Автомобильден шыққан газбен ауаның ластануы

Жоспар

Кіріспе
Негізгі бөлім:

1.1 Автокөліктің қала экологиясына әсері
1.2 Автомобильден шыққан газбен ауаның ластануы
1.3 Автотранспорттан атмосфераға шығатын шығарындылар

Пайдаланған әдебиеттер
Адам өзінің даму барысында қоршаған ортамен тығыз байланыста болды. Жоғары инсдустриалды қоғамда адам табиғатқа араласқаннан бері жағдайы кенеттен нашарлай бастады, бұл араласу көлемі көбейе түскен соң, қазіргі уақытта адамзатқа алуан түрлі қауіп төніп тұр. Жердің биосфера қабатына антропогенді қауіп төніп тұр.
Көше бойы мен саябақтардағы шіріген, қурап қалған ағаштар мен бұталардың орнына жаңа көп жылдық ағаштар, атап айтқанда: қарағай, қайың, терек, емен, долана және басқалары молырақ отырғызу қоршаған ортаға септігін тигізеді. Жапырағы жайқалған өсімдіктер мен ағаштар денсаулыққа пайдалы, олар ауаны тазартады, көмірқышқыл газын жұтып, ауаға оттегі бөліп шығарады. Зиянды газдарды бойына сіңіріп алып, ауадағы әртүрлі шаң–тозаңды жинайды.
Ауаны тазартудың бірден–бір жолы–өндірістің технологиялық процестерін жетілдіру немесе түбегейлі жаңарту. Қалдықтардың құрамындағы химиялық заттарды бөліп алу пайдаға асыру уақыт талабы. Энергетика, өндіріс, ауыл шаруашылық және құрылыспен қатар автокөліктер де қоршаған ортаға кері әсерін тигізуде. Қазіргі уақытта көлік өндіріспен қатар, ауа алабының негізгі ластаушы көзі болып отыр. Негізгі жауапкершілік автокөлікке артылады.
Автокөліктердің пайдаланған газдары атмосфераның төменгі қабатына түсіп, адамның тыныс жолдарына әсер етеді. Мысалы, қалада 500мыңға жуық автокөлік бар. Оның әрқайсысы 1кг бензин жағу үшін 200л оттегін қолданады. Бұл дегеніміз– адамның бір тәулікте жұтатын оттегінің көлемінен де жоғары. Орта есепке шаққанда автокөлік жылына 15мың шақырым жүргенде 1,5-2т жанар–жағармай және 20-30т оттегін жағады. Автокөліктердің шығарымды газдары 200заттық тектердің қоспасы. Шығарымдылардың құрамына азот, оттегі, диоксид көміртегі және судан басқа оксид көміртегі, көмірсутегі,
азотпен күкірт диоксидтерінің зиянды қосындылары, сонымен қатар бетінде тұйықты көмірсутектер адсорбцияланатын қатты бөлшектер, ал олардың бірқатары канцерогенді қасиеттерге ие. Автокөліктердің қозғалтқышындағы жанармайдың толық жанып кетпегендігінен көмірсутегінің бөлшектері шайыр тектес зат тектері бар күйге айналады. Автокөліктердің пайдаланған газдарында зиянды заттардың көп болу себебі – автокөліктердің төмен техникалық дейгейі, ескілігі, қозғалтқыштардағы ақауларды анықтау құралдарының жоқтығына байланысты. Қоршаған ортада автокөліктерді пайдаланған газдарының шығарымдыларын реттеу керек. Ол– халықаралық стандарттарға көшіп, еліміздің жолдарында автокөліктерді пайдалануы өркениетті деңгейге жеткізуге жол беру, шығарымды газдарды қосымша тазалау атмосфераны тазартуға көп үлес қосады. Елбасымыздың айтуынша, 2015 жылға дейін Алматыдағы автокөліктер газбен жүруі тиіс.Бензинге қарағанда газ таза әрі өте арзан.
1. В. Н. Луканин, Ю. В. Трофименко Промышленно–транспортная экология: Учеб. для вузов / Под ред. В. Н. Луканина. –М: Высш. Шк.,2001 273 c.
2. Е. М. Упушев Экология, природа, экономика: Учеб. пособие Алматы «Ғылым», 2002–328 с.
3. А. Е. Воробьев Основы природопользование: экологические, экономические и правовые аспекты: Учеб. пособие А. Е. Воробьев;под ред. профессор В. В. Дьеченко–изд. Феникс, 2007–542 c.
4. Экология и экономика природопользование: Учеб. для вузов / Под ред. профессор Э. В. Гирусова., профессор В. Н. Лопатина–2:изд. перер. и дол.–М, ЮНИТИ –ДАНА, Единство, 2002–519 с.
5. В. Н. Луканин., А. П. Буслаев., М. В. Яшина Автотранспортные потоки и окружающая среда–2: Учеб. пособие для вузов / Под ред.В. Н. Луканина.–М:ИНФРА–М, 2001–646 c.
6. Э. Ю. Безуглая., Г. П. Расторгуев Загрязнение воздуха в городах различных стран. Труды ГГО, 1973–225 c
7. Новые нормативы ЕС в отнашении автомобильных выхлопных газов. М.,Журнал Коринф.№8, 199.
8. В. Р. Гальговский и др. Проблемы выполнения и влияние нормативов «Евро–2». М.,Журнал Коринф.
9. В. В. Амбарцумян, В. Б. Носов, В. И. Тагасов Экологическая безапасность автомобильного транспорта М: ООО Издательство <Научтелитиздат> , 1999 год.
10. И. Я. Аксенов, В. И. Аксенов Транспорт и охрана окружающей среды. ─М: ТРAНСПОРТ, 1986 год─ 176с.
        
        Жоспар
Кіріспе
Негізгі бөлім:
1.1 Автокөліктің қала экологиясына әсері
1.2 Автомобильден шыққан газбен ауаның ластануы
1.3 Автотранспорттан атмосфераға шығатын шығарындылар
Пайдаланған әдебиеттер
КІРІСПЕ
Адам өзінің даму барысында қоршаған ортамен ... ... ... ... инсдустриалды қоғамда адам табиғатқа араласқаннан бері жағдайы кенеттен нашарлай бастады, бұл араласу көлемі көбейе түскен соң, қазіргі ... ... ... ... ... төніп тұр. Жердің биосфера қабатына антропогенді қауіп төніп тұр.
Көше бойы мен ... ... ... ... ағаштар мен бұталардың орнына жаңа көп жылдық ағаштар, атап айтқанда: қарағай, қайың, терек, емен, долана және басқалары ... ... ... ... септігін тигізеді. Жапырағы жайқалған өсімдіктер мен ағаштар денсаулыққа пайдалы, олар ауаны тазартады, көмірқышқыл газын жұтып, ауаға оттегі бөліп шығарады. Зиянды ... ... ... ... ... ... шаң - ... жинайды.
Ауаны тазартудың бірден - бір жолы - ... ... ... ... ... түбегейлі жаңарту. Қалдықтардың құрамындағы химиялық заттарды бөліп алу пайдаға асыру уақыт талабы. Энергетика, өндіріс, ауыл ... және ... ... автокөліктер де қоршаған ортаға кері әсерін тигізуде. Қазіргі ... ... ... ... ауа ... ... ластаушы көзі болып отыр. Негізгі жауапкершілік автокөлікке артылады.
Автокөліктердің пайдаланған газдары атмосфераның төменгі қабатына түсіп, адамның ... ... әсер ... ... ... ... жуық автокөлік бар. Оның әрқайсысы 1кг бензин жағу үшін 200л ... ... Бұл ... - ... бір ... ... ... көлемінен де жоғары. Орта есепке шаққанда автокөлік жылына 15мың шақырым жүргенде 1,5-2т жанар - жағармай және 20-30т ... ... ... шығарымды газдары 200заттық тектердің қоспасы. Шығарымдылардың құрамына азот, оттегі, диоксид көміртегі және судан басқа оксид көміртегі, көмірсутегі,
азотпен күкірт диоксидтерінің ... ... ... ... ... ... ... адсорбцияланатын қатты бөлшектер, ал олардың бірқатары канцерогенді қасиеттерге ие. Автокөліктердің қозғалтқышындағы жанармайдың ... ... ... ... ... шайыр тектес зат тектері бар күйге айналады. Автокөліктердің пайдаланған газдарында зиянды заттардың көп болу себебі - ... ... ... дейгейі, ескілігі, қозғалтқыштардағы ақауларды анықтау құралдарының жоқтығына байланысты. Қоршаған ... ... ... газдарының шығарымдыларын реттеу керек. Ол - халықаралық стандарттарға көшіп, еліміздің жолдарында автокөліктерді пайдалануы өркениетті деңгейге жеткізуге жол беру, ... ... ... ... ... тазартуға көп үлес қосады. Елбасымыздың айтуынша, 2015 ... ... ... ... ... жүруі тиіс.Бензинге қарағанда газ таза әрі өте арзан.
1.1 ... қала ... ... - ... ... байланыстардың тұтас жүйесі. Бұл байланыстардың бұзылуы табиғаттағы орныққан зат пен энергия алмасуының өзгеруіне алып ... ... ... ... бір популяцияның құрамы. Қазіргі заманда өндріс пен тұтынушыға адамның биологиялық қажеттілігінен 100есе ... зат ... ... ... осы ... ... ... экологиялық кризис болып табылады (жоғары деңгей және қоршаған табиғи ортаға антропогенді ... тез ... ... ... ... өндірістік іс - әрекеті көптеген химиялық элементтерді қамтитын әр түрлі табиғи ресурстарды қолданумен байланысты. Табиғи ортаға техногенді ... ... ... ... мәселелерді тудырады. Оның ішінде ең өткірі атмосфера, гидросфера және ... ... ... ... ... ауаның ластануы сияқты бірқатар "өзгерістер" ағзаның өмір сүру әрекеті мен денсаулығына тікелей әсер етуі ... ... ... әсер ... ... көмірқышқыл газының шығарындылары ғимарат климатында байқалады, ал өз ... ... ... ... ... алып ... басқаларының көбеюіне алып келеді. Әр түрлі ластанудың бірінші кезекте фреондардың (суытқыштардың) атмосферада жинақталуының нәтижесінде жер бетін күн радиациясынан ... ... озон ... ... ... Атмосфераға көтерілген ластану жауын - шашынмен Жерге оралады да, су қоймалары мен ... ... ... ... мен ... ағып ... сулармен өзен, көл, теңіз ластанады. Су қоймаларына 500 мыңнан артық ... ... ... деп ... Су ... ... ауыр ... - қорғасын, сынап, мыс, мырыш, кадмий жануарлар мен балықтар ағзасына ... ... олар ... ... ... ... ретінде қолданған адамдарды уландырады. Қазіргі уақытта автомобиль транспортынан бөлініп шыққан улы заттармен ауа атмосферасының ... ... ... ... ең маңызды мәселелердің бірі болып табылады.
Мәселен Алматы қаласы үлкен шұңқырда орналасқандықтан, ауаның алмасуы - сирек құбылыс. Алматы ... ... ... ... ... ... ... көлік мегаполисінің өсуі мен қарқынды урбанизациялануы қаланың табиғи ортасы мен адам денсаулығын сақтауда ең қолайсыз экологиялық әсер ... ... ... ... өмір сүру ... ... ... болып табылады. Соңғы он жылдықта біздің әлеміміздегі өмір сүру көзінің бірі - атмосфера ауасының ... ... ... ... - ... ... ... - автомобиль екеніне нақты көзіміз жетті. Автомобиль, өмір сүру үшін қажетті оттегін жұта отырып, сонымен ... тірі және тірі ... ... зиян ... ... ауа ... ... компоненттермен қарқынды түрде ластайды. Қоршаған орта соның ... ... ... ... - 60-90%.
Қаламызда жылына 360 мың көлік пайдаланылады. Ластайтын заттарды ауаға тастау ... ... ... 80% автокөлік құрайды. Бір мәрте тексерілгенде 800-ден астам автокөлік ... ... ... ... ... болған. Тоқтатылған 100 автокөліктің 80 - де газдың ... ... 3-5 есе ... ... ... ... ... қорғау басқармасы ауаны ластайтын тым жоғары көліктерді ... ... ... ... өзінің жасыл желегімен, қып-қызыл апорт алмасымен бүкіл дүние жүзіне мәшһур болған ... ... ... ... таза ... дем алу ... Көшеге шықсаң жүйіткіген машиналар қағып кете жаздайды. Әрлі-берлі жөңкіген шағын газельдер мен кіші автобустардан шыққан улы газ бен қара ... ... ... ... ... ... түшкіртіп-пысқыртады. Қазір Алматыда 500 мынга жуык автокөлік бар екен. ... ... күн ... 50 ... ... басқа жақтардан келеді көшеге шыға келгенде ауаны қап-қара етеді, бір машина сағатына 8-10 текшеметр улы газ ... ... ... қала ... 85% ... шығарындылардың жылдық көрсеткіштері (млн. тонна).
Барлық көлік түрі
1290,5
1403,2
1531,1
1687,5
1840,5
1926,9
2023,4
Автокөлік ... ... ... ...
- ... ... ... көлік дәл қазіргі қарқынмен көбейе берсе, мұнда ауаның ластануы қоршаған орта мен адамға зиянды әсерін тигізеді. Ауаның ластануынан ... ... ... ... ... емес ... өзінде жеткілікті дәрежеден жоғары. Автомобиль - байлық емес, ол тек ... ... ... ... ... ... болуы ойға да келмейді. Қоршаған ортаға да, адам ... да ... да көп ... ... анық. Егер қаладағы бір автомашина сағатына 8-10 текшеметр улы газ шығарғанда 550 мың машинадан қанша улы газ ... ... ... ... улы газды ауаға темір екеш темір шыдай алмайтыны ақиқат. Өйткені, ... ... ... 460 тонна химиялық тозаң шығарады. Сонда әрбір қала ... бір ... орта ... 150 ... ... қалдықты жұтады. Ал бұл жай ғана ауадағы тозаңды шаң емес. Оның құрамында адамның бойындағы ... ... ... ... бар. Диоксиннен қала тұрғындары қатты зардап шегіп отырғаны дәрігерлерді ... ... ... ... ... ... ... түтінді бұрқыратып жүрген 550 мың жеңіл автокөліктерге қала құрылыстары мен өндіріс ... ... ... 29 мың жүк ... және оған ... ... күн сайын тасымалдайтын 11 мыңнан астам алуан түрлі автобустарды қосыңыз. Сонда бұлардың барлығы бір күнде орташа алғанда 500 ... жуық ... ... ... ... таратады. Сұмдық емес деп айтып көріңізші мұны. Міне, қала атмосферасының 80 процентін осы ... улап ... жоқ, қала ... ... ... ауа ... тазартудағы кезек күткен проблемаларды біртіндеп шешіп келеді. Оның ең бастысы-метро құрлысын тездетіп бітіру. Болашақта метро жолын ашық аспан астында шусыз, ... ... одан әрі ... ... ... бағыттық жүйесі 100 км қашықтықты қамтып негізгі магистральдағы халықты тасымалдауда басты көлікке айналады. Бұл қолға алынатын ... қала ... ... ... ... ... ретке келтіріп, 460 тонна зиянды қалдықтардың 80% шығаратын көліктеге көмек келеді.
Екінші проблема-автокөліктедің табиғи газға көшіру. ... екі жыл ... ... ... ... министірлігі, қала әкімшілігі және жабық акционерлік қоғамы ұзақ мерзімді меморандумға қол қойып, компания бірнеше газ құю станцияларын салуды өз ... ... жоба ... ... 9миллион доллар игерілуге тиіс. ... ... 2015 ... ... оңтүстік астанамыздағы барлық автокөлік газбен жүруі тиіс. Газ-бензинге қарағанда таза әрі арзан.
Үшінші проблема-автокөліктерден улы газды аз ... үшін ... ... қондыруға болады.
Төртінші проблема- көлік жүрісін реттеу, олардың тығынын азайту үшін салынып жатқан үш ... ... ... ... болатын. Өткен жылдың 1-шілде күні Шетелдің машиналарына қондырылатын катализаторлардың ... 300-500 ... ... ... ... өзіміздегі Сокольский атындағы органикалық катализ және электрохимия институты шығара бастапты. Оның құны алматылық жүргізушілерге 100-150 долларға ғана түседі екен. Алайда өтен екі ... тек ... ... ... ғана ... ... Бұл ... өте қанағаттанғысыз. Бірақ биылғы жылы үшінші газ құю станциясының бітуі көңілге жылы үміт ұялатады. Енді ... ... ... ... көліктердің тең жартысынан артығы газбен жүретіні анықталды. Райымбек даңғылы мен Саин көшесіндегі көлік торабының көпір өткелі кешені пайдалануға берілді. Ал күні кеше үш ... жол ... ... ... Бұл ... оңтүстік астанадағы ең ауыр автокөлік қысымын көтеретін айналмалы көпір болмақ. Ол барлык тараптан келетін көлік ... ... ... етіп жобаланған. Енді осы жолайрықтан тәуілігіне 120 мың автокөлік өтеді. Осы құрлысқа 2001 жылдан бері 6 ... 200 ... ... ... Алға ... ... жол-көлік мәселесін шешу үшін осындай көп деңгейлі жол айырығы қажет, оның екеуі қазір іске қосылыпты. Енді алда ... 16 ... ... ... даңғылы мен Жансүгіров көшесінің және Жансүгіров көшесі мен Сейфулин даңғылының қиылыстарында жолайырықтар.Оның құрлыс мерзімі-екі жыл, бағасы 6 миллиард ... Сол ... ... ... ... ... ... жолайырықтардың да құрылысы кідіріссіз басталады. Күні бүгін 5-6 жолайырықтардың жобалары дайын.
Қалалықтар бітуін көптеп күткен бұл жолайырықтардың маңыздылығы ... ол ... күн ... ... келе ... ... ... аһуалына игі әсерін тигізбек. Тек соңғы 10 жылдың ... ... ... ... 5 есеге көбейгені белгілі.
Автокөпірді жобалаушылардың айтуынша, типті ... ... ... ... ... Орталық Азияда баламасы жоқ. Ол монолитті темір-бетоннан салынғандықтан құрылым қысымы сақталған және 9 балдық жер ... ... ... ... ... ... ұзындығы-640, ал ені 30 метрді құрайды, тонельдің ұзындығы - 90 ... ... ... ... да саны өсе ... ... ағынына есептелінген. Енді алдағы уақытта батыстан шығысқа қарай аларатын қаланың ірі магистіралі-Рысқұлов даңғылын толықтай ашу үшін Рысқұлов-Кудерин, ... ... ... ... ... ... ... әрқайсысында 250 автокөлік тұратын 150 паркинг салу қолға алынып, былтыр жыл аяғына дейін олардың 15-ін іске қосу көзделген. Үшіншіден, Абай ... Төле би мен ... ... ... дейін ұзартылып, Желтоқсан көшесі Әл-Фараби данғылымен қосылды. Төртіншіден, бағыттардың сыйымдылығы аз мыңдаған шағын автобустар ... ... ... орнына үлкен автобустар мен троллейбустар жіберіледі. Бесіншіден,метро құрлысы одан әрі ... ... оның ... ... ... ... Оған өткен жылғы республикалық бюджеттен жеткілікті қаражат бөлінді. Әрбір шақырымына 100 миллион доллар жұмсалатын бұл күрделі құрлыстың ... ... 2008 жылы іске ... Қазір екі инфрақұрылымды біріктіріп, 100 щақырымдық ''Метро трамвай'' бағдарламасын жүзеге асыру қолға алынды. Онда ... ... ... ... ... ... ... жоғары болмақ.
Әрине, Алматының ауа бассейнінің проблемалары мұнымен бітпейді. Мұның ішінде сапасыз ... ... ең ... деуге болады.Ал осы бензинді ауыстырар табиғат байлықтарын біз әлі ... ... ... ... бірі - кейінгі кезде жиі айтылып жүрген автокөліктен газды тұншықтырғыш ... Қала ... ... ... ... ... бұл құрал жоспар бойынша әр машинаға орнатылуы тиіс. Сөйтсе де, катализатор шығарумен шұғылданатын Алматыдағы электрохимия ... ... ... жыл ... 5000 ... ... ғана ... жетеді екен. Қаламызда 500мыңнан асатын машина барлығын ескерсек, қала ... ... ... ету үшін ... ... ... болды. Бағдарламаларда дәл осы катализаторлар үшін 16,6млн. доллар қаржы бөлінуі керек ... ... ... ... деп ... қаржы оны шығаратын құрал үшін бе, әлде дайын өнім үшін бөлінген бе, осы ... ... ... болғанда да бағдарлама қабылданғаннан бес жыл өтсе де, әлі күнге катализаторларды көре алмай отырмыз. Тағы бір ... ... бұл ... ... ... ... Ал ... жүретін машиналарға арналған катализатор Қазақстанда мүлде шығарылмайды. Дегенмен жағдай жасалса, жоғарыда аталған институттың мұндай құрал щығаруға ... бар. ... бұл ... да ... ... кедергілер жоқ емес екен. Қолды байлап отырған ... - ... ... ... ... ауыр ... ... алу. Алайда бензин құрамын ауыр металдан тазарту қосымша шығынды қажет етеді. Дәл қазіргі Қазақстандағы бұл мәселемен ... ... ... адам таба қою ... ... ... іс ... айқындалмаса да бензин сапасын тексеруге азды - көпті 40000евро ... ... Қала ... оңдырмай бүлдіріп отырған автомашина газының шамадан тыс бөлініп ... қала ... ... тым ауырлап кеткендігіне де байланысты. Кейінгі жылдары Алматы көшелері біршама реттеліп қалғанымен, атқарылмақ істер әлі де көп.
Бағдарлама ... ... ... ... 3жолға экологиялық > сүзіп қалып, қалаға жібермеу көзделген. Бұл жоспарда аяқсыз қалды. Қазір қала ... ... бар ... машиналарда былай қойғанда, ауыр жүк машиналары да орталық көшелермен ... ... ... ... ... ... ... түрде қарасақ, осыдан он жыл бұрынғы жағдай сәл тәуірлеу болатын тәрізді. Ол кезде > ... қала ... ауа ... ... ... ... ... 15 пункт жұмыс істеуші еді.
Қазір осылардың тек үшеуі (Сейфуллин - Сәтпаев, Райымбек - ... ... ... мен ... ... ... ғана жұмыс істеп тұр. Осы жерлерде жинақталған мәліметтерге назар аударсақ, адам ағзасын құртып жатқан улы газдардың мөлшері ешқандай ақталуды көтермейтінін ... ... ... ... жасыл желекті де құртып алдық. Көшелерді кеңейту, жаңа тұрғын үйлерге орын дайындау мақсатында ағаш біткенді отап жатырмыз.
. Ал ... ... ... қаланың үстін тұтасқан көк түтін басып тұрады. Райымбек, Рысқұлов көшелерінің бойымен жүрсең, тынысың тарылып, жүрегің қағып, діңкелеп ... Қала іші ... ... ... ... ... тек ... - Алматы тас жолының бойында ғана 40-тан астам май құю ... ... ... ... ... ауаны көп ластайды. Бір автокөлік сағатына 8-10 текше метр улы газ шығарады. ... ... ... жүз ... көлікті тағы қосыңыз. Тіпті ойлаудың өзі қорқынышты.
Айтып - айтпай не керек қазір Алматы ... ... ... өте ... (ИЗА - 13,1) болып отыр. Тұрақты жылу көздері, соның ішінде АПҚ - ға қарасты ЖЭС - 1 8253 ... ... зат ... ... Бөлінген заттар ауада химиялық реакцияға түсіп бұрынғыдан да қауіпті жаңа қосылыстар түзеді. Егер ауа азотпен, күкірт тотықтарымен ластанса, адамның ... алу ... ... ... әсер етеді, өкпе ауруына ұшыратады. өсімдіктердің жапырақтарында ... ... ... Ал ... ... қанның құрамын бұзады және жүйке жүйелеріне зиянды әсер етеді, қан арқылы оттегінің ... ... ... ... көше ... ... ... тоқтап, жүргенде ауаны қатты ластайды. Автокөлік моторы аз ... ... ... ауаға улы газ көп бөлінеді. Улы заттардың көбісі, әсіресе көмірсутегілер мен көміртотықтары ... ... ... да, ... ... кетеді. Мотордағы жанармай толық жана алмағандықтан, көмірсутегілердің басым бөлігі қара күйеге айналады. Әсіресе, бұл техникалық ақауы бар ... қара ... көп ... ... Онда өте улы ... ... болады, егер ауа осы затпен ластанса, адам өкпенің қатерлі ... ... ... Бір ... ... - жанармай жанғанда, 60келі сутегі тотығы бөлінеді екен. ... ... газ ... лас ... бөлу немесе олардың мөлшерін азайту үшін әртүрлі химиялық немесе физикалық ... ... ... ... ... ішінде ауаны көп ластайтыны - тас көмір, ал газды пайдаланғанда ауа ластанбайды. Сондықтан отынның таза ... ... және ... ... электр энергиясын, биогазды пайдаланған жөн. Қаладағы және қаланың айналасындағы тас көмірмен жағылатын өндіріс орындарымен ... жылу ... ... мен шағын кәсіпорындарды жаппай табиғи газға көшіру керек. Барлық жеңіл, жүк және жолаушы таситын көліктерді де газға көшірген тиімді. Ол үшін ... іші мен ... ... - жағармай станцияларын жауып, олардың орынына газ станцияларын орнату қажет.
Ауаның тазартудың бірден - бір жолы - ... ... ... ... ... ... ... Қалдықтардың құрамындағы химиялық заттарды бөліп алып, пайдаға асыру да уақыт талабы. Қазіргі кезде табиғи шикізаттардың 2-4% ғана ... ... ... 96-98% ... ... ... және бұл қалдық қоршаған ортаны ластайды. Қалдықтарды өңдеп, пайдаға асырудың маңыздылығы айтарлықтай. Ол үшін өндіріске қалдықсыз, тіпті болмағанда аз қалдықты ... ... ... Мәселен, радиациялық технологияны қолдану арқылы қалдықтардан жаңа қасиеттері бар өнім алуға болады.
Тағы бір айта ... ... қала мен қала ... ... базарлардың айналасы лас қоқысқа, әртүрлі тұрмыстық қалдықтарға толы. Осылай ауаның ластануына жол бермес үшін, әр жер - әр ... ... ... ... жинап, оларды өңдеп, пайдаға асыру керек. Ол үшін шет мемлекеттердің жобасымен қоқыс өңдейтін ... ... ... ... Астанада әрбір үшінші автокөлік улылық пен түтін шығару ... ... ... ″Жылжымалы ластаушы көздердің үлесі жалпы тастанды заттардың 50% - ынан асқан″, - делінген табиғат қорғау мекемесі. Бірінші ... ... ... олардың ауаға тастайтын зиянды заттардың мөлшері экологиялық рұқсат ... ... асып ... ... ... ... Мемлекеттік стандарттарды бұзған, мәселен - 173 автокөліктің 68 - і тіркелді. Жалпы алғанда ағымдағы жылы 244 ... ... 97-і ... бұзған.
1.2 Автомобильден шыққан газбен ауаның ластануы
Ауаның ластануының негізгі себебі ... ... және ... ... Оның 15%-і ғана автомобиль қозғалысына шығындалады, ал 85%-і ауаға ұшып ... ... ... ... жану ... - бұл улы ... ... және оны атмосфераға шығаратын өзінше бір химиялық реактор. Тіпті атмосферадағы азот жану камерасына түсіп улы азот ... ... ... жану ... ... газ 170 - тен аса зиянды компоненттерден тұрады, оның ішінде 160 - қа ... ... ... ... жанбауына басты себепкер болатын көмірсутек туындылары. Шыққан газда зиянды заттардың болуы ақыр соңында жанармайдың түрі мен жағдайына негізделеді.
Шыққан газ автомобильдің ... ... ... ... ал жол ... ... түзілістегі атмосфера шығындыларының жартысы құрайды. Автомобиль двигателі мен картер шығындылары көбірек зерттелген. Бұл шығындының құрамына азот, ... ... газы және ... басқа көміртек оксиді, көмірсутегі, азот және күкірт қышқылдары, қатты бөлшектер сияқты зиянды компоненттер ... ... ... ... ... жанармайдың түріне, майға, двигательдің жұмыс режиміне, оның техникалық күйіне және т.б байланысты.
Карбюрательдік двигательден бөлініп шыққан газдың уытттылығы көміртек ... азот ... ал ... двигательден азот қышқылы мен қаракүйеден тұратынымен негізделеді.
Зиянды компоненттердің құрамына беттік қабатында циклдік ... ... ... ... ... ... ие) ... мен қаракүйеден тұратын қатты шығарындылар жатады.
Қатты шығарындылардың атмосферада таралу заңдылығы газ тәрізді өнімдердің таралу заңдылығынан ерекше. Ірі бөлшектік топ ... 1мм ... ... пен ... беттік қабатында эмиссия орталығына жақын орналаса отырып, ақыр аяғында ... ... ... ... бастайды. Кіші бөлшектік топ (диаметрі 1мм кіші) ауа тозаңын түзіпауа массасымен ... ... ... ... ... ... ауа қабатын негізгі ластаушылар кестесінде автомобиль белгісімен белгіленген көміртек оксиді бірінші орында тұр. 300-350 адам қаншалықты оттегін көмірқышқыл газына айналдырса, 80-90 ... ... ... ... дәл ... мөлшерде айналдырады.
Бірақ, мәселе тек көмірқышқылында ғана емес.Бір автомобильдің жылдық шығарған газы - бұл 800кг көміртек оксиді, 40кг азот ... мен 200кг аса әр ... ... ... ... өте ... көміртек оксиді. Өте жоғары уыттылығына байланысты ауа атмосферасында оның рұқсат етілген мөлшері 1мг/м3 - ... ... ... ... гаражда автомобиль двигателі қосылып қалған жағдайда адамдардың қаза болған жағдайлары белгілі. Бір орындық гаражда көміртегі оксидінің өлімге алып ... ... ... ... ... 2-3 ... ішінде - ақ пайда болады.
Жылдың суық мезгілдерінде жол ... ... үшін ... жоқ ... ... машинаны жылыту үшін двигатель қосады.Көміртек оксиді кабинаға кіріп кетуінен ... ... ... ... ... ... адам үшін улы, сонымен қатар ол тітіркенгіштік әсер етеді. Шыққан газдың құрамындағы өте қауіптісі концерогенді көмірсутегі, олар ... ... ... ... дейін ол квартал ортасымен салыстырғанда 3 есе көп).
Этилденген бензинді қолданған ... ... ... ... ... ... сртқы ортада қалай жинақталса, адам организмінде де солай жинақталатындығымен қауіпті.
Магистраль мен магистраль аймағын көгалдандыру ... ... ... ... көше ені мен рельефіне, жел жылдамдылығына, автобус пен жүк транспорттарының үлесі және тағы басқа факторларға ... ... 500 ... ... қозғалыс қарқындылығы кезінде автомагистральдан 30-40 метр қашықтықта ашық аймақта көміртегі оксиді мөлшері 3 есе төмендейді және ... ... Тар ... ... шығарындыларының таралуы өте қиын. Нәтижесінде қаланың барлық тұрғындары ауаның ластануынан зиянды әсерлерге ұшырайды.
Ластанудың таралу жылдамдығымен концентрациясына қаланың ... ... ... ... ... әсер етеді. Олар негізінен тымырсық ауа райында (75%)немесе баяу ... ... 4 м/с - қа ... Ресейдің, Сібірдің солтүстік европа бөлігінде сипатты инверсиялық қабат жерге зиянды заттардың алауы шағылатын ... ... ... ... ... ... ... мөлшері бірнеше есе артады.
Автомобильдің қатты шығарындыларының құрамына металл қосылысы ішінен біраз зерттелгені қорғасын қосылысы болып ... Бұл ... ... адам ... және ... ағзасына сумен, ауамен, тағаммен бірге ене отырып зиянды әсер етуімен негізделеді. 50% - ... ... ... ... ... ... автомобильден шыққан газ құрайтын ауа арқылы енеді.
Көмірсутегінің ауа атмосферасына алмасуы тек автомобильмен жұмыс кезінде ғана ... ... ... ... ... ... Америкалық зерттеушілер мәліметі бойынша Лос - Анджелесте тәулігіне 350 ... ... ... ұшып ... ... кінәлі тек автомобиль емес, адамның өзі. Бензин құйып жатқан кезде цистернаға аздап төгіп алады, тасымалдау кезінде қақпағын тығыз жабуды ұмытып ... ... ... жерге бензин шашырайды соның нәтижесінде ауаға әр түрлі көмірсутек ұшып шығады.
Әрбір жүргізуші барлық жанармайды толығымен бакқа құю мүмкін емес ... оның ... да бір ... ... ... ... ... біледі.
Бірақ бүгінгі күні бізде қанша автомобиль бар? Күннен күнге олардың саны артуымен қатар, атмосфераға ұшып шығатын ... ... да ... ... ... құю ... ... 300г жанармайдың өзі 200м3 ауаны ластайды. Бұл мәселенің ең қарапайым шешімі - ... бір ... ... төкпейтін жаңа конструкциялы жанармай құятын автоматтарды жасау.
1.3 Автотранспорттан атмосфераға шығатын шығарындылар
Автомобиль дыбысбасқышынан бір ... ... ... жоқ ... ... түтін түрінде шығып жатқан улы газ және азот ... бас ... ... ... ... ... ... негізгі себептерінің бірі болып табылады. Күкірттті газ ұрпақсыздық пен туа біткен мүгедектікке алып келетін ... ... әсер ... ... ал бұл ... ... стресс, нервтік ауруларға, өте жақын адамдарына немқұрайлылықпен қарап, жекеленуіне тырысуға алып келеді. Үлкен қалаларда сонымен қатар, қан ... ... ... және ... алу, ... ... кеңінен таралған. Мамандардың есептеуі бойынша атмосфераға автомобильдік транспорттың қосқан үлесі 90% -ке дейін көміртек оксиді және 70% -ін азот ... ... ... ... қатар ауа мен топыраққа металдар және басқа зиянды заттар қосады. Ауа қабатын автомобильмен ластандырудың негізгі көзі ретінде ... жану ... ... газдар, картер газдары, жанармайдың булануы саналады.
Іштен жану двигателі - бұл ... ... ... ... ... ... жылу двигателі іштен жану двигателінің қолданған жанармай түрі бойынша оларды бензинмен, газбен және дизельдік жанармаймен жұмыс істейтін деп бөледі. Іштен жану ... жану ... ... ... ... олар ... сығу арқылы тұтану оталудың жиынды свечасымен тұтану болып бөлінеді. Дизельдік жанармай қайнау температурасы 200 ден 3500с - ... ... ... ... ... ... жанармай өздігінен тұтану мен өзінің белгілі тұтқырлығы болып, сонымен қатар жану кезінде минимал түтінділік пен уыттылыққа ие болып химиялық ... ... ... ... бұл қасиеттерін жақсарту үшін түтінділікке қарсы және көпфункциялы қоспалар енгізеді. ... ... ... ... ... заттардың түзілуі - толық жанбаған өнім және двигатель цилиндрінде әр түрлі жолмен жүретін жану ... азот ... ... ... ... тобы ... ... алдында сонымен қатар жану - және ... ... ... ... қышқылдануының химиялық реакциясымен байланысты. Уытты заттардың екінші тобы жану ... ... ... ... ... ... ... Азот оксидінің түзілу реакциясы термиялық сипатқа ие және ол ... ... ... тікелей тәуелсіз. Сондықтан, берілген уытты заттардың түзілу механизмін жеке қарастыру міндетті. ... ... ... ... ... ... ... картер газдары және жанармай булануы жатады. Двигательден шыққан пайдаланылған газ көміртегі оксиді, көмірсутегі, азот оксиді, бенз(а)пирен, альдегидтер және ... ... ... ... - бұл ... ... поршеньдік сақиналардың тығыз еместігі арқылы өткен пайдаланылған газ бөлігінің мотор майымен қоспасы.
Жанармайлық булану қоршаған ортаға двигательдің қоректену жүйесінен түседі. ... ... ... ... ... орналасуы мынадай: 95% - көміртек оксиді, 55% - көмірсутек және 98% азот оксидінен тұратын ... газ, 5% ... 2% азот ... тұратын картер газы, 40% - ға дейін көмірсутектен тұратын ... ... ... ... ... - ... ... өнімі - қаракүйе, көміртегі оксиді, көмірсутек, альдегидтер жатады. Зиянды уытты шығарындыларды регламентті және регламентті емес деп бөлуге ... Олар адам ... әр ... әсер ... ... уыттты шығарындылар: көміртегі оксиді, азот оксиді, көмірсутек, күкіртті газ, ... ... ... ... (СО) - бұл газ ... ... және ауаға қарағанда жеңіл. Поршень бетінде және цилиндр қабырғасында түзіледі, нәтижесінде қабырғаның интенсивті жылу иеленуіактивациясы ... ... ... бос ... және төмен жүктеме кезінде құнарландырылған қрспамен жұмыс есебінен көміртегі оксиді СО 5....8% - ға жетеді. Бұл өте ... қосп ... ... тұтану үшін және буланған молекула санын толық жағу үшін ... ... ... ... ... көміртегі оксиді СО концентрациясы елеулі емес. Азот ... - ... газ ... ... утты газ. Азот - ... жағдайда инертті газ. Жоғары температурада оттегімен активті әсерлеседі. Пайдаланылған газдан шыққан шығарында орта температурасына тәуелді ... ... ... ... көп ... сайын, жану камерасындағы температура соғұрлым жоғары болады, сәйкесінше азот оксидінің шығарындылары артады. Сонымен қатар, жану аймағындағы (жану камерасындағы) температура көбінесе ... ... ... ... Өте құнарланған қоспа жануы кезінде аз жылу ... ... жану ... ... және қабырғада көптеген жылу шығынымен қатар жүреді, яғни мұндай ... азот ... ... ... шашырауының алдын алу бұрышына және жанармайдың тұтануын тоқтатып тұру периодына тәуелді. Жанармайдың шашырауының алдын алу ... ... ... ... ... тұру ... артады, жылуауалық қоспаның біртектілігі жақсарады, жанармайдың көпмөлшері артып және жану кезінде бірден (3есе) температура артады, яғни ол азөот оксиді мөлшерінің ... алып ... ... қатар, жанармайдың шашырауының алдын алу бұрышын азайту арқылы азот оксиді бөлінуін елеулі түрде азайтуға ... ... бұл ... ... және ... ... нашарлайды.
Гидросутектері - этан, метан, бензол, ацетилен және басқалары уытты элементтер. Пайдаланылған газ 200 - ге жуық ... ... ... ... ... ... жану камерасында гетерогенді қоспа есебінен түзіледі, яғни дұрыс емес турбуленттік, төмен температура, нашар тозаңдану есебінен ауа жетіспейтін ... өте бай ... ... ... жану ... ... турбуленттік және жану жылдамдығы азаю есебінен бос жүріс режимінде жұмыс істегенде көптеген мөлшерде гидросутегін шығарады. Түтін - ... емес газ. ... - ақ, көк, қара ... Оның түсі ... ... газ ... ... Ақ және көк түтін - бұл толық жанбауы және ... ... ... микроскопиялық бу мөлшері бар жанармай қоспа тамшысы. Ақ түтін двигатель суық күйде ... ... ... ... ... жоғалып кетеді. Ақ түтіннің көк түтіннен айырмашылығы тамшы өлшемімен анықталады: егер тамшы диаметрі көк ... ... ... ... болса, онда түтінді газ ақ ретінде қабылдайды. Ақ және көк ... ... ... ... ... қатар пайдаланылған газдағы оның иісі, двигатель температурасы, қоспа түзілу ... ... ... ... ... ... ... көк түтін пайда болады. Түтіннің болуы жанармайдың толық жануына температура жеткіліксіз екендігін көрсетеді. Қара түтін қара ... ... ... адам ... ... және ... кері әсер ... Қара күйе (ыс) - кристалдық торсыз, пішінсіз дене болып табылады, дизельді двигательден жанып шыққан газда қара күйе ... ... мкм ... ... ... ... Қара күйенің пайда болу себебі мынада: жанармайдың молекуласы толық бұзылу үшін дизельді ... ... ... ... ... болуы. Сутегінің жеңіл атомдары оттегіне бай қабатқа ... ... ... ... де көмірсутегі атомын оттегімен байланысқа түсуден оқшаулайды. Қара күйенің түзілуі температураға, жану камерасындағы қысымға, жанармай түріне, жанармай - ауа ... ... ... ... қара күйе құрамы жанармайдың шашырауының алдын алу бұрышының артуымен кемиді, ал ... ... ... алу ... ... ... қара ... бөлінуі елеулі артады. Қара күйе мөлшері - жану аймағындағы температураға байланысты. Қара күйе түзіліуінің ... да ... бар - ... қоспа аймағы және суық қабырғамен жанармайдың түйісу аймағы, сонымен қатар қоспаның дұраыс емес турбуленттілігі. Қара күйенің жану жылдамдығы бөлшек ... ... ... 0,01 мкм кіші ... толық жанады. Күкірт оксиді (SO2) - двигатель күкіртті ... ... ... ... ... түзіледі (әсіресе дизельді); бұл шығарындылар көз, тыныс алу мүшелерін тітіркендіреді. SO2,H2S - ... үшін өте ... ... ... Ресей Федерациясында атмосфералық ауаны қорғасынмен ластаушылардың ең ... ... 70 тен 87% әр ... ... ... ... ... тұратын этилденген бензинді қолданатын автотранспорт табылады. PbO (қорғасын оксиді) - ... ... ... ... ... кезде пайдаланылған газда детонацияны азайтып октандық санды көбейту үшін пайда болады (бұл газ ... ... ... ... жүретін, жалынның таралу жылдамдығы 300 м/с двигатель цилиндрінде ... ... ... ... өте тез жарылысты жануы). Тонна этилденген бензин жанған кезде атмосфераға жуық шамамен 0,5....... 0,85 кг ... ... ... ... ... жуық мәліметтер бойынша автотранспорт шығарындысымен шыққан қорғасынмен қоршаған ортаның ластану мәселесі 100 000 артық адамы бар қалада және интенсивті ... ... ... маңайындағы локальдық бөліктерде ерекше көңіл бөлуді талап етеді. Автомобиль шығарындысымен ... ... ... ... ... ... күрестің радикалдық әдісі - бұл этилденген бензинді қолданудан бас ... 1995ж ... ... Ресейдегі z5 мұнай өңдейтін зауыттырдың 9 - ы ... ... ... ... 1997ж этилденбеген бензин үлесі жалпы өндірісте 68% ... ... та, ... және ... ... ... ... өндірісінде этилденген бензиннен толық бас тарту тоқтатылуда.
Қорытынды
Қорыта келгенде материя қозғалысын транспорт қамтамасыз етеді. Транспорттың дамуы проблема тудырады. Жыл ... әлем ... ... апатынан 0,2млн адам қаза болады, 0,5млн адам мүгедек, 10млн адам жарақат алады. Әлемде ауданды қолдану бойынша, қаланың үштен бір ... жол мен ... ... ... салу ... ... транспорт ағынының артуына алып келеді, оның салдары орташа жылдамдықты орынауыстыруды төмендету. ... ... ... ... ... ... ... қозғалысын реттеу қиындап, жол көлік жарақаттары, атмосфералық ... ... су ... және ... ... ... артады. Біз өмір сүріп жатырмыз бүкіл әлемдегі жақсы қалада, табиғи - климатикалық жағдайы керемет, қоршап ... ... ... ... ... біз ... дем аламыз. Егер басқа региондарда атмосфераны ластаушы - ірі өнеркәсіптерден болса, бірақ біздегі жағдай ... ... ... ... көпте емес. Мәселен Алматы атмосферасының алдыңғы жылғы зиянды заттардың шығарындылары 185 мың ... оның 15мың - ... ... шығарындысы. Экологиялық зиянды төмендетудің негізгі жолдары мынадай:
* қалалық транспорт қозғалысын оңтайлау;
* альтернативті энергия көздерін құру;
* органикалық жанармайды толық жағу және ... ... ... ... ... жасау;
* шудан қорғаныс;
* автокөлік паркі мен қозғалысын басқару бойынша экономикалық ынта білдіру
Қала ... ... мен ... ... ... ... ... және қала мен көшелерді жақсы жоспарлау, транспорттық айырымдар жасау, жол бетін жақсарту, жылдам қозғалысты бақылауға мақсатталған. Адамзатты сақтап қалу үшін ... ... ... та, ... ... ... минимал жасау керек. Бұл бағытта жұмыстар бүкіл әлем бойынша жүргізілуде және ... ... ... ... өндірісті дамыған елдерде шығарылған көліктер 10-15 жыл бұрынғы автокөліктермен салыстырғанда 10 - 15 есе ... ... ... ... дамыған елдерде тежеуіш жұмысы кезінде зиянды шығарындыларды қалыпқа келтіру жүріп жатыр. Тек қана ... ... ... ... ... ... сапалы өзгерісі де байқалуда. Түтіндетуді шектеу орнына беттік қабатында адам денсаулығына қауіпті иісті көмірсутек, жекелеген жағдайда ... ... ... ... бөлшектерді қалыпқа келтіру негізделді. Құрамы міндетті түрде бақылауда болып отыратын заттар тізімі үнемі ... ... ... ... В. Н. Луканин, Ю. В. Трофименко Промышленно - транспортная экология: Учеб. для вузов / Под ред. В. Н. ... - М: ... ... 273 ... Е. М. ... Экология, природа, экономика: Учеб. пособие Алматы , 2002 - 328 ... А. Е. ... ... ... экологические, экономические и правовые аспекты: Учеб. пособие А. Е. Воробьев;под ред. профессор В. В. Дьеченко - изд. ... 2007 - 542 ... ... и ... ... ... для вузов / Под ред. профессор Э. В. Гирусова., профессор В. Н. Лопатина - 2:изд. ... и дол. - М, ... - ... Единство, 2002 - 519 с.
5. В. Н. Луканин., А. П. Буслаев., М. В. ... ... ... и ... ... - 2: ... ... для вузов / Под ред.В. Н. Луканина. - М:ИНФРА - М, 2001 - 646 ... Э. Ю. ... Г. П. ... ... ... в городах различных стран. Труды ГГО, 1973 - 225 c
7. Новые нормативы ЕС в отнашении автомобильных выхлопных ... ... ... 199.
8. В. Р. Гальговский и др. Проблемы выполнения и влияние нормативов . М.,Журнал Коринф.
9. В. В. ... В. Б. ... В. И. ... ... ... ... ... М: ООО Издательство , 1999 год.
10. И. Я. ... В. И. ... ... и ... ... ... ─М: ТРAНСПОРТ, 1986 год─ 176с.

Пән: Экология, Қоршаған ортаны қорғау
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 15 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Биосфераны автокөлік әсерінен қорғау57 бет
Автокөліктің табиғи ортаға әсері11 бет
"Өскемен қаласының атмосфералық ауасы және агроценоздарының ластануын бағалау"32 бет
«Қараарна мұнай кен орындарының топырағының ауыр металдармен ластануы»51 бет
Азық-түлік тауарларының сапасын бақылау. сапа әдістері және деңгейі өнімдердің пестицидтермен ластануы. оларға гигиеналық сипаттама7 бет
Атмосфера және атмосфера ауасының ластануы22 бет
Атмосфера туралы жалпы түсінік. Атмосфераның ластануы29 бет
Атмосфера, гидросфера және литосфераның ластануы12 бет
Атмосферадағы ауа және оның ластануы15 бет
Атмосфералық ауаның былғану көзі және дәрежесі10 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь