Парниктік эффект

І. Кіріспе

ІІ. Негізгі бөлім

1. Парниктік эффект туралы жалпы түсінік

2. Парниктік эффект тудыратын негізгі газдар

3. Экологиялық болжам

4. Парниктік эффектің жердің климаттық жағдайына әсері және оны төмендету жолдары

ІІІ. Қорытынды

Пайдаланылған әдебиеттер тізімі
Айнала қоршаған ортаны қорғап, табиғи ресурстарды рационалды түрде пайдалану – қазіргі кездегі ең актуалды проблемалардың бірі болып табылады.
Сондай экологиялық проблемалардың бірі – ғаламдық жылыну (глобальное потепление). Бұл дүние жүзіндегі ауа температурасының көтерілуі, соның нәтижесінде мұздықтардың еріп, көптеген экологиялық апаттарға әкеп соғады.
Ғаламдық жылынудың адамға белгілі бір мөлшерде тигізетін пайдасы да жоқ емес (мәселен, өсімдіктердің өнімділігі артады, шаруашылықта қызмет етуге мүмкіндіктердің кеңеюі, т.б.)
Алайда, ғаламдық жылынудың арқасында біз көптеген қиыншылықтарға душар болатынымыз бірден анық. Олардың ең бастысы – шаруашылықтың көптеген түрлерін климаттық жағдайларға қысқы мерзімде бейімдендіру болып табылады.
Атақты француз физигі Жозеф Фурье жер атмосферасы жылыжайдағы шыны ретінде рөл атқарады: ауа күн жылуын өткізе отырып, оның қайтадан ғарышта буланып кетуіне жол бермейді деп болжаған.
Бұл эффект кейбір парниктік газдардың арқасында жүзеге асады. Олар күнге шағылысатын көрінетін және жақын инфрақызыл жарықты өткізіп, бірақ өте төмен жиіліктегі және жер бетінің күн сәулесімен қыздырғандағы пайда болған алыс инфрақызыл сәулесін жұтады.
Әйгілі физик В.И.Лебедеваның айтуы бойынша көмірқышқыл газының ауадағы көп мөлшері дүние жүзіндегі жаһандық жылынуға әкеп соқтырмауы тиіс.
Физик Б.М.Смирнов Лебедеваның пікірін мақұлдап, оның үстіне бүкіләлемдік жылыну жер атмосферасына мүлдем әсер етпей, қайта өндіріс өнімділігін арттырады деген пікір айтқан.
1. Г.Оспанова, Г.Т.Бозшатаева «Экология». Алматы-2002,б.
2. Ж.Ақбасова, Г.Ә.Сайнова «Экология», А., 2003.
3. Ж.Жатқанбаева «Экология негіздері», А., 2004.
4. Т.Миллер «Жизнь в окружающей среде». т. 1. Москва, изд. 1980.
5. Т.Миллер «Жизнь в окружающей среде». т. 3. Москва, изд. 1980.
6. А.Удальцов «Экологические меридианы и параллели». Москва, изд. 1981.
7. Г.А. Кузнецов «Экология и будущее», Москва, изд. 1988 г.
8. «Калейдоскоп», 12(46), 1997 г.
        
        Жоспар
І. Кіріспе
ІІ. Негізгі бөлім
1. Парниктік эффект туралы жалпы түсінік
2. Парниктік эффект тудыратын ... ... ... ... ... ... жердің климаттық жағдайына әсері және ... ... ... ... ... ЭФФЕКТІСІ
Айнала қоршаған ортаны қорғап, табиғи ресурстарды рационалды түрде
пайдалану – ... ... ең ... ... бірі ... ... ... проблемалардың бірі – ғаламдық жылыну (глобальное
потепление). Бұл дүние жүзіндегі ауа температурасының көтерілуі, ... ... ... ... ... апаттарға әкеп соғады.
Ғаламдық жылынудың адамға белгілі бір мөлшерде тигізетін пайдасы да жоқ
емес (мәселен, өсімдіктердің өнімділігі ... ... ... ... кеңеюі, т.б.)
Алайда, ғаламдық жылынудың арқасында біз көптеген ... ... ... ... Олардың ең бастысы – шаруашылықтың көптеген
түрлерін климаттық жағдайларға қысқы ... ... ... табылады.
Атақты француз физигі Жозеф Фурье жер атмосферасы жылыжайдағы шыны
ретінде рөл ... ауа күн ... ... отырып, оның қайтадан ғарышта
буланып кетуіне жол бермейді деп болжаған.
Бұл эффект кейбір парниктік газдардың арқасында жүзеге асады. Олар
күнге шағылысатын ... және ... ... ... өткізіп, бірақ
өте төмен жиіліктегі және жер бетінің күн сәулесімен қыздырғандағы пайда
болған алыс инфрақызыл сәулесін жұтады.
Әйгілі физик ... ... ... ... ... ... мөлшері дүние жүзіндегі жаһандық жылынуға әкеп соқтырмауы тиіс.
Физик Б.М.Смирнов Лебедеваның ... ... оның ... ... жер ... мүлдем әсер етпей, қайта ... ... ... ... ... ... ... жылулық баланстың өзгеруі нәтижесінде
мүмкін болатын жер ... ... ... артуын — парниктік
эффект деп атайды. Негізгі парниктік газ ... газы ... ... ... ... ... ... |Метан |Фре-онд|Азот |
| | ... (CO2) |(СН4) |ар ... ... ... ... млн |280 |0,79 |өте аз |0,288 ... ... ... | | | | ... ... |-//- |354 |1,72 | | ... | | | | | ... өсу |% |0,3-0,5 ... |0,2-0,3 ... сүру ... |жыл |50-200 |10 |130 |150 ... ету |1 ... |1 |25 |11000 |165 ... | | | | | ... |% |66 |18 |8 |3 ... ... | | | | | ... ... ... парниктік газдардың
концентрациясының өзгеруі, динамикасы және қасиеттері
(К.Я.Кондратьев, 1990)
Парниктік газдардың пайда болу себептері біршама: Бұл ... ... болу ... ... жердің жылулық шағылуын жұтатын
көмірқышқыл газы және су буы, ... да ... ... ... ... ... Бұдан басқа, адамның іс – ... ... ... да ... ... түседі. Бұлар аз көлемде түзілгенімен
де, бұл ... ... ... ... көмірқышқыл газына қарағанда өте
қауіпті дәрежеде болуы ... ... ... су буы, ... ... ... озон,
фторхлорлы көмірсутек, азот оксиді.
XIX ғасырдың ортасынан бастап атмосферадагы ауа ... ... млн. ... ... млн. ға ... бөлігі) 1859 жылы —
265—290; 1958-313; ... ... яғни 12—15% ... Көмірқышқыл
газының парниктік эффектіге ... ... әр ... бойынша 50%-дан 65%-га дейін ... ... ... метан (шамамен 20%), азот оксидтері ... ... ... ... көміртек) және басқа да ... ... ... ... ... Барлығы 30-га ... ... ... ... ... ғана ... қатар бір молекулаға әсерінің салыстырмалы ... ... ... ... ... бойынша көмірқышқыл газын
бірге теңеп ... онда ... үшін ол 25, ... үшін — 165, ... үшін — ... ... ... заттың газдық фазасы өзінің «сұйық фазасы» сұйық (қатты)
фазасымен тепе-теңдікте болатын газ тәрізді күйі. Бу ... ... ... ... түрде ... ... және ... терминдері бір-біріне
пара – пар химиялық таза заттар ... ... ... бар: қаныққан
бу (қанығу температурасы мен қанығу қысымы кезіндегі Бу, басқаша айтқанда,
заттың буы өзінің сұйық немесе ... ... ... тепе - ... күйі және оның ... тек ... ... (қызған) бу (берілген қысымда температурасы қанығу
температурасынан жоғары болатын бу, яғни ... ... ... кем
болатын бу); аса қаныққан бу (берілген ... ... ... ... болатын бу).
Метан (лат. Methanum) -  газ түріндегі көмірсутек СН4, метанды
немесе парафинді ... ... ... ... ... °С, 1 литр ... қалыпты жағдайындағы (Т = 0 °С, Р
= 760 мм) массасы 0,7168 г. Метан биологиялық процестер нәтижесінде ... ... ... және ... ... тән өзге де ... метаморфтың ... ... ең ... ... суда ... ... қауіпті қосылыстар түзеді және
түссіз жалынмен жанады. Метан табиғи (97 – 99%), ... ... (31 ... және кен (34 – 40%) ... ... ... Ол ... ауа
жағдайында (батпақ газы, суарылатын алқаптағы газ) ... ... ... ... ... шірігенде ... ... ... Метан мұнай және
мұнай өнімдерін термоиялық өңдегенде, тас ... ... ... ... Лабароторияда натрий ацетатын сілтімен
балқыту, алюминий карбидіне сумен әсер ету арқылы ... ... ... ... ... ... ... газ құрамындағы метанды отын ретінде пайдаланады.
Метанның әлсіз есірткілік әсері бар.
Жер беті күн сәулеленуімен бірге ... ... ... жарамды
климатты ұстап тұрады. Күн жер бетін жылытады. Жер беті өз алдына ауаны
жылытады. Жылыған ауа ... ... ол ... ... ... Ал
тығыздығы жоғарырақ және суығырақ ауа төмен қарй ... Бұл ... ... айналымына жағдай жасайды.
Айдың бетінде түс кезінде күн көзі тастарды жылытатыны соншалық, тасқа
жұмыртқа қуыруға болады; ал ... суық ... ... ... ... мұзға айналады. Климаттың мұндай қатал болуы атмосфераның
жоқтығына байланысты.
Конденсацияланатын және буланатын атмосфераға еніп, одан қайта ... ... ... ... ... циклға күн энергиясының 23%
жұмсалады.
Континенттерді, мұхиттарды, атмосфераны жылыта отырып күн ... ... ... ... одан кіші ... инфра қызыл облысы
жиілігінде жер беті сіңірілген ... көп ... ... сәулелендіреді.
Бұл қайтымды сәулелену Жердегі энергия балансын ұстауда маңызды ... Оның ... ... фотондарыатмосферадан жеңіл сіңіріліп оны
жылытады.
Көміртегі диоксиді мен су ифрақызыл сіулеленуді жақсы ... ... ... энергия қайта сәулеленеді. Атмосфера – Жерде
жылуды сақтауға ... ... үшін тор ... табылады.
Көміртегі диоксиді және басқа да заттармен ... ... ... парниктік эффектісінің пайда болуына әкеледі, себебі ол ... ... жылу ... ... ... су және ... ... атмосферадағы концентрациясы
өзгермесе және осындай ... ... ... ... ... жоқ ... ... жуықтап алғанда бірдей болады. Бірақ адам іс-әрекетіне де
назар ... ... Суды ... ... ... ... 12 ... тоннадай су булары кездеседі. Мөлшері көп ... оны ... ... ... ... Ал ... диоксиді өте
аз мөлшерде болады. Адамның іс-әрекеті көмірқышқыл газының ... ... ... 15 жылда атмосферадағы СО2 мөлшері 15 % өсті және орташа
әлемдік температура 0,5 градусқа өсті.
Көмірқышқыл газының табиғи ... ... ... алу ... ... ... ... заттардың ыдырауы;
- өздігінен пайда болатын өрттер;
- органикалық заттардың тотығу реакциялары,
С6Н12О6 + 6О2 = 6СО2 + ... ... ... ... газы ... ... әсерін тигізетін антропогендік көздер:
- орман алқаптарының азаюы;
- сүректі жағу.
Жыл сайын ... ... ... ... ... табиғи газ)
қолдану көлемі 15 млрд тоннаны құрайды. Табиғи газ 90 пайыз ... + 2О2 = СО2 + ... ... ... ... реакция жүзеге асады:
С + О2 = СО2
Егер әлемдік ... ... 2-5 ... ... ... ... болуы мүмкін:
1) Дала және орманды дала зоналарында қысқы жауын-шашын мөлшерінің
азаюы, субтропиктерде оның ... ... яғни ... ... ... ығысуы көрініс алады;
2) Батыс Антарктиданың жамылғы ... ... ... Мұзды
мұхитының мұздары жазда жойылып қыста қайта ... ... ... ... ... 5-7 м көтеріледі, Африка континентінің
конфигурациясы өзгереді (Ливия, ... ... ... ... ... жағалауы және т. б.);
3) кейбір елдер мәдени жерлерінен айырылады, басқа елдерде ең ... ... ... ... көптеген жануарлар мен өсімдіктердің таралу шекарасы өзгереді;
5) су ... ... ... ... тән ... ... жер бетінде негізінен жылулық емес, көрінетін сәулелер
ағыны түседі. Бұл сәулелер парниктік газдар арқылы ... ... маңы ... бұл ... басым бөлігі әр түрлі денелермен
кездескенде ұзын толқын (инфрақызыл) жылулық сәулелерге айналады. Парниктік
газдар жылу сәулелерінің ... ... ... ... әсер етеді. Олар
қақпанга түскендей болып жиналады да ауаның температурасының ... ... ... ... ... ... ... соңғы мәліметтер бойынша парниктік
газдардың әсерінен соңғы жүз ... ... ... ... ... ... ... кезде көмірқышқыл газының концентрациясының арту
жылдамдығы жылына 0,3—0,5%. ... ... ... ... да парниктік
газдардың мөлшері артып келеді ...... 1%, азот ...... Атмосферадагы парниктік газдардың мөлшерінің екі еселенуі XXI
ғасырдың екінші жартысында болуы ... Бұл ... әр ... болжамдарга
сүйенсек, планетаның орташа жылдық температурасының 1—3,5°С-қа ... ... ... ауа ... жылынуы әсерінен, мәңгі мұздықтардың
еруі салдарынан әлемдік мұхит шамамен 1,5 м ... 100 ... 10—12 ... ... ... ... 1,5—2 м-ге көтерілуі шамамен 5 млн. км2
құрылықтың су астында қалуына әкеледі. Бұл ... ... ... ... (құрлық бетінің 3%-ы ғана) құнарлы және тығыз қоныстанған
жерлер. Болжамдар ... ... ... ... 1 ... кем ... да,
Бангладеш тәрізді ол су астында қалады.
Жалпы, парниктік эффект қана ауа ... ... ... ... ... әсер ... сонымен қатар да құбылыстар әсер
етеді: ауа райының ... ... ... ... ... мен өсімдіктердің жойылу жылдамдығының артуына әкеліп соқтыруы
мүмкін. Полюстер мен экватордың температура айырмашылығының кему мүмкіндігі
де ғалымдарды ... ... Бұл ... ... ... өте ... ... болуы мүмкін. Бұл мәңгі тоңды топырақтардың ауданының
кемуіне және олардан (әсіресе, батпақтанған) метанның ... ... ... өзі ... ... артуына әкеледі.
СО2 көмірқышқыл газының атмосфераға түсуінің негізгі техногенді көзі ... ... ... болып табылады. Қазір тек жылу ... ... ... бір ... 1 т көміртегі немесе Жер ... 6 ... т ... ... XXI ... ... жартысында оның
мөлшері, жылына 10 ... т ... деп ... ... ... ... факторлар фотосинтез бен мұхиттың
сіңіруі болып ... ... ... ауадагы концентрациясының екі
есе артуы (330-дан 660 бөлік млн.-ға) өсімдіктердің (сорго, ... ... ... артуына және зерттелген дақылдардың
өнімділігінің: мақта — 124%, ... мен ... — 40%, ... ... — 20%, бұршақ пен соя — 43% (Кондратьев, 1990) артуына әкелген.
Дүниежүзіндегі мұхиттар адам ... ... ... ... 50%-ын ... ... ... жүргізілген зерттеулер
мен бақылаулар техногенді процестермен қатар, парниктік газдарды шығару
көзі экожүйелердің өзі ... ... ... ... зат ... адамның әсерінен бұзылуы көмірқышқыл газының,
метан мен басқа да газдардың бөлініп шығуына ... ... ... климаттық жағдайына тигізетін әсерін
төмендету үшін жасалатын ең басты шара ол – жаңа отын ... табу ... ... ... ... ... Бұл ... қазбалы отындарды пайдалануды азайту;
- көмір өндіретін электростанциялар мен зауыттардың мұржаларынан
шығатын ... ... ... ... ... ... ... азайту мақсатында арнайы фильтр, катализаторларды қолдану;
- пайдалы әсердің энергетикалық коэффициентін жоғарылату;
- жаңа салынып жатқан үйлерде ... ... жылу және ... ... ... ... күн, жел және ... энергияларының қолданылуын арттыру;
- орман массивінің деградациясын бәсеңдету және ... ... жол ... ... ... мен ... ... кеңейту;
- жаһандық қызынуды алдын ала сақтандыра отырып қамтамасыз ететін
негізгі заң ... ... ... ... ... оны ... және ... құрамы мен жағдайы ғарышпен жер арасындағы сәуле, ... ... әсер ... Күннен жерге немесе жерден ғарышқа қуат берілу
процесі биосферадағы температураны белгілі бір деңгейде сақтайды, орташа
алғанда +15°. ... ... ... ... ... ... Жерге
жылу қуатын алып келетін күн радиакциясының рөлі жоғары. Осы ... ... ... ... ... ... ... жылу балансының өзгеруі
биосфераның орта температурасының ұлғаюына әкелуі мүмкін. Бұл ... ... ... ... жылдары көбеюіне байланысты
болып отыр. Атмосферадағы газдар мен басқа қосындылардың көбеюінен, Жерден
ғарышқа көтерілетін жылудың ... ... да, Жер ... қалып қояды. Ал
бұл жағдай климаттың жылынуына әкеліп ... Бұл ... ... рөлі өте зор. О ... ... ... ... климат пен
температураны қолдап тұратын концентрациясы 0,003 пайыздан ... ... ... бұл ... көлемі әр он жыл сайын 2 жылға ... ... ... ... ... ... барады. Жер тұрғындары жылдан-жылға
ормандардың көлемін азайтуда және отын ... әр ... ... ... ... 2050 жылы ... ... 4,5°С дейін көтерілуі мүмкін. Жер ... ... ... ... ... әкелетін болса, Әлемдік мұхиттың деңгейі 0,5-1,5м
көтеріледі. Климаттың одан ары жылынуы 2100ж Әлемдік мұхиттың ... ... ... Ал бұл 5млн ... ... ... су басып
кетуіне әкелуі мүмкін. Ал бұл – барлық құрлықтың 3 пайызындай көлемі, жер
шарындағы қолданбалы ... 30 ... ... ... ... ... алып келер зардабы ұшан теңіз. Сондықтан осы күрделі мәселелер
жөнінде адамзат алдын ала тиімді шаралар ... ... өмір ... ... қатер туындауы мүмкін.
ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ:
1. Г.Оспанова, Г.Т.Бозшатаева «Экология». ... ... ... ... А., ... Ж.Жатқанбаева «Экология негіздері», А., 2004.
4. Т.Миллер «Жизнь в окружающей среде». т. 1. Москва, изд. ... ... ... в ... ... т. 3. Москва, изд. 1980.
6. А.Удальцов «Экологические ... и ... ... изд. ... Г.А. Кузнецов «Экология и будущее», Москва, изд. 1988 г.
8. «Калейдоскоп», 12(46), 1997 г.

Пән: Химия
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 10 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Атмосфералық ауаны қорғау шаралары5 бет
Қазіргі экология міндеттер мен биоресурстар28 бет
Қышқылдық жаңбыр12 бет
Парник эффектісі туралы5 бет
Атмосфераның экологиялық мәселелері7 бет
Жаһандық қауіптер.Атмосфералық ауа бассейнінің ластану мәселелері13 бет
Жер Жаһанның демографиялық мәселелері38 бет
Табиғи ортаның жергілікті аймақтық және ғаламдық масштабтағы мәселелері43 бет
Ғаламдық экологиялық проблемалар16 бет
Әлемдік экологиялық проблемалар8 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь