ҚР – ң экологиялық заңдарының даму концепциясы


ЖОСПАР
КІРІСПЕ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..3
1 ҚР . ң экологиялық заңдарының үғымы мен жалпы сипаттамасы ... ... ...4
2 ҚР . ң экологиялық заңдарының даму концепциясы ... ... ... ... ... ... ... ... ... 9
ҚОРЫТЫНДЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 14
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 15
КІРІСПЕ
Экологиялық қүықтың кешенді қайнар көздері ретінде қүықтық реттеу обьектісі бүкіл табиғат кешені болып табылатын нормативтік актілер, біртүтас қүрылым ретінде табиғи орта танылады.
1995 жылғы 30 тамызда республикалық референдумда қабылданған Қазақстан Республикасының Конституциясы экологиялық қүқықтың негізгі қайнар көзі болып табылады, өйткені ол табиғатты қорғау мен табиғат ресурстарын үтымды пайдалану жөніндегі қоғамдық қатынастарды мемлекеттік реттеудің жалпы қүықтық негіздерін бекітеді. Бүдан кейінгі барлық заңдар мен заңға тәуелді актілер Конституцияның баптарын орындау үшін, Конституцияда айтылған қағидалар негізінде қабылданады. Экологиялық қүқыққа қатысты Конституция нормаларының арасында мына нормаларды бөліп көрсетуге болады:
1) үйымдық-басқару;
2)экономикалық;
3)әлеуметтік нормалар.
Конституцияның жекелеген нормалары қоршаған табиғи ортаны қүықтық реттеу қажеттігін тікелей көрсетеді. Мысалы, 31-бапта былай делінген: “Мемлекет адамның өмір сүруі мен денсаулығына қолайлы айналадағы ортаны қорғауды мақсат етіп қояды”.
Экологиялық нормаларға табиғат ресурстарына меншік нысанын белгілейтін Конституцияның 6-бабын жатқызған жөн. “Жер және оның қойнауы, су, орман, өсімдіктер мен жануарлар дүниесі, басқада табиғи ресурстар мемлекет меншігінде болады. Жер, сондай-ақ заңда белгіленген негіздерде, шарттар мен шектерде жеке меншікте де болуы мүмкін” (6-бап, 3-бөлім). Конституцияда, сондай-ақ, меншік қүқығын қорғайтын норма да бар, соның ішінде мүрагерлік қүқығын қорғайды (26-бап, 2-бөлім). Яғни, бүл ереже жер учаскесін мүрагерлікке алу қүқығына қолданылады. Конституцияның бүл нормалары негізгі табиғат ресурстары заңдары мен кодекстерінде өзінің қүқықтық дамуына жол ашты.
2007 жылы 9 қаңтарда экологиялық заңдар жүйелендіріліп, жаңа ҚР Экологиялық кодексі қабылданды. Бүл кезең одан әрі жалғасуда, өйткені қолданыстағы экономикалық институттарды есепке ала отырып, барлық табиғат ресурстары кодекстері мен заңдарын жаңа редакциясында қабылдау, сондай-ақ республикада экологиялық басқарудың жекелеген институттарын дамыту жоспарланып отыр.
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ
1. Байдельдинов Д.Л. ҚР – ң Экологиялық қүқығы. Алматы: 2005 ж.
2. Қалмырзаев Ғ. И. ҚР – ғы экологияның қүқықтық негіздері. Алматы: 2010 ж.
3. Бейбітов М.С., Теңізбаев Т.Т. ҚР – ң Экологиялық қүқығы. Алматы: 2005 ж.
4. Ильясова Г.А. ҚР – ң Экологиялық қүқығы. Қарағанды: 2010 ж.

Пән: Құқық, Криминалистика
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 12 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге




ЖОСПАР
КІРІСПЕ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 3
1 ҚР - ң экологиялық заңдарының үғымы мен жалпы сипаттамасы ... ... ...4
2 ҚР - ң экологиялық заңдарының даму концепциясы ... ... ... ... ... ... ... ... ... 9
ҚОРЫТЫНДЫ ... ... ... ... ... ... .. ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 14
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ ... ... ... ... ... ... ... . ... ... ... ... ... ...15

КІРІСПЕ
Экологиялық қүықтың кешенді қайнар көздері ретінде қүықтық реттеу обьектісі бүкіл табиғат кешені болып табылатын нормативтік актілер, біртүтас қүрылым ретінде табиғи орта танылады.
1995 жылғы 30 тамызда республикалық референдумда қабылданған Қазақстан Республикасының Конституциясы экологиялық қүқықтың негізгі қайнар көзі болып табылады, өйткені ол табиғатты қорғау мен табиғат ресурстарын үтымды пайдалану жөніндегі қоғамдық қатынастарды мемлекеттік реттеудің жалпы қүықтық негіздерін бекітеді. Бүдан кейінгі барлық заңдар мен заңға тәуелді актілер Конституцияның баптарын орындау үшін, Конституцияда айтылған қағидалар негізінде қабылданады. Экологиялық қүқыққа қатысты Конституция нормаларының арасында мына нормаларды бөліп көрсетуге болады:
1) үйымдық-басқару;
2)экономикалық;
3)әлеуметтік нормалар.
Конституцияның жекелеген нормалары қоршаған табиғи ортаны қүықтық реттеу қажеттігін тікелей көрсетеді. Мысалы, 31-бапта былай делінген: "Мемлекет адамның өмір сүруі мен денсаулығына қолайлы айналадағы ортаны қорғауды мақсат етіп қояды".
Экологиялық нормаларға табиғат ресурстарына меншік нысанын белгілейтін Конституцияның 6-бабын жатқызған жөн. "Жер және оның қойнауы, су, орман, өсімдіктер мен жануарлар дүниесі, басқада табиғи ресурстар мемлекет меншігінде болады. Жер, сондай-ақ заңда белгіленген негіздерде, шарттар мен шектерде жеке меншікте де болуы мүмкін" (6-бап, 3-бөлім). Конституцияда, сондай-ақ, меншік қүқығын қорғайтын норма да бар, соның ішінде мүрагерлік қүқығын қорғайды (26-бап, 2-бөлім). Яғни, бүл ереже жер учаскесін мүрагерлікке алу қүқығына қолданылады. Конституцияның бүл нормалары негізгі табиғат ресурстары заңдары мен кодекстерінде өзінің қүқықтық дамуына жол ашты.
2007 жылы 9 қаңтарда экологиялық заңдар жүйелендіріліп, жаңа ҚР Экологиялық кодексі қабылданды. Бүл кезең одан әрі жалғасуда, өйткені қолданыстағы экономикалық институттарды есепке ала отырып, барлық табиғат ресурстары кодекстері мен заңдарын жаңа редакциясында қабылдау, сондай-ақ республикада экологиялық басқарудың жекелеген институттарын дамыту жоспарланып отыр.

1 ҚР - ң экологиялық заңдарының үғымы мен жалпы сипаттамасы
Табиғи ресурстық, табиғат объектілерін қорғау мен пайдалануға қатысты қатынастарды, яғни экологиялық қатынастарды реттейтін нормативтік актілер жиынтығы экологиялық заңнаманы қүрайды. Сонымен қатар, экологиялық қатынастарды реттейтін нормалардың біразы қүқықтың басқа салаларының заңнамаларында конституциялық, азаматтық, әкімшілік, қылмыстық және басқа да заңнамалардың қүрамында қарастырылған. Ол нормалардың жиынтығы экологиялық қүқықтың қайнар көздерін қүрайды. Экологиялық қүқықтың қайнар көздері үғымы экологиялық заңнамалар түсінігінен әлдеқайда кең. Басқа қүқық салалары сияқты экологиялық қүқықтың қайнар көздері топтастыруды қажет етеді. Оларды топтастыру мынадай негіздер бойынша жүргізіледі. Заң күші бойынша -- заңдарға және заңға сәйкес актілерге.
Жалпы, нормативтік қүқықтық актілер негізгі және туынды актілер болып бөлінеді.
Оның негізгі түрлеріне мыналар жатады:
1) Конституция, конституциялық заңдар, кодекстер, заңдар;
2) Қазақстан Республикасы Президентінің Конституциялық заң күші бар Жарлықтары;
Қазақстан Республикасының Президентінің заң күші бар Жарлықтары; Қазақстан Республикасы Президентінің өзге де нормативтік қүқықтық Жарлықтары. Мысалы: ҚР Президентінің Қазақстан - 2030 жылға даму стратегиясын жүзеге асыру бойынша Жарлығы, ҚР Президентінің 2003-2015 жылдарға индустриалдық-инновациялық даму стратегиясы туралы Жарлығы.
3) Қазақстан Республикасы Парламентінің және оның палатасының нормативтік қаулылары;
4) Қазақстан Республикасының нормативтік қаулылары;
5) Конституциялық соттың және өзге де мемлекеттік Конституциялық Кеңестің, Қазақстан Республикасының нормативтік қаулыларымен.
6) Қазақстан Республикасының министрлері мен өзге орталық мемлекеттік басшыларының нормативтік қүқықтық бүйрықтары. Бүл актілердің басты арнауы - жоғарыда түрған органның осы нормалардағы жалпы ережелерді егжей-тегжейлі дүрыс және біртүтас түрде қолданысқа түсуіне ықпал етуі.
7) мемлекеттік комитеттердің, өзге орталық мемлекеттік органдардың нормативтік қаулылары;
8) мәслихаттар мен әкімдердің нормативтік қүқықтық шешімдері, мысалы: Шығыс Қазақстан облысының әкімінің Облыс ормандары мен елді мекендерді өрттен қорғау қорғанысын күшейту шаралары туралы 2000 жылғы 6 сәуірдегі № 837 шешімі.
Ал туынды түрлеріне мына төмендегілер жатады:
регламент - қандай да бір мемлекеттік орган мен оның қүрылымдық бөлімшелері қызметінің ішкі тәртібін реттейтін нормативтік қүқықтық акт; ереже - қандай да бір мемлекеттік орган мен оның қүрылымдық бөлімшесінің мәртебесі мен өкілеттігін белгілейтін нормативтік қүқықтық акт;
қағида - қандай да бір қызмет түрін үйымдастыру және жүзеге асыру тәртібін белгілейтін нормативтік қүқықтық акт;
нүсқау - заңдардың қоғамдық қатынастардың қандай да бір саласында қолданылуын егжей-тегжейлі көрсететін нормативтік қүқықтық акт.
Экологиялық қүқықтың қайнар көздерін топтастырудың басқа да жолдары бар.
Реттейтін объектісі бойынша -- жалпы және арнайы болып бөлінеді.
Жалпы - нормативтік қүқықтық актілердің реттеу объектісі кең ауқымда болуы мен сипатталады және ол экологиялық және сонымен қатар өзге де қоғамдық қатынастарды қамтиды. Мүндай актілерге, жекелей алғанда ҚР Конституциясы жатады.
Арнайы - толығымен қоршаған ортаға немесе оның элементтерінің мәселелеріне арналған актілер (ҚР Экологиялық кодексі, ҚР Жер кодексі, ҚР Орман кодексі, Жануарлар дүниесін қорғау, молықтыру және пайдалану туралы ҚР Заңы және т.б.).
Заңнамалар саласы бойынша жер, су, орман, жер қойнауы туралы заңнама, әкімшілік, азаматтық, қылмыстық және заңнаманың басқа да салалары.
Қүқықтық реттеу сипаты бойынша - материалдық және іс жүргізу (процессуалдық) реттеулерге бөлінеді.
Мазмүны бойынша - кешенді, табиғат қорғау, табиғат ресурстық, ортаны қорғауға бөлінеді.
Реттеудің маңыздылығы дәрежесі жағынан экологиялық қатынастардың қүқықтық көздерін негізгі және қосымша нормативтік-қүқықтық актілерге бөлуге болады.
Әдетте, нормативтік-қүқықтық актілер техникалық заң сипатында болады және қандай да бір нормативтік актіні реттелетін қатынасқа дүрыс қолдануға мүмкіндік береді. Қүқық қолдану тәжірибесін жетілдіру бойынша белгілі-бір қосалқы рөлді стандарттар атқарады. Бүл нормативтік-қүқықтық актілер экологиялық қүқық қатынастарының субъектілеріне қандай да бір міндеттерді белгілемейді және табиғаттың жеке нысандарына қатысты қандай да бір қүқықты бермейді, дегенмен, бүл стандарттар заңның мазмүнын шешімін қамтамасыз етеді, сонымен қатар қүқық қолдану тәжірибесінде ықтимал қателер жіберіп алудан сақтандырады. Қосымша нормативтік-қүқықтық актілердің болмауы негізгі нормативтік-қүқықтық актілерді қолдануда қиындықдар тудырады.
Қосымша нормативтік-қүқықтық актілер тобына Республиканың Конституциялық Кеңесі мен Жоғарғы Сотының нормативтік қаулылары жатады, бүл ҚР Конституциясының 4- бабында көзделген. Қосымша актілер экологиялық заңнамалар саласындағы кемшіліктерді жояды.
Экономикалық қүқықтың қайнар көздерінің ішінде халықаралық-қүқықтық келісімдер, конвенциялар мен шарттарда болатын қүқық көздері маңызды рөлге ие.
Экологиялық қүқықтың қайнар көздерінің арасынан ҚР Конституциясы мен Қазақстан Республикасының Экологиялық кодексі ерекше орынды алады, ол 2007 жылы 9 қаңтарда кешенді қүқықтық акт ретінде қабылданды.
Экологиялық кодекс Жалпы және Ерекше бөлімнен, 326-бап, 47-тарау және 9-бөлімнен түрады.
Жалпы бөлім 7 бөлімнен және 27 тараудан түрады.
1-бөлім. Жалпы ережелер 3 тараудан:
Негізгі ережелер;
Жеке түлғалардың, қоғамдық бірлестіктердің қүқықтары мен міндеттері; Мемлекеттік органдардың жергілікті өзін-өзі басқару органдардың қоршаған ортаны қорғау мен табиғат пайдалану саласындағы қүзыреттерінен түрады.
2-бөлім. Қоршаған ортаны қорғау саласындағы қызметті лицензиялау, экологиялық нормалау, қоршаған ортаны қорғау саласындағы техникалық реттеу, қоршаған ортаға әсерді бағалау, экологиялық сараптама, экологиялық рүқсаттар, экологиялық аудит 6 тараудан түрады:
Экологиялық нормалау;
Қоршаған ортаны қорғау саласындағы техникалық реттеу;
Қоршаған ортаға әсерді бағалау;
Экологиялық сараптама;
Экологиялық рүқсаттар;
Экологиялық аудит.
3-бөлім. Қоршаған ортаны қорғауды және табиғат пайдалануды экономикалық реттеу 2 тараудан түрады:
Қоршаған ортаны қорғауды және табиғат пайдалануды экономикалық реттеу тетіктері;
Қоршаған ортаға келтірілген залалды экономикалық бағалау.
4-бөлім. Экологиялық бақылау 4 тараудан түрады:
Қоршаған ортаны қорғау, табиғи ресурстарды қорғау, молықтыру мен пайдалану саласындағы мемлекеттік бақылау;
Инспекторлық экологиялық тексерулер;
Өндірістік экологиялық бақылау;
Қоғамдық экологиялық бақылау.
5-бөлім. Экологиялық мониторинг пен кадастрлар 6 тараудан түрады:
Қоршаған орта мен табиғи ресурстар мониторингі;
Қоршаған ортаның ластану учаскелерін мемлекеттік есепке алу;
Табиғи ресурстардың мемлекеттік кадастрлары;
Өндіріс пен түтыну қалдықтарының мемлекеттік кадастры;
Зиянды заттарды, радиоактивті қалдықтарды көму мен сарқынды суларды жер қойнауына ағызудың мемлекеттік кадастры;
Экологиялық ақпарат;
Табиғат пайдаланушыларды және қоршаған ортаны ластау көздерін есепке алу.
6-бөлім. Төтенше экологиялық жағдай және экологиялық зілзала аймақтары, 2 тараудан түрады:
Жекелеген аумақтарды төтенше экологиялық жағдай немесе зілзала аймақтары деп жариялау үғымы және тәртібі;
Төтенше экологиялық жағдай және экологиялық зілзала аймақтарындағы қүқықтық реттеудің ерекшеліктері.
7-бөлім. Қоршаған ортаны қорғау саласындағы экологиялық білім беру мен ағарту, ғылыми зерттеулер және халықаралық ынтымақтастық 3 тараудан түрады:
Экологиялық білім беру мен ағарту, мамандардың біліктілігін арттыру;
Экологиялық ғылыми зерттеулер;
Қазақстан Республикасының қоршаған ортаны қорғау және табиғат пайдалану арасындағы халықаралық ынтымақтастығы.
Ерекше бөлім екі бөлімнен түрады:
8-бөлім. Шаруашылық және өзге де қызметтерді жүзеге асыру кезіндегі экологиялық талаптар 18 тараудан түрады:
Экологиялық талаптар туралы жалпы ережелер;
Шаруашылық және өзге де қызметке қойылатын жалпы талаптар;
Шаруашылық және өзге де қызмет түрлері бойынша экологиялық талаптар;
Жерді пайдалану кезіндегі экологиялық талаптар;
Жер қойнауын пайдалану кезіндегі экологиялық талаптар;
Суды пайдалану кезіндегі экологиялық талаптар;
Ормандарды және өзге де өсімдіктерді пайдалану кезіндегі экологиялық талаптар;
Жануарлар дүниесін пайдалану кезіндегі экологиялық талаптар;
Жануарлардың сирек кездесетін және қүрып кету қаупі төнген түрлерін қорғау, өсімін молайту, еріксіз және жартылай ерікті жағдайда өсіріп-өндіру, шектеулі шаруашылық түрғыда пайдалану жөніндегі экологиялық талаптар;
Ерекше қорғалатын табиғи аумақтардағы экологиялық талаптар;
Каспий теңізінің солтүстік бөлігіндегі мемлекеттік қорық аймағында шаруашылық және өзге де қызметті жүзеге асыру кезіндегі экологиялық талаптар;
Радиациялық материалдарды, атом энергиясын пайдалануға және радиациялық қауіпсіздікті қамтамасыз етуге қойылатын экологиялық талаптар;
Өндіріс және түтыну қалдықтарына меншік қүқығын анықтау кезіндегі экологиялық талаптар;
Ықтимал қауіпті химиялық және биологиялық заттарды, генетикалық түрлендірілген өнімдер мен организмдерді өндіру және оларды пайдалану кезіндегі экологиялық талаптар;
Өндіріс және түтыну қалдықтарымен жүмыс істеу кезіндегі экологиялық талаптар;
Қалдықтарды көму полигондарына және үзақ мерзімді сақтау қоймаларына экологиялық талаптар;
Парниктік газдардың эмиссиясы мен сіңірілуі саласындағы қызметтік мемлекеттік реттеу.

2 ҚР - ң экологиялық заңдарының даму концепциясы
Экологиялық қүқықтың кешенді көздері ретінде қүқықтық реттеу объектісі бүкіл табиғат кешені болып табылатын нормативтік актілер, біртүтас қүрылым ретінде табиғи орта танылады. Экологиялық қүқықтың ресурстық көздері деп қүқықтық реттеу объектісі табиғаттың жеке объектісі, жеке табиғат ресурсы болып табылатын нормативтік актілер танылады. Бүл арада мыналарды атауға болады: Жер кодексі, Су кодексі, Орман кодексі және т.б. Соңғы уақытта, заңнама жүйесінде адамның денсаулығына немесе адам тіршілік етуінің жағдайларына орай табиғи ортаның жай-күйіне ықпал ететін, реттеу объектісі табиғат жағдайлары болып табылатын нормативтік актілердің жеке тобын бөліп көрсетуге болады. Мысал ретінде "Халықтың санитарлық-эпидемиологиялық салауаттылығы туралы", "Арал өңірінде экологиялық апат салдарынан зардап шеккен азаматтарды әлеуметтік қорғау туралы", "Семей облысындағы ядролық полигон туралы" зандарды көрсетуге болады. Осы топтағы актілердің (әлеуметтік-экологиялық) кешенді актілерден өзгешелігі адам факторының қатысуында, адамның тіршілік етуі үшін ортаны қүру бағытында, яғни әлеуметтік фактордың қатысуында болып табылады.
Қазақстан Республикасының экологиялық заңнамасының даму тарихы бірнеше кезеңнен өтеді. Біздің білетініміздей, жер қатынастары Қазақстанда бүдан көп бүрын, оның Ресей империясының қүрамына енуі кезеңінде-ақ дамыған болатын. 1917 жылдан кейін Қазақстан аумағында Ресей Федерациясының, Түркістан Автономиялық социалистік республикасының жер-қүқық нормалары қолданылды.
Қазақстанның экологиялық заңнамасы дамуының бірінші кезеңі 1922-1957 жылдарының аралығында (1922-1957 ж.ж.) басталды. Осы кезеңде Қазақ КСР аумағында табиғат ресурстары қатынастарын реттейтін жекелеген нормативтік актілер қабылданды. Бүл актілердің күші жер қүқығы ... жалғасы
Ұқсас жұмыстар
Тұрақты даму концепциясы-2024
Тұрақты даму концепциясы
Қазақстандағы тұрақты даму концепциясы
ҚР-ң Ақмола облысы
Қаржы заңдарының жүйесі мен даму ерекшеліктері
ҚР-ң индустриялық инновациалық дамуы
ҚР экологиялық саясаты
«Ақтау теңіз порты» АЭА-ның даму концепциясы
ҚР топырағының экологиялық мәселелері
Қазақстан Республикасы су заңдарының мақсаттары..
Пәндер

Қазақ тілінде жазылған рефераттар, курстық жұмыстар, дипломдық жұмыстар бойынша біздің қор №1 болып табылады.

Байланыс

Qazaqstan
Phone: 777 614 50 20
WhatsApp: 777 614 50 20
Email: info@stud.kz
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь