы ұзақ мерзімге өмірді сақтандыру нарығына байланысты, яғни біршама экономикалық ... ... ... ... ... байланысты анықталған заң шығарушы орган құрылды. Мұнда сақтандыру және зейнетақы жүйесін өзара байланыстыруды анықтау талап етілген, оның ... ... ... ... ... ... ... көрсетілген.
Өмірді сақтандыратын сақтандыру ұйымдары шетелдік тәжірибелері бар (АҚШ және т.б. елдері) батыс мемлекеттерінің институттарының ... ... ... ... ... ... ... Қайта сақтандыру пулдарының қызметтері: мәні, маңызы.
* Қайта сақтандыру сақтанушы операцияларының қаржылық тұрақтылығын нығайту әдісі ретінде.
* Қайта сақтандыру ... және ... ... ... сақтандыру.
* Шет елдерде сақтандыру ісін ұйымдастыру.
* Сақтандырудың негізгі түрі және ... ... ... даму тенденциясы.
* Әртүрлі мемлекеттердегі сақтандырушылардың өзара іс-әрекеттері және өзара байланысы.
Сақтандырудың дамуы ... ... және ... бір ... сақтандыру қызметінің дәрежесіне байланысты. Сондықтан да бұл үшін ... ... және ... ... ... ... бірте-бірте сөзсіз басқаның ішінен біздің өмірімізді табады. Яғни күнделікті бір ... ... ... ... ... ... мен ... есеп - айырысулар, РНН және т.б.)
Қазіргі кезде сақтандыру ұйымдырының банктік мекемелерімен, жинақтаушы пошта ... және ... ... ... ... үміт ... яғни бүгінгі күн үшін республиканың барлық аймағында сақтандыру өнімдерін тартуға, инфрақұрлымын дамытуға мүмкіндігі бар.
Қазіргі ... ... ... ... ... ... ... және қайта сақтандыру жүйесінің европалық түрде енгізілуіне Қазақстан халықаралық интеграциялық және ынтымақтастыққа мүмкіндігі бар.
Осыған байланысты ... ... және ... ... шетелдік құрылтайшылар ретінде толық, нақты жағдайда қарады.
Бұл заң ең жоғары талаптарға жауапты, яғни сақтандыру қызметін мемлекеттік стандартқа сай реттуде және оны ... ... ... ... ... ... актуарилер институтын енгізуді (сақтандыру ұйымдарымен қабылданған, яғни ... ... ... ... мамандар) және өкілетті аудиторлар (сақтандыру және қайта сақтандыру ұйымдарындағы аудитқа қосымша лицензия берілуін) дұрыс деп шешті. Оның қызметі ... ... ... ... ... және ... ... адалдығын қамтамасыз ету. Мұның мақсаты сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымдары мен жеке тұлғаларды қадағалауды қаржылық және басқа да мүмкіндіктермен байланыстыра отырып ... мен ... ... ... ... ... ... беру туралы шешімі сотта қаралады.
Жаңа жүйеде сақтандыруды жіктеу мақсаты, оны лицензиялау, яғни ... ... ... ... ... және ... ұйымдарының оның қаржылық және басқа да мүмкіндіктерін тәуелді болуын көрсеткен.
Пруденциялық нормативтерде сақтандыру қызметі субъектілерінің төлем қабілеттілігі және олардың ... ... ... ... ... ... ұйымдарындағы кәсіпкерлік қызметтің қосымша түрлеріне, ірі келісімдерге және т.б.) ... ... ... ... және ... сақтандыру қызметі туралы жаңа заңдар мемлекеттік қызмет бағдарламаның және нұсқама-ережелердің шығуы реализация кезеңдері бойынша, ... ... ... ... мен ... ... ... қабілеттілігін жоғарлату, сақтандырушының ұйымдарының бәсекелестік қабілеттілігін жоғарлату, сақтандырушының ... заң ... ... және де ... ... ... зерттелуін тексеру көрсетілген.
Жалпы, сақтандыру қызметі дегеніміз - сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымының сақтандыру (қайта ... ... ... мен орындауға байланысты, Қазақстан Республикасы заңдарының талаптарына сәйкес уәкілетті мемлекеттік органның лицензиясы негізінде жүзеге асырылатын қызметі.
Жалпы ... ... ... және ... ... мен ... ... асыру үшін сақтандыру салаларына, дейін сыныптар мен түрлерге бөлінеді. Сақтандыру ұйымдарының сақтандыру қызметі ... және ... ... асырылады.
саласы ерікті сақтандыру нысанында мұндай сынптарды қамтиды:
* өмірді сақтандыру;
* аннуитеттік сақтандыру;
Өмірді сақтандыру сақтандырылушы қайтыс ... және ол ... ... ... ... немесе сақтану шартында белгіленген жасқа дейін өмір сүруге жағдайда сақтандыру ... ... ... ... жеке ... түрлерінің жиынтығы болып табылады.
Аннуитеттік сақтандыру, сақтандырушы белгілі бір жасқа жеткен, еңбек ету ... ... ... , ... ... ... ... жоғалтқан, асыраушысы қайтыс болған, жұмыссыз қалған жағдайларда ... ... жеке ... ... және одан ... әкеп соққан өзге де жағдайларда зейнетақы немесе ... ... ... ... ... ... ... табылады.
саласы ерікті сақтандыру нысанында мындай сыныптарды қамтиды:
* жазатайым жағдайдан және аурудан сақтандыру;
* медициналық сақтандыру;
* ... ... ... темір жол көлігін сақтандыру;
* әуе көлігін сақтандыру;
* су ... ... ... ... ... ... ... тәуекелді сақтандыру;
* автомобиль көлігі иелерінің азаматтық-құқтық жауапкершілігін сақтандыру;
Ұлттық сақтандыру нарығының қалыптасуының басты кезеңі Қазақстан ... ... ... ... ... ... ... Алғашқыда мемлекеттік сақтандыруға балама сақтандыру ұйыдары көптеп құрылды. Бірақ олардың дені сақтандыру ... ... ... ... болып шықты.
Сақтандыру қызметінің дамуы сақтандыру туралы арнаулы заңдармен ... ... ... ... ... жөнге келе бастады. 1994 жылы сақтандыру қызметін қадағалау және іріктеу жөніндегі уәкілетті ... ... соң 1995 ... ... ... ... тыс ... сақтандыруды қадағалау құрылды. 1999 жылдың шілдесінен бері уәкілетті мемлекеттік орган Ұлттық банк болып табылады.
Дәріс бойынша қорытынды ... ... ... ... ... ... ... Шет елдік сақтандыру.
* Халықаралық сақтандыру рыногын қалыптастыру проблемасы.
Сақтандырушының қаржылық тұрақтылығын және ... ... ... ... ... кірістері мен шығыстары.
* Қаржылық нәтиже.
* Сақтандыру операцияларының салық салу ... ... 1 ... ... ... ... 70 сақтандыру ұйымы сақтандыру қызметін жүзеге асырады.
Ұлттық сақтандыру нарығының жалпы көрсеткіштері баяу да болса өсіп ... ... ... ... ... ... ... нақты жағдайға көз жеткізу үшін сақтандыру сыйлық-ақысының жан басына шаққандағы орташа көлемі мен олардың елдің жалпы ішкі өнімі көлемінен ... ... ... ... ... Осы ... ... 2000 жылы жиналған сақтандыру сыйлықақының жан басына ... ... 380 ... ... ... ішінде өмірді сақтандыру бойынша 3 теңгеден кем болады. Ал ... ... ... ... ішкі ... ... 0,3 ... шамасында ғана. Бұл деректер экономикалық ынтымақтастық және даму ұйымының ... ... ... ... ... ... Оларда сақтандыру сыйлықақысы халықтың жан басына шаққанда, орташа алғанда шамамен 1800 АҚШ ... және ... ішкі ... өнімнің 8,5%-ін құрайды. Біз үшін мұндай көрсеткіштердің ауылы тым алыста. Бұған ... ... ... ... және ... өмірінде әлі маңызды ролге ие бола қоймағанын байқаймыз.
Жағдайда түзету үшін ... ... да жоқ ... Бұл ... 2000 ... аяғынан бастап қолданысқа енгізілген > заң мен сол жылы қарашада президент Жарлығымен бекітілген айту ... ... ... ... ... және ... ... субъектілердің мүддесін қорғаудың нақты құралы бола алатын толыққанды және орнықты жұмыс істейтін ұлттық сақтандыру нарығын қалыптастыруды ... ... ... қамтылған кезең ішінде сақтандыру қызметіне сұраныс өседі, ... ... ұсақ және ... ... ... үлесі айтарлықтай қысқарды, болжам бойынша негізгі құрылтайшылары мен акционерлерін отандық ірі ... ... мен ... ... компаниялары болатын ірі сақтандыру ұйымдары құрылады деп күтіледі. 2002 жылдың соңына қарай өмірді сақтандыру саласында -5-10 ... ... ... ... ... ... ... ұйымы жұмыс істейтін болады, сондай-ақ 2-3 мамандандырылған ... ... ... ... ... ... пайыдауынша, экономикалық қатынастардың жаңа жүйесіне көшкенен кейін шығынды ... ... ... әрі табыс көзі ретінде сақтандыруға деген объективті қызығушылықты арттыруға тиісті болатын. Сондай-ақ, ірі өндірістерді жекешелендіру, жекеменшіктің үлесін арттыру, шағын және орта ... ... ... процестерде шапшаң өзгеретін нарық қатынастырының ағымдағы сақтандыру қызметінің жаңа түрлерінің ... ... ... ... ... ... байланысты объективті қызығушылық та артып, уақыт өтекеле ... ... жаңа ... де ... ... Ал ... ... нарық қатынастарының қалыптасуына елдегі тұрақты саяси ахуал мен әлеуметтік-экономикалық ... ... ... ... сақтандыру ісі елімізде жақсы өрістеді.
Республика бойынша 1994 жылы 22 сақтандыру компаниясы құрылған болса, бұл көрсеткіш 1997 жылы 58-ге жетті. Енді ... ... ... жылы тек ... ... ... ғана сақтандыру компанияларының жалпы мөлшері 70-тен артып отыр. Мұны үлкен ... ... ... ... де ... сақтандыру қызметінің барлық түрлері бірдей ойдағыдай дамуда емес. Мысалға, статистика деректеріне сүйенсек, әзірге өмірді ... ... ... ... үйді ... ... және ... сақтандыру ісі өте төмен деңгейде. Себебі, сақтандырудың аталған түрлеріне деген сұраныстың артуы ең ... ... ... ... ... ... ... байланысты. Бүгінгі таңда бұл салалардың қандай күйде екендігі айтпасада белгілі.
Жалпы, сақтандыру қызметі сатылады. Ол үшін өзін немесе әлдебір мүлкін сақтандырылған адам ... ... ... полисін алады. Қазіргі кезде осы сақтандыру полистері көбіне автокөлік иелері мен ... ... ... ... ... ... мол ... Бұл дұрыс, сақтандыру нарығында бәсекелестіктің болуы керек дегенімізбен де тек пайдалары үшін ғана ... ... ... ... Осы ... ... барлық түрлері бірдей қалыптасуы үшін, жергілікті атқарушы ... ... ... да ... ... ... ... де бәсеке өз алдына, тепе-теңдіктің болуы шарт.
Дәріс бойынша ... ... ... ... ... бағалау.
+ Сақтандыру резервтерін орналастыру тәртібі.
+ Активтер және қабылданған сақтандыру міндеттемелерінің нормативтік ара ... ... және ... ... заңы 02.07.92ж.
* ҚР-сы Президентінің Жарлығы №1658, 16.04.94ж.
* заңы 03.10.95ж.
*

Пән: Сақтандыру
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 45 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Бастауыш мектептің математика сабақтарында ұлттық және дидактикалық мазмұнды ойын есептерін қолдану арқылы оқушылардың ой-өрісін дамыту27 бет
Дистанциялық оқу12 бет
Жалпы орта білім беретін мектептердегі басшылыққа алынатын нормативтік құжаттар100 бет
Магнит өрісі3 бет
Мәншүк Маметова4 бет
Туындының физикалық және геометриялық мағынасы. Функцияның графигіне жүргізілген жанама4 бет
Түркістан аймағындағы туризм94 бет
Франчайзингтың теориялық аспектілері83 бет
Химия курсын дәстүрлі оқыту технологиясы20 бет
Ұсыныс хат8 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь