Қазақстандағы инфляция жағдайы және онымен күресу әдістері

Жоспар
Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 3
I. Инфляцияның мәні, тарихы және пайда болу себептері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .4
1.1. Инфляция туралы түсінік. Оның түрлері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..4
1.2. Инфляцияның пайда болу себептері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..6
2. Қазақстан Республикасындағы инфляция жағдайы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 9
2.1. Қазақстандағы инфляция жағдайы және оның салдары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..9
2.2. Инфляциямен күресу әдістері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..10
Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...12
Пайдаланылған және қосымша әдебиеттер ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...13
Кіріспе

Экономикалық құбылыс ретінде инфляция көптен бері өмір сүріп келеді. Оны тіпті ақшаның шығуымен бірге пайда болды әрі ақшаның қызметімен тығыз байланысты деп санайды.
Ұзақ уақыт бойы инфляцияны монетарлық құбылыс деп санай отырып, ол ақшаның құнсыздануы мен тауар бағаларының өсуі тұрғысында түсіндіріліп келеді. Әлі де бірқатар шетелдік авторлар инфляцияны экономикада бағаның жалпы деңгейінің артуы ретінде анықтайды. Алайда инфляцияның тауар бағасының өсуіне көрінгенімен оны тек таза ақша феноменіне жатқыза салуға болмайды. Бұл нарықтық шаруашылықтың түрлі сфераларындағы ұдайы өндірістің сәйкессіздігінен туатын күрделі әлеуметтік-экономикалық құбылыс. Инфляция әлемнің көптеген елдердегі экономиканың қазіргі дамуының ең өткір проблемаларының бірі болып есептеледі.
Осы есеп беру барысында «Инфляция: пайда болу себептері және онымен күресу әдістері» тақырыбын қарастырдым. Тақырып төрт бөлімнен тұрады.
«Инфляция туралы түсінік. Оның түрлері» бөлімінде: ақшаның құнсыздануының факторларын; инфляцияның көріну нысандарын; инфляциялық процестің қуаттылығын бағалауды және инфляцияның түрлерін анықтадым.
«Инфляцияның пайда болу себептері» бөлімінде: инфляцияның экономикалық және әлеуметтік зардаптарын; инфляцияның негізгі себептерін; инфляцияның қалыптасу жағдайларын қарастырдым.
«Қазақстандағы инфляция жағдайы және оның салдары» бөлімінде: Қазақстандағы инфляция динамикасын; стагфляция себептерін; сұраным инфляциясы жағдайын қарастырдым.
«Инфляциямен күресу әдістері» бөлімінде: инфляцияға қарсы саясатты; экономика жағдайындағы инфляцияны реттеуді; инфляцияға қарсы стратегияның жалпы шараларды білдім.
Бүгінгі инфляция бағаның өсуі нәтижесіндегі ақшаның сатып алу жарамдылығының құлдырауымен ғана емес, сонымен бірге елдің экономикалық дамуының жалпы қолайсыз ахуалымен де байланысты. Инфляцияның әуел бастағы себебі-ұлттық шаруашылықтың түрлі сфераларындағы жинақтау мен тұтыну, сұраным мен ұсыным, мемлекеттің кірістері мен шығыстары, айналыстағы ақша массасы мен шаруашылықтың ақшаға қажеттілігі арасындағы алшақтықтар.
Сондықтан инфляциядан өндірісте біраз зардап шегеді. Инфляцияның деңгейінің көтерілуіне байланысты еңбекке деген ынта да бұзылады. Инфляция тауар тапшылығының басты себебі бола тұрып тауар мен азық-түлікті белгіленген норма бойынша бөлуге мәжбүр етеді.
Инфляция халықаралық экономикалық қатынастарды, жұмыс күшін ұдайы өндіру жағдайын ұйымдастыруды бұзып, экономикалық қылмыс, көлеңкелі экономика жане т.б. белсенділігін арттырады.
Пайдаланылған және қосымша әдебиеттер

1. Құлпыбаев С. К. Қаржы. Оқу құралы. Алматы, 2005ж.
2. Сундетов Ж.С., Нукешева А.Ж. Основы институциональной экономики: Учебное пособие. – Астана: КазГАТУ, 2007. -194 с.
3. Институциональная экономика: новая институциональная экономическая теория:
Учебник / Под общей ред. А.А.Аузана. – М.: ИНФРА-М, 2005. – 416 с.
4. Сейітқасымов Ғ.С. « Ақша, кредит, банктер» //Оқулық – Алматы: Экономика, 2006. – 480 б.
5. Қаржы-экономика сөздігі. - Алматы: ҚР Білім және ғылым министрлігінің Экономика институты
        
        Кіріспе
Экономикалық құбылыс ретінде инфляция көптен бері өмір сүріп ... Оны ... ... ... бірге пайда болды әрі ақшаның қызметімен тығыз байланысты деп ... ... бойы ... ... ... деп ... ... ол ақшаның құнсыздануы мен тауар бағаларының өсуі тұрғысында түсіндіріліп келеді. Әлі де ... ... ... ... ... ... ... деңгейінің артуы ретінде анықтайды. Алайда инфляцияның тауар бағасының өсуіне көрінгенімен оны тек таза ақша ... ... ... ... Бұл ... шаруашылықтың түрлі сфераларындағы ұдайы өндірістің сәйкессіздігінен туатын күрделі әлеуметтік-экономикалық құбылыс. ... ... ... елдердегі экономиканың қазіргі дамуының ең өткір проблемаларының бірі ... ... есеп беру ... ... ... ... төрт ... тұрады.
бөлімінде: ақшаның құнсыздануының факторларын; инфляцияның көріну нысандарын; инфляциялық ... ... ... және ... ... ... бөлімінде: инфляцияның экономикалық және әлеуметтік зардаптарын; инфляцияның негізгі себептерін; инфляцияның қалыптасу жағдайларын қарастырдым.
бөлімінде: Қазақстандағы инфляция ... ... ... ... инфляциясы жағдайын қарастырдым.
бөлімінде: инфляцияға қарсы саясатты; экономика жағдайындағы инфляцияны реттеуді; ... ... ... ... ... ... инфляция бағаның өсуі нәтижесіндегі ақшаның сатып алу жарамдылығының құлдырауымен ғана емес, сонымен бірге елдің экономикалық дамуының жалпы ... ... де ... ... әуел бастағы себебі-ұлттық шаруашылықтың түрлі сфераларындағы жинақтау мен тұтыну, сұраным мен ұсыным, мемлекеттің кірістері мен шығыстары, айналыстағы ақша ... мен ... ... қажеттілігі арасындағы алшақтықтар.
Сондықтан инфляциядан өндірісте біраз зардап шегеді. Инфляцияның деңгейінің көтерілуіне байланысты еңбекке деген ынта да бұзылады. Инфляция тауар тапшылығының ... ... бола ... ... мен ... белгіленген норма бойынша бөлуге мәжбүр етеді.
Инфляция халықаралық экономикалық қатынастарды, жұмыс күшін ұдайы өндіру жағдайын ұйымдастыруды бұзып, экономикалық қылмыс, көлеңкелі ... жане т.б. ... ... ... ... тарихы және пайда болу себептері
1.1 Инфляция туралы түсінік. Оның ... ... бір ... - ол ... Инфляция жағдайында ақшаның сатып алу қабілетінің төмендеуіне және тауарлар мен қызметтер бағаларының өсуіне әкеледі. Инфляция адамзат тарихында жаңа ... ... ... ... ... ... ... үшін болған соғыс доллардың құнсыздануына әкеліп соқтырды, Франция 1789-1794 жж. революция кезінде ақша 7 жылда 883 есе ... ... рет ... ұғым ақша ... ... ... ... соғысы кезінде қолданыла бастады. Инфляция - қағаз ақшаның құнсыздануына байланысты болатын әлеуметтік-экономикалық құбылыстар жиынтығы, басқаша айтқанда айналымдағы ақша ... ... ... ... ... артып кетуі. Соның нәтижесінде тауарлармен қамтамасыз етілмеген ақшаның пайда ... ... ... ... ... ... инфляция көптен бері өмір сүріп келеді. Оны ... ... ... ... ... ... әрі ақшаның қызметімен тығыз байланысты деп санайды. ИНФЛЯЦИЯ термині (латын сөзінен шыққан - кебіну, ... ақша ... ... XIX ... орта ... пайда болды. Инфляция дәстүрлі ең жалпы анықтамасы - тауар айналымының қажеттілігімен салыстырғанда айналыс сферасының артық қағаз ақша массасымен лықа ... ... ... ... және ... нәтижесі ретінде - тауарлар мен ... ... ... ... сатып алуға жарамдылығының төмендеп кетуі. Инфляция кезінде қоғамдық өндіріс процесінің алшақтарына және артық көп ... ... ... ақша ... заңы ... Инфляция - ақша жүйесінің дағдарысты жай-күйі. Ақшаның құнсыздануына мына факторлар себепші болады:
* Айналысқа ... ... ... ... төлем балансы;
* Үкіметке сенімнің жоғалуы.
Инфляцияның көріну нысандары:
* Тауарлар мен қызметкерлерге бағаның өсуі;
* Оның ... бір ... емес ... ... ... Оның ... алу ... төмендеуі;
* Ұлттық ақша бірлігіне қатысты бағамның төмендеуі;
* Ұлттық ақша бірлігінде көрінетін алтынның ... ... ... ... ... және ... түрлерін мынандай критерийлер бойынша ажыратылады:
* Баяу - баға жылына 10 пайызға өскенде;
* Өшірмелі - баға 100 пайыз шегінде ... ... - баға ... ... өскенде.
Инфляцияның бірнеше түрі бар.
Шетелде нарықта болатын инфляциялық тепе-теңдік формаларына ... ... ашық және ... ... бөледі.
Ашық инфляция еркін баға құрылымы экономикасына тән және ... мен ... ... ... ... ... байқатады. Егер макроэкономикалық тепе-теңдік сұраныс жағына қарай бұзылса және ... ... ... ... онда бұны ашық ... ... ... инфляция - бағаны реттейтін экономикаға тән, яғни ... ... ... ... ... ... ... Сондай-ақ ол тауар тапшылығына, өнім сапасының төмендуінде, ақшаның қорлану мәжбүрлігінде, ... ... ... ... ... ... ... инфляция ақшаның төлем қабілеті бар құрал және тауарлар мен қызметтерді бөлу өлшемі қызметін атқара ... ... ... ... бағасын сұраныс пен ұсыныстың тепе-теңдік бағасынан төмен болуын қолдану арқылы пайда болады.
Ашық инфляция өз кезегінде бірнеше формаға бөлінеді:
Сұраныс ... - ол ... ... қамту жағдайында пайда болады, ақшамен қамтамасыз етілген сұраныс тауар ... ... ... ... ақша көп ... ал тауардың көлемі өте аз деп сипаттауға болады. Сұраныс инфляциясы нарықтық байланыстарды монополизм мен әкімшілік-әміршілік ... ... ұзақ ... ... ... да орын ... (ұсыныс) инфляциясы - ол өндіріс факторлары қымбаттаған жағдайда пайда ... Бұл ... ... ... өсуі өнім ... ... ... инфляция - ол саларалық баланстың бұзылу жағдайында туады. Бір сала нарықты толық ... ... бұл ... ... ... ... ... арқылы инфляция бөлінеді:
Күткен инфляция - ол болжамдалынған инфляция.
Күтпеген инфляция - ол ... ... ... ... ... ... күрт өсіп кетуі.
Бағаның өсу қарқыны тұрғысынан инфляцияны төмендегідей түрге бөлуге болады:
Баяу инфляция. Бұл инфляция кезінде бағалар баяу ... 10% -тен аз) ... ... ғалымдарының ойынша, баяу инфляция экономикаға оң әсерін тигізеді, ... ... ... ... ... жұмыссыздықтың деңгейін төмендетеді.
Қарқынды инфляция. Бұл инфляция кезінде баға жылдам (жылына 20-дан 200% -ге дейін) ... ... Бұл ... кезінде айналымдағы ақшаның саны мен баға өте күрт ... ... ... баға мен ... ... алшақтап бай адамдардың да тұрмыс жағдайы қиындай бастайды.
Инфляция деңгейі баға индексі ... ... Ағым ... ... баға ... өткен кезеңдегі тұтыну баға индексі алынып, өткен кезеңдегі тұтыну баға индексіне бөлінеді.
Инфляция кешенді себептерден туындайды, олардың ең ... ... ... ... яғни шығындардың түсімдерден асып жатуы. Егер мемлекет мұндай тапшылықты ақша эмиссиясы арқылы жоятын ... ... ақша ... ... ... мен ... ... көлемінің қысқаруы, тауар тапшылығы.
Кейбір өндірушілердің монополиялық жағдайда болуы, яғни олардың өзінің өніміне жоғары баға ... ... ... яғни ... ... ... шығындарының өсуі.
Елдің экономикасының ашықтығы, оның әлемдік байланыстарының өсуі инфляцияны шеттен әкелу қаупін молайтады.
Инфляция жұмысшылардың тұрмыс жағдайына зардаптыықпалын тигізеді. Себебі тауар ... ... есе ... ал ... ... ... ... арттырмауына тырысады. Ақшаның құнсыздануы халықтың тұрмыс деңгейін төмендетуге әкеп ... ... ... ... ... ... деңгейінің көретілуіне байланысты еңбекке деген ынтадабұзылады. Инфляция тауар тапшылығының басты себебі. Инфляция кезінде өндіріс қарқыны төмендейді, экономикалық өсудің пропорциясы бұзылады, ... ... және ... мехинизмі бүлінеді, елде әлеуметтік-экономикалық тұрақсыздық күшейеді. Инфляция халықаралық қатынастарды, жұмыс ... ... ... ... бұзады, экономикалық қылмыстар мен астыртын экономиканын дамуын жеделдетеді. ... ... және ... ... ... ... табысы мен байлығы қоғамның әртүрлі топтарының арасында қайта бөліске түседі.
2. Инфляцияның жоғары ... өсуі ұзақ ... ... жасауды қиын жолға қояды, кәсіпкерлердің тәуекелін өсіреді.
3. Қоғамның саяси тұрақтылығы бұзылады, әлеуметтік шиеленісті күшейте түседі.
4. Ұлттық тауарлардың бәсеке ... ... ... ... ... өседі.
5. Шетелдің тұрақты валютасына сұраныс өседі, ол капиталдың шетелге ... ... ... мемлекеттер инфляцияға қарсы саясатты жүргізуге мәжбүр болады. Мемлекеттің инфляцияға қарсы саясатын экономиканы тұрақтандыру, бағамен ... ... ... ... ... эмиссиялауды қатал бақылауға алу сияқты жалпы экономикалық шараларды іске асыру арқылы жүргізеді. Ал аса ... ... ақша ... жасалады.
1.2 Инфляцияның пайда болу себептері
Инфляция кешенді себептерден туындайды, олардың ең ... ... ... ... ... ... яғни шығындардың түсімдерден асып жатуы. Егер мемлекет мұндай тапшылықты ақша ... ... ... ... айналымдағы ақша көлемі молаяды.
Тауарлар мен ... ... ... қысқаруы, тауар тапшылығы.
Кейбір өндірушілердің монополиялық жағдайда болуы, яғни олардың өзінің өніміне жоғары баға ... ... ... яғни ... ... ... шығындарының өсуі.
Елдің экономикасының ашықтығы, оның әлемдік байланыстарының өсуі инфляцияны шеттен әкелу қаупін ... ... ... ... зардапты ықпалын тигізеді. Себебі тауар бағасы бірнеше есе өседі, ал мемлекет ... ... ... арттырмауына тырысады. Ақшаның құнсыздануы халықтың тұрмыс деңгейін төмендетуге әкеп соқтырады. Инфляциядан өндірісте зардап шегеді. Инфляцияның деңгейінің көретілуіне байланысты еңбекке ... ... ... ... тауар тапшылығының басты себебі. Инфляция кезінде өндіріс қарқыны төмендейді, экономикалық өсудің пропорциясы ... ... ... және ... ... бүлінеді, елде әлеуметтік-экономикалық тұрақсыздық күшейеді. Инфляция халықаралық қатынастарды, ... ... ... өндіру шарттарын бұзады, экономикалық қылмыстар мен астыртын ... ... ... ... экономикалық және әлеуметтік зардаптары:
1. Елдің ұлттық ... мен ... ... әр ... ... арасында қайта бөліске түседі.
2. Инфляцияның жоғары қарқынмен өсуі ұзақ ... ... ... қиын ... ... ... тәуекелін өсіреді.
3. Қоғамның саяси тұрақтылығы бұзылады, әлеуметтік шиеленісті күшейте ... ... ... ... қабілеттілігі төмендейді, экспорт азаяды, жұмыссыздық өседі.
Шетелдің тұрақты валютасына сұраныс өседі, ол капиталдың шет елге ауысуына әкеледі.
Инфляцияға шалдыққан мемлекеттер инфляцияға ... ... ... ... ... Мемлекеттің инфляцияға қарсы саясатын экономиканы тұрақтандыру, бағамен жалақыны реттеу, қаржыны сауықтандыру, ақшаны эмиссиялауды қатал бақылауға алу сияқты жалпы ... ... іске ... ... ... Ал аса ... жағдайда ақша реформасы жасалады.
Инфляция негізінен шаруашылықта қалыптасқан әр түрлі диспропорцияларға байланысты болатынын еске ала отырып оның ... ... ... көрелік.
Біріншіден, бұл мемлекеттік шығындар мен табыстар арасында қалыптасқан диспропорция немесе тепе - теңдіктің бұзылуы. Бұл мемлекет бюджетінің ... ... ... Егер ... ... банктің несиесі, яғни айналымға қосымша ақша массасын арттырады және инфляцияны ... ... ... егер ... ... ... ... әдіспен, яғни орталық банктің несие беруімен жүргізілетін болса, түптеп келгенде бұл да инфляцияның себебіне айналуы мүмкін.
Үшіншіден,осы күнгі экономикалық теория бағалардың ... өсуі ХХ ... ... ... ... ... Бүгінгі нарық ХIХ ғасырдағы нарық түріне тіпті ұқсамайды.
ХIХ ... ... ... өзара толық бәсекелі тауарлар сатылатын. Бұл тауарлардыкөптеген өндірушілер өзара еркін бәсеке негізінде өндіріп сататын. Бұл тауарларды көптеген өндірушілер ... ... ... ... өндіріп сататын, салалық және салааралық бәсеке жағдайы болған капитал кедергісіз бір саладан екінші салаға ауысатын еді. ... ... - ... ... ... Осы ... ірі фирмалар (тауар өндірушілер, ұсынушылар) белгілі бір деңгейде нарық бағасына ықпал ... өз ... ... өзі белгілей алады. Фирма илипология бағаның өсуін қолдамаса да, оның деңгейін түсірмеуге ұмтылады, нарықта қалыптасқан баға ... ... ... ... ... ... өз рыногындағы жағдайды > мақсатында ірі фирмалар ұсыным икемділігінің артуына ... ... ... ... ... жаңа ... келуіне шек қою арқылы олипологиялық фирмалар жалпы сұраным мен ұсыным арасындағы диспропорцияны ... ... ұзақ ... ... ... ұмтылады.
Төртіншіден, ұлттық экономикалардың ашыла түсуіне олардың дүниежүзілік шаруашылық қатынастары жүйесіне тартылуына байланысты инфляцияның бір елден екінші елге ... ... ... ... мүмкіншілектері де шектеулі келеді. Әрине ұлттық валютаның бағасын ... ... ... ... ... бұл ... ... қымбаттап, ұлттық өнімнің әлем нарығындағы өнімділігі кемиді.
Бесіншіден, ... ... ... ... процесс өзін - өзі қолдап жалғаса береді. Батыс ... ... ... ... ... жеңу антиинфляциялық саясаттың негізгі мақсаты деп анықталады.
механизмі экономикаға ... әсер ... ... ... ұзақ ... ... ... көріп, олардың болашақта төмендеуінен күдер үзеді де, жаппай тауар сатып алуға көшеді. Сонымен қатар, олар еңбекақы ... ... ... ... ... ... Еңбекақының өсуі тұтынушылық сұранымын одан әрі арттыра түсіреді.
Өндірушілер де шикізат пен материалдарға және энергияға бағаның өсуін болжап, өздерінің өнімдеріне ... ... ... ... ... өзін ... ... - ала сақтандыру мақсатында өніміне бағаны еселеп көтереді. Нәтижесінде бағалар сұраным көлемі анықтайтын ... ... ... ... себептері сан қилы, бірақ әр кезде олардың белгілі бір комбинациясы (құрамасы) қалыптасады. Айталық, Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін ... ... ... ... ... өте ... ... қалыптасқан. Соңғы жылдары Батыс елдерінде инфляцияның негізгі себебі мемлекет шығындарының өсуі, , инфляцианың бір ... ... елге ... және ... ... Бұрыңғы Кеңес Одағындағы инфляцияның негізгі себебі ретінде ... ... ... ... ... ... айтуға болады.
Бұрын инфляция төтенше жағдайда ғана қалыптасатын. Мысалы, соғыс кезінде мемелекет өзінің әскери шығындарын қаржыландыру үшін өте көп ... ... ақша ... ... ... ... онжылдықта көптеген елдерде инфляция ұдайы өндіріс процесінің тұрақты факторына айналды. ... ... жеке ... осы ... ... жақтаушы экономистер инфляцияның баяу түрін өндірістің дамуына қосымша оңды әсер ... ... ... ... Баяу ... олар ... ... тиімді саясат жүргүзу құралы ретінде түсіндіреді.
Баяу инфляция саясаты өндіріс пен нарық (сұраным) ... ... ... ... ... ... ... береді.
Қарқынды инфляция бағалардың жылына 20 %- 200 %-ке дейін өсу түрі - ... үшін өте қиын ... ... іскерлік қатынастардың көбі қарқынды инфляцияны алдын- ала ... оған ... ... ... ... ... ... процентке артқан жағдаймен сипатталады. Гиперинфляция кезінде бағалардың өсу қарқыны айналымға шығарылған ақша көлемінің өсуінен көп есе ... ... ... ... өсу ... ... ... ақша шығаратын фабрикалар аптасына тоқтаусыз жұмыс істегенде де, айналымға қажетті ақша көлемін шығару мүмкіндігі жетпей қалады екен.
Ақша айналым ... ... ... - МV=PQ ... отырып осыны қалай түсіндіруге болады? Егер М - n есе өскен болса, баға деңгейі сонша есеге өсу ... ... ... бұл ... V- ... де есепке алу қажет. Шаруашылық субъектілері ұлттық валютаға сенімдерін ... ... ... ... ... валютадан тез құтылуға ұмтылады. Нәтижесінде, ақшаның айналым жылдамдығы (V) күрт өседі, ал бұл айналымға қажетті ақша ... күрт ... ... ... ... өсу ... ... ақша массасының өсуінен сан есе артады.
Сонымен, факторын қарқынды инфляцияның гиперинфляцияға ауысып, ... ... ... бір себебі ретінде қарастыру болады.
Жоғарыда сөз болғандар инфляцияның ашық түріне жатады. Ашық ... ... ... өсуі және өсу ... ... байқалады және ресми түрде есепке алынады. Бірақ, бағалардың деңгейі ресми түрде өспеген болса да, құнсыздану (инфляция ) жағдайы қалыптасуы мүмкін. ... бұл түрі ... ... ... Тауарлардың тапшылығына байланысты оларды ақшаға сатып алу қиындайды, яғни ақша ... ... ... ... ... ... яғни ... бір қалыпты және баяу өседі. Бұл жағдайда бағалардың бір жылдық өсуіне сәйкес процент кесімі ... да ... ... ... ... ... айыра білген жөн. Тосылған инфляцияны алдын - ала болжауға болады немесе оны Үкімет арнайы мақсатпен . Тосын ... ... ... және өз өсуінен көрінеді. Мұндай жағдай ақша айналымын және ... ... ... ... ... ... ... қолындығы қаражатын сақтап қалу мақсатында тауарларды жаппай сатып ала бастайды.
Сондықтан, нарықта ... ... ... ... мен баға бұрынғыдан да тез өсетін болады.
Сонымен, бағалардың кенеттен, ... ... өсуі ... ... Егер ... инфляция (бағаның кенеттен өсуі) экономикасы дамыған елде пайда болса, ол нарық жағдайына қатты әсер етпейді. Экономикасы тұрақты да, ... елде ... ... уақытша ауытқуынан қорықпайды және бағаның өсуі қаншама болса, соншама оның құлдырап, түсіп кетуі әбден мүмкін болатынына сенеді. Сондықтан, олар ... ... ... ... ... ... сатып алуды күрт қысқартады. Нарықтық сұранымның қысқаруы баға деңгейіне әсер етеді, бағалардың өсуі тоқтайды, олардың деңгейі ... ... ... ... ... біз қалыпты қызмет атқаратын нарықтық шаруашылық жағдайында пайда болатын белгісі Италия экономисі есімімен аталатын немесе деп аталатын құбылысты ... Айта ... тағы бір ... ... ... мен ... ... жағдайында және инфляциялық тосу болмағанда ғана қалыптасады ... ... ... ... ... ... нақты болатын жағдайды ғана емес, тек теориялық болжамды білдіреді.
2. Қазақстан Республикасындағы ... ... ... инфляция жағдайы және оның салдары.
1992 жылға дейін Қазақстан Республикасында жасырын инфляция орын алып ... ... ашық ... алып жоғарылай отырып гиперинфляция сипатын алды. Солтүстік Қазақстан облысындағы инфляция динамикасы келесідей:
1992 жылы - 3060,8%;
1993 жылы - 2417,4%;
1994 жылы - ... жылы - ... жылы - ... жылы - 114,1%;
1998 жылы - 99,1%;
1999 жылы - ... жылы - 110,8 ... ... облыстық ИПЦ көрсеткіші 1995жылы , 1996 жылы және 1998 жылдары ғана Республикалық көрсеткіштен төмен болды. Инфляция ... ... ... ... процесінің тежелуінде экономиканың бас көтеруінің уақытша факторына айналатындығында. Экономикалық өсудің қарқынына төмендеп, пропорциясы бұзылады, ... - ... және ақша - ... ... ... әлеуметтік - экономикалық тұрақсыздық күшейеді. Ол халықаралық экономикалық қатынастарды, жұмыс күшінің ұдайы өндіріс жағдайын қиындатады, экономикалық қылмыс пен ... ... және т.б ... ... ... беруші банкілер мен мекемелер жоғалтулар жүктейді. Әлеуметтік салдары ... ол ... ... ... бөлуді жүргізеді, және тауарлармен қызметтерге бағаның кенеттен өсуінен нақты, сондай - ақ ... ... ... өсу ... қалуынамүмкіндікжасайды. Инфляциядан жалдамалы жұмысшылардың барлық категориялары; бос маманды тұлғалар, зейнеткерлердің табысы инфляция қарқынына қарағанда өз мөлшерде ... зиян ... ... реформалау жағдайында инфляцияны басқару апробировалық сияқты инфляция табиғатын, оның болу себептері мен шараларды қолдануды жөн көреді.
Көптеген ... ... ... ... ... қалыптасады,бағаның жалпы деңгейінің өсуі өндіріс көлемінің қысқаруымен бір ... ... ... ... ... ... деп ... Көптеген зерттеушілер стагфляцияның болу себебін инфляциялық күтумен байланыстырады. Сұраным инфляциясы жағдайында өндіріс факторларының қожайындары өздерінің ... ... ... ... ... ... ескере отырып өздерінің қызметтерінің құнын көтере бастайды.
Бұл өндіріс шығындарының өсуіне және жиынтық ұсынымның азаюына себеп болды. Нәтижесінде ... тән бір ... ... өсуі және ... ... төмендеуі орын алады.
Стагфляция себептері туралы теориялық даудың тәуелсіз Қазақстан ... үшін де ... ... маңызы бар, себебі біз қазір де терең стагфляция жағдайында өмір сүріп жатырмыз. Мамандардың пікірінше, стагфляцияны сәйкессіздіктер диспропорциялар, қалыптасқан ... ... тағы ... ... ... Мысалы, ішкі сомдық аймақта төлем дағдарысынан туындаған өнім өткізу дағдарысы халық шаруашылығының құлдырауына әкеліп соқтырып отыр.1992-ші жылдың ... ... ... ... ... мемлекеттер арасында төлем айыруларды ұлттық банктердің бір тұтас есебі арқылы өткізуді жүзеге асыруы, шын ... есеп ... күрт ... туғызды және іс жүзінде сом аймағының ыдырауын бастап береді. Бұндай ... ... шығу үшін ақша ... теңгермелілігі мен тұрақтылығы, оған деген сенімді нығайту қажет. Онсыз құнсызданған Ресейдің ақша бірлігі - рубль ... ... ... ... ... халықаралық айналыс құралы қабілеті бар валюталармен ығыстырылады, ал рубльды ондай валютаға ... өте ... ... ... күресу әдістері
Инфляциямен күресу және инфляцияға қарсы арнайы бағдарламаны жетілдіру экономиканы тұрақтандырудың қажетті элементі болып табылады.
Осындай ... ... ... ... ... мен ... талдау, оны ойдағы деңгейге дейін азайту немесе жоюға ... ... ... ... ... ... жату ... қарсы саясат инфляцияны қысқартуға бағытталған, экономиканы мемлекеттік реттеудің шаралар жиынтығы болып ұсынылады. осы шараларды ұзақ ... ... ... мен ... ... стратегиялық және қысқа мерзімді нәтижелер алуға бағытталған тактикалық деп бөлуге ... ... ... ... ... ... радикалды ақша реформаларын өткізгенге дейін салықтық шаралардың кең жиынтығын көрсетеді.
Инфляцияға қарсы тактика ағымдағы инфляцияның қысым жасауын азайтатын қысқа мерзімді әрекет ... ... Оның ... ... ... өсірмей ұсынысты кенет көбейтуге мүмкіндік береді. Мысалы, бағалар мен жалақы қатынастарына қатаң бақылау (бағалар мен жалақының ... ... ... ... ... ... өмірлік маңызы бар салалар мен өндірістерді мемлекеттік ... ... ... ... тәжірибе экономика жағдайына байланысты инфляцияны реттеудің екі нұсқасын бөліп көрсетеді:
Дефляция (латынша , деген ... ... ... ақша ... ... кредиттердің, жалақылардың,ең аяғы төлем қабілеті бар сұраныстың шектелуімен байланысты. Бірақ,бұл саясат экономиканың тым қызып кетуін тежеу мақсатымен экономикалық өсудің ... ғана сай ... ... ... ... ... ... құлдырауымен қоса жүруі) кезінде қолданылады, мемлекеттің бақылауымен жалакылар мен бағалардың өсу қарқынының үйлесімімен келісімін,тіпті олардың толық ... ... өсу ... ... көрсетеді.
Инфляцияға қарсы саясаттың түрлері елдегі жағдайларға және осы немесе ... ... ... ... ... ... ... таңдалады. Егер экономикалық өсуді тежеу мақсаты қойылатын болса,онда дефляция саясаты жүргізіледі, егер экономикалық өсу ... ... ... онда ... табыс саясатына беріледі.
Қазақстан экономиканы реформалау,орталықтандырылған тәртіптен директивті нарықтық экономикаға өту кезеңінде инфляцияның барлық түрлерінен ... оның ... ... - тәртіпке келтірілген экономикалық байланыстардың бұзылуы, ауыл шаруашылығынан кейін өнеркәсіп тауарлары мен өнімдеріне бағаларды босату,энергетикалық ... ... ... ... және т.б., яғни ... ... осы себептер инфляцияның факторлары болып табылады.
Қазіргі уақытта баяу инфляция (5-8%) сақталып отыр. Қазақстанда бейімделу ... ... яғни ... ... ... өз ... - ... бұрын теңгенің төлем қабілеттілігінің төмендеу шығынын есепке ала отырып,инфляцияға көңіл қойып ... Бұл ... ... өтеу үшін ... инфляцияның шамасына қарай пайыз мөлшерлемесінің индексациялау әдісі қолданылады. ... ... ... несие алу үшін инфляцияның деңгейіне байланысты пйыздық мөлшерлемені көтереді, яғни қайта қаржыландыру ... + ... + ... ... саясатты әзірлеудің шарты негізгі қайта өндіру механизмінде жатқан инфляця ... ... ... ... Ол ... - ұзақ ... факторын тежейтін шаралар анықталып және инфляцияға қарсы ұзақ мерзімді стратегияның әзірлену керек.
Бұл ... ... ... ... ... 2003-2015 жж. Индустриалды-инновациялық даму стратегиясын (ИИДС) қабылдаумен және оны жүзеге асырумен экономиканың шикізаттық бағытынан жоғары технологиялы,бәсекеге қабілетті экономикаға өтуге ... ... ... ... Қазақстан инвестициясының бір жақтылығынан зардап шегіп келеді, барлық шетел инвестицияларының 90%-ы шикізатқа,кен ... ... ... ... ... ... республикамыздың шетелдік және ішкі инвестициялардың маңызды бөлігін өңдеуші өнеркәсіпке бағыттауға ниет етіп отыр.
Дәстүрлі емес тауарларды (тұрғын үй, жер, бағалы қағаздар және т.б.) ... ... ... тарту. Қазақстан тұрғын үй бағдарламасын,ипотекалық бағдарламаны, жаңа Жер кодексін әзірлеумен тұрғын үй құрылысын, ипотека жүйесін дамытуға және ... үй мен ... ... ... ... ... ... бөліп отыр;
Қызмет көрсету нарығын дамыту. Республикада бұл бағытта белсенді жұмыс жүріп жатыр. Инфрақұрылым, қызмет көрсету аясы ... ... ... ... ... құрайды) даму үстінде;
Экономика мен қоғам тұрақтылығының кепілі болып табылатын кіші және орта ... ... Бұл ... ... ... ... тауарлар өндірісінде және саудада, қызмет көрсету аясында болады. Ол ... ... ... қаржы-несие жүйесін құру. Бұл қатынаста қазақстанның белгілі бір жетістігі бар. Үнемі салық салуды, сақтандыруды, зейнетақымен қамтамасыз етуді жүзеге ... ... ... ... ... сай оның банк жүйесі бар.
Инфляцияға қарсы саясат ... бұл ... ... ... ... ... ... жиынтығы. XX ғ. 60 жылдарынан бастап бағаны тікелей және ... ... ... ... ... экономикаға ортақ шаралар қолданыла бастады.
Тікелей реттеу табыстар саясаты шеңберінде жүргізілді. Табыстар ... екі ... ... ... ... мен бағалардың өсу нысандарын белгілеу және осыларға тікелей бақылау жүргізу. Бақылауға заң актілерінің күші тән ... ... ... ... ... ... ... еңбек өнімділігінің өсу қарқынымен байланысты болады; бағалардың өзгерістері еңбекақыға жұмсалған шығындардың өзгерістерін өтеу үшін ... Осы ... мәні ... ... ... ... ... реттеледі, ал пайда - жанама түрде баға арқылы реттеледі. Заң ... ... ... ... ... ... жоғарылату пайдалы болатын тауарлардың көлеңкелі нарығын дамытуы мүмкін.
Бағаға ықпал жасаудың ... ... ... және ... ... ... жатады.
Мемлекет фискалдық саясат әдістер арқылы жиынтық сұранысты азайтуға тырысады (мемлекеттік сатып алуға және инвестицияларға шек ... ... ... ... ... ... ... операция жүргізу, банк пайызын және резервтік норманы өзгерту арқылы).
Қорытынды
Қорытындылай келе, инфляция - әлеуметтік-экономикалық құбылыс. Оның қоғамға әкелетін ... мен ... әр ел ... күрделі мәселелерді тудырады. Инфляция ең алдымен бағаның өсуіне соның нәтижесінде ... мен ... ... ... болуына байланысты. Инфляция - сұранымға қатысты ұзақ ... ... ... ... ... баға деңгейінің өсуі, яғни инфляция жиынтық сұраным мен ... ... ... ... Енді осы ... ... ... тауарларды қорытындылар болсақ, жиынтық ұсыным қисық сызығына ... ... ... ... орын ... кезде, жалақы тез өседі, сөйтіп жиынтық ұсыным қисығын жоғарлатады. Инфляция жалақы өзгергенде, яғни ол жаңадан бекітілген жалақы ретінде бағаға енеді. ... ... ... ... баяу жұмыс атқарады. Сондықтан бұл процесс инфляциялық енжарлықты көрсетеді.
Қазіргі нарықты экономика жағдайында экономикалық өсуді жоғарлату ... ... ... ... бірі осы ... процестерін реттеу болып отыр. Бұл бағытта еліміздің Үкіметі, Ұлттық Банк, Қаржы министірлігі бірігіп ... ... және ол ... ... бар. ... ... алдыңғы жылдармен салыстырғанда біршама төмендеген.
Инфляция дүние жүзіндегікөптегенелдердің экономикалықөміріндегіең өткір проблемалардың бірі.
Ақша ... ... алу ... ... ... ... ... Инфляцияны бұлай түсіндіру, яғни ақшаның алтынға қатысты құнсыздануы, алтынды бұрынғыша ақша сияқты жалпылама эквивалент деп қарастыруда жатыр. Ең алдымен ... өсуі ... ... оның ... ... ... ... Белгілі тауар рыногында сұраныс пен ұсыныстың сәйкестігінің бұзылуы әлі инфляция емес. Инфляция елдегібаға деңгейінің ... ... ... нақтылы экономикалық жағдайлар да әсер етеді, ақша әсерінен тыс, тауар бағаларының ... ... ... артуына, циклдық және маусымдық толқуларға, ұдайы өндірістегі құрылымдық өзгерістерге, бағаның монополиялануымен экономиканы мемлекеттік реттеуге, ақша өлшемінің ... мен ... ... ... мен сыртқы экономикалық байланыстардың ықпалына және т.б байланысты.
Пайдаланылған және қосымша әдебиеттер
* ... С. К. ... Оқу ... Алматы, 2005ж.
* Сундетов Ж.С., Нукешева А.Ж. Основы институциональной экономики: Учебное пособие. - ... ... 2007. -194 ... ... экономика: новая институциональная экономическая теория:
Учебник / Под общей ред. А.А.Аузана. - М.: ... 2005. - 416 ... ... Ғ.С. > ... - ... Экономика, 2006. - 480 б.
* Қаржы-экономика сөздігі. - Алматы: ҚР Білім және ... ... ... ...

Пән: Экономика
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 10 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Қазақстанның табиғат жағдайы56 бет
Инфляция - пайда болу себептері және онымен күресу жолдары17 бет
Инфляция және онымен күрес30 бет
Қазақстандағы инфляциялық процестерді басқару және болжау55 бет
Мемлекеттік тіркеу102 бет
Мүлікке салық салудың экономикалық мазмұны7 бет
"ҰБТ психологиялық дайындық" (Жасөспірімдердің суйцидімен күресу,мазасызданудан қалай айырылуға болады?)8 бет
''SC Food'' ЖШС-нің ірі қара мал бұзаутазын алдын алу және онымен күресу шаралары.14 бет
Excel электрондық кестесі және онымен деректер қоры ретінде жұмыс жасау12 бет
«ОҚО Сайрам ауданы бойынша ауылшаруашылығы малдарының «бруцеллез (сарып)» ауруынан алдын алу және онымен күресу шаралары64 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь