Ислам діні туралы жалпы түсінік

Жоспар

1. Ислам діні туралы жалпы түсінік

ІІ Негізгі бөлім
1. Исламның қалыптасуы
2. Исламның басты кітабы Құран
3. Арабияға ислам дінінің келуі.

Пайдаланылған әдебиеттер
ИСЛАМНЫҢ ҚАЛЫПТАСУЫ
Мұхаммед (ҒС.) негізін қалаған ислам басқа діндер сияқты шындыққа тек өзі ие болуды мақсат етпейді, қайта алдына түскен жазбаларды да қолдап-қуаттайды. Ислам тарихымен танысқан әрбір адам Мұхаммед (Ғ.С.) Алла- Тағала сүйіспеншілігін, мейірімі мен шапағатын басқа діндер сияқты белгілі бір қауымға емес, бүкіл адамзат баласына, оның ұлты, , түр-түсіне қарамай істеген іс-әрекеттеріне қарап үйіп-төгетінін көреді. Оның айтуы бойынша жазылған Құдай сөзі Құран қай заманда, қай коғамда болсын қолдануға ұтымды, көптің көңілінен шығатын, ақылға қонатын, мыңдаған жылдар бойы бір сөзіне қылау түспейтін мәңгілік кітаптар.
Мұхаммед (Ғ.С.) тің сіңірген еңбегі сол ол кезде араб бәдәулерінің сана-сезімі толық жете бермейтін өткеннің терең шыңырауларын ашып берді. Ол өзінен мыңдаған жылдар бұрынғы оқиғалар жөніңде айтты, бізге олар жөніңде мағлұмат берді.
Кейбір ислам тарихын зерттеушілер Мұхаммед (Ғ.С.)ті сауатсыз, хат танымаған деп баса көрсеткісі келеді. Бірақ біз пайғамбарымызды ешнәрседен хабары жоқ, құр көкірек адам болған деп ойламауымыз керек. Ол хат танымаса да өз саясатын қалағандай етіп іс жүзіне асыра білген. Оның үстіне VI гасырда Арабияда ғана емес, кез-келген оң мыңның бірі ғана сауатты болды ғой. Дегенмен өмір қиындығын көріп өскен Мұхаммед (Ғ.С.) әділетті ту еткен, жастайынан көңіліне көпті тоқыған ол түрлі елдерге керуендермен жүргенде шет елдер жөнінде көптеген әңгімелерді естіген. Иудей, христиан діндері жөнінде хабардар болып, бертінірек еврей, эфиоп, грек діни адамдарымен кездесіп, қаншама рет әңгімелескен, оның сол діндер жөнінде мағлұматтары болған. Мұхаммед (Ғ.С.) Алла Тағаланың сүйген адамы. Жоғарыда айтқандай қаншама пайғамбарлар түсірілгенімен Алла Тағала олардың кейбіріне ғана кітаптар, парақтар жіберген. Мысалы, Адам Атаға 100 парақ, Ыдырысқа-30, Ибраһимге -10 парақ, ал Мұсаға -Таурат, Дәуітке -Зубар, Исаға — Інжіл, Мұхаммедке - Құран түсірген.
Көптеген кітаптарда Мұхаммед пайғамбарымыздың сыртқы түр сипаты, мінезі, қасиеттері жөнінде айтады. Соның бірінде Мұхаммед (Ғ С.) адамдардың ішінде мейлінше құрметті болды, ол қашанда жақсылық әкелетін жұмыс істейтін және қайсысы да сәтті шығатын, жаратылысынан мінезі де жақсы, келісті адам еді дейді.
Мұхаммед (Ғ.С.) бүкіл ислам дүниесін былай қойғанда сол кездегі арабтар үшін қаншама жақсы істер жасады. Бұл жақсы істер кейіннен бүкіл ислам елдеріне тарады.
Мұхаммед (Ғ.С.) бүкіл араб халқының тарапынан қолдау тапқан адам. Ол жеке меншікті қорғады. Сонысымен ауқатты топтардың ризашылығына ие болса, таразыдан алдайтын сауагерлерді, айыптап кедейлерге қамқор болуды ұсынумен қарапайым халыққа ұнаған. Мәдинада тұрып, әрі діннің басқарушысы, жас мұсылмандар мемлекетінің билеушісі болған ол іс-әрекеттерінің бәрін діни негізде жүргізіп, халықты ізгілік, имандылық, жақсылық жолға тартқан. Өзінің жақсы іс-әрекетімен өзгелерге үлгі болған адам. Ол өзіне дейінгі араб дүниесіңдегі адамгершілікке жат қанша әдет ғұрыптарды айыптап, тоқтау салды.
Арабтарда ежелден келе жатқан әдет-ғұрыптары бойынша некелесу мен ажырасудың неше түрі болған. Оның ішінде уақытша некеге тұру, әйелін екінші біреудің әйеліне ауыстыру, көңілін аулау (бірер күнге сыйға беру), некелерімен бірге әкесі немесе өгей шешесін алу сияқты «сүйкімсіз неке», т. б. түрлері болған. Әйелдерден әкелерің үйленгендерге үйленбеңдер... бұл бір арсыздық және жиіркенішті жол дей келіп, «арам етілген» некелер жөнінде айтылады. Құранда сондай-ақ ислам діні жезөкшелік, зннақорлықты айықтайды. Құранның өзінде де зинақорлық ең ауыр күнә саналады. Ислам діні көп әйел алуды шектеді.
Ислам дініне дейін арабтарда жас қыздарды өз бойына ар санап, нәрестелігінен-ақ өлтіріп жіберетін тағылық дәстүр орын алған еді. Ислам діні оны да үзілді-кесілді тоқтатты. Ол туралы Құран Кәрімде көмілген қыздар сұралған сәтте қай күнәмен өлтірілген? деп жауап алынады деп қорқытады.
Пайдаланылған әдебиеттер

1. “Ислам тарихы” С.Жолдасов. Алматы. 1998.
2. “Шындыққа жол” Оразкүл қажы Көбеева. Алматы ҚАЗ ақпарат. 1999.
        
        Жоспар
1. Ислам діні туралы жалпы түсінік
ІІ Негізгі бөлім
1. Исламның қалыптасуы
2. Исламның басты кітабы Құран
3. Арабияға ислам дінінің келуі.
Пайдаланылған ... ... (ҒС.) ... ... ... басқа діндер сияқты шындыққа тек
өзі ие болуды мақсат етпейді, қайта ... ... ... да ... ... ... танысқан әрбір адам Мұхаммед (Ғ.С.) Алла- Тағала
сүйіспеншілігін, мейірімі мен шапағатын басқа діндер сияқты ... ... ... бүкіл адамзат баласына, оның ұлты, , түр-түсіне қарамай
істеген іс-әрекеттеріне қарап үйіп-төгетінін ... Оның ... ... ... сөзі ... қай ... қай ... болсын қолдануға ұтымды,
көптің көңілінен шығатын, ақылға қонатын, мыңдаған жылдар бойы бір ... ... ... кітаптар.
Мұхаммед (Ғ.С.) тің сіңірген еңбегі сол ол кезде араб бәдәулерінің
сана-сезімі толық жете ... ... ... ... ашып ... ... мыңдаған жылдар бұрынғы оқиғалар жөніңде айтты, ... олар ... ... ... ... зерттеушілер Мұхаммед (Ғ.С.)ті сауатсыз, хат
танымаған деп баса ... ... ... біз пайғамбарымызды ешнәрседен
хабары жоқ, құр көкірек адам болған деп ойламауымыз ... Ол хат ... өз ... ... етіп іс ... ... білген. Оның үстіне VI
гасырда Арабияда ғана емес, кез-келген оң мыңның бірі ғана ... ... ... өмір ... көріп өскен Мұхаммед (Ғ.С.) әділетті ту еткен,
жастайынан көңіліне көпті тоқыған ол түрлі ... ... ... елдер жөнінде көптеген әңгімелерді естіген. Иудей, ... ... ... болып, бертінірек еврей, эфиоп, грек діни ... ... рет ... оның сол ... ... ... ... (Ғ.С.) Алла Тағаланың сүйген адамы. ... ... ... түсірілгенімен Алла Тағала ... ... ... ... ... ... Адам Атаға 100 парақ, Ыдырысқа-30,
Ибраһимге -10 парақ, ал Мұсаға -Таурат, Дәуітке ... ...... - ... ... ... ... пайғамбарымыздың сыртқы түр ... ... ... ... ... бірінде Мұхаммед (Ғ С.) адамдардың
ішінде мейлінше құрметті болды, ол ... ... ... ... істейтін
және қайсысы да сәтті шығатын, жаратылысынан мінезі де жақсы, келісті адам
еді дейді.
Мұхаммед (Ғ.С.) бүкіл ислам ... ... ... сол ... үшін ... ... істер жасады. Бұл жақсы істер кейіннен ... ... ... (Ғ.С.) ... араб ... ... қолдау тапқан адам. Ол
жеке меншікті қорғады. Сонысымен ... ... ... ие ... ... ... ... кедейлерге қамқор болуды ұсынумен
қарапайым халыққа ұнаған. ... ... әрі ... ... жас
мұсылмандар мемлекетінің билеушісі болған ол іс-әрекеттерінің бәрін діни
негізде жүргізіп, халықты ізгілік, ... ... ... ... жақсы іс-әрекетімен өзгелерге үлгі болған адам. Ол ... ... ... ... жат ... әдет ғұрыптарды айыптап, тоқтау
салды.
Арабтарда ежелден келе жатқан әдет-ғұрыптары бойынша некелесу мен
ажырасудың неше түрі ... Оның ... ... ... ... ... ... әйеліне ауыстыру, көңілін аулау (бірер күнге сыйға ... ... ... немесе өгей шешесін алу сияқты «сүйкімсіз неке», т.
б. түрлері болған. Әйелдерден әкелерің үйленгендерге ... бұл ... және ... жол дей келіп, «арам етілген» некелер жөнінде
айтылады. Құранда сондай-ақ ... діні ... ... ... ... де зинақорлық ең ауыр күнә саналады. Ислам діні көп әйел
алуды шектеді.
Ислам дініне ... ... жас ... өз ... ар санап,
нәрестелігінен-ақ өлтіріп жіберетін тағылық дәстүр орын ... еді. ... оны да ... ... Ол ... ... ... көмілген
қыздар сұралған сәтте қай күнәмен өлтірілген? деп жауап алынады деп
қорқытады.
Ислам діні ... ... болу тек ... істеу, жаны таза болуға
шақырады. Жаман жолдың қай-қайсысы болсын мұсылмандықпен сыйыспайды.
Араб тарихында ... ... ... адамды құрбандыққа шалу орын алған.
Ислам діні кейін оған тыйым салған. Ал бұл ... ... ... де ... ... Әли былай деп айтыпты: Жас кезімде Каабаның шырақшысы-болған
атам Әбд ... ... (Ғ.С.) тің де ... мына ... ... ... ... атасының түсіне үш күн бойы бір аян берілген. оның
үшіншісі «Зәмзәмды қаз» деген сөз ... ... ... түсінбепті Келесі күні
мезгеген жерге барып дәл тауып, қасына бір ... ... ... ... тарайды) қаза бастағанда, түсіндегісі дәл келіп, Зәмзәм
құдығы шыққан.
Зәмзәм суының иесі Әбд ... ... ... ... ... ол ... қиналып: «Егер жаратқан он ұл берсе,
бірін құрбаңдыққа шалар ... - ... ... бұл ... ... үшін ... ең кіші ... Абдоллаһқа түскен. Оны кейін жүз түйені
құрбаңдыққа шалып алып қалған. Сол ... ... ... еді.
Исламның басты кітабы - Құран. Оңда әртүрлі көлемдегі 114 сүре бар.
Сүре арабша ... ... ... ... ... керек. Құран сүрелері
әртүрлі көлемде болып келеді. Екінші - Бахара» ... 286 аят, ... ... ... ... үш-төрт аяттан ғана бар.
Сүрелердің көлемдерінің аз ғана ... ... ... ... кітап соңына қарай азая береді. Алғашқы «Фатима» - «Беташар» сүресі 7
аяттан ғана ... Тек ... ... ... ... бәрі
«Біссімілләдан» басталады.
Исламның діни ілімі бойынша Құран - Алланың өзі сияқты мәңгі ... ... ... бір өзі ғана ... ... ... деп тапқаңда
өшіреді, қаласа басқасын ... ... Алла 124 мың ... ... соның 300-і ғана
расул болғаны жәнінде айтылады. Осы расулдардың қатарының ... ғана ... ... Адам Ата, ... Нұқ, ... Иса және ... ... өмірлік қажеттігі болды. Халифаттың ресми
идеологиясы ... ... ... ... ... құдайға
сыйынуда басшылыққа алатын құралдарды қажет етеді. Бұл Құранның жазылуының
керектігін көрсетті. Алғашқы ... ... ... және діни
қызметті мәнге ие болған тиісті жазбалар болды және олар Құран - кітаптың
пайда болуына әсер ... ... ... ... ... ... діни ... жнынтығы
емес, адамзат баласын бар жақсылыққа тәрбиелеп, имандылыққа шақырған
кітаптар ішіндегі классикалық үлгісі. Құран араб ... ... ... басылып, жарык көрген алғашқы көркем шығарма. Оның ... ... ... ... ... кең. Атап айтқанда, онда араб тарихы,
әдебиеті, ғылымы, сол кездегі халықтың ... ... ... ... ... ... ... әділдік пен имаңдылық т. б.
мәселелері кеңінен қамтылады. Ол адамдарды сабырлы, мейлінше салиқалы, ... ... ... ... ... пәк ... тек жақсы істерді
істеуге тәрбиелейді.
Онда адам баласы, Алла туралы, Алланың сипаттамасы, әлемге байланысты
аяттар, ғылым, ақыл, ой ... ... дін, ... жақсы және жаман жол,
соғыс, қоғамдық тәртіп, мінез, ... өмір мен ... ... ... ... ойлар айтылады. Олай болса қаншама ғасырлар еткеніне
қарамай бұл күні де іздеген кісі адам өміріне байланысты ... бір ... ... ... ... Құранда барлық құқықтық нормалар мен ережелер ... ... ... Бірақ оның әртүрлі сүрелерде мазмұндалатын «тазалық»
пен «күнәхарлық» өлшемдері белгілі ... ... ... ... ... мүліктік және қылмыстық құқықтағы, қазына-салық және қаржы
жүйелерінің және басқа ... ... ... ... ... ... жүйесін жасауға мүмкіндік береді.
Мұхаммед (Ғ.С.) негізін қалаған ислам діні Алланы жаратушымыз ретінде
жоғары қояды. Жер бетіпдегі әр ... ... ... Алла ... екенін ескертеді, ақылға бағынуға шақырады, адамның іс-әрекегі
жақсы-жаманға, ақ-қараға, ... ... ... тура ... әр пенденің осы уақъытша өміріндегі не істеу ... ... ... ... да Мұхаммед (Г.С.)тің істеген істері,
қалдырған хадистерінің ... ... мәні зор, олар ... Жалпы,
мұсылмаңдардың іс - ірекеті алдымен ... одан ... ... ... ... ... мен ... яғни осы екі қайнар көзден
бастау алса, Сунна Құраннан кейінгі екінші ... ... ... деп ... ... Пайғамбардың өмірі мен қызметі жайында, оның діни ... әдеп ... ... ... мен ... ... Сунна
немесе хадис-герде исламның негізгі қағида-ережелері: парыз, уәжит, суннат,
мұстахаб, адал адам, макруһ, мубахтан бастап ... ... т. ... ... ... Пайғамбардың іс-ірекеттері үлгі етіледі.
Сунналар ғибадаттың қағида ережелер мен тәртіптерді сөзсіз орындауға
шақырады. Сондықтан Мұхаммед (Ғ.С.) бас болып Суннаның мазмұнының ... ... ... ... ... идея ... қағидаларымен астасып
жатыр.
Мұсылмандар міндетті түрде бес парызды орындау керек. Олар: иман, бес
уақыт ... ... ... және қажылыққа бару. ... ... ... ... ... ... тұру керек.
ИСЛАМНЫҢ КЕҢІНЕН ТАРАЛУ СЕБЕПТЕРІ. АҒЫМДАР
Жалпы, умейадтар әулетінің билеуі кезінде ... ... ... негізінен жеңіске жетіп отырған. Осы мәселеде кейбір ислам
дінінің беделін ... ... мұны ... ... ... ... артықшылығында деп көрсеткісі келеді. Біз қашанда барлық мәселені
сол дәуірдегі тарихи жағдайлармен байланыстырып қарауымыз керек. Өйткені,
ислам ... кей ... ... ... теріске шығарғысы келетіңдер де
бар. Шынына келгенде Пайғамбарымыз ... ... ... ... ... ... ұшымен, қылыштың жүзімен қорқытып кіргізбегенде.
ғасырлар бойы сеніп келген дінінен бір емес, екі емес, ... ... ... мүмкін бе еді? Әрине, мүмкін ... Егер біз ... ... ... ... ... ... дінінің беделін көтеру орнына
түсіріп аламыз. Ал тарих ешқашан бұрмалағанды көтермейді. Дәл осы ... діні де ... ... ... ол ... дін. ... араб әскерлерінің жаулау саясатындағы негізгі жеңіске жеткізген
нәрсенің бастыларының бірі сол кездегі екі ірі ... ... ... ішкі ... ... ... ... олардың өзара
ішкі тартыстарының салдары еді. ... ... ... ... әлсіреген
олар арабтарға қарсы тұра алмады. Кей жерлерде жоғарыда айтқаңдай садық пен
қанаудан қиыңдық көріп титықтаған ... ... ... ... ... мен Иранның тепкісінен құтқарушы ретіңде қабылдады. Олар ислам
дініне енгендердің салықты аз ... ... ... ... ... жаулап алған жерлердегі басқа діндегі халықтарды
ислам дініне тарту үшін ең алдымен Аллаға құлшылық ететін орындарды салудың
қажет ... ... Одап ... ... ... ... ... берді. Көптеген жерлерде ... ... ... бой ... ... ... дәстүрлердің
салтанатты түрде өтуі халықты өзіне ... ... ... ... ... оқу ... ... етіп, ақырыңда бірер жылдар ішінде
ғана дәстүрге айналды. Халық барған сайын ... келе ... ... идеологиясы болып орнықты, шариғат заңдары мен Аллаға құлшылық
ету дәстүрлері жыл ... ... ... байи ... ... ... ... санының барған сайын өсуі Құран оқуға ... ... ... ... ... ... ... араб тілін
үйренуді қажет етті. ... оқу ... ... өсуі араб ... дамуына зор ықпал етті. ... ... ... жоқ діни,
тарихи, әдеби философиялық, имандылық тәрбиесінің негізі ретіңдегі өзінің
маңызын арттыра берді.
Умейадтар кезінде ... ... ... екі ағым ... ... арасыңдағы алшақтық барған сайын ... ... ... тіпті
ақырыңда бір-біріне деген дұшпаңдықтары артып, ара қатынастары ... ... үшін ... ... арасыңдағы барлық сенімдер
мен қоғамдық қызметтің негізі болып саналады. Олар өздерін ... ... ... деп санады. Кімде-кім алғашқы әділетті төрт
халифаны заңды деп ... ... ... ... шын ... және олардағы салт-жоралғыларды, тұрмыстық және әлеуметтік ережелерді
мойыңдаса суниттер деп есептелінеді „Сүниттер ... (Ғ.С.) ... Алла ... мен ... ... ... кісінің болуын мойындамайды
Мұсылмаңцар алғаш, суниттер, шииттер деп өзара бөлінсі ... ... ... топтарға бөліне бастады Солардың ішінде умейадтар кезіндегі
күшті ағым болған жоғарыда айтқан. харижидтер. Олар ... ... ... мен Омарды ғана таныды. Харижидтердің алғашқы кездердегі
ілімінің мазмұнын анықтау ... ... ол ... ... ... сол - олар ... ісіне қатаң қараған, атап
айтқанда дінге тек сену емес, дінге берілгендікті күнделікті шын ... ... ... еткен.
Ислам тарихында үшінші ағым ретіңде пайда болған ... ... ... ... Халифат тарапынан болған үздіксіз
қудалаудың ... ... ... ... соң бір ... ... ... жуық секталарға бөлшектеніп кетті. Тіпті олардың
кейбіреулері келе-келе бір-біріне дұшпандықпен ... ... ... ... қоғамдық-саяси жағынан да ... ... ... ... ... ... ... аталып кетті. Соның
ішіңде Нафи ибн әл-Азран ... ... ең ... кешірімді білмейтін
секта азракиттер делінсе, Абдолла ибн Иабад негізін салған 684 жылы ... ... ... ... ... осы қалада VII ғасырдың екінші
жартысыңда пайда болған Зияда ибн ... ... ... ... ... ... ... умейадтар кезіңде саяси аренада біршама
айқын көрінген күш болды.
Осы үш ұғымға ғана ... ... ... болсақ, азракиттер халифаттан
құлдарды азат етуші, езілген халықтарды қорғаушы ретінде пайда ... ... ... ... ... Бірақ, олардың шектен ... - ... ... ... жаза қолдануды талап ... ... ... ... баяу ... ... Олар ... насихаттай қоймағандықтан үкімет тарапынан қудаланған жоқ. Ал
суфриттер болса осы екеуінің арасыңдағы позицияны ... Олар ... ... ... болады деп «кәпірлердің» балаларын ... ... ... ... ... ... ... кезде жасырын
жағдайға көшіру керектігін мойыңдады, соның нәтижесінде бұл ... ... көп ... ... ... ... исламда мутализилиттер деген ілім пайда болған. Оның
өкілдері дін бірлігі мен таза құдайіпылықты уағыздады. Олар Құранды ... кезі ... ... отырып, аңыздарға соқыр сеніп ілесе беруге
қарсы болды.
Осы кезде шийттердегі әлеуметтік әділетті талап еткен ... ... да ... ... ... Олар ... тараған адамдар имам болу
керек дей келіп, бірнеше шарт қояды. Соның ішінде имамның әрі ... ... әрі ... да жомарт болуы талап етіледі. Сонымен бірге ... ... ... сау ... ... ... Өйткені соғыс бола қалған
жағдайда қол бастауы тиіс. Умейадтар билеуі кезіңде исламда ... ... ... ... Суфизм пайда болған алғашқы кезде олардың жүйелі
түрдегі көзқарасы болмай, өмірден бар қызықтан безіп, ол ... ... ... уағыздады. Сопылар тақуалық өмірінің соңында
таңғажайып жағдайға, Алланың рахымына ие болуы, ... оған ... ... мүмкін дегенге сенеді. Олар Аллаға жалбарыну, қайғыру, көнбістік,
адал болу, одан ... ... және ... өз ... бас ... Осы ... ... өз бойына бірте-бірте сіңіру оларды
«жаңа шындыққа» апарады. ... ... ... ағым ... ... көңілдері толмаған, сөйтіп өздерінің осы ... ... ... қала ... мен ... ... ... мүдделерін көрсетті. Олардың арасыңда умейадтар кезінде өмір
сүріп мұсылмандар ... кең ... ... ... ... Хасак ел Басри сияқтылар болды.
Бірақ бұл ағымның өзі үшке бөлініп кетті. Ол бөлінудің негізгі себебі
хазретті Әбу Бәкір мен ... ... ... ... ... мен ... болды.
VIII ғасырдың ортасыңда умейадтар әулеті билігінің аяқталуы қарсаңында
ислам үлкен ... ... ... Осы ... жаңа империя Араб халифаты
қалыптасты. Ол солтүстік батысы Испанияны, солтүстігі Кавказды, Орталық
Азияны алып ... ... Үнді ... шектесті. Осы кезде түріктерге
мұсылмандықты қабылдау жөнінде ұсыныстар жасалды. Бірақ тарихтан белгілі,
VIII ғасырда ... ... ... ... X ... 200 жыл өткеннен
кейін, қараханидтер кезінде ғана толық қабылдады.
Басып алынған елдерде араб билеушілері көп ... ие ... ірі ... құл иелеріне айналды. Бүкіл империя билік ... бес ... Оның ...... ... Орталық Арабия, екіншісі —Иран,
Ирак, Шығыс Арабия, Хорасан және Орта Азия, үшіншісі — Америка, ... ... ... ... —Египет, Ливия, Триполи, бесіншісі —
Солтүстік батыс Африка және Испания ... ... ... ол ... әмірлер әрі бас
қолбасшысы, әрі жоғары әкім болады. Әмірлердің екі ... ... ... қаржы жағына жауап берсе, екіншісі иеліктердегі адамдар арасындағы
рухани жағына жауап ... әрі ... бас ... ... ... ... онын ... орындалуына көңіл бөлді.
Халифа ең алдымен дін басшысы, одан ... ... ... ... ... болып иеліктердегі билеушілерді тағайындады немесе орнынан
алды. Умейадтарға дейін мемлекеттік апараттарда ... ... тағы ... ... ... роль ... енді ... олардың орындарын
арабтар басты. Барлық іс қағаздары араб тілінде ... ... ... ... ... ... мүмкіндік жасады, араб тілі ... ... ... Осы ... ... мұсылмандар үшін ораламы да,
мазмұны да көп ... ... ... ... ... бола
бастады.
Умеайдтық, халифалар халықтың сауатын ашу мәселесіне де ерекше көңіл
бөлді. Халифаттың түкпір-түкпірінде арабша сауат ... ... ... ... кең ... империяның қай жерінде болғанына қарамастан
сабақтар араб тілінде жүргізілді. Мектептердегі ... оқу ... ... ... да ... ... оқушылардың Құран аяттарын жаттауы басқа
халықтардың балалары үшін араб тілін тез үйренуге жағдай жасады.
Ислам дінін насихаттау ақша ... да ... Атап ... ақша
беттеріңде Құраннан үзінділер беріліп, алтын, ... ... ... ... сауаттаңдыруға жағдай жасаса, екіншіден, осының өзімен
де кең ... ... ... ... ... кезінде исламда шийттік имамдардың өзіндік орны болғаны
белгілі. Әрине, имамдар жөнінде ... ... ... ағымдар болғаны
белгілі. Дегенмен умейадтар кезіндегі шийттік имамдар ... ... ... умейадтар кездегі шииттік имамдар алтау деп ... ... ... Әли деп саналса, екіншісі оның үлкен баласы Хасан (670 жылға
дейін), ... ... ... ... (680 ... ... үшінші екінші
баласы Хусейн (680 жылға дейін), төртінші Хусейннің баласы Али Зейнел ... (712 ... ... ... — оньщ баласы Мұхаммед әл-Бакир (732
жылға дейін), ... оның ... ... әл-Садық (765 жылға дейін) болды.
Бір шеті мен екінші шетіне бірнеше ай ... ... адам ... ... ... ... жерлер, небір ертегілерде айтылатын шыңы
аспанға тірелген таулар, құстың қанаты талып, аттың тұяғы күйетін ... жоқ, шеті ... ... жазық далалар болды.
Сол кездері ел билеген ... ... ... шын ... берілді
ме, берілмеді ме, әйтеуір, олар осынша жерді діннің күшімен, ... ғана ... тұра ... ... Бұл ... ... кең таратуға
жол ашты. Жаулап алған жерлерде мешіттер салу, мектептер ашу, ... ... ... Құранды оқып-үйренуге ерекше мән беру тек жақсы
нәтижелерін ... ... діні ... санасында тереңінен сіңіп, өзіне
дейінгі басқа діни сенімдерді ығыстырып біртіндеп жоқ етті.
Пайдаланылған әдебиеттер
1. ... ... ... ... 1998.
2. “Шындыққа жол” Оразкүл қажы Көбеева. Алматы ҚАЗ ақпарат. 1999.

Пән: Дін
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 11 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 400 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Ислам діні және құндылықтары туралы бастапқы түсінік13 бет
Платонның жан мен тән туралы ұғымы4 бет
«Хизб- ут-Тахри Аль-Ислами» -діни экстремистік ұйым болып қалыптасуы42 бет
Бүгінгі тәуелсіз Қазақстан Республикасындағы діни ахуал: қатынастар мен үрдістер. Ислам діні62 бет
Діни-этикалық құндылықтар және исламдық қаржы жүйесі53 бет
Заманауи тұлғалардың ислам дIнIн қабылдау себептерI5 бет
Ислам дінінің пайда болуы және дамуындағы тарихи әлеуметтік, саяси жағдайлар12 бет
Ислам дIнIндегI хошкөрушIлIк7 бет
Ислам діні16 бет
Ислам діні жайлы61 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь