Вирус

Жоспар

I.Кіріспе
1.ВИРУСТАРДЫҢ ҚҰРЫЛЫСЫ ЖӘНЕ ТIРШIЛIК ПРОЦЕСТЕРI
2.Вирустардың негізгі ерекшеліктері
3. Вирустардың пайда болу табиғаты
4.ДНҚ және РНҚ бар вирустар
II. Қорытынды
Вирус- (лат. virus - «у») – тірі организмдердің ішіндегі жасушасыз тіршілік иесі. Олар рибонуклеин қышқылынан немесе дезоксирибонуклеин қышқылынан құралған нуклеопротеидтерден, сондай-ақ ферментті нәруызбен қапталған қабықшадан – кабсидтерден тұрады. Бұл қабықша вирустың құрамындағы нуклеин қышқылдарын сыртқы ортаның қолайсыз жағдайларынан корғайды. Кейбір вирустардың құрамында нуклеин қышқылдарынан басқа көмірсулар, май текті заттар, биотин (Н витамині) және мыс молекулалары кездеседі. Вирустар тек тірі жасушада өніп-өсіп көбеюге бейімделген. Электрондық микроскоппен 300 мың есе үлкейтіп қарағанда, оның пішіні таяқша тәрізді, жіп тәрізді немесе іші қуыс цилиндр пішінді болатыны дәлелденді. Вирустар тірі организмдердің барлығын уландырады. Қазіргі кезде вирустардың жылы қанды омыртқалыларды уландыратын 500-дей, ал өсімдіктерді уландыратын 300-ден астам түрі белгілі болып отыр.
Вирустардың құрылысы мен іс-әрекетін темекі теңбілі ауруын мысалға алып қарастырайық. Темекі теңбілі вирусы темекі жапырағындағы хлоропластарды зақымдайды. Осының салдарынан жапырақ тақтасы бүрісіп, шиыршықтанады. Сонымен қатар тостағанша, күлте жапырақшалары да өзгереді. Темекі теңбілі вирусымен зақымдалған жапырақ 9-11 күннен кейін сарғая бастайды.
Пайдаланылған әдебиеттер:

1. С.А.Әбілаев,Е.Ө.Қуандықов,Р.К.Төлебаев «Медициналық биология және генетика»
2 .А.А.Төребеков «Медициналық биология»
3. П.К.Қазымбет,Л.Л.Аманжолова,Қ.Нуртаева «Медициналық биология»
        
        Вирус- (лат. virus - )  -  тірі организмдердің ішіндегі жасушасыз тіршілік иесі. Олар ... ... ... ... қышқылынан құралған нуклеопротеидтерден, сондай-ақ ферментті нәруызбен қапталған қабықшадан  -  кабсидтерден тұрады. Бұл қабықша ... ... ... ... ... ортаның қолайсыз жағдайларынан корғайды. Кейбір вирустардың құрамында нуклеин қышқылдарынан басқа көмірсулар, май текті заттар, биотин (Н витамині) және мыс молекулалары ... ... тек тірі ... ... көбеюге бейімделген. Электрондық микроскоппен 300 мың есе үлкейтіп қарағанда, оның пішіні таяқша тәрізді, жіп тәрізді ... іші қуыс ... ... ... ... ... тірі организмдердің барлығын уландырады. Қазіргі кезде вирустардың жылы қанды омыртқалыларды уландыратын 500-дей, ал ... ... ... ... түрі ... ... ... құрылысы мен іс-әрекетін темекі теңбілі ауруын мысалға алып қарастырайық. Темекі теңбілі вирусы темекі жапырағындағы хлоропластарды зақымдайды. ... ... ... тақтасы бүрісіп, шиыршықтанады. Сонымен қатар тостағанша, күлте жапырақшалары да өзгереді. Темекі теңбілі вирусымен зақымдалған жапырақ 9-11 ... ... ... бастайды.
ВИРУСТАРДЫҢ ҚҰРЫЛЫСЫ ЖӘНЕ ТIРШIЛIК ПРОЦЕСТЕРI
Вирустар - клеткасыз ... Олар ... ... ДНҚ немесе РНҚ және оны қоршап тұрған белокты капсидтен тұрады. Вирустар бактериялардан миллион есе кiшi және оны 40000 есе ... ... ... ... ... ... ... зерттеушiлер, вирустарды тiрi организмдер емес, олар тек күрделi құрылысты химиялық заттар деп есептейдi. ... ... ДНҚ ... өзiн-өзi өндiре алады, бұл қасиет ДНҚ тән, сондықтан вирустық РНҚ ... ... көзi және РНҚ өзi бола ... ... клеткада вирустың нуклеин қышқылдарының бағдарламасы бойынша, иесiнiң рибосомаларында ... ... ... ... және нуклеин қышқылдарынан жаңа вирустың бөлiмдерi түзiледi.
Табиғатта вирустардың тіршілік етуі.
1. Клеткалардың ішінде кездесетін вегетациялық немесе көбею түрлері. Мұндай вирустарға "вирус -- ... ... ... ... ... Клетканың сыртындағы көбеймей, жай тұрған түрі. Бұл жағдайда ... ... ұғым ... ... тек қана ... ішінде өсіп жетілетін арамтамақтар және бір иеден екінші иеге ауысып отырады. Вирустар тек клетка ... ғана ... тек ... ғана өсетін себебі не? Себебі вирустардың құрамы өте қарапайым: нуклеин қышқылы, белок, қант және май, тек ... ... ... ғана ... болады.
Осындай құрамы қарапайым вирустар көбею үшін клетканың материалдарын пайдалануға мәжбүр болады. Олар: рибосомалар, клетка мембранасы, ферменттер, энергия тудыратын жүйелер. Вирустарда ядро да, ... тән ... да жоқ. ... ... ... әсер ететін клетканың заттары қажет. Бұл жағдай қарақшылар басып алған кеме ... ... ... өз ... ... үшін ... ... қолына алып өз үкімін жүргізеді.Демек, вирустар өздеріне қоректі заттарды өздері ... тек қана ... ... торшаны өзіне бағындырып, жұмыс істетеді. Ол "нұсқауды" вирустың нуклеин қышқылы береді. Вирустар табиғаттағы барлық жаны бар заттардан ерекше ... ... ... Вирустың қүрамында тек бір нуклеин қышқылы ғана бар: РНҚ (рибонуклеин қышқылы) ... ДНҚ ... ... Сондықтан да вирустар құрамында РНҚ-лы немесе ДНҚ-лы бар вирустар болып бөлінеді. Ең негізгісі РНҚ-лы бар вирустардың барлық генетикалық ақпараты осы ... ... ... биологияда тіпті де кездеспейді.
2. Вирустар тек клетка ішінде ғана тіршілік ететін арамтамақтар, демек тек клетка ішінде ғана ... ... ... ... "дисьюнктивтік" түрге жатқызады. Себебі барлық жанды дүние екіге бөліну, бүршіктену, спора арқылы көбейсе, вирустардың өсіп-өнуі одан да ерекше.
Вирустар клетка ішінде ... да ... ... ... ... ... серологиялық не микроскоп әдістері арқылы клетка ішінен кездестіре алмаймыз, клетка ішінде белок пен нуклеин қышқылына бөлініп кетеді. Ал ... ... ... ... әр жерінде пайда болады: нуклеин қышқылы -- ядрода, цитоплазмада, белоктары -- цитоплазмада, ... ... ... ... ... ... ... бұдан көп ерекше. Олар уақыт және кеңістікте бірнеше сатыға бөлінеді. Себебі олардың, көбеюі де бірнеше сатыдан тұрады.
4. ... ... ... жүйесі -- рибосомдары жоқ. Демек вирустар өздері белок ... ... ... -- ... ... ... Вирустар жасанды орталарда өспейді. Себебі оларда ассимиляция, диссимиляция, тыныс алу ... жоқ, ... ... ... Вирустардың көбеюі үшін тек қана тірі клетка керек, тек ... ... ... ... ... ... қана ... алады. Вирустар өзінің геномымен (РНҚ не ДНҚ) клетка ... әсер етіп ... бір ... ... ... ... ... жұмыс істейтін күйге түседі, мысалы, рак ауруының вирустары. Осының салдарынан торшаның өлуі де мүмкін, себебі торша ... ... ... ... РНҚ-лы құралмай, вирус геномы рибосомға еніп, оны жеңіп ... ... ... ... ... ... ... бастайды. Демек вирустар клетканың генетикалық аппаратына "өз дегенін" істетіп көндіреді.
6. ... ... бір ... ол өте ... Олар нанометрмен өлшенеді. 1 нм -- метрдің миллиардтан бір бөлігі 1/1000000000 м. Демек 1 метрде - 1 000 000 000 нм, ал 1 мм - 1 000 000 нм, 1 мкм - 1 000 ... ең ірі ... ... ауруы вирусының мөлшері жөнінен бактерияға жақындайды. Үлкендігі 250 -- 350 нм. Ең кіші ... ... ... ... ауруын қоздыратын вирус) 20 -- 30 нм. Осындай өте ұсақ вирусты тек ... ... ғана ... ... ... ... микроскоп 200000 -- 500000, не 1 -- 2 млн рет үлкейтіп көрсетеді. Вирустардың ... ұсақ ... ... ... ... үшін ... ... тәсілдері қолданылады. Сондықтан да уақытында " Сүзгіден өтетін вирус" деген ұғым пайда болды. Қазіргі кезде "Вирус" деген ұғым ғана ... ... тағы бір ... -- олар ... ... де ... Мұндай қасиет тек өлі дүниеде ғана болады (минералдарда). Темекі жапырақтарының ауруын қоздыратын вирусты кристалл түріндегі вирусты американдық ғалым -- ... ... ... ... ... еді. Оған сол ... үшін Нобель сыйлығы берілді.
8. Вирустардың кейбір түрлері торша ішінде "денешіктер", ... ... ... ... және олар ... ... өсіп ... жерде ғана болады. Мысалы: құтырық жұқтыратын вирус -- цитоплазмада, аденовирустар -- ... ... тағы бір айта ... ... ... бар -- ол тек ... органдар клеткаларында және клетка ішіндегі органеллаларда өніп-өседі. Демек, вирустар клетка ішіндегі ядрода, ядрошықтар мен рибосомдарда, митохондрияларда кездеседі.
Вирустардың ... болу ... жай, ... торша ретінде қарауға болмайды. Вирустар -- клеткаға дейін пайда болған нәрселер. Оларды организм ретінде де қарауға болмайды. Себебі ... ... (А. ... айтуы бойынша) -- өзімен-өзі байланысып жатқан кейбір ерекше ... мен ... ... ит -- жүгіреді, үреді, тірі; құрбақа -- секіреді, құрылдайды, ... ... ... ... ... ... ... тұрады. Бұл -- организмдер. Бір торшадан тұратын қарапайымдылар (амебалар) -- организмге жатады, ал торша ... ... ... ... организмге жатпайды. Себебі олар өздігінше тіршілік ете алмайды. Демек, вирустарды организм ... ... ... олар ... ... етпейді, олардың өсіп-өнуіне торша керек. Сонда вирустарды қайда жатқызуға болады: жануарлар әлеміне ме ... ... ... ме?
Вирустардың табиғаты ерекше. Оларда әрі тірі жануар дүниесінің ... бар, яғни ... ... және ... ... тағы бар. Ал ... ... вирустарда тірі жандар дүниесінде жоқ қасиеттер де кездеседі: вирустардың кристалл ретінде ... ... ... ... ... ... қышқылының бір түрінің ғана кездесуі. Тіпті вирустар қоректенбейді, қозғалмайды, тыныс алмайды, ... ... ... бәрі вирустардың өлі және тірі дүние арасында тұратынын дәлелдейді. Вирустарды тірі дүниеге ... ... ... ... -- ... ... ... әсер етті (ағылшын ғалымы бактериолог Туорт пен канадалық микробиолог Д'Эррель).Демек бактерия клеткасының ішінде ... ... тірі ... бар ... ... ... соң да ... деректер белгілі болды. Сөйтіп, вирус қоздыратын темекі ауруының бар екені, бактерияны құртатын бактериофаттың ашылуы, адам және ... ... ... ... ... -- ... байланысты екені анықталды.
Вирустарды өсімдіктер вирустары; жануарлар вирустары; бактериялар вирустары -- деп үш ... ... ... ... бәрін бір категорияға жинап, "Урга" әлемі деп атауға болады. Себебі олардың планетада алатын орны ... ... ... ... ... тіршіліктің ерекше бір түрі және олар жер бетіндегі органикалық дүниенің эволюция заңына бағынады.
Вирустардың пайда болуы жөнінде бірнеше ... ... ... ... ... ... демек эволюцияның кері өзгеруі, өте жетілген түрден жай, ... ... ... Бұл теория бойынша бактериядан, бір клеткалы организмнен шыққан содан клетка ішінде тіршілік етуге бейімделіп, бірте-бірте формасы мен қасиеттерін ... бір ғана ... ... ... ... бұл ... ... нәсілдік генетикалық материалының көптігін, дисьюнктивтік көбею жолын түсіндіре алмайды.
2. ... бір ... -- ... клеткалы дүние пайда болғанға дейінгі тіршілік түрлері, содан кейін бірте-бірте торшалық, бертін келе -- ... ... ... ... Бұл болжам да алдыңғы болжам сияқты әлгіндей сұрақтарға жауап бере алмайды.
3. Келесі болжам -- ... ... ... денелерден шыққан. Бұл болжамды кейде "құтырынған гендер" деп атайды Шынына келсек клеткада 3 ... ... ... ... бар ... 1) ... ДНҚ, 2) ... плазмидтік ДНҚ, 3) митохондриялық ДНҚ.
Соңғы болжам бойынша вирустар плазмидтен пайда болған Вирустардың торшаның ... ... ... мүмкін. Себебі, табиғат вирустарда ДНҚ мен РНҚ-ның әрбір түрін жаттығып көргеннен кейін клеткаларда ... ең ... ... екі ... ... ДНҚ мен бір жіптен тұратын РНҚ-ны ғана ... ... ... ... осының арқасында мынандай болжам пайда болған әртүрлі вирустар түрлі мерзімдерде клетканың әр түрлі нәсілдік элементтермен шыққан болуы керек. ... ... ғана ... ... код ... да, ... ... дүниеге де тән және олар жердің органикалық ... ... ... ... ... ілім -- вирусология ғылымы XIX ғасырдың аяғында көрнекті орыс ғалымы Д. И. Ивановскийдің темекінің теңбілі ... ... ол ... ... да ұсақ тірі ... әсерінен болатындығы жөнінде пікір айтып. еңбектер жазумен байланысты жарық көрді.
Д. И. Ивановский бұл аурудың әдеттегі бактерияларды сүзетін ... ... өтіп ... және сол ... ... ... жүқтырса, ол қайтадан ауыратынын анықтады.Ауырған темекінің жапырақтары теңбілденіп, сарғая түседі екен. Міне содан оның осы ауруға шалдыққанын байқауға болады. Ол ... ... ... ... ... ... сүзіндіде кристалдардың барлығын анықтады. Осыдап қырық жыл өткен соң ... ... У. ... (1935) бүл кристалдарды зерттегенде, оның темекі теңбілі вирустарының шоғырланған жиын-тығынан тұратынын анықтап, баяндап береді. Бұл үшін оған осы ... ... ... ... ... ... бір ... шырынын сығып алуға тура келді.
Солардың ішінде біз аусыл, қүтыру, шешек, тұмау және полиомиелит ... ... ... ... тоқталып, баяндап өтпекпіз.Вирустардың шығу тегі жәйлі бірнеше пікірлер бар. Дегенмен вирустар эволюциясы өсімдіктер, жануарлар дүниесі және адам ... ... ... ... бойына вирустар шамасы көзбен бағдарланды. Ғалымдар келе-келе ... ... ... ... ... бар ... өткізіп, бакылап жүреді. Әрине бүл өте қиын да, ауыр жүмыс еді.
Вирустар дүниесінде де мен майдалары барлығы ... Ең ... ... яғни ... ... ... вирустар 200 -- 400 миллимикрондай, ал ең майдалары -- полиомие-литті, энцефалитті қоздырушылар бірнеше ондаған мың миллимик-рондай ғана ... ... ... ... ... ... ... ашытқы саңырауқүлақтар 1000 еседей асып түседі. Сонда тігін машинасының инесінің ұшына 100 мыңдай вирус бөлшегін орналастыруға болады екен. Егер де ... ... ... онда ... кристалдар түзетінін байқайсыз. Бұндай кристалдарды тек пробиркада ғана емес, зақымданған клеткалардан да ... ... ... ... ... ... зерттегенде онда негізінен белок және аз мелшерде ... ... ... ... ... ... тіршіліктің материалдық негізіне тоқталып еткен іқолаилы деп ... және РНҚ бар ... ... ... ... ең ... ... Нуклеин қышқылдарын екіге бөледі: дезоксирибонуклеин қышқылы (ДНК) және рибонуклеин қышқылы (РНК). Бүлардың барлығы дерлік нуклеотидтер деп ... ... ... ... ... және бактериялар клеткаларында РНҚ және ДНК міндетті түрде кездеседі, ал вирустарда ... тек ... ғана ... ... олар ... РНК және ДНК-сы бар вирустар деп ажыратылады. Мәоелен, шешек вирусы, аденовирустар, ... ДНК, ал ... және ... вирустарында тек РНҚ болады.Вирустарда нуклеин қышқылы жеке бір белшектер ішінде ор-наласады да сырты ... ... ДНК мен РНК ... әр ... ... түрліше болады. Мәселен, тұмау вирусында РНК бір процент, калған 99%-ті белок үлесіне тиеді, ал темекі теңбілі ... РНҚ 6%, ... ... 24% ... ... бактериофагта ДНҚ мелшері 50%-ке дейін жетеді. Нуклеин қышқылының қүрамына кіретін нуклеотидтердің саны да түрліше болады. ... ... ... 6000 ... ... ... -- 7300 нуклеотид, картоп вирусында 11300 нуклеотид болады.
Соңғы жылдары белок ... ең ... бір амин ... ... оның ... де өзгеретіні дәлелденді.Белок молекуласындағы амин қышқылдарының бір ізділігін зерттеу қазір техниканың ... ... ... ғалымдар темекі теңбілі вирусындағы белок структурасын зерттеп, шешті. Оның жеке тізбегінің өзінде 158 амин қышқылдары, ал вирустын барлық тізбегінде 2130 амин ... ... ... ... ... белок пен нуклеин қышқылдарынан басқа, углеводтар, май тәрізді заттар, ... ... ... ... ... жеке ... өте күрделі қызмет атқарады. Мысалы, белок қабық вирусты қолайсыз жағдайдан сақтайды, нуклеин қышқылы оның ... және ... ... ... ал ... баска организм клеткасын ерітіп, вирустын оған енуін оңайлатады.
Нуклеин қышқылдарьш белок қабық қоршап ... деп ... атап ... Бұл қабық бір типті, белгілі бір тәртіппен орналаоқан, ... ... яғни ... ... ... ... ... текшеленіп винт сияқты бүйралана орна-ласады. Ал бактериофагтарда бұл аздап өзгеше. Олар итбалыққа тым ұқсас, яғни олардың басы және құйрығы болады. ... ... ... Осы ... ... клеткаларына бекіп, дәл сол жерден бөлінетін ерекше фермент көмегімен олар ... ... ... ... Вирустар адам баласының серігі десек қателеспесбіз. Өйткені олар адам туғаннан бастап оны қоршайды және ... ... ... етеді. Олардың кейбіреулерін біз елең етпесек, қалған біреулерімен жанассақ-ак болғаны ауырып қаламыз. Адам орга-низміне вирустар бірнеше ... ... ... олар ... немесе тағамдармен, кейде насекомтаратқыштар -- маса немесе кенелер ... ... ... ... ... ... өте ... тәжірибе жасады. Ол бір вирустың белок екінші вирустың нуклеин қышқылына . Міне ... ... ... клеткаларда көбеюге қабілеті болды. Бірақ көбею барысында түзілген гибрид түгелімен дерлік ... ... ... ... вирустан тұратыны анықталды. Сонымен, вирустың көбеюі мен түқым қуалаушылық қасиеті, оның нуклеин қышқылына тікелей ... ... ... ... мен ... тұқым қуалаушылықта маңызы барлығын басқа да фактылар дәлелдеді. Мәселен, ... ... ... ... бүлдірген қарамастан вирустар көбейе алатыны байқалады. Егерде бөлектеп алынған нуклеин қышқылына физикалық ... ... ... әсер етсе, тұқым ушылық қасиет және вирустың келешек үрпағының өзгеретіндігін анықталды.Сонымен, вирустың өсіп-өніп, ... ... ... ... ... вирус бөлшектері клетка қабырғасына бекиді, яғни адсорбцияланады. Әр вирус клетканың белгілі бір жеріне ғана бекиді, ал ... ... ... ... байланыса алатын жеке учаскелер болатыны анықталды. Әр клеткада ондаған, кейде жүздеген вирус бөлшектері адсорбцияланады. ... ... ... микробтардың вирусы -- бактериофагтардың бактериялар клеткасында адсорбциялануын байқауға болады. Бактерияның бір шетіне 50-дей фаг бөлшектері бекиді.
Вирустың клеткаға енуі ... да ... ... Кейде клетканың өзі оның қабырғасына бекіген вирус бөлшектерін ішке тартып жібереді. Шынында эволюциялық даму барысында қалыптасқан, ... ... ... ... ... дәл осы ... ... үшін тым зиянға айналып отыр. Шынында вирустарды өзіне -- алу клеткалардың өзін-өзі өлтіруімен тепе-тең.Кейбір қүрылысы ... ... ... ... көмегімен ене алады. Шынында тірі организм клеткасы әр түрліхимия-лық құрамы бар екі қабаттан ... бұл ... ... ... екені қызықты нәрсе. Клетка ішіне ену үшін вирустар осы екі бегеттен өтулері тиіс, бүл вирустарда ... ... ... ... ... енген соң вирус еруі керек. Бұл үшін клеткада арнаулы протеаза ферменті бар. ... ... ... ... ... болмаса, олар жағдайды күтіп жата береді, егер клеткада тиісті ... ... ол ... ... ... ... де, ... нуклеин қышқылын босатады. Бұдан әрі осы нуклеин қышқылы көбейіп езіне тән ... ... ... ... ... вирустық нуклеин қышқылы цитоплазмада қалады, ал кейде ол ядроға және ядрошықтарға өтеді. Міне осы ... ... ... көбеюі басталады.Сонымен, қазір вирустың көбеюінде нуклеин қышқылының ролі барлығына ешбір ... жоқ, ... ... белогы неге қажет? Бүл ағдайды анықтау үшін бактериофагтар мысал етіп алынды. Белоктың азғана мөлшері (2%-ке ... ... ... ... және ол ДНК-мен байланысқан. Бұл белок ДНК-мен бірге клеткаға енеді. Вирустың көбеюінде оның ролі осы уақытқа дейін жұмбақ болып отыр.Бұдан әрі ... ... ... ... ... ... тұқым қуалаушылық қасиетінің программасын орындауға кіріседі.
Ал бұл программада клетка тек вирусты құрау үшін қажетті материалдармен қамтамасыз етуші болып қала ... ... ... ... ... ... енді вирустық нуклеин қышқылының ғана орындаушыға айналады.Белгілі бір уақытқа дейін клеткада вирустың бар жоқтығын анықтау мүлде ... Бұл үшін ... ... ... ... ... қүрамында -- бар вирустарды клетканың қай бөлігінде болса да анықтап біліп отыруға болады.
Вирустардың ең активті ... ... ... ... ... ... Бактериялар клеткасын фагтар тым тез бүлді-реді. Мәселен, сезімтал бактерия клеткалары мен ол кездескеннен кейін сол клеткалардың толық өлгеніне дейін бар-жоғы 15 -- 20 ... ... ... Бұндай бір клеткадан бірнёше мыңдаған фагтар бөлшектері шығатыны мәлім. Ал олар сау ... ... тағы да ... фагтар түзуі мүмкін, сөйтіп фагтардың көбеюі -- сау клеткалардың бәрі бүлініп, жойылғанша жүре береді.
Мәселен, ... ... ... ... ... 6 -- 9 ... ал кейінгілерінің әрқайсысы 5 сағатқа созылады. Бүнда әрбір циклде бір клетка ... ... ... ... саны 100-ге жетеді.
Жоғарыда айтылғандардың бәрі вирустар клеткаға ашықтан-ашық шабуыл жасағанда байқалатын құбылыстары ндайақ вирустар шабуылының жасырын түрі де бар. ... ... ... енсе де, ... ... ... ... кейде олар бір ұрпақтан екінші ұрпаққа көшіп отырады. Бұны бактериофагтардан айқын ... ... ... фаг ... клеткаларына енеді де, онда ешбір қимыл-әрекет көрсетпестен қала ... Ал ... ... ... фаг болғандығына қарамастан қоректік ортада жақсы өседі, сырт пішіні ... сау ... еш ... ... ... қарағанда бактериялар фагтарды құртқан тәрізді болып көрінеді, ал шынында олай емес.
Жасырын фагтар бактериялар клеткасы қолайсыз жағдайда душар болғанда біліне ... олар ... ... ... ... ... ... мұндайда өз тіршілігін жояды, бүл құбылысты и н д у к ц и я деп ... ... ... түрде болуы полиомиелит және құтыру ауруларында жиі кездеседі.
Қазіргі кезде адам мен жануарларда вирустар қоздыратын отызға жуық ісік ... бар. ... -- ... ... мен ... ... емшегі бездерінің рагы, үй қояны лейкозы, панниоломасы және рагы т. б. жатады.Көпшілік жағдайда ісікті қоздыратындар клетка ... ... да, ... ... жасамайды. Олар тек қолайлы жағдайда ғана қаулап есе алады және бүған ісіктің өсуін қолдайтын кейбір канцерогендік ... ... әте ... қарқынмен кебейетін жас клеткалардың пайда болуына және ісік туғызатын ... ... аса ... ... жасайды.
Жоспар
I.Кіріспе
1.ВИРУСТАРДЫҢ ҚҰРЫЛЫСЫ ЖӘНЕ ТIРШIЛIК ПРОЦЕСТЕРI
2.Вирустардың негізгі ерекшеліктері
3. Вирустардың пайда болу табиғаты
4.ДНҚ және РНҚ бар вирустар
II. ... ... ...
2 ...
3. ...

Пән: Медицина
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 10 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
1)вирустық аурулардың спецификалық алдын алу.вакцина дайындау принциптері.адьюванттар,иммуномодуляторлар 2)құтырық,аусыл,шмалленберг,блютанг ауруларының диагностикасы және алдын алу шаралары21 бет
1. Вирустардың нәсілдік қасиеттері,олардың өзгергіштігі.Мутация түрлері.Гендік инженерия 2.Вирустарды лабораториялық жағдайда өсіру ерекшеліктері, торша өсінділерін алу және олардың класификациясы7 бет
1. Вирустардың организмге енуі, таралуы, орналасуы. Инфекция түрлері және оларға сипаттама. 2. Иммунитеттің механизмдері. Иммунитеттің гуморальдық, клеткалық, жалпы физиологиялық факторлары20 бет
1. Вирустардың организмге енуі, таралуы, орналасуы. Инфекция түрлері және оларға сипаттама. 2. Иммунитеттің механизмдері. Иммунитеттің гуморальдық, клеткалық, жалпы физиологиялық фактролары11 бет
1. Вирустардың организмге енуі, таралуы, орналасуы. Инфекция түрлері және оларға сипаттама.2. Иммунитеттің механизмдері. Иммунитеттің гуморальдық, клеткалық, жалпы физиологиялық фактролары11 бет
Адамның иммундық тапшылық вирусын қоздыратын инфекция туралы жалпы түсінік5 бет
Бактерия мен вирустардың генетикасы. вирустарды өсіру14 бет
Вирус дегенiмiз не?15 бет
Вирус және олармен күрес26 бет
Вирус және оларға қарсы күрес17 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь