Мемлекеттік бюджеттің кірістері мен шығыстарын құқықтық реттеу

ЖОСПАР
КІРІСПЕ..................................................................................................................3
1 Бюджеттің құрылымы, кіріс бөлігі, салық және басқа да түсімдер.........4
2 Бюджеттік – құқықтық қатынас және реттеу тәсілдері.............................8
ҚОРЫТЫНДЫ....................................................................................................10
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ...............................................11
КІРІСПЕ
Бюджеттiк құқықтар кез – келген бюджеттiк құқық субъектiсi мәртебесiнiң бөлiнбейтiн элементi болып табылады. Осы құқықтар жүйесi арқылы субъектiлердiң бюджет жүйесiн қалыптастырудағы және олардың бюджет қызметiн жүзеге асырудағы қатысы анықталады.
Бюджет мемлекеттің қаржы жүйесінің негізгі буыны. Ол экономикалық ақшалай қатынастарды білдіріп, мемлекеттің орталықтандырылдған ақша қорларын қалыптастыру мен қолдану үрдісін білдіретін экономикалық қатынастарды білдіреді. Бюджеттің негізгі қызметі:
- ұлттық табысты қайта үлестіруді қамтамасыз ететін құрал;
- әлеуметтік қызмет;
- экономикалық қызмет;
- бақылау.
Жалпы бюджеттiк құқықты екi мағынада қарастыруға болады: бiрiншi мағынада бюджеттiк құқықты бюджетке байланысты қатынасқа түсушi субъектiнiң заңмен белгiленген, жүзеге асыруға құқылы iс-әрекеттерi ретiнде түсiну керек; екiншi мағынада бюджеттiк құқықты қаржылық құқықтық бюджетке байлансты туындайтын қарым-қатынастарын реттейтiн құқық нормалары ретiнде түсiну керек.
Бюджеттiк құқықтың теориялық проблемалар қатарына оның түсiнiгi, пәнi, жүйесi және тәсiлдерi кiредi.
Бюджеттiк құқықтың түсiнiгiне келсек, заң әдебиеттерiнде ондаған түсiнiк берiлгенiн ескеру керек. Олардың көптiгi белгiлi бiр заңдылықтарды анықтауға және осы көзқарастарды үш топқа бөлуге мүмкiндiк бередi.
«Бюджеттiк құқық дегенiмiз – мемлекеттiк бюджеттiң құрылуына және үлестiруiне байланысты туындайтын қарым-қатынастарды реттейтiн қаржылық құқықтың бөлiмi». Бюджеттiк құқық түсiнiгiн құқықтық реттеу пәнi арқылы берсек те немесе оған кiретiн институттардың құрамы негiзiнде берсек те бюджеттiк құқықтың жүйесi туралы сұрақ өз алдына қызығушылықты туғызады. Осыған байланысты пiкiрлердiң көптiгiне қарамастан негiзiнен келесi институттар жиi айтылады: бюджет құрылымы; бюджеттiң кiрiстерi мен шығыстарына байланысты нормалардың жиынтығы; бюджеттiк процесс.
Бюджет құқығын қарастырғанда оның реттеу пәні маңызды қызмет атқарады. Бюджет құқығының реттеу пәні ретінде бюдже қалыптастыру мен пайдалану кезінде пайда болатын қоғамдық қатынастарды айтуға болады.
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ
1. ҚР Қаржы құқығы Базарова Г.С. Қарағанды: 2009 ж.
2. ҚР Қаржы құқығы Рзагулова С.Р. Ақтөбе: 2010 ж.
3. ҚР Қаржы құқығы Бишманов К., Сапарәлиева С. Алматы: 2007 ж.
        
        ЖОСПАР
КІРІСПЕ..................................................................................................................3
1 Бюджеттің құрылымы, кіріс бөлігі, салық және басқа да түсімдер.........4
2 Бюджеттік - құқықтық қатынас және реттеу тәсілдері.............................8
ҚОРЫТЫНДЫ....................................................................................................10
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ... ... ... кез - ... ... құқық субъектiсi мәртебесiнiң бөлiнбейтiн элементi болып табылады. Осы құқықтар жүйесi ... ... ... жүйесiн қалыптастырудағы және олардың бюджет қызметiн жүзеге асырудағы қатысы ... ... ... ... ... буыны. Ол экономикалық ақшалай қатынастарды білдіріп, мемлекеттің орталықтандырылдған ақша қорларын қалыптастыру мен қолдану үрдісін білдіретін экономикалық қатынастарды білдіреді. Бюджеттің негізгі ...
* ... ... қайта үлестіруді қамтамасыз ететін құрал;
* әлеуметтік қызмет;
* экономикалық қызмет;
* бақылау.
Жалпы бюджеттiк құқықты екi ... ... ... ... ... ... құқықты бюджетке байланысты қатынасқа түсушi субъектiнiң заңмен белгiленген, ... ... ... iс-әрекеттерi ретiнде түсiну керек; екiншi мағынада бюджеттiк құқықты қаржылық құқықтық ... ... ... ... ... құқық нормалары ретiнде түсiну керек.
Бюджеттiк құқықтың теориялық проблемалар қатарына оның түсiнiгi, пәнi, жүйесi және тәсiлдерi ... ... ... ... заң ... ... түсiнiк берiлгенiн ескеру керек. Олардың көптiгi белгiлi бiр заңдылықтарды анықтауға және осы ... үш ... ... ... ...
. ... құқық түсiнiгiн құқықтық реттеу пәнi арқылы берсек те немесе оған кiретiн институттардың құрамы негiзiнде ... те ... ... ... ... ... өз алдына қызығушылықты туғызады. Осыған байланысты пiкiрлердiң көптiгiне қарамастан ... ... ... жиi айтылады: бюджет құрылымы; бюджеттiң кiрiстерi мен шығыстарына байланысты нормалардың жиынтығы; бюджеттiк процесс.
Бюджет құқығын ... оның ... пәні ... ... ... Бюджет құқығының реттеу пәні ретінде бюдже қалыптастыру мен пайдалану кезінде пайда болатын қоғамдық қатынастарды айтуға болады.
1 Бюджеттің ... ... ... ... және ... да ... термині көне норманд сөзі -- қалта, дорба, былғары қап деген мағынаны ... ... ... ... бюджет деп мемлекеттің міндеттері мен функцияларын іске асыруды қаржымен ... ... ... орталықтандырылған ақша қорын айтамыз.
Негізінде бюджет терминін ғылыми тұрғыдан алып ... ... тән ... байланысты төрт мағынадан тұрады:
-- материалдық мағынада: бюджет -- ... ... ... арналған жалпы мемлекеттің орталықтандырылған ақша қоры;
-- экономикалық мағынада: бюджет -- жалпы мемлекеттік орталықтандырылған немесе жергілікті ақша ... ... ... қатынастардың жүйесі;
-- қаржылық - ұйымдастыру мағынада: бюджет -- ... ... ... өкілді органдарының ақша қорларын пайдаланылуын ұйымдастырудың негізгі қаржы жоспары;
-- құқықтық ... ... -- ... ... ... кіммен бекітілгеніне байланысты: республикалық бюджет -- Парламент қабылдаған ... ... ... ... -- ... шешімімен бекітіледі.
Бюджеттің басқа ақша қорларынан ерекшелігі:
-- бюджет өзінің ақша көлемімен өте үлкен ақша қоры;
-- ... ... ... мен ... ... ... ақша ... Кодексінде бюджеттің үш түрінің түсінігі берілген:
-- Бекітілген бюджет -- ҚР ... ... ... ... ... ... бекіткен, тиісті қаржы жылына арналған бюджет;
-- Нақтыланған ... -- ҚР ... ... ... ... өкілді органдар бюджеттің атқарылуы барысында енгізілген өзгерістерді ескере отырып бекіткен, ағымдағы қаржы жылына арналған ... ... ... -- төтенше мемлекеттік бюджет республикалық және жергілікті бюджеттердің негізінде қалыптастырылады және ... ... ... жене ... жағдайларында енгізіледі. Төтенше мемлекеттік бюджетті бюджеттік жоспарлау жөніндегі орталык уәкілетті орган әзірлейді және ол Қазақстан Республикасының зандарында ... ... ... ... ... ... ... Қазақстан Республикасының бүкіл аумағында төтенше немесе ... ... ... және оның ... жою ... ҚР Президентінің Жарлығы төтенше мемлекеттік бюджетті енгізуге және оның қолданылуын тоқтатуға негіз болып табылады. Төтенше мемлекеттік бюджеттің ... ... ... ... ... ... хабардар етіледі. Төтенше мемлекеттік бюджетке мемлекеттің барлық ақша ... ... ... ... ... ... ... және жергілікті бюджеттің орындалуы тоқтатылады.
Бюджетті деген сөзден айыра білу керек. Республикалық қазынаға республикалық бюджет, мемлекеттің алтын қоры, мемлекеттің қол ... ... ... ... мүліктері жатады.
Жергілікті қазынаға -- жергілікті бюджет және оның ... ... ... ... ... қазынаның бір бөлігі болып табылады.
Бюджет Кодексінің 13 - бабына ... ... ... ... жатады:
-- кірістер;
-- шығындар;
-- операциялық ... таза ... ... беру;
-- қаржы активтерімен жасалатын операциялар бойынша сальдо;
-- бюджет тапшылығы;
-- бюджет тапшылығын қаржыландыру.
1. Бюджеттік кірістер деп ... және ... да ... төлемдер, ресми трансферттер, мемлекетке өтеусіз негізде берілетін, қайтарылатын сипатта болмайтын және ... ... ... ... ... емес ақша ... ... құрамында:
1. Салықтық түсімдер -- Қазақстан Республикасының Салық Кодексінде белгіленген салықтар және бюджетке төленетін баска да міндетті төлемдер.
2. Салықтық емес ... -- ... ... ... ... ... негізгі капитал, гранттарды сатудан түсетін түсімдерге жатпайтындардан басқа, Бюджет кодексімен белгіленген бюджетке төленетін міндеттері, қайтарылмайтын төлемдер, сондай - ақ, ... ... ... ... ... негізде берілетін ақша.
3. Негізгі капиталды сатудан түскен ақша көздері:
а) мемлекеттік мекемелерге бекітіліп ... ... ... ... ... акша;
ә) мемлекет меншігіндегі жер учаскелерін жеке меншікке сатудан немесе оларды ... ... ... жер ... ... не Қазақстан Республикасының зандарына немесе халықаралық шарттарда көзделген жағдайларда жер учаскелерін өзге құқықтық нысандарда өткізуден түскен ақша;
б) мемлекетке тиесілі материалдық емес ... ... ... ... ... материалдық резервтен тауарларды сатудан түсетін ақша.
4. Ресми трансфертгер -- бюджеттің бір деңгейінен екіншісіне, ҚР ... ... ... ... ... ... ... және қайтарылмайтын төлем). Трансферт деп шетел валютасын немесе алтынды бір елден екінші елге аудару немесе бір ... ... ... ақша ... қызметін айтамыз.
Бюджеттік шығындар -- қайтарылмайтын негізде бөлінетін бюджет қаражаты.
Оның түрлері:
а) ... ... ... ... ететін шығындар;
ә) тұрақты сипаты жок іс - шараларды ұйымдастыру мен өткізуге ... ... ... ... ... ... жеке тұлғаларға акшалай төлемдер;г) ресми трансфертгер;
ғ) занды тұлғаларға арналған субсидиялар;
д) ... ... ... ... ... ... -- бюджет кірістері мен шығындары арасындағы айырма ретінде айқындалады.
Оның ... ... ... ... -- ... ... бюджет кірістерінен асып түскен сома;
2. Он операциялық сальдо -- бюджет кірістерінің ... ... асып ... ... Таза ... кредит беру. Жоғары тұрған бюджеттен төменгі бюджетке қайтарымды түрде берілетін ақша ... ... ... ... операциялар:
а) қаржы активтерін сатып алу -- занды тұлғалардың, соның ішінде халықаралық ... ... ... меншікке сатып алу;
ә) мемлекеттің қаржы активтерін сатудан түсетін түсімдер.
6. Бюджет тапшылығы -- ... ... ... ... түсімдердің жалпы сомасынан асып түсуі. Ол бюджеттің теріс ... тең ... ... ... жол ... ... ... әлеуметтік - экономикалық дамудың орта мерзімді жоспарымен белгіленеді.
Бюджет профициті -- ... ... ... сомасының шығыстар көлемінен асып түсуі.
7. Бюджет тапшылығын ... -- ... алу және ... ... бос ... ... ... тапшылығын жабуды қамтамасыз ету.
Бюджеттік қызмет деп жалпы мемлекеттің ... акща ... ... бөлу және ... ... жөніндегі мемлекеттің іс - әрекетін айтамыз.
Осы бюджеттік қызметті орындау барысында бюджеттік - ... ... ... ... ... белгілі бір әдістер арқылы жүзеге асырылады: а)қалыптастыру; ә) ... б) ... ... ... ... ... ... жатады:
-- ақша қаражаттарын олардың иелерінен мәжбүрлі және қайтарымсыз түрде алу. Мысалы, салық салу кезінде;
-- ақша қаражаттарын ... ... ... ... қайтарымды түрде алу. Мысалы, кәсіпорындар мен ұйымдардың баланстарындағы қаражаттарын міндетті түрде банк мекемелерінде сақтаулары;
-- ақша ... ... және ... ... жұмылдыру (өз еркімен, ақысыз, тегін түрде). Мысалы, азаматтардың және ... ... ... ... ... мемлекетке өз ақшаларын берулері;
-- ақша қаражаттарын ерікті және ... ... ... ... бюджет кірістерінің түсім көзі болып есептелетін мемлекеттік заемдар, халықтық жинақ банктерінде сақталатын қарыз беру көзі болып табылатын халықтың ... ... ... ақша ... ... ... жүзеге асыру немесе айрықша құқық беру негізінде тарту;
-- мемлекеттік қордың басқарушысының өз шаруашылық қызметінен түскен табыстарын пайдалану;
-- ... ... ... ақша ... ... ... шығару.
Бюджеттік бөлудің негізгі әдістері мыналар:
-- қаржыландыру, яғни бюджеттен нақты алушыға бөлінетін ақша қаражаттарын біржола тегін беру;
-- несиелеу, яғни ... ... ... ... ақша ... қайтарып алу шартымен, ақылы түрде уақытша пайдалануға беру.
Үшінші негізгі әдістің бірі, бюджетті пайдалануды ұйымдастыру әдістері:
-- бюджетті ... ... ... ... ... ... ... тәртібін белгілеу;
-- бюджетті пайдалануды жоспарлау;
-- бюджеттің пайдаланылуына бақылау жүргізу.
2 ... - ... ... және реттеу тәсілдері
Бюджет құқығы қаржы құқығының ең басты тарауының бірі болып табылады. Бюджет құқығы деп ... ... ... бөлу және ... ... ұйымдастыру процесінде пайда болатын қоғамдық, қатынастарды зерттейтін қаржы құқығы институтын ... - ... ... ... ... ... құқығы нормаларының түрлері:
а) материалдық -- бюджет жүйесін, бюджет кірістері мен шығыстарын реттейді;
ә) процессуалдық -- ... ... ... реттейтін нормалар.
Бюджет құқығының жүйесі:
Жалпы бөлім:
а) бюджет құрылысы;
ә) бюджет саласындағы басқару;
б) бюджеттік ... ... ... ... ... ... ... кірісінің құқықтық негіздері;
ә) бюджеттік шығыстардың құқықтық негізі;
б) ... ... ... негізі.
Бюджеттік - құқықтық, қатынас деп бюджет құқығы нормаларымен белгіленген ... ... ... барысында пайда болатын қоғамдық қатынастарды айтамыз.
Бюджеттік құқықтық қатынастың өзіне тән ... ол ... ... ... ... ... ... материалдық объектісі ретінде ақша болады;
-- негізгі субъектісі -- мемлекет;
-- ол тек бір жыл ғана ... ... ... ... ол ... ... болады.
Бюджеттік - құқықтық қатынас түрлері:
-- Материалдық -- ақша ... ... ... ... ... ... -- ... жүйесінің барлық құрамды бөлімдерінің өзара бірқалыпты іс - әрекет жасау процесін және бюджеттік ... мен ... ... ... қамтамасыз етеді.
Бюджеттік құқықтық, қатынас субъектілерге: мемлекет, жергілікті әкімшілік территория, мемлекеттің өкілді және атқарушы органдары, заңды тұлғалар, жеке ... ... ... ... ... ... ... бюджет жүйесiне кiретiн жекелеген бюджеттерге үйлестiру;
* жекелеген бюджеттердiң тұрақты бекiтiлген кiрiстерiн анықтау;
* жекелеген бюджеттердiң реттеушi кiрiстерiн анықтау;
* бюджетаралық ... ... ... құрылымына келесi түрде анықтама беруге болады. . Бiр жағынан бюджет құрылысы бюджет жүйесiн ұйымдастырудың және оны ... ... ... ... Ол қағидаларға тұтастық, толықтық, нақтылық, жариялылық, әр бюджеттiң тәуелсiздiң қағидалары жатады.
Бiздiң келесi назар аударатынымыз, бұл ... ... ... ... ... ... қаржы саласындағы басқарудың бiр бөлiгi болып табылады. Бюджет саласындағы басқару өз алдына немесе арнайы мемлекеттiк ... ... ... ... ... ... ... байланысты қызметтiң түрiн тек мемлекеттiк орган жүзеге ... ... ... ... ... мемлекеттiк бюджеттi бекiтедi. Ал, ҚР Үкiметi оның орындалуын ... ... ... ... елеулi көлемi арнайы қаржы органдарымен жүзеге асыорылады, бiрiншi ретте қаржы министрлiгiмен және т.с.с Бюджеттi бақылау органдарының жүйесiнiң ұйымдастырылуында ешбiр ерекшелiк жоқ. Тек ... ... ... органдардың құзiретiнiң әр түрлiлiгi жайлы айтуға болады. Бұл дегенiмiз, бюджетке байланысты қызметтер ... ... ... ... жоқ ... сөз ... ... ұйымдастырудың үлгiсi ретiнде қаржылық құқық нормаларымен бекiтiлген құқықтарымен мiндеттерi бар мемлекеттiк аппарат жүйесiнiң әрбiр ... ... ... мен ... ... ... ... басқару жайлы айтқандарымызды ескере отырып, осы институтқа келесi анықтаманы беруге ... ... ... бұл ... бюджеттiң қалыптасуын және пайдалануды жоспарлауға байланысты мемлекеттiк ... ... ету ... ... ... қатынастарды ретейтiн құқық нормаларының жиынтығын бiлдiредi. Келесi, бұл бюджеттiк бақылау. Бюджеттiк ... ... ... бюджеттiк бақылауға келесi анықтаманы беруге болады: .
ҚОРЫТЫНДЫ
Бюджеттiк құқық дегенiмiз - мемлекеттiк бюджеттiң құрылуына және үлестiруiне ... ... ... ... ... құқықтың бөлiмi. Бюджеттiк құқық түсiнiгiн құқықтық реттеу пәнi арқылы берсек те немесе оған ... ... ... ... ... те ... ... жүйесi туралы сұрақ өз алдына қызығушылықты туғызады. Осыған байланысты пiкiрлердiң көптiгiне қарамастан негiзiнен келесi ... жиi ... ... ... ... ... мен ... байланысты нормалардың жиынтығы; бюджеттiк процесс.
Бюджет Кодексінің 13 - ... ... ... құрылымына мыналар жатады:
-- кірістер;
-- шығындар;
-- операциялық сальдо;
-- таза ... ... ... ... ... жасалатын операциялар бойынша сальдо;
-- бюджет тапшылығы;
-- бюджет тапшылығын қаржыландыру.
Сонымен, бюджет құрылымы бұл бюджеттің әртүрлерінің құрамдас ... ... ... және ... ... ... ұйымдастырушылық құрылымын анықтайтын институт.
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ
1. ҚР Қаржы құқығы Базарова Г.С. ... 2009 ... ҚР ... ... ... С.Р. Ақтөбе: 2010 ж.
3. ҚР Қаржы құқығы Бишманов К., Сапарәлиева С. ... 2007 ж.

Пән: Құқық, Криминалистика
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 8 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
"Мемлекеттік бюджеттің экономикалық мәні."30 бет
Бірыңғай бюджеттік сыныптама6 бет
Бюджет жүйесі және бюджет құрылымы74 бет
Бюджет жүйесінің экономикалық мәні мен құрылымы12 бет
Бюджетпен бухгалтерияда есеп айрысу24 бет
Бюджеттік жоспарлау мен болжау75 бет
Бюджеттің кірісі мен шығысының экономикалық талдауы41 бет
Бюджеттің экономикалық маңызы және оның кірістері мен шығыстары35 бет
Жеке бюджет түрлерінің сипаттамасы мен экономикалық мазмұны7 бет
Жергілікті бюджеттің кірістері мен шығыстары23 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь